C4 d.d. 30 maart 2023 van de GGD Gelderland Zuid inzake Concept Jaarrekening GGD 2022
Tekst van het document
BBS
GGD Gelderland Zuid
De raden van de gemeenten die participeren in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid
ons kenmerk: GGD/DIR/23/2559/MP uw kenmerk: 30 maart 2023 datum: onderwerp: Concept Jaarrekening GGD 2022
Directie afdeling: contactpersoon: Moniek Pieters (088) 144 7102 doorkiesnummer: e-mail: GGDdirectie@aqdaelderlandzuid.nl
Geachte Raad, Overeenkomstig artikel 33 lid 1 van de gemeenschappelijke regeling GGD Gelderland-Zuid, stuurt het Dagelijks Bestuur u hierbij het concept jaarverslag en jaarrekening 2022 van GGD Gelderland-Zuid. In het inhoudelijk jaarverslag 2022 wordt toegelicht welke activiteiten GGD Gelderland-Zuid in 2022 op het terrein van de publieke gezondheidzorg heeft ondernomen en welke resultaten ze daarbij heeft geboekt. Dit jaar bestaat het jaarverslag uit een publieks- en een bestuursversie. Beide zijn bijgevoegd. De bijgevoegde jaarrekening 2022 toont de baten en lasten van 2022 van GGD Gelderland-Zuid. De accountantsverklaring voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid van de jaarrekening is opgenomen in de jaarrekening 2022. Inmiddels zijn de stukken ook aangeboden aan de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen Regio Nijmegen. De Adviesfunctie zal haar advies over deze jaarstukken eind april uitbrengen. Onderstaand treft u het resultaat aan van de jaarrekening 2022 en een (korte) verklaring van het resultaat. Corona
De GGD heeft uiteindelijk bijna 30Mio aan extra lasten uitgegeven in 2022 in het kader van de coronabestrijding (zie ook paragraaf 5.9 van de jaarrekening) dan begroot. Dat is fors minder dan de 57Mio in 2021. In de jaarrekening zijn de lasten toegerekend aan corona, conform de vastgestelde uitgangspunten (tussen VWS, GGD'en en de Nederlandse Beroepsvereniging van Accountants). Resultaat
GGD Gelderland-Zuid sluit het jaar af met een positief resultaat van € 524.000. De gewijzigde begroting was sluitend zonder resultaat. Gezien het feit dat de algemene reserve nog niet de streefwaarde heeft bereikt, stelt het Dagelijks Bestuur voor - conform de financiële spelregels - om het
Centraal postadres
Hoofdvestigingen
Postbus 1120
GGD Gelderland-Zuid
6501 BC Nijmegen www.ggdgelderlandzuid.nl
Regio Nijmegen (Nijmegen)
info@ggdgelderlandzuid.nl
Rivierenland (Tiel)
Bezoekadres
Regio Nijmegen Groenewoudseweg 275 6524 TV Nijmegen T: (088) 144 71 44 F: (024) 322 69 80
BIC /SWIFT: RABONL2U IBAN: NL56.RABO.030.73.24.826 BTW: NL8003.34.930.B01 KvK: 09212724
datum: 30 maart 2023 ons kenmerk: GGD/DIR/23/2559/MP pagina 2 van 5
positieve resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Daarnaast realiseert het Dagelijks Bestuur zich terdege dat - ondanks de voorgestelde begrotingswijziging 20231, die betrekking heeft op looncompensatie en prijsstijgingen - de begroting 2023 niet sluitend is en er een verwacht tekort zal optreden van € 481.000. De algemene reserve komt inclusief de genoemde € 524.000 uit op € 2.220.000. De algemene reserve is daarmee 93% (was 50%) van de streefwaarde en dekt 48% (was 50%) van de gekwantificeerde risico's af. Naar de producten kijkend, zijn de belangrijkste verschillen hieronder beschreven. * Veilig Thuis: het resultaat is in 2022 fors positief (€ 453.000). Veilig Thuis heeft ingezet op het sneller afhandelen van casussen, waardoor minder vervolgdiensten ingezet hoefden te worden. Gevolg hiervan is wel dat de lastige casuïstiek overblijft in het vervolgproces, waardoor de normtijden niet behaald worden. Dit vraagt om aanpassing op dit punt in de komende begroting. Daarnaast was het verzuim (en daardoor de inhuurkosten) hoger dan begroot waardoor het resultaat minder positief is dan het dienstenoverzicht (zie paragraaf 6.7) laat zien. De werkvoorraad is eind 2022 toegenomen, mede door het verzuim.
■ Bijzondere Zorg: het Algemeen Bestuur heeft een begrotingswijziging geaccordeerd voor 2022 (en 2023) van circa € 300.000 en de toezegging dat indien het aantal trajecten verder toeneemt deze kosten in rekening gebracht kunnen worden bij gemeenten. Het aantal trajecten blijft stijgen;
■
■
■
1 Uniforme trajecten MBZ
2018
2019
2020
2021
20221
Consultatie en advies
245
229
325
787
948
Bijzondere Zorg-trajecten inclusief trajectregie
497
810
1.117
624
569
Totaal
742
1.039
1.442
1.411
1.517
Hierdoor zijn de extra lasten bovenop de genoemde begrotingswijziging € 15.000 in 2022. Dit bedrag valt lager uit dan verwacht door onder andere de incidentele meevallers op de overhead (zie jaarrekening). JGZ: In 2022 was er vanuit het Rijksvaccinatieprogramma een inhaalcohort voor de HPVvaccinatie. Hier heeft de GGD circa € 150.000 aan overgehouden, doordat de corona-medewerkers in de 'leegloopuren' ingezet konden worden. In 2022 was de vraag naar facultatieve dienstverlening op het gebied van preventie (Gezond Leven) fors hoger. Naast de voordelen op overhead, is het resultaat ook positiever door de hogere bezettingsgraad van de medewerkers door de extra taken (€ 179.000). AGZ: vooruitlopend op de Omgevingswet zijn medewerkers aangetrokken die voor facultatieve dienstverlening ingezet worden. Dit is niet kostendekkend gebleken, waardoor een tekort van circa € 100.000 is ontstaan. Daarnaast zijn de (reizigers)vaccinaties fors lager dan begroot (zie ook opbrengsten); hierdoor is op dit product een tekort van € 68.000 ontstaan. In 2023 komt een inhaalvaccinatie HPV voor 18- tot 26-jarigen. Deze medewerkers kunnen daarop ingezet worden, waardoor dit tekort naar verwachting incidenteel is. Zoals in de tussentijdse rapportages gemeld, staat de forensische geneeskunde onder druk qua bezetting en prijsontwikkeling. Het resultaat is in 2022 € 41.000 negatief.
In 2023 gaat de samenwerking met de andere vier regio's geïntensiveerd worden om de roosterproblematiek te beperken. Daarmee zijn de problemen echter nog niet opgelost, omdat dit product een structureel tekort heeft.
