C3 d.d. 31 maart 2021 van de MGR Rijk van Nijmegen inzake Ontwerpbegroting 2022 en jaarstukken 2020
Tekst van het document
tijdens de eerste coronagolf SW-medewerkers weer (in kleine groepen) te laten werken. Dit deden we vanwege het welzijn van SW-medewerkers. Thuiszitten had veel impact op hen. De structuur viel weg en eenzaamheid en een isolement lagen op de loer. Door weer (gedeeltelijk) te kunnen werken boden we perspectief, een ritme, sociale contacten en voldoening. Om alle SW-medewerkers een veilige werkplek te bieden en te voldoen aan de RIVM-richtlijnen hebben we, in overleg met BlueView, voor 5 jaar een locatie aan de Tarweweg gehuurd. De groepsdetachering BlueView Noviomagum (die al in 2018 is gestart) en afdeling Werkportaal & bemiddelingen (die SW-medewerkers voorbereidt op een plek bij een ondernemer, buiten de muren van WerkBedrijf) zijn verhuisd naar de Tarweweg. Daarmee kunnen SW-medewerkers op de Boekweitweg en Tarweweg voldoende afstand houden tijdens hun werk. De locatie is aangepast naar Arbo-eisen en geschikt gemaakt voor productiewerkzaamheden. Medio 2020 kwam het werk bij onze opdrachtgevers (met uitzondering van de horeca) grotendeels weer terug. De terugval in omzet is daardoor minder groot dan wij verwachtten bij de halfjaarcijfers. De toegevoegde waarde is € 6.734. Onze doelstelling was € 7.489. De SW laat een voordelig resultaat zien van € 583.100, terwijl we een
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
17
tekort van € 882.000 verwachtten. Het voordelig resultaat wordt met name veroorzaakt door een voordeel op de salarislasten SW en overhead. Voor 2020 is de begrote bijdrage van de gemeenten toereikend geweest. De extra middelen die we via de NOW aangevraagd hebben (€ 3,4 miljoen) zijn terugbetaald. Daarnaast hebben we geen beroep hoeven te doen op de extra middelen die gemeenten ontvingen voor de SW in het kader van corona. In totaal was dit voor 2020 € 2,8 miljoen voor onze regio. Corona speelt ook een rol in het gemiddeld ziekte verzuim. In 2020 was het gemiddeld ziekteverzuim 17,3%. Dit is een daling ten opzichte van 2019, toen was het 18,4%. Veel SW-medewerkers zaten thuis omdat zij niet aan het werk konden. Zij meldden zich in die periode ook niet ziek. We zagen met name het kortdurend verzuim en ‘grijs’ verzuim afnemen. Onder ‘grijs’ verzuim verstaan we verzuim dat geen medische reden heeft. Zo ziet een deel van de SW-medewerkers een ziekmelding als oplossing voor problematiek die thuis of in de persoonlijke sfeer speelt. Hulp hiervoor vinden (of vragen) is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Om die reden onderzoeken we hoe we de hulpverlening dichterbij SW-medewerkers kunnen organiseren en wat onze rol daarin kan zijn.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
18
ICT Rijk van Nijmegen ICT Rijk van Nijmegen (iRvN) beheert, exploiteert en ontwikkelt de technische ICT-infrastructuur (inclusief telefonie) van en voor de gemeenten in de regio Rijk van Nijmegen, de ODRN en de MGR. Daarnaast verzorgen we voor Gemeente Nijmegen, WerkBedrijf en de Omgevingsdienst Regio Nijmegen het functionele applicatiebeheer van alle informatiesystemen. In toenemende mate doen we dit ook voor (primaire) procesapplicaties van de overige deelnemende gemeenten.
ICT-beheer ICT-infrastructuur In 2020 is de stabiliteit en continuïteit van de ICT-infrastructuur verder vergroot. Zo is de tweede iRvN-computerzaal (stadhuis Nijmegen) verbouwd en aangepast aan de huidige eisen en is de redundantie van de aansluiting op het glasvezelnet (TeleMANN) verbeterd. Naast het up-to-date houden van alle systeemsoftware, zoals Citrix, Firewall’s en alle netwerkapparatuur, zijn alle servers gemigreerd naar het nieuwe beveiligde DataCenterNetwerk. Verder is de aanbesteding voor Storage, Backup & Recovery (die 2021 gepland staat) voorbereid.
Vanwege de beëindiging van het onderhoud is de internetbrowser Internet Explorer vervangen door de nieuwe Microsoft standaardbrowser Edge.
Mobiel werken Door corona werken alle ambtenaren vanaf maart 2020 vanuit huis. De uitrol van laptops is versneld gerealiseerd, evenals de inrichting en beheer van de nieuwe mobiele werkplekken. Gelijktijdig zijn alle gemeenten (met uitzondering van Nijmegen) gemigreerd naar Microsoft365 en Teams. Teams wordt gebruikt voor het digitaal vergaderen en eventueel samenwerken, documenten-, informatie- en kennisdelen. Gemeente Nijmegen heeft in een later stadium besloten Teams gedeeltelijk in te zetten (uitsluitend voor beeldbellen/digitaal vergaderen). Zij zijn nog niet volledige gemigreerd naar Microsoft365. Samen met een landelijke werkgroep (VNG) en Microsoft wordt gewerkt aan een verdere optimalisatie van de inrichting van Microsoft365 voor (lokale) overheden zodat deze het werken volgens de BIO en de privacyrichtlijnen nog beter ondersteund. Met de versnelde invoering van Microsoft365 en Teams heeft de Servicedesk de eerste weken van het thuiswerken workshops en opleidingen georganiseerd voor de eindgebruikers. In die periode hebben ruim 700 ambtenaren de gebrui-
kersinstructies of opleiding MS-Teams gevolgd. Toen de raden digitaal mochten vergaderen is ook voor de gemeenteraadsleden en griffies een gebruikersinstructie en opleiding MS-Teams georganiseerd. Deze vergaderingen zijn vanaf dat moment ook vanuit de Servicedesk op de locatie van de gemeentehuizen daadwerkelijk (fysiek aanwezig) ondersteund, zodat alles zo goed mogelijk kon verlopen.
Informatieveiligheid De coronatijd maakt nog meer duidelijk hoe afhankelijk we zijn van een goede, betrouwbare en veilige ICT-werkomgeving. Met name het minimaliseren van de risico’s van een hack, zoals de universiteit van Maastricht en Gemeente Hof van Twente hebben meegemaakt, blijft nadrukkelijk om aandacht vragen. Ondanks de plotselinge coronacrisis is een aantal maatregelen doorgevoerd dan wel een start mee gemaakt om deze in te voeren. De focus hierbij is met name gericht op de autorisatie-structuur van de iRvN-medewerkers en de inrichting van de robuuste mobiele werkplek. De Multi Factor Authenticatie is als standaard-inlogprocedure inmiddels volledig ingevoerd. iRvN is na een aanvankelijke moeizame start aangesloten op het SIEM/SOC (Security Information
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
19
and Event Management/Security Operations Center) van KPN. KPN heeft de landelijke aanbesteding GGI-Veilig voor dit kavel heeft gewonnen. Samen met de implementatie van de (interne log-analyzer is hiermee een grote stap gezet in het proactief monitoren van events, onverwachte en met name ongewenste activiteiten op ons netwerk. Deze monitoring wordt verder verbreed en geoptimaliseerd.
Campagne phisingmail en hacking Bij gemeenten is in samenwerking met een gespecialiseerd bureau onderzocht in welke mate gebruikers alert zijn op ‘foute’ mails. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat er nog steeds een groot aantal gebruikers zijn die zich laten verleiden om onbekende mails te openen, op links te klikken die daarin zijn opgenomen en daarna ook gevraagde informatie geven. In dit kader is iRvN bij gemeenten in samenwerking met de CISO’s de campagne gestart om gebruikers bewust(er) te maken van de veiligheidsrisico’s bij phishingmail en andere vormen van pogingen van derden om gebruikers te verleiden hen vertrouwelijke informatie te verschaffen dan wel hen daartoe toegang te verlenen. Deze campagne is in zijn oorspronkelijk opzet (waaronder posters en publicaties binnen
de gemeentehuizen) door de Coronacrisis aangehouden. Voor iRvN-medewerkers is ook een awarenesscampagne uitgevoerd waarbij in de vorm van een spel een werkelijke hack gesimuleerd wordt. Dit is uitgevoerd in samenwerking met het bureau dat ook nauw betrokken zijn geweest bij de Maastricht-hack.
