Motivering bopa 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

Motivering bopa (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) 95-Bopa-20241028 Hoge Bongerd Status: definitief 12-08-2025

1 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................................................ 2 1. Inleiding ........................................................................................................................................................................ 5 1.1

Aanleiding voor dit besluit ................................................................................................................................ 5

1.2

Ligging besluitgebied ........................................................................................................................................ 6

1.3

Proces en procedure ......................................................................................................................................... 7

1.4

Leeswijzer .......................................................................................................................................................... 8

2. Voorbereiding en participatie ...................................................................................................................................... 9 2.1

Algemeen .......................................................................................................................................................... 9

2.2

Participatie omgeving ....................................................................................................................................... 9

2.3

Vooroverleg ketenpartners ............................................................................................................................... 9

3. Bestaande situatie ..................................................................................................................................................... 10 3.1

Analyse ............................................................................................................................................................ 10

3.1.1 Beschrijving huidige situatie besluitgebied ................................................................................................. 10 3.1.2 Beschrijving omgeving besluitgebied ........................................................................................................... 13 3.2

Bescherming bestaande kwaliteiten .............................................................................................................. 13

4. Visie en doelen ........................................................................................................................................................... 17 4.1

Wettelijk stelsel ............................................................................................................................................... 17

4.2

Rijksbeleid ....................................................................................................................................................... 17

4.2.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ................................................................................................................. 17 4.2.2 Algemene Rijksregels .................................................................................................................................... 18 4.2.3 Woondeal ....................................................................................................................................................... 18 4.3

Provinciaal beleid ........................................................................................................................................... 19

4.3

Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen .................................................................................................... 19

4.4

Gemeentelijk beleid ........................................................................................................................................ 20

4.4.1 Omgevingsvisie ‘Nijmegen Stad in Beweging’ ............................................................................................. 20 4.4.2 Overig relevant gemeentelijk beleid ............................................................................................................. 22 5. Projectbeschrijving .................................................................................................................................................... 25 5.1

Beoogde ontwikkeling .................................................................................................................................... 25

5.2

Ruimtelijke inpassing...................................................................................................................................... 25

5.2.1 Stedenbouwkundig raamwerk en beeldkwaliteit ........................................................................................ 25 5.2.2 Inpassing in de omgeving.............................................................................................................................. 26 6. Toetsing aan omgevingsplan ..................................................................................................................................... 27 6.1

Huidige bouw- en (planologische) gebruiksmogelijkheden .......................................................................... 27

6.2

Strijdigheden met het (tijdelijke) omgevingsplan ......................................................................................... 28

2 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

7.

Omgevingsaspecten ....................................................................................................................................... 30 7.1

Planologische en ruimtelijke aspecten .......................................................................................................... 30

7.1.1 Ladder voor duurzame verstedelijking ......................................................................................................... 30 7.1.2 Mobiliteit en parkeren ................................................................................................................................... 32 7.2

Milieuaspecten ................................................................................................................................................ 39

7.2.1 Geluid ............................................................................................................................................................. 39 7.2.2 Trillingen ........................................................................................................................................................ 45 7.2.3 Luchtkwaliteit ................................................................................................................................................ 47 7.2.4 Geur ............................................................................................................................................................... 48 7.2.5 Bodem ........................................................................................................................................................... 49 7.2.6 Water .............................................................................................................................................................. 52 7.3

Klimaatadaptatie ............................................................................................................................................ 55

7.4

Duurzaamheidsaspecten ................................................................................................................................ 57

7.4.1 Algemeen ....................................................................................................................................................... 57 7.4.2 Energie ........................................................................................................................................................... 58 7.4.3 Circulariteit .................................................................................................................................................... 58 7.5

Natuur- en landschapsaspecten..................................................................................................................... 59

7.5.1 Soortenbescherming ..................................................................................................................................... 59 7.5.2 Gebiedsbescherming .................................................................................................................................... 60 7.5.3 (Hoofd)boomstructuur .................................................................................................................................. 63 7.5.4 Biodiversiteit en hoofdgroenstructuur ......................................................................................................... 64 7.6

Erfgoedaspecten ............................................................................................................................................. 66

7.6.1 Algemeen erfgoedaspecten .......................................................................................................................... 66 7.7

Veiligheidsaspecten ........................................................................................................................................ 71

7.7.1 Omgevingsveiligheid ..................................................................................................................................... 71 7.7.2 Kabels en leidingen ....................................................................................................................................... 74 7.7.3 Ontplofbare Oorlogsresten .......................................................................................................................... 75 7.8

Gezondheidsaspecten .................................................................................................................................... 78

7.8.1 Gezondheid.................................................................................................................................................... 78 7.8.2 Toegankelijkheid ........................................................................................................................................... 79 7.9

M.e.r.-beoordeling .......................................................................................................................................... 80

8. Financiële haalbaarheid ............................................................................................................................................ 81 8.1

Wijze van bekostiging ..................................................................................................................................... 81

9. Evenwichtige toedeling van functies aan locaties .................................................................................................... 82 10. Verwerking in het omgevingsplan ........................................................................................................................... 83 10.1

Algemeen ................................................................................................................................................... 83

3 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

10.2

Wijze waarop deze bopa verwerkt wordt .................................................................................................. 83

11. Bijlagenoverzicht ...................................................................................................................................................... 84

4 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

1. Inleiding 1.1

Aanleiding voor dit besluit

Het besluitgebied Hoge Bongerd bestaat hoofdzakelijk uit een voormalig agrarisch tuindersgebied met kassen. Op dit moment oogt het als een braakliggend terrein en bevat het hoofdzakelijk grasland. Hoge Bongerd en omgeving is al jaren onderhevig aan een grote verandering als gevolg van het project ‘Ruimte voor de Rivier’ en meerdere woningbouwopgaven, zoals de Stelt en Hof van Holland. Hoge Bongerd is prominent gelegen aan de Spiegelwaal met uitzicht op het eiland Veur Lent en de binnenstad. De afstand tot station Lent en het centrum van Nijmegen is kort. De gemeente Nijmegen wil daarom de Hoge Bongerd omvormen tot een duurzaam woon- en verblijfsgebied dat enerzijds aansluit op de binnenstad en de kade (Lentse Warande) en anderzijds op het bestaande dorp Lent. Dit is vastgelegd in de Omgevingsvisie Nijmegen 2020-2040 en opgenomen in het ambitiedocument Veur Lent en Hoge Bongerd. Het initiatief voor de ontwikkeling van dit gebied bestaat uit het realiseren van maximaal 250 woningen, waarvan 40 sociale huur en maximaal 2.825 m2 aan (commerciële) voorzieningen met bijbehorende buitenruimtes en infrastructuur. In de Hoge Bongerd ligt de nadruk op wonen. Het besluitgebied heeft een oppervlakte van circa 7,3 hectare.

