Geactualiseerde Ambitiedocument Veur Lent en Hoge Bongerd

Voetganger en fietser centraal Om te kunnen functioneren als nieuwe gebiedsontwikkeling in het hart van de stad en als onderdeel van het grotere centrumgebied is een goede bereikbaarheid van Veur Lent en Hoge Bongerd voor zowel bewoners als bezoekers van cruciaal belang. Waarbij we op Veur Lent kiezen voor een autoluw gebied. We willen dat bewoners en bezoekers zich bij voorkeur lopend of met de fiets verplaatsen. Voor grotere afstanden biedt het openbaar vervoer, met name de trein, een alternatief. Dit moeten de aantrekkelijke keuzes zijn, wat betekent dat de opzet van nieuwe ontwikkelingen, met veilige en logische routes en faciliteiten, hiertoe uitnodigt. Wanneer je als bewoner toch met de auto moet dan bieden duurzame mobiliteitsconcepten een alternatief voor privé autobezit. Duurzame mobiliteit heeft de voorkeur binnen het ontwikkelgebied maar autogebruik wordt niet uitgesloten. De auto

38

Bouwverkeer

Tijdens de bouwfase verdient de bereikbaarheid van het gebied extra aandacht. De ligging van het gebied zorgt ervoor dat bouwverkeer veel door bebouwd en bewoond gebied zal moeten rijden. Dit kan gevolgen hebben voor de verkeersveiligheid en leefbaarheid van bestaande bewoners en gebruikers van het gebied. In dit kader kunnen ook (duurzame) modulaire en prefab constructiemethoden, met hun kortere realisatieduur en lagere hoeveelheid verkeersbewegingen, een positieve bijdrage leveren.

is als het ware ‘te gast’ in het gebied en domineert niet in de

del- en fietsnetwerk dat de stad en regio verbindt is daarom

Autoverkeer

openbare ruimte en het straatbeeld. Parkeren geschiedt zoveel

noodzakelijk. Nieuwe infrastructuur is nodig om het gebied

De auto is te gast in het gebied, in aansluiting op de ambitie

mogelijk uit het zicht. Zo kan de schaarse ruimte gebruikt

optimaal aan te sluiten op de binnenstad en het stationsgebied

voor een aantrekkelijk woon- en verblijfsklimaat. Dat betekent

worden om kwaliteit toe te voegen en ontstaan er kansen voor

in het zuiden en de rest van de Waalsprong en station Lent in

dat het aantal verkeersbewegingen moet passen bij de ken-

dubbelgebruik.

het noorden. Want hoewel deze plekken hemelsbreed dichtbij

merken van het gebied en dat Veur Lent autoluw blijft.

liggen zorgen barrières ervoor dat met name de reisafstand per

Los van de ambities voor duurzame mobiliteit wordt de bereik-

fiets veel groter is.

baarheid van het plangebied ook bepaald door de ligging tus-

Deze ambities voor duurzame mobiliteit komen enerzijds voort

sen Waal, Prins Mauritssingel en spoor. Vanwege deze ligging is

uit de wens om als stad bij te dragen aan een gezonde leefomgeving, beweging en beleving van de stad.

Een fietsopgang vanaf Hoge Bongerd naar de Snelbinder

er een beperkt aantal ontsluitingswegen. Ook het type ontslui-

Thema’s die bij uitstek van toepassing zijn op Veur Lent en

verbetert de bereikbaarheid van de binnenstad en het stati-

tingswegen (Griftdijk Zuid is een fietsstraat, brug met aslast-

de Lentse Warande (als onderdeel van de Hoge Bongerd), als

onsgebied vanuit het gebied aanzienlijk. De aanleg van een

beperking en vrachtwagenverbod), de capaciteit daarvan, de

verblijfsgebied voor de hele stad waar mensen komen om te

fietsopgang bij de ontwikkeling van Hoge Bongerd is daarom

enkelvoudige ontsluiting van Veur Lent via de Lentloper, en de

recreëren en sporten in een aantrekkelijke omgeving.