Acquisitie
De GGD heeft de opdracht om een 'ondernemende GGD' te zijn. Dit vertaalt de GGD door ontwikkelingen goed te volgen, uitdagingen op te pakken en te innoveren op zowel de inhoud van het werk als op de aanpak. Hierdoor kan de GGD de gemeenten op een eigentijdse manier blijven ondersteunen. Deze opstelling, waarbij de GGD veel samenwerkt met netwerkpartners, leidt er tevens
1 Zie brief GGD/DIR/23/2560/MP, dd. 30 maart 2023.
datum: 30 maart 2023 ons kenmerk: GGD/DIR/23/2559/MP pagina 3 van 5
toe dat we goed op de hoogte zijn van subsidiemogelijkheden bij het Rijk en gezondheidsfondsen die worden benut ten behoeve van gemeenten. In de begroting 2022 is een acquisitiedoelstelling van € 340.000 opgenomen. De werkelijke toename bedraagt € 1.144.000 bruto2 (de realisatie komt terug op andere opbrengstcategorieën, zoals subsidies gemeenten en overige opbrengsten). Dat is netto circa € 343.000. De acquisitiedoelstelling is daarmee behaald en illustreert dat de GGD in staat is om de inhoudelijke vernieuwingen en kansen die er zijn, op te pakken en te verzilveren. Risico's
In de bijlage is een tabel opgenomen van de 10 grootste risico's die GGD Gelderland-Zuid loopt. Deze tabel is grotendeels hetzelfde als de risico-tabel, die opgenomen is in de concept Programmabegroting 2024. Wij raden u aan om voor de risico's een bedrag op te nemen in de risicoparagraaf van de begroting van uw gemeente. Proces
Wij verzoeken u de behandeling van de jaarstukken 2022 in april/mei te plannen en uw zienswijze liefst vóór 13 juni 20233 aan het Algemeen Bestuur kenbaar te maken. De zienswijzen worden door het Algemeen Bestuur betrokken bij de behandeling en vaststelling van de Jaarrekening 2022 in de vergadering van 7 september 2023. De GGD verzorgt op maandagavond 17 april een toelichting op de concept jaarstukken 2022 en de concept begroting 2024. Deze bijeenkomst voor de raden wordt georganiseerd door de griffie van gemeente Nijmegen in het stadhuis van Nijmegen. De gegeven toelichting op de concept jaarstukken 2022 en de concept begroting 2024 wordt opgenomen en vanaf 18 april beschikbaar gesteld voor de gemeenteraden via de website: https://niimeqen.bestuurliikeinformatie.nl/Aqenda/Index/633926ad-6218-4bff-be6c-64411b33feac Daarnaast verzorgt de GGD op 18 april een toelichting op de concept jaarrekening 2022 en concept begroting 2024 voor het RAO en de financieel ambtenaren. Tot slot laten wij u weten dat de GGD graag bereid is om in uw raad of in een raadscommissie nadere toelichting te geven op de concept jaarstukken 20221. U kunt hiervoor contact opnemen met het directiesecretariaat van de GGD (zie pag. 1 voor de contactgegevens).
Bijlagen:
De grootste risico's voor GGD Gelderland-Zuid Concept Jaarverslag 2022 publieksversie Concept Jaarverslag 2022 bestuursversie Concept Jaarrekening 2022.
2 In het totaalbedrag van € 1.144.000 zijn niet de gederfde inkomsten opgenomen als gevolg van corona en de bijdrage meerkosten voor de coronabestrijding. 3 Op deze manier kan het Dagelijks Bestuur in de vergadering van 22 juni 2023 uw zienswijze bespreken en hiermee de vergadering van het Algemeen Bestuur van 7 september voorbereiden. Mocht de raad 13 juni niet halen voor de zienswijze, dan is het verzoek om z.s.m. na 13 juni de zienswijze in te dienen bij de GGD. In uiterste geval kan de raad de zienswijze meegeven aan het betreffende AB-lid t.b.v. besluitvorming in het AB van 7 september 2023.
datum: 30 maart 2023 ons kenmerk: GGD/DIR/23/2559/MP pagina 4 van 5
Bijlage 1: De grootste risico's voor GGD Gelderland-Zuid betreffen: Nr
Risico en omschrijving
Bedrag x kans
Risicobedrag x C 1.000,-
Beheersmaatregelen
3.000 x 0,7
2.100
* Opgenomen in de begrotingswijziging 2023
750 x 0,7
525
* Opgenomen in de begrotingswijziging 2023 * Kwaliteitseisen verlagen * Uitstellen of afzien van aanschaf/inhuur
750 x 0,5
375
* Extra acquisitie * Alert zijn op subsidie mogelijkheden * Werken met flexibele schil * Strenger sturen op contractafspraken * Tijdig signaleren en acties ondernemen
700 x 0,5
350
* Uitvoeren van audits * Verhogen bewustwording binnen de organisatie * Aanwezigheid van CISC, EG en PO en uitbreiding functioneel beheer * Tactisch- en strategisch plan om te voldoen aan wet- en regelgeving * Continuïteitsplan * Back-up en restore * Verwerkersovereenkomsten en contracten conform inkoopvoorwaarden GGD * Ketensamenwerking * Prospectieve risicoanalyses
375 x 0,5
188
* Continuïteitsplan eigen organisatie * Dit risico hoort bij de primaire taak van de organisatie en wordt daarom geaccepteerd
Cao wijzigingen Het betreft hier de verwachte stijgingen door een nieuwe CAO die boven de indexcijfers uitkomen die door de adviescommissie zijn meegegeven en zijn opgenomen in de begroting 2023 en 2024. Het risico is dat de gemeenten onvoldoende compenseren om dit op te vangen. Prijsstijgingen Het betreft hier de verwachte stijgingen van o.a. inkoop, onderhoud, inhuur, die boven de indexcijfers uitkomen die door de adviescommissie zijn meegegeven en zijn opgenomen in de begroting 2023 en 2024. Het risico is dat de gemeenten onvoldoende compenseren om dit op te vangen. 3
(Fluctuaties in) Inkomsten Dit risico bestaat uit meerdere onderdelen. Zo is het onzeker of er voldoende wordt gecompenseerd voor bevolkingsgroei, of er voldoende subsidies worden binnengehaald, of gemeenten bezuinigingstaakstellingen opleggen, of de vraag naar reizigersvaccinacties weer op niveau komt, etc. Cybercriminaliteit/beveiligingsincident Beveiligingsincident is een inbreuk op de beveiliging, waarbij de beschikbaarheid, de integriteit of de vertrouwelijkheid van informatie (en persoonsgegevens) in gevaar is of kan komen. Een beveiligingsincident kan ook onbewust worden veroorzaakt. Dit kan leiden tot boetes en imagoschade. Cybercriminaliteit kan een oorzaak en een gevolg daarvan zijn en brengt risico's op bedrijfscontinuïteit, losgeldeisen, valse betalingsverzoeken, etc. met zich mee. De GGD is NEN gecertificeerd. Hiermee is de basis van de beveiliging op orde, maar het risico blijft aanwezig. Epidemie Kosten van uitval en andere of extra inzet van personeel, waardoor taken tijdelijk niet worden uitgevoerd of extra moet worden ingehuurd. Het betreft dan het risico op de kosten die niet worden vergoed door derden.
datum: 30 maart 2023 ons kenmerk: GGD/DIR/23/2559/MP pagina 5 van 5
6
(Toekomst) Veilig thuis Er is nog geen uitsluitsel over het toekomstscenario gezins- en jeugdbescherming 'samen voor kind en gezin' als vervolg op de contouren zoals geschetst in de Kamerbrief Perspectief voor de Jeugd. Er zullen regionale veiligheidsteams komen vanuit een nieuwe publiekrechteiijke organisatie. Dit heeft naar verwachting consequenties voor de organisatorische inbedding van Veilig Thuis. Ook zijn er schommelingen in de instroom en meldingen.
7
* Het AB heeft 15 maart 2023 besloten om m.i.v. begroting 2024 over te gaan naar een formatiebegroting, waardoor wat meer 'bewegingsruimte' ontstaat voor VT
375 x 0,3
113
* Trainingen/ opleidingen personeel * Projectorganisatie ingericht * Actueel houden van de opgedane kennis * Participatie in landelijke overleggen * Volgen van de landelijke ontwikkelingen
375 x 0,3
113
* Actief arbobeleid * Training omgaan met agressie en geweld
375 x 0,3
113
* Positionering als aantrekkelijke werkgever * Opvangen met (duurdere) inhuur * Hoger loon betalen
375 x 0,3
113
* Personeel bewust maken van wet en regelgeving van hun vakgebied * Taakafbakening, waar is de GGD van en waarvan ook niet
Ziekteverzuim & arbo Het risico van langdurig ziekteverzuim is aanwezig en daarmee de kans op relatief dure vervanging van personeel. Een aantal functies hebben te maken met extra risico's van verbale of fysieke agressie.
9
188
Omgevingswet De invoering Omgevingswet kan leiden tot een veranderde vraag, waardoor er hoger of ander geschoold personeel nodig is, nieuwe software en een toename in (complexere) aanvragen.