Dienstverlening De kwaliteit en de volledigheid van de gegevens in Topdesk is sterk verbeterd en de registraties van alle meldingen en incidenten is gestandaardiseerd. Daarnaast is de kennisbank gevuld met zeer veel nieuwe (standaard) kennisitems voor de servicedeskmedewerkers en binnenkort ook voor de eindgebruikers. Op basis hiervan is de voorbereiding gestart voor de naderende invoeringen van de iRvN-“selfservice”. Hierdoor wordt de eindgebruiker minder afhankelijk van de beschikbaarheid en de tijdgebondenheid van de telefonische servicedesk. Door de Servicedesk is de Dienstenlandkaart ingericht. Deze geeft een goed inzicht en is een goed stuurinstrument voor de (kwaliteit van) de iRvN dienstverlening. Deze zal dan ook de basis zijn voor de nieuwe Servicedesk rapportages aan de deelnemende gemeenten.
Samen met gemeenten zijn de procedures rondom de indiensttreding, doorstroom en uitdiensttreding van medewerkers zodanig ingericht zodat het proces rondom gebruikersaccounts vanuit de diverse P&O-afdelingen gestandaardiseerd en voor het grootste deel geautomatiseerd in IAM (Identity en Access Management) kan verlopen.
Landelijke aanbestedingen Na GT-Mobiel, GT-Vast GGI, GGI-Veilig en GTConnect hebben we in 2020 namens onze deelnemers, meegedaan aan de (landelijke) aanbestedingen GT-Print. Tijdens de implementatie van GT-Connect (vaste telefonie) is gebleken dat de leverancier toch niet in staat bleek om de vereiste diensten met voldoende kwaliteit te leveren en is de verder implementatie opgeschort. Tot slot participeren we actief in de ontwikkeling van de landelijke digitale gemeentelijke infrastructuur middels deelname aan de GGI-adviesraad en de GGI-stuurgroep. VNG Common Ground Het afgelopen jaar is een landelijk overleg tussen (ICT-)samenwerkingsverbanden (Kruispunt) gestart. Dit overleg richt zich op de rol van deze samenwerkingsverbanden in de toekomst met VNG/Common Ground ontwikkeling en hoe zij deze ontwikkeling kunnen faciliteren en stimuleren.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
20
Er is door een Common Ground-werkgroep een ICT-ontwikkel- en beheerplatform bedacht: “Haven”. Het doel is een platform te hebben voor de (lokale) overheid waarop de ontwikkelde Common Ground-producten voor alle gemeenten beschikbaar gesteld worden. iRvN is aangesloten bij deze ontwikkeling zodat onze regionale ICT-infrastructuur tijdig wordt aangepast/aangesloten en er geen technische belemmeringen zijn voor de implementatie van Common Ground producten.
Informatie- en Applicatiebeheer (I&A) I&A-beheer voert als primaire taak het functioneel applicatiebeheer uit voor de informatiesystemen van Gemeente Nijmegen, WerkBedrijf en ODRN. Voor de Werkorganisatie Druten Wijchen voeren we nu ook het functioneel beheer voor het Sociaal Domein uit. Voor Gemeente Beuningen hebben we de functie van Informatieadviseur ingevuld. Voor Gemeente Beuningen voeren we sinds 2020 ook het webbeheer uit door het leveren van een webmaster. Met deze inzet zorgen we voor kennisdeling, samenwerking en het verminderen van kwetsbaarheid in de regio. I&A en ICT-kaders De hoofden Bedrijfsvoering en CIO Nijmegen hebben, samen met iRvN, kaders opgesteld om de I&A- en ICT-samenwerking te verbeteren. Deze
kaders geven daarmee ook de richting en de speelruimte aan waarbinnen iRvN de haar beheerde en geëxploiteerde ICT-infrastructuur kan en moet ontwikkelen. In 2020 is een nieuwe set van Basisafspraken én een aangepaste Product- en Dienstencatalogus overeengekomen ter vervanging van de afspraken die vanaf de oprichting van iRvN golden. En zijn verdere afspraken gemaakt over het gezamenlijk aanpassen van de gezamenlijke afspraken.
EVA WBRN Het afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van het verder ontwikkelen van het EVA-project van WerkBedrijf. In nauwe samenwerking met applicatiebeheerders, key users, GAC-consultants en eindgebruikers werd, met relatief kort cyclische werkmethodes, in 2020 de vervolgfase afgerond zodat nu de inrichting voor de Participatiewet als ook voor de WMO afgerond zijn.
Het is een middel voor gemeenten om zicht te houden op haar informatiestromen, ook wanneer die informatiestromen zich meer en meer naar ‘de cloud’ verplaatsen. In 2020 is dat ook gedaan voor de koppelingen met landelijke voorzieningen in het kader van de ‘nieuwe Omgevingswet’ en zijn andere koppelingen tussen procesapplicaties van gemeenten gerealiseerd via de ESB, onder andere binnen Gemeente Berg en Dal.Het regionaliseren van de ESB is een belangrijke stap gebleken in de uitbreiding van de samenwerkingsactiviteiten binnen de regio. Advisering over het gebruik van de ESB, de inrichting en het beheer zijn voor alle gemeenten beschikbaar.
ESB De door I&A ingerichte en beheerde Enterprise Service Bus (ESB: een voorziening voor een gecontroleerde en veilige berichtenuitwisseling tussen in- en externe informatiesystemen) is voor de gehele regio beschikbaar. De ESB wordt ingezet als koppel- en integratiemechanisme.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
21
iRvN organisatieontwikkeling Doorontwikkeling Servicedesk De doorontwikkeling van de Servicedesk met als focus: Oplossen, Communiceren en Bewaken gaat gestaag door. De inrichting van Topdesk en de registratie- en werkprocessen zijn verder geoptimaliseerd en vooral gestandaardiseerd waarmee “de basis op orde” is gekomen. Hiermee is het fundament gelegd om meer werkzaamheden te standaardiseren en door de Servicedesk zelf uit te laten voeren. Hierdoor wordt het oplossend vermogen van de Servicedesk vergroot. Ook is het afgelopen jaar veel aandacht besteed aan de onderlinge afstemming tussen de iRvN-afdelingen onderling: communicatie (overleg), samenwerking (werkprocessen) en kennisdeling (Topdesk). Doorontwikkeling Informatie- en Applicatie beheer Binnen Informatie- en Applicatiebeheer is de indeling van de teams aangepast om de planning en bewaking van beheer-, incident- en projectactiviteiten te verbeteren. Het in 2019 gestarte coördinatieteam coördineert op hoofdlijnen de werkzaamheden van de inhoudelijk applicatieclusters. De inzet van het Module Asset Management binnen TOPdesk heeft, in samenwerking met Gemeente Nijmegen, geleid tot een verdere pro-
fessionalisering van het beheer. Deze ontwikkeling zal ook regionaal uitgerold worden in overleg met de I-coördinatoren van de regio.
Collectief opleidingstraject ‘Broodje met…’ In 2019 is gestart met een collectief opleidingstraject om kennis te verbreden, de eigen doorontwikkeling te vergroten en de onderlinge samenwerking te vergroten. In het Coronajaar hebben digitale BroodjeMet-sessies plaatsgevonden met de focus op Informatiebeveiliging. In samenwerking met Fox-IT zijn iRvN-brede sessies over phishing- en hackpogingen georganiseerd en is een regionale (management)sessie uitgevoerd over hoe te handelen bij een cyber-aanval. Evaluatie ICT Rijk van Nijmegen en de I&Asamenwerkingspartners Door diverse ontwikkelingen, waaronder ook de coronacrisis, is de start van de aangekondigde evaluatie enige maanden vertraagd. Nadat begin dit jaar de opdrachtformulering is afgerond en selectiecriteria zijn opgesteld heeft een drietal onderzoeksbureaus in september offertes uitgebracht om het “evaluatieonderzoek met het oog op de toekomst” om dit evaluatieonderzoek uit te voeren. Het onderzoek is gegund aan PWC en zij zijn in december gestart met de eerste ronde interviews.