wenselijk. Voor een betere verbinding van het gebied met

halve aansluiting op de Waalbrug (verkeer vanuit het noorden

station Nijmegen-Lent en de rest van de Waalsprong is het

kan niet links afslaan richting Turennesingel-Parmasingel) zijn

Anderzijds zorgen de kenmerken van het gebied, ingeklemd

uitgangspunt om een verbinding voor voetgangers en fietsers

van invloed op de autobereikbaarheid.

tussen water, spoor en S100 en met beperkte ontsluitingswe-

langs de spoordijk, in het verlengde van de Parallelweg, te

gen, ervoor dat de bereikbaarheid een complex vraagstuk is.

realiseren.

Parkeren De ligging van het plangebied binnen het grotere centrumge-

Ook in dat kader is de keuze voor duurzame mobiliteit logisch

Openbaar Vervoer

bied vertaalt zich in een lage parkeernorm omdat duurzamere

Het openbaar vervoer is andere vorm van duurzame mobiliteit

vervoerswijzen een aantrekkelijk(er) alternatief vormen.

Lopen en fietsen

waarmee Veur Lent en Hoge Bongerd bereikbaar zijn. In de

De geldende parkeernorm in het gebied kan verder wor-

In de centrumgebieden zijn lopen en fietsen de belangrijkste

omgeving bevindt zich een treinstation en bushalte(s) maar de

den verlaagd (met maximaal 20%) door de aanleg van extra

wijze van verplaatsing. Mede door de goede infrastructuur vor-

toegankelijkheid ervan vanuit het plangebied dient te worden

fietsparkeerplekken, of het aanbieden van deelauto’s of MaaS.

men ze een aantrekkelijk alternatief voor de auto en hanteren

verbeterd. Mogelijk dat ook andere, vernieuwende, vervoers-

Gezien onze ambitie op het gebied van duurzame mobiliteit

we als stad een lage parkeernorm in deze gebieden.

concepten bij kunnen gaan dragen aan de duurzame bereik-

en voor de leefbaarheid in Stadseiland is het wenselijk dat van

De aansluiting van de deelgebieden op het bestaande wan-

baarheid.

deze mogelijkheid gebruik wordt gemaakt.

en noodzakelijk.

39

Wat wij verwachten

Veur Lent en Hoge Bongerd bevorderen duurzame mobiliteit en ze zijn verbonden met het bestaande wandel- en fietsnetwerk en OV voorzieningen. Wij verwachten dat er een integraal mobiliteitsplan wordt opgesteld waarin inzicht wordt gegeven in de verschillende verkeers- en loopstromen, de parkeerbalans en op welke wijze Mobility as a Service is toegepast.

40

Beweegvriendelijke stad Veur Lent en Hoge Bongerd is een fantastische ontmoetingsplek, midden in het hart van de stad en in een prachtige omgeving. Er is van alles te zien en te doen voor bewoners en bezoekers. Bewoners genieten direct aan hun voordeur van een scala aan mogelijkheden om te spelen, sporten, bewegen en recreëren in een natuurlijke omgeving. De ontwikkeling van de deelgebieden levert zo een bijzondere bijdrage aan Nijmegen als gezonde stad.

Groen, spelen, bewegen en een gezonde levensstijl zijn belangrijke thema’s in de Nijmeegse Omgevingsvisie. Dat uit zich in de ambitie van aantrekkelijke en groene buitenruimtes die uitnodigen tot ontmoeting, bewegen en spelen.