8
375 x 0,5
Arbeidsmarktkrapte Door vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt en toenemende taken wordt het steeds moeilijker goed gekwalificeerd personeel op (op korte termijn) aan te trekken. Dit geldt voor bijna alle taken, maar bij de beschikbaarheid van forensische artsen is dit het grootste probleem. Ook bij vertrouwensartsen (Veilig Thuis) is schaarste merkbaar.
10 Niet naleven van wet- en regelgeving De GGD dient te voldoen aan diverse wetten en verordeningen. Het bewust of onbewust overtreden van wet- en regelgeving kan mogelijk schadeclaims of boetes tot gevolg hebben. Totaal van de 10 grootste risico's (noodzakelijke risicocapaciteit)
4.175
Overige (noodzakelijke risicocapaciteit)
412
Totale noodzakelijke risicocapaciteit
4.587
GGD Gelderland-Zuid Jaarstukken 2022
Jaarverslag 2022
39
Inhoudsopgave 4.
Paragrafen ............................................................................................................................. 43
4.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................... 43
4.1.1 Algemene reserve ...................................................................................................................... 43 4.1.2 Risico’s ..................................................................................................................................... 44 4.1.3 Kengetallen ............................................................................................................................... 46 4.2
Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................... 47
4.3
Financiering .............................................................................................................................. 48
4.4
Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 50
4.4.1 Openbaarheidsparagraaf ............................................................................................................. 50 4.4.2 Arbo......................................................................................................................................... 50 4.4.3 Communicatie ........................................................................................................................... 50 4.4.4 Informatiemanagement .............................................................................................................. 51 4.4.5 Kwaliteit ................................................................................................................................... 51 4.4.6 Juridisch advies ......................................................................................................................... 52 4.4.7 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 53 4.4.8 Samenstelling personeelsbestand ................................................................................................ 54 4.5
Verbonden partijen .................................................................................................................... 54
5.
Jaarrekening .......................................................................................................................... 56
5.1
Balans per 31 december 2022 ..................................................................................................... 56
5.2
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ......................................... 58
5.2.1 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid ........................................................... 58 5.2.2 Baten en lasten programma GGD ................................................................................................. 59 5.2.3 Baten en lasten Veilig Thuis ........................................................................................................ 60 5.2.4 Baten en lasten exclusief Veilig Thuis ........................................................................................... 61 5.3
Grondslagen van resultaatbepaling en waardering ......................................................................... 62
5.3.1 Grondslagen van resultaatbepaling .............................................................................................. 62 5.3.2 Grondslagen van waardering ....................................................................................................... 62 5.3.3 Activa....................................................................................................................................... 62 5.3.4 Passiva ..................................................................................................................................... 63 5.4
Toelichting op de balans ............................................................................................................. 64
5.5
Toelichting baten en lasten ......................................................................................................... 72
5.6
Specifieke uitkeringen (SiSa) ...................................................................................................... 78
5.7
Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen (WNT) .................................................................... 80
5.8
Taakvelden ............................................................................................................................... 82
5.9
Opgave meerkosten corona 2022 ................................................................................................. 84
5.10
Opgave meerkosten Monkeypox 2022 .......................................................................................... 85
5.11
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ..................................................................... 86
6.
Bijlagen ................................................................................................................................. 93
6.1
Begrotingswijzigingen................................................................................................................. 93
6.2
Geplande en gerealiseerde investeringen ...................................................................................... 94
6.3
Afname Mook en Middelaar ......................................................................................................... 95
6.4
Afrekening huisvesting locaties Jeugdgezondheidszorg ................................................................... 96
6.5
Organogram GGD Gelderland-Zuid ............................................................................................... 97
6.6
Bijdrage per gemeenten gespecificeerd ........................................................................................ 98
6.7
Dienstenoverzicht Veilig Thuis ................................................................................................... 101
6.8
Beleidsindicatoren .................................................................................................................... 102 Jaarverslag 2022
40
6.9
Overzichten naar thema’s ......................................................................................................... 103
6.10
Verantwoording subsidies op basis van voorschotten .................................................................... 111
6.11
Bestuur en vaststelling jaarrekening........................................................................................... 113
7.
Verklaring van afkortingen ...................................................................................................115
Jaarverslag 2022
41
4 Paragrafen
Jaarverslag 2022
42
4.
Paragrafen
4.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Elk jaar worden bij de verschillende organisatieonderdelen de risico’s in kaart gebracht. Deze risico’s zijn als volgt gerubriceerd en gewaardeerd: ▪ in de begroting en jaarrekening wordt een cijfermatige samenvatting van de risicoinventarisatie opgenomen met de berekening van het weerstandsvermogen (zie paragraaf 4.1.2 Risico’s); ▪ bij het uitbrengen van de financiële rapportages (begroting, jaarrekening en de tussentijdse cijfers) worden nieuwe of verdwenen risico’s als mutatie gemeld in de paragraaf Risico’s; ▪ de frequentie van de rapportage over risico’s wordt groter als daar aanleiding voor is; ▪ voor de omvang van de algemene reserve wordt de streefwaarde gehanteerd op basis van een aantal uitgangspunten. Deze zijn in de tabel hieronder opgenomen. De jaarrekening is met inachtneming van bovenstaand beleid opgesteld. Berekening streefwaarde Algemene reserve (bedragen x € 1.000,Aantal medewerkers (in dienst)
460
Opgenomen gelden (leningen)
14.250
Totale lasten *
68.654
Totale baten (excl.inwonersbijdrage en factuurbijdrage uniforme taken) *
41.128
* o.b.v. realisatie 2022 Bedrag per medewerker
€ 1.000
460
Percentage over opgenomen gelden (leningen)
0,5%
71
Percentage totale lasten
1,0%
687
Percentage over totale baten
3,0%
Streefwaarde Algemene reserve
4.1.1
1.234 2.381
Algemene reserve
In onderstaande tabel is het verloop van de algemene reserve in 2022 weergegeven. Bij de gepresenteerde cijfers wordt ervan uitgegaan dat de voorstellen voor bestemming van het resultaat 2022 door het Algemeen Bestuur worden overgenomen. In de begroting 2024 en meerjarenraming 2024-2026 wordt een geactualiseerd meerjarig beeld van de algemene reserve geschetst. De GGD realiseerde in 2022 een positief resultaat van € 524.000,-. Indien positieve resultaten worden behaald, geldt als uitgangspunt dat een toevoeging plaatsvindt aan de algemene reserve tot de bestuurlijk vastgestelde streefwaarde. Door toevoeging van het positieve resultaat aan de algemene reserve wordt de bestuurlijk vastgestelde streefwaarde nog niet bereikt. Omvang algemene reserve
Realisatie
(bedragen *€ 1.000,-)
2022
Algemene reserve begin boekjaar
1.696
Resultaat 2022
524
Algemene reserve einde boekjaar
2.220
De benodigde weerstandscapaciteit is het resultaat van de gewogen risicocapaciteit van de geïnventariseerde risico’s (zie paragraaf 4.1.2). De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de algemene reserve. Het weerstandsvermogen is de mate waarin de benodigde capaciteit wordt gedekt door de beschikbare capaciteit. Zoals uit tabel in paragraaf 4.1.2 blijkt, is het weerstandsvermogen ontoereikend om de risico’s af te dekken. Naarmate de gecalculeerde risico’s zich voordoen zullen
Jaarverslag 2022
43
hiervoor extra bezuinigingsmaatregelen moeten worden getroffen of wordt de bijdrage van gemeenten hoger.