Dit onderzoek wordt uitgevoerd in opdracht van de gezamenlijke gemeentesecretarissen en zal in mei 2021 worden afgerond met conclusies en aanbevelingen.
OpenSource Applicaties Op verzoek van Gemeente Nijmegen, die een actief Open Standaarden en Open Source strategie heeft geformuleerd, rapporteert iRvN periodiek over de door haar gebruikte en beheerde Open Source producten. Eerder is al vastgesteld dat iRvN alle verplichte en gewenste Open Standaarden die voor de overheid gelden hanteert dan wel indien nodig kan ondersteunen. Hierop is nog een uitzondering te noemen, genaamd Dmarc, daarvan is iRvN afhankelijk van derden partijen. In bijlage 9 is een overzicht opgenomen van de betreffende Open Source producten.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
22
Paragrafen
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
23
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de MGR Rijk van Nijmegen in staat is tegenvallers op te vangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: 1. De weerstandscapaciteit: dit zijn middelen en mogelijkheden waarover het MGR Rijk van Nijmegen beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; 2. Alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. De paragraaf over het weerstandsvermogen bevat minimaal een inventarisatie van de weerstandscapaciteit en risico’s en het beleid hierop. Voor nadere informatie verwijzen we naar de notitie risico-inventarisatie die door ons bestuur is vastgesteld.
Weerstandscapaciteit De MGR kiest ervoor om (ter voorkoming van mogelijke financiële risico’s) geen weerstandsvermogen aan te houden, maar mogelijk een kostenegalisatiereserve per gemeente te vormen. Dit betekent dat de risico’s worden opgenomen in de begroting en jaarrekening van de deelnemende gemeenten en niet binnen de begroting en jaarrekening van de MGR.
Risico’s We inventariseren risico’s om verantwoording af te leggen over en inzicht te geven in de risico’s die voor de MGR Rijk van Nijmegen (zowel procesmatig als voor het bedrijf zelf) van belang zijn. Het is essentieel dat de risicoparagraaf voldoende vooruitkijkt naar toekomstige risico’s in beleid, uitvoering en de gevolgen hiervan voor de financiële middelen. De risicoparagraaf geeft informatie over de houdbaarheid van de strategie voor de komende periode. In deze paragraaf benoemen we de grootste risico’s.
Wet- en regelgeving en politiek bestuur lijke risico’s Afbouw en ontschotting Participatiebudget Per 2023 komt er waarschijnlijk een nieuw budgetverdeelmodel voor het sociaal domein. Participatie is één van de vier clusters. Welk effect het nieuwe budgetverdeelmodel heeft op WerkBedrijf is op dit moment nog onduidelijk. Het zou kunnen leiden tot frictie, omdat de personele lasten niet meer gedekt kunnen worden uit de budgetten (en de lasten niet snel afgebouwd kunnen worden). Om die reden werken we met een flexibele personele schil en hebben we een mobiliteitsvoorziening.
Aanbieden beschut werk (nieuw) vanuit de Participatiewet Kandidaten die uitsluitend in een beschutte werkomgeving betaald werk kunnen verrichten, ondersteunen we zoveel mogelijk om actief te kunnen zijn op de arbeidsmarkt. Voor kandidaten die een positief advies beschut werk nieuw van UWV krijgen, organiseren we (indien mogelijk en passend) een tijdelijk dienstverband in een beschutte omgeving van maximaal 23 maanden, met 100% Wettelijk minimumloon (WML). We sturen op duurzame plaatsingen en bemiddelen de kandidaat naar een volgende of vaste werkplek. De kosten dekken we uit de loonkostensubsidie. Die wordt overgeheveld vanuit het bijstandsbudget (BUIG) van de gemeenten. Uit het Participatiebudget financieren we de begeleidingsvergoeding en eventuele werkplekaanpassingen. Het eerste risico is dat deze dekking afneemt of wegvalt, terwijl de loonkosten voor kandidaten met een nieuw dienstverband beschut blijven bestaan. Een tweede risico is de stijging van de loonkosten, bijvoorbeeld door de invoering van de basis cao voor deze doelgroep in 2021. Wanneer de structurele kosten niet meer gedekt kunnen worden vanuit deze middelen, ontstaat er een financieel risico voor de gemeenten. De omvang van dit risico is pas te bepalen als het aantal kandidaten met een vast dienstverband bekend is.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
24
Uittreden van een gemeente Uittreding van een gemeente uit de MGR of uit één of meerdere modules heeft tot gevolg dat frictiekosten ontstaan bij de MGR. Vooral als er langlopende verplichtingen zijn aangegaan kunnen de frictiekosten aanzienlijk zijn. Afbouw WSW budget en stijging gemiddelde loonkosten SW medewerkers. WerkBedrijf rekent voor de dienstverlening van de Sociale Werkvoorziening (onderdeel SW) een kostendekkende bijdrage (kostprijs per SE) bij gemeenten. Deze bijdrage is hoger dan het WSW budget dat de deelnemende gemeenten ontvangen vanuit het Rijk. Een afname van het WSW budget betekent geen direct risico voor de MGR. Aangezien gemeenten de bijdrage voor de uitvoering van de SW financieren vanuit het WSW budget benoemen we het risico wel in deze paragraaf. Wettelijke wijzigingen (cao, minimumloon en premies) zijn niet beïnvloedbaar, maar hebben wel een grote impact op de kosten. Sinds 2015 is er geen nieuwe instroom meer op basis van de Participatiewet. Dit heeft een vertragend effect op de daling van het loongebouw. Dit betekent ook geen direct risico voor de MGR, omdat de gemeenten verantwoordelijk zijn voor de bijdragen.
Maatschappelijke risico’s Klant- en marktrisico’s Onderdeel SW Hierbij gaat het voornamelijk om de volgende risicofactoren: - L agere uurtarieven gedetacheerde SW-medewerkers; - M inder productieve uren gedetacheerde SW-medewerkers en/of lagere stijging toegevoegde waarde in beschut werk; - Onvoldoende detacheringsmogelijkheden in de markt.
ICT Dit betreft met name het risico van uitval of het hacken van ICT voorzieningen. De MGR anticipeert op dit risico door het uitvoeren van testen. Ondanks de testen blijft de mogelijkheid van uitval bestaan.
Middelen, organisatie, medewerkers en efficiency Vennootschapsbelasting (VPB) In 2017 heeft de Belastingdienst geconcludeerd dat de MGR onder voorwaarden niet VPB plichtig is. De afspraken die daarover met de Belastingdienst zijn gemaakt hebben wij voor 2020 strikt toegepast. Wijziging in activiteiten vanuit de MGR
of inzichten vanuit de Belastingdienst kunnen dit standpunt wijzigen.
Belasting Toegevoegde Waarde (BTW) Op 10 juli 2020 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan inzake re-integratiediensten. Dit heeft ertoe geleid dat met terugwerkende kracht tot 1 januari 2018 alle BTW op re-integratiediensten compensabel is. Dit houdt in dat de deelnemende gemeenten zo’n € 360.000 aanvullend kunnen declareren binnen het BTW compensatiefonds. Op 15 september 2020 hebben wij onze Belastinginspecteur hierover een brief gesteurd. Op dit moment lopen de gesprekken om tot een integrale afspraak te komen. Juridische risico’s Op juridisch gebied loopt de MGR op het moment geen risico’s. Informatiebeveiliging en Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) Informatiebeveiliging vormt een belangrijk onderwerp binnen de MGR Rijk van Nijmegen. Met name aan de borging van de privacy van betrokkenen wordt veel aandacht besteed. De noodzakelijke maatregelen zijn getroffen om tijdig te kunnen voldoen aan wet- en regelgeving op het gebied van informatiebeveiliging. Het grootste risico is
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
25
dat bijzondere persoonsgegevens uitlekken. Ook het uitlekken van bedrijfsinformatie valt onder deze risico’s. Ondanks de getroffen maatregelen kunnen zich dergelijke incidenten voordoen. De impact van een dergelijk incident is niet vooraf in te schatten. De maximale geldboete kan oplopen tot ruim € 800.000 en er kan sprake zijn van veel negatieve publiciteit.
