Motivering Rotonde Houtlaan (61-Bopa-20250128)
Tekst van het document
Motivering buitenplanse omgevingsplanactiviteit Rotonde Houtlaan 61-Bopa-20250128 Status: definitief Datum: 3-11-2025
1
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................................................ 2 1. Inleiding ........................................................................................................................................................................ 5 1.1
Aanleiding voor dit besluit ................................................................................................................................ 5
1.2
(Tijdelijk) Omgevingsplan ................................................................................................................................ 5
1.3
Proces en procedure ......................................................................................................................................... 7
1.4
Leeswijzer .......................................................................................................................................................... 8
2. Voorbereiding en participatie ...................................................................................................................................... 9 2.1
Algemeen .......................................................................................................................................................... 9
2.2
Participatie omgeving ....................................................................................................................................... 9
2.3
Vooroverleg ketenpartners ............................................................................................................................... 9
3. Bestaande en Toekomstige situatie .......................................................................................................................... 11 3.1
Analyse ............................................................................................................................................................ 11
3.1.1
Beschrijving huidige situatie besluitgebied ......................................................................................... 11
3.1.2
Beschrijving omgeving besluitgebied .................................................................................................. 14
3.2
Bescherming bestaande kwaliteiten .............................................................................................................. 14
3.3
Beoogde ontwikkeling …………………………………………………………………………………………….15
4. Visie en doelen ........................................................................................................................................................... 16 4.1
Wettelijk stelsel ............................................................................................................................................... 16
4.2
Rijksbeleid ....................................................................................................................................................... 16
4.2.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ......................................................................................................... 16
4.3
Provinciaal beleid ........................................................................................................................................... 17
4.4
Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen .................................................................................................... 18
4.5
Gemeentelijk beleid ........................................................................................................................................ 18
4.5.1
Omgevingsvisie ‘Nijmegen De Nabije Stad 2050’ ........................................................................... 18
4.5.2
Overig relevant gemeentelijk beleid .................................................................................................... 20
4.5.3
Relevante thematische programma’s en gebiedsvisies ................................................................... 20
4.5.4
Relevante beleidsregels ........................................................................................................................ 20
4.6
Beleidsmatige randvoorwaarden voor de ontwikkeling ............................................................................... 20
5. Toetsing aan omgevingsplan .................................................................................................................................... 21 5.1
Huidige bouw- en (planologische) gebruiksmogelijkheden ......................................................................... 21
5.1.1 5.2
Besluitgebied ........................................................................................................................................ 21
Strijdigheden met het (tijdelijke) omgevingsplan ......................................................................................... 22
6. Omgevingsaspecten ................................................................................................................................................... 23 2
6.1
Planologische en ruimtelijke aspecten .......................................................................................................... 23
6.1.1 Ladder voor duurzame verstedelijking ......................................................................................................... 23 6.1.2 Mobiliteit en parkeren ................................................................................................................................... 23 6.2
Milieuaspecten ................................................................................................................................................ 25
6.2.1 Geluid ............................................................................................................................................................. 25 6.2.2 Trilling ............................................................................................................................................................ 28 6.2.3 Luchtkwaliteit ................................................................................................................................................ 29 6.2.4 Geur ............................................................................................................................................................... 30 6.2.5 Bodem ........................................................................................................................................................... 31 6.2.6 Water .............................................................................................................................................................. 32 6.3
Klimaatadaptatie ............................................................................................................................................ 33
6.4
Duurzaamheidsaspecten ................................................................................................................................ 34
6.4.1 Algemeen ....................................................................................................................................................... 34 6.4.2 Energie ........................................................................................................................................................... 34 6.4.3 Circulariteit .................................................................................................................................................... 35 6.5
Natuur- en landschapsaspecten..................................................................................................................... 35
6.5.1 Soortenbescherming ..................................................................................................................................... 35 6.5.2 Gebiedsbescherming .................................................................................................................................... 36 6.5.3 (Hoofd)boomstructuur .................................................................................................................................. 38 6.5.4 Biodiversiteit en hoofdgroenstructuur ......................................................................................................... 39 6.6
Erfgoedaspecten ............................................................................................................................................. 42
6.6.1 Archeologie en cultuurhistorie ..................................................................................................................... 42 6.7
Veiligheidsaspecten ........................................................................................................................................ 44
6.7.1 Omgevingsveiligheid ..................................................................................................................................... 44 6.7.2 Kabels en leidingen ....................................................................................................................................... 45 6.7.3 Ontplofbare Oorlogsresten ........................................................................................................................... 47 6.7.4 Windhinder .................................................................................................................................................... 47 6.7.5 Sociale veiligheid........................................................................................................................................... 47 6.8
Gezondheidsaspecten .................................................................................................................................... 48
6.8.1 Gezondheid.................................................................................................................................................... 48 6.8.2 Toegankelijkheid ........................................................................................................................................... 49 6.9
M.e.r.-beoordeling .......................................................................................................................................... 49
7. Financiële haalbaarheid ............................................................................................................................................ 51 7.1
Wijze van bekostiging ..................................................................................................................................... 51
8. Evenwichtige toedeling van functies aan locaties .................................................................................................... 52 9. Verwerking in het omgevingsplan ............................................................................................................................. 53 3
9.1
Algemeen ................................................................................................................................................... 53
9.2
Wijze waarop deze Bopa verwerkt wordt .................................................................................................. 53
10. Bijlagenoverzicht…………………………………………………………………………………………………………54
4
1. Inleiding 1.1
Aanleiding voor dit besluit
Het kruispunt Houtlaan – Kwekerijweg - Heyendaalseweg is een gevaarlijk kruispunt. Uit onafhankelijk onderzoek blijkt dat dit kruispunt één van de minst veilige is van Nijmegen. De verkeersveiligheidsrapportage is als bijlage aan deze motivering toegevoegd. Daarnaast klagen de bewoners, de campus en het ziekenhuis over de onveilige verkeerssituatie. Dit kruispunt heeft een ongebruikelijke inrichting doordat de Houtlaan en de Kwekerijweg verspringend ten opzichte van elkaar op de Heyendaalseweg aansluiten. Men ervaart de huidige inrichting als erg onoverzichtelijk. Dit is de oorzaak van veel (bijna)ongevallen op deze locatie (met name ongevallen met enkel schade en ongevallen met gewonden (zie Verkeersongevallenkaart op blz. 8)). In onderstaande afbeelding is de huidige situatie weergegeven.
Houtlaan
Om de verkeersveiligheid te verbeteren, zijn verschillende varianten uitgewerkt en tegen elkaar afgewogen. Uit deze afweging komt de variant van een rotonde met vrij-liggend fietspad als veiligste variant naar voren. Besloten is om deze variant verder uit te werken en te gaan realiseren.
