C3 d.d. 27 maart 2024 van VRGZ inzake Jaarstukken 2023 en Ontwerpbegroting 2025 VRGZ

Pagina 22 van 32

zoals stijgende rente en hoge inflatie, staan onze financiën onderdruk als gevolg van het huidige Rijksbeleid met betrekking tot de financiering van de gemeenten vanaf 2026. De VNG heeft berekend dat gemeenten vanaf het - inmiddels als 'ravijnjaar' bekendstaande - jaar 2026 geconfronteerd worden met een structurele korting van ongeveer € 3 miljard per jaar. Het Rijk en de VNG zijn hierover nog in gesprek, maar bij ongewijzigd beleid ontkomen wij er niet aan om op lokaal niveau scherpe keuzes te maken, zodat onze uitgaven in lijn blijven met de beschikbare financiële middelen. ln dat kader doen wij een nadrukkelijk beroep op onze verbonden partijen, en daarmee ook op de VRGZ. Vanzelfsprekend gaan wij ervan uit dat u streeft naar een kwalitatief goede dienstverlening tegen zo laag mogelijke lasten voor onze inwoners. En bij de behandeling van uw conceptbegroting zullen wij daar ook nadrukkelijk op toezien. ln de aanloop daar naartoe geven wij u in het licht van onze huidige financiële situatie graag het volgende mee:

VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. In beginsel zal de VRGZ trachten ontwikkelingen binnen de begroting op te vangen. De VRGZ is terughoudend met nieuw beleid. Er zijn echter ook ontwikkelingen, onder andere de herziening van de Wet Veiligheidsregio’s en uitdaging rondom klimaatverandering en de energietransitie die nieuw beleid noodzakelijk kunnen maken. De effecten van de nieuwe wet Veiligheidsregio’s, zijn op dit moment nog niet bekend. Wij zullen zorgvuldig nut en noodzaak afwegen, de ontwikkelingen monitoren en verwoorden in de Kaderbrief en in de begroting ontwikkelingen concretiseren en onderbouwen.

Nieuw beleid Wij zien in onze eigen begroting en meerjarenraming de komende jaren geen ruimte voor structurele beleidsintensiveringen. ln het verlengde daarvan vragen wij u om terughoudend om te gaan met voorstellen voor nieuw beleid; daarbij is ons uitgangspunt 'Nee, tenzij...'.

ln uw kaderbrief beschrijft u echter een diversiteit aan landelijke, regionale als interne ontwikkelingen die leiden tot zowel beleidsintensivering als tot nieuw beleid. Wij adviseren u om kritisch te heroverwegen welke daarvan u daadwerkelijk in uw conceptbegroting opneemt. En wij vragen u om daarbij een zodanige onderbouwing te leveren, dat wij ook in staat gesteld worden om nut en noodzaak goed te kunnen beoordelen. Dit geldt overigens ook voor nieuwe beleidsvoornemens waarvoor dekking kan worden gevonden binnen uw begroting en meerjarenraming. Loon- en prijsindexatie Daarnaast dringen we erop aan dat u realistische ramingen opneemt voor loon- en prijsstijgingen. De financiële controllers van de Rivierenlandse gemeenschappelijke regelingen Hebben met elkaar afspraken gemaakt over de systematiek van het in de begroting verwerken van verwachte salariskostenstijgingen, en de daarbij gewenste

VRGZ werkt conform Begrotingsrichtlijn Regio Nijmegen (BRN). Daarbij wordt gebruik gemaakt van CEP. Het Centraal Plan Bureau (CPB) publiceert bij de Macro Economische

Pagina 23 van 32

onderlinge harmonisering. Er is afgesproken aansluiting te zoeken bij de door het CPB 'berekende' stijging van de lonen (de geraamde loonontwikkeling), die in de door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties uitgebrachte septembercirculaire is gepubliceerd. Als de werkelijke salariskostenstijging in het lopende begrotingsjaar (nu: 2023) afwijkt van de ramingen die in de begroting zijn verwerkt, dan kunnen de structurele effecten daarvan worden meegenomen in de salarisberekeningen van de begroting voor het iaarT+2'. Voor prijsontwikkeling dient aansluiting te worden gezocht bij de door het CPB opgestelde "prijsindex nationale bestedingen" die in de septembercirculaire zijn opgenomen. Alleen als voor spécifieke kostencategorieën andere indexeringspercentages gelden, kan worden afgeweken van het algemene indexeringspercentage en worden de markconforme kostenstijgingen in de begrotingscijfers verwerkt. Achteraf met terugwerkende kracht prijsontwikkelingen corrigeren achten wij daarbij niet opportuun. Eventuele knelpunten die ontstaan doordat de werkelijke prijsontwikkeling zich gedurende een jaar anders ontwikkelt dan de in de begroting opgenomen ramingen, dienen naar onze mening te worden gemeld via de voortgangsrapportages. Met in het geval van een negatieve afwijking ook een dekkingsvoorstel.

Verdeelmethodiek Recent werd door twee gemeenten wederom aangedrongen op herbezinning over de methodiek voor berekening van de inwonerbijdrage. Voorgaande jaren stond het AB daar niet voor open. Dit jaar echter werd de toezegging gedaan om op basis van een nadere analyse de discussie over dit onderwerp te heropenen. Wij verzoeken u de gemeenteraden tijdig in dit proces te betrekken.

Tot slot We zijn ons ervan bewust dat de VRGZ vanaf 2015 een intensief bezuinigingstraject heeft doorlopen, waarbij ook investeringen zijn uitgesteld. Desalniettemin zijn wij door ons plotseling versomberde financiële perspectief toch genoodzaakt nu deze zeer kritische houding aan te nemen, waarvoor wij rekenen op uw begrip. Nogmaals onze dank voor de heldere kaderbrief, die ons de mogelijkheid biedt om in de aanloop naar uw begroting door ons gewenste koers kenbaar te maken. West Maas en Waal

Verkenningen (MEV) in september geen doorkijk op langere termijn (meer). Deze doorkijk wordt alleen bij het Centraal Economisch Plan (CEP) in maart gepubliceerd. Daarom is voor de BRN het CEP maatgevend geworden voor de begrotingen (doorkijk op langere termijn). De MEV (september) wordt gebruikt voor de eenmalige actualisatie van de indexering. Wij handhaven ook voor de BRN 2025 dezelfde methodiek.

De herverdeelmethodiek is een vraagstuk van de verdeling van de kosten die gepaard gaan met de dienstverlening door de VRGZ tussen gemeenten. De richting van het bestuurlijke gesprek hierover en de uitkomst is nog niet duidelijk. De VRGZ faciliteert dit traject en zal daarbij het betrekken van gemeenten en gemeenteraden als aandachtspunt voor ogen houden.

De gemeenteraad heeft kennis genomen van de Kaderbrief 2025 en wil graag een zienswijze kenbaar maken:

Pagina 24 van 32

Grote mate van onzekerheid inzichtelijk maken in begroting Net als vorig jaar staat een grote mate van onzekerheid centraal in de Kaderbrief 2025. De Kaderbrief 2025 geeft zeer beperkt inzicht in de financiële en organisatorische gevolgen van de beschreven ontwikkelingen. In de conceptbegroting 2025 verwachten we derhalve een concrete uitwerking van de risico’s in een financieel sluitend stuk. Verder wil het college dat de Veiligheidsregio Gelderland- Zuid (VRGZ) ontwikkelingen die de VRGZ financieel raken blijft monitoren en in beginsel binnen de bestaande budgetsystematiek opvangt.