Benodigde weerstandscapaciteit
Realisatie
(bedragen *€ 1.000,-)
2022
Totaal noodzakelijke weerstandscapaciteit na weging (zie hieronder)
4.587
Totaal beschikbare weerstandscapaciteit einde boekjaar
2.220
Mate waarin de capaciteit de risico's kan afdekken (=weerstandsvermogen)
48%
4.1.2
Risico’s
In onderstaande tabel is een samenvatting van de risico’s met financiële omvang opgenomen. Bij de bepaling van de noodzakelijke risicocapaciteit is rekening gehouden met de weging van de verwachtingswaarde van de kans dat de risico’s zich voordoen. Benodigde weerstandscapaciteit (bedragen *€ 1.000,-) Nieuwe wet- en regelgeving en politiek bestuurlijke risico's Maatschappelijke risico's Economische risico's Middelen, organisatie medewerkers en efficiëncy
Verwachte financiële gevolgen
Benodigde weerstandscapaciteit
1.725
418
575
243
4.500
3.000
2.355
927
9.155
4.587
Ten opzichte van vorige rapportages over de risico’s is dit jaar een aantal aanpassingen gedaan. Ten eerste zijn alle risico’s waarvan de verwachtingswaarde 100% was, verwerkt in de begroting en niet langer opgenomen als een risico. Dit heeft er ook toe geleid dat de percentages voor de verwachtingswaarde zijn aangepast naar 10, 30, 50, 70 en 90%. Daarnaast zijn alle risico’s opnieuw beoordeeld en de waarde en de kans dat ze zich voordoen daarop aangepast. De grootste wijzigingen hebben zich voorgedaan door het risico van een datalek uit te breiden tot een risico op een beveiligingsincident/cybercriminaliteit en het ophogen van de kans en het bedrag van de CAO stijgingen. Om een concreter beeld te geven van de risico’s die de GGD GZ loopt, staan in onderstaande tabel de tien grootste risico’s. De grootste risico’s betreffen: Nr Risico en omschrijving 1
Bedrag x kans
Cao wijzigingen Het betreft hier de verwachte stijgingen door een nieuwe CAO die boven de indexcijfers uitkomen die door de adviescommissie zijn meegegeven en zijn opgenomen in de begroting 2023 en 2024. Het risico is dat de gemeenten onvoldoende compenseren om dit op te vangen.
2
Risicobedrag Beheersmaatregelen x € 1.000,-
3.000 x 0,7
2.100
* Tijdig het gesprek voeren met gemeente
750 x 0,7
525
* Tijdig bespreken met gemeenten (procesvoorstel is reeds voorgelegd aan het AB) * Kwaliteitseisen verlagen * Uitstellen of afzien van aanschaf/inhuur
Prijsstijgingen Het betreft hier de verwachte stijgingen van o.a. inkoop, onderhoud, inhuur, die boven de indexcijfers uitkomen die door de adviescommissie zijn meegegeven en zijn opgenomen in de begroting 2023 en 2024. Het risico is dat de gemeenten onvoldoende compenseren om dit op te vangen.
Jaarverslag 2022
44
3
(Fluctuaties in) Inkomsten Dit risico bestaat uit meerdere onderdelen. Zo is het onzeker of er voldoende wordt gecompenseerd voor bevolkingsgroei, of er voldoende subsidies worden binnengehaald, of gemeenten bezuinigingstaakstellingen opleggen, of de vraag naar reizigersvaccinacties weer op niveau komt, etc..
4
700 x 0,5
350
* Uitvoeren van audits * Verhogen bewustwording binnen de organisatie * Aanwezigheid van CISO, FG en PO en uitbreiding functioneel beheer * Tactisch- en strategisch plan om te voldoen aan wet- en regelgeving * Continuïteitsplan * Back-up en restore * Verwerkersovereenkomsten en contracten conform inkoopvoorwaarden GGD * Ketensamenwerking * Prospectieve risicoanalyses
375 x 0,5
188
* Continuïteitsplan eigen organisatie * Dit risico hoort bij de primaire taak van de organisatie en wordt daarom geaccepteerd
375 x 0,5
188
* Implementeren adviezen werkgroep begrotingssystematiek Veilig Thuis
375 x 0,3
113
* Trainingen/ opleidingen personeel * Projectorganisatie ingericht * Actueel houden van de opgedane kennis * Participatie in landelijke overleggen * Volgen van de landelijke ontwikkelingen
(Toekomst) Veilig thuis Er is nog geen uitsluitsel over het toekomstscenario gezins- en jeugdbescherming ‘samen voor kind en gezin’ als vervolg op de contouren zoals geschetst in de Kamerbrief Perspectief voor de Jeugd. Er zullen regionale veiligheidsteams komen vanuit een nieuwe publiekrechtelijke organisatie. Dit heeft naar verwachting consequenties voor de organisatorische inbedding van Veilig Thuis. Verder is nog niet duidelijk hoe de nieuwe financieringssystematiek eruit komt te zien. Ook zijn er schommelingen in de instroom en meldingen.
7
* Extra acquisitie * Alert zijn op subsidie mogelijkheden * Werken met flexibele schil * Strenger sturen op contractafspraken * Tijdig signaleren en acties ondernemen
Epidemie Kosten van uitval en andere of extra inzet van personeel, waardoor taken tijdelijk niet worden uitgevoerd of extra moet worden ingehuurd. Het betreft dan het risico op de kosten die niet worden vergoed door derden.
6
375
Cybercriminaliteit/beveiligingsincident Beveiligingsincident is een inbreuk op de beveiliging, waarbij de beschikbaarheid, de integriteit of de vertrouwelijkheid van informatie (en persoonsgegevens) in gevaar is of kan komen. Een beveiligingsincident kan ook onbewust worden veroorzaakt. Dit kan leiden tot boetes en imagoschade. Cybercriminaliteit kan een oorzaak en een gevolg daarvan zijn en brengt risico’s op bedrijfscontinuïteit, losgeldeisen, valse betalingsverzoeken, etc. met zich mee. De GGD is NEN gecertificeerd. Hiermee is de basis van de beveiliging op orde, maar het risico blijft aanwezig.
5
750 x 0,5
Omgevingswet De invoering Omgevingswet kan leiden tot een veranderde vraag, waardoor er hoger of ander geschoold personeel nodig is, nieuwe software en een toename in (complexere) aanvragen.
Jaarverslag 2022
45
8
Ziekteverzuim & arbo Het risico van langdurig ziekteverzuim is aanwezig en daarmee de kans op relatief dure vervanging van personeel. Een aantal functies hebben te maken met extra risico's van verbale of fysieke agressie.
9
375 x 0,3
113
* Actief arbobeleid * Training omgaan met agressie en geweld
375 x 0,3
113
* Positionering als aantrekkelijke werkgever * Opvangen met (duurdere) inhuur * Hoger loon betalen
375 x 0,3
113
* Personeel bewust maken van wet en regelgeving van hun vakgebied * Taakafbakening, waar is de GGD van en waarvan ook niet
Arbeidsmarktkrapte Door vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt en toenemende taken wordt het steeds moeilijker goed gekwalificeerd personeel op (op korte termijn) aan te trekken. Dit geldt voor bijna alle taken, maar bij de beschikbaarheid van forensische artsen is dit het grootste probleem.
10 Niet naleven van wet- en regelgeving De GGD dient te voldoen aan diverse wetten en verordeningen. Het bewust of onbewust overtreden van wet- en regelgeving kan mogelijk schadeclaims of boetes tot gevolg hebben. Totaal van de 10 grootste risico’s (noodzakelijke risicocapaciteit)
4.175
Overige (noodzakelijke risicocapaciteit)
412
Totale noodzakelijke risicocapaciteit
4.587
Frauderisico analyse In 2021 heeft de GGD beleid opgesteld over het voorkomen van fraude en is een frauderisicoanalyse uitgevoerd. De analyse wordt periodiek geactualiseerd en is betrokken bij het risicomanagement. Ook komt dit onderdeel vanaf de jaarrekening 2023 terug bij de rechtmatigheidsverklaring via het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik.
