Bijlage 23 Boom Effect Analyse
Tekst van het document
Boom Effect Analyse Zwanenveld Nijmegen Juli 2023
Colofon
Opdrachtgever: Zwanenveld B.V. Burgemeester van der Zandestraat 21 7051 CS Varsseveld
Opdrachtnemer: Ormel Boomverzorging Dhr. J. Ormel Caspersstraat 34 7095 BT De Heurne info@ormelboomverzorging.nl
Uitgevoerd door: Ing. J. Ormel European Tree Technician
14 juli 2023 rapportage 2023.015 Versie: 2e concept
Juli 2023
2
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Inhoudsopgave 1
Inleiding .......................................................................................................................................... .4
2
Uitgangspunten BEA ........................................................................................................................ 5 2.1 Onderzoeksvraag ....................................................................................................................... 5 2.2 Uitgangspunten beleid ,wet- en regelgeving ............................................................................ 6 2.3 Relevante voorstudies en bronnen ........................................................................................... 7 2.4 Projectplan en -status................................................................................................................ 7
3
BEA-Onderzoek.............................................................................................................................. 10 3.1 Inventarisatie bomen .............................................................................................................. 10 3.2 Kwaliteitsbeoordeling.............................................................................................................. 11 3.3 Bepaling status aanwezige bomen .......................................................................................... 11 3.4 Kwetsbare boomzone.............................................................................................................. 15 3.5 Projectinvloed: kansen en knelpunten .................................................................................... 19 3.6 Niet te behouden bomen ........................................................................................................ 29
4
Advies BEA ..................................................................................................................................... 32 4.1 Advies: bomen ......................................................................................................................... 32 4.2 Projectaanpassingen, maatregelen en randvoorwaarden ...................................................... 32 4.3 Boombeschermingsplan .......................................................................................................... 41
5
Samenvatting BEA ......................................................................................................................... 43
6
Invulling compensatie ................................................................................................................... 46 6.1 Algemeen................................................................................................................................. 46 6.2 Uitgangspunten beleid gemeente Nijmegen .......................................................................... 46 6.3 Voorstel herplant binnen projectgebied het Zwanenveld ...................................................... 47 6.4 Aanvullende kansen binnen het projectgebied ……………..……………………………………………………48
Bijlage 1: Foto's van de diverse boomgroepen…..…….………………………………………………………………………….. Bijlage 2: Bovengrondse inventarisatie Bomenlijst….………………………….……………………………………………….. Bijlage 3: Overzichtskaart bomen projectgebied…………………………………………………………………………………..
Juli 2023
3
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
1
Ormel Boomverzorging
Inleiding
Zwanenveld BV is voornemens om het terrein Zwanenveld te Nijmegen te ontwikkelen ten behoeve van woningbouw. Hiertoe zijn in deze fase 9 bouwblokken van verschillende formaten geschetst welke verspreid over het terrein het Zwanenpark dienen te gaan vormen. Tussen de verschillende bouwblokken is een parkachtige omgeving gepland, met verschillende groenstructuren, alsmede enkele wadi’s en taluds. Parkeren gebeurt langs de buurtweg en in de parkeerlaag onder de bouwblokken. In opdracht van Zwanenveld BV is in 2021 voor de bomen binnen het plangebied een Boom Effect Rapportage (BER) van de aanwezige bomen uitgevoerd. Deze beoordeling omvatte onder andere een Kwaliteitsbeoordeling van de bomen binnen het projectgebied. Mede op basis van deze BER is een keuze gemaakt welke bomen behouden dienen te blijven binnen het projectgebied. Deze bomen zijn ingepast in de planvorming. Gemeente Nijmegen conformeert zich aan het Handboek Bomen. Deze rapportage is (waar dit relevant is) dan ook opgesteld conform de richtlijnen voor het opstellen van een Boom Effect Analyse zoals deze vermeld zijn in het Handboek Bomen 2022. Rapportage Dit rapport doet verslag van de BEA, uitgevoerd april- mei 2023 door ing. J. Ormel European Tree Technician. In hoofdstuk 2 worden de uitgangspunten voor deze BEA en de onderzoeksvraag uiteengezet. In hoofdstuk 3 wordt het uitgevoerde onderzoek beschreven.
In hoofdstuk 4 wordt het advies voor wat betreft de bomen, projectaanpassingen, maatregelen en randvoorwaarden gegeven, alsmede een advies voor groeiplaatsverbetering. Tevens is in hoofdstuk 4 het boombeschermingsplan opgenomen. In hoofdstuk 5 is de samenvattingstabel van de BEA opgenomen. Hoofdstuk 6 omschrijft het compensatieplan voor de bomen die niet behouden kunnen blijven.
Juli 2023
4
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
2
Uitgangspunten BEA
2.1
Onderzoeksvraag
Ormel Boomverzorging
De voortgang van het project vraagt op dit moment om een verdieping van de eerder opgestelde BER in de vorm van een Boom Effect Analyse. De BEA heeft onder andere als doel om vooraf te bepalen aan welke randvoorwaarden bij de uit te voeren werkzaamheden voldaan dient te worden om duurzaam behoud van de aanwezige bomen zeker te stellen. Hiervoor moeten de volgende vragen worden beantwoord:
Wat is de toestand van de aanwezige bomen in de directe invloedssfeer van de geplande werkzaamheden (actualisatie kwaliteitsbeoordeling)?
Wat zijn de (mogelijke) gevolgen van de geplande werkzaamheden, met name als we kijken naar tijdelijke veranderingen in de waterhuishouding, mogelijke wortelschade en bovengrondse schade? Wat is de impact hiervan op de toekomstverwachting van de bomen?
Aan welke randvoorwaarden dient voldaan te worden om de eventuele schade te voorkomen dan wel te minimaliseren?
Wat zijn de minimale eisen voor compensatie van de niet te behouden bomen, welke mogelijkheden tot compensatie zijn er binnen of nabij het plangebied?
Om antwoord te geven op bovengenoemde vragen zijn de volgende onderzoeken uitgevoerd:
Bovengrondse herbeoordeling van de bomen, op basis van de opgenomen gegevens zoals opgenomen bij de BER in 2021. Hierbij worden de volgende aspecten beoordeeld: boomsoort, diameter stam op borsthoogte (dbh), conditie, aantastingen, gebreken en verzwakkingssymptomen. Op basis van de aangetroffen situatie bepalen we de toekomstverwachting in de huidige situatie; Bodem- en bewortelingsonderzoek door middel van proefsleuven en aanvullende boringen om de omvang en situering van de wortelkluiten in beeld te brengen, met name op kritische locaties nabij de bouwblokken om de mogelijke schade door de (graaf)werkzaamheden in te kunnen schatten; Bureau analyse van de beschikbare planinformatie zoals verstrekt door opdrachtgever, beschikbare voorstudies, relevante wet- en regelgeving, gegevens over de huidige grondwaterstanden en inschatting van de hydrologische situatie in de afgelopen jaren; Bureau analyse van de aangeleverde gegevens om inzicht te verkrijgen in de uit te voeren werkzaamheden; Bureau analyse van het beschikbare ontwerpmateriaal, overleg met diverse partijen om inzichtelijk te krijgen welke mogelijkheden voor compensatie er zijn binnen of nabij het plangebied.
Juli 2023
5
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
2.2
Ormel Boomverzorging
Uitgangspunten beleid ,wet- en regelgeving
Algemeen Deze BEA is een verdieping van de in 2021 opgestelde Boom Effect Rapportage en is opgesteld ten behoeve van de ontwikkeling van het plangebied Zwanenveld, gelegen aan het Zwanenveld in de wijk Dukenburg te Nijmegen. Het plangebied is kadastraal bekend als gemeente Neerbosch (zie onderstaande Plankaart).
