Document · PDF

Coalitieakkoord-2026-2030-groeien met lef

Besluitronde (raadsvergadering) 17 juni 2026, gemeente NijmegenBij agendapunt: Initiatief-raadsvoorstel Coalitie akkoord 2026-203015.808 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Binnen het ondernemersloket en in het aantrekken van bedrijven willen we extra inzetten op het ondersteunen van coöperatief en

bij het begeleiden van deze medewerkers en waar nodig ontzorgen.

duurzaam ondernemerschap. We willen ondernemers ondersteunen die zich niet alleen op een levensvatbaar bedrijf richten maar ook op maatschappelijke impact. We gaan hierbij een faciliterende rol spelen in het helpen opzetten en organiseren van een bedrijf

We willen een convenant sluiten met Nijmeegse werkgevers, waarin bedrijven zich uitspreken voor eerlijke lonen,

en in het delen van kennis.

minder flexcontracten en aangeven het goede voorbeeld te willen geven.

2. De binnenstad

In deze bestuursperiode evalueren we hoe we onze uitvoering van de ‘Participatiewet in balans’ hebben ingericht.

De binnenstad is het kloppend hart van Nijmegen: een plek waar wonen, werken, ondernemen, cultuur, recreatie en

Tot slot starten we met een integrale Nijmeegse aanpak arbeidsmigratie, gericht op het voorkomen van uitbuiting en

ontmoeting samenkomen. Juist in een groeiende stad is een aantrekkelijke, leefbare en goed bereikbare binnenstad van

dakloosheid en het versterken van regie, registratie en samenwerking met werkgevers, maatschappelijke organisaties en het

grote waarde. Daarom investeren we in een binnenstad waar bewoners, bezoekers en ondernemers graag verblijven.

Rijk. We stellen hiervoor € 150.000 per jaar beschikbaar en maken waar mogelijk gebruik van rijksmiddelen, voor bijvoorbeeld

Hiervoor maken we structureel € 250.000 per jaar vrij, bovenop bestaande middelen voor vergroening. Ook zetten we de

de WIN-punten. Arbeidsmigranten die hun baan verliezen en daardoor in een kwetsbare situatie terechtkomen, ondersteunen

financiering van het Huis voor de Binnenstad voort.

we met passende opvang en naar huis gaan.

De binnenstad wordt autoluwer ingericht, zodat meer ruimte ontstaat voor groen, verblijfskwaliteit, ontmoeting en een aantrekkelijke openbare ruimte. Doorgaand verkeer wordt zoveel mogelijk teruggedrongen, waarbij de binnenstad toegankelijk blijf voor bewoners, ondernemers, hulpdiensten en ander bestemmingsverkeer. Straatparkeren binnen de singels wordt waar mogelijk verplaatst naar parkeergarages en transferia. Daarbij blijf een overgangstarief voor bewoners in parkeergarages beschikbaar en maken we meer ruimte voor mindervaliden parkeren. Laden en lossen blijf mogelijk. Bij verdere stappen rondom het verminderen van straatparkeren betrekken we bewoners en ondernemers actief. We investeren daarnaast in een schone, veilige en gastvrije binnenstad. Dat betekent extra aandacht voor zwerfafval, voldoende openbare toiletten, vergroening van pleinen en straten en een openbare ruimte die uitnodigt om langer te verblijven.

4. Onderwijs en kansengelijkheid

Het NMMB is een grote hervorming, die een investering vraagt in onder meer de ontwikkeling van een nieuw systeem

Voor kansengelijkheid zien we het onderwijs als grote gelijkmaker. Daarom willen we stevig investeren in ambities

voor financiële bestaanszekerheid en deskundigheidsbevordering van uitvoerende medewerkers. Ook verwachten we meer

die de kansengelijkheid via het onderwijs verder kunnen versterken. Daarvoor zetten we in deze bestuursperiode

huishoudens te bereiken en hen beter te ondersteunen. De vele maatschappelijke organisaties en vrijwilligersinitiatieven in

€ 3,5 miljoen en daarna structureel € 0,5 miljoen in. Dit komt bovenop op de bestaande programma’s. Met deze middelen

Nijmegen spelen een onmisbare rol in het versterken van bestaanszekerheid en het ondersteunen van inwoners. Hun inzet voor

stellen we een pakket extra maatregelen samen om kansengelijkheid te bevorderen vanaf de kinderopvang tot en met

ontmoeting, ondersteuning en gelijke kansen dichtbij mensen willen we behouden en versterken. Daarom investeren we ook

het voortgezet onderwijs, bijvoorbeeld door meer en vroegere VVE-inzet voor kinderen die het risico lopen op leer- en

in de kracht, continuïteit en samenwerking van deze organisaties. Om dit alles mogelijk te maken verhogen we het budget voor

ontwikkelingsachterstanden. Ook investeren we in digitale geletterdheid en in taalles in de thuistaal voor kinderen met

financiële bestaanszekerheid met € 6,5 miljoen voor de komende vier jaar en daarna € 1 miljoen structureel. We verwachten ook

een anderstalige achtergrond, omdat dit ook het taalbegrip van het Nederlands versterkt. We onderzoeken nadrukkelijk

dat we door deze hervorming vanaf 2029 kunnen besparen op de administratieve lasten en de participatiecoaches onderdeel

of en hoe we brede brugklassen in het Voortgezet Onderwijs kunnen bevorderen, of andere maatregelen nemen die gelijke

kunnen maken van de nieuwe aanpak. Zo besparen we € 0,55 miljoen door eficiënter te werken.

kansen in het onderwijs bevorderen. Daarmee willen we bereiken dat leerlingen zich optimaal kunnen ontwikkelen in het

onderwijs dat het beste bij hen past. En onderadvisering, te vroeg moeten kiezen en andere voor kansengelijkheid nadelige

We onderzoeken of er landelijke publieke en private fondsen of stichtingen zijn waarbij we kunnen aansluiten, om zo toegang te

mechanismen tegengaan.

krijgen tot aanvullende middelen of regelingen.