Het initiatief voldoet niet aan de regels van het (tijdelijke) omgevingsplan Buitengebied Dorp Lent-27 (Geluidscherm spoorlijn), Buitengebied Dorp Lent, Dorp Lent, Dorp Lent – 11 (Definitieve locatie Station Nijmegen Lent e.o) en Nijmegen Ruimte voor de Waal. De planologische afwijking is dat de bouw van woningen met bijbehorende voorzieningen, zoals parkeren en (fiets)infrastructuur, niet is toegestaan. Via een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna: bopa) wordt afgeweken van het omgevingsplan.

5 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

1.2

Ligging besluitgebied

Figuur 1: Luchtfoto begrenzing besluitgebied met daarin de delen 1, 2 en 3

Het besluitgebied ligt in Nijmegen-Noord en bevat drie delen, namelijk: 1. Het grootste en meest zuidelijk gelegen deel van het besluitgebied heeft een oppervlakte van ca. 5,4 hectare. De Lentse Warande begrenst dit deel aan de zuidkant. De spoorlijn Nijmegen-Arnhem ligt in het westen, de bestaande woningen aan de Weverstraat liggen in het oosten en de primaire watergang (watersingel) ligt er ten noorden van. 2. Het middelste deel van het besluitgebied heeft een oppervlakte van ca. 1,8 hectare en wordt begrensd door de primaire watergang aan de zuidkant, aan het westen door de spoorlijn Nijmegen-Arnhem en een klein aantal bestaande woningen aan de Parallelweg, aan de oostzijde door bestaande woningen aan de Weverstraat en aan noordzijde door bestaande woningen aan de Parallelweg. 3. Het kleinste deel in het noorden heeft een oppervlakte van ca. 0,1 hectare. De zuidelijke grens van dit deel bestaat uit de Parallelweg. De spoorlijn Nijmegen-Arnhem ligt in het westen, een scoutinggebouw en bestaande woningen aan de Warmoezenierstraat liggen er oostelijk van en noordelijke grens het aan het Griftpad en Hertog Eduardplein bij station Lent. Het totale besluitgebied heeft een oppervlakte van circa 7,3 hectare.

6 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

1.3

Proces en procedure

De gewenste ruimtelijke ontwikkeling is in strijd met het (tijdelijke) omgevingsplan. De ontwikkeling kan mogelijk worden gemaakt door af te wijken van het omgevingsplan. Hiervoor kan de gemeente een omgevingsvergunning voor een bopa verlenen. Bij deze omgevingsvergunning hoort een motivering. Daarin wordt gemotiveerd dat de ontwikkeling leidt tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De gemeente moet daarbij rekening houden met alle betrokken belangen. Daarnaast gelden de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en de provinciale verordening. Voor deze ontwikkeling is gekozen om de omgevingsvergunning voor een bopa gefaseerd, met afzonderlijke aanvragen, aan te vragen. Dit houdt in dat eerst een omgevingsvergunning wordt aangevraagd voor een planologisch basisbesluit. Vervolgens wordt op een later moment een vergunning voor een omgevingsplanactiviteit voor het feitelijk verrichten van de bouwactiviteit aangevraagd. Voor wat bij de eerste vergunning uitdrukkelijk is toegestaan hoeft bij de tweede vergunning niet opnieuw afgewogen te worden of hiermee voldaan wordt aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dat is namelijk bij de eerste aanvraag al beoordeeld.

Voorfase Voordat een aanvrager een aanvraag omgevingsvergunning voor een bopa indient, kan het wenselijk zijn dat er een vooroverleg heeft plaatsgevonden of dat de initiatiefnemer aan participatie heeft gedaan. Daarnaast kan de gemeenteraad gevallen aanwijzen waarbij participatie een aanvraagvereiste is. Zo heeft de gemeenteraad van Nijmegen een lijst vastgesteld met gevallen waarin participatie en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag omgevingsvergunning voor een bopa wordt ingediend. Onder andere bij het bouwen van twee of meer woningen is participatie van en overleg met derden verplicht. Onderhavige aanvraag voorziet in het bouwen van meer dan twee woningen en daarmee is participatie een verplichting. Vervolgens dient een initiatiefnemer een aanvraag in via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Besluitvormingsfase Zodra de aanvraag omgevingsvergunning voor een bopa is ontvangen door het bevoegd gezag (bijv. gemeente) start de formele procedure. De beslistermijn begint te lopen vanaf de datum van ontvangst. Is de aanvraag compleet dan kijkt het bevoegd gezag welke procedure van toepassing is, namelijk de reguliere of de uitgebreide. De gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarbij zij bindend advies moet geven over een omgevingsvergunning voor een bopa.

De gemeenteraad van Nijmegen heeft besloten dat een bindend advies van de raad nodig is bij een omgevingsvergunning voor het bouwen of gebruik van 2 of meer woningen. Voor onderhavige aanvraag is dus een bindend advies van de gemeenteraad nodig. Of sprake is van de reguliere of de uitgebreide procedure heeft vooral gevolgen voor de beslistermijn. De beslistermijn bij de reguliere procedure is in principe acht weken. Als instemming van een ander bestuursorgaan is vereist, wordt de beslistermijn twaalf weken. De beslistermijn kan éénmalig worden verlengd met zes weken. Als de uitgebreide procedure van toepassing is, beslist het bevoegd gezag binnen zes maanden na ontvangstdatum op de aanvraag. Ook bij de uitgebreide procedure kan de beslistermijn eenmalig met zes weken worden verlengd. Inwerkingtreding Het college maakt een omgevingsvergunning waarop volgens de reguliere procedure is beslist, bekend door toezending of uitreiking van het besluit aan de aanvrager. Een omgevingsvergunning waarop volgens de uitgebreide procedure is beslist, maakt het college bekend door ter inzagelegging en toezending of uitreiking van het besluit aan de vergunninghouder en/of aanvrager. Het besluit treedt een dag na bekendmaking (reguliere procedure) of terinzagelegging (uitgebreide procedure) in werking.

Een omgevingsvergunning voor een bopa wordt op een later tijdstip in het omgevingsplan opgenomen.

7 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

.

1.4

Leeswijzer

De voorliggende motivering bij de bopa is opgebouwd uit 10 hoofdstukken. Na het inleidende hoofdstuk gaat hoofdstuk 2 in op de participatie die voor het project is gevoerd. In hoofdstuk 3 is een beschrijving van de bestaande situatie in het besluitgebied en de directe omgeving daarvan opgenomen, waarbij zowel de ruimtelijke aspecten als functionele aspecten en de fysieke omgeving aan de orde komen. In hoofdstuk 4 worden de geldende kaders voor de locatie verwoord en de visie c.q. doelen voor de locatie beschreven. Dit leidt tot beleidsmatige randvoorwaarden voor de gewenste ontwikkeling. In hoofdstuk 5 wordt de beoogde ruimtelijke ontwikkeling beschreven. In hoofdstuk 6 wordt het voorgenomen project getoetst aan het omgevingsplan (van rechtswege) en worden de strijdigheden in beeld gebracht. In hoofdstuk 7 wordt getoetst aan de (relevante) omgevingsaspecten, waarbij eveneens wordt ingegaan op de verschillende milieuaspecten. In hoofdstuk 8 komt de economische uitvoerbaarheid aan de orde. Hoofdstuk 9 beschrijft de uiteindelijke juridische planuitwerking op basis van voorwaarden die aan het project zijn gesteld. Tot slot wordt in hoofdstuk 10 ingegaan op de verwerking van onderhavige bopa in het omgevingsplan.