Het terrein betreft een voormalige vestiging van het ROC. Op dit moment ligt het terrein braak, er bevinden zich nog de fundamenten van (een deel van) voormalige bebouwing. Zwanenveld BV is reeds enkele jaren bezig met de ontwikkeling van het terrein ten behoeve van woningbouw. Op dit moment ligt er een voorlopig ontwerp (VO) voor. Dit VO vervangt eerdere ontwerpen en is voor wat betreft de inrichting van het gebied rondom de aanwezige bomen mede tot stand gekomen aan de hand van de in 2021 opgestelde BER. Beleid, wet- en regelgeving Gemeente Nijmegen heeft in juni 2021 een ‘Bomenplan Nijmegen’ opgesteld waarin visie en beleid van de gemeente ten aanzien van bomen nader is uitgewerkt. Hieraan gekoppeld is de ‘Uitvoeringsagenda Bomen 2021-2025’. Het uitvoeren van een BEA is bij projectontwikkeling een voorwaarde van gemeente Nijmegen om op voorhand zekerheid te krijgen in de duurzame instandhouding van de te behouden bomen. Ook is er in het bomenplan een compensatieplicht vastgelegd voor de bomen die niet behouden kunnen
Juli 2023
6
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
blijven. Hierbij geldt dat deze compensatie (in geval van ruimtelijke ontwikkeling) in 4 vormen plaats kan vinden. Deze compensatie wordt in het hoofdstuk 6 nader uitgewerkt. Voor de te kappen bomen geldt dat binnen de APV van Nijmegen er op de betreffende locatie een rooivergunning nodig is vanaf een stamomtrek van 0,95 meter op borsthoogte. Voor het beoordelen van een rooivergunning hanteert de gemeente een waarderingstabel bomen.
2.3
Relevante voorstudies en bronnen
Relevante voorstudies In het voortraject van het project zijn diverse voorstudies uitgevoerd. De meest relevante is de Boom Effect Rapportage (BER), opgesteld door Ormel Boomverzorging in de ontwerpfase 2021. In deze BER is een kwaliteitsbeoordeling van de aanwezige bomen opgenomen. Verder is een Watertoets uitgevoerd door Econsultancy, welke is opgeleverd 3 april 2023. In deze Watertoets is relevante informatie over de grondwaterstand (GLG/GHG) in het plangebied opgenomen, alsmede informatie over de opbouw van het bodemprofiel. Bronnen Om een beeld te verkrijgen van de voorgenomen werkzaamheden is met name gebruikgemaakt van de volgende documenten, zoals aangeleverd door opdrachtgever ofwel openbaar toegankelijk:
BER Zwanenveld Ten Brinke concept 20-10-2021-Ormel; 19053-Plankaart-20230313-Plan025; Overzichtskaart Huidige situatie bomen, projectnr. 10191420/001, LBA; Watertoets Zwanenveld Nijmegen, rapportnr. 18087.003, Econsultancy; Hoogtekaart SkyWise-211027-Nijmegen-DTM+LIJNENWERK+TALUDHOOGTES_A3; https://kaart.nijmegen.nl/historie/ (inzage historische luchtfoto’s) Bomenplan Nijmegen 2021; Uitvoeringsagenda Bomen 2021-2025, gemeente Nijmegen.
Op dit moment is er nog geen werkplan en -planning opgesteld, waarbij de geplande bouw- en inrichtingswerkzaamheden (denk aan opstelplaatsen van kranen en materieel, werkwegen voor aanen afvoer materialen en materieel, opslaglocaties van materialen en materieel etc.) in plaats en tijd op het terrein gepland en in kaart zijn gebracht. De BEA dient dan ook als richtinggevend voor de planning en uitvoering van deze werkzaamheden.
2.4
Projectplan en -status
Het projectgebied Zwanenveld te Nijmegen is aan de noordzijde van het werkgebied begrensd door de spoorbaan met talud, aan de oostzijde bevindt zich het Maas-Waalkanaal, aan de overige zijden vormt de wijk Zwanenveld de begrenzing.
Juli 2023
7
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Het projectgebied is in ontwikkeling waarbij Zwanenveld BV de locatie tot een woonbuurt in een stadsparkachtige setting wil ontwikkelen. Het planontwerp is enkele malen aangepast en inmiddels is het ontwerp van gebouwen en buitenruimte definitief. Duidelijk is dat parkeren goeddeels onder de gebouwen plaats gaat vinden. Het buitenterrein is in reliëf vormgegeven, waarbij hoogteverschillen in het park zullen worden gerealiseerd. Uit te voeren werkzaamheden De volgende werkzaamheden worden uitgevoerd in dit kader:
Sloop van de nog aanwezige funderingen; Egaliseren van het terrein, verwijderen van begroeiing die niet gespaard kan worden; Uitgraven van de diverse bouwputten; Bouw van de verschillende wooneenheden; Inrichting van de parkachtige buitenruimte.
Om deze werkzaamheden uit te kunnen voeren is onder meer nodig:
Uitgebreid transport van materialen en materieel; Aanleg van verschillende werkwegen op het terrein; Inrichten van een aantal opslaglocaties, ruimte voor schaft/directieketen op het terrein; Medewerkers hebben terrein nodig om te kunnen parkeren en manoeuvreren; Er zijn opstelplaatsen nodig voor kranen en ander groot materieel;
NB: Er is op dit moment geen bronbemaling gepland. De verwachting is dat bronbemaling niet nodig is bij de realisatie van het project. Ook wordt er geen duurzame verandering van het grondwaterpeil verwacht. Technische planning Op dit moment is er geen concrete technische planning voor de start en afronding van de Juli 2023
8
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
werkzaamheden. Ook is de exacte locatie van bovengenoemde onderdelen nog niet bekend. Deze planning in tijd en ruimte zal opgesteld worden conform de randvoorwaarden en richtlijnen voortvloeiend uit deze BEA. Werktekeningen Beschikbaar zijn:
De meest recente Plankaart 20230313 van het terrein, met daarop ook de te realiseren hoogtes tov. maaiveld; Een overzicht met actuele hoogtes t.o.v. maaiveld; Een overzichtskaart met de boomlocaties ingemeten, incl. kadastrale grens van het projectgebied; Diverse tekeningen met boven- zij- en 3d weergaves van de gebouwen; Een profieltekening met dwarsdoorsnedes van diverse relevante locaties op het terrein; Watertoets met locaties van peilbuizen, gemeten grondwaterstanden;
Juli 2023
9
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
3
BEA-onderzoek
3.1
Inventarisatie bomen
Ormel Boomverzorging
Algemeen Ten behoeve van de voorliggende BEA zijn alle bomen in het projectgebied individueel geïnspecteerd en op waarde beoordeeld. Hierbij is gebruik gemaakt van de reeds eerder uitgevoerde bomeninventarisatie en -inmeting door LBA op 23-10-2019. Bij deze inventarisatie zijn de locatie, boomsoort, kroondiameter en hoogte vastgelegd. Deze gegevens aangevuld met een conditiebeoordeling en een inspectie op gebreken en aantastingen. Verder zijn, ten behoeve van de indeling in een boomwaardecategorie conform het Bomenplan Nijmegen 2021, geschatte leeftijd en stamomtrek opgenomen. Scope van de BEA Omdat er geen bronbemaling zal worden toegepast, is er geen reden om bomen buiten het projectgebied op te nemen in deze BEA. Ook de bomen langs de kanaaldijk vallen buiten het effectieve plangebied van het project. Inventarisatiegegevens In bijlage 2 is een lijst met de inventarisatiegegevens van alle bomen opgenomen. In deze lijst is het boomnummer zoals in het project toegekend vermeld. Deze correspondeert met het nummer op de kaart. In bijlage 3 is de kaart met de bomen met toegekende boomnummers opgenomen.