1.2
(Tijdelijk) Omgevingsplan
De rotonde vergt meer ruimte dan het huidige kruispunt. Een deel van de rotonde valt buiten de geldende verkeersdoeleindenbestemming. Dit deel valt in de vigerende bestemmingen groenvoorzieningen en maatschappelijke doeleinden. Om de rotonde aan te kunnen leggen, is voor dit deel een wijziging van de huidige bestemmingen noodzakelijk. Hiervoor moet een Bopa-procedure doorlopen worden. In onderstaande afbeelding is het huidige bestemmingsplan Heyendaal over het ontwerp van de rotonde geprojecteerd. Hierin is het deel dat buiten de bestemming verkeersdoeleinden en binnen de bestemming groenvoorzieningen valt rood omkaderd. 5
Dit deel van de rotonde is dus strijdig met het bestemmingsplan (lees: (tijdelijk) omgevingsplan).
In bovenstaande afbeelding zijn de fiets- en voetpaden niet rood omkaderd. Binnen het huidige bestemmingsplan mogen fiets- en voetpaden binnen de geldende bestemming groenvoorzieningen worden aangelegd. De rotonde en de bijbehorende fiets- en voetpaden liggen direct aangrenzend en deels binnen een ecologische verbindingszone. Daarom worden deze paden voor de eenduidigheid en toekomstig gebruik ook in deze Bopaprocedure meegenomen. Ondanks dat fiets- en voetpaden binnen het huidige bestemmingsplan in ‘groen’ aangelegd mogen worden.
6
In onderstaande afbeelding is omkaderd weergegeven voor welk gebied de Bopa wordt aangevraagd.
1.3
Proces en procedure
De gewenste ruimtelijke ontwikkeling is in strijd met het (tijdelijke) omgevingsplan. De ontwikkeling kan mogelijk worden gemaakt door af te wijken van het omgevingsplan. Hiervoor kan de gemeente een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: Bopa) verlenen. Bij deze omgevingsvergunning hoort een motivering. Daarin wordt onderbouwd dat de ontwikkeling leidt tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De gemeente moet daarbij rekening houden met alle betrokken belangen. Daarnaast gelden de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en de provinciale verordening. De reguliere procedure is van toepassing. De ontwikkeling is maar voor een klein deel in strijd met het omgevingsplan (van rechtswege), maar omdat het de aanleg van infrastructuur (een verkeersrotonde) betreft dient de gemeenteraad een bindend advies te geven, gelet op de door de gemeenteraad vastgestelde lijst van gevallen. Voorfase De gemeenteraad heeft gevallen aangewezen waarin bij een Bopa voorafgaande participatie verplicht is. Deze ontwikkeling is aangewezen. Participatie is daarom verplicht. Het project is geïnitieerd naar aanleiding van verzoeken vanuit de buurt. Tijdens bewonersavonden (in 2022) over de inrichting van de D’Almaraweg gaven bewoners te kennen dat men het kruispunt Heijendaalseweg/ Houtlaan als zeer onveilig ervaart.
De buurtbewoners vertelden herhaaldelijk dat het kruispunt Heijendaalseweg/ Houtlaan met name tijdens de spits een gevaarlijk kruispunt is. Door de onduidelijke en onoverzichtelijke inrichting van het kruispunt schieten schoolgaande kinderen en studenten op de fiets schieten het kruispunt aan alle kanten het 7
kruispunt over. Het gemotoriseerd verkeer kan hier niet of nauwelijks op anticiperen met alle veiligheidsrisico’s van dien. Dit gevoel van onveiligheid bij de bewoners wordt bevestigd door een verkeersveiligheidsonderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van de gemeente Nijmegen. Inwerkingtreding Het college maakt een omgevingsvergunning waarop volgens de reguliere procedure is beslist, bekend door toezending of uitreiking van het besluit aan de aanvrager. Het besluit treedt een dag na bekendmaking (reguliere procedure) in werking. Een onherroepelijke Bopa wordt binnen vijf jaar in het omgevingsplan opgenomen. Deze wettelijke verplichting geldt vanaf 1 januari 2032.
1.4
Leeswijzer
Deze motivering bij de BOPA is opgebouwd uit 10 hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk en hoofdstuk 2 Voorbereiding en participatie gaat hoofdstuk 3 in op de huidige situatie in het besluitgebied en de directe omgeving daarvan, waarbij zowel de ruimtelijke als functionele aspecten en de fysieke omgeving aan de orde komen. Verder komen uit de analyse van de bestaande situatie voorwaarden voor de verdere ontwikkeling naar voren. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een beschrijving van de beoogde ruimtelijke ontwikkeling. In hoofdstuk 4 worden de geldende kaders voor de locatie verwoord en de visie c.q. doelen voor de locatie beschreven. Dit leidt tot randvoorwaarden voor de gewenste ontwikkeling. In hoofdstuk 5 wordt het voorgenomen project getoetst aan het (tijdelijke) omgevingsplan en worden de strijdigheden in beeld gebracht. In hoofdstuk 6 wordt getoetst aan de (relevante) omgevingsaspecten, waarbij eveneens wordt ingegaan op de verschillende milieuaspecten. In hoofdstuk 7 komt de financieel-economische uitvoerbaarheid aan de orde. Hoofdstuk 8 Evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) beschrijft de uiteindelijke juridische planuitwerking op basis van voorwaarden die aan het project zijn gesteld. Hoofdstuk 9 verwoordt de verwerking van deze Bopa in het omgevingsplan. Ten slotte wordt deze motivering afgesloten middels hoofdstuk 10.
In een bijlagenoverzicht zijn de gebruikte onderzoeken, rapportages behorende bij deze motivering opgenomen.
8
2. Voorbereiding en participatie 2.1
Algemeen
Participatie vindt in een zo vroeg mogelijk stadium plaats. Dit geldt ook voor het gesprek met andere bestuursorganen (ketenpartners) die bij het project betrokken moeten worden. Als leidraad voor de participatie gelden de verschillende stappen uit het participatiebeleid voor het ruimtelijk domein. Dit start met een verkennende fase.
2.2
Participatie omgeving
Met participatie wordt in de Omgevingswet bedoeld ‘het in vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden (burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden) bij het proces van besluitvorming of een project of activiteit om tijdig belangen, meningen en creativiteit op tafel te krijgen’. Het gaat nadrukkelijk om het betrekken van partijen bij het besluitvormingsproces voordat formele besluitvorming van start gaat. Vroegtijdige participatie moet mensen in staat stellen mee te denken aan een nog te maken keuze voor de toekomst van een gebied of locatie. Participatie hoeft niet te leiden tot overeenstemming. Participatie is maatwerk en de vorm is afhankelijk van het initiatief. Bewonersparticipatie is een voorname reden waarom het kruispunt Heyendaalseweg-Houtlaan-Kwekerijweg op de projectagenda van de gemeente is komen te staan. Tijdens een bewonersavond in 2022 over de aanpassingen aan de D’Almarasweg (verlengde van de Kwekerijweg) om aldaar de verkeersveiligheid te vergroten, kwam wederom dit kruispunt aan de orde. De bewoners verzochten tijdens deze bewonersavond of de gemeente iets aan dit gevaarlijke kruispunt kan doen. Tijdens een tweede bewonersavond in oktober 2022 heeft de gemeente het voorstel gedaan om dit kruispunt aan te pakken en is een oproep gedaan aan de bewoners om deel te nemen aan een klankbordgroep.