8 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

2. Voorbereiding en participatie 2.1

Algemeen

Participatie vindt plaats in een zo vroeg mogelijk stadium. Dit geldt ook voor het gesprek met andere bestuursorganen (ketenpartners) die bij het project betrokken moeten worden. Als leidraad voor de participatie gelden de verschillende stappen uit het “participatiebeleid voor het ruimtelijk domein”. Dit beleid start met een verkennende fase en het maken van een participatieplan. Na het opstellen van de ontwerp-omgevingsvergunning voor een bopa start de formele procedure.

2.2

Participatie omgeving

Onderhavige aanvraag voorziet in het bouwen van meer dan twee woningen. Daardoor is participatie verplicht. In de voorfase is voor dit project een participatieproces doorlopen. Een verslag van de participatie is opgenomen als bijlage 3 bij deze motivering. Hieronder volgt een samenvatting van het participatieproces. Voorafgaand aan de start van de bopa-procedure heeft de gemeente Nijmegen een intensief participatieproces doorlopen met bewoners uit de directe omgeving, die zich hebben verenigd in een bewonersadviesgroep. In de periode van eind 2023 tot begin 2025 is tijdens een zevental sessies stap voor stap toegewerkt naar een stedenbouwkundig raamwerk, beeldkwaliteitsplan en verkeersonderzoek en aanvullende kaders voor de bopa en de aanbesteding richting ontwikkelaar. Hierbij was er ook aandacht voor aspecten zoals parkeren, duurzaamheid, sociale veiligheid en sociale cohesie. Het eindresultaat van dit proces is uiteindelijk op 21 mei 2025 voorgelegd aan de brede omgeving tijdens een informatie inloopbewonersbijeenkomst. De uitnodiging hiervoor is huis-aan-huis verspreid en was voor iedereen toegankelijk. Verder zijn er meerdere gesprekken geweest met de ketenpartners, zoals het waterschap Rivierenland en ProRail. Participatie stopt niet bij de ruimtelijke procedure, maar is een doorlopend proces. Dit wordt bijgehouden in het participatieverslag.

Op de website https://nijmegen.mijnwijkplan.nl/project/ontwikkeling-hoge-bongerd- is meer informatie te vinden over de ontwikkeling Hoge Bongerd.

2.3

Vooroverleg ketenpartners

Met het oog op een zorgvuldige besluitvorming is de motivering voorgelegd aan de provincie Gelderland, het waterschap Rivierenland, GGD, ProRail en Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Een verslag van het vooroverleg met de ketenpartners en de gemeentelijke reactie hierop is opgenomen in het participatieverslag bijlage 3.

9 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

3. Bestaande situatie 3.1

Analyse

3.1.1 Beschrijving huidige situatie besluitgebied 3.1.1.1 Water- en bodemsysteem Bodem Het besluitgebied oogt als braakliggend terrein. Het bestaat uit grasland en had in het verleden overwegend een agrarisch grondgebruik inclusief kassen. De bodem ter plaatse van de Hoge Bongerd bestaat in de bovengrond voornamelijk uit slecht doorlatende zware klei op een zandig pakket. Deze rivierklei wordt gerekend tot de formatie van Echteld, gevolgd door de formatie van Kreftenheye. De maaiveldhoogte bedraagt globaal NAP + 10,00 m. Het dijklichaam in het zuiden tegen de Spiegelwaal ligt op ongeveer NAP + 16,00 meter. Op basis van de provinciale wateratlas (TNO/DGV-gegevens) is vermoedelijk sprake van een infiltratie. Het grondwater in het eerste watervoerend pakket stroomt in zuidelijke richting naar de Waal. De freatische ondiepe grondwaterstanden staan onder invloed van de Waal en kunnen als gevolg hiervan sterk fluctueren. Een duidelijke stromingsrichting is hierdoor niet aan te geven. Water Het ontwerp van het complete watersysteem in de Waalsprong is beschreven in het Waterhuishoudkundig Inrichtingsplan Waalsprong 2009 (WIW 2009, kenmerk 9T9874.A0, d.d. 20-11-2009). In de Waalsprong zijn twee hoofdsystemen te onderscheiden: het droogvallende watersysteem van De Grift en het systeem van singels en plassen.

Door het gebied Hoge Bongerd loopt een primaire watergang (watersingel) die deel uitmaakt van het hoofdsysteem van singels en plassen. Dit hoofdsysteem is zelfvoorzienend. Dit betekent dat er geen gebiedsvreemd water wordt ingelaten. De singels en plassen worden aangevuld met regenwater dat in het besluitgebied valt. In de afgelopen jaren is gebleken dat de stand van de Waal grote invloed heeft op het waterpeil. Dit had in droge periodes tot gevolg dat het waterpeil onwenselijk ver uitzakte. Om dit effect terug te dringen, zijn de wanden van de waterloop beleemd. Aan de oevers is een ecologische grofzandberm aangelegd die kwelwater afvangt en voorkomt dat de leemlaag openbarst bij een hoge waterstand in de Waal. De grofzandberm en de beleemde wanden zijn essentieel voor het functioneren van het watersysteem als geheel en moeten behouden blijven.

3.1.1.2 Ruimtelijk Het besluitgebied is gelegen nabij de Waal. In de huidige situatie kent Hoge Bongerd de volgende karakteristieken en kenmerken. Het huidige ruimtegebruik bestaat uit grasland en oogt als braakliggend terrein met hier en daar bomen die op sommige plekken de moeite waard zijn te behouden. Het terrein ten noorden van de watersingel grenst aan bestaande woningen en veelal hun achtertuinen. De toegankelijkheid van het gebied is momenteel goed vanwege (doorgaande) straten. De percelen zijn echter alleen toegankelijk voor agrarisch gebruik en (groen)beheer. Cultuurhistorische situatie Het besluitgebied kent een lange geschiedenis van gebruik door de mens. Het landschap is grotendeels gecreëerd door de Waal, waarvan afzonderlijke takken regelmatig hun loop verlegden en overstroomden. Dat zorgde voor een vruchtbare bodem, waarop men al in de prehistorie en de Romeinse tijd landbouw bedreef. In de middeleeuwen werd het gebied geleidelijk, stukje bij beetje, (her)ontgonnen en bedijkt. De beteugeling van de rivier door dijkenbouw moet ruim voor het midden van de 14e eeuw voltooid zijn. Het landbouwkundige gebruik kwam steeds sterker in dienst te staan van Nijmegen. Dit resulteerde in de 19de en 20ste eeuw vooral in gebruik voor tuinbouw en fruitteelt.