4.1.3
Kengetallen
Onderstaande kengetallen zijn opgenomen conform Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De kengetallen zijn berekend zoals aangegeven in de Ministeriële Regeling juli 2015. Kengetallen
Realisatie
Begroting
Realisatie
2022
2022
2021
Netto schuldquote
-1,4%
31,1%
0,8%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-1,4%
31,1%
0,8%
Solvabiliteitsratio
8,2
6,6
6,3
Structurele exploitatieruimte
0,8
0,0
0,1
De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de GGD ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Door vertraging in de nieuwbouw zijn veel minder uitgaven gedaan in 2022 waardoor er veel minder schuld is dan in de begroting is aangenomen. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de GGD in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat volgens artikel 42 BBV uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Jaarverslag 2022
46
Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Hierdoor ontstaat inzicht in de structurele exploitatieruimte.
4.2
Onderhoud kapitaalgoederen
Materiele vaste activa Activeren en afschrijven Conform het BBV worden alle materiële vaste activa geïnvesteerd. Investeringen worden lineair afgeschreven vanaf 1 juli van het jaar van ingebruikname. Als uitgangspunt voor het activeren geldt dat dit plaatsvindt vanaf € 10.000,- per object. Investeringen in gebouwen De GGD had ultimo 2022 één pand in eigendom (locatie Tiel). Het hoofdgebouw in Nijmegen en de consultatiebureaus worden gehuurd door de GGD. Investeringen in gebouwen die geen eigendom van de GGD zijn, komen voor rekening van de betreffende verhuurder. Investeringen in gebouwen die eigendom zijn van de GGD, worden bij de GGD geactiveerd. De kapitaallasten zijn opgenomen in de begroting. Investeringen in overige kapitaalgoederen Ten aanzien van de investeringen in overige kapitaalgoederen (inventaris en installaties, automatisering, vervoersmiddelen en materiaal) hanteert de GGD een meerjarig investeringsplan welke periodiek wordt geactualiseerd. In de begroting is een constant bedrag opgenomen voor kapitaallasten gebaseerd op de verwachte kapitaallasten van het betreffende begrotingsjaar. De werkelijke kapitaallasten fluctueren. Meerjarig wordt gestuurd op een sluitende investeringsbegroting. Dit laatste staat onder druk vanwege de inflatie en additionele duurzaamheidseisen waardoor prijzen verder oplopen.
Onderhoud Onderhoud gebouwen en installaties Op basis van het onderhoudsplan (MJOP) wordt jaarlijks het onderhoud uitgevoerd. Het huidige hoofdkantoor aan de Groenewoudseweg wordt minimaal onderhouden (alleen hoogstnoodzakelijke onderhoudswerkzaamheden). Uitgangspunten beleid ▪ Het MJOP actualiseren we jaarlijks en wordt een keer in de vijf jaar volledig herzien door een externe partij. De eerstvolgende herziening vindt plaats in 2023. ▪ De GGD middelt de lasten van het onderhoud over een periode van 10 jaar. ▪ Voor het meten en bewaken van de onderhoudsstaat hanteren wij de landelijke NEN‐norm 2767 (Nederlands Normalisatie‐instituut) voor gebouwen. Het onderhoud vertoont in absolute zin, als gevolg van werkelijk uit te voeren onderhoud, in de verschillende jaren fluctuaties. Via de voorziening MJOP vertoont de feitelijke belasting van de begroting een stabiel beeld. De kosten voor het beheer en onderhoud van de gehuurde panden zijn voor rekening en risico van de gemeenten of externe partijen. De GGD draagt bij in de servicelasten.
Jaarverslag 2022
47
Onderhoud materieel Het onderhoud van materieel wordt grotendeels in eigen beheer uitgevoerd of uitbesteed via de afdeling Vastgoed & Facilitymanagement van de VRGZ.
4.3
Financiering
Risicobeheer Het is de GGD niet toegestaan om leningen te verstrekken en rente en aflossing van leningen te garanderen. Financieringsportefeuille De hoeveelheid geld die nodig is voor de uitvoering van de verschillende taken van de organisatie wordt beheerd door de treasuryfunctie. Werkwijze, taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in het treasurystatuut. Dit statuut is op 27 juni 2019 door het Algemeen Bestuur (AB) vastgesteld. De GGD voert een risicomijdend beleid en voldeed in 2022 aan wet- en regelgeving. Voor de GGD geldt het schatkistbankieren voor decentrale overheden. Dit houdt in dat tegoeden worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Hierdoor zal de Nederlandse Staat minder geld hoeven lenen op de financiële markten en zal de staatsschuld dalen. In 2020 heeft de GGD een lening aangetrokken ter financiering van het nieuw te bouwen pand in Nijmegen. In onderstaand renteschema worden de rentelasten, de toerekening aan taakvelden en het renteresultaat weergegeven. (bedragen *€ 1.000,-)
Realisatie
Begroting
Realisatie
2022 109
2022 118
2021 106
a. De externe rentelasten over korte en lange financiering b. De externe rentebaten
-59
Totaal door te rekenen externe rente c. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend
50
118
106
50
118
106
50
118
106
50
118
106
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Saldo door te rekenen externe rente (a+b+c) d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) De aan taakvelden toe te rekenen rente e. De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente f. Renteresultaat op het taakveld treasury
Kasgeldlimiet Het Ministerie van Financiën geeft aan welk bedrag mag worden gefinancierd met kortlopende geldleningen: de kasgeldlimiet. Als de kasgeldlimiet structureel wordt overschreden moet de kortlopende schuld worden omgezet in een langlopende schuld. In 2022 is de GGD in alle kwartalen binnen de limiet gebleven.
Jaarverslag 2022
48
Kasgeldlimiet (bedragen *€ 1.000,-) Omvang begroting per 1-1-2022 (=grondslag)
37.639
In procenten van de grondslag
8,20%
Toegestane kasgeldlimiet
3.086 1e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
4e kwartaal
Totaal netto vlottende schuld
11.232
9.110
10.842
12.964
Toegestane kasgeldlimiet
3.086
3.086
3.086
3.086
14.318
12.196
13.928
16.050
Ruimte
Renterisiconorm Om ongewenste financiële gevolgen van rentewijzigingen te beperken geeft het ministerie ook een renterisiconorm aan. Deze renterisiconorm geeft de omvang van de schuld weer die in een jaar maximaal voor renteconversie in aanmerking mag komen. De uitkomst hiervan mag niet overschreden worden zodat een spreiding van de opgenomen leningen, looptijden en rente-aanpassingsdata en een eventueel hieruit voortvloeiende rentewijziging ontstaat. In 2022 bleef de GGD binnen de norm van de Wet Fido1. Renterisiconorm (bedragen * € 1.000,-)
2022
1 Renteherziening op lening o/g
0
2 Betaalde aflossingen
375
3 Renterisico (1+2)
375
4 Begrotingstotaal 2022
68.654
Bij Min. Regeling vastgestelde %
20%
5 Renterisiconorm
13.731
Toets renterisiconorm (5-3) 6 Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
1
13.356
Wet Financiering decentrale overheden
Jaarverslag 2022
49
4.4
Bedrijfsvoering
4.4.1
Openbaarheidsparagraaf
Per 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid (Woo) in werking getreden. Op basis van de Woo dienen bestuursorganen in hun jaarverslag en begroting een ‘openbaarheidsparagraaf’ op te nemen, waarin zij aandacht besteden aan de uitvoering van de Woo. Deze openbaarmakingsparagraaf beschrijft daarom op hoofdlijnen de activiteiten die zijn uitgevoerd in het kader van de Woo. Woo-contactpersoon GGD Gelderland Zuid heeft in 2022 een Woo-contactpersoon aangewezen. De contactpersoon beantwoordt vragen over de beschikbaarheid van publieke informatie en vervult daarmee een rol in het uitvoeren van de Woo. Actieve en passieve openbaarmaking De Woo behelst onder meer actieve openbaarmaking van uiteenlopende informatiecategorieën. GGD Gelderland-Zuid deed dat in 2022 met het instrumentarium dat de VNG speciaal hiervoor ontwikkeld heeft. De landelijke implementatiestrategie is nog niet klaar en wordt vervolgd in 2023. Voor de passieve openbaarmaking zijn een procesbeschrijving en checklist opgesteld. Voor een voortvarende reactie op en afhandeling van openbaarheidsverzoeken hebben we (brief)sjablonen gemaakt. Tot slot is een bewaarstrategie opgesteld voor de duurzame toegankelijkheid van documenten.