Terughoudendheid instellen reserves We wijzen de VRGZ erop dat de gemeente West Maas en Waal terughoudend is in het instellen van (grote) algemene reserves. We vragen daarom duidelijk het doel van de reserve te beschrijven in het voorstel omtrent vastgoed, zodat de juiste afweging gemaakt kan worden. De bevoegdheid voor het instellen van een nieuwe reserve ligt bij de raad.

De VRGZ is zich bewust van de financiële situatie waarin gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. Waar mogelijk worden ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen.

De VRGZ neemt hierbij de regels in acht zoals deze door het bestuur zijn vastgesteld met betrekking tot de algemene reserve. Met betrekking tot de bestemde reserve is hiertoe een voorstel en uitwerking opgenomen in de ontwerpbegroting.

We zien met belangstelling de conceptbegroting VRGZ voor 2025 tegemoet, waarin het bovenstaande verder is uitgewerkt. West Betuwe

Op 27 februari 2024 heeft onze gemeenteraad de kaderbrief 2025 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid besproken. Wij hebben besloten voor de kaderbrief 2025 een inhoudelijke zienswijze in te dienen ten aanzien van de financiële situatie van gemeenten, nieuw beleid, loon- en prijsindexatie en de samenwerking op de P&C-cyclus van gemeenschappelijke regelingen. Financiële situatie van gemeenten Wij zien onze gemeente de komende jaren geconfronteerd met grote uitdagingen. Een veelheid aan taken en maatschappelijke opgaven vragen om onze inzet, terwijl we te maken hebben met een knellend financieel middelenkader. Naast macro-economische ontwikkelingen als de stijgende rente en de hoge inflatie, staan onze financiën onder druk als gevolg van het huidige Rijksbeleid met betrekking tot de financiering van gemeenten vanaf 2026. De VNG heeft berekend dat gemeenten vanaf het inmiddels als ‘ravijnjaar’ bekend staande jaar 2026 geconfronteerd worden met een structurele korting van ongeveer 3 miljard euro per jaar. Het Rijk en de VNG zijn hierover nog in gesprek, maar bij

De VRGZ is zich bewust van de financiële situatie waarin gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten.

Pagina 25 van 32

ongewijzigd beleid ontkomen wij er niet aan om op lokaal niveau scherpe keuzes te maken zodat onze uitgaven in lijn blijven met de beschikbare financiële middelen. In dit kader doen wij nadrukkelijk ook een beroep op onze verbonden partijen. Vanzelfsprekend gaan wij er vanuit dat uw gemeenschappelijke regeling streeft naar een kwalitatief goede dienstverlening tegen zo laag mogelijke lasten voor onze inwoners. Bij de behandeling van uw begroting zullen wij hier nadrukkelijk ook op toezien. Beleidsinhoudelijk Bij de concept kaderbrief VRGZ 2025 hebben wij de volgende opmerkingen: Verdeelmethodiek Wij zijn positief over het aangekondigde onderzoek naar de huidige verdeelmethodiek van de gemeentelijke bijdrage. Graag verlenen wij onze medewerking naar dit onderzoek en zijn benieuwd naar de uitkomsten. Vastgoed De financiële uitdagingen ten aanzien van het vastgoed staan beschreven. West Betuwe heeft bij de begroting 2024 al aangegeven het in beginsel niet eens te zijn met een uitbreiding van de (kapitaallasten) voor het vastgoed. Zoals bekend hebben de gemeenten vragen voor de conceptbegroting 2025 om met een meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan.

Gezien de samenhang en complexiteit van bovenstaande ontwikkelingen wil het Algemeen Bestuur hierover in het eerste half jaar van 2024 in gesprek gaan. Hieruit zal een concreet plan voortvloeien. Tot die tijd kunnen wij geen aanvullende uitzettingen op de vastgoedportefeuille accepteren. Graag zien wij dat de uitgangspunten voor deze discussie helder gemaakt worden voordat er verdere stappen gezet worden. Dit is nodig om hierop goed te kunnen toetsen. Nieuw beleid We zien in onze begroting en meerjarenraming voor de komende jaren geen ruimte voor structurele beleidsintensiveringen. In het verlengde hiervan vragen wij onze gemeenschappelijke regelingen om terughoudend om te gaan met voorstellen voor nieuw beleid. Daarbij hanteren wij het principe “Nee, tenzij…”. In de kaderbrief zijn diverse ontwikkelingen opgenomen zonder dat hier een bedrag wordt aangehangen. Nieuw beleid dat niet is opgenomen in de kaderbrief zullen wij in principe in de begroting niet honoreren. Wellicht ten overvloede: Bovenstaande geldt ook voor nieuwe beleidsvoornemens waarvoor dekking gevonden kan worden binnen uw begroting

In 2024 wordt door het bestuur van de VRGZ ook gesproken over de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden tot een plan rondom vastgoed eind 2024, zoals dit ook door de gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de begroting 2024. De gemeenten en de gemeenteraden zullen goed worden geïnformeerd gedurende dit traject. Inmiddels is het MJOP is herijkt conform opdracht van het bestuur VGRZ. Dit MJOP richt zich op het reguliere onderhoud. De herziening van het MJOP wijst uit dat dit onderhoud tot stijgende kosten leidt. In de Jaarstukken 2023 wordt een voorstel gedaan om de stijging van deze kosten te dekken vanuit een bestemde reserve Herziening MJOP gedurende het onderzoek naar de kostenverdeelsystematiek en de toekomst van ons vastgoed. De VRGZ is terughoudend met nieuw beleid. Er zijn echter ook ontwikkelingen, onder andere de herziening van de Wet Veiligheidsregio’s en uitdaging rondom klimaatverandering en de energietransitie die nieuw beleid noodzakelijk kunnen maken. De effecten van de nieuwe wet Veiligheidsregio’s, zijn op dit moment nog niet bekend. Wij zullen zorgvuldig nut en noodzaak afwegen, de ontwikkelingen monitoren en in de begroting ontwikkelingen concretiseren en

Pagina 26 van 32

en meerjarenraming. Loon- en prijsindexatie Wij gaan ervan uit dat u realistische ramingen opneemt voor loon- en prijsstijgingen. In de kaderbrief zijn nog geen indexaties aangegeven. Het is ons bekend dat de indexering van de VRGZ wordt gebaseerd op de richtlijnen van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen van de gemeente Nijmegen. Op het moment van publiceren van de kaderbrief 2025 was dit advies (nog) niet beschikbaar. Bij de aanbieding van de begroting 2025 dient het bestuur de (eventuele) indexering te onderbouwen en kunnen wij eventueel hierop een reactie/zienswijze geven.

Wijchen

onderbouwen.

De percentages vanuit Begrotingsrichtlijn Regio Nijmegen (BRN) zijn toegepast en toegelicht in de begroting (4,62%).

P&C-cyclus van gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de wijziging van de Wet Gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. Deze wetswijziging beoogt de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraden ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen te versterken. In het verlengde hiervan willen wij in de komende periode graag regionaal gezamenlijke afspraken maken op het gebied van planning en control. Een gezamenlijke kader voor gemeenschappelijke regelingen zorgt enerzijds voor meer grip van gemeenten op gemeenschappelijke regelingen en biedt anderzijds duidelijkheid aan onze gemeenschappelijke regelingen over wat er van hen wordt verwacht op dit onderwerp. Wij gaan hierover graag met u in gesprek. Graag ontvangen wij uw reactie op onze zienswijze.

De VRGZ heeft aandacht voor de controlerende en kaderstellende rol van gemeenteraden en heeft aandacht voor de relevante termijnen. Dit is ook verwerking in de ontwerptekst van de gemeenschappelijke regeling. De VRGZ zoekt graag afstemming met de gemeentelijke organisaties en griffiers om de P&C producten met de geldende termijn pas te maken met de agendering in de raden in de regio Gelderland-Zuid.