Bedragen in € 1.000
Verwachtingswaarde
Capaciteit MGR
Wet en regelgeving en politiek bestuurlijke risico’s Landelijke- of regionale ontwikkelingen in wet- en regelgeving en /of beleid
350
140
Niet naleven van wet- en regelgeving of subsidievoorwaarden
1.525
620
Subtotaal
1.875
760
105
36
Maatschappelijke risico’s
Toelichting van een schema van de risico-inventarisatie van 2020 De verwachtingswaarde is het ingeschatte, te betalen schadebedrag als het risico zich daadwerkelijk voordoet. De Capaciteit MGR betreft de weerstandscapaciteit waarmee de MGR rekening moet houden. Aangezien de MGR geen weerstandsvermogen opbouwt, betekent dit dat de deelnemende gemeenten rekening dienen te houden met dit risico bij het bepalen van hun weerstandscapaciteit. In bijlage 4 is de verdeling per gemeente te vinden.
Claims Imagoschade
PM
PM
Veranderende eisen vanuit de deelnemende gemeenten
500
300
1.020
468
ICT
500
100
BIG - privacy
300
60
Subtotaal
2.425
964
Klant- en marktrisico's (voormalig) SW bedrijf
Middelen, organisatie, medewerkers en efficiency Ziekteverzuim & Arbo
350
140
Leeftijd personeel
200
40
Personele frictie
850
510
Integriteit, fraude, diefstal
175
50
Verzekeringen
350
70
Bevoegdheden en verantwoordelijkheden
PM
PM
Financiële terugloop van SW middelen
PM
PM
Automatisering
250
150
Subtotaal
2.175
960
Risico-inventarisatie MGR
6.475
2.684
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
26
Kengetallen De netto schuldquote wordt als volgt berekend: de som van de onderhandse leningen, overige vaste schuld, kortlopende schuld en overlopende passiva minus kortlopende (debiteuren) vorderingen en uitzettingen, liquide middelen en overlopende activa wordt gedeeld door de totale inkomsten (voor bestemming reserves). De netto schuldquote blijft relatief stabiel aangezien er enkel is afgelost op bestaande leningen en geen nieuwe lening is afgesloten.
De solvabiliteit betreft de ratio van het totale eigen vermogen gedeeld door het totaal van de passiva. Een solvabiliteit van 20% is gebruikelijk. De MGR Rijk van Nijmegen heeft een solvabiliteit van 0%. Dit komt doordat de MGR ‘het resultaat’ per einde boekjaar naar ratio afrekent met de deelnemende gemeenten. Dit gebeurt omdat sprake is van een gemeenschappelijke regeling waarvoor de deelnemende gemeenten verantwoordelijk zijn. Het uitgangspunt is dat er beperkte vermogensvorming binnen de MGR Rijk van Nijmegen bestaat. De deelnemende gemeenten houden in haar weerstandsvermogen rekening met de bij de MGR aanwezige risico’s.
De liquiditeit betreft de vlottende activa gedeeld door de vlottende passiva. De liquiditeit bedraagt 1. Dit is een gebruikelijke ratio. Hiermee kan de MGR aan haar kortlopende verplichtingen voldoen.
Realisatie
Begroot 2020
2020
2019
Netto schuldquote
8,6%
8,8%
8,0%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
8,6%
8,8%
8,0%
Solvabiliteitsratio
0,0%
0,0%
0,0%
Structurele exploitatieruimte
0,0%
0,0%
0,0%
1,0
1,0
1,0
Liquiditeit
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
27
Financiering Het doel van deze paragraaf is om te informeren over het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico’s. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma’s. Treasury is het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Meer concreet gaat het om financiering van het beleid tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden. Treasurystatuut Op de MGR is de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido) van toepassing. Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, verstandige en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de MGR met een statuut te regelen. In 2020 is het statuut herzien waarin waarin de regels over de algemene doelstellingen en de te hanteren richtlijnen en limieten en de administratieve organisatie van de financieringsfunctie zijn opgenomen.
Treasurybeheer Volgens artikel 13 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten dient de begrotingsparagraaf over de financiering in ieder geval de beleidsvoornemens voor het risicobeheer te bevatten. Met betrekking tot risicobeheer gelden de volgende algemene uitgangspunten: - D e MGR mag leningen of garanties uit hoofde van de publieke taak uitsluitend verstrekken aan door het algemeen bestuur goedgekeurde derde partijen. Hierbij wordt vooraf advies ingewonnen over de financiële positie en de kredietwaardigheid van de betreffende partij; - D e MGR kan middelen uitzetten uit hoofde van de treasuryfunctie als deze uitzettingen vertrouwd zijn en niet gericht op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. Het vertrouwde karakter van deze leningenuitzettingen wordt gewaarborgd met richtlijnen en limieten van dit treasurystatuut; - H et gebruik van derivaten is niet toegestaan. Er is in 2020 niet afgeweken van deze uitgangspunten.
Koersrisico’s De MGR heeft geen leningen in buitenlandse valuta. Transacties in buitenlandse valuta komen niet of nauwelijks voor. Het koersrisico is dus nihil. De MGR heeft geen beleggingen en staatsobligaties. De MGR is verplicht eventuele overtollige middelen bij de schatkist te stallen (schatkistbankieren) en gaat dus geen nieuwe beleggingen aan. Renterisicobeheer De kasgeldlimiet geeft het renterisico op korte termijn weer. Hieronder vallen alle kortlopende financieringen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar. Het doel van dit limiet is om te voorkomen dat bij herfinanciering van de leningen bij (aanzienlijk) hogere rente grote schokken gaan optreden in de hoogte van de rente die de MGR moet betalen. Het niveau van de kasgeldlimiet is beperkt tot 8,2% van het totaal van de primitieve begroting. De wettelijk toegestane kasgeldlimiet van 8,2% is in 2020 niet overschreden. Ook het meerjarenperspectief is dat het niet structureel wordt overschreden.
Risicobeheer; de Kasgeldlimiet en Rente-risiconorm De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn koersrisico’s, renterisico’s en kredietrisico’s.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
28
Renterisiconorm De renterisico’s op de vaste schuld worden ingekaderd door de renterisiconorm. Jaarlijks mogen de renterisico’s door renteherziening en herfinanciering niet hoger zijn dan 20% van het begrotingstotaal (leningen met een looptijd vanaf 1 jaar). In 2020 heeft een aflossing plaatsgevonden. Dit is weergegeven in de tabel. In de betreffende tabel is ook te zien dat de renterisiconorm ruimschoots wordt gehaald. Rentelasten, renteresultaat en wijze van toerekenen Over 2020 bedroegen de rentelasten € 136.000. De rentelasten zijn naar rato van de gemiddelde boekwaarde toegerekend aan de investeringen. De rentelasten worden volledig toegerekend aan de taakvelden. Voor 2020 is er geen renteresultaat behaald.