Spelen en ontmoeten in de woonomgeving De inrichting van het plangebied versterkt de sociale cohesie en sociale veiligheid. Het nodigt bewoners en bezoekers van jong tot oud uit tot ontmoeting, sport en spel en biedt mogelijkheden voor kleinschalige activiteiten voor en door de buurt; de openbare ruimte als sociaal knooppunt. Een groene opzet en inrichting van het woongebied stimuleert kinderen van alle leeftijdsgroepen, maar ook volwassenen, om te verkennen, spelen, bewegen en ontdekken. De traditionelere versnipperde speelplekken in woongebieden, vaak gericht op een bepaalde leeftijdsgroep, zijn hier ongewenst. Wel is het van belang dat ook de allerkleinsten dichtbij huis kunnen spelen op straat en in het groen. Waarbij rekening is gehouden met sociale veiligheid en verkeersveiligheid. Voor bestaande en nieuwe bewoners is een stadspark op Veur Lent een kans voor uitbreiding van de sport- en recreatiemogelijkheden in hun woonomgeving. Daarnaast zijn er voor de oudere jeugd en volwassenen ook goede verbindingen naar de omliggende speel-, sport- en ontmoetingsplekken in Hof van Holland en Lent.

41

Uitgangspunt

We realiseren centrale groene ontmoetingsplekken voor jong en oud, waar gespeeld, gesport en gepraat kan worden. We richten straten zo in dat ontmoeten en ontspannen dichtbij mogelijk zijn.

Een actieve plek voor de hele stad

een langer verblijf. Hierin kan ook (seizoensgebonden) horeca

Veur Lent en Lentse Warande (als onderdeel van Hoge Bon-

een rol vervullen.

gerd) hebben een grote aantrekkingskracht op de hele stad.

De aantrekkingskracht voor de actievelingen kan verder wor-

Het eiland en de Lentse Warande zijn nu al zeer geliefde

den vergroot door het toevoegen van speelse elementen in de

plekken voor Nijmegenaren die buiten actief willen zijn, alleen

openbare ruimte.

of in groepsverband. Wandelen, hardlopen, fietsen, skeeleren, bootcamp, watersport en -recreatie behoren tot de mogelijk-

Het gebied rondom het watersportcentrum onder de Ver-

heden.

lengde Waalbrug kan een plek worden waar sporters elkaar ontmoeten voor, tijdens (en na) de nodige sporttrainingen. Nu

De ontwikkeling van het gebied speelt daar op in en zoekt de

al zorgen verschillende (sport)evenementen voor positieve

aansluiting bij deze belangrijke stadsbrede functie die het

energie, levendigheid en verbinding.

gebied vervult. Op logische plekken nodigt het gebied uit tot

42

Wat wij verwachten Veur Lent en Hoge Bongerd stimuleert bewoners en bezoekers tot sporten, spelen, bewegen en ontmoeten en biedt daarvoor voldoende ruimte. Het is daarmee een voorbeeld van de gezonde stad.

4343

Duurzame stad We zien de ontwikkeling van Veur Lent en Hoge Bongerd als uitgelezen kans om duurzame principes, zoals natuurinclusief bouwen (gebouwde voorzieningen), energieneutraliteit en de circulaire stad toe te passen en te laten zien welke mogelijkheden Nijmegen als duurzame stad te bieden heeft. Nijmegen als duurzame stad is een van de 4 hoofdopgaven van de Omgevingsvisie. We hebben de ambitie om voorop te lopen op het gebied van duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Circulair bouwen, klimaatadaptatie, natuurinclusief bouwen en energieneutraal zijn hierbij centrale (samenhangende) thema’s, die ook elders in de Waalsprong vorm krijgen. Zo zorgen het watersysteem en het groennetwerk voor een klimaatbestendige, gezonde openbare ruimte. Bomen en gebouwen leveren voldoende schaduw voor hete zomerdagen. Ander groen levert juist beschutting tegen koude wind. Ook bij de ontwikkeling van vastgoed wordt door initiatiefnemers de ambitie niet geschuwd; in de directe omgeving is dit bijvoorbeeld te zien in de ontwikkeling van het circulaire wooncomplex “de henneptoren” door Talis in Hof van Holland; de hoge BREEAM Excellent score van het Van der Valk hotel, tot de vele ecologische en circulaire projecten in Plant je Vlag met het IEWAN-complex als hoogtepunt.

