Bestemmingsplan Nijmegen NYMA, Toelichting

bestemmingsplan Nijmegen NYMA Toelichting

Versie: vastgesteld

Colofon bestemmingsplan

Nijmegen NYMA IDN: NL.IMRO.0268.BP37500-VG01

Gemeente Nijmegen

Bureau Ruimtelijke Planvorming Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen www.nijmegen.nl

Toelichting

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

3

4

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Inhoudsopgave

Toelichting

3

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding Ligging en begrenzing plangebied Vigerend bestemmingsplan Leeswijzer

7 7 7 8 11

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3

Planbeschrijving Beschrijving huidige situatie Beschrijving toekomstige situatie Stedebouwkundige karakteristieken

13 13 16 32

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

Beleidskader Relevant rijksbeleid Relevant provinciaal beleid Relevant gemeentelijk beleid

35 35 36 37

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15

Sectorale aspecten Economische ontwikkeling Bedrijven en milieuzonering Geluid Luchtkwaliteit Geur Externe veiligheid Bodem Water Natuur en groen Duurzaamheid en klimaat Cultuurhistorie en archeologie Mobiliteit Kabels en leidingen Niet gesprongen explosieven (NGE) Mer-beoordeling

45 45 51 53 54 56 56 59 65 75 85 90 111 114 115 116

Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4

Juridische planbeschrijving Inleiding Verbeelding Systematiek van de planregels Beschrijving per bestemming en gebiedsaanduiding

117 117 117 117 118

Hoofdstuk 6 6.1 6.2

Economische uitvoerbaarheid Kostenverhaal Financiële haalbaarheid

121 121 121

Hoofdstuk 7 7.1 7.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid Overleg Tervisielegging

123 123 123

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

5

6

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Een nieuw bruisend stuk Nijmegen. Vol bedrijvigheid en activiteiten voor iedereen binnen en buiten de stad. NYMA is niet zomaar een stuk Nijmegen. Het gebied heeft door haar ligging aan de Waal een hele rijke, gelaagde geschiedenis en een heel eigen - industrieel - karakter. Deze historische waarden in combinatie met het industriële karakter definiëren het merk NYMA. Uniek en aantrekkelijk voor zowel ondernemers als bezoekers. Met ruimte om te spelen, te maken en te delen.

Het is de bedoeling dat op NYMA van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat gewerkt, getimmerd, gerecreëerd, gefeest, gewandeld en gesport wordt, door een mix van functies mogelijk te maken. De opzet van het voorliggende bestemmingsplan is flexibel. De belangrijkste stedebouwkundige randvoorwaarden uit het Transformatiekader zijn vertaald naar het bestemmingsplan, maar de exacte invulling is niet volledig vastgelegd. Het in gebruik nemen van het gebied, de renovatie van de gebouwen en de herinrichting van het terrein zullen op verschillende snelheden plaatsvinden. Om dit mogelijk te maken is een aanpassing van de vigerende bestemmingsplannen nodig: deels geldt nog een "bedrijventerreinbestemmingsplan", deels zijn functies heel specifiek begrensd. De gebieden NYMA, Vasim en Kavel 7 zijn nu één ontwikkelingsgebied onder de naam "NYMA", waarvoor samenhangende regels nodig zijn.

1.2

Ligging en begrenzing plangebied

NYMA is een bijzondere locatie in de stad, vanwege de historische waarde van de plek, de omvang, de uitstraling, maar ook vanwege haar ligging. De voormalige fabriekspanden en terreinen van De Vasim en CP Kelco (voormalig NYMA) liggen in Nijmegen-West, direct aan de Waal, pal naast stadsbrug De Oversteek en het Waalfront, en dichtbij de Nijmeegse binnenstad. Aan de zuidwestzijde van deze terreinen ligt "Kavel 7", ook onderdeel van voorliggend ontwikkelingsgebied. Aan de zuidzijde wordt het gebied begrensd door de Nymaweg en de Weurtseweg. Op navolgende afbeeldingen is globaal de ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven. De exacte begrenzing van het plangebied is ingetekend op de verbeelding van dit bestemmingsplan.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

7

Uitsnede luchtfoto, met plangebied indicatief in rood kader

Uitsnede luchtfoto, met plangebied indicatief in rood kader

1.3

Vigerend bestemmingsplan

Voor het plangebied vigeren twee bestemmingsplannen. Voor het noordelijk deel van het plangebied, het terrein van de NYMA-fabriek, geldt het bestemmingsplan "Nijmegen Kanaalhavens - 4 (CP Kelco)", voor overige geldt het bestemmingsplan "Nijmegen Mercuriuspark". Het bestemmingsplan "Nijmegen Kanaalhavens - 4 (CP Kelco)" met kenmerk NL.IMRO.0268.BP10004-VG01 is vastgesteld op 14 juni 2017. Voor het plangebied geldt de bestemming 'Bedrijventerrein - 4'. Binnen deze bestemming zijn bedrijven in categorie 2 t/m 3.2 van de Staat van bedrijfsactiviteiten mogelijk. Daarnaast zijn ook andere functies mogelijk, zoals kleinschalige (urbane) windturbines, productiegebonden detailhandel en ondergeschikte

8

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

detailhandel voor groothandelsbedrijven en ondergeschikte kantoren. Dit deel van het plangebied is buitendijks gelegen. Daarom ligt over de gehele bestemming de dubbelbestemming 'Waterstaat - Waterstaatkundige functie', ter regulering van het stroomvoerend rivierbed. De waterkering heeft de dubbelbestemming 'Waterstaat Waterkering' met de bijbehorende beschermingszone 'vrijwaringszone - dijk'. Ook is dit deel van het plangebied gelegen binnen de gebiedsaanduiding 'geluidzone - industrie', de geluidzone van Nijmegen West en Weurt, van het naastgelegen industrieterrein Kanaalhavens. Ter bescherming van de (verwachte) archeologische waarden geldt het facetbestemmingsplan Archeologie, vastgesteld op 25 juni 2014, met kenmerk NL.IMRO.0268.FBPArcheologie-VG01.

Uitsnede vigerend bestemmingsplan "Nijmegen Kanaalhavens - 4 (CP Kelco)" met plangebied indicatief in blauwe contour (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl) Voor het overige deel geldt het bestemmingsplan "Nijmegen Mercuriuspark", vastgesteld op 4 maart 2015, met kenmerk NL.IMRO.0268.BP37000-VG01. Op grond van dit bestemmingsplan geldt grotendeels de bestemming 'Gemengd'. Deze bestemming laat een diversiteit aan functies toe, onderverdeeld in deelgebieden. Deelgebied 'gemengd - 4' ligt, globaal beschreven, onder de brug en ten oosten daarvan. Hier zijn bedrijven voor zover deze voorkomen in categorie 1 tot en met 2 van de Staat van bedrijfsactiviteiten toegestaan. Daarnaast zijn kleinschalige horeca, kleinschalige detailhandel, kleinschalige kantoren en voorzieningen gericht op cultuur- en ontspanning en sportvoorzieningen mogelijk. Deelgebied 'gemengd - 3' ligt op het Vasim-terrein. Hierbinnen zijn bedrijven in categorie 1 tot en met 3.2 van de Staat van bedrijfsactiviteiten toegestaan en voorzieningen gericht op cultuuren ontspanning, cursus- en praktijkruimten en sportvoorzieningen. Deelgebied 'gemengd - 1' ligt op Kavel 7. Bedrijven in categorie 2 tot en met 4.2 van de Staat

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

9

van bedrijfsactiviteiten zijn binnen dit gebied toegestaan, evenals perifere detailhandel en sportvoorzieningen. Daarnaast ligt op het Vasim-gebouw de aanduiding 'specifieke vorm van gemengd evenementenhal' waarmee een evenementenhal met een maximum oppervlakte van 2000 m2 b.v.o. is toegestaan. Ook ligt op De Vasim de aanduiding 'horeca', waarmee horeca in categorie 1 tot en met 2a van de Staat van horeca-activiteiten is toegestaan. Voor alle deelgebieden geldt dat productiegebonden detailhandel en ondergeschikte detailhandel voor groothandelsbedrijven, bedrijfsverzamelgebouwen, ondersteunende horeca, ondergeschikte detailhandel, ondergeschikte kantoren, ondergeschikte opslag en uitstalling en kleinschalige (urbane) windturbines zijn toegestaan. De brug is specifiek aangeduid. Daarnaast gelden de bestemming 'Verkeer' en 'Groen' voor respectievelijk de interne ontsluitingsweg en de bomenstructuur rond Kavel 7, alsmede een groenstrook. Het noordoostelijk deel van het plangebied is gelegen binnen de gebiedsaanduiding 'geluidzone - industrie', vanwege de geluidszone van het naastgelegen industrieterrein Kanaalhavens. Het zuidwestelijk deel, waaronder Kavel 7 en de Latensteinweg, is middels de aanduiding 'overige zone - geluidgezoneerd industrieterrein', onderdeel van het geluidgezoneeerde industrieterrein.

