Document · PDF

Minima-effectrapportage 2024 van het Nibud

Besluitronde (raadsvergadering) 13 november 2024, gemeente NijmegenBij agendapunt: D15 d.d. 24 september 2024 over Startnotitie beleidskader Financiële bestaanszekerheid11.960 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Het kabinet heeft in 2023 de gevolgen voor huishoudens gedempt met het prijsplafond op de energietarieven en voor huishoudens met een laag inkomen is de energietoeslag in het leven geroepen. Deze zijn in 2024 weer afgeschaft, onder andere omdat de energietarieven weer wat zijn gedaald. Onduidelijk is hoe deze tarieven zich weer gaan ontwikkelen. Het Nibud adviseert om voor huishoudens die te maken hebben met een bovengemiddeld energieverbruik moeite hebben met rondkomen, de mogelijkheid van bijzondere bijstand open te houden. Ten aanzien van energieverbruik en isolatie, blijkt uit onderzoek dat juist minima vaak in minder goed geïsoleerde woningen wonen en daardoor een hoger dan gemiddeld verbruik hebben. De energielasten zullen een groter deel van de woonlasten, en daarmee ook van de totale begroting, gaan innemen. De toekomstige energietransitie zal ook de nodige kosten met zich meebrengen. Daarbij is het voor bewoners van een huurwoning niet duidelijk of de woningbouwcorporaties dit gaan doorberekenen aan hun huurders. Het Nibud adviseert de gemeente om hierin samen op te trekken met de verhuurders en ook samen middelen in te zetten om de energieverbetering van woningen door te voeren. Huishoudens met een laag inkomen kunnen mogelijk hulp van energieadviseurs of gratis en goedkope energieboxen aangeboden krijgen. Producten zoals ledlampen en ____________________ 6

Nationale Ombudsman: Met te weinig genoegen nemen (2022). Waaruit bijvoorbeeld blijkt dat ouderen oververtegenwoordigd

zijn in de groep niet-gebruikers. SCP: Voorzieningen in 3D (2021). Waaruit bijvoorbeeld blijkt dat een grote potentiële gebruikers moeilijk zichtbaar is te krijgen en dat deze groep groter wordt. CPB: Gebruik (en niet-gebruik) van toeslagen in Nederland (2019). Waaruit bijvoorbeeld blijkt dat 15 procent van de rechthebbenden het kindgebondenbudget niet aanvraagt. Nibud: Geldzaken in de praktijk (2019). Waaruit bijvoorbeeld blijkt dat een kwart van de Nederlandse huishoudens niet weet of ze recht hebben op toeslagen. SEO: Niet-gebruik inkomensondersteunende maatregelen (2011). Waarin bijvoorbeeld het verschil in niet-gebruik van landelijke regelingen en gemeentelijke regelingen duidelijk wordt. 7

https://www.ser.nl/nl/actueel/zicht/op/vragen-werkende-armen

Het beter bereiken van werkende armen, Platform31 dec. 2022 https://www.platform31.nl/articles/het-beter-bereiken-van-

werkende-armen.

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

isolatiefolies, waarvan de aanschafkosten voor deze doelgroep vaak te hoog zijn maar met een snelle terugverdientijd hebben, zijn dan het meest effectief. Een hogere huur dan gemiddeld drukt ook sterk op de maandelijkse onvermijdbare uitgaven van een huishouden. Net als in 2023 hebben huishoudens in een corporatiewoning met een inkomen dat niet hoger is dan 120 procent van het sociaal minimum recht op een huurverlaging. Huurders kunnen tot eind 2024 bij hun woningcorporatie om huurverlaging naar € 577,91 per maand vragen als zij niet al in 2023 een huurverlaging wegens een laag inkomen naar € 575,03 hebben gehad.9 Het Nibud adviseert de gemeente Nijmegen met de afdeling die verantwoordelijk is voor wonen dit gezamenlijk te ondersteunen en daarover in gesprek te gaan met de woningcorporatie(s). Breng duidelijk de voordelen van de collectieve zorgverzekering onder de aandacht De gemeente Nijmegen biedt inwoners met een laag inkomen een collectieve aanvullende zorgverzekering aan. Het gaat om de basisverzekering plus meerdere typen aanvullende pakketten. Deelnemers zijn met deze verzekering uitgebreider verzekerd dan huishoudens met een basisverzekering. Ze kunnen aanspraak maken op een uitgebreider pakket. Door deze uitgebreide verzekering zal het beroep op de bijzondere bijstand lager zijn, wat gunstig uitpakt voor de (uitvoerings)kosten van de gemeente.