Vervolgens is in samenspraak met deze groep in verschillende bijeenkomsten een basis ontwerp voor de rotonde opgesteld. Hieruit is onder andere naar voren gekomen dat de bewoners een eenrichtingsfietspad willen (en geen tweerichtingsfietspad zoals op de rotonde Heyendaalseweg – Erasmuslaan). Begin 2023 is samen met deze klankbordgroep het schetsontwerp van de rotonde tot stand gekomen. Het schetsontwerp is vervolgens nader uitgewerkt tot het ontwerp dat nu als basis dient voor aanvang van deze Bopa-procedure. Voor het nader uitwerken van het ontwerp zijn de uitgangspunten/ ontwerprichtlijnen voor verkeer(sveiligheid), NUTS, perceels-/ eigendomsgrenzen en andere disciplines in acht genomen. Doordat het ontwerp gebonden is aan deze uitgangspunten is participatie van bewoners slechts zeer beperkt mogelijk. Voor de weginrichting van de rotonde, fietspaden en voetpaden is het niet meer mogelijk om verder te participeren. De bewoners hebben in een eerdere participatiebijeenkomst nog aan kunnen geven dat men een eenrichtingsfietspad wil hebben. De bewoners kunnen nog meedenken over het groen (binnen de voorschriften van verkeer en beheer) en de locatie van het kruisbeeld dat verplaatst dient te worden. De beperkte participatiemogelijkheden met betrekking tot het ontwerp is tijdens een bewonersavond over de herinrichting van Kanunnikenbuurt aan de bewoners toegelicht.
De bewoners gaven aan dit te begrijpen en gingen hiermee akkoord. Voor de toelichting van het ontwerp en de invulling van het groen wordt een bewonersavond georganiseerd
2.3
Vooroverleg ketenpartners
Met het oog op een zorgvuldige besluitvorming is deze motivering voorgelegd aan de Provincie Gelderland, het Waterschap Rivierenland en de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Advies Provincie Gelderland Het kruispunt ligt in een grondwaterbeschermingsgebied. Met de provincie heeft overleg plaats gevonden over de afwatering van de rotonde en aanliggende fiets- en voetpaden. Gezien het feit dat de kruising in een waterwingebied ligt is de provincie is hier het bevoegd gezag. 9
In een grondwaterbeschermingsgebied geldt een meldingsplicht voor de activiteit “het op of in de bodem brengen van afstromend water” (omgevingsverordening artikel 4.21, lid 1, onder h). Bij deze activiteit zijn doelvoorschriften opgenomen (artikel 4.27), namelijk dat de kwaliteit van het afstromend water geen nadelige gevolgen mag hebben voor de kwaliteit van het grondwater. Anders moet voorkomen worden dat afstromend water op de bodem terecht komt. Om in te schatten wat voor effect het afstromend water heeft voor de kwaliteit van het grondwater, heeft de provincie bepaalde constructies/oppervlakten ingedeeld in categorieën. Trottoirs en fietspaden behoren tot de categorie waarbij het risico van het afstromend water op het grondwater zo klein wordt ingeschat, dat aan de doelvoorschriften wordt voldaan. Extra maatregelen zijn dus niet nodig. Het afstromend water vanaf trottoirs of fietspaden mag op de bodem terecht komen, zonder dit eerst te filteren of andere maatregelen te treffen. Het risico hiervan wordt als dusdanig laag ingeschat. Met de provincie is afgestemd dat het hemelwater van de openbare weg middels kolken op het riool wordt afgevoerd. Hiertoe is besloten omdat het risico bestaat dat het hemelwater verontreinigd is door bijvoorbeeld (motor)olie op de openbare weg. Deze verontreinigingen mogen niet in het grondwater terecht komen.
Advies Waterschap Rivierenland Het projectgebied ligt in een drinkwaterbeschermingsgebied. De provincie is daarvoor het bevoegd gezag. Het waterschap neemt het bovenstaand advies (eis) over van de provincie met betrekking tot het afvoeren van het hemelwater. Advies Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Het doel van de rotonde is om de verkeersveiligheid te vergroten. Een aandachtspunt is de bereikbaarheid van dit kruisingsvak tijdens de uitvoering van de werkzaamheden. De Heijendaalseweg maakt onderdeel uit van de route voor hulpdiensten. De uitvoeringswijze/ fasering dient met de hulpdiensten afgestemd te worden om de bereikbaarheid te borgen. De provincie, het waterschap en de veiligheidsregio hebben aangegeven dat hun belangen goed zijn meegewogen.
10
3. Bestaande en Toekomstige situatie 3.1
Analyse
In onderstaande afbeelding is de huidige situatie weergegeven. Hierop is het kruispunt (wegen), de fiets- en voetpaden, bebouwing, het groen en perceelsgrenzen aangegeven.
Sportaccommodatie Radboud Universiteit Radboud Universiteit Berchmanianum (Rijksmonument)
Woningen – particulier eigendom Woningen – particulier eigendom
3.1.1
Beschrijving huidige situatie besluitgebied
De kruising Heyendaalseweg-Houtlaan-Kwekerijweg is historisch ontstaan uit de eeuwenoude doorgaande laan van de Heyendaalseweg en de daarop westwaarts aantakkende Houtlaan. Deze vormden tevens de begrenzing van het 18de-eeuwse landgoed Heyendaal. In de late 19de eeuw werd de oostwaarts aantakkende Kwekerijweg aangelegd. De kruising werd gewijzigd in de jaren ’20 van de 20ste eeuw, toen de aanvankelijk romantische slingerende Kwekerijweg werd rechtgetrokken, en ten westen het Jezuietencollege Berchmanianum werd gebouwd (waarvan de toren in de zichtas van de Kwekerijweg kwam te staan). Later in de 20ste eeuw werd de kruising om verkeerskundige redenen meermaals gewijzigd, resulterend in de huidige situatie. De doorgaande historische noord-zuid-as van de Heyendaalseweg is hierbij grotendeels teniet gedaan door de hoofdverkeersstroom om te leggen naar de Kwekerijweg, en de doorgaande noord-zuid-lijn van de weg om de leggen voor een andere verkeersaansluiting. 3.1.1.1 Water- en bodemsysteem De projectlocatie ligt binnen het beschermd drinkwatergebied. Daarmee zijn de mogelijkheden voor afvoer van het hemelwater beperkt. Het hemelwater van de wegen (gemotoriseerd verkeer) mag niet afstromen in de grond om mogelijke verontreiniging van de bodem en grondwater te voorkomen.
Het hemelwater van de fiets- en voetpaden mogen, vanwege het zeer beperkte risico op verontreiniging wel afstromen naar aanliggende groenvakken en daar worden opgevangen.