In uw brief van 16 november 2023 biedt u de raad van Wijchen de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de kaderbrief 2025. De gemeenteraad heeft kennis genomen van de kaderbrief 2025 en heeft een bezwaar hierover:

In de ontwerpbegroting worden de ontwikkelingen voorzien van concretisering en financiële doorvertaling.

Pagina 27 van 32

Grote mate van onzekerheid inzichtelijk maken in begroting Net als vorig jaar staat een grote mate van onzekerheid centraal in de Kaderbrief. De Kaderbrief geeft zeer beperkt inzicht in de financiële en organisatorische gevolgen van de beschreven ontwikkelingen. In de conceptbegroting 2025 verwachten we derhalve een concrete uitwerking van de risico’s in een financieel sluitend stuk. Verder wil de raad dat de VRGZ ontwikkelingen die de VRGZ financieel raken blijft monitoren en in beginsel binnen de bestaande budgetsystematiek opvangt.

Waar mogelijk worden ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen. De VRGZ heeft in de afgelopen rapportagemomenten gemeenten geïnformeerd over de financiële situatie van VRGZ waarbij is vermeld dat er geen ruimte is om grote ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, zonder dat dit primaire dienstverlening raakt.

Terughoudendheid in instellen reserves We wijzen de VRGZ erop dat de gemeente Wijchen terughoudend is in het instellen van (grote) algemene reserves. We vragen daarom duidelijk het doel van de reserve te beschrijven in het voorstel omtrent vastgoed, zodat de juiste afweging gemaakt kan worden. De bevoegdheid voor het instellen van een nieuwe reserve ligt bij de raad.

De VRGZ neemt hierbij de regels in acht zoals deze door het bestuur zijn vastgesteld met betrekking tot de algemene reserve. Met betrekking tot de bestemde reserve is hiertoe een voorstel en uitwerking opgenomen in de ontwerpbegroting.

We zien met belangstelling uit naar de concept begroting VRGZ voor 2025 waarin het bovenstaande verder is uitgewerkt.

Zaltbommel

Tijdens de openbare vergadering van 22 februari jongstleden is de kaderbrief 2025 van de veiligheidsregio Gelderland-Zuid aan de orde geweest. In deze brief leest u onze zienswijze. Zienswijze In de raadsvergadering van 22 februari 2024 is de kaderbrief 2025 VRGZ besproken en is deze zienswijze(brief) vastgesteld. De kaderbrief betrof: Algemene uitgangspunten; Inhoudelijke ontwikkelingen; Risico’s. De gemeenteraad heeft kennis genomen van de kaderbrief en heeft enkele opmerkingen hierover. Deze leest u hierna. Het aandeel van de gemeente Zaltbommel in de totale kosten van VRGZ is 5,3 %. In de kaderbrief worden taakdiscussies gevoerd en veel kostenstijgingen aangekondigd. De

In de ontwerpbegroting worden de ontwikkelingen voorzien van concretisering en financiële doorvertaling. De VRGZ houdt de ontwikkelingen evenals de financiële gevolgen nauwlettend in de gaten.

Pagina 28 van 32

hoogte van de bedragen wordt nog niet inzichtelijk gemaakt. In onze begrotingen wordt geen rekening gehouden met uitzettingen, anders dan loon- en prijsontwikkeling. De indexering voor de VRGZ wordt gebaseerd op de richtlijnen van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen van de gemeente Nijmegen. Op het moment van publiceren van de kaderbrief 2025 was dit advies (nog) niet beschikbaar. Graag zien wij dat bij de aanbieding van de begroting 2025 het bestuur de (eventuele) indexering onderbouwt zodat wij hierop een reactie/zienswijze kunnen geven.

De percentages vanuit Begrotingsrichtlijn Regio Nijmegen (BRN) zijn toegepast en toegelicht in de begroting (4,62%).

Vermeld wordt dat een aantal gemeenten de huidige verdeelmethodiek van de gemeentelijke bijdrage opnieuw wil laten bekijken. Het Algemeen Bestuur zal in de eerste maanden van 2024 over de verdeelmethodiek in gesprek gaan aan de hand van een nadere analyse van de huidige verdeelmethodiek en de mogelijke aanpassingen daarvan. Dit kan voor individuele gemeenten financiële consequenties hebben. Aangegeven wordt dat het voor de hand ligt dat de financiële consequenties pas vanaf 2026 merkbaar zijn. De financiële uitdagingen ten aanzien van het vastgoed staan beschreven. Zoals bekend hebben de gemeenten vragen naar aanleiding van de conceptbegroting 2025 om met een meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan. Gezien de samenhang en complexiteit van bovenstaande ontwikkelingen wil het Algemeen Bestuur hierover in het eerste halfjaar van 2024 in gesprek gaan. Hieruit zal een concreet plan voortvloeien. Tot die tijd kunnen wij geen aanvullende uitzettingen op de vastgoedportefeuille accepteren. Graag zien wij dat de uitgangspunten voor deze discussie helder gemaakt worden voordat er verdere stappen gezet worden. Dit is nodig om hierop goed te kunnen toetsen. Tot slot: Wij wensen u veel succes toe bij het opstellen van de conceptbegroting, en zien deze met belangstelling tegemoet.

PSP92

Geachte leden van het Dagelijks Bestuur van de VRGZ,

In 2024 wordt door het bestuur van de VRGZ ook gesproken over de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden tot een plan rondom vastgoed eind 2024, zoals dit ook door de gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de begroting 2024. De gemeenten en de gemeenteraden zullen goed worden geïnformeerd gedurende dit traject. Inmiddels is het MJOP is herijkt conform opdracht van het bestuur VGRZ. Dit MJOP richt zich op het reguliere onderhoud. De herziening van het MJOP wijst uit dat dit onderhoud tot stijgende kosten leidt. In de Jaarstukken 2023 wordt een voorstel gedaan om de stijging van deze kosten te dekken vanuit een bestemde reserve Herziening MJOP gedurende het onderzoek naar de kostenverdeelsystematiek en de toekomst van ons vastgoed. Wij danken u voor de toezending van uw reactie.

Het Algemeen Bestuur heeft op 16-11-2023 in Apeldoorn besloten om de Kaderbrief VRGZ 2025 voor zienswijzen voor te leggen bij de gemeenteraden. De PSP’92 neemt de vrijheid om ook een reactie in te sturen. Dat doen wij vanuit onze interesse voor gemeenschappelijke regelingen en regionale samenwerking. Aan ons heeft u een

Pagina 29 van 32

medestander rond samenwerking van gemeenten op belangrijke thema's. Veiligheid in de brede zin van het woord is zo een thema. Deze brief is dan ook als positief en als versterkend bedoeld. Wij spreken de hoop uit dat u deze ook zo ervaart. Landelijke ontwikkelingen • De Wet Veiligheidsregio’s zal worden vervangen door de Wet Crisisbeheersing en brandweerzorg. Er is door Rutte-IV ingezet op de uitvoering van de Landelijke agenda crisisbeheersing 2024-2029. Voordat de Wet Veiligheidsregio’s vervangen wordt door een nieuwe Wet is de Contourennota Versterking crisisbeheersing en brandweerzorg van het Ministerie van J&V opgesteld. Veel zaken uit de landelijke agenda en contourennota zijn al onderkend door de VRGZ. Is het mogelijk om een uitgebreidere beschouwing hierover op te nemen in de Begroting 2025? • Een nieuw onderwerp is 'Activering van de samenleving'. Uitdaging hier is om te bezien en te verkennen en onderzoeken wat de samenleving zelfstandig kan oppakken bij een crisis of calamiteit. Niet alles hoeft door de overheid, maar we vragen aandacht voor hen die hier niet toe in staat zijn. Houd rekening met het wellicht wel aanwezige ‘weetvermogen’, maar het ontbrekende ‘doenvermogen' (zie het WRR-Rapport ‘Weten is nog geen doen’, rapportnummer 97, 2017). Niet iedereen kan alles wat hij wel wil en weet. Graag lezen wij een toezegging.