Ook versterking van de positie van mbo’ers vinden we van groot belang. Zonder mbo’ers is er immers geen kinderopvang, geen

Het bouwdepot biedt jongeren in kwestbare posities een jaar lang maandelijkse financiële steun om aan hun toekomst te

woningbouw en geen klimaatneutraal Nijmegen. Het mbo is bovendien het motorblok van de economie. Ook mbo’ers zijn

werken. De pilot met het Bouwdepot voeren we uit vanaf 2028. In deze bestuursperiode stellen we er € 2,5 miljoen voor

studenten en de meeste studenten studeren aan het mbo, ook in universiteitsstad Nijmegen. Dus verdient het mbo wat ons

beschikbaar en aansluitend € 1 miljoen structureel. We zijn ervan overtuigd dat deze werkwijze jongeren een betere start in

betref evenveel aandacht en steun als het hbo en het wo. We stellen daarom een mbo-agenda voor de stad op, voorzien van

hun zelfstandige leven geef en dat deze aanpak kosten bespaart, doordat er minder hulp nodig is. We gaan er daarom vanuit

middelen, waarin we in elk geval een impuls geven aan het stagepact, inclusief de wijkstagehub. Ook denken we aan investeren

dat we het bouwdepot vanaf 2028 budgetneutraal kunnen inzetten.

in afspraken met werkgevers over stages, leerbedrijven voor mbo’ers en samenwerking tussen het mbo, hbo en wo, op manieren waarin ieders deskundigheid tot zijn recht komt en elkaar versterkt. De komende periode investeren we hier €4,25 miljoen extra in en daarna €1,25 structureel.

5. Inkomen en armoedebestrijding

Een stad is pas echt sterk als iedereen mee kan doen en grip heef op zijn of haar bestaan. Nijmegen wil een sociale en rechtvaardige stad blijven, waarin mensen kunnen rekenen op bestaanszekerheid. Dat is het fundament voor iedereen om iets van het leven te kunnen maken. In Nijmegen hebben we dan ook al lange tijd een ruimhartig aanbod van voorzieningen en regelingen om mensen te ondersteunen die in hun bestaanszekerheid bedreigd worden. Dat willen we als nieuwe coalitie zo houden. Bovendien willen we onze inwoners beter ondersteunen door hervorming van onze regelingen. We bundelen alle inkomensondersteuning, zodat onze inwoners die ervan gebruik maken, maatwerk per huishouden krijgen. Het Nijmeegs Maatschappelijk Meedoen Budget (NMMB) wordt één regeling waarin iedereen die het nodig heef, een op de eigen situatie toegesneden budget krijgt. Dat biedt de zekerheid van voldoende inkomen, mee kunnen doen in de samenleving en een oplossing voor onverwachte hoge kosten. Met zo min mogelijk administratie en geen verschillende regelingen met verschillende voorwaarden, controle en bonnetjes meer. Vanuit vertrouwen bieden we zo een zekere financiële basis. We gaan inwoners actief benaderen over het NMMB. Handelen vanuit vertrouwen en een respectvolle bejegening van iedereen is daarbij uitgangpunt.

We blijven ernaar streven om niet-gebruik tegen te gaan, met inzet van bestaande organisaties en methodes, zoals de STIP’s en de financieel experts in de wijken.

Iedere inwoner verdient financiële bestaanszekerheid als basis om mee te doen, zich te ontwikkelen en met vertrouwen naar de toekomst te kijken. Daarom voeren we de Visie Financiële Bestaanszekerheid de komende periode uit. Daarvoor is jaarlijks € 0,5 miljoen beschikbaar. Ook onder de nieuwe OV-concessie behouden én verruimen we het busvoordeelabonnement, zodat Nijmegenaren met een laag inkomen betaalbaar kunnen blijven reizen en volwaardig mee kunnen doen in de samenleving. Daarbij kiezen we nadrukkelijk voor het vergroten van gelijke kansen. Daarom maken we het busvoordeelabonnement ook toegankelijk voor jongeren, zodat ook zij zelfstandig naar school, sport, cultuur, werk of sociale activiteiten kunnen reizen. Voor het behoud en de uitbreiding van het busvoordeelabonnement stellen we structureel € 1 miljoen extra beschikbaar.

6. Schulden

Financiële problemen en schulden hebben grote gevolgen voor het welzijn, de gezondheid en het toekomstperspectief

van inwoners. Daarom zetten we stevig in op het voorkomen en bestrijden van schulden. We investeren in vroegsignalering, toegankelijke ondersteuning en het voorkomen van problematische schulden, juist ook bij jongeren en gezinnen. Bestaande, goed werkende maatregelen zetten we dan ook voort, zoals de pauzeknop, kwijtschelding, de doorbraakaanpak, schuldhulpmaatjes, budgetbeheer en het jeugdperspectiefonds. We trekken € 2,5 miljoen uit in deze bestuursperiode voor afkoop van schulden, zoals voorgesteld in de motie: ‘Samen Schuldenvrij’. De schuldhulp aan gezinnen met kinderen gaan we intensiveren, omdat dit veel bijdraagt aan het bevorderen van kansengelijkheid, zeker voor jonge Nijmegenaren. Hiervoor trekken we jaarlijks € 0,5 miljoen uit. Ook willen we meer inzetten op het tegengaan van de koop-nu-betaal-later systemen, voor zover we daar als gemeente invloed op hebben. Er zijn mogelijkheden in ontwikkeling, waarbij inwoners zich vrijwillig kunnen melden om hier geen gebruik meer van te kunnen maken.

In Nijmegen geloven we dat bestaanszekerheid, onderwijs, werk en economische ontwikkeling met elkaar verbonden zijn. De kansen die mensen krijgen, worden nog te vaak bepaald door waar je opgroeit, hoeveel inkomen er thuis is of welke ondersteuning beschikbaar is.

Participatie, veiligheid, digitalisering, dienstverlening, P&O, inclusie, regionale en internationale samenwerking In Nijmegen moet iedereen mee kunnen doen en de vrijheid hebben om het eigen leven vorm te geven. Dat vraagt om een overheid die betrouwbaar, toegankelijk en rechtvaardig is. Een overheid die niet tegenover inwoners staat, maar samenwerkt met de stad. Daarom betrekken we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties actief bij het maken, uitvoeren en evalueren van beleid. We zorgen dat iedereen zich kan laten horen, toegang heef tot dienstverlening en erop kan vertrouwen dat rechten en rechtsbescherming goed geregeld zijn.