4.4.2
Arbo
Veiligheid voor medewerkers In maart-april 2022 heeft PreventPartner de Risico-Inventarisatie en –Evaluatie (RI&E) van locatie Groenewoudseweg 275 en van de test- en vaccinatielocaties van onze GGD geactualiseerd, inclusief het plan van aanpak. Het arbobeleid is in 2022 geactualiseerd. Gezonde, fitte en vitale medewerkers Medewerkers met fysieke klachten hebben na een werkplekonderzoek aanpassingen gekregen voor een arbo-verantwoorde inrichting van hun (thuis-)werkplek. Vanuit het Project Samen Gezond Werken zijn door het jaar heen en in de Vitaliteitsweek activiteiten georganiseerd ten behoeve van de fysieke en mentale vitaliteit van de medewerkers. Bevorderen van het welzijn van medewerkers De GGD heeft de EMS BHV-app aangeschaft. Daarmee is de BHV voor de verschillende locaties inzichtelijk geworden. De app vervangt alle papieren protocollen, piepers en portofoons.
4.4.3
Communicatie
Sinds corona heeft de GGD een groter personeelsbestand en meer medewerkers die vanuit huis werken. Communicatie droeg in 2022 bij om hen verbonden en betrokken te houden, bijvoorbeeld via vlogs en video’s. Wij adviseerden en ondersteunden ook dit jaar bij uiteenlopende projecten en taken: intern en met samenwerkingspartners. En we ondersteunden bij urgente actualiteiten, zoals de monkeypox-vaccinaties en de zorg voor Oekraïense vluchtelingen. Nieuwe digi-toegankelijke websites Het aantal bezoekers aan onze website (bijna 350.000) nam dit jaar af ten opzichte van de coronajaren (2021 bijna 900.000). Er is wel een toename te zien ten opzichte van 2019, het jaar voor corona (ruim 250.000). De eind 2021 ingevoerde chatbot voorziet in een behoefte. De websites van GGD en Veilig Thuis zijn qua vormgeving en gebruik digi-toegankelijk opgezet. De content van de oude website is vernieuwd en digi-toegankelijk gemaakt. De nieuwe websites, die in februari 2023 online gaan, voldoen hiermee aan de landelijke regelgeving. Jaarverslag 2022
50
Ondersteuning coronabestrijding Communicatie zorgde voor een social media-campagne en berichtgeving in de huis-aan-huisbladen. Alle gemeenten ontvingen een communicatietoolkit om de priklocaties en data onder de aandacht te brengen. Meerjarenstrategie In de Meerjarenstrategie is afgesproken dat de GGD werkt vanuit twee leidende principes en besteedt extra aandacht aan vier strategische thema’s. In het online magazine laten verhalen zien hoe hieraan wordt gewerkt hieraan werken. Dit jaar verschenen 9 nieuwe verhalen. Deze verhalen zijn via de sociale media-kanalen en het intranet van de GGD breder gedeeld.
4.4.4
Informatiemanagement
Wettelijke eisen informatieprocessen De organisatieprocessen moeten voldoen aan de wettelijke eisen op het gebied van archivering, informatiebeveiliging en transparantie. Daartoe is in 2022 de certificering NEN7510 gerealiseerd en een CISO aangesteld. Het verbeterplan archiefaudit 2020 is grotendeels uitgevoerd door GGD en VRGZ, waaronder een conform DUTO (duurzame toegankelijkheid van overheidsinformatie) ingericht archiefsysteem en het uitplaatsen van het fysieke archief van de GGD. Er zijn resultaatafspraken gemaakt met leveranciers van EPD's. De nog openstaande punten uit het verbeterplan archiefaudit 2020 liggen met name bij de VRGZ die voor de GGD en VRGZ invulling geeft aan het archiefbeheer. Acties die nog uitgevoerd moeten worden zijn onder andere een juiste inrichting van het archiefsysteem JOIN en de lokale toetsing van JOIN aan de vereisten. Datagedreven GGD Veilig en laagdrempelig gebruik door gemeenten en andere partners van door de GGD verzamelde en geanalyseerde data dient mogelijk te zijn. Er is een aantal dashboards ingericht waarmee beleidsmedewerkers van de gemeente een inhoudelijk beeld over het bewuste taakveld kunnen krijgen. Deze cijfers zijn structureel inzichtelijk waardoor ze de basis voor beleid vormen en gebruikt worden om signalen direct te toetsen.
De dashboards worden vraag-gestuurd doorontwikkeld en voor meer taken van de GGD beschikbaar gemaakt. Gedeelde regie met VRGZ Er is een informatietafel ingericht waar GGD en VRGZ alle IV- en ICT-zaken afstemmen en prioriteren waar een gezamenlijk belang is. Daarnaast werd er intensief samengewerkt op het vlak van datamanagement en datagovernance. Digivaardigheid gebruikers Om potentiële informatiebeveiligingsincidenten en/of datalekken door onbewust handelen te voorkomen, verbeteren we de digivaardigheid van onze gebruikers. In 2022 zijn diverse handleidingen op het gebied van basis kantoorautomatisering uitgewerkt en trainingen gegeven.
4.4.5
Kwaliteit
Kwaliteitsmanagementsysteem GGD Gelderland-Zuid beschikt over een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) dat op basis van het HKZ 2019 en NEN 7510-normenkader gecertificeerd is. Door middel van periodiek uitgevoerde managementreviews, directiebeoordeling en in- en externe audits is continu zicht op het functioneren van het KMS. In 2022 is het kwaliteitsinformatiepunt (KIP) gerealiseerd. KIP stelt
Jaarverslag 2022
51
managers en medewerkers met bijzondere kwaliteitstaken in staat om laagdrempelig actuele data uit het KMS te generen en hierop te sturen. Melding ter verbetering (MTV) Binnen de organisatie wordt onverminderd aandacht besteedt aan nut en noodzaak van het melden van incidenten. Alle afdelingen melden MIC (Melding Incidenten Cliënten), MIM (Melding Incidenten Medewerkers) en informatiebeveiligingsincidenten. Meldingen worden besproken in de GGD-brede MTV-commissie en geanalyseerd op verbeterpotentieel. Er is een actueel zicht op het aantal, de aard en trends van de meldingen op team-, afdelings- en GGD-niveau. Meldingen hebben aantoonbaar tot verbetering geleid.
Klantervaring Ervaringen van klanten zijn in beeld gebracht. Desgewenst werd de organisatie door een professionele externe partij ondersteund bij de uitvoering van cliënt-ervaringsonderzoek. Onderzoeksresultaten gaven goed inzicht in hoe cliënten de zorg- en dienstverlening ervaren en hebben geleid tot verbeteringen. Klachten De klachtenfunctionarissen ontvingen in 2022 52 klachten. Twee van deze klachten zijn behandeld door de onafhankelijke klachtencommissie. Goede (en laagdrempelige) klachtopvang en behandeling leidt tot herstel van vertrouwen van de klant in de organisatie en zo mogelijk verbetering van de zorg- en dienstverlening.
4.4.6
Juridisch advies
Vanaf oktober 2022 was Juridische Zaken betrokken bij de uitvoering van verzoeken in het kader van de Woo (Wet open overheid) en de (toekomstige) ontwikkelingen op dit gebied, zoals actieve openbaarmaking en anonimiseringssoftware. In 2022 zijn er twee Woo-verzoeken binnengekomen bij de GGD; één op het gebied van Monkeypox en één over medische milieukunde. Daarnaast heeft Juridische Zaken zich bezig gehouden met gezondheidsrechtelijke vraagstukken, bijvoorbeeld op het gebied van patiëntendossiers en gegevensdeling. Tot slot heeft Juridische Zaken geadviseerd in gerechtelijke procedures en klachten. Daarnaast heeft Juridische Zaken zich bezig gehouden met gezondheidsrechtelijke vraagstukken, bijvoorbeeld op het gebied van patiëntendossiers en gegevensdeling. Tot slot heeft Juridische Zaken geadviseerd in gerechtelijke procedures en klachten. We zien dat het aantal procedures, overeenkomsten en dergelijke waar juridisch advies voor nodig is, sterk stijgt. Dat komt onder andere door de toegenomen wet- en regelgeving (waaronder Woo en AVG).