• Nazorg is belangrijk en een zorg voor de overheid. Niet alleen voor slachtoffers en benadeelden, maar ook zeker voor hen die hulp verleenden. Uiteindelijk hebben zij een stap vooruit gezet waar anderen juist die stap achteruit zetten. Wij steunen dit punt.

• Wij zien de cybersecurity als zorgpunt en kwetsbaar onderwerp voor onze veiligheid. We vragen hier met klem aandacht voor. De samenleving raakt volledig ontregeld als er geen internet is of als er geen geld via elektronische weg opgenomen kan worden. Chartaal geld raakt buiten beeld en dat is ook te wijten aan de overheid. We vragen om onderkenning van deze zorg. • De acute zorg staat onder druk. Ambulancezorg moet er zijn als elke seconde telt. Niet alleen in de steden, maar ook in de kleine kernen. Kan er informatie beschikbaar komen over het aantal tijdige ritten op zowel ambulance, als ook politie en brandweer? Welke witte vlekken zijn er te onderscheiden? We zien graag informatie in het Jaarverslag. • Er wordt gesproken over pilots rondom zorgcoördinatie. Wellicht past dit meer in de stukken van de GGD, maar we zien graag meer informatie tegemoet over deze pilots. • De energietransitie is van belang en zal impact hebben op de inzet en vraag voor brandweerzorg. Elektrisch aangedreven auto’s zullen andere soorten ongelukken

Reeds bekende ontwikkelingen worden zoveel mogelijk geconcretiseerd. Op dit moment is de exacte uitwerking van de herziening van de wet nog onbekend. We zijn aangesloten bij landelijke ontwikkelingen en volgen deze nauwkeurig. In het regionaal beleidsplan kunt u meer lezen over de meerjarige plannen van de VRGZ. Zelfredzaamheid is een van de uitgangspunten van het beleid van de VRGZ. Dit heeft dan ook onze aandacht.

Met betrekking tot onderstaande punten verwijzen we u naar ons regionaal beleidsplan waar u meer kunt lezen over de context waarin de VRGZ opereert en de doelstellingen voor de komende jaren. De operationele prestaties kunt u vinden in de jaarstukken. De politie is geen onderdeel van de Veiligheidsregio.

Pagina 30 van 32

veroorzaken. Ook waterstoftanks vragen aandacht. Regionale ontwikkelingen • Rondom de juridische ondersteuning vragen wij ons af of de Veiligheidsregio ook contact heeft en samen kan werken met de Omgevingsdiensten. De Omgevingsdiensten hebben juridische capaciteiten en ondersteuning. Deze twee regionale organisaties zouden wellicht van elkaar kunnen profiteren. De provincie kan wellicht de connectie maken. Financiële ontwikkelingen en kaders • Wanneer publiceert de Adviesfunctie de indexcijfers? • Zijn de effecten van de Coronapandemie en de Vluchtelingencrisis/Oekraïne-instroom inmiddels volledig helder en verwerkt?

In de begroting kunt u meer onderbouwing vinden voor dit voorstel. De samenwerking met de omgevingsdiensten bestaat inderdaad.

Proces Wij wensen u succes met het verwerken van de zienswijzen en vragen u om onze opmerkingen mee te nemen in de verwerking en het opstellen van de concept-Begroting voor de VRGZ in 2025. Een afschrift van deze brief verzenden wij zowel aan uw Algemeen Bestuur als aan Provinciale Staten van Gelderland. Wij zien uit naar uw antwoord. Met vriendelijke groeten, Pacifistisch-Socialistische Partij '92,

Pagina 31 van 32

Pagina 32 van 32

Programmabegroting 2025 Meerjarenraming 2026-2028

Colofon Versienummer:

1.0

Datum:

21-03-2024

Status:

Concept

Omslagfoto:

VRGZ beeldbank

5

Inhoudsopgave

5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................... 27 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen.............................................................. 32

Voorwoord .............................................................................................. 4 1

5.3 Financiering .......................................................................................... 34

Inleiding ........................................................................................... 6

5.4 Bedrijfsvoering ..................................................................................... 36

1.1 Leeswijzer begroting ..............................................................................6 2 Kerntaken, landelijke ontwikkelingen en Regionaal Beleidsplan 20242027 ........................................................................................................ 8

5.5 Verbonden partijen .............................................................................. 39 6

6.2 Baten en lasten Crisis- en Rampenbestrijding ..................................... 42

2.2 Regionaal Beleidsplan 2024 – 2027 .......................................................8

6.3 Baten en lasten Regionale Ambulancevoorziening ............................. 50

2.3 Risico’s met extra focus..........................................................................9

6.4 Uiteenzetting financiële positie ........................................................... 54

Programma Crisis- en Rampenbestrijding ........................................ 12

6.5 Stand en verloop voorzieningen en reserves ...................................... 56

3.1 Een sterk netwerk ................................................................................12

6.6 Incidentele baten en lasten en structureel evenwicht ........................ 57

3.2 Een weerbare organisatie ....................................................................13

6.7 Investeringsplanning ............................................................................ 58

3.3 Informatiemanagement .......................................................................17 3.4 Landelijke ontwikkelingen ....................................................................18 3.5 Autonome ontwikkelingen ...................................................................20 4

Financiële begroting ........................................................................41 6.1 Baten en lasten Veiligheidsregio Gelderland-Zuid............................... 41

2.1 Kernactiviteiten ......................................................................................8

3

Paragrafen ......................................................................................27

Programma Regionale Ambulancevoorziening ................................. 23

7

Bijlagen ...........................................................................................61 7.1 Bijdragen deelnemende gemeenten ................................................... 61 7.2 Baten en lasten per taakveld ............................................................... 66 7.3 Begrotingswijzigingen 2024 ................................................................. 72

4.1 Ambulancezorg Gelderland-Zuid..........................................................23

7.4 Beleidsindicatoren ............................................................................... 75

4.2 Zorgcoördinatie ....................................................................................23

7.5 Financiële spelregels ............................................................................ 76

4.3 Schaarste materiaal en materieel ........................................................24

7.6 Begrippenlijst ....................................................................................... 85

4.4 Arbeidsmarktproblematiek ..................................................................24

7.7 Verklaring van afkortingen .................................................................. 86

4.5 Kerngegevens ambulancezorg .............................................................24 4.6 Streefwaarden ambulancezorg ............................................................25

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

3

Voorwoord Hierbij bieden wij u de begroting voor het jaar 2025 van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid aan. Op hoofdlijnen zijn de activiteiten en belangrijke ontwikkelingen voor 2025 reeds genoemd in de Kaderbrief 2025 Veiligheidsregio Gelderland Zuid . De leidraad voor deze begroting is het regionaal beleidsplan voor de periode 2024-2027. Dit plan is vastgesteld door het bestuur van de veiligheidsregio. Het beleidsplan vormt de basis voor onze activiteiten en helpt ons om onze taken en verantwoordelijkheden op een effectieve manier te vervullen. Doorlopend werken we aan een optimale dienstverlening in de regio op het gebied van Brandweer en Ambulancezorg en Rampenbestrijding en Crisisbeheersing. Naast de dagelijkse uitvoer van deze activiteiten zijn er landelijke en regionale ontwikkelingen en uitdagingen met consequenties voor onze regio en onze activiteiten. Hierbij noemen we bijvoorbeeld de voorbereiding voor een nieuwe Wet Veiligheidsregio's. De herziening van deze wet loopt al enige tijd en zal van invloed zijn op ons werk en onze organisatie. Ook zien we grotere thema's waarop we ons moeten voorbereiden zoals klimaatverandering en de energietransitie.