Het Nibud adviseert de collectieve zorgverzekering actief te promoten 10 zodat iedereen die er recht op heeft van dit dekkingsvoordeel gebruik kan maken. Overweeg een ongedeeld budget voor huishoudens met kinderen De gemeente Nijmegen zet sterk in op vergoeding van kosten van kinderen. Via de Kindregeling en stichting Leergeld zijn er verschillende vergoedingen mogelijk. Zo is er voor de kinderen € 450 per jaar beschikbaar. Echter niet ieder kind heeft dergelijke hoge uitgaven. Door alleen de uitgaven te vergoeden, loopt het huishouden een deel van deze vergoeding mis. Als de bovengenoemde vergoedingen tot één ongedeeld budget wordt aangeboden zijn huishoudens met kinderen vrij in de keuze om ze meer naar eigen inzicht te besteden. Behalve dat een ongedeeld budget de bestedingsvrijheid vergroot, kan dit ook het niet-gebruik tegengaan. Te veel verschillende losse regelingen kan het voor inwoners onoverzichtelijk maken, met als ongewenst effect dat een groep huishoudens onterecht geen gebruik maakt van de mogelijkheden die er zijn. Stimuleer paren bij het verhogen van hun inkomen In de berekeningen gaan we uit van een eenverdienerssituatie. Fiscaal houdt een stel netto meer over als beide partners parttime werken dan als één persoon fulltime werkt.11 Inzetten op de begeleiding naar werk levert dus bij een paar extra veel op.

Laat (meer) werken lonend zijn Het eenoudergezin met daarbij jonge kinderen heeft met een situatie dat de vrije bestedingsruimte nauwelijks toeneemt bij het inkomen op 110 procent ten opzichte van ____________________ 9

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/woning-huren/vraag-en-antwoord/kom-ik-in-aanmerking-voor-de-huurverlaging-

2024-voor-lage-inkomens 10

Informatie over promoten: https://www.nibud.nl/kennis-in-de-praktijk/voorlichting-op-maat/

Zie hiervoor de WerkZorgberekenaar: https://www.nibud.nl/beroepsmatig/werkzorgberekenaar-helpt-keuze-meer-minder-

werken/

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

de bijstand. Bij een inkomen boven het minimum wordt er in dit onderzoek van uitgegaan dat er sprake is van een (parttime) baan die extra kosten met zich meebrengt, zoals vervoer en kinderopvang. Het Nibud adviseert per situatie te bekijken of werkgerelateerde kosten tot financiële problemen kunnen leiden en zo nodig een vergoeding te verstrekken zoals bijvoorbeeld in de vorm van een uitstroompremie of een bijdrage voor de kosten van woon-werkverkeer.

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

Bijlage 1 | Verantwoording uitgaven Nibud gebruikt diverse bronnen voor de referentiecijfers. Hieronder volgt een korte verantwoording van keuzes en bronnen van de pakketten die leiden tot de begrotingsposten. De bedragen in de posten zijn de bedragen voor januari 2023. De inhoud van de uitgavenpakketten worden in overleg met andere organisaties regelmatig aangepast. De prijzen van de pakketten worden elk jaar herijkt en aangepast.

Huur Voor een- en twee-persoonshuishoudens is gerekend met een huur van € 525. Voor meerpersoonshuishoudens bedraagt de huur € 575. Vervolgens is voor alle huishoudens ook gerekend met een huur van € 700 per maand. Alle genoemde bedragen zijn inclusief servicekosten. Voor het berekenen van de huurtoeslag is uitgegaan van de deze huurprijzen. Energie Dit is de prijs van gemiddeld verbruik naar huishoudtype met een opslag van 10 procent voor huishoudens vanaf de AOW-gerechtigde leeftijd. Lokale lasten Dit zijn de gemeentelijke- en waterschapsheffingen verminderd met de eventuele kwijtschelding. Telefoon, televisie en internet Deze bedragen zijn gebaseerd op het bellen met een mobiele telefoon met een sim-only abonnement voor 100 tot 150 belminuten per maand met een databundel tot maximaal 2 GB, een basisabonnement voor internet en een basis digitaal televisie abonnement. We gaan er van uit dat iedereen in het huishouden van 12 jaar en ouder een eigen mobiele telefoon heeft. Zorgverzekeringen Dit betreft de nominale premie van de basis- en aanvullende verzekering inclusief een tandartsverzekering. Voor huishoudens die voldoen aan de voorwaarden zijn de tarieven voor de collectieve basisverzekering en de aanvullende verzekering gehanteerd.

Overige verzekeringen Dit betreft een aansprakelijkheidsverzekering, een inboedelverzekering en voor volwassenen in huishoudens onder de pensioengerechtigde leeftijd een uitvaartverzekering. Onderwijs Deze bedragen zijn gebaseerd op onderzoek van SEO, zoals gepubliceerd in de Schoolkostenmonitor. Het betreffen onder andere de vrijwillige schoolbijdrage, leermiddelen en gereedschappen, ICT-benodigdheden en kosten voor extra schoolactiviteiten.