Een sterke en weerbare democratische rechtsstaat is geen vanzelfsprekendheid. Juist in een tijd van groeiende polarisatie, afnemend vertrouwen in de overheid en toenemende druk op democratische instituties kiezen wij nadrukkelijk voor een open samenleving waarin fundamentele rechten, gelijkwaardigheid en democratische waarden voorop staan. Vrijheid kan alleen bestaan als we die samen beschermen. Voor ons gaat de rechtsstaat niet alleen over wetten en regels, maar ook over hoe de overheid met mensen omgaat. Een betrouwbare overheid handelt transparant, zorgvuldig en rechtvaardig. Niet alleen de uitkomst van beleid telt, maar ook het proces ernaartoe. Mensen moeten zich gehoord voelen, serieus genomen worden en erop kunnen vertrouwen dat besluiten eerlijk tot stand komen. Procedurele rechtvaardigheid en de menselijke maat zijn daarom leidende principes in ons handelen.

Een democratische en inclusieve stad

Dat vraagt ook om duidelijke normen. Vrijheid betekent niet vrijblijvendheid. Discriminatie, racisme, intimidatie van ambtsdragers, geweld tegen hulpverleners, intimidatie van demonstranten en ondermijning van de democratische rechtsstaat worden actief bestreden. We spreken ons daar als overheid helder over uit en trekken grenzen wanneer fundamentele vrijheden of de veiligheid van anderen onder druk staan.

1. Participatie

Ons eerste uitgangspunt bij participatie is dat iedereen mee moet kunnen doen. Daaraan geven we onder meer invulling door te zorgen dat participatie aansluit bij de verschillende behoefen. We verkennen daarin verschillende digitale en analoge vormen van participatie. We zijn samenwerkingsgericht en betrekken inwoners meer en meer om betere keuzes te maken en besluiten te nemen die aansluiten bij hun leefwereld. We gaan experimenteren met nieuwe vormen van participatie. Daarmee willen we een breed spectrum aan personen en groepen aanspreken. We willen de zachte stemmen, ofwel de mensen en groepen die zich niet vanzelfsprekend laten horen, nadrukkelijk versterken. Daarmee is de participatie representatief en leren we zo veel mogelijk perspectieven kennen. Participatie is inclusief en zo veelzijdig als nodig. Bij het maken en evalueren van gemeentelijk beleid betrekken we ervaringskennis uit de stad.

Inwonersparticipatie vraagt om maatwerk waarbij er wordt nagedacht over de verschillende Nijmeegse wijken en de diversiteit

Ook ontwikkelingen in de wereld om ons heen vragen onze aandacht. Door geopolitieke spanningen, waaronder de oorlog

aan inwoners. We koppelen altijd terug over de opbrengst van de participatie en wat we daarmee doen.

in Oekraïne, Gaza, Iran en hybride dreigingen zoals cyberaanvallen, spionage en sabotage, zijn we kwetsbaarder geworden voor grootschalige verstoringen van bijvoorbeeld het internet, de stroomvoorziening of het drinkwater. Tegelijkertijd nemen

We gaan aan de slag met het Uitdaagrecht, ons nieuwe digitale platform Ons Samenwerken met de Stad en een pilot voor

de gevolgen van klimaatveranderingen toe, met een grotere kans op extreem weer. Ook voor Nijmegen kan dit consequenties

nieuwe stadsdeelberaden. En we verankeren participatie goed in bestuurlijke en ambtelijke werkwijzen. Hiervoor stellen we

hebben.

jaarlijks € 0,5 miljoen beschikbaar voor vier jaar. Ook willen we in deze bestuursperiode minimaal twee inwonersberaden organiseren, over onderwerpen waarbij deze vorm van participatie passend is en de timing voor besluitvorming goed is. We

Als vitale systemen uitvallen, of zich een andere noodsituatie voordoet, moeten we er zijn voor onze inwoners, om hen te

maken alvast twee keer € 0,3 miljoen middelen vrij om de inwonersberaden te kunnen organiseren en aanbevelingen eruit ook

kunnen informeren en mensen te helpen die zich niet zelf kunnen redden. Dat betekent dat we als gemeente zelf paraat moeten

te kunnen uitvoeren, net zoals we doen met de aanbevelingen uit het inwonersberaad over afval.

kunnen staan, dat we noodsteunpunten inrichten waar we Nijmegenaren van informatie kunnen voorzien, de hulp organiseren en kwetsbare mensen ondersteunen. Dit vraagt ook werken aan een stevig sociaal weefsel en samenredzaamheid in alle wijken,

2. Veiligheid

zodat mensen in geval van nood ook op elkaar kunnen terugvallen, in hun eigen buurt. Om in deze omstandigheden weerbaar te worden en te blijven, stellen we middelen beschikbaar.

Iedereen moet zich vrij en veilig kunnen voelen in Nijmegen. Op straat, in het uitgaansleven en in de eigen buurt. Daarom

zetten we de aanpak van straatintimidatie voort en stellen daarvoor middelen beschikbaar. We kiezen voor een brede

Een andere ontwikkeling die samenhangt met de toestand in de wereld is de forse groei van het aantal demonstraties.

aanpak, met de nadruk op preventie, bewustwording en het versterken van sociale veiligheid in buurten en wijken. We

Demonstreren is een grondrecht. We bieden ruimte aan iedereen om volwaardig van dit recht gebruik te maken. Onrust, hinder

investeren blijvend in bewustwordingscampagnes, voorlichting en het bespreekbaar maken van grensoverschrijdend

of tegenacties zijn geen reden voor een verbod. Gemeente en politie onderhouden contact met organisatoren om escalatie te

gedrag. Ook versterken we de samenwerking tussen scholen, jongerenwerk, horeca, bewoners, politie en handhaving om

voorkomen. De extra inzet die nodig is vanwege de groei van het aantal demonstraties maken we mogelijk met extra middelen.

straatintimidatie en overlast vroegtijdig tegen te gaan. Op plekken waar de veiligheid onder druk staat, zetten we gerichte maatregelen in, zoals betere straatverlichting, extra toezicht en handhaving en professionalisering daarvan. Ook blijven we ons inspannen om ernstige vormen van geweld tegen vrouwen en femicide te voorkomen en bestrijden, met onder meer de aanpak tegen huiselijk geweld, het huisverbod, vrouwenopvang en een Oranjehuis.