2020 Bedragen in € 1.000
Q1
Q2
Q3
Q4
Begrotingstotaal (primitief)
94.402
94.402
94.402
94.402
Percentage
8,20%
8,20%
8,20%
8,20%
Kasgeldlimiet
7.741
7.741
7.741
7.741
Omvang vlottende middelen
9.506
11.058
13.396
17.395
Bank-Giro
478
439
457
514
Tegoeden RC
9.028
10.619
12.939
16.881
Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar
0
0
0
0
Omvang vlottende korte schuld
0
0
0
0
Opgenomen gelden korter dan 1 jaar
0
0
0
0
Totaal netto-vlottende schuld
9.506
11.058
13.396
17.395
Ruimte (+)
17.247
18.799
21.137
25.136
Bedragen in € 1.000
2020
Begrotingstotaal (primitief)
94.402
Percentage renterisiconorm
20%
Toetsbedrag renterisiconorm
18.880
Aflossingen Ruimte
53 18.827
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
29
Schatkistbankieren Sinds de oprichting in 2015 is de MGR verplicht om haar overtollige middelen aan te houden bij het Rijk. Dit wordt schatkistbankieren genoemd. Hierdoor kan de MGR geen gelden meer beleggen en zijn we voor rentevergoedingen afhankelijk van de vergoedingen die het Rijk geeft. Deze waren in 2020 nagenoeg nihil.
Gewaarborgde geldleningen De MGR is geen gewaarborgde geldleningen aangegaan bij een externe partij.
Jaar van afsluiten
Omvang
Vervaldatum
Rente
2015
1.200.000
02-01-2035
1,74%
Jaalijks
2017
4.500.000
27-04-2037
1,73%
Einde looptijd
2018
2.500.000
25-06-2038
1,705%
Einde looptijd
Aflossing
Overige geldleningen In 2020 heeft de MGR geen nieuwe leningen aangetrokken. Hierboven de lopende geldleningen ▲
De ‘overtollige middelen’ zijn de gelden boven een drempelbedrag. Dat drempelbedrag wordt bepaald aan de hand van een percentage van het begrotingstotaal. In enig kwartaal mag dit drempelbedrag aan eigen (gemiddeld) banksaldo niet worden overschreden. De MGR heeft het drempelbedrag in 2020 niet overschreden. Dit is af te lezen uit de tabel ▼
2020 Bedragen in € 1.000
Q1
Q2
Q3
Q4
Begrotingstotaal
94.402
94.402
94.402
94.402
Normpercentage
0,75%
0,75%
0,75%
0,75%
Drempelbedrag
708
708
708
708
Op dagbasis buiten ’s Rijks schatkist gehouden middelen
478
439
457
514
Ruimte onder drempelbedrag
230
269
251
194
Overschrijding drempelbedrag
0
0
0
0
Financieringsbehoefte Met het verwachte investeringsvolume voor de komende jaren is de huidige financiering afdoende. Er bestaat voor de komende jaren geen behoefte aan het aantrekken van nieuwe geldleningen. Op 16 juli 2020 is met de BNG een krediet- en depotarrangement in rekeningcourant afgesloten. Dit is met name gedaan om mogelijk pieken of scherpe terugval in inkomsten tijdelijk te kunnen opvangen.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
30
Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering is de sturing en beheersing van de primaire en ondersteunende processen om het voorgenomen beleid en de daarmee samenhangende doelstellingen van de MGR te realiseren. Een goede bedrijfsvoering is een voorwaarde voor het uitoefenen van het beleid, de dienstverlening aan kandidaten en ondernemers en de uitvoering van projecten. De kwaliteit van de uitvoering van de taken van de MGR is in grote mate afhankelijk van de kwaliteit van de bedrijfsvoering. In deze paragraaf informeren wij u over de belangrijkste bedrijfsvoeringsprocessen binnen de MGR. U vindt informatie over het beleid, de organisatie, het personeelsbeleid, informatisering, de administratieve organisatie en de kansen en bedreigingen voor de MGR.
tussentijds aan de regio verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid. Het jaar sluiten we af met de jaarrekening waarin we verantwoording afleggen over boekjaar 2020. Naast de verantwoordingsdocumenten zijn de volgende documenten opgesteld om de bedrijfsvoering verder vorm te geven: - Notitie weerstandsvermogen - Notitie en richtlijn activeren en afschrijving - Treasurystatuut - Financiële verordening - Controleverordening - Controleplan - Beschrijvingen van de primaire processen - Gastheerrol - Re-integratieverordening - Mandatering - Informatiebeveiligingsbeleid
Beleid van de bedrijfsvoering De organisatiestructuur van de MGR is een afgeleide van het zogenoemde afdelingenmodel. De organisatie staat onder algemene leiding van een algemeen directeur en de secretaris van de MGR. Binnen de MGR is de planning & control cyclus ingericht. Deze start met de begroting waarin de afspraken over het te voeren beleid worden vastgelegd. In 2020 hebben wij met rapportages
Bijgaande notities moeten waarborgen dat de MGR binnen de wettelijke en financiële kaders handelt. De resultaten hiervan leggen we aan het dagelijks en het algemeen bestuur ter besluitvorming voor.
Organisatiestructuur De Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen kent de volgende drie bestuursorganen: algemeen bestuur, dagelijks bestuur en de voorzitter. Daarnaast hebben we een Bestuurscommissie WerkBedrijf en een agendacommissie vanuit de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten.
Algemeen bestuur Het algemeen bestuur bestaat uit 15 leden (inclusief de voorzitter). Dit zijn leden van de Colleges van Burgemeester en Wethouders van de deelnemende gemeenten. Aan het algemeen bestuur behoren de taken en bevoegdheden toe die in de wet aan het algemeen bestuur zijn opgedragen, evenals alle bevoegdheden die op basis van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen aan dit orgaan worden opgedragen en niet aan het dagelijks bestuur, de voorzitter of de Bestuurscommissie WerkBedrijf zijn opgedragen. Dagelijks bestuur Het dagelijks bestuur telt drie leden inclusief de voorzitter. Conform de wet en de regeling komt het dagelijks bestuur de bevoegdheid toe die in de gemeente toekomt aan het College van Burgemeester en Wethouders dan wel het College van Gedeputeerde Staten.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
31
De voorzitter De voorzitter wordt door en uit het algemeen bestuur benoemd. De voorzitter is belast met de leiding van de vergaderingen van het dagelijks als ook het algemeen bestuur. Hij vertegenwoordigt de regeling in- en buiten rechte. Bestuurscommissie WerkBedrijf De leden van de Bestuurscommissie WerkBedrijf worden door het algemeen bestuur benoemd. De Bestuurscommissie WerkBedrijf is verantwoordelijk voor de inhoudelijke koers van het WerkBedrijf als het gaat om re-integratie en arbeidsmatige dagbesteding. De Bestuurscommissie WerkBedrijf adviseert hierin het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur. Agendacommissie De agendacommissie bestaat uit raadsleden van de zeven deelnemende gemeenten en kent zeven leden, inclusief de voorzitter. De agendacommissie heeft haar taken en rolopvatting beschreven in haar reglement van orde. Zij heeft als taak de logistieke voorbereiding en planning van de politieke besluitvorming ten behoeve van de gemeenteraden van de aan de MGR deelnemende gemeenten en schept randvoorwaarden zodat de raden hun kaderstellende en controlerende taak goed kunnen vervullen. Verder adviseert
zij het dagelijks bestuur over de kwaliteit van de informatievoorziening van en door de MGR, denkt zij mee over de inrichting van de juridische regeling voor de MGR en organiseert ze regionale bijeenkomsten.
werkzaamheden hybride (deels vanuit huis en deels op kantoor) uit te voeren. Vanuit de MGR is veel geïnvesteerd in de kwaliteit van onze digitale, hybride en soms ook fysieke overleggen.
Informatisering en automatisering Uitvoeringsorganisatie en platform De uitvoeringsorganisatie kenmerkt zich door een platte organisatie met 2 modules die worden geleid door een directeur/algemeen manager. De MGR kent daarnaast een secretaris/directeur die zorgdraagt voor de coördinatie en afstemming tussen de modules, de verantwoording naar het bestuur en de ontwikkeling van de platformfunctie voor de regio. Binnen iedere module is sprake van een beperkt aantal afdelingen en teams.