Wij proberen hierop zo goed mogelijk te anticiperen door op verschillende niveaus goed betrokken en vertegenwoordigd te zijn bij landelijke gremia, maar ook door actief de samenwerking op te zoeken met onze partners en met onze gemeenten. We delen informatie, oefenen samen en betrekken de gemeentelijke organisaties in de ontwikkeling en uitwerking van specifieke thema’s.

De gemeenteraden betrekken we door hen zorgvuldig en actief te informeren. Dit doen we met oog voor de verschillende rollen en belangen en vanuit de gedachte dat de veiligheidsregio van ons allemaal is. De zorg voor anderen is belangrijk voor onze organisatie. Dat geldt niet alleen voor het leveren van zorg aan burgers, maar ook voor zorg aan onze eigen medewerkers. Wij hebben oog voor de inzet door onze mensen en wat dit van hen vraagt en zullen ook daar blijvend aandacht aan besteden. Wij willen alle betrokkenen danken voor hun toewijding en samenwerking. Samen bouwen we aan een veiligere toekomst voor ons allen. Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Maart 2024

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

4

Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

1 Inleiding

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

5

1 Inleiding 1.1 Leeswijzer begroting De begroting is als onderstaand opgebouwd. ▪

De kernactiviteiten van de VRGZ, de landelijke ontwikkelingen en de stand van zaken met betrekking tot het Regionaal Beleidsplan 20242027

▪

Crisis- en Rampenbestrijding (sector Brandweer en sector Crisisbeheersing)

▪

Regionale Ambulancevoorziening (RAV) (sector Regionale Ambulance Voorziening

▪

Interne bedrijfsvoering (sector Bedrijfsvoering)

In het tweede hoofdstuk wordt beschreven wat de kernactiviteiten zijn, worden de landelijke ontwikkelingen geschetst die doorwerking zullen hebben in onze veiligheidsregio en worden de speerpunten belicht die voortvloeien uit het regionaal beleidsplan 2024 – 2027 dat het Bestuur na raadpleging van de gemeenteraden in onze regio heeft vastgesteld. In het derde en vierde hoofdstuk worden de activiteiten op basis van het beleidsplan van de twee programma’s van de veiligheidsregio weergegeven: Crisis- en Rampenbestrijding (sector Brandweer en sector Crisisbeheersing) en de Regionale Ambulancevoorziening. In de hoofdstukken vijf, zes en zeven volgen de paragrafen en de financiële uiteenzetting.

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

6

2 Beleidsplan

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

7

2 Kerntaken, landelijke ontwikkelingen en Regionaal Beleidsplan 2024-2027 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) is een regionaal samenwerkingsverband van de veertien gemeenten in deze regio, op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). De VRGZ is de organisatie voor de voorbereiding op en coördinatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing, voor de brandweerzorg, ambulancezorg en geneeskundige hulpverlening en meldkamer.

2.1 Kernactiviteiten De Wet veiligheidsregio’s (Wvr) en de Wet ambulancezorgvoorzieningen vormen de basis voor de verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden van de veiligheidsregio. Behalve het instellen van brandweer, GHOR en meldkamer, gaat het daarbij om het adviseren van het bevoegd gezag over risico’s en over het voorkomen, beperken en bestrijden van branden, rampen en crises, het organiseren van de rampenbestrijding en crisisbeheersing en om informatiemanagement. Ambulancezorg Gelderland-Zuid (AZGZ) verleent zorg op grond van een spoedeisende urgentie of verleent niet-spoedeisende zorg op woon- of verblijfadres of door vervoer. Daarmee is Veiligheidsregio Gelderland-Zuid op het terrein van fysieke veiligheid de partner voor gemeenten en andere instellingen. De veiligheidsregio verleent haar diensten aan iedereen die woont, verblijft of werkt in de regio Gelderland-Zuid. Deze dienstverlening moet betrouwbaar en adequaat zijn.

VRGZ continueert de komende beleidsperiode bovenstaande reguliere basistaken voor brandweerzorg, ambulancezorg, meldkamer, GHOR, informatievoorziening, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dat geldt ook voor de wettelijke adviestaken op het gebied van fysieke veiligheid. Deze taken worden uitgevoerd in een context die momenteel verschillende ontwikkelingen kent. Grote landelijke ontwikkelingen waaronder de nieuwe Wet veiligheidsregio's, die zich onder andere richt op versterking op het gebied van crisisbeheersing en een financiële impuls, door ophoging van de BDuR-middelen (Brede Doeluitkering Rampenbestrijding), voor de versterking van crisisbeheersing en informatiemanagement, zullen invloed hebben op de ontwikkelingen in de regio. Daarnaast zijn er grotere onderwerpen waarop we ons moeten voorbereiden zoals de veranderingen van het klimaat en de daarmee gepaard gaande ontwikkelingen rondom de energietransitie en duurzaamheid. De VRGZ spant zich ervoor in dat deze ontwikkelingen goed aangesloten zijn en blijven. Deze ontwikkelingen landen enerzijds in het meerjarige regionale beleidsplan waarin ook de accenten worden bepaald die de komende jaren van belang zijn voor de activiteiten van de VRGZ, maar anderzijds vragen de ontwikkelingen ook om flexibiliteit van onze organisatie en aanpassingen daar waar nodig.

2.2 Regionaal Beleidsplan 2024 – 2027 In december heeft het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, na consultatie van de gemeenteraden in onze regio en de partners met wie wij als regio verbonden zijn, het nieuwe regionaal beleidsplan voor de periode 2024-2027 vastgesteld.

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

8

Dit plan is gebaseerd op het Regionaal Risicoprofiel en beschrijft externe en interne ontwikkelingen, de risico’s en de veiligheidsthema’s die voor de gemeenten, crisispartners en andere regio’s belangrijk zijn. In het beleidsplan worden 35 beleidsdoelstellingen genoemd voor de komende vier jaren, geclusterd in drie speerpunten: 1. Een sterk netwerk 2. Een weerbare organisatie 3. Informatiemanagement In deze begroting voor het jaar 2025 zijn de beleidsdoelstellingen uit het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 vertaald naar activiteiten voor 2025. Deze activiteiten zijn terug te vinden in hoofdstuk 3 Programma Crisis- en Rampenbestrijding en hoofdstuk 4 Programma Ambulancezorg GelderlandZuid. Zoals afgesproken wordt in 2025 gestart met het actualiseren van het Regionaal Risicoprofiel 2024 op basis van de nieuwe landelijke handreiking. Een herijking van het regionaal risicoprofiel zorgt ervoor dat we als veiligheidsregio ons kunnen blijven prepareren op actuele risico’s en vraagt mogelijk om bijstelling van het beleidsplan en nieuwe strategische beleidskeuzes in 2026.

2.3 Risico’s met extra focus Binnen de beleidsperiode 2024-2027 wordt er extra aandacht besteed aan de volgende maatschappelijke thema’s: ▪

▪ ▪ ▪

Natuurbrand nabij kwetsbaar object Veilige energietransitie Klimaat en extreem weer

Hiermee sluiten het eerste en het derde thema aan bij de strategische agenda van het Veiligheidsberaad. Naast kennisopbouw en trainen en oefenen rondom deze thema’s leven we een bijdrage aan de uitvoering van bovenregionale (Oost 5) en landelijke programma’s en vertalen we landelijke crisisplannen of handreikingen door op regionaal niveau. Dit doen we door kennis- en netwerkbijeenkomsten te organiseren en regionale planvorming op te stellen of te actualiseren. Samen met andere overheden en maatschappelijke partijen geven we uitvoering aan publiekscommunicatie, wat gericht is op de activering van de samenleving en het laten nemen van de eigen verantwoordelijkheid van de samenleving bij de voorbereiding en aanpak van crises.

Digitale ontwrichting en cyber Verstoring van digitale processen kan een grote impact hebben op de hulpverlening en de openbare orde. We moeten ons daarom als gemeenten en veiligheidsregio goed voorbereiden op dit soort situaties. In het kader van het voorbereiden op digitale ontwrichting willen we in 2025 ons kennisnetwerk versterken richting onze gemeenten. Dit willen we doen door aan te sluiten bij bestaande netwerken binnen de gemeenten of een nieuw netwerk in te richten.

Digitale ontwrichting en cyber

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

9

Binnen dit netwerk willen we kennis met elkaar delen, maar indien nodig elkaar bijstand kunnen verlenen om gevolgen zo goed mogelijk te bestrijden. Hiertoe sluiten we ook aan bij landelijke netwerken zoals de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de VNG en VR-ISAC, het cyberinlichtingencentrum voor veiligheidsregio’s. Daarnaast blijven we alert op de impact van cyberincidenten bij vitale partners en schalen we op waar nodig in de crisisorganisatie.

Programma Veilige Energietransitie De inspanningen op het gebied van de veilige energietransitie blijven ook in 2025 voortgezet worden. In 2024 wordt hiertoe een meerjarenprogramma Veilige Energietransitie opgezet. In 2025 worden activiteiten uitgevoerd op het gebied van vakbekwaamheid, kennisdeling met en handelingsperspectief voor incidentbestrijding, gedragsverandering bij onze inwoners door middel van publieksvoorlichting brandveilig leven en kennisopbouw adviseurs risicobeheersing als het gaat om inrichten omgeving en risicogericht adviseren.

Natuurbrandbeheersing Net als in 2024 staat ook in 2025 de deelname aan het gezamenlijke project ‘Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing’ van de provincie Gelderland en de veiligheidsregio’s Gelderland-Midden, Noord- en OostGelderland en Gelderland-Zuid centraal. Het Algemeen Bestuur heeft op 21 december 2023 ingestemd met deelname aan dit project, dat in 2024 en 2025 uitgevoerd wordt. Het project bestaat uit twee sporen: het eerste richt zich op een lokale, objectgerichte aanpak in natuurgebieden, onder andere gericht op recreatieondernemingen, zorginstellingen of houders van een vitaal object. Het tweede richt zich op een natuurbrandpreventieplan voor natuurgebieden en infratracés; de regie daarvoor ligt bij de provincie. In de twee-sporenaanpak heeft de veiligheidsregio een belangrijke advies- en aanjaagfunctie. Daarnaast is binnen Vakbekwaamheid Brandweer extra aandacht voor natuurbrandbestrijding.

Klimaat en extreem weer In 2025 gaan we een verdieping aanbrengen op het thema klimaat en extreem weer. Door middel van scenario-analyses en een netwerkanalyse willen we informatie verzamelen, risico’s analyseren en veiligheidsvraagstukken in beeld brengen. Om vervolgens samen met de netwerkpartners te kijken hoe we omgaan met deze risico’s. Welke beheersmaatregelen kunnen we nemen en hoe gaan we om met restrisico’s. Vanuit de brandweer kijken we daarbij ook naar de impact op de bluswatervoorziening. Mogelijk kan dit in de toekomst tot extra materiële investeringen leiden.

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

10

3 Programma Crisis- en Rampenbestrijding

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

11

3 Programma Crisis- en Rampenbestrijding De sector Crisisbeheersing geeft samen met de sector Brandweer invulling aan het programma Crisis- en Rampenbestrijding (C&R). In de sector Crisisbeheersing zijn ook de taken en verantwoordelijkheden van de GHOR ondergebracht. In dit derde hoofdstuk van deze begroting wordt het programma C&R voor het begrotingsjaar 2025 uitgewerkt conform de drie speerpunten uit het Regionaal Beleidsplan 2024-2027: een sterk netwerk, een weerbare organisatie en informatiemanagement. In deze drie paragrafen staat centraal wat de sectoren Brandweer en Crisisbeheersing in 2025 gaan realiseren. In de vierde paragraaf staan we stil bij landelijke ontwikkelingen en in de vijfde paragraaf wordt nader ingegaan op autonome ontwikkelingen welke mogelijk invloed hebben op de VRGZ in 2025. De tabel met het overzicht van baten en lasten van het programma C&R en een toelichting op de verschillen staat in paragraaf 6.2. De veiligheidsregio's ontvangen vanaf 2023 extra middelen via de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) voor de versterking van crisisbeheersing en informatiemanagement. Met het Algemeen Bestuur is afgesproken is dat in Gelderland- Zuid jaarlijks middels een uitvoeringsprogramma verantwoording wordt afgelegd en nieuwe voorstellen worden uitgewerkt voor besteding van deze middelen.

Voor 2025 ontvangt de regio Gelderland-Zuid een bedrag van ruim € 2.205.000,dat geoormerkt is ten behoeve van: ▪ ▪

(het voorkomen of bestrijden van) langdurige crises; bovenregionale samenwerking;

▪ ▪

versterking crisisbeheersing algemeen; informatiemanagement.

De extra BDuR-bijdrage en de voorstellen voor besteding zijn verwerkt in deze begroting 2025. De besteding van de landelijke structurele extra financiële middelen zal verder worden uitgewerkt op basis van bestuurlijke afstemming in het kader van de invulling van het landelijke programma versterking crisisbeheersing en brandweerzorg. Het Rijk, veiligheidsregio’s en andere partners stellen hiertoe in 2024 gezamenlijke (landelijke) doelstellingen op in het kader van de Landelijke agenda Crisisbeheersing (zie 3.4).

3.1 Een sterk netwerk Doorontwikkeling VRGZ als netwerkorganisatie Veiligheidsregio’s moeten in samenwerking met het Rijk en andere partners beter in staat worden gesteld zich voor te bereiden op toekomstige (langdurige) rampen en crises door het fundament te versterken en te investeren in het netwerk, platform en de informatiefunctie. Zeker met een snel ontwikkelende omgeving en met nieuwe risico’s komen andere partijen zoals kennisinstituten en vertegenwoordigende organisaties naar voren. Dit willen we in 2025 bereiken door netwerkmanagement te borgen binnen alle sectoren van de VRGZ, integraliteit tussen de sectoren te bewaken en daarnaast de bovenregionale en landelijke samenwerking te versterken. Doordat we het netwerk goed kennen kunnen we operationeel beter ons werk doen, leveren we een betere dienstverlening, adviseren we tijdig en

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

12

goed het bevoegd gezag en voorzien we hulpverleners en inwoners van advies over (dreigende) risico’s, branden, rampen en crises.

en kennisontwikkeling en beleidsvorming op specifieke thema’s. In 2024 zullen de vijf regio’s hier samen nader invulling aan geven.

Aanpassing uitvoering adviesfunctie brandweer bij start Omgevingswet

De brandweer blijft vooral werken aan versterking van de samenwerking met de veiligheidsregio’s om ons heen, beleidsmatig en uitvoerend, op het gebied van incidentbestrijding, risicobeheersing en vakbekwaamheid. Provinciaal wordt er samengewerkt binnen het gezamenlijke project ‘Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing’ (zie paragraaf 2.3).

De VRGZ heeft de voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 afgerond met het inrichten van werkprocessen, trainen en opleiden van adviseurs en met de aansluiting op het Digitale Stelsel Omgevingswet. In 2024 zal blijken hoe de uitvoering van de Omgevingswet met gemeenten en omgevingsdiensten in de praktijk verloopt en of door proefondervindelijk leren en evalueren bijstellingen nodig zijn in 2025.