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

Kinderopvang/peuteropvang Dit zijn de kosten inclusief de landelijke vergoeding die wordt gegeven. Bij de alleenstaande huishoudens met jonge kinderen bij een inkomen boven de bijstand gaan we uit van aantal uren opvang afhankelijk van het inkomen. We gaan uit van 45 weken kinderopvang per jaar. Voor een alleenstaande ouder met jonge kinderen op bijstandsniveau gaan we ervan uit dat er gebruik gemaakt wordt van de peuteropvang. Vervoerskosten Voor ieder lid van het huishouden zijn dit de kosten van een fiets en de kosten voor stadsen streekvervoer met de bus. Hierbij is uitgegaan van een beperkte hoeveelheid vervoer per maand. Voor huishoudens met zorgkosten zijn de kosten van een fiets niet meegerekend. Uitgaven in verband met het verkrijgen of behouden van werk We houden rekening met kosten in verband met werkgerelateerde kosten (vervoer, representatieve kleding). Hiervoor houden we een vast bedrag aan. Kleding en schoenen Deze bedragen zijn gebaseerd op het Nibud-basispakket voor kleding. Het gaat hierbij net als bij alle andere uitgavenposten om een goedkoop pakket met nieuwe artikelen. De bedragen zijn gebaseerd op de prijzen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Inboedel en onderhoud Bedragen zijn gebaseerd op het Nibud-basispakket voor inventaris en onderhoud. Dit betreft o.a. de stoffering, keukeninventaris en huishoudelijk apparatuur.

Zelfzorgmiddelen In het basispakket zitten kosten die elk huishouden heeft. De kosten betreffen de huisapotheek met pleisters, aspirines e.d. plus het bedrag dat een huishouden maximaal kwijt kan zijn aan het eigen risico van de zorgverzekering. Eigen risico Dit bedrag is gebaseerd op € 385, waarbij we ervan uitgaan dat het gehele bedrag gereserveerd moet worden. Voeding De bedragen zijn gebaseerd op de aanbevolen hoeveelheden voor een gezonde voeding van het Voedingscentrum en de prijzen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Was- en schoonmaakmiddelen Dit is een bedrag per huishouden en een bedrag per persoon op basis van Nibudonderzoek. Persoonlijke verzorging Uitgegaan is van een bedrag per persoon op basis van Nibud-onderzoek. Diversen Dit is een bedrag per huishouden en een bedrag per persoon voor diverse uitgaven.

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

Pakket voor sociale participatie Als voorbeeld heeft het Nibud in samenwerking met het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) een pakket aan uitgaven voor sociale participatie opgesteld. De uitgavenposten waar rekening mee is gehouden staat hieronder weergegeven evenals de richtbedragen voor deze uitgavenposten. Het gaat hierbij om een voorbeeld van een invulling van activiteiten. Bij vakanties/uitgaan kan ook gedacht worden aan andere activiteiten zoals het bezoeken van een museum of zwembad. Uitgaven aan sociale participatie, bedrag per maand € Contributies en abonnementen per kind 4 tot 8 jaar 11,50 per kind 8 tot 16 jaar 15,50 Per persoon vanaf 16 jaar 20,50 per huishouden 2,50 Bezoek ontvangen per persoon 11,50 per huishouden 15,00 Op bezoek gaan per persoon 7,00 Vakantie/uitgaan per persoon 20,50 per huishouden 26,50 Vervoer per kind 4 tot 12 jaar 12,00 per persoon vanaf 12 jaar 18,00 Bron: Hoff et al, SCP/Nibud, 2009, berekeningen Nibud, 2023

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

Bijlage 2 | Begrotingen In de volgende tabellen zijn de maandbegrotingen van de verschillende voorbeeldhuishoudens opgenomen. Bovenaan staan de inkomsten en daaronder de uitgaven aan het basispakket en aan sociale participatie. Het basispakket is verdeeld in vaste lasten, reserveringsuitgaven en huishoudelijke uitgaven. Het bedrag voor sociale participatie is apart opgenomen. In de begrotingen zijn zowel landelijke toeslagen als de lokale inkomensondersteunende maatregelen van de gemeente verwerkt. De bedragen worden weergegeven in hele euro’s, waardoor optellingen een euro te laag of te hoog kunnen lijken.