Jaarverslag 2022
52
4.4.7
Bedrijfsvoering
Algemeen In 2022 zijn in de sector Bedrijfsvoering veel ontwikkelingen geweest, mede in het kader van de opdracht (toetsen servicelevel en de verdeelsleutels) aan het in 2021 gestarte hoofd van de Sector Bedrijfsvoering. Productiecapaciteit is meer afgestemd op klantvraag, het eigen realisatievermogen is omhoog gegaan door insourcing en harmonisatie. Daarnaast zijn analyses op interne dienstverlening en externe dienstverlening (GGD GZ) opgeleverd. GGD-locaties In 2022 is het bestemmingsplan voor de nieuwbouw onherroepelijk vastgesteld. De omgevingsvergunning is ingediend, de aanbesteding van de uitvoerende partijen is gestart en de verkoopovereenkomst van de grond tussen gemeente Nijmegen en de GGD is ondertekend. Deze is nog niet gepasseerd bij de notaris, omdat de eigenaar van het naburige bowlingcentrum bezwaar heeft gemaakt. JGZ-locaties Ontwikkelingen binnen de huisvesting van de consultatiebureaus waren onderdeel van de gesprekken met de verhuurders. Voor twee consultatiebureaus – in Beuningen en Opheusden – zijn concrete plannen in voorbereiding voor herhuisvesting. Het huurcontract voor het pand Molkenboer/Nijmegen is opgezegd. In Wijchen zijn plannen voor nieuwe huisvesting. HRM In het afgelopen jaar zijn de visie op HRM en de daarbij behorende HR-doelen herijkt. Er ligt meer nadruk op aantrekkelijk werkgeverschap en behoud van personeel.
In het kader van deze ontwikkeling zijn de prioriteiten voor HRM voor 2022 vastgesteld. Dit zijn de implementatie van het cao-akkoord (waaronder de verlofharmonisatie), de integriteits- en gedragscode, de reiskosten en een verkenning van de managementstructuur. Deze prioriteiten zijn grotendeels afgerond. Het caoakkoord van 2021 en het beleid rondom integriteit en gedrag zijn geïmplementeerd. Elke medewerker van de GGD heeft de eed of belofte afgelegd en de gedragscode is geactualiseerd. Er is een compensatieregeling voor dienstreizen overeengekomen en er is een start gemaakt met de ontwikkeling van een passende reiskostenregeling. De verkenning rondom optimalisatie van de managementstructuur en de managementrollen is uitgevoerd; de uitkomsten worden begin 2023 verwacht. Daarnaast zijn in 2022 verbeteringen doorgevoerd in de HR-dienstverlening waaronder de aanpak rondom verzuim en werving & selectie. Ook is onderzoek gedaan naar het opleidingsbeleid en worden genoemde verbeteracties uitgewerkt. Interne beheersing Op basis van de interne controles en de interim controle is vastgesteld dat de interne beheersing van de financiële processen op orde is. De aandachtspunten uit de rapportage van de accountant (Managementletter) zijn afgerond of onderhanden.
Uit de dieper gaande Verbijzonderde Interne Controle (VIC) kwam een aantal aandachtspunten naar voren, met name op het gebied van inkoop (zie ook onderdeel inkoop). Daarnaast is gewerkt aan de voorbereiding op de wetswijziging ten aanzien van rechtmatigheid. De verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheid van het gevoerde (financiële) beleid ligt bij het Dagelijks Bestuur. Het Dagelijks Bestuur richt daarvoor (via de directie) de administratie en interne beheersing zodanig in, dat zij verantwoording kan afleggen aan het Algemeen Bestuur.
Jaarverslag 2022
53
Inkoopbeleid In 2022 is een start gemaakt met het verbeterplan Inkoop. Dit plan bevat een groot aantal aanbevelingen om de doorontwikkeling van de inkooporganisatie mogelijk te maken. Het plan richt zich op de rechtmatigheid en doelmatigheid van de inkopen en het bijdragen aan de organisatiedoelstellingen. Alle aanbestedingstrajecten die de GGD heeft opgestart, zijn binnen de Europese aanbestedingsregels afgerond en daarmee rechtmatig tot stand gekomen.
4.4.8
Samenstelling personeelsbestand
In onderstaande tabel zijn een aantal gegevens opgenomen over de opbouw van het personeelsbestand. 2022
2021
Ultimo
Ultimo
Aantal medewerkers in dienst (excl. corona stagiaires en inhuur)
460
450
Aantal medewerkers coronabestrijding
467
1.018
Totaal medewerkers GGD
927
1.468
FTE in dienst
358
347
FTE inhuur (excl. corona)
33
12
46,44
46,56
11,09 88,70
10,22 89,78
6,46
7,97
Aantal medewerkers GGD2
Aantal FTE
Overige indicatoren Gemiddelde leeftijd Verhouding (%) Man Vrouw Ziekteverzuim (%)
4.5
Verbonden partijen
De GGD werkte ook dit jaar intensief samen met Veiligheidsregio Gelderland-Zuid op het gebied van bedrijfsvoering (geleverd door de afdelingen Vastgoed & Facility Management, HRM, Informatievoorziening, Financiën & Inkoop). Er is geen sprake van een verbonden partij in die zin dat de GGD risico’s draagt die door de andere partij worden veroorzaakt. Wel zijn er kosten gemoeid met het eventueel verbreken van het samenwerkingsverband.
2
iedereen die van de GGD een loonstrook ontvangt (excl. niet-betaalde stagiaires)
Jaarverslag 2022
54
5 Jaarrekening Dagelijks Bestuur d.d. 23 maart 2022
Jaarverslag 2022
55
5.
Jaarrekening
5.1
Balans per 31 december 2022
ACTIVA (bedragen x € 1.000,-)
31-12-2022
31-12-2021
Vaste Activa Materiële vaste activa
3.106
3.378 3.106
3.378
Vlottende activa Vlottende activa Voorraden Voorraden
81
47 81
47
Uitzetting met rentetypische looptijd < 1 jaar Openbare lichamen Rijk
231
74
Openbare lichamen Gemeenten
943
856
Openbare lichamen Overige
331
247
Uitzettingen Rijks schatkist
18.411
22.115
Overige vorderingen
347
137 20.262
23.429
Liquide middelen Kassaldi
8
10
Banksaldi
51
99 59
109
Overlopende activa Nog te ontvangen subsidies Rijk
536
Nog te ontvangen subsidies gemeenten
127
95
Overige nog te ontvangen bedragen
593
959
Totaal
Jaarrekening 2022
2.831
1.256
3.885
24.764
30.848
56
PASSIVA 31-12-2022
(bedragen x € 1.000,-)
31-12-2021
Vaste Passiva Eigen vermogen Algemene reserve
1.696
1.547
Bestemde reserve frictiekosten huisvesting
327
386
Gerealiseerd resultaat
524
149 2.547
2.081
Voorzieningen Voorzieningen verplichtingen, verliezen, risico's Voorzieningen ter egalisering van kosten
1.332
413
253
223 1.585
636
Langlopende schulden Schuld met rentetypische looptijd > 1 jaar Langlopende schulden
14.250
14.625 14.250
14.625
Vlottende passiva Netto vlottende schuld met rentetypische looptijd < 1 jaar Crediteuren
2.145
6.538
Overige schulden
2.987
4.030 5.133
10.568
Overlopende passiva Overige nog te betalen bedragen
541
1.623
Overige vooruit ontvangen bedragen
708
1.313 1.249
2.936
24.764
30.848
Gewaarborgde leningen
0
0
Garantiestelling
0
0
Totaal
Jaarrekening 2022
57
5.2
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar
De primaire begroting 2022 is op 1 juli 2021 door het AB goedgekeurd. Op 30 juni 2022 is de begrotingswijziging zoals deze wordt gepresenteerd in deze jaarrekening goedgekeurd.