Versterken bovenregionale samenwerking Gezien de (landelijke en bovenregionale) opgaven die via de kaders bij de aanvullende BDuR en via de contourennota (en straks de nieuwe wet) bij de veiligheidsregio’s zijn neergelegd is samenwerking met de andere veiligheidsregio’s onmisbaar. Maar belangrijker nog: we zien vooral kansen en meerwaarde om samen op te trekken en van elkaar te leren. Hoewel de regio’s verschillen zijn de opgaven in grote lijnen hetzelfde. We doen dit landelijk maar ook (boven)regionaal. In 2023 zijn de veiligheidsregio’s binnen Oost 5 een gezamenlijk project gestart voor de (door)ontwikkeling van onze veiligheidsinformatieknooppunten. In 2024 en 2025 willen we de samenwerking op het gebied van crisisbeheersing verbreden naar andere onderwerpen zoals vakbekwaamheid, inzet bij langdurige (dreigende) crisis

Ook landelijk wordt al intensief samengewerkt op de opgaven die op ons afkomen. De Vakraad Risico- en Crisisbeheersing werkt aan een meerjarenprogramma, dat in 2024 aan de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) voorgelegd zal worden. Op basis van dat meerjarenprogramma zullen de komende jaren bovenregionale en landelijke ontwikkelingen uit o.a. de landelijke agenda crisisbeheersing samen worden opgepakt. Nog niet bekend is wat dat concreet betekent voor 2025. In ieder geval is afgesproken dat de regio’s een (klein) deel van hun extra BDuR-middelen reserveren voor deze samenwerking.

3.2 Een weerbare organisatie Versterking crisisbeheersing Het voornemen is om de VRGZ door te ontwikkelen van een organisatie ten behoeve van flitsrampen naar een organisatie die in staat is om cruciale processen te coördineren ter voorkoming en beheersing van uiteenlopende maatschappelijke rampen en crises. Daarin staan wij niet alleen: om dit te bereiken vormen we samen met onze huidige en nieuwe partners een platform veiligheid, waarin wij samenwerking en kennisdeling tot stand

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

13

brengen op de schaalgrootte van Gelderland-Zuid. De grote diversiteit aan ontwikkelingen die aanleiding kunnen zijn voor een ramp of crisis brengt met zich mee dat de VRGZ een organisatie wil zijn met goede relaties in een breed netwerk. De veiligheidsregio wil voor Gelderland-Zuid dé centrale spil zijn in een netwerk dat: ▪

samenwerking met en tussen vitale en maatschappelijke partners faciliteert om risico’s te verminderen en crises te beheersen.

▪

informatie bijeenbrengt, analyseert en – samen met partners – duiding geeft aan de ontwikkeling van veiligheidsrisico’s in Gelderland-Zuid. Hiermee is zij dé partij die het bevoegd gezag tijdig voorziet van advies over risico’s, branden, rampen en crises.

▪

zorgt voor een flexibele crisisorganisatie, die aansluit bij de maatschappelijke informatiebehoefte van inwoners, werkenden en passanten in Gelderland-Zuid en die aansluit bij de behoeften van bestuurders, hulporganisaties en partners.

Weerbare brandweerorganisatie Snel reageren en flexibel zijn is voor de brandweer al een kernkwaliteit. Echter door nieuwe risico’s, een grotere kans op bepaalde risico’s en een hogere intensiteit ervan, is ook voor de brandweer wendbaarheid een aandachtspunt. De brandweer werkt daarom verder aan de juiste personele en materiële slagkracht, gericht op handelen bij grootschalige tot kleine incidenten, van flitsincidenten tot inzet bij langduriger crises, waar

mogelijk samen met onze partners. Al ons repressief personeel is toegerust, getraind en geoefend op flexibel optreden in onvoorziene gebeurtenissen. Hier blijven wij structureel op ontwikkelen.

Kennisopbouw en trainen en oefenen van nieuwe crisis Om als crisisorganisatie voorbereid te zijn op nieuwe en ongekende crisis en rampen en de gevolgen daarvan, bouwt de VRGZ aan een wendbare en weerbare crisisorganisatie om toekomstige rampen- of crisis beter/effectiever het hoofd te kunnen bieden. Afspraken hierover zijn beschreven in het Regionaal Crisisplan 2024. Een crisisroutekaart geeft de opschalingsmogelijkheden binnen de regio weer. Naast de reguliere regionale crisisorganisatie die primair is gericht op de flitsramp, is dit een ‘voorbereidend team’ of een ‘flexibele projectorganisatie’. Naast het oefenen van traditionele rampen en crises zullen we in 2025 ook nadrukkelijk aan kennisbouw gaan doen rondom nieuwe type crisis. Hierbij zal scenario denken van groot belang zijn om een goede inschatting te kunnen maken van de impact en de gevolgen van een (dreigende) crisis. Daarnaast zal het vermogen om te improviseren en het volgen van een probleemgerichte en procesmatige aanpak van crises centraal staan, omdat de nieuwe typen crises vaak onvoorspelbaar verlopen en niet altijd direct duidelijk is wat de rol van de crisisorganisatie is.

Kennisopbouw en trainen van nieuwe risico's door de brandweer Kennis opbouwen en trainen zijn ook onderdeel van de weerbaarheid en wendbaarheid van de organisatie. Onder meer de energietransitie en

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

14

klimaatverandering vragen om vernieuwing van incidentbestrijding en risicobeheersing door verbreding van expertise (vakmanschap) en innovatie van materieel en operationele informatie. Ontwikkelingen zoals buurtbatterijen, waterstoftankstations en duurzame woningen vereisen een ontwikkeling in aanpak en vakmanschap. Onze vakbekwaamheidsprogramma’s zijn en worden dan ook steeds meer maatwerk, gebaseerd op regionale en lokale risico’s. Samen met andere veiligheidsregio’s richten we ons ook specifiek op het ontwikkelen van de bestrijding van incidenten in de scheepvaart.

gediagnosticeerd zijn met PTSS als gevolg van het werk bij de veiligheidsregio. De uitkomsten hiervan staan nog niet vast. Voor een aantal functionarissen van gemeenten en veiligheidsregio, die ook aanwezig zijn op een plaats incident, is deze nazorg niet of onvoldoende georganiseerd. Het gaat dan bijvoorbeeld om functionarissen van bevolkingszorg, crisiscommunicatie en informatiemanagement. In 2024 wordt daarom onderzoek gedaan naar mogelijke vormen van nazorg aan deze functionarissen, om professionele betrokkenheid in balans te houden en een gezonde verwerking te stimuleren. Een advies over het organiseren, bekwamen en beheren van een vorm van nazorg zal in 2025 worden geïmplementeerd, in nauwe samenwerking met gemeenten.