Opnamecriteria kwaliteitsbeoordeling Conditie De conditie van de bomen is bepaald aan de hand van het vertakkingspatroon in de bovenkroon. Hierbij is gekeken naar de scheutlengteontwikkeling en de eventuele aanwezigheid van scheutsterfte of dode takken. Afb. 1 Conditie voldoende
Een goede conditie houdt in dat er sprake is van ongeremde soortspecifieke groei. Bij een voldoende conditie is sprake van een geremde groei waarbij de boom nog wel goed in staat is te reageren op gebreken en/of aantastingen. Er is sprake van toenemend kroonvolume. Een onvoldoende conditie geeft aan dat er sprake is van of een groeistilstand of lichte scheutsterfte en verminderde weerstand tegen gebreken en/of aantastingen. Er is geen netto toename van het kroonvolume. Een boom in slechte conditie vertoont een afname in kroonvolume door afstervende twijgen of kroondelen. De boom heeft een sterk verminderde weerstand tegen gebreken en/of aantastingen. Er is een afname van kroonvolume, wat resulteert in een sterk verminderde toekomstverwachting.
Juli 2023
10
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Gebreken en/of aantastingen Gebreken en/of aantastingen omvatten: alle zwamaantastingen rottingsprocessen, mechanische gebreken als scheuren, dood hout (afgestorven takken) en holtes, ziekten en plagen, schades en boomdelen die risico opleveren doordat ze in het rijprofiel hangen. Ook kunnen er gebreken aanwezig zijn die geen direct risico vormen, maar wel opgenomen zijn om monitoring mogelijk te maken en risico’s in de toekomst tijdig te signaleren. Maatregel Gebrek: vorstscheur Wanneer geconstateerde gebreken een direct risico vormen of kunnen gaan vormen wordt een maatregel geadviseerd om dit risico weg te nemen. Dit kan zijn het uitvoeren van (onderhouds)snoei of vellen van de boom wanneer het risico niet op een andere wijze is weg te nemen. Wanneer een boom een gebrek vertoont dat niet direct een risico vormt maar dat in de toekomst wel kan gaan doen, wordt hierbij een verhoogde inspectiefrequentie geadviseerd (jaarlijkse inspectie). Urgentie Indien niet anders vermeld geldt voor het uitvoeren van een maatregel een termijn van 6 maanden na constatering van het gebrek. Echter, voor de bomen die op dit moment in bosverband staan geldt dat het dode hout in de kroon nog geen risico vormt: er loopt niemand onder. Pas wanneer in de toekomst het terrein wordt heringericht en onder deze bomen activiteiten plaats gaan vinden, dient dit dode hout verwijderd te worden.
3.2
Kwaliteitsbeoordeling
Bovengrondse inventarisatie De conditie van de bomen in het projectgebied is over het algemeen voldoende tot goed (119 van 142 bomen). 20 bomen hebben een onvoldoende conditie, 3 bomen een slechte conditie. De toekomstverwachting van deze bomen is sterk verminderd, daarmee is ook de beheerbaarheid laag (1, of 0, in geval van een advies tot vellen bij 1 boom, berk nr. 40). In een aantal bomen is dood hout of anderszins een gebrek geconstateerd dat een maatregel behoeft (80 bomen). Voor 1 boom wordt geadviseerd om deze te vellen, het betreft een afstervende berk (nr 40). In het projectgebied bevinden zich in totaal 142 bomen van verschillende soorten. Het betreft voor een fors deel inlandse eiken, verder esdoorn, berk, es, enkele platanen en enkele andere boomsoorten.
3.3 bepaling status aanwezige bomen Het Bomenplan Nijmegen 2021 kent drie categorieën bomen, zie onderstaande tabel.
Juli 2023
11
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
In bovenstaande tabel is te zien dat bomen aan de hand van leeftijd en omtrek in de klassen Monumentaal dan wel Waardevol vallen. Om in de klasse Buitengewoon te vallen dient de boom om een andere reden bijzonder zijn. Het betreft bomen van een zeldzame soort, herdenkingsbomen of anderszins. Om duidelijkheid te verkrijgen over de status van de aanwezige bomen is het nodig om de leeftijd van de bomen (bij benadering) inzichtelijk te krijgen. Hiertoe is een literatuuronderzoek naar de ontwikkeling van het terrein gedaan. Gebleken is dat in de periode 1976-1978 het toen bestaande gebouw van het “streekcentrum voor Vorming en Opleiding” is verbouwd en fors uitgebreid ten behoeve van de overname door de Christelijke Mavo “De Klokkenberg”, waarbij ook het buitenterrein is heringericht. Aanvullend is via de kaartensite kaart.nijmegen.nl/historie/ inzage geweest in de historische kaarten. Hierop is te zien dat op de luchtfoto van 1974 in het plangebied geen bomen aanwezig waren (zie Ter vergelijking: op de luchtfoto van 2008 zijn de platanen in het middengebied duidelijk waarneembaar. Conclusie is dan ook dat alle bomen van een latere datum dan 1974 zijn en daarmee jonger dan 50 jaar.
Afb: uitsnede Luchtfoto 1974
Juli 2023
12
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Afb: uitsnede Luchtfoto 1974 Resultaten statusbepaling Buitengewone bomen zijn niet aanwezig in het projectgebied. De verdeling over de klassen Monumentaal en Waardevol aan de hand van leeftijd is als volgt: 1. 2. 3. 4.
Reguliere boom (geen bijzondere status) Waardevolle boom Monumentale boom Buitengewone boom
133 stuks 0 stuks 0 stuks 0 stuks
Boomgroepen Verspreid over het gebied bevinden zich enkele bomenclusters, in deze rapportage zijn de volgende clusters onderscheiden: 1. De groep van 4 platanen centraal op het terrein (bomen 108-111); Deze groep van 4 bomen welke samen een cluster vormen hebben een aaneengesloten kroon. Elke boom heeft afzonderlijk een vrij hoge beeldbepalende waarde. De gehele cluster zal worden ingepast in het nieuw te realiseren landschapspark. 2. De eiken in bosverband aan de westzijde van het plangebied; Het “bosje” aan de westzijde bestaat voor een groot deel uit eiken. Deze bomen zijn allen samen opgegroeid en hebben een takvrije stam door lichtgebrek en een relatief kleine kroon. Eronder bevindt zich een vrij dichte struiklaag. De waarde van het element bestaat voor een deel uit het “bos”karakter, dat niet zozeer samenhangt met de waarde van de verschillende individuen. Dit zelfde geldt voor de strook bosplantsoen achter de woningen, meer naar het noorden toe. Meer naar het centrum van het plangebied staan enkele eiken meer solitair, deze hebben een hogere individuele waarde. Inmiddels is aangegeven door opdrachtgever dat een deel van deze boomgroep niet op de huidige locatie behouden kan blijven. Het betreft de bomen 1 t/m 7, 12, 35, 38, 43, 54 en 55.
Juli 2023
13
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
3. De bomen in bosverband langs de spoorwegzijde van het gebied; De lintvormige beplanting aan de achterzijde is waarschijnlijk op natuurlijke wijze ontstaan en bestaat uit eiken en andere boomsoorten. Een deel van de beplanting bevindt zich op het spoortalud. De ruimtelijke waarde van de individuele bomen is beperkt. De beplanting als geheel heeft naar het zich laat aanzien een beperkte ecologische waarde, hoewel tijdens de inventarisatie geen bijzondere soorten zijn waargenomen. Er is enig reliëf in het profiel binnen het cluster, hoogteverschil is maximaal ca. 60 cm. Inmiddels is aangegeven door opdrachtgever dat een deel van deze boomgroep niet op de huidige locatie behouden kan blijven. Het betreft de bomen 59, 60, 61, 83, 85 en 88. 4. De boomgroep aan de oostzijde van het gebied. De bomen aan de oostzijde vormen een aaneengesloten beplanting waarin geen bomen van grotere individuele waarde aanwezig zijn. Aan de fietspad zijde bevindt zich een forse vrijstaande zilveresdoorn in goede conditie met een grotere beeldbepalende waarde. Inmiddels is aangegeven door opdrachtgever dat een deel van deze boomgroep niet op de huidige locatie behouden kan blijven. Het betreft de bomen 93, 94, 95, 96 en 97. Langs de buurtweg bevinden zich 8 recent geplante liquidambars (nr’s 115 t/m 122), deze zijn in een voldoende tot onvoldoende conditie.
Ze kunnen eenvoudig verplant ( bomen in voldoende conditie) dan wel vervangen ( bomen in onvoldoende conditie) worden. Daarnaast bevinden zich langs het Zwanenveld aan de 41e en 43 enkele laanbomen die niet behouden kunnen blijven bij de reconstructie van de straat. Het betreft 5 Prunussen en 3 kastanjes in onvoldoende tot slechte conditie met diverse gebreken. Het betreft de bomen 135 t/m 142. Deze bomen zullen, evenals de overige te kappen bomen, gecompenseerd worden binnen het plangebied.
3 4 1 2
Juli 2023
14
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
3.4
Ormel Boomverzorging
Kwetsbare boomzone
Algemeen Om inzicht te verkrijgen in de gevolgen van de geplande werkzaamheden is het nodig om vast te stellen wat de kwetsbare boomzone is. Begonnen is met een algemene beoordeling van de groeiplaatsomstandigheden binnen het plangebied. Hierbij vormen bodemopbouw, hydrologische omstandigheden de basis om conclusies te trekken over de groeiplaatsomstandigheden en de verwachte bewortelingsopbouw van de bomen binnen het plangebied. Hiertoe is onder andere gebruik gemaakt van gegevens zoals opgenomen in de Watertoets door Econsultancy. Het betreft bodem- profiel- en grondwateropnames zoals opgenomen binnen het plangebied. Deze gegevens zijn aangevuld met enkele proefsleuven en proefboringen om een beeld te verkrijgen over het bewortelingspatroon. Binnen het plangebied is een groot deel van de bomen clustergewijs aanwezig. De groeiplaats / bodemgesteldheid binnen het plangebied en in het bijzonder binnen deze clusters mag vrij uniform worden geacht. Bovendien hangt bewortelingsopbouw binnen deze clusters samen en vormt een geheel, evenals (in veel gevallen) de bovengrondse kroonstructuur. Daarom is de (boven- en ondergrondse) kwetsbare boomzone per cluster bepaald.
Om inzicht te verkrijgen in de geplande graafafstanden en benodigde vrije doorgang is een bureaustudie gedaan van de beschikbare gegevens over de geplande terreininrichting en te bouwen eenheden, waarbij de meest recente Plankaart als uitgangspunt heeft gediend. Bodemopbouw De bodem binnen het plangebied bestaat volgens de bodemkaart van Nederland uit een gooreerdgrond. Dit betreft een zandig profiel met grind ondieper dan 0,4 m. Op 20 oktober 2010 is locatiespecifiek onderzoek verricht in het kader van de Rapportage periodiek inmeten van grondwaterstanden, uit dit onderzoek blijkt de bodem binnen het plangebied inderdaad overwegend te bestaan uit grof grindig zand. De gegraven proefsleuven op 3 mei 2023 geven hetzelfde beeld. Er zijn geen storende lagen bekend dan wel aangetroffen. De bodem is goed doorlatend voor zowel vocht als bodemlucht. Omdat de bodemgegevens uit de Watertoets niet ingaan op de hoeveelheid organische stof in de bodem, is bij het veldwerk voor deze BEA extra aandacht geschonken aan de aangetroffen hoeveelheid organische stof. De aanwezige hoeveelheid organisch materiaal is geschat door droogwrijven van een monster in de handpalm. De organische stof blijft achter als een donker verkleuring.
Bij de beoordeling is gebleken dat de bomen vrij uniform matig humeus is, het organische stofgehalte van de eerste bodemlaag(0-30 cm) wordt geschat tussen de 5 en 7% en neemt af op grotere diepte. Hydrologie In het veldonderzoek ten behoeve van de Watertoets is een reeks grondwaterstandsmetingen uitgevoerd door Econsultancy. Dit peilbuisonderzoek is verricht in 3 peilbuizen op het terrein. De metingen zijn uitgevoerd in de periode 15 maart 2022 tot 29 augustus 2022. Uit de gegevens blijkt een gemeten grondwaterstand tussen de 1,50 en 1,80 m onder maaiveld, met weinig fluctuatie over de seizoenen. Bovenstaande betekent dat, mede door capillaire werking, er voor de aanwezige bomen jaarrond vochtlevering vanuit het grondwater plaatsvindt. Er is sprake van een grondwaterprofiel. Uitzondering hierop zijn de bomen die zich op het spoortalud bevinden. Deze bevinden zich op een hangwaterprofiel en zijn afhankelijk van aanwezig bodemvocht in de hogere lagen. Door de goede doorlaatbaarheid van de bodem is er voldoende bodemlucht aanwezig om beworteling mogelijk te Juli 2023
15
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
maken door het gehele doorwortelbare profiel. De maximale bewortelingsdiepte bevindt zich net boven de GHG en bedraagt circa 1,4 tot 1,7 meter. Bewortelingsprofiel Om een beeld te krijgen van het bewortelingsprofiel zijn op enkele locaties binnen het plangebied proefsleuven gegraven. Uit deze proefsleuven blijkt hetzelfde beeld. Proefsleuf 1: op 3,60 m uit de stamvoet van boom 75. Diepte: 50 cm Lengte: 1 m Bodemopbouw: door het gehele profiel sterk grindig grof zand, matig tot redelijk humeus. Beworteling: Extensief haarwortels aanwezig tot een diameter van 0,5 cm, 1 wortel van 2 cm dikte op 30 cm diepte.
Afb: wortel diam. 2 cm.
Juli 2023
16
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Afb: sterk grindig zand Proefsleuf 2: op 2,50 m uit de stamvoet van boom 102/102. Diepte: 50 cm Lengte: 1 m Bodemopbouw: door het gehele profiel sterk grindig grof zand, matig tot redelijk humeus. Beworteling: Extensief haarwortels aanwezig tot een diameter van 0,5 cm, enkele wortels tot 1,5 cm dikte verspreid door het profiel.
Conclusie Gezien de goede doorlaatbaarheid van de bodem, de beschikbaarheid van grondwater op diepte, de doorwortelbare diepte en de hoeveelheid organische stof in de bodem is sprake van een goede groeiomstandigheden. Op basis van genoemde factoren was de verwachting dat de wortelkluiten vrij compact en diep gevormd zijn. De bevindingen bij het graven van de proefsleuven onderbouwen deze verwachting.
Juli 2023
17
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Kwetsbare boomzone per cluster 1. De groep van 4 platanen centraal op het terrein (bomen 108-111); De 4 platanen in het midden van het projectgebied hebben forse afmetingen. De kroondiameter van deze bomen is 18 meter. Stamdiameters bedragen 85, 75, 75 en 90 cm. De groep heeft een aaneengesloten kroon. De kronen zijn door de aanwezige vrije ruimte laag betakt, er is op dit moment nauwelijks vrije doorgangshoogte onder de bomen. Aan de westzijde van de bomen ligt op 2,5 meter uit de stamvoet een oud asfalt (voet)pad. Hieronder bevindt zich een beperkt cunet. Tussen bomen 108 en 109 bevindt zich een oude brandkraan. Voor het overige staan de bomen in een vrije groeiplaats met ruw gras. Aan de noordzijde van boom 111 bevindt zich bramenstruweel. Gezien het formaat van de bomen, de hoeveelheid benodigde doorwortelbare ruimte en de lage kroon is de kwetsbare boomzone voor de cluster vastgesteld als gelijk aan de kroonprojectie. Bovengrondse schade aan boomkronen dient voorkomen te worden. Indien gewenst kunnen de bomen wel beperkt opgekroond worden (tot enkele meters hoogte) wanneer dit nodig of gewenst is.
Ondergronds dienen alle graafwerkzaamheden onder de kroonprojectie vermeden te worden, waarbij opgemerkt wordt dat het aanwezige asfaltpad en cunet wel verwijderd kan worden, mits de algemene randvoorwaarden uit het boombeschermingsplan in acht genomen worden (zie hoofdstuk 4.3) 2. De eiken in bosverband aan de westzijde van het plangebied; De bomen in dit cluster zijn allen samen in bosverband opgegroeid en hebben deels een vrij hoge takvrije stam door lichtgebrek en een relatief kleine kroon door onderlinge concurrentie. Meer naar het centrum van het plangebied staan enkele eiken meer solitair, inmiddels is aangegeven door opdrachtgever dat dit deel van de boomgroep niet behouden kan blijven. Het betreft de bomen 1 t/m 7, 12, 35, 38, 43, 54 en 55. De kwetsbare boomzone is derhalve vastgesteld voor het westelijke deel van de boomgroep, meer concreet de bomen met nummers 8 t/m 43, met uitzondering van de eerder genoemde niet te behouden bomen. Gezien de goede groeiplaatsomstandigheden, de hoeveelheid benodigde doorwortelbare ruimte en de tot nu toe rondom de bomen volledige beschikbaarheid voor beworteling ( er wordt een aan alle zijden evenwichtige beworteling verwacht) is de kwetsbare boomzone voor de cluster bovengronds vastgesteld als gelijk aan de kroonprojectie. Bovengrondse schade aan boomkronen dient voorkomen te worden.
Aan de zijde van het nieuw te realiseren gebouw (B) beschikken de bomen over een zekere takvrije stam. Aan de wegzijde (Zwanenveld) echter, zijn enkele bomen tot op de grond betakt. Hoewel deze takken op dit moment niet in het rijprofiel hangen, zal dit op zeker moment mogelijk wel gaan gebeuren (eindbeeld). Om een acceptabel eindbeeld te bereiken kan aan deze zijde gericht gesnoeid worden om de bomen op te kronen. Ondergronds bestaat de kwetsbare boomzone uit de kroonprojectie, met een minimum van 4 meter uit de stamvoet. Gezien de hoogte van de bomen bestaat bij een kleinere afstand een vergrote kans op windworp doordat er een te kleine stabiliteitskluit ontstaat. 3. De bomen in bosverband langs de spoorwegzijde van het gebied; De lintvormige beplanting aan de achterzijde is waarschijnlijk op natuurlijke wijze ontstaan en bestaat uit eiken en andere boomsoorten. Een deel van de beplanting bevindt zich op het spoortalud. Voor de bomen onderaan het talud geldt dat deze op een grondwaterprofiel staan. De bomen hoger Juli 2023
18
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
op het talud staan op een contact- dan wel hangwaterprofiel (een deel van het jaar dan wel het gehele jaar afhankelijk van hangwater in de bodem). Inmiddels is aangegeven door opdrachtgever dat een deel van deze boomgroep niet behouden kan blijven. Het betreft de bomen 59, 60, 61, 83, 85 en 88. Voor de bomen binnen dit cluster geldt dezelfde kwetsbare boomzone als voor de bomen in cluster 2: bovengronds is dit de kroonprojectie, Ondergronds bestaat de kwetsbare boomzone uit de kroonprojectie, met een minimum van 4 meter uit de stamvoet. 4. De boomgroep aan de oostzijde van het gebied. De bomen aan de oostzijde vormen goeddeels een aaneengesloten beplanting. Aan de fietspadzijde bevindt zich een forse vrijstaande zilveresdoorn in goede conditie. Inmiddels is aangegeven door opdrachtgever dat een deel van deze boomgroep niet behouden kan blijven. Het betreft de bomen 93, 94, 95, 96 en 97. Voor de bomen binnen dit cluster geldt dezelfde kwetsbare boomzone als voor de bomen in cluster 2: bovengronds is dit de kroonprojectie, Ondergronds bestaat de kwetsbare boomzone uit de kroonprojectie, met een minimum van 4 meter uit de stamvoet.
Langs de buurtweg bevinden zich 8 recent geplante liquidambars, deze zijn in een voldoende tot onvoldoende conditie. Ze kunnen eenvoudig verplant ( bomen in voldoende conditie) dan wel vervangen ( bomen in onvoldoende conditie) worden. Gezien de recente plantdatum is nog geen sprake van een kwetsbare boomzone.
3.5
Projectinvloed: kansen en knelpunten
Op dit moment ligt er nog geen technische planning met uit te voeren projectonderdelen in plaats en tijd voor. Deze BEA dient dan ook als richtinggevend bij het uitwerken van deze technische planning. Wel zijn door de opdrachtgever enkele uitgangspunten als leidend voor de werkzaamheden aangegeven. Deze zijn weergegeven in onderstaande tabel. Werkzaamheid Ontgraven bouwput Aanleg voetpaden Aanleg taluds
Bronbemaling Opstellen kranen
Juli 2023
Uitgangspunt Rand ontgraving 1 meter uit contour gebouw, ontgravingsdiepte 1,80 meter Ondiep profiel, maximaal 25 cm diep uitgraven Taluds en alle overige ophogingen dan wel maaiveldverlagingen volledig buiten de kwetsbare boomzone, tenzij anders beschreven in deze BEA Geen Volledig buiten kwetsbare boomzone, kroonprojectie wordt afgezet met bouwhekken
19
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Technische werkruimte (opslag, bouwketen, transport) Bodembewerking, parkaanleg in kwetsbare boomzone
Ormel Boomverzorging
Volledig buiten kwetsbare boomzone, kroonprojectie wordt afgezet met bouwhekken Geen zware machines, geen bodembewerking dieper dan 5 cm (alleen oppervlakkig) en ten allen tijde vooroverleg met en toestemming van boomtechnisch toezichthouder nodig
Wanneer aannemer om wat voor reden dan ook af wil wijken van deze uitgangspunten dient hiervoor vooroverleg met en goedkeuring door de boomtechnisch toezichthouder (BTT) te zijn. Elke afwijking dient gerapporteerd te worden in het Logboek BTT. Indien de gevolgen van de afwijking niet op voorhand in te schatten zijn, dient een aanvulling op de BEA uitgevoerd te worden alvorens de aanpassing kan worden doorgevoerd. In deze paragraaf zullen per cluster de verwachte werkzaamheden in willekeurige volgorde worden opgesomd. De overzichten met uit te voeren werkzaamheden zijn op basis van Plankaart, diverse aangeleverde stukken als profielschetsen en hoogtekaart en de huidige situatie samengesteld. Aanvullend heeft opdrachtgever mondeling informatie verstrekt. Waar dit tekortschiet zal door opgedane ervaring in het verleden worden getracht een beeld te krijgen van uit te voeren werkzaamheden. Het onderstaande betreft een overzicht met te realiseren terreinkenmerken en -inrichting, niet opgenomen zijn hiertoe noodzakelijke technische onderdelen van de werkzaamheden als opstellen van kranen, aanleggen van werkwegen, transport van zaken etc. Deze technische werkzaamheden, alsmede alle overige werkzaamheden die niet in onderstaand overzicht zijn opgenomen, dienen in een later stadium gepland te worden en te voldoen aan de algemeen geldende richtlijnen uit deze BEA.
Wanneer dit niet mogelijk is zal een aanvulling op deze BEA uitgevoerd dienen te worden. Bij al deze technische werkzaamheden ten behoeve van de bouw en inrichting van het terrein is opgenomen wat de projectinvloed is. Hiertoe is gebruikgemaakt van de codering conform Handboek Bomen, zoals hieronder weergegeven:
Juli 2023
20
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Indeling werkzaamheden per cluster Om de inhoud van deze BEA overzichtelijk te houden, heeft per cluster elk relevant projectonderdeel een nummer gekregen. De clusters en nummers van werkzaamheden alsmede de betreffende boomnummers waarop de werkzaamheid invloed heeft zijn terug te vinden in de BEA samenvattingstabel (Hoofdstuk 5).
1. De groep van 4 platanen centraal op het terrein (bomen 108-111); Relevante projectonderdelen Op de plankaart is te zien dat de maaiveldhoogte binnen de kroonprojectie gelijk blijft. Aan de noordzijde echter, is een talud gepland van 8,8 m + NAP naar 11,5 m +NAP. (1). Dit talud wordt ingezet ca. 3,5 meter vanaf de stamvoet van boom 111 en valt daarmee ruim binnen de kroonprojectie. Aan de westzijde van het cluster bevindt zich binnen de kroonprojectie op ca. 2,5 meter uit de stamvoeten een oud asfaltpad. Dit pad zal worden verwijderd. (2). Op wat grotere afstand van de bomen zal een nieuw voetpad worden aangelegd, welke zich voor een deel in de kroonprojectie van boom 108 bevindt (3). Aan de oostzijde van de platanen zal een wadi van beperkte diepte (30 cm -mv) worden aangelegd. Deze bevindt zich voor een klein deel binnen de kroonprojectie (4).
1
4
2
3 Beoordeling Projectinvloed: 1: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Onvoldoende (-) Reële belemmering, aanpassing projectplan noodzakelijk Juli 2023
21
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Het talud wordt ingezet ruim binnen de bewortelde zone onder de kroonprojectie en kan verstikking van wortels en vermindering van conditie veroorzaken. 2: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Verbeterd (++) Situatie boom ‘ ondergronds’ verbetert binnen voorgestelde projectplan Hoewel mogelijk enige snoei nodig is ten behoeve van het verwijderen van het asfalt pad en cunet, kan door het invullen van het ontstane gat met rijke teelaarde of bomengrond de groeiplaats van de platanen verbeterd worden. 3: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Het nieuw te realiseren voetpad valt binnen de kwetsbare boomzone. Er is enige (geringe) negatieve Invloed op de groeplaats en beworteling van de platanen te verwachten. 4: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Hoewel de nieuw te realiseren wadi binnen de kroonprojectie valt en mogelijk enige snoei nodig is, is de afstand tot de stamvoet dermate groot en de ontgraving zo beperkt dat geen negatieve gevolgen voor de boom te verwachten zijn. De infiltratie van hemelwater kan positief zijn voor de waterhuishouding van de boom.
Juli 2023
22
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
2. De eiken in bosverband aan de westzijde van het plangebied; Relevante projectonderdelen Ook binnen deze cluster blijft het maaiveld gelijk. Aan de oostzijde echter is een talud gepland van 8,5 m + NAP naar ca. 10 m +NAP. (definitieve hoogte staat nog niet vast). Dit talud valt ruim binnen de kroonprojectie van bomen 8, 10 en 12 en 39 (1). Door het cluster worden twee voetpaden gerealiseerd. De exacte verhardingsvorm van deze paden is niet bekend, maar uitgegaan wordt van een verhard pad met een ondiep cunet (maximaal 10-20 cm) of een pad met halfverharding aangebracht tot op dezelfde maximale diepte (2). De huidige buurtweg het Zwanenveld zal opnieuw ingericht worden, waarbij parkeerplaatsen en een stuk voetpad langs de weg gerealiseerd worden. Deze parkeerplaatsen zullen deels onder de kroonprojectie van bomen 25 en 40 liggen (3). Aan de west- en noordzijde zal de bestaande asfaltverharding vervangen worden door een nieuw wegprofiel. Werkzaamheden zullen naar verwachting (goeddeels) binnen het huidige wegcunet plaatsvinden (4).
4
4 2
1 2
2 1
3
Juli 2023
23
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
In het bovenste deel van het cluster zal een nieuwe toegangsweg aangelegd worden de bestaande asfaltverharding vervangen worden door een nieuw wegprofiel. Werkzaamheden zullen naar verwachting deels binnen het wegcunet van de opgegraven asfaltweg plaatsvinden. Echter bij boom 58 staat de nieuwe weg gepland op een afstand van ca. 1,5 meter uit de stamvoet en komt hiermee wat dichter bij de boom dan het oude cunet (5). Onder bomen 66 en 67 wordt een insteek voor vrachtwagens geconstrueerd. Deze is zeer dichtbij de stamvoet van beide bomen gelegen, op een afstand van minder dan 0,5 meter (6).
6
5
Beoordeling Projectinvloed: 1: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Hoewel het talud wordt ingezet ruim onder de kroonprojectie, bestaat de overige ruimte onder de Juli 2023
24
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
kroonprojectie uit een goede open groeiplaats, de bodem heeft een goed doorlatend vermogen. Om deze redenen wordt geen verstikking van wortels en vermindering van conditie verwacht. 2: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Hoewel het nieuw te realiseren voetpad binnen de kroonprojectie valt en mogelijk enige snoei nodig is, is de afstand tot de stamvoet dermate groot en de ontgraving zo beperkt dat geen negatieve gevolgen voor de boom te verwachten zijn. Voorwaarde is dat minimaal 2 meter afstand tot de stamvoet aangehouden wordt bij alle werkzaamheden en ontgravingen ten behoeve van de wandelpaden, en dat niet dieper dan 20 cm wordt ontgraven. 3: Bovengronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Hoewel de nieuw te realiseren parkeerplaatsen binnen de kroonprojectie vallen en mogelijk enige snoei nodig is ten behoeve van de aanleg en het gebruik, is de afstand tot de stamvoet dermate groot en de ontgraving zo beperkt dat geen negatieve gevolgen voor de bomen te verwachten zijn.
4: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Bij de herinrichting van het doodlopende deel van het Zwanenveld gaat het om vervanging van de reeds aanwezige weg en voetpad. Zolang gewerkt wordt binnen het oude wegcunet en daarbuiten niet gegraven wordt, zijn geen negatieve gevolgen voor de bomen te verwachten. 5: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Onvoldoende (-) Reële belemmering, aanpassing projectplan noodzakelijk Hoewel de nieuw te realiseren asfaltweg voor een groot deel binnen het reeds aanwezige cunet gerealiseerd kan worden, geldt dat bij boom 58 ruim binnen de kwetsbare boomzone ontgraven wordt, tot op 1,5 meter van de stamvoet. Hier ligt op dit moment nog geen cunet. Er is forse wortelschade te verwachten. 6: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Onvoldoende (-) Reële belemmering, aanpassing projectplan noodzakelijk De nieuw te realiseren insteek is ingetekend tot vrijwel tegen de stamvoet van bomen 66 en 67. Deze ontgraving brengt forse wortelschade met zich mee.
Juli 2023
25
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
3. De bomen in bosverband langs de spoorwegzijde van het gebied; Relevante projectonderdelen Parallel aan deze bomencluster is de realisatie van de wooneenheid P/K gepland. Hoewel de wooneenheid zelf bestaat uit een woontoren van maximaal 9 lagen, is aan de achterzijde van het gebouw de parkeergarage gesitueerd, bestaand uit twee parkeerlagen. Een deel van de bomen bevindt zich op het spoortalud. Voor een aantal bomen is op de plankaart al aangegeven dat behoud niet mogelijk is. Voor een aantal van de bomen waarvoor dit niet is aangegeven geldt dat de parkeergarage zich dicht bij de stamvoet komt. Rekening houdend met een meter ontgraving benodigd buiten het gebouw, vallen een aantal bomen nog binnen deze ontgraving dan wel wordt er ontgraven tot aan de stamvoet (1). Door het cluster wordt een voetpad gerealiseerd. De exacte verhardingsvorm van deze paden is niet bekend, maar uitgegaan wordt van een verhard pad met een ondiep cunet (maximaal 10-20 cm) of een pad met halfverharding aangebracht tot op dezelfde maximale diepte (2).
2 1
2 1
Juli 2023
26
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Beoordeling Projectinvloed: 1: Bovengronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Ondergronds: Slecht (--) ernstige belemmeringen,(zeer ingrijpende aanpassing projectplan noodzakelijk Bij de aanleg van het parkeerdek achter gebouwen P en K wordt, rekening houdend met een meter noodzakelijke extra ontgraving, bij een aantal bomen tot aan de stamvoet of zelfs tot achter de stamvoet ontgraven. De ontstane wortelschade resulteert in een sterk verminderde toekomstverwachting voor de bomen, opname van vocht en voeding wordt ernstig verminderd. Bovendien wordt de stabiliteitskluit aangetast wat de kans op windworp vergroot. Dit geldt met name voor bomen waarbij dichter dan 2,5 meter uit de stamvoet wordt ontgraven. Op basis van de Plankaart betreft het in ieder geval bomen 74, 75, 79, 80, 81,82, 83, 84 en 85. Bij een aantal bomen geldt tevens dat forse snoei noodzakelijk is om de realisatie van het parkeerdek mogelijk te maken. 2: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Hoewel het nieuw te realiseren voetpad binnen de kroonprojectie valt en mogelijk enige snoei nodig is, is de afstand tot de stamvoet dermate groot en de ontgraving zo beperkt dat geen negatieve gevolgen voor de boom te verwachten zijn.
Voorwaarde is dat minimaal 2 meter afstand tot de stamvoeten aangehouden wordt bij alle werkzaamheden en ontgravingen ten behoeve van de wandelpaden, en dat niet dieper dan 20 cm wordt ontgraven.
Juli 2023
27
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
4. De boomgroep aan de oostzijde van het gebied. Relevante projectonderdelen Ter hoogte van bomen 92 en 93 wordt een nieuwe inrit ten behoeve van gebouw K gerealiseerd. Deze inrit bevindt zich in de kroonprojectie van boom 93 (1). Voor boom 93 is een advies tot vellen gegeven in verband met de aanwezige plakoksel en de nabijheid van de parkeergarage. Binnen het cluster worden enkele voetpaden gerealiseerd. De exacte verhardingsvorm van deze paden is niet bekend, maar uitgegaan wordt van een verhard pad met een ondiep cunet (maximaal 10-20 cm) of een pad met halfverharding aangebracht tot op dezelfde maximale diepte (2). De huidige verharding wordt verwijderd, evenals het bijbehorende cunet (3)(locatie indicatief).
2 1
3
2
2
Juli 2023
28
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Beoordeling Projectinvloed: 1: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Hoewel het de verharding wordt gecreëerd ruim onder de kroonprojectie van boom 92, bestaat de overige ruimte onder de kroonprojectie uit een goede open groeiplaats, de bodem heeft een goed doorlatend vermogen. De afstand tot de stamvoet is circa 2,5 meter. Het wortelverlies wordt als zeer beperkt ingeschat. 2: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Hoewel het nieuw te realiseren voetpaden binnen de kroonprojectie valt en mogelijk enige snoei nodig is, is de afstand tot de stamvoet dermate groot en de ontgraving zo beperkt dat geen negatieve gevolgen voor de boom te verwachten zijn. Voorwaarde is dat minimaal 2 meter afstand tot de stamvoet aangehouden wordt bij alle werkzaamheden en ontgravingen ten behoeve van de wandelpaden, en dat niet dieper dan 20 cm wordt ontgraven.
3: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Verbeterd (++) Situatie boom ‘ ondergronds’ verbetert binnen voorgestelde projectplan Hoewel mogelijk enige snoei nodig is ten behoeve van het verwijderen van het asfalt pad en cunet, kan door het invullen van het ontstane gat met rijke teelaarde of bomengrond de groeiplaats van de platanen verbeterd worden.
3.6.
Niet te behouden bomen
In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de niet te behouden bomen en de reden(en) waarom ze niet te behouden zijn. Het betreft 41 bomen, waarvan 36 exemplaren kapvergunningplichtig zijn (dikker dan 95 cm omtrek). In de overzichtstabel van alle bomen in het project zijn deze niet te behouden bomen rood gemarkeerd.
Juli 2023
29
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
boomnr boomsoort diameter 1 eik 195 2 eik 198 3 es 141 4 eik 223 5 eik 166 6 es 154 7 eik 188 12 eik 232 35 eik 176 36 berk 91 38 eik 138 43 eik 144 54 eik 223 55 eik 198 59 els 91 60 eik 188 61 beuk 166 66 els 75 67 eik 135 74 es 148 75 eik 195 79 eik 195 80 eik 132 81 eik 122 82 eik 116 83 eik 166 84 eik 113 85 eik 170 88 eik 223 93 esdoorn 141 94 berk 126 95 esdoorn 138 96 berk 82 97 eik 179 135 kers 113 136 kers 157 137 kers 82 138 kers 141 139 paardenkastanje 173 140 paardenkastanje 148 141 paardenkastanje 166 142 kers 176
Ormel Boomverzorging
Reden tot kap Bouwput flat B Bouwput flat B Aanleg asfaltweg, aanbrengen verhoogd relief Aanleg asfaltweg, aanbrengen verhoogd relief Bouwput flat B Bouwput flat B Bouwput flat B Onvoldoende bovengrondse groeiruimte, aanleg flat B Bouwput flat B, aanbrengen talud naar flat B Slechte conditie, afstervingsverschijnselen, risicoboom Bouwput flat B, aanbrengen talud naar flat B Bouwput flat B Bouwput flat A Bouwput flat A Toegangsweg parkeerdek Flat P Toegangsweg parkeerdek Flat P Toegangsweg parkeerdek Flat P Toegangsweg parkeerdek Flat P, keerplaats Toegangsweg parkeerdek Flat P, keerplaats Bouwput parkeerdek flat P Plakoksel, bouwput parkeerdek flat P Bouwput parkeerdek flat P Bouwput parkeerdek flat P Bouwput parkeerdek flat P Bouwput parkeerdek flat P Bouwput parkeerdek flat P Bouwput parkeerdek flat P Bouwput parkeerdek flat P Bouwput parkeerdek flat P plakoksel op 3 m, toegangsweg parkeerdek flat K Toegangsweg parkeerdek flat K Aanbrengen talud naar flat K, aanleg wandelpad Aanbrengen talud naar flat K, aanleg wandelpad Aanleg wandelpad / toegangspad gebouw H Reconstructie wegprofiel oude wijk Reconstructie wegprofiel oude wijk Reconstructie wegprofiel oude wijk Reconstructie wegprofiel oude wijk Reconstructie wegprofiel oude wijk Reconstructie wegprofiel oude wijk Reconstructie wegprofiel oude wijk Reconstructie wegprofiel oude wijk
Fasering De uitvoerende fase van het project zal plaatsvinden in 3 fases. Het is daarmee mogelijk de kap van de niet te behouden bomen in fases uit te voeren. Dit kan voordelen bieden op ecologisch gebied (aanwezige fauna kan zich aanpassen aan de veranderende situatie). Bovendien is het voor belanghebbenden en omwonenden eenvoudiger om de noodzaak in te zien van het kappen van bomen wanneer direct daarna een start wordt gemaakt met de uit te voeren bouwwerkzaamheden. Fase 1 omvat de zone langs het spoor en de oostzijde van het plangebied (bouwblokken H, P en K) Fase 2 omvat het middenterrein (bouwblokken E, F en G) Juli 2023
30
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
Fase 3 omvat het zuidwestelijke deel (bouwblokken A, B, C en D). De aanplant van jonge bomen zal in deze fasering ingepast worden, zodat bij elke volgende fase al te zien is hoe het terrein er in de uiteindelijke situatie uit zal zien.
