Handboek Nijmegen Toegankelijk 2026

63

E. Gebruiken Waarneembaar

Met het oog op de sociale veiligheid dient bijzondere aandacht te worden besteed aan de verlichting van doorsteekjes, (achter)paden, die buiten het zicht van omwonenden en ander verkeer vallen, en oversteekplaatsen. Ook heeft het verlichten van ontmoetingsplekken een positieve invloed op de veiligheidsbeleving, omdat de situatie die zich op deze locatie afspeelt sneller en beter zichtbaar is.

64

S. Tijdelijke situaties Wegbeheerders moeten ervoor zorgen dat ook aan toegankelijkheidseisen wordt voldaan in tijdelijke situaties, zoals bij bouw- en wegwerkzaamheden en evenementen. Tijdelijke maatregelen kunnen impact hebben op de toegankelijkheid van de openbare ruimte. Als tijdelijke maatregelen niet op een toegankelijke manier worden ingericht, kan dit leiden tot onveilige situaties. Zo kan het zijn dat er voor mensen geen alternatieve routes beschikbaar zijn of dat afzettingen niet op een toegankelijke manier zijn opgesteld. Enige hinder bij werkzaamheden is vaak onvermijdelijk, maar het is van belang zo min mogelijk afbreuk te doen aan de bestaande situatie.

A. Zien Markering en afzettingen

Zorg voor de juiste markeringen en afzettingen, waardoor de looproute en de eventuele gevaren duidelijk zijn. Gebruik geen lint, maar hekken. Hekken zijn visueel goed zichtbaar zijn. Belangrijk aandachtspunt is dat het struikelen over de poten van hekken moet worden vermeden en zo mogelijk in contrasterende kleur van de omgeving zijn.

C. Tasten Routegeleiding

Zorg ervoor dat afzettingen de routegeleiding niet belemmeren (zie figuur 21). Een geleidelijn dient tijdelijk gelegd te worden als de geleideroute onderbroken wordt door werkzaamheden. Een geleidelijn dient tijdelijk gelegd te worden als de geleideroute onderbroken wordt door werkzaamheden. Er bestaan matten voor een tijdelijke geleideroute. De matten kunnen meerdere keren worden gebruikt.

D. Verplaatsen Ruimte

Een tijdelijke route voor voetgangers moet aan de volgende kwaliteitseisen voldoen: • Houd een looproute in stand die minimaal 1,2 m breed is • Beperkte hoogteverschillen (maximaal 20 mm) anders helling toepassen • De route moet visueel toegankelijk zijn (voldoende contrast en verlichting) Bij wegwerkzaamheden moet ruimte worden gereserveerd voor voldoende brede fietspaden. Zorg dat aangepaste fietsen zoals een driewielfiets ook op de tijdelijke route kunnen fietsen (fietspad van minimaal 1,20 m breed). Wanneer een totale afsluiting onvermijdelijk is, moet een omleidingsroute worden ingesteld.

Wegdek

Er worden geen onveilige (gladde en oneffen) tijdelijke verhardingen toegepast.

E. Gebruiken Toiletten

Zorg bij evenementen voor gehandicaptentoiletten, inclusief faciliteiten. Zie alle regels die geleden voor hygiene en veiligheid de Richtlijn Landelijk Centrum Hygiëne en veiligheid.

65

Figuur 22 Werkzaamheden belemmeren geleideroute (eigen afbeelding)

Figuur 23 Tijdelijke geleideroute (TGlining)

66

T. Toegankelijke laadinfrastructuur Laadkabels voor elektrische auto's over het trottoir kunnen een obstakel vormen voor voetgangers, zeker voor mensen met een mobiliteitsbeperking of mensen met een kinderwagen. Laden in de openbare ruimte met eigen laadinfrastructuur is verboden in de gemeente Nijmegen. Voorbeelden hiervan zijn het gebruik van kabelmatten of laadarmen (Gemeente Nijmegen, 2024). Er is een pilot met kabelgoten gedaan van 3 jaar. Het college heeft de pilot kabelgoten geëvalueerd en merkt op dat de voordelen van kabelgoten opwegen tegen de nadelen, mits goed uitgevoerd. Het streven is om kabelgoten op te nemen in het beleid in 2026. Onderstaand toont de aanbeveling van kabelgoten als kabeloplossing: Niet gewenst Losse kabel: vanwege struikelgevaar.