Circulaire stad

een 8 te halen. Voor nu zijn we benieuwd welke ambitieniveau

De regio Arnhem-Nijmegen wil zich profileren als circulaire

een partner voor ogen heeft bij de ontwikkeling van de Lentse

regio. Dit uit zich onder meer in de met het Rijk afgesloten

Warande.

woondeal waarin nadrukkelijk deze groene ontwikkeling aan de groeiopgave van de regio gekoppeld is.

In de Grond- weg- en waterbouw onderschrijft Nijmegen de

In de nieuwe woningbouwplannen spannen wij ons in om

uitgangspunten van de Green Deal Duurzaam GWW 2.0; samen

minimaal 25% circulair te laten ontwikkelen. Vanaf 2030 wil de

met onze ketenpartners willen we de verduurzaming in de

regio minimaal 50% circulair bouwen om uiteindelijk in 2050

sector structureel aanjagen. Voor het afwegen en verantwoor-

te komen tot een circulaire leefomgeving. De Lenste Warande

den van duurzame keuzen maken we bij de fase van planuit-

biedt uitstekende omstandigheden om als goed voorbeeld te

werking o.a. gebruik van hulpmiddelen als het ambitieweb en

dienen op het gebied van circulariteit, met de kans om een

Dubocalq. Het ambitieweb is een diagram dat inzicht geeft in

icoonproject te worden.

het totaal aantal ambities in een plan. Het web helpt bij het leggen van verbanden tussen de verschillende ambities en het

We streven daarom naar circulaire woningbouw, het liefst

bepalen van prioriteiten. In de Waalsprong streven we naar een

met gebruik van hernieuwbare organische bouwmaterialen

gesloten grondbalans.

(bijvoorbeeld hout, vlas, schapenwol etc.). In Nijmegen ondersteunen we de transitie in de bouw verder door met de bouw-

Klimaat adaptief

opleidingen specifieke scholingsmogelijkheden aan te bieden

Nijmegen ligt in een kwetsbaar landschap dat gevoelig is voor

en hebben we een kenniscentrum circulair bouwen geopend

hitte, droogte en wateroverlast. Klimaatverandering heeft

voor studenten en professionals in de bouw (gevestigd aan de

bijvoorbeeld effect op de rivierafvoer en de waterstand in de

Sint Hubertusstraat 10 in Nijmegen).

Waal. Plekken in de stad met dichte bebouwing zijn gevoelig voor hittestress.

Later in het ontwikkelproces gebruiken we de GRP methodiek

Samen met partners in de regio, zoals gemeenten, provincie,

als ontwerptool en beoordelingsmethodiek om de duur-

het waterschap en vele andere organisaties werken we daarom

zaamheid van gebouwen in beeld te brengen. Waarbij we als

de regionale en lokale klimaatadaptatie strategie (RAS) verder

ambitie hebben om gemiddeld over alle thema’s ten minste

uit om een klimaatbestendige regio te zijn.

44

Wat wij verwachten Veur Lent en Hoge Bongerd zijn gebiedsontwikkelingen waarbij duurzaamheid vanzelfsprekend is. Doordat vanaf het begin bij het ontwerp en de (openbare) inrichting rekening wordt gehouden met materiaalgebruik, klimaatverandering, natuur en energieneutraliteit ontstaat een duurzaam en toekomstbestendig gebied.