Aan de oostkant van het gebied verrees in de middeleeuwen kasteel Lent aan een dode tak van de Waal, en ontstond de kern van het kerkdorp Lent. De militaire rol van dit deel van Lent werd in de 16e en 17e eeuw vergroot door de aanleg van de voor Nijmegen bedreigende vesting Knodsenburg. Daarmee werd de bevolking van Lent enkele eeuwen tot doelwit gemaakt. 10 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

In de 16e en 17e eeuw werd tevens de trekvaart De Grift gegraven. Deze werd aangelegd vanuit de dode tak van de Waal als basis, maar de trekvaart deed niet lang dienst. De Griftdijk werd daarna omgevormd tot de lokale hoofdverkeersader richting Arnhem. In 1936 werd langs de oude Griftdijk het talud naar de gloednieuwe Waalbrug aangelegd, vervolgens werd de route naar Arnhem een rijksweg. Rond 1875 was men al met de aanleg van de nieuwe spoorbaan begonnen, gelegen aan de westzijde van het besluitgebied. Hierdoor kwam het besluitgebied min of meer tussen twee dijklichamen te liggen. Tegen de zuidwesthoek van het besluitgebied ging de spoordijk over in de spoorbrug over de Waal. Hiervoor werd een landhoofd gebouwd dat tevens een functie had als verdedigingswerk om de brug te kunnen verdedigen. Met de aanleg van de Spiegelwaal in de vroege 20ste eeuw werd de contour van het huidige besluitgebied ook aan de zuidzijde door een dijklichaam vastgelegd. Daarmee zouden we haast kunnen spreken van een dijkenlandschap. Alleen naar de noordzijde is de gebiedsgrens gelijkvloers, in de overgang naar het geleidelijk gegroeide Lent. In de spoordijk is in 1936, net buiten het besluitgebied, een kazemat aangelegd om de spoorbrug over de Waal te controleren.

De Rivierkazemat Lent Zuid is een uniek type: de kazemat is voor zover bekend het enige type dat alleen is uitgevoerd met een schietgat voor de zware mitrailleur en niet met een schietgat voor het 5 cm kanon, dat tot de standaard bewapening van de rivier(brug)kazematten behoorde. De spoordijk kreeg in de periode van de Koude Oorlog ook een andere functie. Om de grote steden in Holland en Utrecht te beschermen, had Nederland de IJssellinie bedacht. Door de Waal en de Rijn af te dammen met stuwen, kon de IJssel worden omgetoverd tot een kilometers brede barrière. De zwakke schakel in het plan was de Betuwse Bandijk: als die brak, zou het water weglopen door de Betuwe. Daarom besloot men tussen Arnhem en Nijmegen een extra dijk te bouwen. De officiële term voor deze extra dijk is een slaperdijk, maar de dijk ging in de volksmond al snel de Defensiedijk heten. De dijk maakte gebruik van de al bestaande spoordijk in Lent, die ter versteviging aan de oostzijde een talud met asfaltzand kreeg. Verder volgde de dijk het tracé van de Rijksweg 52 (nu A325) naar Arnhem. In totaal is voor de aanleg 350.000 kuub klei en 2 miljoen kuub zand gebruikt. Het zand kwam uit een braakliggend terrein bij Elst, nu de Aamsche plas. Vroeger werd dit ook wel de ‘Defensiekolk’ of ‘Eisenhowerplas’ genoemd.

3.1.1.3 Functioneel Het huidige ruimtegebruik bestaat uit grasland en oogt als braakliggend terrein met hier en daar bomen. Het besluitgebied is inmiddels niet meer in agrarisch gebruik. Er vindt (groen)beheer plaats en er is een hondenlosloopweide en een hondenuitlaatplaats aanwezig. In en rondom deel 3 wordt het grasland gebruikt door de scouting. In het besluitgebied is een (interne) ontsluitingsweg aanwezig naar het eiland Veur Lent en naar het boothuis aan de Oosterhoutsedijk en verder naar Oosterhout. In de Lentse Warande is een waterkering aanwezig.

3.1.1.4 Fysieke kenmerken Natuur- en landschapsaspecten De westkant van het besluitgebied bestaat uit het spoortalud waarover een fietspad loopt. Op het spoortalud groeit voornamelijk braamstruweel en grote brandnetel. Deel 1 en 2 van het besluitgebied bestaan voornamelijk uit twee graslanden die worden gescheiden door een primaire watergang (watersingel). Deel 3 bestaat uit een grasland met daarnaast enkele bomen en verharding met een gebouw dat in gebruik is door de scouting. Het grasland in deel 2 van het besluitgebied is een voedselrijk grasland waar weinig diversiteit aan grassen en kruiden is. Er zijn kruiden zoals fluitenkruid, reukloze kamille en akkerdistel. Aan de randen van dit grasland staan enkele solitaire bomen (schietwilg, perenboom en enkele platanen langs de sloot bij de bestaande woningen aan de westzijde). Het zuidelijk gelegen grasland in deel 1 is meer kruidenrijk met voornamelijk fluitenkruid, boerenwormkruid, akkerdistel, wilde cichorei en Canadese fijnstraal. Ook hier staan enkele solitaire bomen (twee waardevolle notenbomen, enkele wilgen en een uitgegroeide houtwal met onder andere berk en robinia). Een verharde weg scheidt het grasland in deel 1 in twee delen: een deel dat de dijk bekleedt en een deel dat onderaan de dijk ligt.

De watersingel die de deel 1 en 2 scheidt is ongeveer vier meter breed, ondiep en troebel en heeft oevers begroeid met riet en grote lisdodde. Zuidelijk tussen het talud en de Spiegelwaal ligt de kade die

11 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

grotendeels verhard is en waarop een straat loopt. Op de kade (Lentse Warande) staat een relatief jonge iepenlaan. Speciale aandacht vraagt de geschiktheid van het gebied voor de rugstreeppad, Bruin Blauwtje, Grote Leeuwenklauw, teunisbloempijlstaartvlinder, kleine marterachtigen en de steenuil. Verder vormt het gebied op dit moment een verbindingszone voor de bever, de otter en marterachtigen. Archeologie De archeologische waarde van het besluitgebied is vastgelegd in het Facetbestemmingsplan Archeologie 2023. Conform het Facetbestemmingsplan Archeologie 2023 liggen binnen het besluitgebied twee gebieden met Waarde – Archeologie 1, een gebied met Waarde – Archeologie 2, een gebied met Waarde – Archeologie 4 en een gebied met Waarde – Archeologie 5. De gebieden met Waarde 1 hebben resten van kasteel Lent en mogelijk resten die te relateren zijn aan het zuidelijker gelegen fort Knodsenburg. Bodemingrepen die groter zijn en dieper gaan dan de in het tijdelijk deel van het Omgevingsplan vastgelegde ondergrenzen , dan moeten deze eerst archeologisch onderzocht worden op basis van een door de gemeente Nijmegen goedgekeurd PvE. Gezondheid Het besluitgebied bestaat nu grotendeels uit onbebouwd landschap met vooral aan de randen bomen en struiken. Verder loopt er door het plangebied een primaire watergang (watersingel).

Deze groen- en waterkwaliteiten zijn bepalend voor de mate van gezondheid in de huidige situatie. Als de gronden openbaar toegankelijk zijn, kunnen omwonenden en anderen daar bijvoorbeeld wandelen, recreëren, ontmoeten. Verder hebben groene en onverharde ruimten positief effect op de klimaatomstandigheden, waaronder hittestress. Luchtkwaliteit Het besluitgebied ligt in Nijmegen-Noord ten westen van de Prins Mauritssingel. Dit is een drukke weg (dat betekent: meer dan 10.000 voertuigbewegingen per etmaal). Deze weg ligt op meer dan 25 meter van het besluitgebied af. De luchtkwaliteit is berekend op maximaal 18,9 µg NO2/m3, 16,6 µg PM10/m3 en 9,8 µg PM2,5/m3. Geluid Het besluitgebied ligt binnen het aandachtsgebied van het spoor- en wegverkeer. Er moet onderzocht worden of de geluidsbelastingen aanvaardbaar zullen zijn. Trillingen Het besluitgebied is dicht bij het spoor Arnhem-Nijmegen gelegen. Het effect van trillingen moet in beeld worden gebracht. Klimaatadaptatie Het gebied betreft nu een groen gebied met een primaire watergang (watersingel). Bestaande bomen hebben vanwege hun schaduwwerking een belangrijke functie op het gebied van hittebestendigheid en klimaatadaptatie. Indien mogelijk moeten deze bomen in het besluitgebied beschermd en/of aangevuld worden.

Omgevingsveiligheid De externe veiligheidsrisico’s in het plangebied komen van gevaarlijke stoffen die vervoerd worden over het spoor en de N325. Het spoor heeft een aandachtgebied voor brand en voor explosie dat over het besluitgebied ligt. Ontplofbare oorlogsresten Uit de informatie die is opgenomen in de Milieuatlas Nijmegen is het besluitgebied verdacht ten aanzien van de aanwezigheid van geschutsmunitie. Mobiliteit De toegankelijkheid van het gebied is momenteel goed vanwege doorgaande straten. De percelen zijn echter slechts toegankelijk voor agrarisch gebruik en (groen)beheer. De hoger gelegen Lentse Warande is voor minder validen niet goed toegankelijk.

12 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

3.1.2 Beschrijving omgeving besluitgebied Stedenbouwkundig Het besluitgebied van Hoge Bongerd kent in de huidige situatie de volgende karakteristieken en kenmerken. De randen van het besluitgebied kennen een grote diversiteit: • Aan de westzijde van het gebied ligt de spoorlijn Arnhem – Nijmegen dat door het hoge talud en de daarop liggen snelbinder herkenbaar is. Ook zijn er een klein aantal woningen in een rij aanwezig tussen het spoortalud en deel 2 van het besluitgebied; • De noordelijke grens van deel 3 ligt vlakbij het station Lent; • De noordelijk grens van deel 2 is tot aan de woonstraat Parallelweg met bestaande woningen; • De primaire watergang (watersingel) vormt een natuurlijke scheiding tussen deel 1 en deel 2. • De oostelijke grens wordt gevormd door achterzijden van de bestaande woningen aan de Weverstraat en Warmoezenierstraat; • De zuidrand van het gebied deel 1 is erg herkenbaar door de liggen van een talud en de Lentse Warande. Vanuit dit punt is de Spiegelwaal en de binnenstad zichtbaar. Het huidige ruimtegebruik bestaat uit grasland en oogt als braakliggend terrein met hier en daar bomen. Rondom deel 3 van het besluitgebied zijn bomen aanwezig en staat een gebouw. De graslanden zijn inmiddels niet meer in agrarisch gebruik.

In het besluitgebied is ook een (interne) ontsluitingsweg aanwezig naar Veur Lent en het boothuis aan de Oosterhoutsedijk en naar Oosterhout.

3.2

Bescherming bestaande kwaliteiten

De bestaande primaire watergang (watersingel) dooradert het totale besluitgebied en is daarmee een belangrijke identiteitsdrager van de nieuwe woonomgeving. Natuur en landschapswaarden In de huidige situatie worden groen- en waterstructuren verbonden. Aan de zuidzijde vormen de dijk en de Lentse Warande de groenstructuur die in verbinding staat met de natuurgebieden in oostelijke en westelijke richting en de Spiegelwaal. Het spoortalud en het open landschap maken een verbinding tussen noord en oost. Daarin ligt ook de watersingel, die een belangrijk element vormt voor het opvangen en bergen van water. Binnen het besluitgebied staan meerdere bestaande bomen. Deze bomen dienen zoveel ingepast te worden tenzij er een goede onderbouwing is waarom het essentieel is voor de plannen dat de bomen niet ingepast kunnen worden. Bij de nieuwe inrichting vormt het landschap de dragende structuur waar bebouwing zich in nestelt. Het is een aaneenschakeling van een publiek en semi-publiek landschap dat tussen alle bebouwing doorloopt met centraal in het plangebied een groen sociaal knooppunt. Samen met de watersingel vormen het landschap en het groen sociaal knooppunt het groenblauw weefsel om de natuur in dit woongebied te verbinden, te versterken en de biodiversiteit te stimuleren.

Ook de bebouwing draagt bij aan de groene leefomgeving door de toepassing van natuurlijke daken, gevelgroen en groenslingers tussen de gebouwen. Gebiedseigen landschapselementen zoals fruitbomen, wilgen en kruidenrijk grasland vormen hierbij een inspiratiebron. De Lentse Warande, hoofdzakelijk gelegen buiten het besluitgebied, wordt omgevormd tot een groen en klimaatadaptief verblijfsgebied, dat in verbinding staat met de trappen langs de Nevengeul. De ambities is om de trappen ook te vergroenen. Bestaande bomen worden zoveel mogelijk duurzaam ingepast en beschermd, omdat ze waardevol zijn voor de omgeving. De bestaande bomen worden aangevuld met de aanplant van nieuwe bomen. In het besluitgebied zijn 36 bomen geïdentificeerd. Twee van deze bomen zijn opgenomen in de bopa als waardevol en beschermingswaardig en zijn opgenomen op de ruimtegebruikskaart. Voor deze twee bomen zijn beschermingsregels opgenomen in de voorschriften. Het gaat om twee notenbomen (Juglans Regia), nummers 72 en 73 in het kaartje hieronder. Op het kaartje staat voor iedere boom in het besluitgebied aangegeven wat de

13 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

coördinaten zijn. Voor de overige 34 bomen geldt het beleid dat volgens de ladder van behoud gewerkt moet worden (Bomencompensatieplan Nijmegen van 2 juni 2023). De ladder van behoud betekent dat bij verwijdering van de bomen aangetoond moet worden dat eerst geprobeerd is de bomen in te passen, het plan aan te passen, de bomen te verplanten en als laatste de bomen te compenseren. Het rooien van de bomen dient dan ook te gebeuren volgens de richtlijnen uit het eerder genoemd beleidsstuk (Bomencompensatieplan Nijmegen). Daarbij valt nog op te merken dat de bomen die in onderstaande figuur staan aangegeven met de nummers 79 t/m 91 onderdeel uitmaken van een houtwal/bosplantsoen. Bij een kapaanvraag gaat het bij deze bomen niet om de stamdiameter maar om het aantal m2 houtwal/bosplantsoen dat gerooid wordt.

Figuur 2: Situering 36 bomen, waarvan 2 waardevol nr 72 en nr 73.

De primaire watergang, de watersingel, vormt de kern van een van de belangrijkste ecologische verbindingszones door heel Nijmegen-Noord. Deze vier meter brede watergang, inclusief de taluds en een strook van vier meter breed aan weerszijden van het talud, moet beschermd worden. Het talud aan de zuidzijde van de singel bestaat uit

14 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

een grofzandberm. De berm vangt kwelwater af en beschermt hierdoor de beleemde bodem van de singel tegen opbarsten. De berm moet daarom intact blijven.

Figuur 3: Ligging primaire watergang (blauw) tussen besluitgebied deel 1 en 2

15 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

Figuur 4: Uitsnede Cultuurhistorische Waardenkaart

In de omgeving van het besluitgebied zijn cultuurhistorisch waardevolle structuren aanwezig, die sturend kunnen werken in de ontwikkeling van dit gebied.

16 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

4. Visie en doelen Dit hoofdstuk beschrijft de relevante integrale beleidskaders voor het besluitgebied. Hierbij gaat het enerzijds om de motivering van de mogelijkheden die het (integrale) beleid voor het besluitgebied biedt. Anderzijds geeft dit hoofdstuk een beschrijving van de kaders/begrenzingen van de mogelijkheden voor het besluitgebied. Relevante sectorale beleidskaders bij de omgevingsaspecten komen in hoofdstuk 7 terug.

4.1

Wettelijk stelsel

Het stelsel van het omgevingsrecht bestaat uit de Omgevingswet, vier algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s) en een Omgevingsregeling. De Omgevingsregeling is de ministeriële regeling bij de Omgevingswet. Hierin staan vooral technische en administratieve regels. In de vier AMvB’s staan de regels voor het praktisch uitvoeren van de wet: 1. Het Omgevingsbesluit (Ob) regelt, in aanvulling op de wet, onder meer welk bestuursorgaan het bevoegd gezag is om een omgevingsvergunning te verlenen en welke procedures daarbij gelden. Het besluit regelt wat de betrokkenheid is van andere bestuursorganen, adviesorganen en adviseurs bij de besluitvorming. Ten slotte regelt het een een aantal op zichzelf staande onderwerpen, zoals de milieueffectrapportage. 2. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) stelt de inhoudelijke normen voor gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk over het realiseren van de nationale doelstellingen en het voldoen aan internationale verplichtingen. 3. Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) bevat, samen met het Besluit bouwwerken leefomgeving, de algemene regels waaraan burgers en bedrijven zich moeten houden als ze bepaalde activiteiten uitvoeren in de fysieke leefomgeving. Dit besluit bepaalt het voor welke activiteiten een omgevingsvergunning nodig is.

Het bevat regels om het milieu, de waterstaatwerken, wegen en spoorwegen, zwemmers en het cultureel erfgoed te beschermen. 4. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bevat, samen met het Besluit activiteiten leefomgeving, de algemene regels waaraan burgers en bedrijven zich moeten houden als ze bepaalde activiteiten uitvoeren in de fysieke leefomgeving. Dit besluit bevat regels over veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid bij het (ver)bouwen van een bouwwerk, de staat van het bouwwerk, het gebruik van het bouwwerk en het uitvoeren van bouw- en sloopwerkzaamheden. Instructieregels Voor een aantal onderwerpen gelden instructieregels vanuit het Rijk of de provincie. Een instructieregel is een algemene regel waarmee een bestuursorgaan aan een ander bestuursorgaan aangeeft hoe het een taak of bevoegdheid moet uitoefenen. Er zijn drie varianten van een instructieregel: 'in acht nemen', 'rekening houden met' en 'betrekken bij'. 1. ‘In acht nemen’ betekent dat een overheidsinstantie aan die instructieregel móét voldoen. 2. ‘Rekening houden met’ betekent dat er sprake is van een zwaarwegende positie van een belang bij de belangenafweging, zonder dwingend te sturen op de uitkomst daarvan. Afwijken is alleen toegestaan als het bestuursorgaan daar goede redenen voor heeft. Het afwijken moet wel goed worden gemotiveerd. 3.

‘Betrekken bij’ betekent dat een overheidsinstantie aandacht schenkt aan feiten of verwachtingen van feiten. De bestuurlijke afwegingsruimte is groot.

4.2

Rijksbeleid

4.2.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) omvat een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote en complexe maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht aan klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus

17 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. De kern van deze nieuwe aanpak is het integraal werken aan verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken. Het streven naar integraliteit valt samen in vier verschillende prioriteiten, te weten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio's; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Binnen de NOVI is het de bedoeling om te komen tot weloverwogen beleidskeuzen. Er zijn drie afwegingsprincipes die helpen bij het afwegen en prioriteren van verschillende belangen en opgaven: • Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; • Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; • Afwentelen wordt voorkomen. De NOVI werkt door in het provinciaal en gemeentelijk beleid.

4.2.2 Algemene Rijksregels Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een bopa de instructieregels in hoofdstuk 5 van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het beoordelingskader vormen. Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevingsvergunning voor een bopa geweigerd wordt als: a. de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond van instructie(regel)s; b. de omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een voorbeschermingsregel in het omgevingsplan (opvolger van het voorbereidingsbesluit); c. de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert.

Voor welke onderwerpen gelden Rijksinstructieregels? Om enig gevoel te krijgen bij de onderwerpen waarvoor het Bkl instructieregels bevat, sommen we de hoofdonderwerpen hieronder op: Waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2); Beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3); Beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4), waaronder instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, geluid en geur en bodemkwaliteit; Beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5), waaronder de ladder voor duurzame verstedelijking; Het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6), waaronder autowegen, buisleidingen en natuur- en recreatiegebieden; Het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7), waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteitsvoorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart, fiets- en wandelroutes, aanwijzing van woningbouwcategorieën; Het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8); De uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving (afdeling 5.2), waaronder het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van spoor- en rijkswegen. De inhoudelijke beoordeling van deze aspecten is opgenomen in hoofdstuk 7 Omgevingsaspecten.

4.2.3 Woondeal Het Rijk zet via de Nationale Woon- en Bouwagenda in op de bouw van 900.000 woningen voor het eind van 2030, met als streven dat hiervan minimaal twee derde deel betaalbaar is. Als vervolg op deze nationale ambitie zijn bestuurlijke afspraken gemaakt tussen het Rijk en de provincie Gelderland over de realisatie van 100.000 woningen voor 2030. Deze afspraken krijgen in de regio nadere invulling via de Woondeal 2.0 Regio ArnhemNijmegen. Voor de regio betekent dit het toevoegen van 33.000 woningen tussen 2022 en 2030. Voor de gemeente 18 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

Nijmegen betekent dit het toevoegen van 13.070 woningen. In de Woondeal 2.0 is onder meer opgenomen dat we op regionaal niveau toewerken naar twee derde deel betaalbare huur- en koopwoningen. Om dit te realiseren werkt elke gemeente toe naar een nieuwbouwprogramma met minimaal 67% betaalbare woningen en minimaal 30% in de sociale huur. Voor plannen waar per 1 juli 2023 nog geen vastgesteld bestemmingsplan, omgevingsplan of anterieure overeenkomst is, geldt dit nieuwbouwprogramma als richtlijn. In de woondeal is ook opgenomen dat afspraken bij bestaande plannen, waaronder de gebiedsafspraken in de Waalsprong, worden gerespecteerd. In deze ontwikkeling bestaan de afspraken uit: • Het aanvaardde raadsinitiatiefvoorstel ‘Doe recht aan de uitkomsten van de Stadspeiling’ (Raadsbesluit van 28 september 2022), waaruit een woningbouwprogramma is ontstaan van maximaal 250 woningen, waarvan minimaal 40 sociale huurwoningen. Dit is door de Raad vastgesteld in de Voortgangsrapportage Grote Projecten 2023 de Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2025. • In de Grex Waalsprong is vastgelegd dat minimaal 21% van het gehele woningbouwprogramma in de Waalsprong moet bestaan uit sociale huurwoningen. Hoge Bongerd maakt onderdeel uit van dit totale programma.

In de huidige balans van gebouwde en te realiseren woningen in de Waalsprong wordt (inclusief de ontwikkeling Hoge Bongerd) ruim aan de voorwaarde van 21% sociale huur voldaan. In paragraaf 7.1.1.2 wordt hierop verder ingegaan.

4.3

Provinciaal beleid

Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ In de Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ (december 2018) staan de hoofdlijnen van het provinciale beleid over onderwerpen als ruimte, water, mobiliteit, economie, natuur en landbouw. Een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland staat daarbij centraal. Met behulp van zeven ambities op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, economisch vestigingsklimaat en het woonen leefklimaat geeft de Omgevingsvisie hier richting aan. In relatie tot de beoogde ontwikkeling in het besluitgebied is het volgende beleid uit deze Omgevingsvisie relevant: ''Om het landschap open, groen en het voorzieningenniveau op peil te houden en leegstand te voorkomen, is bouwen binnen bestaand verstedelijkt gebied ons vertrekpunt. Wij geven de voorkeur aan het benutten van bestaande gebouwen. Wij gaan voor concentraties van bebouwing. Pas als er geen andere goede mogelijkheden zijn, breiden we uit aan de randen van onze steden of dorpen''. De ontwikkeling vindt plaats binnen bestaand verstedelijkt gebied, namelijk de Waalsprong, en is daarmee in overeenstemming met de Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’. Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening is een van de instrumenten om de ambities uit de Omgevingsvisie te realiseren.

In de verordening zijn alleen regels opgenomen als dit nodig is om de provinciale ambities waar te maken of wettelijke plichten na te komen. Net als de Omgevingsvisie richt de Omgevingsverordening zich op de inrichting en kwaliteit van de Gelderse leefomgeving. Daarom zijn bijna alle regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, natuur, water, verkeer en bodem in deze verordening opgenomen. De ontwikkeling vindt binnen bestaand gebied plaats dit sluit aan bij de doelen van de omgevingsverordening.

4.3

Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen

Op 1 januari 2021 is de Groene Metropoolregio opgericht. Dit is de opvolger van het regionaal orgaan Arnhem Nijmegen. In de Groene Metropoolregio werken 18 gemeenten uit de regio Arnhem Nijmegen samen aan de realisatie van vijf grote regionale opgaven: 1. Circulaire regio 2. Productieve regio 3. Ontspannen regio 4. Groene groeiregio 5. Verbonden regio

19 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

Met een regionale agenda wordt hier vorm en inhoud aan gegeven. De regionale agenda werkt door in het gemeentelijk beleid. De ontwikkeling van de locatie draagt bij aan de woningopgave in de regio en binnen de gemeente.

4.4

Gemeentelijk beleid

4.4.1 Omgevingsvisie ‘Nijmegen Stad in Beweging’ Op 28 oktober 2020 stelde de gemeenteraad van Nijmegen de Omgevingsvisie 2020-2040 vast: Nijmegen - Stad in beweging. In de omgevingsvisie legt de gemeente Nijmegen haar langetermijnvisie tot 2040 voor de stad vast, met richtinggevende speerpunten voor de sociaaleconomische en fysieke leefomgeving. In de visie staan vier opgaven centraal: 1. Economisch veerkrachtige stad; 2. Sociale en gezonde stad; 3. Aantrekkelijke stad; 4. Duurzame stad.

Figuur 5: Omgevingsvisiekaart 2020-2040

20 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

De omgevingsvisie dient vier doelen: 1. Een kader en inspiratie bieden voor initiatiefnemers uit de stad; 2. Het geven van spelregels voor afstemming met de omgeving bij ontwikkelingen; 3. Het in samenhang presenteren van de Nijmeegse ambities, als uitgangspunt bij het werk van medewerkers van de gemeente; 4. Het gebruik als sturingsinstrument voor het college van B&W en de gemeenteraad bij ruimtelijke ontwikkelingen en investeringen. De vier opgaven voor Nijmegen zijn goed te combineren. We kijken daarom naar integrale oplossingen, waarbij we een vraagstuk vanuit meerdere invalshoeken benaderen en de oplossing bijdraagt aan het oplossen van meerdere problemen. Hieronder staat de kern van de richtinggevende keuzes uit de omgevingsvisie. Voor het besluitgebied gelden de volgende uitgangspunten: 1.

Toekomstbestendige wijken Om tot een inclusieve en vitale stad te komen, streven we onder meer naar een goede mix van allerlei typen woningen en woonmilieus in sociale huur, huur en koop in combinatie met de daarbij passende bereikbare en goed toegankelijke voorzieningen. Bij alle ruimtelijke ontwikkelingen staan de leefwereld, het welbevinden en de gezondheid van inwoners centraal. De gemeente ondersteunt tijdelijke functies en initiatieven om verbeteringen te realiseren.

2.

Groene, gezonde stad We willen als stad bijdragen aan de gezondheid van onze inwoners en het verbeteren van de biodiversiteit. Een gezonde leefomgeving is daarbij een belangrijk integraal thema, waarbij het onder

21 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

andere gaat om luchtkwaliteit, geluidsbelasting, hitte, groen, water, bewegen, mobiliteit, ontmoeten en voorzieningen. In elke wijk komen centrale groene ontmoetingsplekken waar gespeeld, gesport en ontmoet kan worden door jong en oud. Ook dichtbij huis zijn er mogelijkheden om te ontmoeten, wandelen, spelen en sporten. Daarvoor ontwikkelt de gemeente een netwerk van aantrekkelijke beweegroutes op stad- en wijkniveau. 3.

Duurzame mobiliteit In de regio Arnhem-Nijmegen werken overheden en burgers samen aan duurzame mobiliteit en bereikbaarheid. Het gaat om het inzetten en stimuleren van schone vervoersmiddelen en het efficiënter benutten van vervoer. Om de stad te laten groeien zonder mobiliteitsproblemen te veroorzaken, ligt de focus bij nieuwe ontwikkelingen op lopen, fietsen, openbaar vervoer en het mobiliteitsconcept Mobility as a Service (Mobility as a Service is een type dienst waarmee gebruikers meerdere soorten mobiliteitsdiensten kunnen plannen, boeken en betalen via een geïntegreerd platform ). Deze vervoersvormen dragen bij aan het bereiken van een aantal maatschappelijke doelen. Duurzame mobiliteit brengt mensen in beweging en is goed voor de luchtkwaliteit, waardoor het de gezondheid verbetert. Daarnaast versterkt het de sociale cohesie, creëert het gelijke kansen, versterkt het de economische structuur en draagt het bij aan de beleving van de stad.

4.

Energieopgave Het doel is dat Nijmegen uiterlijk in 2045 energieneutraal en aardgasvrij is. Samen met andere gemeenten, waterschappen en de provincie stelt de gemeente een Regionale Energie Strategie (RES) op. Hierin staan de keuzes voor de opwekking van duurzame elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de daarvoor nodige opslag- en energie infrastructuur. De RES geeft met zoekgebieden aan welke gebieden in de regio geschikt zijn voor de opwekking van hernieuwbare energie.

Het plan draagt bij aan de doelstelling van het omgevingsvisie.

4.4.2 Overig relevant gemeentelijk beleid 4.4.2.1 Nijmeegse Woonagenda Woonagenda 2024-2029 In de Nijmeegse Woonagenda 2024-2029 wordt ingegaan op de wijze waarop wij de komende jaren invulling geven aan de ambities en opgaven uit de omgevingsvisie op het terrein van Wonen. De ambitie is realisatie van gemengde wijken met een gevarieerd woonaanbod dat aansluit bij de behoefte van huidige en toekomstige bewoners. Van 2024 tot en met 2030 is, in lijn met de Woondeal 2.0, onze woonopgave om minimaal 10.000 woningen toe te voegen, waarbij we streven naar het toevoegen van 12.000 woningen. In lijn met de Woondeal zetten we voor nieuwe woningbouw initiatieven in op het realiseren van minimaal twee derde betaalbare woningen waarbij we er zijn voor alle doelgroepen. Hierbij is opgenomen dat afspraken bij bestaande plannen, waaronder de gebiedsafspraken in de Waalsprong, worden gerespecteerd. De afspraken binnen voorliggende ontwikkelingen bestaan uit: • Het aanvaardde raadsinitiatiefvoorstel ‘Doe recht aan de uitkomsten van de Stadspeiling’ (Raadsbesluit van 28 september 2022), waaruit een woningbouwprogramma is ontstaan van maximaal 250 woningen, waarvan minimaal 40 sociale huurwoningen. Dit is door de Raad vastgesteld in de Voortgangsrapportage Grote Projecten 2023 en later in de Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2025.

• In de Grex Waalsprong is vastgelegd dat minimaal 21% van het gehele woningbouwprogramma in de Waalsprong moet bestaan uit sociale huurwoningen. Hoge Bongerd maakt onderdeel uit van dit totale programma. In de huidige balans van gebouwde en te realiseren woningen in de Waalsprong wordt (inclusief de ontwikkeling Hoge Bongerd) ruim aan de voorwaarde van 21% sociale huur voldaan. In de Woonagenda zetten we ons extra in voor de doelgroepen die hulp nodig hebben op de woningmarkt. In de huidige markt zijn dat één- en tweepersoonshuishoudens, starters, lage en middeninkomens en studenten. Daarnaast zetten wij gericht in op ouderen en mensen met een hulpvraag.

22 Motivering bopa - 95-bopa-20241028 Hoge Bongerd

Wij maken ruimte om de woonmogelijkheden van deze prioritaire doelgroepen in de bestaande voorraad en bij nieuwbouw te vergroten. Toelichting woningcategorieën en doelgroepen: Sociale huur: woningen bestemd voor mensen met lage inkomens. In Nijmegen hebben ongeveer 40% van de huishoudens, exclusief studenten, een inkomen dat recht geeft op een sociale huurwoning. De bovengrens voor een sociale huurwoning ligt op de liberalisatiegrens (€ 900,07 prijspeil 2025). Middeldure huur: dit segment vult het gat tussen de sociale huur- en de koopsector. Ook is er markt voor de doelgroep ouderen en doorstromers die op zoek zijn naar een levensloopgeschikt en indien nodig zorggeschikt appartementen in de nabijheid van wijk- of buurtvoorzieningen Een middeldure huurwoning heeft een huurprijs boven de liberalisatiegrens maar niet meer dan € 1.184,82 (prijspeil juli 2025, gelijk aan 186 punten volgens het woningwaarderingsstelsel. En is minimaal 40m2 GBO. Goedkope koop: dit segment biedt huishoudens met een inkomen van maximaal 1,7x de hoge inkomensgrens van de DAEB-norm de mogelijkheid om een woning te kunnen kopen. Een goedkope koopwoning kost maximaal € 313.000,- v.o.n. (prijspeil 2025). En is minimaal 40m2 GBO. Betaalbare koop: dit segment biedt huishoudens met een inkomen van maximaal 2x de hoge inkomensgrens van de DAEB-norm de mogelijkheid om een woning te kunnen kopen.

Een betaalbare koopwoning kost maximaal € 405.000,- v.o.n. (prijspeil 2025). En is minimaal 40m2 GBO. Studenten: Nijmegen is een studentenstad, met een jonge bevolking. Deze doelgroep woont overwegend op kamers of in kleine zelfstandige eenheden. Tot 2030 is er vraag naar zo’n extra 2.000 eenheden. In de woningvraag zit een duidelijke tendens naar meer zelfstandige eenheden. Onzelfstandige eenheden vormen een prima alternatief, vooral als de locatie gunstig is. Met de SSH& zijn afspraken gemaakt voor bijna de helft van de opgave. Ouderen en mensen met een hulpvraag: gezien de vergrijzing en langer zelfstandig blijven wonen is er grote behoefte aan zorggeschikte, geclusterde en levensloopgeschikte woningen. We volgen het beleid zoals vastgesteld in de Nijmeegse woonzorgvisie 2025-2030 waarin de aantallen randvoorwaarden voor de woningen en ontmoetingsruimten staan vermeld. Met de corporaties is afgesproken dat alle nieuwbouw in principe levensloopgeschikt is. Ook bij andere partijen is dat het uitgangspunt voor nieuwbouw.