3. Digitalisering en ICT

De gemeente Nijmegen maakt haar digitale infrastructuur, inclusief sociale netwerken en ecosystemen zo veel mogelijk onafhankelijk van private partijen met een monopolypositie. We werken toe naar onafhankelijkheid van (Amerikaanse) techbedrijven. Die vervangen we niet door nieuwe (Europese) monopolisten maar we kiezen voor

Bij de inrichting en herinrichting van de openbare ruimte betrekken we actief vrouwen, LHBTIQ+-personen, mensen met een

leveranciersonafhankelijkheid. We komen hiervoor met een ambitieus plan dat oog heef voor de operationele

migratieachtergrond, mensen met een beperking en andere groepen die te maken hebben met uitsluiting, discriminatie of

werkelijkheid. We werken al jaren samen met onze kennisinstellingen, op het gebied van digitale ethiek en soevereiniteit.

onveiligheid, zodat er beter rekening wordt gehouden met sociale veiligheid in straten, parken, looproutes en uitgaansgebieden.

Die samenwerking en expertise benutten we ook hiervoor. We geven voorrang aan systemen met grote kwetsbaarheden rondom beschikbaarheid en privacy. Duurzame toegankelijkheid van alle overheidsinformatie staat hierbij voorop.

Gericht cameratoezicht kan bijdragen aan veiligheid op locaties waar sprake is van ernstige en aanhoudende onveiligheid.

Zo werken we toe naar digitale soevereiniteit, binnen realistische termijnen.

Cameratoezicht wordt alleen ingezet bij zwaarwegende veiligheidsredenen. Daarbij houden we nadrukkelijk oog voor privacy, proportionaliteit en onafhankelijke toetsing.

Transparantie vinden we een belangrijke waarde, zeker in digitale dienstverlening. Als we algoritmes gebruiken, maken we deze inzichtelijk voor onze inwoners en informeren hen over hoe ze daartegen bezwaar kunnen maken. Ook zorgen we dat er altijd

De afgelopen jaren is er extra aandacht geweest voor het aanpakken van onveilige plekken in de stad via de hotspotaanpak.

een analoog alternatief is voor onze digitale dienstverlening, zodat iedereen er gebruik van kan maken.

Deze aanpak zetten we voort en rollen we verder uit naar plekken waar de leefbaarheid en veiligheid tijdelijk onder druk staan, zoals rond de van Schevichavenstraat en de van Welderenstraat. Samen met bewoners, ondernemers, jongerenwerk,

Geodata-mogelijkheden die we hebben, gaan we meer inzetten voor de hele stad. Denk bijvoorbeeld aan ondernemers,

zorgpartners, politie en handhaving werken we aan veilige, leefbare en prettige wijken. Voor meer capaciteit en

evenementenorganisaties en sofwareontwikkelaars die samen bouwen op/aan onze eigen digitale stad, bij voorkeur in

doorontwikkeling van toezicht en handhaving over de volle breedte, stellen we € 0,7 miljoen beschikbaar.

co-creatie met onze inwoners.

Om de veiligheid van evenementen te vergroten, blijven we € 100.000 inzetten voor crowdcontrol tijdens de Vierdaagsefeesten

Voor bovenstaande ambities zetten we in 2027 €1,5 miljoen in en in de jaren daarna structureel € 1,8 miljoen.

en maken we het laten testen van drugs op festivals mogelijk. Daarvoor trekken we € 50.000 uit. We stoppen met het uitsterfbeleid voor cofeeshops en maken nieuw beleid, dat aansluit op het lopende experiment gesloten cofeeshopketen.

4. Diversiteit en inclusie

Inclusie is voor ons geen los thema, maar een kernwaarde in hoe we onze stad besturen, hoe we samenwerken en hoe we

We investeren in een sterke lokale democratie en een betrouwbare overheid. Daarom versterken we de ondersteuning van de gemeenteraad, de grifie en de Rekenkamer, zodat zij hun controlerende en kaderstellende rol goed kunnen vervullen.

onze organisatie inrichten. Dat betekent dat inwoners zich gezien, gehoord, begrepen en eerlijk behandeld moeten voelen, ongeacht hun achtergrond, inkomen, beperking, gender, geloof, seksuele oriëntatie of opleidingsniveau. Een gemeente die

Halverwege de bestuursperiode maken we een tussenevaluatie over de voortgang op onze ambities.

werkt voor alle Nijmegenaren, moet ook herkenbaar zijn voor alle Nijmegenaren. We willen een organisatie waarin inwoners zich gezien, begrepen en vertegenwoordigd voelen. Diversiteit in achtergronden, ervaringen, perspectieven en werkwijzen maakt onze organisatie sterker. Het zorgt voor meer creativiteit, betere samenwerking en helpt om maatschappelijke vraagstukken beter te begrijpen en op te lossen.

5. Regionale en internationale samenwerking

In de regio werken we samen aan vraagstukken waarvoor dit de passende schaalgrootte is en/of we samen van voorzieningen gebruik maken, denk aan natuur en recreatie, de energietransitie, de woningbouwopgave en het OV.

Daarom investeren we in een inclusieve en toekomstbestendige gemeentelijke organisatie, waarin talent zich op alle niveaus

Ook de provincie is bij een aantal opgaven een belangrijke samenwerkingspartner voor ons. Versteviging van de

kan ontwikkelen en doorstromen. Diversiteit en inclusie worden nadrukkelijk onderdeel van werving, selectie, leiderschap en

samenwerking kan nodig zijn om grote opgaven beter aan te pakken. Dan zetten we daarop in, in een evenwichtige

organisatieontwikkeling. Daarbij zetten we in op meer ruimte, kansen en doorstroom voor Nijmegenaren met een biculturele

verdeling van lusten en lasten tussen de partijen. We zijn ons hierbij bewust van onze positie als grootste stad in de

achtergrond, zodat de diversiteit van Nijmegen op alle niveaus van de organisatie zichtbaar wordt.

regio en met veel kleinere gemeenten om ons heen.

Ook zetten we extra in op het tegengaan van stagediscriminatie, arbeidsmarktdiscriminatie en institutionele ongelijkheid,

Waar we kansen zien om in en met de regio meer resultaat op onze ambities te halen, laten we die niet liggen. We starten een

zowel binnen de gemeentelijke organisatie als in de stad.

onderzoek naar de mogelijkheden om meer regionaal te werken aan duurzame landbouw, korte ketens voor productie en consumptie van voedsel en aan de circulaire economie.

We willen dat de gemeente toegankelijker en begrijpelijker wordt voor inwoners. Dat betekent heldere communicatie, toegankelijke dienstverlening en een overheid die uitgaat van vertrouwen en gelijkwaardigheid. Ook rechtsbescherming is

Onze Euregionale samenwerking zetten we voort. Deze draagt er onder meer aan bij dat wonen, werken, ontmoeten en

daarin essentieel. Daarom zetten we extra middelen in om klachten sneller en zorgvuldiger af te handelen en inwoners beter

mobiliteit over de grens makkelijker zijn en dat veel bedrijven en organisaties uit onze stad met ondersteuning van de Euregio een

te ondersteunen wanneer zij vastlopen in systemen of procedures.

beroep kunnen doen op Europese Interregfondsen voor innovatie. We breiden ook onze aandacht voor lobby in Brussel uit.

Vanuit de waarden solidariteit, gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid blijven we actief werken aan emancipatie,

We zijn ons bewust van de, weliswaar kleine, rol van Nijmegen in ons land, regio en wereld. We nemen hierin onze

antidiscriminatie en gelijke kansen in de stad. Dat betekent dat we aandacht hebben voor groepen van wie de positie, rechten

verantwoordelijkheid, ook in samenwerking met de regio. En ook door in onze inkoop en aanbestedingen rekening te houden

of veiligheid onder druk staan, zoals Nijmegenaren met een migratieachtergrond, vluchtelingen en LHBTIQ+ inwoners. We

met de bescherming van mensenrechten, met het tegengaan van klimaatverandering en met internationale verdragen.

investeren in onze Regenboogagenda, inclusief SchoolsOut. In aanvulling daarop vervolgen we SportsOut, om de acceptatie van LHBTIQ-personen in de sport te verhogen. We breiden onze aanpak van discriminatie, racisme en uitsluiting verder uit en zetten hiervoor€ 350.000 aan extra middelen in. Daarnaast blijven we migrantenorganisaties ondersteunen vanwege hun belangrijke rol in emancipatie, ontmoeting en maatschappelijke participatie. We besteden aandacht aan de rol van Nijmegen in het slavernijverleden, door educatie en door een zichtbare gedenkplek in de stad. We wenden onze invloed in onze inkoop aan, om diversiteit, inclusie, beschermen van mensenrechten en ook fair pay te bevorderen. Nijmegen groeit. Dat betekent ook iets voor de gemeentelijke organisatie, onze huisvesting en onze dienstverlening. Daarin is een investering van € 2 miljoen nodig om de gegroeide organisatie goed te kunnen blijven aansturen en ontwikkelen. Voor de komende jaren werken we op korte termijn aan een groeikader. Daarbij hebben we de komende jaren extra aandacht voor onze uitvoeringskracht: dat wat we daadwerkelijk met elkaar waar kunnen maken in de stad - samen met onze partners. We stellen een uitvoeringsprogramma op om ambities en middelen in verhouding te brengen. De arbeidsmarkt en verdergaande digitalisering hebben ook impact op onze organisatie en dienstverlening.

We hebben grote ambities, waarvoor ook structureel geld nodig is. Daardoor ontkomen we niet aan lastenverhoging. Ook zien wij een aantal posten waar volgens ons op bespaard kan worden. We maken financieel ruimte voor onze ambities door een mix van hogere lasten, ombuigingen en ambities met een tijdelijke financiële impuls, al dan niet structureel voortgezet met een lager bedrag. Met de tijdelijke financiële impuls uit de saldireserve doen we incidentele bijdragen aan de toekomst van onze stad, waar onze inwoners dagelijks van gaan profiteren. Denk bijvoorbeeld aan de verduurzaming en vergroening van Nijmegen, meer betaalbare woningen, het oplossen van het afvalprobleem en het cultureel aanbod. Onze parkeertarieven voor straat- en garageparkeren verhogen we naar een gemiddeld niveau voor vergelijkbare steden. Ook de tarieven voor parkeervergunningen verhogen we, waarbij we het tarief voor de eerste vergunning betaalbaar houden. We ramen een opbrengst van € 8 miljoen. Daarvan zetten we jaarlijks € 0,5 miljoen in om de aantrekkelijkheid van onze P&R-locaties te vergroten en voor compensatie van bezoekersvergunningen. De totale opbrengst van de onroerendezaakbelasting voor woningen verhogen we bovenop de inflatie met € 4,225 miljoen. In procenten betekent dit een stijging van de totale gemeentelijke opbrengst OZB-woningen met 6,25%. De OZB niet-woningen verhogen we niet.

De opbrengst voor restafval verhogen we met € 0,9 miljoen. De prijs van de groene afvalzak stijgt hier door met circa € 0,30, die van de rode afvalzak met € 0,20. Ombuigingen realiseren we deels doordat we verwachten dat hervormingen zoals het NMMB, de versterking van de sociale basis en de hervorming van de maatschappelijke opvang, ook besparingen gaan opleveren. Deze zijn toegelicht en onderbouwd bij de ambities waar we ze taakstellend opgelegd hebben. Daarnaast leggen we taakstellingen op bij groen en maaien, woonbeleid en bij werk en inkomen. We stoppen met het instrument maatwerkbanen en zetten het vrijvallende geld in voor onze ambities. Daarnaast leggen we taakstellend € 0,5 miljoen op bij werk en inkomen. Hier zien we meerjarig incidentele overschotten, die we inboeken en ten gunste laten komen van onze ambities in dit coalitieakkoord.

Financiën

Alle intensiveringen, opbrengsten en ombuigingen staan in de onderstaande tabel.

1. Programmabegroting BEDRAGEN * € 1.000

2027

2028

2029

2030

STRUCTUREEL

2027

2028

2029

2030

STRUCTUREEL

GROENE, DUURZAME, SCHONE STAD

RUIMTE VOOR DE GROEIENDE STAD Pilot doorstroom wonen

-500

Groenaankoopfonds

-4.500

Woonfonds

-12.500

10.000 woningen aardgasvrij

-3.750

Verwachte baten realisatiestimulans

10.000

Isolatie-ofensief

-1.000

-1.500

St. Huurteams / goed verhuurderschap

-150

Onderzoek duurzame warmtebronnen

-100

Besparing woonbeleid

500

Aansluitstimulans warmtenet

-925

Aanvalsplan afval

-700

-500

-300

Maatregelen inwonersberaad afval

-200

-100

Structurele taken omgevingswet

-2.500

Duurzame mobiliteit

-700

-800

Parkeerinkomsten

8.000

Bijstelling begrote baten afval

-250

Fietsenstalling NS 24u gratis

-100

Verhoging tarief restafval

900

Dierenwelzijn

-200

500

-11.800

-5.000

-4.800

-550

-1.100

-700

Waalbrug opknappen

BEDRAGEN * € 1.000

-5.000

Bereikbare binnenstad

-500

Besparing groen en maaien

MuZIEum

-200

Totaal Groene, duurzame, schone stad

Totaal Ruimte voor de groeiende stad

4.350

5.425

-2.175

5.325

6.625

EEN VEERKRACHTIGE WERKENDE STAD Economische visie

SAMEN VOOR EEN SOCIALE EN BRUISENDE STAD Subsidieregeling sociale basis

-1.200

-1.000

Aantrekkelijke Binnenstad

-250

Sturen op sterke sociale basis

-1.000

Bijverdienbonus

-500

Besparing zorg & welzijn

1.000

Groeien door doen

-250

Besparing vanuit sociale basis

250

500

Ondersteuning Arbeidsmigranten

-150

Stadsdeelprogrammeren

-600

Verbetering Kansengelijkheid

-500

-1.000

-500

mbo-agenda

-500

-1.250

-2.000

-1.500

-1.000

250

300

Huiskamers van de wijk

-500

PrEP-zorg

-50

Nijmeegs Maatschappelijk Meedoen Budget (NMMB)

Samen Verder

-850

-550

Participatiecoaches onderbrengen NMMB

Sportagenda

-200

Besparing door NMMB

Sport’s Out

-100

Bouwdepot

-500

-1.000

Cultuur

-1.500

-2.000

Bouwdepot -besparing zorgkosten Wwz

500

1.000

Europese culturele hoofdstad

-6.000

-500

-1.000

Visie Financiële bestaanszekerheid

Cultureel erfgoed

-500

Busvoordeelabonnement

-1.000

Regionaal vangnet

-300

Tegengaan energiearmoede

-500

Projectcapaciteit Flet en Brug

-350

Kwijtschelding Schulden

-750

-500

Housing First

-311

-255

Schuldhulp gezinnen met kinderen

-500

-2.500

Besparing werk en inkomen

500

750

1.000

Stoppen maatwerkbanen

393

843

-8.005

-8.105

-7.605

-4.405

Totaal Een veerkrachtige werkende stad

-7.658

-8.607

-7.057

-6.107

-4.457

Transformatie maatschappelijke opvang Besparing Beschermd wonen en Maatschap. Opvang Totaal Samen voor een sociale en bruisende stad

-11.861

BEDRAGEN * € 1.000

2027

2028

2029

2030

STRUCTUREEL

Er is al een ambitieuze investeringsagenda. Bovendien zijn we bezig met het introduceren van een nieuwe werkwijze waarmee

EEN DEMOCRATISCHE EN INCLUSIEVE STAD -500

-500

we meer sturing krijgen op het investeringsplan. Om deze reden zijn we terughoudend met nieuwe investeringen. Deze coalitie

Wijkparticipatie

-500

Twee Inwonersberaden

-300

Aanpak Straatintimidatie

-100

Uitbreiding capaciteit Toezicht en handhaving

-700

Crowd control 4-daagse

-100

Testen van drugs op festivals

-50

-1.100

-600

-400

Demonstratierecht

-160

Digitale transformatie

-500

-800

2. Saldireserve

Digitalisering MS365

-343

€ 350 milj

Mobile Device Management

-632

Klachtenbehandeling

-650

-585

-220

Aanpak maatschappelijke weerbaarheid

Investeringen

voegt twee concrete investeringen toe:

-300

Regenboogagenda Inclusie en slavernijverleden

-500

Investeringen INVESTERINGEN

Winkelcentrum Dukenburg

5,0

Bomenplan

2,0

€ 250 milj € 200 milj

-350

-2.000

€ 150 milj

Versterking grifie en rekenkamer

-200

€ 100 milj

EU-lobby

-100

-7.785

-7.720

-7.520

-7.240

-6.590

Totaal Een democratische en inclusieve stad

Ontwikkeling algemene middelen

-3.599

-3.746

-3.943

4.867

OZB woningen

4.225

Uitname gemeentefonds digitaal stelsel

-241

-251

-212

Vormen voorziening afdracht OZB Waalfront

1.189

1.504

Verrekening met saldireserve

33.159

22.175

28.083

10.043

Toevoeging structureel spaarbedrag Totaal Financiën

€ 50 milj € 0 milj

FINANCIËN

-1.007 34.733

23.907

29.657

20.427

9.377

€ 300 milj

-350

Organisatieontwikkeling

BEDRAGEN * € 1 MILJOEN

2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 ratio ratio ratio ratio ratio ratio ratio ratio ratio ratio ratio ratio ratio ratio ratio 9,4 5,2 3,7 2,1 1,6 1,4 1,2 1,1 1,1 1,1 1,2 1,2 1,3 1,3 1,4 Exploitatie risico’s Ondergrens

Risico’s planexploitaties Ratio 1

Oorspr. ontw. saldireserve Ontwikkeling saldireserve

Wij zijn ons ervan bewust dat het roerige tijden zijn vol onzekerheden. Reden genoeg om voldoende financiële bufer te hebben zodat we tegen een financieel stootje kunnen. Aan de andere kant constateren we ook dat onze financiële bufer (de saldireserve) de afgelopen jaren de hoogste stand ooit heef behaald. De ratio is fors hoger dan onze norm van 1. Wij zien daarom ruimte om de saldireserve in te zetten voor onze ambities. Dit doen wij binnen de hiervoor geldende afspraken.

3. Financiële spelregels

In onderstaande tabel zijn de veranderingen opgenomen.

Structureel sluitende begroting De meerjarenbegroting moet sluitend zijn.

Ontwikkeling saldireserve BEDRAGEN * € 1 MILJOEN

2027

2028

2029

2030

STRUCTUREEL

Aanpassingen: Uitname tbv WoMo-middelen Winkelsteeg

-46,0

Voorziening bijdrage Waalfront vanuit OZB

-7,2

Verrekening jaarsaldi 2027 – 2030

-33,2

Reële ramingen Bij het begroten gaan we uit van reële ramingen. De raming van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds voor een begrotingsjaar baseren wij op de Meicirculaire van het voorafgaande jaar. Bij de begrotingsbehandeling informeren wij de raad over de efecten uit de Septembercirculaire, zodat de raad deze uitkomsten mee kan nemen in de afwegingen bij de Stadsbegroting.

-22,2

-28,1

-10,0

Toevoeging structureel spaarbedrag

1,0

Indexering We hanteren het uitgangspunt dat de prijspeilaanpassing budgettair neutraal verloopt. De lastenuitzetting wordt betaald uit de prijspeilaanpassing van het Gemeentefonds en het verhogen van gemeentelijke tarieven. Ieder jaar verwerken we de

Uitname t.b.v. WoMo-middelen Winkelsteeg

prijsstijgingen in de begroting door de bedragen in de begroting te indexeren. We gebruiken daarvoor de volgende indicatoren

In het financieel beeld van 17 maart is opgenomen dat de gemeente Nijmegen voor het veiligstellen van rijksmiddelen voor de

uit het Centraal Economisch Plan (CEP) van het Centraal Planbureau (CPB):

ontwikkeling van Kanaalzone-Zuid een even groot bedrag moet bijdragen als het Rijk. Het gaat om een bedrag van € 46 miljoen. Deze grote gebiedsontwikkeling hoort onomwonden tot onze ambities voor de stad. Tegelijkertijd voelt het niet als een

•

Gemiddelde prijsmutatie van door de overheid aangekochte goederen en diensten;

keuze van deze coalitie maar als een voldongen feit. Voor deze gebiedsontwikkeling wordt de grootste unieke uitname uit de

•

Gemiddelde salarisontwikkeling binnen de overheid;

saldireserve gedaan, maar liefst een derde van het totaal. Dat zet de overige uitnames in een ander perspectief.

•

Ontwikkeling van sociale premies en pensioenbijdrage voor de werkgever en

•

Consumentenprijsindex (CPI) als maat voor de geldontwaarding, die wordt bepaald door kostenstijgingen

Voorziening bijdrage Waalfront vanuit de OZB

en kostendalingen over alle sectoren van de economie.

Voor de ontwikkeling van het Waalfront is afgesproken dat vanuit de OZB-opbrengsten een bijdrage wordt gedaan tot maximaal € 15,3 miljoen, of tot het einde van het project. Tot en met het huidig begrotingsjaar is dit verwerkt als jaarlijkse bijdrage vanuit

Op basis van deze cijfers uit het CEP bepalen we indexeringspercentages voor de loonsom, voor de materiële lasten, voor de

de belastingopbrengsten. Vanaf 2027 moeten we nog € 7,2 miljoen bijdragen. Hiervoor trefen we een voorziening waarmee we

subsidies en voor de gemeentelijke tarieven. De indexeringspercentages van de loonsom en de materiële lasten bepalen we op

kunnen voorzien in de toekomstige jaarlijkse bijdrage.

basis van bovenstaande objectieve indicatoren van het CEP. We houden daarbij rekening met de verwachte kostenontwikkeling van het begrotingsjaar (t) en een eventuele nacalculatie over het voorafgaande jaar (t-1) van het CEP. Voor het bepalen van het

Verrekening jaarsaldi 2027-2030

indexeringspercentage voor subsidies hanteren we standaard een mengpercentage. Dit mengpercentage is gebaseerd op de

De optelsom van de financiële wijzigingen in de programmabegroting wordt afgerekend met de saldireserve. In de periode

index van materiële kosten en de index voor de loonsom in de verhouding een derde – twee derde.

2027-2030 gaat het om in totaal ruim € 93 miljoen. De gemeentelijke OZB-inkomsten waarop de tarieven zijn gebaseerd laten we jaarlijks toenemen op basis van de gemeentelijke Toevoeging structureel spaarbedrag

kostenstijging. Ook hiervoor hanteren we het mengpercentage een derde index materiële kosten en twee derde index loonsom.

Structureel sluit de programmabegroting € 1 miljoen voordelig. Dit bedrag voegen we toe aan de structurele toevoeging

De uitwerking van deze uitgangspunten vindt jaarlijks plaats bij de vaststelling door de gemeenteraad van het financieel

aan de saldireserve.

begrotingskader bij het Koersdocument.

Structurele uitgaven worden structureel gedekt Tegenover structurele uitgaven kunnen geen incidentele inkomsten of incidentele meevallers staan. Uit de post ‘Onvoorzien’ worden géén structurele uitgaven gedaan. Deze post is bedoeld voor incidentele en uitsluitend eenmalige (a-structurele) zaken die geen uitstel dulden en waarin de reguliere begrotingsposten niet voorzien. De raad heef het budgetrecht en beschikt derhalve over deze post, op voorstel van het college.

Tegenvallers binnen programma’s opvangen

Wijzigingen binnen financiële kaders

Nadelen worden in beginsel binnen het eigen programma opgevangen. Voordelen worden integraal afgewogen. Uitkomst van

We hebben oog voor financiële risico’s en gaan behoedzaam om met financiële mee- en tegenvallers.

deze weging kan zijn dat het voordeel wordt ingezet voor nieuw beleid binnen het programma waarin het voordeel is ontstaan

Daarom blijven wij ons inspannen om ons bestaande financiële beleid zorgvuldig na te leven.

of voor knelpunten binnen dat programma.Als principe hanteren we dat leges kostendekkend moeten zijn.

Dat houdt een kostenbewuste houding en bijbehorend gedrag in. Daarmee ontstaat ook de mogelijkheid voor het college om alle niet-geprognosticeerde voordelen expliciet te beoordelen,

Integrale afweging

zodat wij de bewuste en integrale afweging kunnen maken om deze voordelen ofwel in

De 1e Voortgangsmonitor gaat in op de afwijkingen van het lopend boekjaar. Er is geen ruimte voor voorstellen voor nieuw

te zetten ter compensatie voor niet-voorziene nadelen, ofwel om ze in te zetten voor

beleid in het lopend boekjaar, tenzij de risico’s voor de stad te groot zijn of omdat er op dat moment aan externe verplichtingen

(onvoorziene) knelpunten. We gaan aan het einde van het jaar zeer behoedzaam om

voldaan moet worden die geen uitstel kunnen dulden.

met voorstellen voor een tweede winstbestemming. Dergelijke voorstellen horen in beginsel thuis bij de integrale afweging. Als de financiële kaders door

Het Koersdocument faciliteert het debat over de inhoudelijke koers die de komende begrotingsperiode nodig of wenselijk is.

belangrijke gebeurtenissen of omstandigheden substantieel wijzigen

Bij de Stadsbegroting in het najaar vindt de integrale afweging en inpassing in de begroting plaats. Via de 2e Voortgangsmonitor

(in acute omvang of in zijn structurele doorwerking), dan maakt het

en Jaarrekening worden geen besluiten genomen over het uitvoeren van nieuw beleid.

college een afweging - of - en - zo ja, hoe de uitvoering van het

54 Oud voor nieuw In geval het college of de raad een voorstel doet om extra geld uit te geven op een ander moment dan bij de integrale afweging,

coalitieakkoord zijn vervolg kan krijgen en consulteert daarover de raad.

dan moet solide dekking worden aangewezen. Tenzij er sprake is van externe dekking, moet in het voorstel aangegeven

Rijksmiddelen sociaal domein

worden welk bestaand beleid moet worden geschrapt of verminderd. Een beroep op de saldireserve, een verwacht positief

De rijksmiddelen die via de BUIG-uitkering worden

rekeningsaldo of een waarschijnlijk begrotingsoverschot is geen acceptabele dekking.

ontvangen, beschouwen we als algemene middelen. De financiële fluctuaties op deze

De raad kan richtinggevende opdrachten geven aan het college om bij de voorbereiding van de begroting rekening

uitkering zijn groot en nagenoeg niet te

te houden met belangrijke wensen ten aanzien van beleidsprioriteiten en de financiële inpassing daarvan.

beïnvloeden door eigen beleid. Het opvangen van deze fluctuaties in het

Investeringen

eigen programma kan leiden tot

Bij de investeringen maken we onderscheid in specifieke investeringen, investeringen met eigen dekking en bulkinvesteringen.

ongewenste ingrepen in beleid dat

Bij de planning van specifieke investeringen houden we rekening met een onderzoeksfase, voorbereidingsfase en een

niet direct gerelateerd is aan het

realisatiefase. Bulkinvesteringen zijn jaarlijks terugkerende budgetten voor bedrijfsinvesteringen, aanpassingen in

verstrekken van uitkeringen

gemeentelijke accommodaties en woonomgevingsverbeteringen. Uitgangspunt voor het investeringsvolume is een constant

maar wel onderdeel

kapitaallastenniveau in de exploitatie (programma’s) en de jaarlijkse toevoegingen uit de areaalontwikkeling.

uitmaakt van hetzelfde

Reservepositie De saldireserve is de algemene risicobufer van de gemeente. Twee keer per jaar - bij jaarrekening en begroting - wordt de noodzakelijke omvang van de saldireserve op basis van een actuele risico-inventarisatie en risicoweging beoordeeld en zo nodig aangepast. Er is geen bovengrens van de saldireserve afgesproken.

programma.

Burgemeester Hubert Bruls

openbare orde en veiligheid, dienstverlening en publiekszaken, regionale samenwerking en externe betrekkingen, juridische zaken, onderzoek en statistiek

Wethouders Quirijn Lokker GroenLinks

stedelijke ontwikkeling (Winkelsteeg en Waalsprong), ruimtelijke ordening, grondbeleid, vastgoed, wijken, facilitair

Cilia Daemen GroenLinks

mobiliteit, personeel en organisatie, diversiteit en inclusie, welzijn (sociale basis), dierenwelzijn, klimaatadaptatie en vergroening

Noël Vergunst GroenLinks

stedelijke ontwikkeling (Stationsdistrict en Waalfront), cultuur, financiën, maatschappelijke opvang

Tobias van Elferen D66

duurzaamheid (energie en milieu), economie, binnenstad, toerisme, digitalisering en ICT, openbare ruimte

Portefeuilleverdeling

Esther Lamers D66

wonen, zorg, gezondheid, sport en accommodaties, participatie

Charlotte Brand PvdA

werk en inkomen, armoedebestrijding, onderwijs en kansengelijkheid, aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt, cultureel erfgoed

We kiezen ook voor werken met zogenoemde stadsdeelwethouders, die naast hun portefeuille ook aanspreekbaar zijn op en voor een bepaald deel van de stad. We vragen het college om in gezamenlijkheid na de zomer met een verdeling te komen en deze te delen met de raad en met de stad.

nijmegen.nl

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijmegen&id=f473788b-f091-4f13-a8f6-c36a9167753c