Personeelsbeleid Het afgelopen jaar zijn we actief aan de slag gegaan met de thema’s ontwikkeling en vitaliteit. Ontwikkeling van onze medewerkers, maar ook van de organisatie. Wanneer mensen actief bezig zijn met hun persoonlijke ontwikkeling, zijn zij goed in balans zijn en voelen zich vitaal. Vitale medewerkers zijn veerkrachtig en kunnen makkelijker met veranderingen omgaan. Dit heeft ons ten tijden van COVID-19 geholpen om met de juiste dingen aan de slag te gaan en onze
De informatisering en automatisering heeft tot doel de dienstverlening van de MGR aan haar klanten en kandidaten te optimaliseren. De informatisering en automatisering van de MGR maakt gebruik van het netwerk van iRvN. iRvN heeft contracten met diverse IT-aanbieders. De MGR maakt daar gebruik van. De belangrijkste systemen waarvan gebruik wordt gemaakt zijn: EVA, Compas en TopDesk. Voor de bedrijfsvoering wordt ook gebruik gemaakt van de informatiesystemen van de gastheer Gemeente Nijmegen. De belangrijkste systemen daarbij zijn: CODA en Beaufort. Back up, recovery en beveiliging/privacy zijn binnen iRvN vormgegeven en voldoen aan de minimaal daaraan te stellen vereisten om de continuïteit van de bedrijfsvoering voor de MGR te waarborgen. Conform de overeengekomen basisafspraken (DVO) wordt wekelijks een volledige back up gemaakt en dagelijks een incremental back-up van de applicatieserver, databases
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
32
en netwerkschijven (dus niet van de lokale harde schijven van pc’s, laptops en dergelijke). In de basisafspraken zijn eveneens afspraken gemaakt over afdoende logische en fysieke beveiligingsmaatregelen om activiteiten van personen met oneigenlijke of kwaadwillende bedoelingen op het iRvN netwerk en de daarop aangesloten systemen en applicaties uit te sluiten. Ten behoeve van de informatiebeveiliging worden binnen de MGR procedures en voorzieningen ingericht conform de eisen die gesteld worden in de BIG (Baseline Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten).
Administratieve organisatie De administratieve organisatie is zodanig opgesteld dat de dagelijkse gang van zaken erop ingericht is dat de financiële verordening, de controleverordening en het mandaat van de treasury nageleefd worden. Daarbij moet er opgemerkt worden dat MGR de basisadministratie uitbesteed heeft aan de gastheer. Middels de dienstverleningsovereenkomst (DVO) zijn afspraken met de gastheer gemaakt over het binnen haar kaders uitvoeren van de taken.
Rechtmatigheidsverantwoording In deze rechtmatigheidsverantwoording geeft de MGR Rijk van Nijmegen aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten en de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met de door het algemeen bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Deze verantwoording betreft de rechtmatige uitvoering van de taken en omvat het begrotings-, voorwaarden-, misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium bij de desbetreffende financiële beheershandelingen en transacties. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het algemeen bestuur op 26 november 2020 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving toegelicht.
Bedrag
Grensbedrag 2.700.000
Aanbestedingen
500.000
Wettelijke Loonkostensubsidies
86.600
Voorzieningen
2.800
Declaraties
200
Totaal afwijkingen
589.600
Onze verantwoording hanteert de grensbedragen omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door het algemeen bestuur bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten inclusief mutaties in de reserves en is daarmee vastgesteld op € 2,7 miljoen. Waarbij de MGR Rijk van Nijmegen alle geconstateerde afwijkingen rapporteert aan de deelnemende gemeenten zodat zij daar rekening mee kunnen houden in de eigen rechtmatigheidsverantwoording. De volgende bevindingen zijn geconstateerd:
Toelichting belangrijkste afwijkingen en ondernomen maatregelen De afwijking ten aanzien van de aanbesteding betreft de gunning van een opdracht waarbij tijdens de marktconsultatie op advies van een derde partij besloten is de Europese Aanbesteding niet door te zetten omdat de verwachting bestond dat er slechts één geschikte aanbieder is. Omdat dit laatste geen reden is om niet een Europese Aanbesteding op te starten is voor een bedrag van € 500.000 een onzekerheid op dit punt ontstaan. De overige afwijkingen zijn kleiner in omvang waarvan de belangrijkste de wettelijke loonkostensubsidies zijn. Het belangrijkste deel van de fouten worden gemaakt in het onjuist berekenen
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
33
van het recht. In 2020 zijn hierom ingezet op deskundigheidsbevordering bij het team van de financiële administratie genomen zoals deskundigheidsbevordering en investering in kwaliteit van medewerkers. Daarnaast is een fout geconstateerd in de bepaling van de doelgroep. Betrokkene hoorde niet tot de doelgroep waardoor de loonkostensubsidie ten onrecht is ingezet. Ook op dit onderdeel is aan deskundigheidsbevordering gedaan. In bijlage 5 van de jaarrekening staat de verdeling van de afwijkingen per gemeente. Conclusie De in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties zijn rechtmatig tot stand gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.
Begrotingsrechtmatigheid Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium wordt getoetst of het budgetrecht van het algemeen bestuur is gerespecteerd. De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn op hoofdlijnen door de wetgever bepaald (artikel 189, 190 en 191 van de Gemeentewet) en worden door de gemeenteraad zelf nader ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van
de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet.
Begrotingsoverschrijdingen Begrotingsafwijkingen en -overschrijdingen (beleidsmatig en/of financieel) behoeven autorisatie door het algemeen bestuur. In de regel zullen begrotingswijzigingen vooraf door het dagelijks bestuur aan het algemeen bestuur worden voorgelegd ter autorisatie. Hiermee wordt toestemming gevraagd voor het te realiseren beleid en voor de besteding van het benodigde bedrag. Slechts indien de omstandigheden een autorisatie vooraf niet mogelijk maken zal achteraf een begrotingswijziging moeten worden voorgelegd. Indien het algemeen bestuur ermee instemt wordt de besteding alsnog geautoriseerd en is deze
rechtmatig. Begrotingswijzigingen moeten volgens de Gemeentewet tijdens het jaar zelf nog aan het algemeen bestuur worden voorgelegd. Indien een wijziging niet meer in het jaar zelf is voorgelegd zijn bestedingen boven het begrotingsbedrag strikt genomen onrechtmatig. Echter bij overschrijdingen waarbij het dagelijks bestuur bij het doen van de uitgaven binnen het door het algemeen bestuur uitgezette beleid is gebleven, kunnen deze als rechtmatig gezien worden. Het is in zijn algemeenheid niet de bedoeling dat de accountant deze overschrijdingen betrekt bij de beslissing of al dan niet een goedkeurende accountantsverklaring kan worden gegeven. Wel moet de accountant in het verslag van bevindingen de bedragen, waarvan het college in de jaarrekening heeft aangegeven dat ze nog dienen
Begroting 2020 incl. wijziging
Realisatie 2020
Overhead
16.516
16.760
-244
ja
Inkomensregelingen
3.566
3.005
561
nee
Lasten per programma
Overschrijding begroting
Verschil
Begeleidende participatie
51.010
49.826
1.184
nee
Arbeidsparticipatie
13.872
11.644
2.228
nee
Overhead
8.899
7.845
1.054
nee
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
34
te worden geautoriseerd, aan de orde stellen. De accountant dient in dat kader in ieder geval aan te geven of het overzicht ex artikel 28, eerste lid, van het BBV volledig is of niet. In onderstaande tabel is per programma aangegeven of zich in 2020 een begrotingsoverschrijding heeft voorgedaan (x € 1.000).
Toelichting begrotingsoverschrijdingen Overhead (iRvN) De overschrijding van de lasten van het programma overhead is € 244.000. Deze overschrijding wordt grotendeels veroorzaakt door de extra geleverde plusproducten. Dit zijn diensten of producten die gemeenten extra inkochten. Tegenover deze extra lasten staan daarom ook extra inkomsten.
Inkomensregelingen De onderschrijding op het programma inkomensregelingen wordt veroorzaakt doordat aan het product Wettelijke loonkostensubsidies € 561.000 minder is uitgegeven. Tegenover deze lagere lasten staan ook lagere baten. Begeleidende participatie De onderschrijding op het programma begeleidende participatie wordt enerzijds veroorzaakt door een onderschrijding op de Arbeidsmatige dagbesteding van € 406.000 en anderzijds een onderschrijding op de SW van € 778.000. Tegenover deze lagere uitgaven staan tevens lagere inkomsten.