11
3.1.1.2 Ruimtelijk Langs het huidige kruispunt staan twee bomen (die voor de herinrichting van het kruispunt naar een rotonde moeten wijken) die een goed zichtbaar element van de rechtdoorgaande historische lijn vormen. Dee bomen worden ten behoeve van de herinrichting gerooid. Daarmee gaat hier de historische lijn verloren. Voor de herinrichting dient goed gekeken te worden naar de mogelijkheden om hier de doorgaande lijn van de historische Heyendaalseweg kan worden benadrukt. In de huidige situatie heeft men vanaf de kwekerijweg zicht op de toren van het Berchmanianum. Deze zichtlijn vanaf de kwekerij op de toren dient met het nieuwe ontwerp gewaarborgd te blijven. Het is zeer onwenselijk om het oude trafohuisje langs de Heijendaalseweg (eigenaar Liander) af te breken om de ontwikkeling mogelijk te maken. In het ontwerp moet naar de mogelijkheden worden gezocht om dit huisje te kunnen behouden. 3.1.1.3 Functioneel De belangrijkste functies binnen het projectgebied zijn ‘verkeer’, ‘groen’ en ‘NUTS-voorzieningen. Deze functies moeten ook na de herinrichting binnen het projectgebied vervuld kunnen worden. 3.1.1.4 Fysieke kenmerken 3.1.1.4a Groen en ecologie Het projectgebied ligt in een ecologisch verbindingszone tussen de Heyendaalseweg en de Houtlaan. In deze zone staan enkele waardevolle bomen. In onderstaande afbeelding is deze verbindingszone weergegeven.
In het ontwerp is rekening gehouden met het behoud van deze ecologische verbinding door zoveel mogelijk groen te handhaven. Hiervoor is het fietspad van de Heyendaalseweg naar de Houtlaan om het groen heen aangelegd. Omdat er over het aanliggend terrein van de universiteit(enkele tientallen meters noordelijk van plangebied) een ecologische verbinding gehandhaafd blijft, is het (tijdelijk) onderbreken van de verbinding ter hoogte van de rotonde geen bezwaar.
12
Om de rotonde aan te kunnen leggen dienen 3 stuks jonge bomen te worden verplant. Daarnaast moeten vier kapvergunningplichtige bomen worden gerooid. Hiervoor is een Boom Efect Analyse (BEA) uitgevoerd (zie bijlage). Uit deze analyse blijkt dat twee van de vier bomen nog een zeer beperkte levensduur hebben van vijf jaar. De andere twee bomen op het ‘voormalige’ terrein van de universiteit moeten worden gerooid om een veilige vrij liggend fietspad om de rotonde aan te kunnen leggen, gelet op de zichtlijnen van het gemotoriseerd verkeer op het fietsverkeer. In onderstaande afbeelding zijn de te rooien bomen weergegeven. In het rood zijn de bomen aangegeven met een levensverwachting kleiner dan vijf jaar. De oranje omcirkelde bomen zijn de gezonde bomen die gerooid moeten worden. De groen omcirkelde bomen zijn de jonge bomen die verplant worden.
3.1.1.4b Kabels en Leidingen (NUTS) Binnen het projectgebied zijn zowel onder- en bovengronds veel NUTS-voorzieningen aanwezig. Bovengronds staat een Midden Spannings Ruimte (MSR) en twee data-kasten. Een data-kast komt te vervallen en wordt verwijderd. De tweede kast wordt verplaatst naar een geschikte locatie enkele meters verder op. Het is onwenselijk om de MSR te verplaatsen (kosten, planning en risico’s). Ondergronds ligt binnen het projectgebied een groot aantal kabels en leidingen (NUTS). Het ontwerp en materialisatie van de rotonde is met de NUTS afgestemd. Hierdoor kunnen de MSR en de kabels en leidingen op de huidige locatie blijven liggen. Met deze ontwerpkeuzes wordt overlast voor de omgeving en maatschappelijke kosten beperkt. In paragraaf 7.7.2 worden de ontwerpkeuzes met betrekking tot de kabels en leidingen nader toegelicht.
13
3.1.1.4c Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten (OOO) Het projectgebied is reeds onderzocht op OOO. De werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd op basis van het protocol “toevalsvondst van een explosief”. 3.1.1.4d Archeologie Archeologisch onderzoek wordt verricht zodra het deel van het projectgebied op het perceel van de universiteit in eigendom is van de gemeente Nijmegen. De werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van de rotonde dienen archeologisch te worden begeleid. Hiervoor dient een Programma van Eisen voor een Opgraving variant archeologische begeleiding te worden opgesteld dat ter goedkeuring aan de gemeente Nijmegen als bevoegde overheid wordt aangeboden. 3.1.1.4e Bodem Voorafgaand aan de realisatie wordt een vooronderzoek (historisch onderzoek) uitgevoerd. Naar alle waarschijnlijkheid is dit vooronderzoek voldoende en hoeft er geen bodemonderzoek in situ worden uitgevoerd. Indien uit het vooronderzoek blijkt dat er aanvullend (in situ) bodemonderzoek moet worden verricht, wordt dit onderzoek uitgevoerd zodra het deel van het projectgebied op het perceel van de universiteit in eigendom is van de gemeente Nijmegen.
3.1.2
Beschrijving omgeving besluitgebied
Zoals reeds in paragraaf 2.3 (Vooroverleg Provincie) is omschreven ligt het projectgebied binnen een waterwingebied. De provincie stelt aanvullende eisen ter bescherming van het drinkwater. Het hemelwater van de openbare weg mag niet in de bodem afgevoerd worden (om verontreiniging te voorkomen). Het risico op verontreiniging van het hemelwater vanaf de fiets- en voetpaden is verwaarloosbaar. Dit water mag in het groen afvloeien. Deze eisen zijn vertaald in het ontwerp.
3.2
Bescherming bestaande kwaliteiten
De kruising Heyendaalseweg-Houtlaan-Kwekerijweg is historisch ontstaan uit de eeuwenoude doorgaande laan van de Heyendaalseweg en de daarop westwaarts aantakkende Houtlaan. Deze vormden tevens de begrenzing van het 18de-eeuwse landgoed Heyendaal, waar in de vorm van groenstructuren nog veel van bewaard is gebleven in het moderne gebruik als universiteitscampus. Direct op en rond de kruising bevinden zich dan ook cultuurhistorische waarden die bescherming verdienen. Dit geldt met name voor de historische hoofdstructuur van de Heyendaalseweg met ten dele nog oude begeleidende boombeplanting. Door de verkeerskundige wijzigingen aan de kruising sinds ca. 1950 is structuur van de Heyendaalseweg als recht doorgaande historische hoofdweg vertroebeld. Het is nu zaak met de voorgenomen wijzigingen om die historische doorgaande lijn niet verder te vertroebelen en indien mogelijk juist te versterken (niet zozeer qua verkeersverloop als wel qua beeld, omwille van de herkenbaarheid). Uit onafhankelijk onderzoek is gebleken dat dit kruispunt tot een van de onveiligste verkeerssituaties van Nijmegen behoort. Dit geldt voornamelijk voor het vele fietsverkeer. Daarom is onderzocht op welke wijze de verkeersveiligheid op dit punt verbeterd kan worden. Hiervoor zijn verschillende alternatieven tegen elkaar afgewogen. De ovonde met vrijliggend fietspad wordt als veiligste variant beoordeeld.
Daarom is ervoor gekozen om dit kruispunt om te vormen naar een ovonde. De aanleg van de nieuwe ovonde op de kruising Heyendaalseweg-Kwekerijweg-Houtlaan kent een groter ruimtebeslag dan het huidige kruisingsvlak. Dit betekent dat enkele van de bestaande bomen gerooid zullen moeten worden. In de nieuwe situatie is ruimte in de tussenliggende groenstroken van de ovonde voor de aanplant van enkele bomen. Met de locatie van deze nieuw te planten bomen wordt rekening gehouden met het feit dat deze de zichtlijn vanuit de Kwekerijweg op het torentje van het Jezuietencollege Berchmanianum niet verstoort. Ook komen de bomen in het verlengde van de bestaande bomenrijen langs de Heyendaalseweg. Op deze manier ondersteunen zij het beeld van de historische doorgaande laan en fungeren als overgang tussen het noordelijk en zuidelijk deel.
14
3.3
Beoogde ontwikkeling
Het kruispunt Heyendaalseweg – Houtlaan – Kwekerijweg wordt omgevormd naar een rotonde. De belangrijkste reden hiervoor is de verkeersveiligheid. De rotonde vergroot de verkeersveiligheid, met name voor het fietsverkeer. Dit past in het beleid van de gemeente Nijmegen en bij de visie van ‘Duurzaam Bereikbaar Heyendaal (Universiteit, HAN, ROC, Radboud ziekenhuis, gemeente Nijmegen)’ om fietsverkeer te bemoedigen. In onderstaande afbeelding is het ontwerp van de rotonde weergegeven.
15
4. Visie en doelen 4.1
Wettelijk stelsel
Het stelsel omgevingsrecht bestaat uit de Omgevingswet, 4 algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s) en een Omgevingsregeling. De Omgevingsregeling is de ministeriële regeling bij de Omgevingswet. Het gaat vooral om technische en administratieve regels. In de vier AMvB’s staan de regels voor het praktisch uitvoeren van de wet: 1. Het Omgevingsbesluit (Ob) regelt in aanvulling op de wet onder meer welk bestuursorgaan het bevoegd gezag is om een omgevingsvergunning te verlenen en welke procedures gelden. Ook regelt dit besluit wat de betrokkenheid is van andere bestuursorganen, adviesorganen en adviseurs bij de besluitvorming en een aantal op zichzelf staande onderwerpen, zoals de milieueffectrapportage. 2. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) stelt de inhoudelijke normen voor gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk met het oog op het realiseren van de nationale doelstellingen en het voldoen aan internationale verplichtingen. 3. Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) bevat, samen met het Besluit bouwwerken leefomgeving, de algemene regels waaraan burgers en bedrijven zich moeten houden als ze bepaalde activiteiten uitvoeren in de fysieke leefomgeving. Ook bepaalt het besluit, voor welke activiteiten een omgevingsvergunning nodig is. Het bevat regels om het milieu, waterstaatwerken, wegen en spoorwegen, zwemmers en cultureel erfgoed te beschermen. 4.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bevat, samen met het Besluit activiteiten leefomgeving, de algemene regels waaraan burgers en bedrijven zich moeten houden als ze bepaalde activiteiten uitvoeren in de fysieke leefomgeving. Dit besluit bevat regels over veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid bij het (ver)bouwen van een bouwwerk, de staat van het bouwwerk, het gebruik van het bouwwerk en het uitvoeren van bouw- en sloopwerkzaamheden. Instructieregels Voor een aantal onderwerpen gelden instructieregels vanuit het Rijk of de provincie. Een instructieregel is een algemene regel waarmee een bestuursorgaan aan een ander bestuursorgaan aangeeft hoe het een taak of bevoegdheid moet uitoefenen. Er zijn drie varianten van een instructieregel: 'in acht nemen', 'rekening houden met' en 'betrekken bij'. - ‘In acht nemen’ betekent in het kader van de instructieregel dat een overheid aan die instructieregel móét voldoen. - ‘Rekening houden met’ betekent in het kader van de instructieregel dat er sprake is van een zwaarwegende positie van een belang bij de belangenafweging, zonder dwingend te sturen op de uitkomst daarvan. Afwijken is alleen toegestaan als het bestuursorgaan daar goede redenen voor heeft. Het afwijken moet wel goed worden gemotiveerd.
- ‘Betrekken bij’ betekent in het kader van de instructieregel dat een overheid aandacht schenkt aan feiten of verwachtingen van feiten. De bestuurlijke afwegingsruimte is groot.
4.2
Rijksbeleid
4.2.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) omvat een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht aan grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. De kern van deze nieuwe aanpak is het integraal werken aan verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken. Het streven naar integraliteit, dat onderdeel is van de NOVI, valt samen in vier verschillende prioriteiten, te weten: • Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; • Duurzaam economisch groeipotentieel; 16
• •
Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzen. Die zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteren van verschillende belangen en opgaven: • Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; • Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; • Afwentelen wordt voorkomen. De NOVI werkt door in het provinciaal en gemeentelijk beleid. 4.2.2 Algemene Rijksregels Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een buitenplanse omgevingsvergunning de instructieregels in hoofdstuk 5 van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het beoordelingskader vormen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit geweigerd wordt als: a. de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond van instructie(regel)s; b. de omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een voorbeschermingsregel in het omgevingsplan (opvolger van het voorbereidingsbesluit); c. de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert.
Voor welke onderwerpen gelden rijksinstructieregels? Om enig gevoel te krijgen bij de onderwerpen waarvoor het Bkl instructieregels bevat, sommen we de hoofdonderwerpen hieronder op. • waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2) • beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3) • beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4), waaronder instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, geluid en geur en bodemkwaliteit; • beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5), waaronder de ladder voor duurzame verstedelijking; • het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6) voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden; • het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7), waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteitsvoorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart, fiets- en wandelroutes, aanwijzing van woningbouwcategorieën; • het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8). • afdeling 5.2 van het Bkl bevat instructieregels voor de uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het onder meer om het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van spoorwegen en rijkswegen.
De inhoudelijke beoordeling van deze aspecten is opgenomen in Hoofdstuk 7 Omgevingsaspecten.
4.3
Provinciaal beleid
Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ In de Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ (december 2018) staan de hoofdlijnen van het provinciale beleid over onderwerpen als ruimte, water, mobiliteit, economie, natuur en landbouw. Een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland staat daarbij centraal. Met behulp van zeven ambities – op het terrein van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, economisch vestigingsklimaat en op het woon- en leefklimaat – geeft de Omgevingsvisie hier richting aan. De ontwikkeling is hiermee in overeenstemming. 17
Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening is een van de instrumenten om de ambities uit Omgevingsvisie te realiseren. In de verordening zijn alleen regels opgenomen als dit nodig is om de provinciale ambities waar te maken of wettelijke plichten na te komen. Net als de Omgevingsvisie richt de Omgevingsverordening zich op de inrichting en kwaliteit van de Gelderse leefomgeving. Daarom zijn bijna alle regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, natuur, water, verkeer en bodem in deze verordening opgenomen. De ontwikkeling is hiermee in overeenstemming.
4.4
Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen
Op 1 januari 2021 is de Groene Metropoolregio opgericht. Dit is de opvolger van het regionaal orgaan Arnhem Nijmegen. In de Groene Metropoolregio werken 18 gemeenten uit de regio Arnhem Nijmegen samen aan de realisatie van vijf grote regionale opgaven: Circulaire regio, Productieve regio, Ontspannen regio, Groene groeiregio en Verbonden regio. Met een regionale agenda wordt hier vorm en inhoud aan gegeven. De regionale agenda werkt door in het gemeentelijk beleid. De ontwikkeling is hiermee in overeenstemming.
4.5
Gemeentelijk beleid
4.5.1
Omgevingsvisie ‘Nijmegen De Nabije Stad 2050’
Op 10 september 2025 stelde de gemeenteraad van Nijmegen de Omgevingsvisie vast: De Nabije Stad 2050. In de omgevingsvisie legt de gemeente Nijmegen haar langetermijnvisie tot 2050 voor de stad vast. Nijmegen heeft de ambitie een nabije en rechtvaardige stad te zijn. Richting geven aan het toekomstbeeld via leidende principes Nijmegen werkt aan de toekomst van de stad via verschillende leidende principes. Bij het maken van thematisch beleid voor de fysieke leefomgeving, gebiedsvisies, ruimtelijke projecten en bij ruimtelijke initiatieven uit de stad, neemt Nijmegen de leidende principes mee in haar afwegingen. De leidende principes zijn: Samen met de stad en de regio Nijmegen is in gesprek met de stad. We vragen binnen hun mogelijkheden een actieve houding van onze inwoners. We hebben oog voor de regionale effecten, samenhang en kansen voor regionale samenwerking bij het maken van keuzes. Werken aan de brede welvaart Wanneer we werken aan de uitvoering van de omgevingsvisie in beleid, of projecten, betrekken we verschillende perspectieven: de mens, de planeet en de economie. Nijmegen streeft hierbij naar een eerlijke verdeling van lusten en lasten. Water en bodem zijn richtinggevend in wat qua ruimtelijke ontwikkeling en ruimtegebruik mogelijk is. De rechtvaardige stad In Nijmegen vinden we ruimtelijke rechtvaardigheid cruciaal voor een inclusieve en eerlijke stad.
We willen dat ruimtelijke ontwikkelingen bijdragen aan kansengelijkheid en sociale verbinding en dat iedereen zich thuis voelt in de stad. Hierbij hebben we aandacht voor verschillen tussen stadsdelen en investeren we waar nodig ongelijk voor gelijke leefkwaliteit. Zo bouwen we samen aan een stad waarin iedereen, ongeacht achtergrond of woonplek, eerlijke kansen krijgt om zich te ontwikkelen en volwaardig mee te doen. Bijdragen aan de gezonde leefomgeving Bij de groei en ontwikkeling van de stad beschermen, bevorderen en faciliteren we actief een gezonde leefomgeving. Door een schoon milieu te waarborgen en negatieve omgevingsfactoren zoals luchtvervuiling en hittestress te verminderen, beschermen we de gezondheid van inwoners. We faciliteren gezondheid door een 18
beweegvriendelijke, groene en veilige omgeving in te richten, met voldoende aantrekkelijke voorzieningen en ruimte voor ontmoeten. Een prettige en veilige leefomgeving draagt bij aan welzijn en gelijke kansen voor iedereen. Wat gaat Nijmegen doen: de hoofdlijnen van het beleid Om te komen tot een nabije en rechtvaardige stad werkt Nijmegen langs vier beleidshoofdlijnen. Deze hoofdlijnen geven de beleidsmatige beweging aan die Nijmegen maakt richting 2050. Sociale en gezonde stad Nijmegen heeft de ambitie om een sociale en gezonde stad te zijn. Het beschermen en bevorderen van gezondheid door het creëren en behouden van een gezonde leefomgeving is onze hoofddoelstelling. Daarnaast bevorderen we een inclusieve en veerkrachtige stad met een sterke sociale basis. Economisch veerkrachtige stad Nijmegen heeft de ambitie om een economisch veerkrachtige stad te zijn. Een economisch veerkrachtige stad is een stad met een toekomstbestendige economie die duurzaam is en brede welvaart van onze inwoners bevordert.
Dat betekent dat we een aantrekkelijk stad zijn voor werknemers en werkgevers, ons (inter-)nationaal profiel ‘Old City Young Vibe’ met ‘Health & High tech’ en ‘Oudste en bruisende stad’ als speerpunten versterken en uitdragen, en zorgen voor een leefbare stad met goede voorzieningen Aantrekkelijke stad Nijmegen is ervan overtuigd dat een toekomstbestendige stad een aantrekkelijke stad is. Voldoende passende huisvesting hoort hierbij. Daarom hebben we het hoofddoel om van 2024 tot 2040 17.000 tot 22.000 woonruimten toe te voegen. Dat doen we met grote woningbouwlocaties, met kleinere projecten en door de bestaande woningvoorraad beter te benutten met respect voor onze stadsdelen. Dat betekent dat we per stadsdeel een andere afweging maken. We nemen de identiteit, zoals erfgoed en (gewenste) ruimtelijke kwaliteiten van gebieden en locaties als uitgangspunt voor de ontwikkeling van Nijmegen. Duurzame stad Nijmegen heeft de ambitie om een duurzame stad te zijn. Om die ambitie waar te maken heeft Nijmegen verschillende hoofddoelen. In 2050 zijn we klimaatneutraal en klimaatadaptief, versterken we de biodiversiteit en dragen we bij aan een circulaire economie. Dat doen we in tussenstappen. In 2030 hebben we 55% van de CO2uitstoot teruggedrongen. Richting 2035 heeft Nijmegen de ambitie om stappen te zetten om de prioritaire gebieden voor klimaatadaptatie aan te pakken.
Strategisch ruimtelijke keuzes De hoofdlijnen van beleid zijn uitgewerkt naar vier strategische ruimtelijke keuzes: We groeien binnen de grenzen van de stad We creëren hoogstedelijke milieus rondom ov-knooppunten en sterke campussen We werken aan een groter centrumgebied We omarmen het kanaal Voor het besluitgebied gelden de volgende strategische ruimtelijke keuzes: We groeien binnen de grenzen van de stad Nijmegen kiest ervoor om te ontwikkelen binnen de huidige stadsgrenzen. Dat betekent dat we nieuwe woningen, bedrijven en voorzieningen binnen de stad creëren. We bouwen hiermee voort op de in 2020 gemaakte keuze om te groeien binnen de grenzen van een compacte stad. Toekomstige ontwikkelingen moeten hierbinnen passen. We creëren hoogstedelijke milieus rondom ov-knooppunten en sterke campussen In het centrumgebied (binnenstad, Stationsdistrict, Waalfront en Hof van Holland), Campus Heijendaal, Station Dukenburg en Winkelsteeg kiest Nijmegen voor een hoogstedelijk karakter met functiemenging en hoge dichtheden. Dat kan omdat deze gebieden in de buurt van een ov-knoop liggen en ontsloten worden met snelfietsroutes.
19
Beleid per stadsdeel De hoofdlijnen van het beleid en de strategische ruimtelijke keuzes zijn vertaald naar de negen stadsdelen van Nijmegen. Deze stadsdelen zijn: Nijmegen-Centrum, Nijmegen-Noord, Nijmegen-Nieuw-West, Nijmegen-Oud-West, Nijmegen-Midden, Dukenburg, Lindenholt, Nijmegen-Zuid en Nijmegen-Oost. Dit zijn grote gebieden die bestaan uit verschillende wijken. Binnen deze stadsdelen zijn de gewenste ontwikkelingsrichtingen zo concreet mogelijk uitgewerkt.
4.5.2
Overig relevant gemeentelijk beleid
Bomenplan Nijmegen Bomen dragen in sterke mate bij aan de ambities en doelen die gemeente Nijmegen in haar omgevingsvisie heeft vastgesteld. Een groene en gezonde stad, beleefbare natuur, meer biodiversiteit met een groene woonomgeving en statige lanen. Het Bomenplan heeft de volgende doelstellingen: • Gezonde bomen die we zo lang mogelijk behouden • Bomenkap zoveel mogelijk vermijden • Aanplant van bomen zoveel mogelijk stimuleren • Dat de belangrijkste bomen in de stad een groene beschermde verbindende structuur vormen in de hoofdboomstructuur.
4.5.3
Relevante thematische programma’s en gebiedsvisies
Niet van toepassing
4.5.4
Relevante beleidsregels
4.4.4.1 Beeldkwaliteit Het plan is beoordeeld door de subcommissie Welstand van de Adviescommissie Omgevingskwaliteit Nijmegen en voldoet aan de redelijke eisen van Welstand. Deze commissie heeft voornoemde Uitwerkingsnota Beeldkwaliteit in haar overwegingen meegenomen.
4.6
Beleidsmatige randvoorwaarden voor de ontwikkeling
Beleidsuitgangspunten groen Door natuur te integreren in en om de bebouwde omgeving, creëren we een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving voor zowel mensen als voor dieren. De volgende beleidsuitgangspunten zijn van belang voor ontwikkeling: Het behouden van bomen. Bestaande bomen worden zoveel mogelijk duurzaam ingepast. Bijzondere bomen (monumentale en waardevolle bomen) zijn extra beschermd. Er wordt voldoende ruimte gemaakt voor nieuwe bomen zowel boven- als ondergronds. Waar bomen niet duurzaam te handhaven zijn met de gewenste kwaliteit en veiligheid, compenseren we de boomwaarden het liefst zo dicht mogelijk bij de plek waar de groene waarden verloren zijn gegaan. Maak een fijnmazig netwerk van bomen op wijkniveau. Dit is van groot belang, het vormt de routes om te bewegen, te wandelen en te fietsen in de wijk. Het maakt een buurt gezond, aantrekkelijk en leefbaar. Het voorkomt hitte-eilanden dichtbij huis en maakt de stad, juist in de wijken, klimaatadaptief.
20
5. Toetsing aan omgevingsplan Het Omgevingsplan gemeente Nijmegen bevat (op termijn) alle regels voor de fysieke leefomgeving. Het geldende omgevingsplan is te raadplegen via het Omgevingsloket (Regels op de Kaart). In dit hoofdstuk wordt de beoogde ontwikkeling getoetst aan het geldende omgevingsplan.
5.1
Huidige bouw- en (planologische) gebruiksmogelijkheden
5.1.1
Besluitgebied
Het besluitgebied is gelegen in het gebied waarvoor bestemmingsplan Nijmegen Heyendaal van toepassing is, vastgesteld door de gemeenteraad van Nijmegen op 24 september 2007. Daarnaast gelden de facetbestemmingsplannen Archeologie 2023 (29 november 2023) en Parkeren (13 september 2017). Binnen het besluitgebied gelden (de enkelbestemmingen/functies) Groenvoorzieningen en Maatschappelijke doeleinden. Daarnaast is de dubbelbestemming Grondwaterbeschermingsgebied van toepassing.
Artikel 9. Groenvoorzieningen (G) 9.1. Doeleindenomschrijving De gronden die op de kaart zijn aangewezen voor groenvoorzieningen (G) zijn bestemd voor groenvoorzieningen, waterpartijen, fiets- en voetpaden alsmede voor (bouw)werken ten algemene nutte. Artikel 6. Maatschappelijke doeleinden (M) 6.1. Doeleindenomschrijving De gronden die op de kaart zijn aangewezen voor maatschappelijke doeleinden (M) zijn bestemd voor:
21
a. maatschappelijke voorzieningen; b. kantoren, bedrijven (inclusief nutsvoorzieningen), sportvoorzieningen en woningen voor zover deze functies direct gerelateerd zijn aan het Universitair Medisch Centrum St. Radboud en/of de Radboud Universiteit en/of de Hogeschool Arnhem/Nijmegen; c. horeca, detailhandel en dienstverlening voor zover deze functies direct gerelateerd en ondergeschikt zijn aan het Universitair Medisch Centrum St. Radboud en/of de Radboud Universiteit en/of de Hogeschool Arnhem/ Nijmegen; d. bijbehorende voorzieningen zoals verhardingen, parkeervoorzieningen, ontsluitingswegen, groenvoorzieningen en waterpartijen. Artikel 12. Grondwaterbeschermingsgebied (GB) 12.1. Doeleindenomschrijving De gronden die op de kaart zijn aangewezen voor Grondwaterbeschermingsgebied (GB) zijn, naast de overige daaraan gegeven bestemmingen, bestemd voor de bescherming van de kwaliteit van het grondwater.
5.2
Strijdigheden met het (tijdelijke) omgevingsplan
Binnen de enkelbestemmingen Groenvoorzieningen en Maatschappelijke doeleinden en de dubbelbestemming Grondwaterbeschermingsgebied is geen rotonde toegestaan. Hiervoor moet een Bopa worden doorlopen.
22
6. Omgevingsaspecten 6.1
Planologische en ruimtelijke aspecten
6.1.1 Ladder voor duurzame verstedelijking 6.1.1.1 Algemeen De Ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel voor zorgvuldig gebruik van de ruimte en het tegengaan van leegstand. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (artikel 5.129g Bkl) bepaalt dat voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling de toepassing van de ladder is vereist. Het doel van deze regel is het stimuleren van zorgvuldig ruimtegebruik en de totstandkoming van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, onder meer door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden, het bevorderen van vraaggerichte programmering van stedelijke ontwikkelingen en het voorkomen van overprogrammering hiervan. Met de ladder wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming nagestreefd. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet daarom altijd worden afgewogen en gemotiveerd. Daarbij moet een beschrijving worden gegeven van de behoefte aan de betreffende ontwikkeling. Indien de ontwikkeling ‘buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied’ mogelijk wordt gemaakt, dient te worden gemotiveerd waarom de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied wordt voorzien. Wat onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan is in het Bkl opgenomen.
Een stedelijke ontwikkeling wordt gedefinieerd als ‘de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandel-voorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is.’ Of een ontwikkeling of uitbreiding voldoende substantieel is volgt uit jurisprudentie. Daaruit blijkt onder meer dat een woningbouwontwikkeling die voorziet in de realisatie van meer dan 11 woningen binnen de bebouwde kom moet worden aangemerkt als woningbouwlocatie. Ook een kantoor, detailhandelsvoorziening of bedrijf met een oppervlakte van meer dan 500 m 2 brutovloeroppervlak kan worden beschouwd als een stedelijke ontwikkeling.
6.1.1.2 Toetsing en Conclusie De in het plan voorziene ontwikkeling kan niet worden aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling. Onderhavige BOPA ziet slechts op het realiseren van een verkeersrotonde. De ontwikkeling voorziet wel in een actuele kwantitatieve en kwalitatieve behoefte en vindt in bestaand stedelijk gebied plaats. De ladder voor duurzame verstedelijking is niet van toepassing. Het plan is niet in strijd met het Bkl. Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
6.1.2 Mobiliteit en parkeren 6.1.2.1 Algemeen Mobiliteit In de Omgevingswet is geen regelgeving opgenomen over mobiliteit en parkeren. De verkeersveiligheid is primair geborgd in de weg- en verkeerswetgeving, waaronder de Wegenverkeerswet. Daarnaast zijn richtlijnen opgenomen in het ASVV (Aanbevelingen voor Verkeersvoorzieningen Binnen de Bebouwde Kom) en de CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). Wel is een veilige en gezonde fysieke leefomgeving één van de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet (artikel 1.3 Ow). Gemeenten nemen daarom ook verkeersveiligheid mee in de afweging bij het inrichten van de fysieke leefomgeving.
23
Zo zal verkeersveiligheid, een goede afhandeling van verkeerstromen en het voorkomen van (voorzienbare) parkeerhinder voor een gemeente een rol spelen bij het evenwichtig toedelen van functies aan locaties (artikel 2.4 en 4.2 Ow). De inrichting en inpassing van infrastructuur in de omgeving heeft invloed op de veiligheid. Zo is voor een veilige indeling van een weg een bepaald ruimtebeslag noodzakelijk. Maar ook bebouwing of een bouwwerk naast de (water)weg kan effect hebben op de verkeersveiligheid. Het Nijmeegse mobiliteitsbeleid is vastgesteld in het ambitiedocument ‘Nijmegen Goed op Weg’. In deze nota is verkeersveiligheid een van de aspecten van een aantrekkelijke stad. Een van de uitgangspunten is dat wegen voldoen aan de landelijke uitgangspunten van Duurzaam Veilig. Nieuw aan te leggen infrastructuur wordt aangelegd conform de richtlijnen voor Duurzaam Veilige Weginrichting. Parkeren Bij nieuwe (ruimtelijke) ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving moet worden aangetoond dat voorzien wordt in de aanleg en instandhouding van voldoende parkeergelegenheid. Het parkeerbeleid van de gemeente Nijmegen is opgenomen in de Parkeernota ‘Parkeren in Nijmegen 2020-2030 ‘. Parkeren is een dynamisch thema.
De nu gekozen oplossingen zijn van grote invloed op het leefklimaat, het toekomstig autogebruik, de toekomstbestendigheid en de verkoopbaarheid of verhuurbaarheid van woningen en voorzieningen. Omdat parkeren ruimte vraagt maakt het onderdeel uit van de duurzame stedelijke ontwikkeling. Vooraf moeten het aantal parkeerplaatsen in beeld worden gebracht. Daarnaast zet Nijmegen meer in op duurzamere alternatieven bij nieuwe bouwprojecten (deelvervoer), fietsparkeren en P+R-locaties. Nijmegen kent beleidsregels voor parkeren (Beleidsregels parkeren 2024-A). Daarin is per functie vastgelegd hoeveel parkeerplaatsen er gerealiseerd moeten worden en op welke wijze de parkeernomen tot stand zijn gekomen. Op grond van deze beleidsregels is het verboden te bouwen of het gebruik van gronden en/of bouwwerken te wijzigen als er niet wordt voldaan aan deze beleidsregels. De aanvraag van een omgevingsplanactiviteit moet worden getoetst aan de geldende parkeernormen. Bij het beoordelen van een ontwikkeling kijkt de gemeente of rekening is gehouden met het vereiste aantal parkeerplaatsen. De parkeernormen gelden als randvoorwaarde voor de ontwikkeling. De parkeernormering is bepaald aan de hand van de stedelijkheidsgraad. Nijmegen is aangeduid als sterk stedelijk. Conform de gebiedsindeling valt het besluitgebied in de zone Centrumgebied.
6.1.2.2 Toetsing Mobiliteit Gemotoriseerd verkeer: Het plan is een rotonde die de volgende wegen: Houtlaan – Kwekerijweg – Heyendaalseweg met elkaar verbindt. De rotonde is gelegen in stadsdeel Nijmegen-Zuid in de wijk Brakkenstein. De aansluitende wegen, op de rotonde, zijn gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom. Langzaam verkeer: De rotonde wordt uitgevoerd met vrij-liggende fietspaden die aansluiten op de bestaande fiets-infrastructuur. Voor de voetgangers zijn trottoirs aanwezig. De rotonde wordt uitgevoerd met voetgangersoversteekplaatsen in de vorm van zebrapaden. Openbaar vervoer: De buslijnen van het openbaar vervoer maken gebruik van de rotonde en de Houtlaan en de Heyendaalseweg. Expeditie verkeer: Het expeditie verkeer ontsluit op dezelfde wijze als in de huidige situatie. Verkeerstoename: De rotonde leidt niet tot een significante verandering voor wat betreft de verkeersgeneratie.
24
Verkeersveiligheid Om de verkeersveiligheid te vergroten richten we onze wegen, waar mogelijk en wenselijk, in als 30 km/uur straten, belangrijke voorwaarde hierbij is dat de auto-intensiteit voldoende laag is. Dit is verwoord in het Ambitiedocument mobiliteit 2019-2030 ‘Nijmegen Goed op Weg’. Op de wegen binnen de bebouwde kom geldt voor de gebiedsontsluitingswegen (de stedelijke hoofdwegen) en industrieterreinen een maximumsnelheid van 50 km/h. (uitgezonderd gedeelte van de Neerboscheweg). Voor de overige wegen, de stadsstraten en de erftoegangswegen binnen bebouwde kom, geldt 30 km/h. Het plan wordt gekenmerkt door een rotonde met vrij-liggende fietspaden waarop gebiedsontsluitingswegen aansluiten bebouwde kom, hiervoor geldt een maximumsnelheid van respectievelijk 30 km/h voor de Kwekerijweg en 50 km/h voor de overige wegen.