Gewenst Kabelgoten: vanwege verzonken ligging, mits ze smalle gleuven hebben, stroef zijn en haaks op het trottoir liggen.

Platte kabel: vanwege risico dat deze niet goed bevestigd is en (alsnog) risico op struikelgevaar oplevert. Kabelmatten: vanwege risico dat deze niet goed bevestigd is en (alsnog) risico op struikelgevaar oplevert. Kabelarmen: vanwege inpassing straatbeeld.

Figuur 24 Kabelgoot (eigen afbeelding)

67

In onderstaande tabel staan aanbevelingen voor het plaatsen van laadpalen.

C. Tasten Routegeleiding

Laadpalen mogen niet in obstakelvrije zones van 60 cm naast geleidelijnen staan en mogen geleidelijnen niet onderbreken.

D. Verplaatsen Ruimte

•

•

•

Laadpaal locatie: Bij voorkeur tussen parkeervakken, niet op het trottoir, om ruimte voor voetgangers te behouden en parkeerruimte niet te verliezen. Met beschermingspalen kan schade aan auto’s voorkomen worden. Vrije doorloopruimte: Indien op het trottoir geplaatst, moet de doorloopruimte minimaal 1,20 m zijn (bij voorkeur 1,80m). Met de gewenste afstand van 0,60 m tussen laadpaal en trottoirband betekent dit een trottoirbreedte van tenminste 1,80 m plus de breedte van de laadpaal zelf (doorgaans 0,20 tot 0,30 m). Dunne laadpalen: Gebruik zo dun mogelijke laadpalen en plaats verkeersborden in de lengterichting naast de laadpaal om doorgang zo min mogelijk te belemmeren.

Figuur 25 Plaatsing laadpunt in parkeervak ‘Laadkabels en laadpalen, hoe houd je het trottoir veilig en toegankelijk? (CROW, 2025b).

68

Literatuurlijst: Alzheimer Nederland, 2024: Programma voor een dementietoegankelijke openbare ruimte. Amersfoort, Alzheimer Nederland. Alzheimer Nederland. (2015). Checklist dementievriendelijke omgeving. Opgehaald van Alzheimer Nederland: https://www.alzheimerederland.nl/sites/default/files/users/user367/Checklist%20tips%20dementievriendelijke% 20omgeving%20augustus%202015.pdf CROW, 2014: Lopen Loont. Ede, CROW. CROW, 2023a: Toegankelijkheid in Shared Space – Handreiking voor inclusief ontwerpen. Ede, CROW. CROW, 2019: Wegontwerp buiten de bebouwde kom (inclusief Handboek wegontwerp)\Looproutes: 1. Checklist richtlijnen en aanbevelingen. Ede, CROW. CROW, 2023b: Ontwerpwijzer Voetganger. Ede, CROW. CROW (2024). Factsheet Fiets en Inclusie. Ede, CROW. CROW (2025a). Richtlijn toegankelijkheid tram- en metrohaltes. Ede, CROW. CROW (2025b). Laadkabels en laadpalen, hoe houd je het trottoir veilig en toegankelijk? Ede, CROW. Gemeente Nijmegen, 2024: Plaatsingsleidraad reguliere laadinfrastructuur in de openbare ruimte. Nijmegen, Gemeente Nijmegen. NEN 2873:1982 nl: Beproeving van steenachtige materialen - Stroefheidsmeter volgens Leroux en bepaling van de stroefheid van oppervlakken. NEN, Delft, 1982 (norm ingetrokken) PBTconsult (2013). Routegeleiding: Tactiele routegeleiding voor mensen met een visuele beperking. Utrecht, PBTconsult. Samenspeelnetwerk, z.j.: De basis.

Inrichting en ontwerp van een samenspeelplek. Beschikbaar via De basis. Inrichting en ontwerp van een samenspeelplek | SamenSpeelNetwerk

69