5.2.1
Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid
Het eerste kwartaal van 2022 werd gekenmerkt door een heftige opleving van coronabesmettingen en het land zat weer in lockdown. In dit kwartaal werden veel testen afgenomen en daarnaast ging de boostercampagne van start. Gedurende het jaar zijn er nog twee boostercampagnes uitgevoerd. Het gehele jaar konden mensen vaccinaties halen op de daarvoor opengestelde vaccinatielocaties. Aan het eind van 2022 werd de inzet voor de coronabestrijding naar waakvlam niveau teruggebracht. Conform declaratieprotocol vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is de vermindering van inzetbaarheid op uniforme taken niet vertaald in een terugbetaling van de inwonersbijdrage voor deze taken. De inzet voor de coronabestrijding is derhalve verminderd met de inzet die normaal zou plaatsvinden op de uniforme taken zodat er geen dubbele financiering ontstaat. In 2022 heeft de coronabestrijding geen of beperkte invloed meer gehad op de uitvoering van de GGD taken. De inwonersbijdrage is geheel gebruikt voor de uitvoering van de reguliere taken. De uitvoering van de werkzaamheden voor de coronabestrijding en vaccinaties is voornamelijk uitgevoerd door ingehuurd personeel. De uitgaven waren minder fors dan in 2021. Net als in voorgaande jaren zijn de totale lasten, samen met de inhaalkosten, in rekening gebracht middels de declaratie meerkosten corona bij het Ministerie van VWS.
De hierboven genoemde ontwikkelingen zijn, voor zover voorzien, in de tussentijdse financiële rapportages gemeld aan het Algemeen Bestuur dat hiermee heeft ingestemd. Dit valt binnen het bestaande beleid en de reguliere bedrijfsuitoefening waardoor er geen sprake is van begrotingsonrechtmatigheid.
Jaarrekening 2022
58
5.2.2
Baten en lasten programma GGD
Realisatie
Gewijzigde begroting
Primaire begroting
Realisatie
2022
2022
2022
2021
Bijdrage deelnemende gemeenten
25.184
25.184
24.764
24.111
Uniforme taken o.b.v. facturen
2.807
2.913
2.793
2.486
Subsidies Rijk
32.512
2.012
2.012
59.656
Subsidies Gemeenten
5.049
3.635
3.635
4.364
Overige opbrengsten
3.568
3.495
3.495
2.593
Acquisitiedoelstelling
0
340
340
0
69.119
37.580
37.040
93.211
Personeelskosten
49.157
27.569
27.163
69.492
Huisvestingkosten
3.345
1.779
1.779
4.252
Kantoormiddelen
146
134
133
272
Medische kosten
1.511
1.134
1.134
2.556
Communicatieapparatuur
2.115
1.471
1.466
2.262
Vervoermiddelen
75
33
33
64
Afschrijvingen
532
727
727
586
Algemene kosten
8.945
1.985
1.916
10.861
Inkoop ondersteunende diensten VRGZ
2.755
2.673
2.613
2.660
Bijdrage aan interne dienstverlening
0
0
0
0
Voorlichting
25
17
17
26
Rentebaten en -lasten
50
118
118
106
68.654
37.639
37.098
93.137
465
-59
-59
74
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
59
59
59
59
524
0
0
133
0
0
0
-16
524
0
0
149
bedragen x € 1.000,Baten
Totaal baten Lasten
Totaal lasten
Totaal saldo van baten en lasten Reserves
Resultaat voor vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Resultaat na vennootschapsbelasting
Jaarrekening 2022
59
5.2.3
Baten en lasten Veilig Thuis Realisatie
Gewijzigde begroting
Primaire begroting
Realisatie
2022
2022
2022
2021
7.571
7.571
7.554
7.383
Uniforme taken o.b.v. facturen
0
0
0
0
Subsidies Rijk
3
0
0
61
Subsidies Gemeenten
241
225
225
253
Overige opbrengsten
170
79
79
143
Acquisitiedoelstelling
0
0
0
0
7.985
7.875
7.859
7.839
Personeelskosten
5.598
5.723
5.699
5.876
Huisvestingkosten
0
0
0
0
Kantoormiddelen
4
0
0
3
Medische kosten
0
0
0
0
Communicatieapparatuur
97
101
101
86
Vervoermiddelen
0
0
0
0
Afschrijvingen
0
0
0
0
292
317
317
234
0
0
0
0
1.540
1.731
1.738
1.471
Voorlichting
1
3
3
0
Rentebaten en -lasten
0
0
0
0
Bankkosten
0
0
0
0
7.532
7.875
7.859
7.669
453
0
0
170
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
0
0
0
0
453
0
0
170
0
0
0
0
453
0
0
170
bedragen x € 1.000,Baten Bijdrage deelnemende gemeenten
Totaal baten Lasten
Algemene kosten Inkoop ondersteunende diensten VRGZ Bijdrage aan interne dienstverlening
Totaal lasten
Totaal saldo van baten en lasten Reserves
Resultaat voor vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Resultaat na vennootschapsbelasting
Jaarrekening 2022
60
5.2.4
Baten en lasten exclusief Veilig Thuis Realisatie
Gewijzigde begroting
Primaire begroting
Realisatie
2022
2022
2022
2021
Bijdrage deelnemende gemeenten
17.614
17.614
17.210
16.728
Uniforme taken o.b.v. facturen
2.807
2.913
2.793
2.486
Subsidies Rijk
32.508
2.012
2.012
59.595
Subsidies Gemeenten
4.807
3.410
3.410
4.111
Overige opbrengsten
3.398
3.416
3.416
2.451
Acquisitiedoelstelling
0
340
340
0
61.134
29.705
29.181
85.371
Personeelskosten
43.559
21.846
21.464
63.616
Huisvestingkosten
3.345
1.779
1.779
4.252
Kantoormiddelen
142
134
133
269
Medische kosten
1.511
1.134
1.134
2.556
Communicatieapparatuur
2.019
1.370
1.365
2.176
Vervoersmiddelen
75
33
33
64
Afschrijvingen
532
727
727
586
Algemene kosten
8.653
1.668
1.599
10.627
Inkoop ondersteunende diensten VRGZ
2.755
2.673
2.613
2.660
Bijdrage aan interne dienstverlening
-1.540
-1.731
-1.738
-1.471
Voorlichting
24
14
14
26
Rentebaten en -lasten
50
118
118
106
61.122
29.764
29.240
85.468
12
-59
-59
-97
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
59
59
59
59
Resultaat voor vennootschapsbelasting
71
0
0
-38
0
0
0
-16
71
0
0
-21
bedragen x € 1.000,Baten
Totaal baten Lasten
Totaal lasten
Totaal saldo van baten en lasten Reserves
Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Resultaat na vennootschapsbelasting
Jaarrekening 2022
61
5.3
Grondslagen van resultaatbepaling en waardering
De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft. Het overzicht van baten en lasten van de GGD omvat het totaal van alle activiteiten die de GGD heeft uitgevoerd. De cijfers worden nader gepresenteerd en toegelicht in het overzicht baten en lasten. Voor de GGD geldt de vennootschapsbelastingplicht (vpb) voor overheidsinstellingen. Jaarlijks verzorgt de GGD in samenwerking met een belastingadviseur de vpb-aangifte.
5.3.1
Grondslagen van resultaatbepaling
De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. De lasten worden bepaald op basis van historische kosten met inachtneming van de vermelde grondslagen van waardering van activa en passiva en toegerekend aan het verslagjaar waarop ze betrekking hebben. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Aangezien het niet is toegestaan voorzieningen te vormen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Voor jaarlijks terugkerende arbeid gerelateerde kosten zonder (naar verwachting) een jaarlijks vergelijkbaar volume is een verplichting opgenomen.