Nazorg medewerkers Bij de uitoefening van een crisisfunctie kunnen medewerkers te maken krijgen met impactrijke gebeurtenissen, dit geldt zowel voor beroepsmedewerkers van de brandweer en ambulancezorg, vrijwilligers, maar ook functionarissen die werkzaam zijn bij gemeenten die een functie vervullen in de crisisorganisatie. Met name grote calamiteiten, gebeurtenissen waarbij kinderen of collega’s betrokken zijn en reanimaties kunnen erg veel impact hebben. Wij vinden het van belang om zo goed als mogelijk te ondersteunen om te voorkomen dat medewerkers mentale klachten ontwikkelen. We hebben een team met betrokken en goed opgeleide collega’s beschikbaar voor de brandweer, het Team Collegiale Opvang (TCO). Binnen de ambulancezorg bestaat het Bedrijfsopvang Team (BOT). Daarnaast kijken we per situatie wat er voor deze medewerkers het meest passend is in het bieden van ondersteuning en adequate zorg. Voor deze medewerkers volgen we het landelijke onderzoek naar de mogelijkheid om te komen tot een landelijke regeling voor mensen die

Plan van aanpak nafase Met het woord nafase doelen we op de fase waarin alle voorkomende werkzaamheden plaatsvinden die samenhangen met de afwikkeling van een ramp of crisis. Om de inhoudelijke overdracht tussen de crisisorganisatie en staande organisaties te borgen, is het noodzakelijk dat we als gemeenten en veiligheidsregio inhoudelijke expertise ontwikkelen om een plan van aanpak voor de nafase te kunnen opstellen. Hierbij zullen de betrokken diensten inhoudelijke en praktische informatie geven ten behoeve van het plan van aanpak en een vooruitblik geven naar wat het nafase-team kan verwachten. In 2025 willen we kennis en bewustwording verbreden over de nafase en een regionale werkwijze en format ontwikkelen ten behoeve van warme overdracht aan o.a. de gemeente en andere betrokken organisaties.

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

15

Implementatie Regionaal Dekkingsplan 2024-2027 Het nieuwe dekkingsplan is uitgewerkt op basis van de bestaande taken die binnen de regio worden uitgevoerd. Ontwikkelingen zoals geschetst in het Regionaal Beleidsplan kunnen leiden tot noodzakelijke innovatie binnen de repressieve brandweerzorg en een andere kijk op de standaardinzet bij repressie. In 2024 worden al business cases opgezet en pilots uitgevoerd om te onderzoeken of het nodig is om nieuwe taken toe te voegen aan de brandweerzorg van Gelderland-Zuid. Dit zal ook in 2025 nog het geval zijn, met, afhankelijk van de resultaten van pilots, implementatie ervan. Denk aan het uitwerken van de Visie Incidentbestrijding in, op en aan het water, toekomstverkenningen voor gaspakinzet en logistiek, inzet van rietkapteams en Quick Response Teams, specialistische blussing en innovatie zoals inzet van onderwaterdrones.

het ontwikkelen van tools en technieken die datagedreven werken kunnen specialistische kennis en handelingsperspectieven beschikbaar gemaakt worden voor de veiligheidsprofessional op straat. Ook dat draagt bij aan snel en adequaat optreden om incidenten klein te houden. Daarnaast dwingen ontwikkelingen op het gebied van onder andere klimaat, verduurzaming, energietransitie en veranderde regelgeving de brandweer om mee te bewegen, bijvoorbeeld door het gebruik van fluorvrij blusschuim. In een veranderende samenleving moeten we ons dus inspannen om een slagvaardige, snelle en wendbare brandweer te houden die over de nodige kennis en materialen kan beschikken om goed en veilig incidenten te bestrijden. Niet investeren hierin betekent dat we op termijn onvoldoende zullen kunnen meebewegen. De ruimte die ontstaat door de herverdeling zoals voorgesteld in het dekkingsplan zal voor deze innovatie en kennisontwikkeling worden aangewend; om dit toekomstproof te maken is echter een extra investering in kennis, kunde en materieel nodig.

Innovatie Brandweer De verdichting in de samenleving neemt zowel qua fysieke inrichting als aantal inwoners steeds verder toe. Multifunctioneel gebruik van ruimte ook. Kleine incidenten kennen daardoor al snel grote gevolgen en groeien sneller uit tot crises. Landelijk onderzoek spreekt van een ontwikkeling waarbij incidenten steeds gevaarlijker, heftiger, groter, complexer en viezer worden. We zien dat er meer situaties ontstaan waarbij het te gevaarlijk of te ingewikkeld is om alleen brandweermensen ter plekke in te zetten. Dit vraagt om andere manieren van werken en om ontwikkelingen die menselijke inzet in gevaarlijke omstandigheden beperken, zoals het werken met onderwaterdrones bij personen of voertuigen te water. Complexere incidenten vragen daarnaast ook om slimmere oplossingen waarbij ook informatiegestuurd werken een belangrijke rol heeft. Door

Verduurzaming wagenpark Als gevolg van landelijke regelgeving is ook de VRGZ verplicht om 38,5% van de niet repressieve voertuigen bij vervanging in te vullen met ‘schone voertuigen’, dus niet aangedreven door fossiele brandstof. Hiermee is al deels rekening gehouden in de investeringen, maar dat zal mogelijk niet toereikend zijn om te voorzien in de hogere kosten van elektrische voertuigen. Daarnaast wordt onderzocht in hoeverre er voor voertuigen in de categorie vrachtwagens in het kader van duurzaamheid overgestapt kan worden op het gebruik van HVO-dieselolie. HVO staat voor Hydrotreated Vegetable Oil

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

16

en is een nieuw type dieselbrandstof. Omdat deze HVO-dieselolie duurder is dan de huidige diesel, zullen de kosten van het brandstofgebruik toenemen.

3.3 Informatiemanagement Visie op Informatiegestuurde Veiligheid Informatiegestuurde veiligheid draagt bij aan een veiliger en weerbaarder Nederland. Om informatiegestuurd werken mogelijk te maken is het van belang data te verzamelen, te analyseren, te duiden en uit te wisselen. Hiermee willen we (op termijn) steeds betere voorspellingen doen over de ontwikkelingen van incidenten en crises. De ambitie is om in 2024 een visie op te stellen op informatiegestuurde veiligheid binnen de VRGZ. In 2024 moet ook duidelijk worden hoe informatiegestuurde veiligheid geborgd en gepositioneerd is binnen de VRGZ. Vooruitlopend op een organisatiebrede visie op informatiegestuurde veiligheid vinden binnen de sectoren al de volgende activiteiten plaats.

Doorontwikkeling Veiligheidsinformatieknooppunt Het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) draagt als middel bij aan de goede veiligheidsinformatiepositie voor multidisciplinaire rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het VIK is de plek waar informatie wordt ontsloten, geanalyseerd en presenteerbaar gemaakt wordt middels een veiligheidsbeeld. Die informatie komt van de eigen organisatie en van partners waarbij de bron de informatieduiding geeft.

Ten aanzien van de doorontwikkeling van het VIK en de aansluiting op het landelijke knooppunt KCR2 (Knooppunt Coördinatie Regio Rijk) wordt in 2024 een meerjarenprogramma ontwikkeld. Dat moet ertoe leiden dat we in 2025 op basis van een actueel veiligheidsbeeld adviezen kunnen uitbrengen aan het bevoegd gezag en/of handelingsperspectieven aan hulpverleners en inwoners bij (dreigende) rampen, crises en incidenten. Om dit verder te verbeteren worden conform prioritering in het Meerjarenprogramma Doorontwikkeling VIK afspraken gemaakt met gemeenten, politie Oost-Nederland en andere veiligheidspartners omtrent de gegevensuitwisseling met het VIK. Daarnaast worden de tools en informatieproducten van het VIK (door)ontwikkeld naargelang de behoefte van het werkveld.

Informatiegestuurde Veiligheid bij de Brandweer Naast de bijdrage die de brandweer aan het VIK levert, werkt de brandweer aan het inrichten van dashboards om in organisatie en operatie meer informatiegestuurd te kunnen werken (denk aan paraatheid van de posten, vakbekwaamheid en incidenten). We investeren in de gehele dataketen waarmee we snel relevante en betrouwbare data ter beschikking hebben (en houden) die we kunnen omzetten naar repressieve en preventieve informatie. Daardoor kunnen we op het juiste moment en op de juiste plek, snel informatiegestuurd handelen. Als organisatie kunnen we onderbouwde en weloverwogen keuzes maken en adviezen geven, van strategisch-bestuurlijk niveau tot aan de medewerker in het veld.