Overschrijdingen investeringskredieten In 2020 hebben de investeringen geen overschrijding laten zien. Wij zijn binnen het budgetair kader gebleven in 2020. Conclusie De investeringskredieten hebben niet geleid tot overschrijdingen. Daarmee zijn er geen onrechtmatigheden geconstateerd.
Overhead (MGR) De onderschrijding op de overhead bedraagt € 1,1 miljoen. Tegenover deze onderschrijding staan lagere inkomsten. Conclusie Bij de diverse programma’s zijn verschillen geconstateerd ten opzichte van de begroting, zowel in positieve als in negatieve zin. In deze gevallen is echter sprake van door het algemeen bestuur goedgekeurd beleid of zijn er direct gerelateerde inkomsten. Daarmee zijn er geen relevante onrechtmatigheden gesignaleerd in 2020.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
35
Onderhoud kapitaalgoederen Voor groot onderhoud worden geen voorziening getroffen. Er is een meerjarig onderhoudsplan welke periodiek geactualiseerd wordt. De onderhoudskosten van de relevante jaarschijven zijn in de begroting verwerkt.
Verbonden partijen De MGR Rijk van Nijmegen is de gemeentelijke regeling van de volgende 7 gemeenten: - Berg en Dal - Beuningen - Druten - Heumen - Mook en Middelaar - Nijmegen - Wijchen Daarmee is de MGR een verbonden partij van deze gemeenten. De MGR zelf heeft geen verbonden partijen. Er bestaat ook geen visie of voornemen om dit komend jaar te wijzigen.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
36
Verklaring van toepasselijkheid
1%
0%
Geaccepteerd risico
Algemeen De MGR Rijk van Nijmegen dient het kader van de informatiebeveiliging en privacy te voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De MGR Rijk van Nijmegen heeft geen verplichting om zelfstandig de verklaring van toepasselijkheid in te dienen bij het Rijk. Wel doen we dit indirect via onze deelnemende gemeenten. Onderstaand wordt de naleving van de BIO en de AVG over 2020 nader toegelicht. Aanvullend worden de verantwoording voor Suwinet en de incidenten uitgelicht.
Informatiebeveiliging (BIO) BIO De BIO omvat een 114 control- en 126 verplichte overheidsmaatregelen waaraan voldaan moet worden. Hoe de MGR er momenteel voor staat als het gaat om het implementeren van de BIO maatregelen is goed te zien in de tabellen. Ten opzichte van 2019 is een verslechtering waarneembaar. Dit wordt veroorzaakt dat de BIG overgegaan is in de BIO. De voor de BIO geldende normen gaan op onderdelen dieper dan bij de BIG. 66% van de maatregelen is volledig geïm-
plementeerd en 33% van de maatregelen zijn deels geïmplementeerd. Bij de maatregelen die nog niet geheel geïmplementeerd zijn betreft met name documentatie vereisten. In veel gevallen wordt een maatregel dus wel uitgevoerd, maar kan de MGR nog niet voldoende aantonen met bewijsstukken dat de maatregel ook volledig is geïmplementeerd. Hier wordt in 2021 een verdere verbetering verwacht. De maatregelen die nog niet voldoen betreffen met name maatregelen die bij de invoering van de GGI veilig producten zullen voldoen aan de vereisten. Hierbij is het wachten op het landelijk aanbestedingsproces.
Informatiebeveiliging en -plan In 2020 heeft de MGR Rijk van Nijmegen haar informatiebeveiligingsbeleid 2020-2024 vastgesteld. Aanvullend op het strategische informatiebeveiligingsbeleid, is er een tactisch en operationeel plan. In het plan worden de jaarlijks uit te voeren actie beschreven. De acties zijn gebaseerd op de openstaande BIO maatregelen en onder te verdelen in generieke maatregelen en maatregelen voor de kritische systemen. De belangrijkste actiepunten waar aandacht aan besteed wordt: 1. De generieke maatregelen zoals het in beeld houden van ons IT landschap, de in- en doorstoomprocedure en de incident-
Voldoet niet
BIO 2020
33%
66%
Deels geïmplementeerd
Volledig geïmplementeerd
2%
1%
Geaccepteerd risico
28%
BIO 2019
Voldoet niet
69%
Deels geïmplementeerd
Volledig geïmplementeerd
1%
1%
Geaccepteerd risico
36%
BIO 2018
Voldoet niet
62%
Deels geïmplementeerd
Volledig geïmplementeerd
O%
14%
Geaccepteerd risico
43%
Deels geïmplementeerd
BIO 2017
Voldoet niet
43%
Volledig geïmplementeerd
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
37
managementprocedure. In 2020 is de algemene in-, door- en uitstroomprocedure nader bekeken en zijn de eerste stappen gezet om het proces volledig gestroomlijnd te laten verlopen. Ook is op detailniveau geïnventariseerd uit welke onderdelen het IT landschap bestaat, zijn de eerste stappen gezet om het landschap op dat detailniveau in kaart te krijgen en te houden en is de incidentmanagementprocedure vastgesteld. Naast de in het plan opgenomen actiepunten, zijn er ook lopende het jaar acties bijgekomen. De introductie van de wachtwoordmanager (wachtwoordkluis) is daar een goed voorbeeld van. 2. De kritische systemen waarbij aandacht is voor de back-up en recovery procedure, het gebruikersbeheer, de incidentafhandeling en het wijzigingsbeheer. In 2020 zijn procedure afspraken gemaakt om de informatie met betrekking tot de benoemde onderwerpen periodiek te ontvangen. Daarna is getoetst of de afgesproken procedures op de genoemde onderwerpen gevolgd zijn. Op basis van opzet en bestaan is geconstateerd dat de MGR de afgesproken procedures naleeft. Wel is het zeer wenselijk om de naleving van processen verder te borgen.
De bovengenoemde acties dragen bij aan het verhogen van de digitale weerbaarheid en het structureel in beeld brengen van kwetsbaarheden. We zijn nog niet zover dat we nu al over de bevindingen kunnen rapporteren. Daarvoor moeten in 2021 nog een aantal stappen gezet worden. We verwachten hierover in de loop van 2021 voor het eerst over te kunnen rapporteren.
Privacy (AVG) De MGR heeft een algemeen privacybeleid dat van toepassing is op de gehele organisatie. Dit beleid is in lijn met het algemene beleid van de MGR en de relevante wet- en regelgeving. In het privacyplan zijn de jaarlijks te ondernemen acties omschreven. Daarbij wordt specifiek aandacht besteed aan de privacy van betrokkenen en de bewustwording van medewerkers. Ten aanzien van de privacy is in 2020 het register van verwekingen verder doorontwikkeld en gepubliceerd. Het actueel houden van de verwerkersovereenkomsten met derden betreft een continu proces waar in 2020 verdere structuur in is aangebracht. Ook is de incidentenprocedure geëvalueerd en ge-update.
Tot slot is op een aantal nieuwe een bestaande processen een DPIA uitgevoerd zoals de door ontwikkeling van de applicatie EVA. Privacy en het naleven van de AVG heeft voor een belangrijk deel met bewustwording te maken. In 2020 is op diverse wijzen aandacht besteed aan bewustzijnsbevordering. Voor medewerkers is de training waardevol rapporteren gehouden waarin uitgelegd is wat wel en niet genoteerd mag worden in het kader van de Participatiewet. Daarnaast hebben alle applicaties en verwerkingen in 2020 een proceseigenaar gekregen om de bewustwording binnen de organisatie te vergroten. Bij de introductietraining van nieuwe medewerkers wordt tevens aandacht gevraagd voor privacy en informatieveiligheid. Ook zijn er phishing en spam acties geweest ter bevordering van de bewustwording onder de medewerkers. Periodiek worden berichten op WerkNet (intranet) geplaats met uitleg en voorbeelden, de kwaliteitsmedewerkers hebben binnen de teams aandacht gehad voor bewustwording en er zijn maatregelen getroffen zoals de invoering van veilig mailen en voorwaardelijke toegang. Voor 2021 staan eveneens een aantal activiteiten op het gebeid van bewustwording op het programma.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
38
Middels bovenstaande acties tracht de MGR Rijk van Nijmegen haar onderkende risico’s ten aanzien van het onderwerp privacy te mitigeren. Deze belangrijkste aandachtspunten zijn: • Het voorkomen van verwerking van (inzage in) persoonsgegevens, in het bijzonder vertrouwelijke informatie, door onbevoegden; • Het bewustzijn van het personeel op pijl houden; • Adequate informatie vertrekking aan betrokken over de verwerking van hun gegevens; • Informatiebeveiliging op peil houden, om zo de betrouwbaarheid van informatie te waarborgen.