45

integraal onderdeel van de opgave.

mogelijk Waterschap en Provincie vanwege de natuurfunctie

opgave om de Waal de ruimte te geven. De ingrijpende aanpak

Het is onze ambitie dat daarbij wordt gekozen voor een water-

en kwaliteit van zwemwater) over de afwatering van hemelwa-

die dat vereiste (aanleg van de nevengeul) is aangegrepen voor

systeem dat zichtbaar (bovengronds) is en van meerwaarde

ter overlegd worden. Een duurzaam gescheiden rioolstelsel is

een brede benadering om het hele gebied een kwaliteitsim-

is voor de omgeving. Bijvoorbeeld omdat het een positieve

ook hier het uitgangspunt, mede omdat de afvoercapaciteit

puls te geven. Met de ontwikkeling van Hoge Bongerd en een

bijdrage levert aan het woon- en verblijfsklimaat en recreatie-

van afvalwaterbeperkt is en vanwege de buitendijkse ligging

stadspark op Veur Lent zetten we een volgende stap richting

ve en ecologische kansen schept.

niet eenvoudig kan worden vergroot.

Hoge Bongerd

Windhinder

Water, droogte en hitte

De Lentse Warande is onderdeel van een primaire waterkering,

Door de ligging van het plangebied en de bestaande hoog-

De opgave voor een klimaatbestendige ontwikkeling vraagt

waarvan waterschap Rivierenland eigenaar en beheerder is.

teverschillen kan windhinder optreden. Het voorkomen van

om een integrale blik waarbij de combinatie van inrichting,

Direct naast het waterstaatswerk liggen zogenoemde bescher-

windhinder, ten behoeve van een prettig verblijfsklimaat, is

architectuur, (bodem)infrastructuur en groen zorgen voor een

mingszones. Vanuit het waterschap gelden in deze zones rand-

daarom een aandachtpunt.

aangenaam klimaat.

voorwaarden en beperkingen in relatie tot de waterkerende

Concreet gaat het bijvoorbeeld om de situering van gebouwen

functie (van de dijk).

Het plangebied is omgeven door water en gevormd door de

een klimaat adaptief gebied.

Natuurinclusief bouwen In de Omgevingsvisie kiezen we voor natuurinclusief bouwen.

voor schaduwwerking, keuze van materialen, het beperken van verharding en de keuze van het type verharding, het planten

In Hoge Bongerd gelden voor de waterhuishouding de uit-

We nemen de natuur vanaf het begin mee bij de planontwikke-

van schaduwrijke bomen in de openbare ruimte, met voldoen-

gangspunten uit het Waterhuishoudkundig Inrichtingsplan

ling en gaan uit van de gebiedsspecifieke kansen. Dat betekent

de wortelruimte en in kwalitatief goede grond, groene daken

Waalsprong (WIW). Belangrijke uitganspunten hierin zijn: een

dat nieuwe ontwikkelingen bewust ruimte creëren voor natuur

en gevels en groene speelplekken.

gescheiden rioolstelsel, aansluiten op het watersysteem Waal-

in de openbare ruimte en bij/aan gebouwen. We willen zodanig

sprong en oppervlakkige afwatering van het regenwater dat via

ontwikkelen dat de ecologische waarde van het gebied wordt

een bodempassage naar het oppervlaktesysteem stroomt.

vergroot. Als gebied waar de biodiversiteit toeneemt en o.a.

Waterhuishouding en -veiligheid Het plangebied heeft een robuust watersysteem nodig dat

inheemse flora en fauna nieuwe kansen wordt geboden.

rekening houdt met de impact van klimaatverandering, en

Veur Lent

zodoende zowel toenemende piekbuien als drogere perioden

De status van Veur Lent is complexer. Het plangebied is door

De aanwezigheid en beleving van natuur is een bepalende fac-

aan kan. De waterhuishouding en waterveiligheid vormt een

RWS als hoogwatervrij aangeduid, toch dient er met RWS (en

tor voor de kwaliteit van de deelgebieden en haar omgeving.

46

Randvoorwaarden •

•

•

Veur Lent als stadspark resulteert in een goed woon- en verblijfsklimaat, dat is voorbereid op verdergaande klimaatveranderingen in de komende decennia. Waterhuishoudkundig: - In Hoge Bongerd geldt het WIW - Veur Lent een duurzaam gescheiden rioolstelsel De inrichting van het gebied direct grenzend aan de watersingel geschiedt in overleg met Waterschap Rivierenland (beheerder).

4747

Beschermde natuurgebieden Natura-2000 gebied Gelders Natuurnetwerk Ontwikkelgebied Veur Lent en Hoge Bongerd

48

Toolbox

Veur Lent

De deelgebieden lenen zich voor duurzamere vormen van

Een van onze ambities is het versterken van de biodiversiteit

Met name Veur Lent ligt in een groene zone en is deels om-

energieopwekking en besparing, bijvoorbeeld middels zonne-

in de stad. Natuurinclusief bouwen is een van de maatregelen

geven door waardevolle natuurgebieden. Op delen van Veur

panelen en/of groene daken.

om die ambitie te realiseren. Deze manier van bouwen is niet

Lent, buiten het plangebied) is sprake van bescherming van

Veur Lent is geschikt voor kleinschalige vernieuwende energie-

alleen goed voor de flora en fauna, maar ook voor klimaat-

de natuur in het kader van Natura 2000 en Gelders Natuurnet-

oplossingen, zoals mogelijk warmtewinning uit de nevengeul.

adaptatie en de belevingswaarde van toekomstige bewoners.

werk. Zo is de kolk op de oostelijke punt van het eiland onder-

Specifiek bij de ontwikkeling van de Waalsprong streven we

deel van het Gelders Natuurnetwerk. Veur Lent is ook een eco-

Warmtenet

naar een effectieve en efficiënte instandhouding en versterking

logische verbindingszone. Veur Lent blijft dan ook een groen

Nijmegen heeft een warmtenet dat gebruik maakt van rest-

van een aantal (beschermde) diersoorten. Hiervoor is een soor-

gebied met veel ruimte voor natuur, rust en ontspanning.

warmte van afvalverwerker ARN. Nieuwbouw in de Waalsprong

tenmanagementplan opgesteld (SMP-N) inclusief de ‘Toolbox

Bij de ontwikkeling van het stadspark dient rekening te houden

wordt aangesloten op dit warmtenet. Zowel Hoge Bongerd als

Natuurinclusief Bouwen’. Beide moeten worden toegepast bij

met de status van deze aangrenzende gebieden.

Veur Lent maken onderdeel uit van het concessiegebied van het warmtenet van Vattenfall.

de ontwikkeling van het gebied. Gedurende de aanleg het stadspark moet verstoring van de

Ecologische verbinding en natuurbescherming

natuur zoveel mogelijk beperkt blijven en moet sprake zijn van

De levering van warmte door Vattenfall is een uitgangspunt bij

Hoge Bongerd

ecologische begeleiding.

de ontwikkeling van Hoge Bongerd.

De watersingel in Hoge Bongerd is met haar oevers een doorgaande ecologische verbinding. De watersingel is onderdeel

Energieneutraal

van een groter natuurnetwerk dat is gekoppeld aan het water-

Nijmegen heeft de ambitie om uiterlijk in 2045 energieneutraal

systeem van de Waalsprong.

en aardgasvrij te zijn. Een forse opgave waarbij we (regionaal) samenwerken met veel partijen, waaronder gemeenten,

Beide zijdes van de watersingel hebben een doorlopende na-

waterschappen, provincies, lokale (burger)initiatieven, ARN,

tuurvriendelijke oever, ook onder bruggen heeft dat de sterke

Engie, Liander, woningbouwcorporaties, ondernemers en

voorkeur. Duikers (en ook bruggen zonder groene oevers) zijn

maatschappelijke organisaties.

voorzien van ecopassages. Ook het spoortalud is een ecologi-

We zetten maximaal in op oplossingen in het stedelijk gebied.

sche verbindingszone. De ontwikkelingen houden deze functi-

Energiebesparing is een eerste vereiste om de energievraag te

onaliteiten in stand en verbetert ze waar mogelijk.

minimaliseren.

49

50