Op de Vasim en het Vasim-terrein en de gronden rond De Oversteek geldt de dubbelbestemming 'Waarde - Cultuurhistorie' ter bescherming van de cultuurhistorische waarden van het gebied. Voor archeologie is een gebiedsaanduiding 'wetgevingzone - waarde archeologie 1' opgenomen voor een lage archeologische verwachtingswaarde, voor een groot deel van dit gebied. Daarnaast gelden ook hier de watergerelateerde aanduidingen en dubbelbestemmingen. Aanvullend is op de gronden direct grenzend aan de Waal de gebiedsaanduiding 'vrijwaringszone - vaarweg' opgenomen.

Uitsnede vigerend bestemmingsplan "Nijmegen Mercuriuspark" met plangebied indicatief in blauwe

10

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

contour (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl) Tot slot is het "Facetbestemmingsplan Parkeren", vastgesteld op 13 september 2017, met kenmerk NL.IMRO.0268.FBPParkeren-VG01, van toepassing op het gehele plangebied. Dit bestemmingsplan dient ter borging van de gemeentelijke parkeernomen in bestemmingsplannen.

1.4

Leeswijzer

Het voorliggende bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding met bijbehorende planregels en gaat vergezeld van een toelichting. De planregels en de verbeelding vormen de juridisch bindende elementen van het bestemmingsplan. De toelichting bestaat uit een planbeschrijving met bijlagen. De toelichting van dit bestemmingsplan is opgebouwd uit zeven hoofdstukken. De opbouw van de hoofdstukken is zodanig dat er sprake is van een logische volgorde in vraagstelling (wat, waarom, waar, hoe, etc.). Na dit inleidende hoofdstuk volgt hoofdstuk 2 'Planbeschrijving', dit gaat in op de beschrijving van de huidige situatie van het plangebied en directe omgeving. Daarnaast worden de ontwikkelingen die het plan mogelijk maakt op een rij gezet. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving van het relevante beleid op Rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. Daarbij wordt bekeken of de voorgestane ontwikkeling in lijn is met dit beleid. In hoofdstuk 4 wordt de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan aangetoond. Vanuit de verschillende van invloed zijnde haalbaarheidsaspecten zoals externe veiligheid, luchtkwaliteit en water wordt in dit hoofdstuk beschreven waarom de ontwikkeling die voorliggend bestemmingplan mogelijk maakt, uitgevoerd kan worden. In hoofdstuk 5 wordt de juridische planopzet toegelicht.

Er wordt een antwoord gegeven op de vraag hoe hetgeen in voorliggend plan is vastgelegd juridisch is geregeld. Hoofdstuk 6 geeft inzicht in de economische uitvoerbaarheid van het plan. In het laatste hoofdstuk van dit bestemmingsplan is verslag gedaan van het (voor)overleg en de zienswijzen.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

11

12

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Hoofdstuk 2 2.1

Planbeschrijving

Beschrijving huidige situatie

NYMA ligt op de overgang van het woongebied Waalfront, naar het industrieterrein Kanaalhavens. Bijzondere locaties in de stad moeten optimaal benut worden. NYMA is er zo één. Vanwege de historische waarde van de plek, de omvang en uitstraling, maar ook vanwege haar ligging. De voormalige fabriekspanden en terreinen van De Vasim en CP Kelco liggen in Nijmegen-West, direct aan de Waal, pal naast stadsbrug De Oversteek en het Waalfront, en dichtbij de Nijmeegse binnenstad.

Het gebied heeft momenteel verschillende tijdelijke gebruiksfuncties waaronder Waalhalla, de Cultuurspinnerij, sportactiviteiten en evenementen. Andere plekken zijn nog braakliggend of staan leeg zoals Kavel 7 en de in slechte staat verkerende gebouwen.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

13

Vasim en grote kolk

Vasim, kleine en grote kolk

Looggebouw en waterbassin

Gebouw AB, gebouw D watertoren en looggebouw

Kavel 7

20 septemberplein

14

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Vasim

Vasim en kleine kolk

Vasim en grote kolk

Gebouw AB en Vasim

Looggebouw

Waalhalla en 20 septemberplein

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

15

2.2

Beschrijving toekomstige situatie

2.2.1

Waalfront west & omgevingsvisie

In de Omgevingsvisie "Nijmegen 2020-2014 Stad in Beweging" wordt de focus gelegd op onder andere het gebied rondom de Waal en het kanaal. De zuidelijke rivieroever wordt omgevormd van een industrieel gebied tot een reeks aantrekkelijke verblijfsplekken. Samen met de ontwikkeling van de binnenstad, Waalfront en het Engie-terrein ontstaat een dynamische, afwisselende beleving van gebieden aan de zuidoever van de rivier. NYMA ontwikkelt zich verder tot een intensief werkgebied met plek voor cultuur, ambacht en beweging. Deze gedaanteverwisseling van het gebied biedt nieuwe kansen. Naast de functieverandering, krijgt ook de aanhechting met de omliggende wijken en het centrum een impuls. Door middel van oost-west- en noord-zuidverbindingen wordt de aanhechting met de aangrenzende gebieden, maar ook de gebieden onderling, versterkt en ontstaat er een fijnmazig netwerk. Dit netwerk ontsluit de stad naar de rivier, waar dit eerder niet mogelijk was.

16

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Het goed op elkaar aansluiten van de gebieden met vanzelfsprekende overgangen bij de ontwikkeling van het westelijk Waalfront is een belangrijk aandachtpunt.

2.2.2

Flexibiliteit, beeldkwaliteit en kwaliteitsbewaking

Het "NYMA Ontwikkelplan" gaat uit van een gebied waarin verandering een constante factor is. Het in gebruik nemen van het gebied, de renovatie van de gebouwen en de herinrichting van het terrein zullen op verschillende snelheden plaatsvinden. Deze vorm van flexibiliteit in de stedebouwkundige uitwerking kan enerzijds leiden tot een optimale integratie van stedebouw en architectuur, maar anderzijds ook onzekerheid over het veiligstellen van de beoogde ruimtelijke kwaliteit. Kwaliteit en eenheid wordt bewaakt in het "Transformatiekader". Er is een Ruimtelijk Team (RT) specifiek voor NYMA ingericht, dat voorziet in begeleiding van de verschillende losse initiatieven. In samenspraak worden de plannen voorgelegd aan het RKT (Ruimtelijk kwaliteitsteam). Het RKT Waalfront & West is ingesteld voor de plannen aan het westelijk rivierfront (ten zuiden van de Waal). RKT's zijn vroeg in het ontwerpproces actief en bestaan uit deskundige leden die efficiënt en onafhankelijk adviseren over complexe ontwerpopgaven. Bij de uitwerking van zowel de gebouwen, als de openbare ruimten wordt gewerkt volgens de werkwijze van het RKT Waalfront & West, zoals deze is vastgelegd door het college van B&W. Voor de beeldkwaliteitsbewaking geldt dit Transformatiekader als toetsingskader voor de ambities die

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

17

gesteld zijn in het NYMA Ontwikkelplan. De beeldtaal bewaakt de integraliteit zonder dat daarbij te zeer in belemmeringen wordt gedacht, en versterkt daarmee het principe van het NYMA FABRIK ontwikkelscenario, door de organische, creatieve ontwikkeling van het gebied te faciliteren. De restauratie/herbestemming van de monumentale watertoren moet ter advisering worden voorgelegd aan de commissie beeldkwaliteit.