Verantwoording Suwinet Sinds 2018 heeft de MGR de verantwoordelijkheid voor het beheer en de controle op het gebruik van Suwinet door de medewerkers van het WerkBedrijf op zich genomen. Omdat de gemeenten eindverantwoordelijke blijven en middels ENSIA verantwoording afleggen over Suwinet, is het belangrijk dat de MGR een Third Party Mededeling (TPM) verklaring kan afgeven. Deze TPM verklaring, een bevestiging van het voldoen aan het gestelde normenkader, heeft de MGR inmiddels ontvangen. De MGR heeft inzake het Suwinet conform gestelde normen gehandeld.
Incidenten In het afgelopen jaar zijn er 18 (2019; 16) beveiligingsmeldingen geweest. In • 6 (12) gevallen betreft het algemene persoonsgegevens; • 2 (3) gevallen betreft het bijzondere persoonsgegevens (waar onder gezondheidsgegevens); • 1 (1) geval betreft het een wettelijk identificatienummer; • 9 (0) gevallen betreft meldingen waarbij geconcludeerd is dat er geen persoonsgegevens gelekt zijn. Twee incidenten zijn in 2020 (2019; één) gemeld bij de AP omdat de benodigde aanvullende informatie niet binnen 72 uur te verkrijgen was. Na beoordeling van de informatie zijn de meldingen ingetrokken omdat het niet meldingswaardige incidenten betrof. In de overige gevallen is na beoordeling gebleken dat het niet noodzakelijk was om een melding bij de AP te doen, omdat het risico op misbruik zeer beperkt dan wel uitgesloten was. Een voorbeeld van een data incident met een laag risico, en tevens het meest voorkomende, is het verlies van een bedrijfstelefoon. Door het toepassen van maatregelen, pincode en ontgrendelen met vingerafdruk, en de mogelijkheid om de telefoon op afstand te wipen is het risico zeer beperkt. Ook phishing-, spam- en dreigmail even-
als fraude per telefoon kwamen in 2020 diverse malen voor. Alertheid van medewerkers is hierbij geboden, zowel voor het constateren als het melden. Waar relevant zijn betreffende voorvallen in geanonimiseerde vorm gebruikt als voorbeeld om de bewustwording te vergroten. Daarnaast zijn indien noodzakelijk procedures aangescherpt. Conclusie De MGR Rijk van Nijmegen heeft, ondanks de benoemde risico’s en de incidenten die zich hebben voorgedaan, op dit moment de informatiebeveiliging in beeld. Op bestaande tekortkomingen wordt gestuurd met als doel de risico’s en het aantal incidenten weg te nemen, te voorkomen of tot een minimum te beperken zowel op het gebied van privacy als informatieveiligheid.
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
39
Jaarrekening 2020
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
40
1. Balans per 31-12-2020 Activa
Bedragen in € 1.000
Vaste Activa
Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut
31-12-2020
31-12-2019
8.928 8.928
8.402 8.402
Financiële vaste activa
487
Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
487
Totaal vaste activa Vlottende activa
8.928
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen
13.948 697
10.967 1.165
Rekening-courantverhouding met het Rijk
11.773
8.313
Overige vorderingen
1.479
1.489
Liquide middelen Banksaldo
200 200
Overlopende activa Overlopende activa
195 195
2.027 2.027
1.730 1.730
Totaal vlottende activa
16.176
12.892
Totaal activa
25.104
21.781
Passiva
Bedragen in € 1.000
Vaste Passiva
Eigen vermogen
31-12-2020
31-12-2019 0
0
Algemene reserve
0
0
Bestemmings reserve
0
0
Gerealiseerd resultaat
0
Voorzieningen Voorzieningen Onderhandse lening
657 7.915
7.968 7.968
8.572
Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
8.871
10.233 10.233
Overlopende Passiva Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen
903 903
7.915
Totaal vaste passiva
Overige schulden
0 657
Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
Vlottende Passiva
8.889
8.111 8.111
6.298 6.298
4.799 4.799
Totaal vlottende passiva
16.531
12.910
Totaal passiva
25.104
21.781
Garantstellingen
0
0
Gewaarborgde geldleningen
0
0
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
41
2. Het overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2.1 Toelichting op overzicht baten en lasten
MGR totaal begroting 2020 voor wijziging
begroting 2020 na wijziging
realisatie 2020
Overhead
17.416
17.541
17.673
132
Inkomensregeling
3.566
3.566
3.005
-561
Begeleide participatie
54.079
54.064
52.362
-1.703
Arbeidsparticipatie
19.569
18.691
16.040
-2.652
Totaal baten
94.630
93.863
89.080
-4.784
begroting 2020 voor wijziging
begroting 2020 na wijziging
realisatie 2020
Baten Bedragen in € 1.000
In de tabel vermelden we de begroting vóór en ná wijziging. De begroting vóór wijziging betreft de ontwerpbegroting 2021-2024 van juli 2020. Deze is door ons bestuur in juli 2020 vastgesteld. In de kolom ‘begroting ná wijziging’ zijn de technische begrotingswijzigingen te zien, welke het dagelijks bestuur heeft goedgekeurd. Wijzigingen zijn toegelicht in bijlage 7 van de jaarstukken. Het baten en lasten overzicht betreft de geconsolideerde resultaten van de MGR. In bijlage 6 is de aansluiting tussen de modules en de geconsolideerde MGR staat terug te vinden. In bijlage 7 wordt de begrotingswijziging nader toegelicht. In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is vastgesteld dat vanaf 2017 moet worden gerapporteerd op taakvelden. De onderdelen van de MGR zijn als volgt onderverdeeld in de taakvelden:
Lasten Bedragen in € 1.000
saldo 2020
saldo 2020
Overhead
16.246
16.516
16.760
244
Inkomensregeling
3.566
3.566
3.005
-561
Begeleide Participatie
51.169
51.010
49.826
-1.184
Arbeidsparticipatie
14.500
13.872
11.644
-2.228
Totaal Programmalasten
85.481
84.964
81.235
-3.729
Overhead MGR
9.149
8.899
7.845
-1.055
Totaal lasten
94.630
93.863
89.080
-4.784
0
0
0
0
Saldo van baten en lasten
Overhead • iRvN • WerkBedrijf Vastgoed • Bestuursondersteuning • Overhead MGR bij alle onderdelen
Inkomensregelingen • WerkBedrijf WERK wettelijke loonkostensubsidie
Begeleide Participatie • WerkBedrijf WERK arbeidsmatige dagbesteding • WerkBedrijf SW uitvoering wet sociale werkvoorziening
Arbeidsparticipatie • WerkBedrijf WERK basisdienstverlening participatiewet en meerwerk
Jaarstukken 2020 MGR Rijk van Nijmegen
42
2.2 Toelichting op resultaat vóór eind afrekening Zoals bekend komt het resultaat van de MGR uit op € 0. De afrekeningen met de deelnemende gemeenten is reeds in de cijfers verwerkt. De reden hiervoor betreft een fiscaal vereiste. In deze toelichting op het resultaat lichten we, conform afspraak met de adviesfunctie, het resultaat voor en na afrekening en per onderdeel toe. Het resultaat van de MGR voor afrekening komt uit op € 2,3 miljoen. Dit resultaat valt uiteen in de volgende onderdelen: