Bijlage 2 Gewijzigde Stedenbouwkundig- en Beeldkwaliteitsplan Winkelsteeg Kanaalknoop
Tekst van het document
WINKELSTEEG BEELDKWALITEITSPLAN KANAALKNOOP
| 1 5 au g u st u s 2 0 2 3
Inhoud Inhoud____________________________________________________________________________________________________________________ 2 1. Winkelsteeg______________________________________________________________________________________________________________ 5 Inleiding............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 5 Ontwikkelvisie Winkelsteeg 2021................................................................................................................................................................................................................................................................................. 6
2. Kanaalknoop_____________________________________________________________________________________________________________ 9 Beeldkwaliteit.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 9 2.1 Kanaalknoop totaal............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 12 2.1.1 Algemene sfeer............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 14 2.1.2 Toegangkelijkheid........................................................................................................................................................................................................................................................................................
16 2.1.3 Groene as + onderdoorgang...................................................................................................................................................................................................................................................................... 18 2.1.4 Urban sportspark........................................................................................................................................................................................................................................................................................ 20 2.1.5 Promenade/kanaaldijk..............................................................................................................................................................................................................................................................................
22 2.1.6 Hubs en parkeren .......................................................................................................................................................................................................................................................................................24 2.1.7 Straten en ontsluiting................................................................................................................................................................................................................................................................................. 26 2.2 Gebied Knoop - Nieuwe Dukenburgseweg.................................................................................................................................................................................................................................................... 28 2.2.1 Plint ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
30 2.2.2 Binnentuin...................................................................................................................................................................................................................................................................................................32 2.2.3 Sky Size .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................34 2.2.4 Daklandschap ............................................................................................................................................................................................................................................................................................36 2.3 Gebieden Kanaalknoop Noord en Zuid...........................................................................................................................................................................................................................................................38 2.3.1
Bouwblok..................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 40 2.3.1.1 Plint.................................................................................................................................................................................................................................................................................................
40 2.3.1.2 Binnentuin ....................................................................................................................................................................................................................................................................................42 2.3.1.3 Midsize...........................................................................................................................................................................................................................................................................................44 2.3.1.4 Sky-size (torens)............................................................................................................................................................................................................................................................................46 2.3.1.5 Daklandschap...............................................................................................................................................................................................................................................................................48
2.3.2 Grondgebonden......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 50 2.3.2.1 Levendige gevel........................................................................................................................................................................................................................................................................... 50 2.3.2.2 Opbouw ......................................................................................................................................................................................................................................................................................
52 2.3.2.3 Daklandschap .............................................................................................................................................................................................................................................................................54 2.3.2.4 Collectieve binnentuin + bergingen ...................................................................................................................................................................................................................................... 56 2.3.2.5 Private voor- en achtertuinen ................................................................................................................................................................................................................................................ 58 2.3.3 Woontorens................................................................................................................................................................................................................................................................................................
60 2.3.3.1 Plint................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 60 2.3.3.3 Opbouw....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 62 2.3.3.4 Daklandschap .............................................................................................................................................................................................................................................................................64 2.4 Sportvelden en bedrijvigheid........................................................................................................................................................................................................................................................................... 66
Colofon___________________________________________________________________________________________________________________ 68
N I JM E GE N C E N T R UM
WINKE L ST E E G
4|
1. Winkelsteeg Inleiding
Voor u ligt het beeldkwaliteitsplan van Winkelsteeg - Kanaalknoop. De Kanaalknoop vormt de schakel tussen Dukenburg en Winkelsteeg. Het is het eerste deelgebied dat zich oriënteert op het Maas-Waankanaal en het verbindt beide zijden van de Nieuwe Dukenburgseweg binnen één deelgebied. Dit beeldkwaliteitsplan gaat in op de stedenbouwkundige verkenningen van de ontwikkelvelden, omschrijving van het stedenbouwkundige ensemble, de eisen en ambities ten aanzien van de beeldkwaliteit van de gebouwen en op de ontwerpprincipes van de openbare ruimte rondom de gebouwen (overgangen). Het doel van dit beeldkwaliteitsplan is het geven van inspiratie voor de diverse ontwikkelingen. Binnen een aantal kwalitatieve kaders is gezocht naar flexibiliteit, waardoor de markt nadrukkelijk wordt uitgedaagd om te komen met goede en passende oplossingen binnen de sferen en regels uit dit plan.
L E E S W I JZER Dit beeldkwaliteitsplan plan bestaat uit twee delen.
1. Ontwikkelvisie Winkelsteeg: Allereerst wordt kort stilgestaan bij de vastgestelde Ontwikkelvisie Winkelsteeg. Kort worden de hoofdaspecten uit dit document toegelicht. Ook wordt de ambitie voor de Kanaalknoop die in de Ontwikkelvisie staat omschreven kort toegelicht.
2. Beeldkwaliteit: Hier wordt stilgestaan bij de beeldkwaliteit van de Kanaalknoop. Ontwerpprincipes zijn vertaald in een set iconen en worden integraal verbeeld in beeldkwaltatieve sferen. Ambities en mogelijke uitstraling worden weergegeven in referentiebeelden.
5|
Ontwikkelvisie Winkelsteeg 2021 Op 24 november 2021 heeft de Nijmeegse raad de kaders voor
HOOFDPRINCI PE S E N AM B I T I E S
R UI M T E L I JK R AAM W E R K
Winkelsteeg vastgesteld, te weten de planexploitatie, het ruimtelijk
Voor de ontwikkeling van Winkelsteeg zijn 4 hoofdprincipes
Het ruimtelijk raamwerk geeft vorm aan de ambities en
raamwerk en de ontwikkeldoelen en -principes (zoals opgenomen
bepaald namelijk:
doelstellingen op het gebied van mobiliteit, groen, water, natuur/
in de Ontwikkelvisie Winkelsteeg). Binnen deze kaders werkt ons college aan de ontwikkeling van Winkelsteeg als werkwoongebied. In dit hoofdstuk worden de belangrijkste ruimtelijke kaders uit de ontwikkelvisie behandeld. Winkelsteeg verandert in de komende jaren van een wat flets bedrijventerrein naar een gezond, vitaal en toekomstbestendig werk-woonmilieu met een groene gebiedsidentiteit. Deze transformatie speelt een belangrijke rol in de uitvoering van de
■ Een vitaal bedrijventerrein, ■ Een unieke plek om te wonen,
ecologie, wonen en economie. Het vormt daarmee mede het kader voor de ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied. Bij de ontwikkeling van een specifiek deelgebied zal ook gestart worden
■ Voorzieningen als intermediair,
met de aanleg van het ruimtelijk raamwerk in het betreffende
■ Groene dooradering als verbinder
deelgebied.
Deze principes zijn vertaald in een tal van ambities, die integraal ruimtebeslag leggen op de ruimtelijke opgaven binnen de ontwikkeling van Winkelsteeg. Ruimtelijk Raamwerk Winkelsteeg
AN K E R PUN T E N VAN HE T R UI M T E L I JK R A A M W E R K Door de Graafseweg te verleggen en de westelijke poot van de Neerbosscheweg samen te voegen met de oostelijke poot
ambities om van Kanaalzone-Zuid een meer dynamisch, gezonder
ontstaan compacte verkeersaders zonder in te boeten aan de
en beter verbonden gebied te maken. Als bedrijventerrein is
huidige wegcapaciteit. We creëren hiermee ruimte rondom het
Winkelsteeg straks klaar voor de toekomst: vitaal en optimaal
station. Deze ruimte biedt kansen voor de versterking van de
voortbouwend op het succes van het Health en Hightech profiel
Novio Tech Campus door het toevoegen van een werkprogramma
van de Novio Tech Campus en de overige bestaande bedrijvigheid,
voor bedrijven, gerelateerd aan de bedrijvigheid op de Novio
maximaal profiterend van de inmiddels centrale ligging in de stad.
Tech Campus en betaalbare woningbouw. Het station ligt dan niet
Het bedrijventerrein krijgt een helder gedefinieerd profiel, maakt
meer aan de rand maar is onderdeel van de campus. Waar nu het
intensiever gebruik van de ruimte en biedt meer banen, waarmee
westelijk deel van de Neerbosscheweg loopt, zal een levendig
ook een impuls wordt gegeven aan de omliggende wijken. Door
stationsplein gemaakt worden, waaraan de bestaande gebouwen
intensivering van het ruimtegebruik biedt Winkelsteeg ook een forse bijdrage aan de Nijmeegse woningbouwopgave. Met een gedifferentieerd woningaanbod en gebruik makend van de unieke kwaliteiten van het gebied, zoals het kanaal en de aanwezige groenkwaliteit, wordt Winkelsteeg een plek waar het fijn wonen is. Winkelsteeg biedt meer dan wonen en werken alleen. We bouwen voort op het verleden van (maatschappelijke) voorzieningen in het gebied. Deze voorzieningen kunnen van betekenis zijn voor werknemers en bewoners van Winkelsteeg alsmede de omliggende buurten en dragen bij aan een meer inclusieve samenleving. Winkelsteeg is zo verbonden met zijn omgeving en verrijkt Nijmegen West.
6|
Waar mogelijk behoud van bestaande bedrijvigheid Ontwikkeling verschillende werk-woonmilieus Extra banen Voorzieningen, werk en OV binnen handbereik Versterking sociaal maatschappelijke karakter Winkelsteeg Voorzieningen ondersteunen de werk-woonmilieus Ontmoeting van werk en wonen Verscheidenheid woonmilieus Woningen voor diverse doelgroepen Openbare ruimte van hoge kwaliteit Groen netwerk waarin langzaam verkeer, groene verblijfsruimte en klimaatadaptatie samenkomen Sport en bewegen zijn van groot belang
van 52 Degrees en Ampleon en de nog te bouwen moskee een
NEERBOSCH-OOST
gezicht krijgen. De verblijfskwaliteit van de openbare ruimte krijgt een sterke (groene) impuls, zo vormt het plein een onderdeel van de poort naar Winkelsteeg en legt het een verbinding naar het Goffertpark. Aan het kanaal gaat Winkelsteeg een echt gezicht krijgen:
NOVIO TECH CAMPUS
een nieuw waterfront met woonfuncties, bedrijvigheid en horeca, met een meer stedelijk karakter. Veel aandacht gaat hierbij uit naar langzaam verkeer; door het verbeteren van fiets- en voetpaden over het kanaal, via de brug van de Nieuwe
W SE
RG
langzaamverkeersroutes langs het kanaal. Gebouwen omarmen de opgang naar de brug en vormen een hoogteaccent in het gebied.
S100
EG
Dukenburgseweg, en het creëren van goede verbindingen met de
GOFFERT
BU
N
ZWANENVELD
Hiermee wordt de ervaren lengte van de brug verkort. In plaats van
E
KE
D
U
W
U
IE
een lange anonieme brug, landt men al sneller aan de overzijde
N
met “levendigheid op wegniveau”. De Nieuwe Dukenburgseweg is en blijft een belangrijke verkeersader door het gebied, die Dukenburg met de binnenstad verbindt. Waar de nadruk nu ligt op doorstroming en snelheid, zal MAA
in de toekomst verblijfskwaliteit meer voorop staan. Rondom de
S-WA
Nieuwe Dukenburgseweg worden nieuwe gebouwen met een mix de plint die met name gericht zijn op dienstverlening en services.
LANKFORST
PARK WINKELSTEEG
JONKERBOS
AAL
De Nieuwe Dukenburgseweg verbindt de Stationsomgeving
N ALKA
aan woon- en werkprogramma ontwikkeld, met voorzieningen in
Goffert-NTC met de Kanaalknoop. De Nieuwe Dukenburgseweg is hiermee niet enkel een lange aanloop naar de brug, maar ook een levendige verkeersader met verblijfskwaliteit die Dukenburg en de binnenstad dichter bij elkaar brengt. Aan het kanaal reserveren we ruimte voor Park Winkelsteeg. De groenstructuur van de Goffert wordt hiermee verbonden. Landgoed Winckelsteegh kan inspiratie bieden voor een eigentijdse invulling van Park Winkelsteeg.
Goffertpark Groene casco Park Winkelsteeg Nieuwe Dukenburgseweg Langzaam verkeer Stationsgebied Hoofdinfrastructuur Auto verkeer Sport Bouwvelden ankers Bouwvelden Winkelsteeg Stepping stone buiten Winkelsteeg
HATERT
7|
D I C H T H E DEN EN G EBIEDS P ROFILE RING
Naast de dichtheden zijn verschillende vormen van werken en
De verschillende mix van het type werken en wonen zorgt
Onderliggend aan de ruimtelijke hoofdstructuur en uitgangspunten
wonen vastgesteld en is de voorkeurs mix daarvan per deelgebied
voor een gebiedseigen identiteit binnen de ontwikkeling van
liggen programmatische invullingen die hun beslag leggen op
in beeld gebracht.
Winkelsteeg. Ook zorgt dit ervoor dat bestaande bedrijven
gebiedstyperingen en dichtheden. In de ontwikkelvisie is rekening
•
Wonen
kunnen blijven en er aanvullend werkprogramma past binnen
gehouden met verschillende FSI dichtheden die passend zijn voor
•
Maatschappelijke voorzieningen
de verschillende sectoren. De combinatie van ruimtelijke
de verschillende deelgebieden. FSI staat voor Floor Space Index
•
Consumenten dienstverlening
hoofdstructuren, ankerpunten, wenselijke dichtheden en de mix
en is een getal wat staat voor het ratio gebouwd vloer oppervlak in
•
Light industry
tussen werken en wonen vertaalt zich naar verschillende deel
relatie tot het gebiedsoppervlak.
•
Health & high tech
(ontwikkel) gebieden binnen Winkelsteeg.
•
Stadsdistributie
Wonen Maats. voorzieningen Cons. dienstverlening Light industry Health & high tech Stadsdistributie
8|
2. Kanaalknoop Beeldkwaliteit
9|
Biodiversiteit
I n s ec ten
B i o d i ver si t e i t
Ve r b l i j f p l a a t se n
Zoogdieren
Fau n apas s age
Wa t e r v a st h o u d e n
I n f ilt rat ie
Begeleid en d e got en
Ko e l e g e v e l s
WKO s ys t em en
Hit t eweren d e m at erialen
St eppen
Moes t u in en
K l i m aa t a d a p t a t i e w ater en droogte
Ve r t r a g e n a fw a t er i n g
F u n c ti o n el e d a ke n
C o l l e c t i e v e d a ke n
Wad i’s
K l i m a a t a d a p t a t i e h i ttes tres s
Br e ke n r efl ec t i e g evel
Ko el e r o u t e s
S c h a d u wwe r k i n g
S pel e n , b e w e g e n, s port & on tmoeten
U r b a n Sp o r t
B a l s po r t e n
Yo g a
Ho n d u i t l a t e n
C u l t u u r h i st o r i e & arch eologie
Kun s t o b j ec ten
C u l tu u r hi st o r i e
Wo n e n & we r ke n
Minimaal verhard
Ve r b o n d e n h e i d
O n t s l u i t i ng
Au to l u w
I n d u st r i e ë l k a r a k t e r
On t m oet en
S pelen
BBQ
Re cre ë re n
De ‘sferenkaart’ vormt de eerste basis voor de ontwikkeling van Winkelsteeg en is een abstracte vertaling van enerzijds de ontwikkelvisie Winkelsteeg zoals opgesteld in een eerdere fase en anderzijds van diverse verkenningen naar de plaatsing en maatvoering van diverse structuren, netwerken, ontwikkelvelden, groen en infrastructuur. Op hoofdlijnen komen hier een tweetal ‘sferen’ uit voort: gebieden waar primair gewerkt wordt en waar ook ruimte is voor allerlei typen voorzieningen binnen de ontwikkelvisie en gebieden waarbinnen stedelijk gemengd wonen een plek krijgt. In de gebieden met stedelijk gemengd wonen wordt nadrukkelijk gezocht naar een passende mix tussen wonen en werken.
L E GE N DA Voorzieningen | Kantoorfuncties Stedelijk wonen Urban sport Groene verbinding Groene verbinding kanaal Hoogte-accent bebouwing Bushalte Fietsverbinding Hoofd (auto) verbindingen Auto verbindingen
11 |
2.1 Kanaalknoop totaal D E L AG E N VA N DE KA N A A LKNOOP
De kanaalknoop wordt doorsneden door twee
De Kanaalknoop wordt een (hoog)stedelijke, autovrije en
gebiedsoverstijgende assen. Van oost naar west is dit de
autoluwe wijk waar voetgangers en fietsers ruim baan krijgen.
Nieuwe Dukenburgseweg, van noord naar zuid de nieuw te
De auto krijgt functioneel de ruimte en op strategische plekken
ontwikkelen groene hoofdstructuur. Aan de noordzijde van de
wordt parkeren voorzien in parkeerhubs. Naast een fijnmazig
Nieuwe Dukenburgseweg bevindt zich Kanaalknoop Noord. Hier
netwerk voor voetgangers en fietsers in de wijk worden ook
bevinden zich ook de nieuw te ontwikkelen voetbalvelden, het
routes aangelegd die de kanaalknoop koppelen aan de fiets- en
Urban Sportpark en de overgang naar het kanaal. Rondom de
wandelhoofdstructuur van Winkelsteeg.
Nieuwe Dukenburgseweg ontstaat een stedelijke knoop waar ook
Opstal
de hoogste dichtheid aan gebouwen een plek gaat krijgen. Een Daarnaast wordt ingezet op de ontwikkeling van een groen
statement als markering van de entree van Winkelsteeg en een
netwerk dat aantakt op een nieuw te realiseren centrale
levendige plek aan het kanaal. Aan de zuidzijde ligt Kanaalknoop
groenstructuur. Deze structuur werkt gebiedsoverstijgend en
Zuid. Dit wordt voornamelijk een woongebied met een lagere
speelt een belangrijke rol in de waterhuishouding van het gebied.
dichtheid in een parkachtige setting, passend bij park Winkelsteeg.
Groen / Blauw
Rondom is ruimte voor diverse ontwikkelvelden, welke zich schikken naar de gewenste structuur van de openbare ruimte.
LE E SWIJZE R
Deze structuur is fijnmazig, heeft een menselijke maat en kent
Allereerst wordt stilgestaan bij de belangrijkste principes van de
contrasten tussen grotere en kleinere ruimtes. De ontwikkelvelden
openbare en collectieve ruimtes in en rondom de kanaalknoop.
kunnen op hun beurt ook doorwaadbaar zijn en maken deel uit van
Vervolgens wordt gekeken naar de deelgebieden waar de
het groene netwerk van de kanaalknoop.
kanaalknoop uit bestaat (noord-knoop-zuid) met de principes die hierbij horen.
D E IN D E LING VA N DE KA NA ALKNOOP De gehele Kanaalknoop bestaat uit een speelse opzet van (bouw) blokken en losse objecten. Hierdoor ontstaan speelse netwerken en informelere ruimtes die afgewisseld worden met de grotere structuren in en rondom de Kanaalknoop. Grondgebonden woningen worden afgewisseld met appartementen om een interessante mix van typologieën en doelgroepen te krijgen.
12 |
Mobiliteit
L E GE N DA Werken Wonen Sportveld HUB
(Verkeers) HUB Hoogteaccent bebouwing Parkeren Collectieve binnenruimte bouwblok Promenade/Kanaaldijk Langzaam verkeer Autoverbindingen Groene verbinding
13 |
2.1.1 Algemene sfeer Materialen in architectuur T E K TO N I EK G EV ELS Een gevel is meer dan alleen een plat vlak met raamopeningen:
INDUSTRIEEL VERLEDEN SMITWELD / PHILIPS
Gevels zijn opgebouwd uit elementen zoals penanten, stroken, vlakinvulling, lateien, deur- en raamopeningen en kozijnen. Elementen die als zodanig herkenbaar zijn. Diepte in de gevel zorgt voor accenten in lichtinval en schaduwwerking zodat
HOOGSTEDELIJK
verandering in licht en weertype in de architectuur waarneembaar is.
M AT E R I A A LKEUZE Materialen zijn duurzaam, eerlijk en behouden na veroudering voldoende esthetische kwaliteit. Detaillering is robuust en zorgvuldig met focus op maakbaarheid en duurzaamheid. De detaillering past bij het gekozen materiaal. Imitatie dient vermeden te worden, robuustheid van het gekozen materiaal is ook eerlijkheid en dus geen imitatie. Materialen dragen bij aan een klimaat adaptieve omgeving; houden zo min mogelijk warmte vast, reflecteren zo min mogelijk warmte en stralen ook zo min mogelijk warmte uit.
Openbare ruimte B E P L A N T ING De overgang van het industriële karakter naar een landgoedsfeer wordt in de openbare ruimte goed zichtbaar gemaakt. In de Kanaalknoop - Noord zal de beplanting contrasten bevatten van ruige en meer gestileerde beplanting. Dit zorgt voor een beeld van hogere kruidenrijke vegetatie langs gemaaid gras en groepen heesters met sierwaarde en natuurlijkere bosjes met kruidenrijke onderbegroeiing die belangrijk zijn voor vogels, insecten en kleine zoogdieren.
14 |
LANDGOEDEREN SFEER
In de Kanaalknoop -Zuid worden landschappelijke elementen van landgoederen op een hedendaagse manier toegepast. Dit resulteert in een variatie van statige delen met wintergroene sierborders en voor fauna belangrijke ‘rommelhoekjes’ met bloeiende heesters, wintergroene bodembedekkers en bollen in het voorjaar. De vormen zijn ronder dan in de industriële sfeer van Kanaalknoop Noord. In het midden van de Kanaalknoop komen beide gebieden samen, maar vanwege het hoogstedelijke karakter kunnen beide stijlen niet worden doorgetrokken. De door verharding ingesloten groenvakken, zijn meer gestileerd en bevatten hinten uit de beplanting van de industriële en landgoedsfeer. Door de vakken zo groot mogelijk te maken en het groen te integreren in de bebouwing wordt het een groen en aangenaam gebied.
OV E R GA NG P RIV É – OP EN BAAR (SE M I) Een aandachtspunt bij de inrichting van de openbare ruimte is de vormgeving van de overgangen van openbaar naar semiopenbaar en privé. Afwisseling in plekken waar dit duidelijk is vormgegeven en plekken waar dit vloeiend in elkaar overgaat maken het gebied interessant.
M AT E R I A LISATIE De materialisatie van verharding, lichtmasten, meubilair en kunstobjecten zorgt voor verbinding van de gebieden. De openbare ruimte is van en voor iedereen en dus ook toegankelijk. Op plekken met hoogteverschillen worden stijgingspunten integraal ontworpen of worden alternatieve routes aangeboden. De materialisatie van de Knoop kan afwijken door een exclusievere uitstraling. Eenzelfde verharding kan in Noord en Zuid op verschillende wijzen worden toegepast. Zo is er een relatie, maar behouden beide gebieden een eigen identiteit. Hetzelfde geldt voor de lichtmasten, meubilair en kunstobjecten. Deze kunnen afwijken, maar zijn duidelijk ‘familie’ van elkaar.
15 |
2.1.2 Toegangkelijkheid De Kanaalknoop heeft een autoluw karakter. Parkeren gebeurt op
Gemotoriseerd verkeer; Gemotoriseerd verkeer komt via
afstand en het gebruik van de fiets, OV en deelmobiliteit wordt
het kruispunt NDW-Boekweitweg het plangebied binnen. In
gestimuleerd. Dit betekent dat wordt ontworpen met gebouwde
Kanaalknoop Noord parkeert met onder de gebouwen in een
parkeervoorzieningen die in veel gevallen op afstand van de
centrale parkeerhub of onder de voetbalvelden. In Kanaalknoop
woningen staan. Op maaiveld is geen ruimte voor parkeren. Wel
Zuid worden parkeerhubs ingepast buiten het woongebied.
wordt rekening gehouden met logistieke bewegingen, bezorging en calamiteiten.
Vrachtverkeer; Vrachtverkeer met bestemming Gerstweg of Sint Teunismolenweg rijdt via het kruispunt NDW-Boekweitweg vrij van
Voetganger; De voetganger kan via het fijnmazige netwerk overal
langzaamverkeer.
komen. Wandelen of hardlopen kan langs het kanaal en hetzelfde geldt voor sporten wat in Winkelsteeg zelf te vinden is. Daarnaast
Logistiek; De parkeervoorzieningen worden gecombineerd met de
kan de wandelaar langs het kanaal naar Neerbosch, Dukenburg of
mogelijkheid om daar pakketten af te leven en op te halen. Voor
Hatert wandelen. Belangrijk zijn de routes van en naar het OV en
de hele ontwikkeling, ook in het autoluwe gedeelte, geldt dat er
de parkeervoorzieningen op afstand.
minimale bereikbaarheid is voor logistieke bewegingen. Denk aan verhuiswagens of aflevermomenten voor groot meubilair.
Mindervaliden; Ook voor mensen met een beperking is de Kanaalknoop een toegankelijk gebied. In het overgrote deel van het gebied zijn woningen en andere functies goed bereikbaar. Bij gebouwen of grondlichamen met stijgpunten wordt extra aandacht geschonken aan alternatieve routes of wordt in het ontwerp de inclusiviteit meegenomen. enk daarbij aan het maken van goed toegankelijke hellingbanen en duidelijk te volgen blindegeleideroutes. Ook wordt rekening gehouden met passende parkeervoorzieningen voor deze doelgroep. Op de kaart op de rechterpagina is de mate van toegankelijkheid weergegeven. Fietsers; Vanuit de woningen zijn de voornamelijk autoluwe fietsroutes snel en goed bereikbaar. Vanaf de Oostkanaaldijk kan de snelfietsroute langs de Graafseweg bereikt worden middels een opgang. Men fietst via deze route snel naar het centrum of richting Dukenburg. Ook de fietspaden langs de Nieuwe Dukenburgseweg zijn via opgangen goed bereikbaar. Gemotoriseerd verkeer; Gemotoriseerd verkeer komt via het kruispunt NDW-Boekweitweg het plangebied binnen. In Kanaalknoop Noord parkeert met onder de gebouwen in een
16 |
L E GE N DA Bushaltes Bereikbaar Bereikbaar met extra voorziening Talud / hellingsbaan Lift / stijgpunt Trap / stijgpunt
17 |
2.1.3 Groene as + onderdoorgang De centrale groene as is een belangrijke drager van de
Biod ivers it eit
kanaalknoop en Winkelsteeg. De groene as biedt ruimte voor groen, natuur en menselijk gebruik (zie referentiebeeld A). Ontmoeten en een actieve levensstijl zijn hierin mogelijk. Ook in de wateropgave speelt deze as een belangrijke rol. De Nieuwe Dukenburgseweg vormt één van de grotere barrières tussen Kanaalknoop Noord en Zuid. Om Kanaalknoop Noord goed te laten aansluiten op Kanaalknoop Zuid, wordt voorzien in een nieuw te ontwikkelen onderdoorgang voor fietsers en voetgangers onder de Nieuwe Dukenburgseweg. Deze doorgang voelt vanwege de juiste maat en schaal als een doorlopende groene ruimte. De volgende principes zijn leidend: •
Ruimte voor mens en dier
De groene centrale as is alleen geschikt voor fietsers, voetgangers en ecologie en heeft een minimale breedte van 30 meter;
•
De as krijgt een continue karakter (ook onder de Nieuwe Dukenburgseweg door);
•
De onderdoorgang heeft een substantiële breedte van minimaal 17 meter, om niet als tunnel aan te voelen.
I n s ect en Wat er vas t hou d en Biod ivers it eit
De beelden hiernaast (aan linkerzijde van de pagina) geven een eerste (doch beperkte) sfeerimpressie van deze hoofdstructuur.
Min im aal verhard
Koele route s
Activiteiten en ontmoeten zijn zichtbaar vormgegeven en de inrichting is groen en informeel (zie referentiebeeld C). De beelden aan de rechterzijde laten op passende wijze zien dat bijvoorbeeld een tunnel meer kan zijn dan alleen een ‘tunnel’ (zie referentiebeeld D). Door de randen rondom vorm te geven als trappen en de ruimtes rondom de tunnel te programmeren, wordt de tunnel onderdeel van de openbare ruimte en de structuur (zie referentiebeeld B). Hiermee wordt een besloten gevoel voorkomen en het gevoel van veiligheid vergroot.
Groene as wordt niet geblokkeerd door de doorgang 18 |
Brede/hoge doorgang
Wa d i ’s I n s ec ten O nt mo e t e n
Ve r b l i j f p l a a t se n
Yo g a
Recreëren en ontmoeten in de groene as
A.
B.
C.
D.
H o n d u i tl a ten Ver b o n d en he i d
Alleen toegankelijk voor langzaam verkeer
19 |
2.1.4 Urban sportspark Het Urban Sportspark wordt een bijzondere plek in zowel de kanaalknoop als Winkelsteeg. Dit is een plek waar ruimte wordt geschapen voor allerlei soorten ‘stedelijke’ sporten, zoals BMX’en, skaten, fietsen, balsporten, etc. De creativiteit van de gebruiker
U rb an s port
geeft verdere invulling aan het gebied. De volgende principes zijn leidend: •
Er is ruimte voor meerdere typen sporten, van gymnastiek tot skaten, van hardlopen tot fietsen, etc.;
•
Bomen zorgen ervoor dat er gesport kan worden in de schaduw;
•
Het park wordt zo vormgegeven dat er ruimte is voor waterberging. Dit bijvoorbeeld in combinatie met een plein-
Gymnastiek
speelruimte; •
Het sportpark ligt centraal in Winkelsteeg en alle routes lopen door en langs dit sportgedeelte.
Aan de rechterzijde staan een tweetal voorbeelden van een inrichting die enerzijds is gericht op sport, maar anderzijds duidelijk onderdeel uit maakt van een groene en parkachtige setting. Sport kan onderdeel zijn van een route (zie referentiebeeld A), maar het kunnen ook geclusterde faciliteiten zijn die onderling verbonden
Verb lijf plaat s en
zijn (zie referentiebeeld B).
Koele rou t es
Uitnodigende plint 20 |
Natuurlijke verkoeling door middel van bomen
Ver b l i j f p l a a t se n
Ba l s p o r ten
U r b a n s po r t
Waterberging
A.
Ver b o n d en hei d
Heldere routes naar het sportpark
B. 21 |
2.1.5 Promenade/kanaaldijk Op de plek waar het kanaal de Nieuwe Dukenburgseweg kruist, ontstaat een plek die zowel op het gebied van bebouwing als de openbare ruimte de ‘poort van Winkelsteeg’ vormt. Dit wordt een bijzonder punt bestaande uit verschillende maaivelden, waar een
Koele rou t es
nieuw en intensief programma ontstaat. De volgende principes zijn leidend: •
Het gebruik van de openbare ruimte is intensief. De openbare ruimte dient daarmee robuust te worden vormgegeven voor verkeer (fietsers) maar ook met verblijfsplekken;
•
De kanaalpromenade staat in verbinding met de bovenzijde van de Nieuwe Dukenburgseweg/brug door de gebouwen rondom ook deels als terrassen vorm te geven (zie
Groen en water
referentiebeeld C); •
Er worden meerdere actieve maaivelden ontwikkeld rondom bouwblokken richting het kanaal (zie referentiebeeld B);
•
Het echte ontmoeten vindt plaats langs het kanaal in een groene stedelijke setting (zie referentiebeeld D);
•
Om het gebied te activeren wordt ook langs het kanaal (onder
Verb lijf plaat s en
de Nieuwe Dukenburgseweg) voorzien in een gemengd programma (zie referentiebeeld A).
Won en & werken On t m oet en Verb on d en heid
De beelden aan de rechterzijde laten een aantal voorbeelden zien
Ve rbl i j fp l aatse n
van het gebruik van de openbare ruimte, de verwevenheid tussen gebouw en openbaar gebied en een openbare ruimte bestaande uit meerdere maaiveldniveaus. On t moe te n
Gemengde functies 22 |
Ontmoeten op de levendige promenade
Min i ma a l v e r h a r d
B.
Fietsroute
A.
Ver b o n d en hei d
Connectie promenade en gebouw
C.
D. 23 |
2.1.6 Hubs en parkeren Biod ivers it eit
De hubs leveren een bijdrage aan het toepassen van nieuwe en duurzame mobiliteitsconcepten, waarmee de buitenruimte wordt
Verb lijf pl aatse n
gevrijwaard van de aanwezigheid van de auto. Hiermee ontstaat meer ruimte voor voetgangers, fietsers en groen/natuur. Een hub is meer dan een traditionele parkeergarage en biedt ook ruimte voor andere faciliteiten. De volgende principes zijn leidend: •
De plinten van de hubs worden vormgegeven met een aanvullend programma (op strategische plekken). Een doorlopende parkeerruimte en dode plint wordt vermeden;
•
Het dak kan voor ‘dubbel ruimtegebruik’ worden ingezet;
•
De schil van de hub wordt met respect voor de omgeving
Pick-up punt
ontworpen en ziet er aantrekkelijk uit; •
De hub wordt gecombineerd met logische andere functies, zoals pick-up punten voor pakketpost, fietsparkeren, een fietsenmaker, etc.;
•
Op plekken waar een hub onderdeel vormt van een netwerk/ stratenpatroon worden woningen voorzien in de omzoming van het gebouw. Koele geve l s
De beelden aan de rechterzijde laten zien dat bijvoorbeeld de begane grond een andere functie kan krijgen dan de rest van het gebouw, maar ook dat het als icoon kan dienen (zie
Ve rbl i j fp l aatse n
referentiebeeld A+C). Daarnaast kan een hub ook een rol spelen in het bewegen en spelen van de bewoners (zie referentiebeeld B).
Programma om parkeergarage 24 |
Geen blinde gevels
Wer ken
Sp el en Ve r b l i j f p l a a t s e n F u n c t i o n el e d ake n
A.
Optimaal gebruik daklandschap
Wo n en & w er ke n
Levendige plint + programma
B.
C. 25 |
2.1.7 Straten en ontsluiting Vanaf de Nieuwe Dukenburgseweg kent de Kanaalknoop van noord naar zuid een gradiënt van drukke naar rustige voetgangersgebieden. Ook zijn er een aantal typen wegen te onderscheiden, te weten: •
Woon-werken;
•
Auto te gast;
•
Langzaam verkeer.
De routing voor de auto wordt functioneel vormgegeven en is ondergeschikt aan de rest van de inrichting. Een groen maaiveld dient als uitgangspunt voor het ontwerp van de openbare ruimte. Dit zijn de belangrijkste principes: •
Profielen zijn a-symmetrisch en opgebouwd vanuit een groene
Heldere en veilige ontsluiting
onderlegger; •
Stevige oost-westverbindingen zorgen voor een directe verbinding tussen het kanaal en de centrale groenzone en komen voort uit historische structuren;
•
Doorgaande autoroutes worden vermeden;
•
Autoroutes zijn functioneel en alleen voor bestemmingsverkeer. Hon d u it lat en
De beelden laten een aantal opties zien voor een mogelijke I n f ilt rat ie
maaiveldinrichting. Het linker beeld (zie referentiebeeld A) maakt
Koe l e route s
de mogelijkheden inzichtelijk van een groene onderlegger met minimale verharding. Dit levert een bijzonder en speels beeld op, waarbij duidelijk wordt dat er wordt uitgegaan van een levendige plek in plaats van een autostraat. De andere beelden laten zien dat de verharding op minimale (zie referentiebeeld B en D), maar functionele wijze is aangebracht om een directe verbindingen voor fietsers te maken binnen een groene setting (zie referentiebeeld C).
Pleintjes 26 |
Groene verblijfsruimte
B.
Harde rand naar de autowegen
A. Ver b l i j fp l a a t s en Ko e l e r o u t es
Au to l u w
Auto te gast
C.
D. 27 |
2.2 Gebied Knoop - Nieuwe Dukenburgseweg Dit gebied vormt het hart van de Kanaalknoop en vormt tevens de entree van de wijk Winkelsteeg. Ook op grotere schaal speelt dit gebied een rol, namelijk als één van de hoogstedelijke knopen in de stad en als markering van een bijzondere en belangrijke plek aan het kanaal. Het doel is om een bijzondere poort te creëren: de poort van Winkelsteeg, waarvan het silhouet later op een ansichtkaart terecht kan komen. Dit gebied is het meest intensief geprogrammeerd, waar zowel in het openbaar gebied als in de gebouwen meerdere functies samenkomen. De Knoop is goed bereikbaar doordat de bus hier stopt, parkeerhubs worden ontwikkeld en meerdere fietsroutes het gebied kruisen.
28 |
29 |
2.2.1 Plint
Won en & werke n
De plinten aan de Nieuwe Dukenburgseweg vormen het gezicht van de Kanaalknoop. Hier is altijd reuring en activiteit in lijn met de drukte op de Nieuwe Dukenburgseweg. Het streven is
O ntmoe te n
om programma te organiseren waarmee altijd enige activiteit
Koele rou t es
plaatsvindt achter de gevel. De volgende principes zijn leidend: •
Gevels aan het maaiveld hebben een open karakter. De meest actieve ruimte zit aan de straatzijde;
•
De plint wordt een herkenbare entiteit in de architectuur. Dit door banden en kolommen toe te passen om zo de lengte, maar ook de hoogte te benadrukken;
•
Qua hoogte heeft de plint een zichtbaar afwijkende maat ten opzichte van ‘standaard verdiepingen’, tussen de 4 en 7 meter;
•
Plinten dragen bij aan ontmoeten in de groene openbare ruimte langs het kanaal
Ook aan het kanaal komen op een lager niveau actieve plinten voor;
•
Een terugliggende plint kan meer ruimte vrijspelen voor groen en zo een behaaglijke plek creëren.
Aan het kanaal kan een bijna nieuwe wereld ontstaan als contrast met de stedelijkheid op de Nieuwe Dukenburgseweg (zie referentiebeeld A). Een hoge plint kan bijdragen aan de beleefbaarheid van de functie en de wisselwerking tussen gebouw en openbaar gebied (zie referentiebeeld B).
Voorzieningen in de plint langs de ontsluiting 30 |
Harde rand naar de NDW
A.
Actieve plint naast de parkeergarage aan de noordzijde van de kanaalknoop
Wo n en & w er ken
On t m o e t e n
Sterke relatie tussen gebouwen en de openbare ruimte
B. 31 |
2.2.2 Binnentuin De binnentuin in dit deelgebied is een plek van rust in het verlengde van de reuring aan de zijde van de Nieuwe Dukenburgseweg. Deze plek is onderdeel van het gebouw en voor iedereen. Een bijzondere sequentie van (binnen)tuinen verbindt het maaiveld van de Nieuwe Dukenburgsweg met het kanaal. De volgende principes zijn leidend: •
De interactie tussen de functie in de plint en de binnentuin is helder aanwezig en kent een relatie met elkaar;
•
In de binnentuin is ruimte voor een terras van bijvoorbeeld een kantoor of bedrijfskantine;
•
Het openbare gebied loopt op passende wijze door het gebouw heen richting de binnentuinen om zo ook routing te suggereren;
•
De binnentuinen bevinden zich op meerdere niveaus (van de Nieuwe Dukenburgseweg naar het kanaal) en zijn gericht op formeel en informeel ontmoeten;
•
Een binnentuin hoeft niet een geheel omsloten ruimte te zijn, het kan ook ruimte zijn tussen gebouwen/accenten.
Verschillende functies hebben aan de binnentuin hun tweede voorkant. De binnentuin wordt hiermee een onderdeel van de gebouwde omgeving. Een binnentuin kan worden ingericht als plek/plein (zie referentiebeeld A), met bijzondere zitelementen
On t m oet en Verb on d en heid
die passen in een binnentuin op een plek zoals deze (zie referentiebeeld B). Een binnentuin kan ook een deels omsloten ruimte zijn in het midden van de stedelijkheid, maar toch rust bieden (zie referentiebeeld C). Water kan hierbij helpen, alsmede bomen en zitelementen op de juiste plek om zo een menselijke maat en schaal te introduceren.
Interactie binnen- en buitenruimte 32 |
Eetgelegenheid
Ver b o n d en hei d O nt mo e ten
A.
B.
Stedelijke ontmoetings-/ rustplekken op de route tussen NDW en kanaal (onderdeel van de architectuur)
I n s ec ten B i o d i v er si t e i t I n f i l t r a ti e
Voldoende ruimte voor groen op en rondom bebouwing
C. 33 |
2.2.3 Sky Size Diverse hoogte-accenten definiëren de Kanaalknoop in het weefsel van de stad. Deze hoogte-accenten benadrukken een eindpunt van een lijn (bijvoorbeeld vanaf Gofferpark richting de kanaalknoop). De diverse hoogte-accenten vormen samen een helder stedelijk ensemble en zijn onderdeel van grotere volumes/ensembles. Het programma in dit gebied kent een sterke mix tussen wonen en werken. Hoogteverschillen tussen de Dukenburgsebrug en het kanaal worden overbrugt in het bouwblok en zijn onderdeel van de routing en het openbare gebied. Dit zijn de leidende principes: •
Er is ruimte voor een hoogbouw ensemble met een maximale hoogte van 110 meter, waarbij alle torens een andere hoogte kennen. Binnen het ensemble wordt gezocht naar een goede
Nieuwe entree van Winkelsteeg
opbouw en hoogte van de individuele torens; •
Het geheel wordt zo vormgegeven dat ‘het gevoel’ ontstaat Winkelsteeg in te komen en uit te gaan (poort);
•
Er wordt gestreefd naar een hoge dichtheid, deels te bereiken door de hoogte-accenten. De onderbouw van de torens zorgt voor een menselijke maat en schaal op maaiveldniveau. Dit door te werken met set-backs, verspringingen en meerdere maaivelden. Bij torens dient extra onderzoek gedaan te worden i.r.t. wind- en schaduwhinder;
•
Op meerdere lagen komt programma dat actief gebruik maakt
Won en & werken
van de openbare en/of collectieve buitenruimte, waarmee doodse ruimtes worden voorkomen. Met name de ruimtes die op of langs de route liggen naar het kanaal worden actief geprogrammeerd. Hoogteverschillen kunnen in de architectuur worden opgelost door bijvoorbeeld meerdere trappen, groene ruimtes (zie referentiebeeld A) en programma in meerdere plinten maken van het gebouw een ‘trap’: een prettige route naar het kanaal en het gebouw als onderdeel van de openbare ruimte. Referentiebeeld B en C laten zien op welke wijze een toren altijd deel uitmaakt van een ensemble van meerdere torens en onderdeel wordt van een groter volume.
34 |
Wonen en werken in en op het hoogteverschil tussen NDW en kanaal. Tevens slim parkeren oplossen in deze zone
Set-backs in de gevel i.r.t. minimaliseren van windhinder
A.
Hoge dichtheid d.m.v. hoogteaccenten
Ver b o n d en hei d
Voorzieningen op verschillende niveaus tussen NDW en kanaal
C.
B. 35 |
2.2.4 Daklandschap
B i odi v e rsi te i t I n s ect en
Daken op de hoogbouw worden als vanzelfsprekend ingezet voor duurzaamheidsdoeleinden. Vanwege de gevraagde opbouw
Verb lijf plaat s en
van het volume ontstaan tevens meerdere daken die ook dienst doen als overbrugging van het hoogteverschil tussen de Nieuwe Dukenburgseweg en het kanaal. Diverse daken maken deel uit van een route in en door dit gebied en worden ingericht als groene plekken voor spelen, ontmoeten en groen. Groen houdt niet op voor de gevel, maar loopt door de gebouwen richting andere daktuinen. Tijdelijk gebruik en een tijdelijke programmering van daken is mogelijk. De volgende principes zijn leidend: •
Daken gelegen aan routes of onderdeel van een netwerk zijn toegankelijk (zie referentiebeeld A);
•
Daktuinen/-landschap
Diverse daken worden geprogrammeerd om ook informeel ontmoeten mogelijk te maken (zie referentiebeeld B);
•
De daken vormen samen een groen en blauw doorwaadbaar systeem, ook geschikt voor passanten. Er moet onderbouwd worden waarom groenvoorzieningen en waterberging, bv. substraat, wel/niet mogelijk is;
•
Ruimtes grenzend aan een dak doen mee in de groene beleving van het dak.
On t m oet en On t m oet en
De referentiebeelden hiernaast laten een aantal voorbeelden
Sp e l e n
zien van functionele daken als onderdeel van een groter systeem (zie referentiebeeld A, B en C). Alle ruimtes aan deze daken hebben een directe relatie met het dak en de daken zijn openbaar toegankelijk. Ook hebben de daken allerlei verschillende functies en typen gebruik.
Openbaar toegankelijk dak 36 |
Multifunctioneel programma op het dak
Ve r b l i j fpl a a ts en
I n s ec ten B i o d i ver si t e i t I n f i l t r a ti e
A.
B.
Groen loopt door in het gebouw
Tijdelijk gebruik
C. 37 |
2.3 Gebieden Kanaalknoop Noord en Zuid Kanaalknoop Noord is na ‘de Knoop’ het meest stedelijke gebied van de Kanaalknoop. In dit gebied vindt de overgang plaats van werken (bestaande industrie) naar wonen. Het industriële erfgoed voegt sfeer toe aan het verder groene en stedelijke karakter. Het bestaande parkeerterrein langs de Nieuwe Dukenburgseweg is zowel onderdeel van het stedelijke karakter van Kanaalknoop Noord als de stedelijke uitstraling van de levensader. Begeleidende rooilijnen en set backs met groen typeren deze plek. Kanaalknoop Zuid is een stedelijk gebied met open bouwblokken waar de landgoederen sfeer van Winkelsteeg voelbaar door het plan meandert. Het kanaal ligt hier wat verder op afstand dan in de andere deelgebieden.
38 |
39 |
2.3.1 Bouwblok 2.3.1.1 Plint De plinten vormen een afwisselend geheel tussen entrees voor woningen, werken en kleinschalige voorzieningen. Voorzieningen en werken worden met name georganiseerd bij en rondom de ontsluiting voor auto’s. In de Kanaalknoop zelf wordt in de plint vooral gewoond. Zowel in het gebouw als in de openbare ruimte wordt de plint (en de overgang) zichtbaar en goed vormgegeven. Een goede vormgeving van de plint draagt bij aan de stad op ooghoogte. De volgende principes zijn leidend: •
Door programma te mixen in de plinten worden lange ‘dode’
Voor/achterdeuren in de plint met kleine privé ruimte
stukken voorkomen. In de middag zijn er plekken waar gewerkt wordt en in de avond plekken waar mensen wonen en waar de voordeur wordt gebruikt; •
Op strategische plekken wordt ingezet op levendigheid;
•
Gevels aan het maaiveld hebben een open karakter passend bij de functie;
•
Verbl i j fp l aatse n
Qua hoogte heeft de plint een zichtbaar afwijkende maat ten opzichte van ‘standaard verdiepingen’, tussen de 3.5m en 8m;
•
Parkeren wordt in Kanaalknoop Noord achter actieve plinten in
On t m oet en
een bouwblok ingepast. in Kanaalknoop Zuid is een vrijstaande parkeervoorziening zoals in hst 2.1.5 toegepast. •
In de plint is ruimte voor voor/-achter deuren van woningen die aan het maaiveld grenzen. Een kleine privé ruimte is hier denkbaar. erfafscheidingen zijn niet toegestaan.
De referentiebeelden aan de rechterzijde (zie referentiebeeld B +D) laten diverse invullingen zien van de plint versus opbouw. De plinten zijn herkenbaar, maar wel onderdeel van de architectuur (zie referentiebeeld C). Een terugliggende plint (zie referentiebeeld A) werkt goed om de menselijke maat te waarborgen. Op de achtergrond een kleine pleinruimte waar werken aan zit.
40 |
Actieve plinten langs hoofdwegen
Transparante plint met functies
I n d u s tr i eël k a r a k ter Wo n en & w er ken
A.
Mix tussen wonen en werken
B. O nt mo e ten
Wo n en & w er ken
Commerciele activitieten aan de Nieuwe Dukenburgseweg
C.
D. 41 |
2.3.1.2 Binnentuin De binnentuinen maken onderdeel uit van de fijnmazige, groene
Inse cte n
On t m oet en
structuren. Er zijn drie typen binnentuinen: de gesloten binnentuin (toegankelijk via diverse poorten), een semi-openbare binnentuin
Yog a
en een openbare binnentuin. Afhankelijk van de functie en dichtheid wordt gekozen voor een type. Dit zijn de belangrijkste principes: •
Er komt een verscheidenheid aan typen binnentuinen met een afwisseling qua inrichting;
•
De binnentuinen doen mee in het openbare en collectieve groen en wandelnetwerk;
•
De binnentuinen krijgen een relatief luw karakter, gericht op rust en informeel ontmoeten;
•
Recreëren en ontmoeten
Doordat parkeren in hubs plaatsvindt, hebben de binnentuinen de ‘volle grond’ (geen gebouwd parkeren eronder). Hiermee wordt een groene, lommerrijke en klimaatadaptieve inrichting een uitgangspunt;
•
Woningen krijgen geen privébuitenruimtes (met uitzondering van een compact terras): de binnentuinen vormen een collectieve tuin.
De referentiebeelden laten zien op welke wijze een binnentuin
I n s ect en On t m oet en
vorm kan krijgen. Door de tuin bijvoorbeeld wat lager te leggen ontstaat op vanzelfsprekende wijze buitenruimte (zie referentiebeeld A). De binnentuinen maken onderdeel uit van
Biod ivers it eit Yoga
een groter netwerk van natuur, biodiversiteit en beweging (zie referentiebeeld B). Het beeld rechtsboven (zie referentiebeeld C) laat een wat meer lommerrijke binnentuin zien, evenals het beeld rechtsonder (zie referentiebeeld D).
Groene binnentuin 42 |
Semi-open binnentuin (Afsluitbaar karakter)
Ver b l i j fpl a a ts e n Bi o d i ver s i tei t
Wa ter va s t ho u d en
A.
Ruimte voor mens en dier C.
O n tm o eten Ku n s to b j ec t en
Spel en
Openbare binnentuin
B.
D. 43 |
2.3.1.3 Midsize Deze typologie bevindt zich met name richting het kanaal en de Nieuwe Dukenburgseweg. Rondom is sprake van een heldere wand, binnenin is de korrel een stuk gefragmenteerder. Dit om het contrast te versterken tussen gebouwen langs grotere structuren en binnen in het gebied. De volgende principes zijn leidend: •
De hoogte varieert tussen de 6 en 8 lagen met accenten van 10 tot 12 lagen. Dit kan in combinatie met een set-back vanaf de 7e verdieping;
•
Accenten worden geplaatst aan het einde van zichtassen of bij het markeren van een bijzondere ruimte;
•
Het gebied krijgt een stedelijker karakter door gebruik te maken van deze typologieën;
•
Voorzieningen in de plint
Een uitzondering op de hoogtes is mogelijk bij grondgebonden woningen;
•
De plinten kennen een mix van wonen en kleinschalig werken (ambacht). Het werken vindt veelal plaats rondom compacte pleinruimtes in het netwerk.;
•
Het karakter van de plint aan de Nieuwe Dukenburgseweg is commercieel;
•
Lange wanden worden vermeden in de architectuur. Een potentieel langere wand bestaat uit meerdere kloeke volumes in plaats van een pandsgewijze opbouw. Referentiebeeld A laat dit principe goed zien;
•
De blokken worden samengesteld uit diverse heldere volumes (zie referentiebeeld C);
•
Aan het kanaal zijn de blokken zo ontworpen dat er maximaal zicht ontstaat richting het kanaal.
De referentiebeelden rechts laten voorbeelden zien waarbij de maat van de gebouwen variëren in hoogte, maar wel aansluiten op de openbare ruimte. Dan wel met een goede plint, dan wel met buitenruimtes die aan de openbare ruimte liggen.
44 |
Variatie in bouwhoogte
Hoogteaccenten
A.
Voor/achterdeuren in de plint met kleine privé ruimte
B.
Ko e l e r o ut e s
>3.5m
<8m
Variatie in plint hoogte
C. 45 |
2.3.1.4 Sky-size (torens)
Hit t eweren d e m at erial e n
Als onderdeel van het bouwblok zijn op enkele plekken torens Inse cte n
mogelijk als onderdeel van het bouwblok. Deze torens verankeren het bouwblok op een logische manier met de omgeving. De Torens staan dus op hoekpunten en zorgen niet voor schaduw of windhinder. Ze gaan op in het bouwblok en doen mee met de plint. De bouwhoogtes zijn divers en vastgelegd in het bestemmingplan. De volgende principes zijn leidend: •
De plint is herkenbaar en op strategische plekken geactiveerd (zie referentiebeeld B);
•
Het accent is onderdeel van het bouwblok en doet mee met het daklandschap;
•
De torens zijn een logische opbouw vanuit het bouwblok en
Set-backs in de gevel
zijn zorgvuldig in het blok en de omgeving ingepast; •
Schaduwwerking op verblijfsgebieden wordt beperkt (zie referentiebeeld C);
•
De hoogte opbouw volgt uit een logische dynamiek van het bouwblok. De toren en het bouwblok bestaan dus uit één beweging waarvan de toren enkel een hoger punt is;
•
Set-backs dragen bij aan dynamische uitstraling van de
Won en & we rke n WKO s ys t em en
toren en zorgen voor plasticiteit van het bouwblok (zie
On t m oet en
referentiebeeld A+C); •
In de gevel en op het dak is op het gebied van biodiversiteit een hoop mogelijk. Nestelmogelijkheden en een duurzame invulling van het dak bieden kansen op het behalen van de gewenste doelen;
•
Het hoogte-accent krijgt een eenduidige en herkenbare vorm gerelateerd aan het bouwblok (zie referentiebeeld A+C).
De referentiebeelden rechts laten een aantal voorbeelden zien waarbij de toren een eenduidige vorm kent en de plint op subtiele wijze is vormgegeven. Subtiele set-backs maken de toren ranker en terughoudende kleuren zorgen voor een rustig beeld.
46 |
Hoogte-accenten
Activeren van de plint
Ve r b l i j f p l a a ts en Sc ha d u w w er k i n g
A.
Schaduwwerking op koelteplekken
WKO s y s tem en
Gr o e ne d a ken
Ver b l i j fpl a a ts en
Nestelmogelijkheden in de gevel
B.
C. 47 |
2.3.1.5 Daklandschap C ollect ieve d aken
Het daklandschap kan opgedeeld worden in ‘esthetische daken’ en ‘functionele daken’ en kent de volgende principes: •
S pe l e n
De esthetische daken zullen een landschappelijke en sociale
M oe stui ne n
bijdrage leveren aan de bruikbaarheid van het dakenlandschap. De esthetiek heeft te maken met de zichtbaarheid van de daken (5e-gevel) en het gebruik van het daklandschap. Ze zijn daarmee een belangrijk onderdeel van het uitzicht van de toekomstige bewoners; •
Ook zal een groot deel van de platte daken kansen bieden om ‘functioneel’ ingericht te worden. Energiewinning, waterretenties en klimaatinstallaties, maar ook het sociale gebruik (dakterras, moestuin en speelaanleidingen) zouden hier
Multifunctioneel programma op het dak
een plek kunnen krijgen. De referentiebeelden rechts laten zien dat de 5e-gevel (dak) zowel informeel als esthetisch ontworpen kan worden. Met zorg zullen ook installaties ingepast moeten worden (zie referentiebeeld A). Met name de mogelijke dynamiek van de dakopbouw kan zorgen voor diverse dak inrichting (zie referentiebeeld C+D).
Wate r v asth oude n Fu n ct ion ele d aken
Moes t u in en On t m oet en
Verb lijf plaat s en
Inse cte n
Verb lijf plaat s en
Zicht op de Groene Vallei 48 |
Energie/zonnepanelen/ waterretenties
C o l l ec t i eve d a ken F u nct i on el e d a ken
A.
groen op het dak B.
Ver b l i j fpl a a ts e n
WKO s y s tem en
Klimaatinstallaties uit het zicht
C.
D. 49 |
2.3.2 Grondgebonden 2.3.2.1 Levendige gevel
Ver bl i j fp l aatse n
Noord
De plinten zijn open en transparant met zo min mogelijk objecten. Bergingen zijn bijvoorbeeld op de kopse kanten of in de collectieve ruimtes ingepast. De plint zorgt voor een prettige schaal en goede overgang tussen de collectieve tuinen en de parkachtige ruimtes. Een goede vormgeving van de plint draagt bij aan de stad op ooghoogte. De volgende principes zijn leidend: •
Er mag een duidelijk verschil zijn tussen de plint aan
Zuid
de collectieve kant, langs pleinen en langs de groene landschapszijden. De openbare ruimte wordt daar ook op
Functie temperatuur
aangepast; •
Op strategische plekken wordt ingezet op levendigheid;
•
Gevels aan het maaiveld hebben een open, transparant karakter;
•
De plint wordt een herkenbare entiteit in de architectuur. Dit door banden en kolommen toe te passen om zo de lengte, maar ook de hoogte te benadrukken;
•
Qua hoogte heeft de plint een zichtbaar afwijkende maat ten
Verb lijf plaat s en
Verb lijf plaatse n
opzichte van ‘standaard verdiepingen’, tussen de 3,5 m en 8m; Deze afwijking kan ook zichtbaar zijn doordat deze onderdeel is van de gevelarchitectuur, daardoor kan een standaard
I n s ect en
O ntmoe te n
plafondhoogte van buitenaf anders, hoger en groter, ervaren worden. De referentiebeelden aan de rechterzijde laten diverse invullingen zien van de plint en de overgang van privé naar openbaar. De privé ruimte is mee-ontworpen met de bebouwing (zie referentiebeeld A) en is ingetogen (zie referentiebeeld B). Het collectief inrichten van de voorzijde kan voorkomen dat schuttingen worden geplaatst (zie referentiebeeld C).
50 |
Natuurlijke materialen en aardse tinten
Claimbare openbare ruimte
H o n d u i t l a t en
A.
B.
Kleine plintkorrel aan de straat
Ko el e r o u t es
I n fi l tr a t i e
B i o d i v er si t e i t
Ruimte voor groen
C. 51 |
2.3.2.2 Opbouw De grondgebonden woningen bestaan uit 3 of 4 bouwlagen. Met set-backs kan er ruimte gecreëerd worden voor dakterrassen. Ook zijn balkons aan de collectieve ruimtes toegestaan. Zowel het silhouet als de hoeken van de bouwblokken
Noord
zijn herkenbaar door een dynamisch daklandschap en de plasticiteit van de gevel. Dit kan in set-backs zitten, maar ook in architectonische details. De grondgebonden woningen zijn onderdeel van het stedelijke weefsel van de Kanaalknoop en passen met hun maat en schaal bij de grotere bouwblokken met appartementen. In Kanaalknoop Noord wordt de nadruk gelegd op woningen met een plat dak. In
Zuid
de Kanaalknoop Zuid kunnen zadeldaken in combinatie met platte
Balkon aan de binnentuin
daken worden toegepast. Ook kunnen grondgebonden woningen en appartementen in een bouwblok gecombineerd worden. •
Set-backs creëren dakterrassen en maken een dynamisch daklandschap (zie referentiebeeld B+C);
•
Passende hoekaccenten en verspringingen in de gevel zorgen voor een herkenbaar silhouet (zie referentiebeeld A)
•
Variatie mag ontstaan door combineren van verschillende plattegronden;
•
Er mag een duidelijk verschil zijn tussen de gevel aan de collectieve kant, langs pleinen en langs de groene landschapszijden.
De referentiebeelden aan de rechterzijde laten verschillende manieren zien van variatie in de plattegrond en gevel. De opbouw is een logische voortzetting van de plint en set-backs zorgen voor plasticiteit in de gevel.
3-4 lagen 52 |
Set-backs
A.
Noord
Zuid
B.
Bijzonder huis aan de rand
typologie combination
C. 53 |
2.3.2.3 Daklandschap Het daklandschap is divers en wordt vanzelfsprekend ingezet voor
I n d u s t rieël karakt er
duurzaamheidsdoeleinden. De daken maken ook deel uit van de klimaatadaptieve en groene route die door de gebieden loopt. Sommige daken krijgen een functioneel karakter en andere daken
Breke n re fl e cti e g e v e l