2.2.3

Stedebouwkundige visie

Voor NYMA is een richtinggevend transformatiekader opgesteld. Dit is de kapstok voor de ruimtelijke ontwikkeling en de inrichting van NYMA. Spelregels voor de vormgeving van gebouw en openbare ruimte worden opgedeeld in twee categorieën: bewerkingen van de bestaande bebouwing en nieuw te bouwen toevoegingen. De gelaagde transformatie richt zich op een evenwichtige benadering van de complexiteit van het gebied en het versterken van het bestaande industriële karakter op alle niveaus aan de hand van drie pijlers: groots landschap, robuuste relicten en industriële logica.

2.2.3.1

18

Ruimtelijke pijlers

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

1. Groots Landschap De eerste en daarmee meest fundamentele pijler betreft de natuur en de stedelijke omgeving. Deze bestaat uit landschappelijke invloeden van de Waal en de context van het stedelijk weefsel: de morfologie, de sterke aanwezigheid van De Oversteek en de elektriciteitsmasten.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

19

Om het karakteristieke landschap tot uiting te laten komen is de wijze waarop omgegaan wordt met de herontwikkeling van het landschap van groot belang. De relatie met het water speelt daarin een aanzienlijke rol. Het gebied als geheel stond bekend als De Biezen, een drassig gebied waar altijd al gevochten werd tegen het water. Dijken werden aangelegd en verschoven en braken door, waardoor een drietal kolken ontstond in het landschap. Momenteel zijn de dijk en kolk nog steeds hoofdrolspelers in het landschap, echter deels verstopt onder puin en bestrating. Bij de herontwikkeling ontstaat de kans de relatie met het water te herstellen en groen weer meer de ruimte te geven. Ook de historische Koningsstraat, als laatste stukje romeinse route, kan weer meer betekenis krijgen. Rivierzone; In deze zone ontmoeten de stad en de rivier elkaar, waarbij het rivierlandschap doorklinkt in de het plangebied. Het industrielandschap en het rivierlandschap worden hier met elkaar verweven. De strategische ligging aan de Waal geeft het gebied een rijke cultuurhistorie.

Verbindingen naar de Waal; De rivier heeft een grote aantrekkingskracht. De verbindingen naar de rivier zijn de schakels naar het achterland. Samen met de oost-westverbindingen vormen de verbindingen naar de rivier een fijnmazig netwerk, waarvan met name voetganger en fietsers (langzaam verkeer) gebruik kunnen maken.

20

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

NYMA-boulevard; Het deel van de Winselingseweg dat tussen de NYMA-fabriek en De Vasim door loopt was vroeger onderdeel van een dijk van het fort Krayenhoff richting Weurt. Tegenwoordig maakt dit stuk nog steeds deel uit van de waterkering. De Winselingseweg deelt nu NYMA nog in twee delen, maar zal worden ingericht als NYMA-boulevard. De NYMA-boulevard is een uitwisselingszone tussen noord en zuid en oost en west. De Kolk; Het Vasim-gebouw is gebouwd op een gedempte kolk en ligt hierdoor lager dan het omringende gebied. Later is de vorm van de kolk mede vormgegeven door het tracé van het spoorlijntje dat ging tot het Looggebouw. De kenmerkende "kolkvorm" zorgt er voor dat het karakteristieke Vasimgebouw wordt benadrukt en geeft ook intimiteit. Om dat gevoel te versterken wordt de kolk geaccentueerd. Koningsstraat; Ook van de pre-industriële fase zijn karakteristieken bewaard gebleven. De bomenrij links op Kavel 7 is het restant van de historische Koningsstraat, de oude weg naar Weurt. De Koningsstraat was tot in de 19de eeuw de directe opvolger van een belangrijke Romeinse verbindingsweg. De Weurtseweg is de moderne opvolger van deze middeleeuwse weg. De weg was nog tot 1966 duidelijk zichtbaar, maar is nu gereduceerd tot een rij bomen. Deze laan wordt weer in ere hersteld. 2.

Robuuste relicten Naast de specifieke landschappelijke kenmerken wordt het karakter van NYMA voor het grootste deel bepaald door de robuuste gebouwen van de voormalige kunstzijdespinnerij. Elk industrieel gebouw is specifiek voor zijn functie ontworpen en heeft in de loop der tijd veranderingen ondergaan die te maken hadden met aanpassing in het bedrijfsproces. Op dit punt in de tijd maakt het NYMA-terrein zich op voor weer een nieuwe invulling van functies en gebruikers. Het is zaak om de bestaande gebouwen daarbij dusdanig te transformeren dat zij het toekomstige gebruik dienen en de oude gebruikssporen zichtbaar laten, waar deze het karakter van het terrein versterken. De Vasim en de NYMA-fabriek met de watertoren spelen hierin een prominente rol als beeldbepalende gebouw(delen). Om dit karakter te behouden, zullen bij de nieuwe ontwikkelingen de kwaliteiten van deze gebouwen en het landschap worden gerespecteerd en waar mogelijk versterkt. De bestaande bebouwing geldt door hun aanwezigheid en voorkomen in materiële zin als drager van het gebied en de ontwikkeling ervan.

3. Industriële logica Toevoegingen aan het gebied baseren zich op de functionele, industriële printplaat die voortkomt uit het stramien van de fabriek. Het NYMA-terrein transformeert vanuit de fabriek als basis en komt voort uit ontwerpbeslissingen gebaseerd op logica. De ruimtelijke uitwerking

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

21

borduurt voort op het stramien van de fabriek en biedt een onderkomen aan een flexibele invulling. Zo is de transformatie toekomstbestendig. Voortborduren op de bestaande fabriek betekent ook dat de sterke architectonische karakteristieken van de bestaande bebouwing de boventoon blijven voeren in de herontwikkeling. De nieuwbouw geldt daarbij altijd als lichte, luchtige toevoeging.

2.2.3.2

Ruimtelijke hoofdstructuur

Het ontwerp van de publieke ruimte is een sterk verbindende factor voor het borgen van samenhang binnen het NYMA-terrein. Er wordt beredeneerd vanuit de ervaring van het gebied als geheel; vanuit een stedebouwkundige hoofdstructuur binnen het gebied en de aansluiting op de directe omgeving. De ruimtelijke drager van NYMA volgt grotendeels de bestaande morfologie van het gebied. Deze bestaat al uit pleinen, straten en corridors, maar werd niet als een geheel opgevat. De hoofdstructuur beschouwt alle verbindingen als onderdeel van het stedelijk weefsel. Daar waar nodig worden extra doorbraken gecreëerd of aanpassingen van het profiel toegepast om het geheel leesbaar te maken. Op NYMA wordt van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat gewerkt, getimmerd, gerecreëerd, gefeest, gewandeld en gesport. Doordat meerdere soorten gebruikers en bezoekers elkaar afwisselen bij de diverse functies en activiteiten is het er 18 tot 24 uur per dag levendig, van dagelijkse levendigheid tot wekelijkse of grootschalige evenementen. Plangebied Het NYMA-terrein rijkt van het buitendijkse, voormalige NYMA-terrein tot de kolk (het wiel) en Kavel 7. Kavel 7 onderscheidt zich van het NYMA-terrein door een andere oriëntatie, gestoeld op de historische aanwezigheid van de Koningsstraat.

Het is ruimtelijk een schakel tussen het NYMA-terrein, het toekomstige Engie terrein en het Mercuriuspark, maar verbindt zich met het NYMA-terrein door de overkoepelende beeldtaal.

22

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Landschap & stedebouw De inrichting van het landschap verzorgt de leesbaarheid van het gebied als geheel en de verschillende zones afzonderlijk. In het Waalstrand, het buitendijkse deel, krijgt het Waallandschap meer ruimte en wordt de relatie met de rivier hersteld in de vorm van een meer natuurvriendelijke oever. Het is een zanderig terrein met grassoorten en incidentele solitaire bomen en boomgroepen. Gelegen op de dijk vormt de NYMA-Boulevard de centrale as van het gebied die de belangrijkste verbinding met de omgeving vormt. Lange lijnen, oost-west georiënteerd, verbinden het gehele Waalfront. De Cultuurkolk dankt haar vorm aan een vroegere dijkdoorbraak, waardoor een kolk ontstond. De kolk krijgt nu vorm als een stedelijk-landschappelijke arena, omzoomd door een trappenpartij en een talud. Kavel 7 kent een groenstructuur welke ontleend wordt aan de aanwezigheid van de historische laan van de Koningsstraat. Deze laan luidt de groene rand in, door het doortrekken van de boomstructuur rondom de kavel, richting het NYMA-terrein. De analyse van de contextuele stedebouwkundige configuratie wijst uit dat over het gehele Waalfront heldere oost-west verbindingen bestaan als primaire routing. De secundaire routing bestaat uit noordzuid verbindingen welke verscheidene verblijfsplekken verbinden. Dit hiërarchische principe herhaalt zich op het NYMA-terrein.

De 18-24-uurs dynamiek van het gebied wordt vertolkt in de vorm van een schaalverschil tussen plekken en pleinen, een boulevard en verschillende passages en corridors, elk met een eigen karakter en passend bij de mate van gebruik. De bestaande en toekomstige bebouwing heeft een sterke relatie met de aangrenzende publieke ruimte. De pleinen, boulevard en passage zijn publiektoegankelijke plekken. Ze voorzien in een diversiteit aan mogelijke functies: horeca, sport & spel, water, evenementen of een markt. Het plein aan de Waal en de Cultuurkolk zijn beschikbaar voor allerlei tijdelijke invullingen, waarmee het culturele programma van NYMA vorm krijgt. De kleinere pleinen - of pockets - hebben een ander karakter; dit zijn voornamelijk prettige verblijfsplekken - beschut en met een goede bezonning - en zijn bestemd om dagelijks in te verpozen.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

23

De programmering concentreert zich vooral rondom de centrale entree. Hier is de dynamiek van activiteiten en diversiteit aan functies het hoogst. De meeste adressen bevinden zich daarmee aan de verblijfsplekken: de boulevard, de pockets en de passage activeren daarmee de publieke ruimte. Deze plinten krijgen zoveel mogelijk publiek programma en bedrijvigheid. Mobiliteit Voor de maximale ervaring van het terrein voor gebruikers en bezoekers is het terrein zo veel mogelijk autoluw. Dit betekent dat parkeren en logistiek zo veel mogelijk wordt geclusterd aan de rand van het terrein en het gebied middels inprikkers toegankelijk is voor gemotoriseerd verkeer, maar doorgaand verkeer wordt geminimaliseerd. De Boulevard is de hoofdentree van het gebied en is een shared-space voornamelijk gericht op voetgangers en fietsers. De Nymaweg is de hoofdontsluiting voor gemotoriseerd verkeer, vanuit hier is ook het parkeren te bereiken dat zich zal concentreren op Kavel 7 (uitzondering kort parkeren of mindervaliden). De Hollandiaweg is tevens de belangrijkste ontsluiting voor het Engie-terrein en BCTN met onder andere vele vrachtwagenbewegingen. Voor bezoekers die vanaf de NYMA-Hub op Kavel 7 het terrein opkomen verzorgt een voetgangersbrug een veilige verbinding.

Fietsgebruik wordt gestimuleerd. Richting NYMA komt een fietsroute. Deze route maakt onderdeel uit van het snelfietsroutenetwerk Nijmegen-Beuningen. Naast deze snelfietsroute via de Weurtseweg, worden ook langs de Laan van Oost-Indie fietspaden gerealiseerd. Er komen dus twee rechtstreekse verbindingen van de westzijde van het station langs NYMA. Dit kan optimaal worden benut om de automobiliteit te verlagen, waartoe ook de Park&Bike bijdraagt. Er wordt voorzien in voldoende fietsparkeergelegenheid in de buitenruimte in de vorm van geïntegreerde rekken gekoppeld aan de belangrijkste routes en adressen. Gezien het karakter van het terrein is er ten alle tijde ruimte voor logistieke bewegingen. Alle plinten zijn bereikbaar voor gemotoriseerd verkeer, waarbij de aangelegen buitenruimte plek

24

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

biedt voor laden en lossen.

Plein aan de Waal Hoofdstructuur; Het terrein van de NYMA-fabriek heeft een prachtige ligging aan het water. Gebruik maken van deze kwaliteit is een belangrijk onderdeel van de toekomstige herontwikkeling. Het NYMA Plein functioneert daarbij als het verscholen hart van een compacte fabrieks-burcht, gevormd door het totaal ensemble. Het plein aan de Waal kent twee delen: het voornaamste deel dat als stadsplein functioneert en zich aan de Waal presenteert, en de overgangszone tussen het plein en de passage waar een intieme pocket ontstaat als prettige verblijfsplek.

Massa; Het plein aan de Waal dient ruimtelijk ingekaderd te worden door voldoende bebouwingsmassa. Rondom het looggebouw, het bassin en gebouwdeel D is ruimte voor extra massa, waarmee een plein van 40 meter breed ontstaat ingekaderd door een stedelijke envelop. De nieuwe gevels gelden als definiërende gevels welke uitgevuld dienen te worden tot een heldere rooilijn. De watertoren functioneert als hoeksteen voor het plein en markeert de positie van de westelijke gevel. De envelop aan de westzijde, rondom het Looggebouw en het bassin, biedt de kans bebouwing en landschap maximaal te mengen door het Waalstrand naar binnen te halen, ook in de bebouwing. Achter de definiërende gevel kan de massa op informele wijze op elkaar aansluiten, waardoor 'overgebleven' stukjes buitenruimte ontstaan en experimenteel groen hier de ruimte krijgt. Programmering; Het plein wordt geactiveerd door dynamische, transparante plinten. Aan de zonnige zijde, bij gebouwdeel D, is daarbij een hogere dichtheid van adressen gewenst, met een publieke functie zoals horeca.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

25

Referentiebeelden Groen; Het groensortiment volgt het zanderige Waallandschap. Op het plein en de natuurvriendelijke oever groeien grassen, wilgen en andere pioniersoorten passend bij de omgeving. Toegankelijkheid; Het plein is als shared space toegankelijk voor logistiek en hulpdiensten via de passages aan de west en oostzijde. Eventuele interne corridors in de NYMA zijn wenselijk voor een maximale doorwaadbaarheid tijdens openingstijden. Deze functioneren als semipublieke doorgang.

Cultuurkolk Hoofdstructuur; De Cultuurkolk functioneert op macro-niveau als het grote plein van de NYMA, waar ruimte is voor grootschalige evenementen. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen de Grote Kolk (aan de westzijde) en de Kleine Kolk (aan de oostzijde). Daarnaast wordt het plein visueel verdeeld op meso-niveau voor programmering van verschillende ordegroottes. Dit gebeurt door de aanwezigheid van groen en de graffitiwanden, waarin op strategische punten openingen worden gemaakt. Beschutting en intimiteit worden gecombineerd met lange zichtlijnen. Het Vasimdek en de tribune aan de NYMA Boulevard maken van de Cultuurkolk een stedelijk-landschappelijke arena waarin de Vasim centraal staat.

26

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Massa; De Vasim en NYMA functioneren als de belangrijkste gevels welke de Cultuurkolk inkaderen. Daarnaast speelt groen een belangrijke rol in de afscheiding van het plein, in de vorm van het talud en de groene rand. De Cultuurkolk dient zoveel mogelijk vrijgehouden te worden van bebouwing. Er is slechts ruimte voor tijdelijke invullingen. Aan de bovenzijde van het talud, in de groene rand, is een bouwvlak aangewezen waar tot maximaal 10% van het bouwvlak bebouwd kan worden met paviljoens. Programmering; De Grote Kolk functioneert als evenementenplein en openluchttheater. Het talud en de trappenpartij - die de verbinding met de NYMA Boulevard verzorgd - vormen de tribune. De kleine kolk verhoudt zich tot de aangelegen woonwijk en biedt ruimte voor sport en recreatie. De groene rand en het talud zijn prettige verblijfsplekken en hebben een parkfunctie.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

27

Groen; Het talud en de groene rand zijn de belangrijkste dragers van de groenstructuur rondom de Cultuurkolk. Daarnaast is er in de kolk ruimte voor experimenteel groen, er wordt kiemruimte gecreëerd in de luwte, waar het landschap vrijgelaten worden. Er wordt reactief onderhouden. Toegankelijkheid; Aan de zuidzijde van de Vasim is de kolk toegankelijk voor logistiek verkeer en kleinschalig kort parkeren, fietsers met bestemming Vasim en voor voetgangers gebruik makend van de bushalte. NYMA Boulevard & Waalpassage Hoofdstructuur; De NYMA Boulevard is de belangrijkste ader van het gebied die in de toekomst ook de aansluiting verzorgd met het te transformeren Engie-terrein. De trappenpartij aan de kolkzijde van de boulevard werkt als openluchttheater en versterkt de verblijfskwaliteit van de boulevard door de verbinding met de kolk.

28

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

De Waalpassage is een publieke passage ter plekke van de oude luchtbrug tussen Vasim en NYMA, in de oksel van gebouwdelen AB en C. Deze 24 uur per dag toegankelijke passage functioneert als een publieke straat die de NYMA Boulevard en het plein aan de Waal aan elkaar verbindt. Massa; De lage, lange gevel van de NYMA aan de NYMA Boulevard geldt als een kwaliteit welke het profiel van de dijk versterkt. De plek tussen de kopgevel van de Vasim en de oude spoelenbleek wordt ingekaderd door hogere gevels, dit wordt versterkt door een mogelijke optopping van de NYMA ter plekke van de spoelenbleek.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

29

De ensemblewaarde van NYMA schuilt in de beschutting van het plein aan de Waal, ingesloten door bebouwing. Ten behoeve van deze kwaliteit ligt de publieke passage niet direct aan het plein, maar wordt het plein aan de Waal als het ware ontdekt. Programmering; Aan de boulevard en in de passage is een hoge dichtheid van adressen gewenst en programma dat het dagvullende karakter van het gebied versterkt; veel levendigheid en ondersteunende functies voor dagelijkse reuring zoals kleinschalige horeca. Het programma dient niet alleen de dagelijkse gebruikers maar ook bezoekers van het terrein. Aansluitend op de openbare passage zijn semi-openbare, interne corridors door de bebouwing mogelijk en gewenst voor een maximale doorwaadbaarheid van het gebied. Groen; Op de boulevard bestaat de groenstructuur uit een strakke bomenrij langs de dijk. Deze zijn geworteld in het gras-talud, buiten het leggerprofiel van de dijk. Toegankelijkheid; De boulevard en passage gelden beide als een sharedspace die functioneert als een verblijfsplek waar ook incidenteel verkeer mogelijk is en logistieke bewegingen. Er is een vrije doorrijhoogte van 4,5m. De boulevard en passage zijn beide toegankelijk voor hulpdiensten.

Kavel 7 Hoofdstructuur; Door het verleggen van de hoofdontsluiting van de stad van de Weurtseweg naar de Nymaweg, wordt de aanblik van Kavel 7 de eerste kennismaking met het NYMA-terrein, maar ook met de stad. Daarmee verschuift het zwaartepunt van het Mercuriuspark naar het NYMA-terrein; dit is voelbaar in de veranderende oriëntatie. Kavel 7 wordt daarbij gelezen als onderdeel van het NYMA-terrein, maar sluit op eigen wijze aan op de hoofdstructuur van het gebied. De aanwezigheid van de historische Koningsstraat geldt als de belangrijkste drager van de kavel. Deze aanwezigheid wordt vertaald naar een hoekverdraaiing van de oriëntatie ten opzichte van zowel het Mercuriuspark als de NYMA Boulevard.

30

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Massa; De envelop voor Kavel 7 beslaat het gehele bouwvlak, ingekaderd door de Koningsstraat en de dijk. Programmering; Kavel 7 biedt ruimte voor een HUB voor mobiliteit en logistiek & opslag. In eerste instantie zal de HUB voornamelijk het NYMA-terrein bedienen, voor de lange termijn is echter in het OP de ambitie vastgelegd een transferium voor de stad te huisvesten. Groen; De NYMA HUB wordt een transferium in het groen. De historische laan van de Koningsstraat introduceert de groene rand voor het gehele gebied. De bebouwing en verharding dient rekening te houden met het dijklichaam en de capaciteit van waterberging op de kavel. Logistiek oppervlak is geen vrijbrief voor een overmaat aan verharding.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

31

Toegankelijkheid; Door de gunstige ligging aan de Nymaweg vormt Kavel 7 de hoofdentree voor gemotoriseerd verkeer. Vanwege het duale karakter voor logistiek en parkeren, dien de HUB op zowel maaiveld (logistiek) en brug-niveau (voetgangers) toegankelijk te zijn. Een voetgangersverbinding boven maaiveld is van belang wegens de vele verkeersbewegingen richting het BCTN-terrein. De entree voor parkeren ligt aan de westzijde van de kavel voor voldoende opstelruimte tot de Nymaweg.

2.3

Stedebouwkundige karakteristieken

Het plan is vooralsnog om uitvoering te geven aan het voorliggende stedebouwkundig plan. De opzet van het bestemmingsplan is flexibel. De belangrijkste randvoorwaarden uit dit stedebouwkundig plan zijn vertaald naar het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan legt echter dit stedebouwkundig plan niet volledig vast en biedt daarmee ruimere mogelijkheden. De belangrijkste waarden uit dit stedebouwkundig plan zijn vertaald naar de verbeelding. Er worden twee soorten bouwvlakken aangeduid, één waarbij het bouwvlak geheel kan worden uitgevuld en één waarbij een maximaal percentage bebouwd kan worden. Bij de mogelijkheid tot uitvullen van het bouwvlak bestaat daarnaast bij enkele bouwvlakken de specifieke wens in ieder geval te bouwen tot de rooilijn met zogenaamde 'definiërende gevels', voor een helder gedefinieerde publieke ruimte. De envelop dient daar een stevige plint te creëren waarbij geen 'gaten' vallen in de rooilijn. Het openhouden en deels opvullen van een doorlopend framewerk zou hierin wel mogelijkheden bieden. Rondom de bestaande bebouwing zijn de bouwvlakken redelijk strak gehouden. Hierbij is onderzocht waar extra ruimte mogelijk is voor op- of aanbouwen in verhouding tot de bestaande bebouwing en waar mogelijk is het bouwvlak verruimd. Hoogte-accenten aan de randen corresponderen met De Oversteek en de elektriciteitsmasten.

Optoppingen binnen het gebied zoeken een verhouding tot de hogere delen van de NYMA en de Vasim; deze laten daarmee de watertoren en de schoorstenen van de Vasim in waarde. Binnen de envelop zijn plinten zoveel mogelijk 4 meter hoog en wordt ook een dakrand meegenomen voor het uit het zicht plaatsen van zonnepanelen en installaties. De cultuurhistorisch waardevolle Vasim met kolk en NYMA-gebouw zijn beschermd door middel van de dubbelbestemming 'Waarde - Cultuurhistorie'. Door het gebied loopt de waterkering met daarbij een bescherming door middel van een dubbelbestemming 'Waterstaat - Waterkering'. Bij Kavel 7 heeft het talud van de dijk een

32

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

groenbestemming gekregen. Hier bevindt zich ook de cultuurhistorisch waardevolle Koningsstraat welke een stedebouwkundige vertaling heeft gekregen door deze ook groen te bestemmen. Binnen de ruime bouwvlakken waar slechts een percentage bebouwing is toegestaan kan de nadere invulling van het gebied plaatsvinden. Deze gebieden dienen een groen karakter te behouden met tactisch gesitueerde bebouwing van een maximaal bepaalde oppervlakte. In het plangebied zullen voorzieningen worden mogelijk gemaakt, zoals horeca, leisure en bedrijvigheid, afgestemd op de omgeving. Waar welk programma exact zal landen wordt op voorhand niet vastgelegd.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

33

34

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Hoofdstuk 3

Beleidskader

3.1

Relevant rijksbeleid

3.1.1

Barro

In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn onderwerpen van nationaal belang aangewezen. Voor de NYMA-ontwikkeling is de kaart "Grote rivieren" van belang. Hierop is het rivierbed en het stroomvoerend rivierbed aangewezen, waar het noordelijk deel van het plangebied onderdeel van uitmaakt. Dit vormt geen belemmering voor de NYMA-ontwikkeling, omdat in paragraaf 6, van hoofdstuk 6, van het Waterbesluit, is bepaald dat de vergunningplicht bij Rijkswaterstaat niet geldt, voor dit deel van het plangebied. Zie paragraaf 4.8 Water.

3.1.2

Ladder duurzame verstedelijking

Per 1 juli 2017 is het Bro gewijzigd ten aanzien van de Ladder voor duurzame verstedelijking. Voortaan geldt een onderbouwing op basis van “behoefte”. Dit houdt in dat de reikwijdte van de stedelijke ontwikkeling die een bestemmingsplan mogelijk maakt, leidend is voor het ruimtelijk verzorgingsgebied waarbinnen de Laddertoets moet worden gedaan. Ook is dit leidend voor het al dan niet plegen van regionale afstemming. Zowel bij een ontwikkeling binnen als buiten het bestaand stedelijk gebied blijft het van belang de behoefte te onderbouwen. De in voorliggende bestemmingsplan voorziene ontwikkeling is een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in de bepaling van het Bro, zodat artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro hierop van toepassing is. Voor de beoogde ontwikkeling is een uitgebreide Ladderonderbouwing opgesteld, opgenomen in Bijlage 1. Hierin is ook de ontwikkeling van het ten oosten van het plangebied gelegen ontwikkelgebied Waalkwartier opgenomen. Beide ontwikkelingen vinden plaats in bestaand stedelijk gebied. De ontwikkelingen in het centrum van het Waalkwartier en bij NYMA hebben elk onmiskenbaar een onderscheidend karakter, doelgroepen en effecten, maar zijn qua functioneel programma ten dele ook vergelijkbaar, waaronder vormen van kleinschalige bedrijvigheid, cultuur, horeca en andere commerciële en maatschappelijke functies.

In deze laddertoetsing is daarom het accent gelegd op de analyse van het onderscheidende (kwalitatieve) karakter van beide ontwikkelingen, ten opzichte van elkaar, maar bijvoorbeeld ook in relatie tot de binnenstad. De specifieke gebiedskenmerken vormen de basis voor het beoogde programma, de doelgroepen en samenhang tussen de functies. Dit ts tevens de basis voor de behoefteraming De integrale herontwikkeling van de beide planlocaties Waalkwartier en NYMA is vanuit de doelstellingen en kaders van de Ladder voor duurzame verstedelijking positief beoordeeld. De herontwikkeling leidt op beide locaties tot kwalitatief sterke en samenhangende concepten op geschikte locaties, met een belangrijke ruimtelijk-functionele meerwaarde voor Nijmegen en de regio. Er is voor alle beoogde functies voldoende behoefte aanwezig. Het functiepatroon is voor beide ontwikkelingen, ook in hun onderlinge samenhang, in hoge mate complementair aan het bestaande aanbod in Nijmegen en de regio. De effecten op de regionale ruimtelijk-economische structuur en het woon-, leef- en werkklimaat zijn per saldo positief. Er wordt geen extra leegstand verwacht door de ontwikkelingen. In beide gevallen is, omgekeerd, zelfs sprake van invulling van structurele leegstand ter plekke.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

35

3.1.3

Conclusie

De voorgenomen ontwikkeling is niet in strijd met rijksbeleid, omdat er uit de opgestelde Ladderonderbouwing blijkt dat er voldoende behoefte is. Er zal geen structurele leegstand ontstaan. Omgekeerd is er zelfs sprake van het invullen van structurele leegstand. Daarnaast zijn de waterkering en het stroomvoerend rivierbed in voldoende mate beschermd.

3.2

Relevant provinciaal beleid

3.2.1

Provinciale Omgevingsvisie Gelderland

In de "Omgevingsvisie Gaaf Gelderland" staan de hoofdlijnen van het provinciale beleid en de ambities voor thema's zoals ruimte, energie, klimaat, water, mobiliteit, economie, natuur en landbouw. De Omgevingsvisie is een 'plan' dat richting geeft (een gedeeld vergezicht), en ruimte biedt; geen plan met exacte antwoorden. De uitwerking van de Omgevingsvisie vindt plaats in sectorale of regionale programma's, waaronder de Regionale Energiestrategieën, Programma Mobiliteit, en Regionale Woonagenda's. De doelstelling van de "Omgevingsvisie Gaaf Gelderland" is een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Hierbij ligt de focus op duurzaamheid, verbondenheid en een krachtige economie. De Omgevingsvisie omschrijft de doelstelling als volgt: Gezond: een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, en de bescherming van onze flora en fauna. Veilig: voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. En aandacht voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid. Schoon: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. En het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie.

Welvarend: een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen. Duurzaamheid, verbondenheid en een krachtige economie worden in onderlinge samenhang bekeken. Dit resulteert in ambities op het gebied van de energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, vestigingsklimaat en de woon- en leefomgeving. Deze ambities zijn gerelateerd aan de kerntaken van de provincie. Elke ambitie kent zijn eigen doelstellingen en aanpak. Voor de uitvoering hanteert de provincie vier 'doe-principes': Doen: De provincie kijkt breed met focus en zoekt actief ruimte. Laten: De provincie stimuleert niets buiten haar visie. Zelf: De provincie neemt zelf verantwoordelijkheid en geeft het goede voorbeeld. Samen: De provincie werkt samen met partners en stimuleert innovatie en kennisdeling. Sinds 2014 zijn vijf wettelijke verplichte planfiguren opgenomen in de Omgevingsvisie. Het gaat om ruimtelijk beleid, waterbeleid, milieubeleid, natuur- en landschapsbeleid, en verkeers- en vervoersbeleid. Bij het ruimtelijke beleid is het provinciaal belang het vergroten van de ruimtelijke kwaliteit, het

36

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

vergroten van klimaatbestendigheid en behoud van natuur- en landschappelijke kwaliteit. De kwantitatieve regionale opgave bij wonen en werklocaties is eveneens van provinciaal belang. Hiervoor zijn er provinciale kaders voor het terugdringen van leegstand en overcapaciteit in gemeentelijke plannen. Voor een zorgvuldige locatie-afweging op regionaal niveau wordt de ladder duurzame verstedelijking ingezet. Als juridische basis gebruikt de provincie de ladder voor duurzame verstedelijking die het Rijk heeft vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro).

3.2.2

Omgevingsverordening Gelderland

De doelstellingen uit de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland zijn juridisch vertaald in de Omgevingsverordening Gelderland. De verordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de Provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De Omgevingsverordening heeft de status van een Ruimtelijke verordening in de zin van artikel 4.1 Wet ruimtelijke ordening. Op het plangebied zijn geen specifieke regelingen uit de Omgevingsverordening van toepassing, behalve dat voor de beleidsvelden detailhandel en bedrijventerreinen geldt dat ontwikkelingen van detailhandel en bedrijventerreinen passend moeten zijn binnen regionaal afgestemde programma's. Dit is het geval, vandaar dat de Omgevingsverordening geen belemmering vormt.

3.2.3

Conclusie

De programmering van NYMA voorziet in een behoefte. Bovendien wordt door de ontwikkeling van het gebied als geheel, de ruimtelijke kwaliteit vergroot en biedt het mogelijkheden om aanpassingen op het gebied van duurzaamheid en klimaatbestendigheid te integreren. Zie paragraaf 4.10 Duurzaamheid en klimaat.

3.3

Relevant gemeentelijk beleid

Het algemene gemeentelijke beleid is in deze paragraaf opgenomen. Het sectorale beleid, komt aan de orde in Hoofdstuk 4 Sectorale aspecten.

3.3.1

Kaders NYMA

De herontwikkeling van NYMA is al geruime tijd in gang. Onderstaande producten zijn een opbouw van visie naar toetsingskader, met voorliggend bestemmingsplan als logisch vervolg daarop.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

37

3.3.1.1

Ambitiedocument NYMA

In juli 2016 is het ambitiedocument "Randvoorwaarden herontwikkeling NYMA-kwartier" vastgesteld. Hierin zijn voor het eerst de uitgangspunten voor de herontwikkeling van NYMA geformuleerd: Creëer een plek waar mensen samenkomen, activeer het gebruik van de ruime in én om de gebouwen. Stimuleer mensen/ondernemers tot culturele en economische ontwikkeling, ontwikkel en activeer ontmoetingsplekken op basis van de reeds bestaande mobiliteitsassen, waaronder de dijkzone en de brug. Creëer publieke ruimte en publieke infrastructuur, maak functies en bestemmingen mogelijk voor creatief en meervoudig gebruik van de publieke ruimte. Respecteer en versterk de authentieke historische structuur en het industriële erfgoed van het gebied. Benut perspectieven, zichtlijnen, uitkijkpunten en de gebouwen. Ontwikkel duurzame en efficiënte mobiliteitsinfrastructuur en stimuleer het gebruik van milieuvriendelijk transport (voetgangers, fietsers, openbaar vervoer). Duurzaamheid gaat hand in hand met de ontwikkelingen. In de vastgestelde randvoorwaarden herontwikkeling NYMA van juli 2016 is een (breed) kader geschetst waarbinnen de herontwikkeling kan plaatsvinden: ruimte voor ambacht, creativiteit, beleven en leisure in de brede zin van het woord. Een plek waar mensen samenkomen en waar ruimte is voor ondernemen, met respect voor de historische sfeer van het gebied.

Ook is daarin beschreven waarvoor geen ruimte is zoals grootschalige detailhandel, bioscoop, kantoren en gevoelige functies als wonen, scholen en kinderdagverblijven. Ook is opgenomen dat de bedrijvigheid op NYMA en de activiteiten in de binnenstad elkaar moeten versterken. Inzet op een goede ontsluiting van het gebied voor alle verkeersmodaliteiten, aansluiting met de

38

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

gebiedsontwikkeling in Batavia en de inrichting van de openbare ruimte. Het programma duurzaamheid is belangrijk omdat de circulaire economie centraal staat bij de herontwikkeling en de basis is voor de bedrijfsvoering van de toekomstige ondernemers.

3.3.1.2

NYMA Gebiedsvisie

Op 27 september 2017 is de NYMA Gebiedsvisie door de gemeenteraad vastgesteld als kader voor de herontwikkeling van NYMA. De gebiedsvisie is tot stand gekomen door gespreken te voeren met circa 40 stakeholders. Conclusies zijn op het gebied van invulling en programma dat ondernemers elkaar moeten versterken, dat invulling van functies op basis van thema's gebeurt en dat instroom van Honig-ondernemers belangrijk is. De USP's water en de vrije ruimte voor evenementen moeten worden uitgebuit. Gemeente stelt het kader voor NYMA: we play – we create – we share. Spel en speelfuncties zoals gaming, hackathons, serious gaming, en sport. Creatief ondernemerschap met gemeenschappelijkheid en een ambachtelijke insteek. Elkaar versterken en kennis en kunde delen; collectief succes door samenwerking. Andere kaders waarbinnen NYMA zich wil ontwikkelen zijn de circulaire economie; aansluitend op de ontwikkeling van het Engie-terrein Groene Delta naast NYMA; culturele hotspot; experimenten, cultureel ondernemerschap en ateliers. NYMA bestaat uit de NYMA-fabrieksgebouwen; de Vasim, NYMAfabriek met de watertoren en het looggebouw, en de Oversteek met de brugbogen. Al deze elementen worden ingevuld onder één visie, inclusief de verbinding tussen de openbare ruimten met het water en verkeer. De industriële sfeer vraagt om een eigentijdse invulling.

De groene link tussen Westerpark en Waal wordt met de inrichting openbare ruimte NYMA ingevuld. Nieuwbouw kan aan de randen van het terrein en rond de aanbrug. Er blijft ruimte op NYMA 'leeg' ten behoeve van evenementen. Er worden tijdelijke initiatieven ingezet om het terrein levendiger en (nog) bekender bij het publiek te maken. De gemeente neemt de rol in van fade in – fade out. Meer regie in de startfase, meer op de achtergrond bij de latere fases. Een Ruimtelijk Kwaliteitsteam wordt voorgesteld om de ruimtelijke invulling te begeleiden. De gemeente zal een kwartiermaker de opdracht geven de ontwikkeling te starten en te begeleiden. De ontwikkeling van NYMA is organisch en niet gedetailleerd te plannen.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

39

3.3.1.3

NYMA OntwikkelStrategie

Deze NYMA Ontwikkelstrategie (juni 2019) is opgesteld door het NYMA Ontwikkelteam waaraan de gemeente, de NYMA Ondernemerscoöperatie en de ontwikkelaars KlokGroep en Lingotto deelnemen. De ontwikkelstrategie is een verdere uitwerking van de gebiedsvisie en een tussenstation naar het NYMA Ontwikkelplan. In de Ontwikkelstrategie wordt ingegaan op de ontwikkelrichting van NYMA, zowel programmatisch als stedenbouwkundig en in relatie tot de omgeving. Zo wordt een inschatting van benodigde investeringsvolumes per pand aangeduid met hierbij behorend afwerkingsniveau.

40

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

3.3.1.4

NYMA OntwikkelPlan

In het NYMA Ontwikkelplan (november 2019) heeft het college keuzes gemaakt die gevolgen hebben voor de herontwikkeling van het gebied. Zo bevat het Ontwikkelplan een verdere ruimtelijke/stedenbouwkundige uitwerking en geven we aan hoe we omgaan met het eigendom van grond en gebouwen en gebiedsmanagement en -beheer. De ruimtelijke uitgangspunten van de Ontwikkelingsstrategie zijn verder uitgewerkt. NYMA FABRIK, het ruimtelijk concept dat verwijst naar de stof die ooit in de Vasim gefabriceerd werd, maar ook naar een breder industrieel verleden, geeft richting aan de ruimtelijke ontwikkeling van NYMA en vormt de vertaling van het thema PLAY - CREATE - SHARE. Hierin worden ook ruimtelijke en programmatische thema’s zoals parkeren, logistiek, verbindingen beschreven. Naast deze thema’s is het voor een goede ruimtelijke samenhang en goede ruimtelijke kwaliteit van belang beeldkwaliteitskaders vast te stellen. Voor het parkeren zijn er meerdere locaties welke als mogelijke (te combineren) opties passen binnen het te kiezen ontwikkelscenario. Het gaat om parkeerplekken op het terrein, in gebouwen of in de nabijheid van het NYMA terrein. De meest ideale oplossing is het parkeren in een logistieke hub bij de entree van het terrein, voor autoverkeer aan de zuidzijde. Dit biedt ook kansen op bijvoorbeeld een P+R met fietsen richting het centrum, door het Waalfront, langs NYMA en Honig.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

41

3.3.1.5

Transformatiekader NYMA

Het "Transformatiekader NYMA - beeldkwaliteit en stedenbouw" is op 23 september door de raad vastgesteld. Het RKT Waalfront & West zal het “Transformatiekader NYMA” als toetsingskader voor het welstandsadvies gebruiken. Dit transformatiekader vormt de basis voor de verdere planuitwerking van het ontwikkelgebied NYMA. Voor de ontwikkeling van het NYMA-terrein is het ‘FABRIK’ ontwikkelscenario vastgesteld. Dit scenario gaat uit van een gebied waarin verandering een constante factor is: het terrein zal organisch blijven ontwikkelen. Het transformatiekader legt belangrijke stedenbouwkundige en cultuurhistorische uitgangspunten vast en beschrijft en verbeeldt de kwaliteit en bewaakt de eenheid. Zowel verbouw, nieuwbouw als het creëren van een landschappelijke setting krijgen hiermee een basis waarbij de landschappelijke en industriële karakteristieken van het gebied overeind blijven en/of versterkt worden

3.3.2

Nijmegen Stad in beweging - omgevingsvisie 2020-2040

In de recent door het college vastgestelde Omgevingsvisie Nijmegen stad in Beeld heeft Nijmegen haar vizier verlegt. Nijmegen kiest voor een compacte , levendige stad, een groene en gezonde stad, aanpak van de energietransitie en duurzame mobiliteit. De focus wordt voor de komende jaren gelegd op het gebied rondom de Waal en het kanaal. Nijmegen zet verder in op de toevoeging van 10.000 woningen en op de groei van de werkgelegenheid met 10.000 banen tot 2030. Groei binnen de bestaande stad Nijmegen is een stad voor iedereen en een stad waar iedereen welkom is. Een inclusieve stad waar inwoners mogen zijn wie ze zijn, rekening wordt gehouden met anderen en waar aandacht is voor wie hulp nodig heeft. Een stad die ook in de toekomst ruimte blijft bieden aan eigen initiatief. Nijmegen blijft groeien, in aantal inwoners, werknemers en bezoekers. Het streven is om deze groei binnen de huidige stad te laten plaatsvinden. De ruimte die nodig is voor de extra te creëren woningen en banen wordt gezocht in de focusgebieden Waalsprong, Waalfront, centrum/stationsomgeving, Kanaalzone/ Winkelsteeg en Heyendaal en in de sectoren Health & High Tech. Zo laten we het prachtige landschap om ons heen intact. Bovendien houden we met groei en verdichting het draagvlak voor een goed voorzieningenniveau in stand.

Compacte en leefbare stad Nijmegen blijft een compacte stad met een duidelijke identiteit, waar het door functiemenging en slimme combinaties aantrekkelijk is om te wonen en te verblijven. Waar het groen van buiten de stad als aders de stad in komt. Daarmee is er ruimte voor biodiversiteit en dieren en kunnen de gevolgen van de klimaatverandering worden opgevangen. Met een gunstig ondernemersklimaat met financieel gezonde en hoogwaardige bedrijven. Nijmegen biedt volop ruimte aan voetgangers en fietsers. Met een sterk openbaarvervoernetwerk houden we de stad leefbaar en bereikbaar. Duurzame stad Met elkaar en met de regio wordt gewerkt aan de transformatie naar een duurzame stad, waarin energie duurzaam wordt opgewekt en waarmee efficiënt wordt omgaan. Er wordt toegewerkt naar een circulaire economie. Samen werken en ruimte geven Samen met partners en de bewoners van Nijmegen werkt de gemeente aan de stad van de toekomst. Hierbij wordt ruimte gegeven aan initiatieven die de kwaliteit van de stad ten goede komen.

42

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Nijmegen centraal in de regio Nijmegen is centrumstad in de regio Arnhem-Nijmegen. Die regio is het grootste stedelijk netwerk en het economische zwaartepunt van Oost-Nederland. Gunstig gelegen tussen de Randstad en Nordrhein-Westfalen is het de natuurlijke schakel tussen Nederland en Duitsland. De regio kent prachtige landschappen, die in stand moeten worden gehouden. Grote opgaven op het gebied van mobiliteit, duurzaamheid, economie en wonen worden samen aangepakt.

3.3.3

Conclusie

De voorgenomen ontwikkeling is niet in strijd met dit beleid, maar vormt juist een mooie invulling van dat beleid. In de Omgevingsvisie wordt de focus gelegd op onder andere het gebied rondom de Waal en het kanaal. De westelijke rivieroever wordt omgevormd tot een reeks aantrekkelijke verblijfsplekken. NYMA ontwikkelt zich hierbinnen tot een werkgebied, met plek voor cultuur, ambacht en beweging.

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

43

44

vastgesteld bestemmingsplan Nijmegen NYMA

Hoofdstuk 4

Sectorale aspecten

4.1

Economische ontwikkeling

4.1.1

Uitgangspunten Omgevingsvisie

Een economisch veerkrachtig Nijmegen is een stad die aantrekkelijk is om in te ondernemen en in te werken. Dit zorgt er voor dat er meer bedrijven komen en de werkgelegenheid groeit. In tien jaar tijd willen we zorgen voor 10.000 extra banen op allerlei niveaus. Nijmegen wil in 2050 volledig circulair zijn. Op een groter schaalniveau vormen we samen met de Provincie Gelderland en de regio's Arnhem- Nijmegen en Food Valley (Ede Wageningen) een groene metropoolregio. Deze regio heeft een toenemende verstedelijkingsdruk. We willen dé circulaire topregio worden in Europa. De benodigde ruimte voor een goed vestigingsklimaat vinden we door nieuwe locaties te ontwikkelen en bestaande locaties te herstructureren, te intensiveren of te transformeren. NYMA gaat een belangrijke bijdrage leveren aan onze ambitie om de komende tien jaar een groei van 10.000 nieuwe banen te behalen, vooral in groeisectoren als horeca en dienstverlening. Door het grote aantal bezoekers aan de binnenstad worden sectoren als horeca, cultuur, dienstverlening en evenementen hier steeds belangrijker. In de binnenstad willen we deze sectoren de ruimte bieden om te groeien. We stimuleren duurzaam vervoer, onder andere door op strategische punten elektrische laadpunten aan te leggen, zodat bedrijven makkelijker overgaan op elektrisch vervoer van goederen.

We stimuleren efficiënter vervoer om de stad bereikbaar te houden. We trekken talent aan en houden het vast door een aantrekkelijk gemengd stedelijk woonmilieu te bieden. We faciliteren de economie door de juiste condities te scheppen waarin excellente zakelijke dienstverlening zich graag vestigt: levendige wijken met voorzieningen dichtbij. Gemengde woon-werkomgevingen bieden perspectief voor banencreatie in verschillende lagen in de nabijheid van kwetsbare wijken.

4.1.2

Detailhandel

4.1.2.1

Toetsingskader

Het gewenste winkelprogramma voor een nieuwe ontwikkeling wordt bepaald aan de hand van het koopgedrag van consumenten. Er zijn drie verschillende soorten koopgedrag te onderscheiden: recreatief winkelen, doelgericht winkelen en dagelijkse boodschappen. Bij recreatief winkelen gaat het er om dat bezoekers producten goed kunnen vergelijken (denk aan kleding, schoenen etc.). De centra in Nijmegen die voornamelijk gericht zijn op recreatief winkelen en waar het primaat ligt voor het niet-dagelijkse aanbod, zijn de binnenstad en het Stadsdeelcentrum Dukenburg. Door online winkelen en veranderend koopgedrag, staat de retailsector onder druk. Vandaar dat heel terughoudend wordt omgegaan met het toevoegen van nieuwe winkelmeters gericht op recreatief winkelen. Dit geldt ook voor NYMA, vanwege de ligging in de directe nabijheid van het stadscentrum. Voor de dagelijkse boodschappen is in Nijmegen-West een fijnmazige winkelstructuur opgezet. Bewoners uit het Waalfront kunnen hiervoor terecht bij het buurtwinkelcentrum Nieuwe Voorstad/Fenikshof en het wijkwinkelcentrum Molenweg-Noord. De spil in deze centra zijn de