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

uitgavenposten

100

110

120

130

140

150

INKOMEN Netto inkomen Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Voorlopige aanslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.284 1.412 1.541 1.669 1.797 1.926 124 124 124 124 124 124 308 308 308 308 281 246 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.716 1.844 1.973 2.101 2.201 2.296

VASTE LASTEN Huur Energie Water Lokale lasten Telecom Zorgverzekering Overige verzekeringen Onderwijs Kinderopvang Contributies en abonnementen Vervoer Levensonderhoud anderen Betalingsverplichtingen Werkgerelateerde kosten Totaal vaste lasten

525 525 525 525 525 525 153 153 153 153 153 153 16 16 16 16 16 16 3 20 20 20 20 20 64 64 64 64 64 64 161 161 161 161 168 168 25 25 25 25 25 25 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 3 3 3 3 3 14 14 14 14 20 20 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 67 964 1.048 1.048 1.048 1.061 1.061

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

62 86 31 6 32 0 0 217

265 7 26 0 0 0 5 303

109

121

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 1.593 1.677 1.677 1.677 1.690 1.702 Saldo inkomsten min uitgaven 123 167 296 424 511 594

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

uitgavenposten

100

110

120

130

140

150

INKOMEN Netto inkomen Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Voorlopige aanslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.526 1.568 1.711 1.853 1.996 2.139 124 124 124 124 124 105 310 310 310 269 209 142 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.960 2.002 2.145 2.246 2.329 2.386

525 165 16 3 64 161 13 0 0 3 12 0 0 0 962

525 165 16 20 64 161 13 0 0 3 12 0 0 0 979

525 165 16 20 64 168 13 0 0 3 17 0 0 0 991

62 86 31 9 32 0 0 220

257 7 25 0 0 0 5 294

103

115

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 1.579 1.596 1.596 1.596 1.608 1.620 Saldo inkomsten min uitgaven 381 406 549 650 721 766

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

uitgavenposten

100

110

120

130

140

150

INKOMEN Netto inkomen Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Voorlopige aanslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.284 1.308 1.422 1.536 1.649 1.763 124 124 124 124 124 124 341 341 341 341 341 341 339 339 339 339 339 339 957 957 957 957 957 957 0 738 1.107 1.107 1.476 1.476 0 104 118 133 148 163 0 0 0 0 0 0 3.045 3.911 4.408 4.537 5.034 5.163

575 575 575 575 575 575 250 250 250 250 250 250 28 28 28 28 28 28 6 34 34 34 34 34 73 73 73 73 73 73 161 161 161 161 168 168 31 31 31 31 31 31 43 43 43 43 43 81 11 780 1.164 1.164 1.549 1.549 3 3 3 3 3 3 43 43 43 43 49 56 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 67 1.224 2.088 2.472 2.472 2.870 2.915

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

128 125 31 6 32 0 0 322

178 125 31 6 32 0 0 372

589 9 82 0 0 0 9 689

267

298

310

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.502 3.366 3.750 3.750 4.179 4.286 Saldo inkomsten min uitgaven 543 545 658 787 855 877

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

uitgavenposten

100

110

120

130

140

150

INKOMEN Netto inkomen Zorgtoeslag Huurtoeslag Kinderbijslag Kindgebonden budget Kinderopvangtoeslag Voorlopige aanslag Lokale tegemoetkomingen Netto besteedbaar inkomen

1.834 2.017 2.201 2.384 2.568 2.751 236 236 215 173 130 88 341 341 315 253 183 107 246 246 246 246 246 246 464 464 464 464 462 441 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3.121 3.304 3.442 3.520 3.590 3.633

575 575 575 575 575 575 250 250 250 250 250 250 28 28 28 28 28 28 6 34 34 34 34 34 82 82 82 82 82 82 323 323 323 323 336 336 45 45 45 45 45 45 43 43 43 43 43 81 0 0 0 0 0 0 10 10 10 10 10 10 59 59 59 59 70 77 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 67 67 67 67 67 1.421 1.516 1.516 1.516 1.540 1.585

RESERVERINGSUITGAVEN Kleding Inboedel Onderhoud Zelfzorgmiddelen Eigen risico Eigen betalingen zorg Vrijetijdsuitgaven Totaal reserveringsuitgaven

187 126 31 10 64 0 0 418

222 126 31 10 64 0 0 453

700 9 93 0 0 0 10 812

282

312

337

HUISHOUDELIJKE UITGAVEN Voeding Was- en schoonmaakartikelen Persoonlijke verzorging Huishoudelijke dienstverlening Huisdieren Roken Diversen Totaal huishoudelijke uitgaven SOCIALE PARTICIPATIE Sociale participatie TOTAAL Totaal uitgaven 2.933 3.028 3.028 3.028 3.082 3.187 Saldo inkomsten min uitgaven 188 276 414 492 508 446

Minima-effectrapportage gemeente Nijmegen 2024

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijmegen&id=381c5b55-5968-465b-8220-c345b60774a0