Afb: Plankaart met overzicht van de fasering van het project.
Juli 2023
31
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
4
Ormel Boomverzorging
Advies BEA 4.1
Advies: bomen
4.2
Projectaanpassingen, maatregelen en randvoorwaarden
Uit de geactualiseerde Boomveiligheidsinspectie is voor 80 bomen een advies tot snoei voortgekomen. Dit advies is gebaseerd op toenemende verkeersintensiteit onder de bomen. In de huidige situatie, waarbij het terrein fysiek is afgezet met bouwhekken, is deze snoei niet nodig. Voor 1 boom (berk, nr. 36) geldt een kapadvies. Deze berk is afstervend en veroorzaakt een veiligheidsrisico. Voor boom nr. 75 geldt een advies om de boom te kappen in verband met de aanwezige plakoksel, Er is een verhoogd risico op uitscheuren van dit kroondeel. Het inpassen van de boom in het project kan in de toekomst conflicten opleveren omdat de boom erg dichtbij de nieuw te realiseren parkeergarage staat.
In Hoofdstuk 3 zijn de kansen en knelpunten per bomencluster uitgewerkt. Op basis daarvan worden een aantal noodzakelijke projectaanpassingen voorgesteld. Deze zijn per cluster bomen gerangschikt. Boomtechnisch Toezichthouder (BTT) Algemeen geldt dat voor aanvang van de uitvoerende werkzaamheden er een Technisch werkplan dient te worden opgesteld door aannemer. Dit Technisch Werkplan dient door een ter zake kundig BTT (Europen Tree Technician) getoetst te worden aan de uitgangspunten, maatregelen en voorwaarden in deze BEA. Aanvang van de uitvoerende werkzaamheden kan slechts geschieden na goedkeuring van het Technisch werkplan. De projectaanpassingen en boomgerelateerde randvoorwaarden staan niet los van de algemene randvoorwaarden zoals genoemd in het boombeschermingsplan. Het betreft specifiek te nemen aanvullende aanpassingen en randvoorwaarden om de genoemde knelpunten op te lossen dan wel de impact ervan te minimaliseren. Het betreft de volgende punten:
Juli 2023
32
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
1. De groep van 4 platanen centraal op het terrein (bomen 108-111);
1
4
2
3 Projectaanpassingen en specifieke randvoorwaarden: 1: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Onvoldoende (-) Reële belemmering, aanpassing projectplan noodzakelijk Het talud dient te worden aangepast en kan worden ingezet vanaf een afstand van 6 meter uit de stamvoet (kroonprojectie min 3 meter). zo kan verstikking van wortels en vermindering van conditie vermeden worden. De brandkraan dient gehandhaafd te worden maar kan eventueel op maaiveldhoogte afgezaagd worden. 2: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Verbeterd (++) Situatie boom ‘ ondergronds’ verbetert binnen voorgestelde projectplan Verwijderen van het asfalt pad en cunet dient te gebeuren zonder buiten het cunet te graven, de kroonprojectie aan de boomzijde van het pad niet berijden! Het ontstane gat met rijke teelaarde of bomengrond invullen. De brandkraan dient te blijven zitten en kan eventueel net onder maaiveld worden weggeslepen, er mag niet gegraven worden om deze te verwijderen! 3: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Het cunet voor het nieuw te realiseren voetpad valt binnen de kroonprojectie.
Er is echter voldoende ruimte om het pad buiten de kroonprojectie en kwetsbare boomzone te situeren. Het projectplan dient aangepast te worden. 4: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt
Juli 2023
33
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
De nieuw aan te leggen wadi valt binnen de kroonprojectie. Het verdient de voorkeur de wadi zo aan te passen dat buiten de kroonprojectie gegraven wordt. Indien dit niet kan mag niet dichter dan 6 meter vanuit de stamvoet maximaal 30 cm. ontgraven worden. Indien nodig mag enige snoei uitgevoerd worden door een ter zake kundig boomverzorger (European Tree Worker).
.
Juli 2023
34
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
2. De eiken in bosverband aan de westzijde van het plangebied;
4
4 2
1 2
2 1
3
Juli 2023
35
Ormel Boomverzorging
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen
Ormel Boomverzorging
6
5
Projectaanpassingen en specifieke randvoorwaarden: 1: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Geen aanpassingen nodig. Bij werkzaamheden ten behoeve van realisatie van het talud bestaat echter een groot risico op overtreden van de randvoorwaarden bij het werken rond bomen: rijden met zwaar materieel in de kwetsbare boomzone dient vermeden te worden. Wanneer dit toch nodig is, dient dit te gebeuren op rijplaten die op een laagje straatzand van 10 cm liggen om verdichting te voorkomen. Stammen van bomen dienen ten allen tijde beschermd te zijn! 2: Bovengronds: Voldoende (+) Geen belemmering, aanpassing projectplan niet aan de orde Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Hoewel het nieuw te realiseren voetpad binnen de kroonprojectie valt en mogelijk enige snoei nodig is, is de afstand tot de stamvoet dermate groot en de ontgraving zo beperkt dat geen negatieve gevolgen voor de boom te verwachten zijn. Voorwaarde is dat minimaal 2 meter afstand tot de stamvoet aangehouden wordt bij alle werkzaamheden en ontgravingen ten behoeve van de wandelpaden, en dat niet dieper dan 20 cm wordt ontgraven. Verder geldt ook hier: rijden met zwaar materieel in de kwetsbare boomzone dient vermeden te worden.
Wanneer dit toch nodig is, dient dit te gebeuren op rijplaten die op een laagje straatzand van 10 cm liggen om verdichting te voorkomen. Stammen van bomen dienen ten allen tijde beschermd te zijn! Alle ontgravingen alleen met voorafgaande schriftelijke goedkeuring van BTT. 3: Bovengronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Ondergronds: Matig (+-) beperkte belemmering, noodzaak aanpassing projectplan beperkt Juli 2023
36
Boom Effect Analyse conform Handboek Bomen 2022 Zwanenveld Nijmegen