Beeldkwaliteitsplan Waalkwartier
Tekst van het document
84 KCAP Architects&Planners
Het Waalkwartier kent vier materialen types. Deze zijn beton, baksteen, staal en glas Een grote hoeveelheid van materialen en materiaal combinaties binnen een gebouw is niet wenselijk.
Beton
Keramiek
Natuursteen
terialenselectie gevels
glas
Glas
Hout
Stuc
beton Beton
4.5 Materialenselectie
Keramiek
Natuursteen
baksteen Baksteen
Beton
metal Glas
Hout
Stuc BKP Waalkwartier Nijmegen [NL]
85
Variatie en contrast Concept Binnen het kwartier worden verschillende variaties van materiaalgebruik vastgelegd, om verschillende karakters van deelgebieden te definiëren. Het gaat om de intensiteit van het verschil van materiaal- en kleurgebruik om de gewenste beeldkwaliteit van specifieke ruimtes te benadrukken. De stedelijke Laan van Oost Indië bijv. heeft relatief weinig contrast in materiaal en kleur, om de continuïteit van de straat te benadrukken. Echter hebben de woonstraatjes staatjes in het oostelijke Waalkwartier een relatief sterk contrast, om individualiteit tot uitdrukking te brengen. Welke mate van variatie en welk contrast waar? Deze keuze is gekoppeld aan de verschillende schalen van het Waalkwartier (grootschalige ruimtes, stedelijke schaal, kleinschalige & intieme ruimtes) en wordt in vier ‘Variatie en Contrast’ categorieën onderscheiden: 1 sterk contrast 2 contrast 3 weinig contrast 4 weinig tot geen contrast 1 Een sterk en gevarieerd contrast in de kleinschalige binnenstraatjes en pleintjes van het Waalkwartier is wenselijk. Doel van de beeldkwaliteit is om een gevarieerde en kleurrijke uitstraling te bereiken. Diversiteit en een eigen identiteit van de gebouwen staat
centraal en creëren een karakteristiek en kleinschalig woonmilieu. 2 Meer richting de grootschaligere onderdelen in het plan, zoals de haven, het rivierenlandschap en het Fortpark, hebben de gebouwen een wat minder sterke, maar toch een goed waarneembare contrastvorming. De gebouwen zijn hier als individueel onderdeel leesbaar. En de grote glazen gevels en raampartijen van de gebouwen (hier is de uitzicht fantastisch!) hebben een belangrijke rol in de in de verschijningsvorm. 3 Minder contrast en variatie is er langs de Laan van Oost Indië. Hier is sterke individualiteit van verschijningsvormen ondergeschikt aan een meer uniform straatbeeld en variatie is alleen in beperktere mate aanwezig. 4 Minder contrast en weinig variatie is ook van toepassing op het Thermenplein. Hier is vooral de intentie zichtbaar om samenhang te creëren, die het plein helder en homogeen definieert. De Fabriekstraak is duidelijk zichtbaar in de context van het Honigcomplex. De verschijningsvorm van de gebouwen moet vooral ‘stevig’ en ‘ aanwezig’ zijn. Op de volgende pagina is een overzicht met de verschillende contrasten per deelgebied. De pagina’s daarna laten de deelgebieden in detail zien.
Two contrasting Twosides contrasting Twosides contrasting 4 similar, sides 1 contrasting 4 similar, 1 contrasting 4 similar, 1 contrasting Similar Contrasting
Same
Similar
Similar
Same
Same
Same Contrasting Contrasting Contrasting
Havenpromenade Havenpromenade Havenpromenade
1 sterk contrast
2 contrast
Handelshavenpark Handelshavenpark Handelshavenpark
3 weinig contrast
rivier
rivier
Waalplein
Handelshavenpark
BadhuispleinBadhuispleinBadhuisplein
mpl
ieks
traa
t
Thermen-
jes
ex
Fabr plein t
LvOI
jes
LvOI
Fortpark
plein
LvOI
tjes
igco
straat
Hon
rivier
jes
Waalplein
straat
Waalplein
4 geen tot weinig contrast
Waalhaven
plein
Laan van Oost Indië
SUPERLOFTS
FabriekstraatFabriekstraatFabriekstraat
LVOI
Diagram Overzichtplan variatie en contrasten in het Waalkwartier Woonstraatjes Woonstraatjes Woonstraatjes
86 KCAP Architects&Planners
FABRIEKSTRAAT
1 sterk contrast
Superlofts by Marc Koehler Architects, Amsterdam, NL
2 contrast
Superlofts by Marc Koehler Architects, Amsterdam, NL
3 weinig contrast
Lofthouse I by Marc Koehler Architects,Amsterdam NL
Superlofts Delft Coendersbuurt by Marc Koehler Architects
4 geen tot weinig contrast
Superlofts Blok Y by Marc Koehler Architects, Utrecht, NL
House of Province by Team V Architecture, Arnhem, NL
BKP Waalkwartier Nijmegen [NL]
87
Variatie en contrast Matrix (groen = van toepassing)
es
4 similar, 1 contrasting
Similar
Same
Havenpromenade SUPERLOFTS
LVOI
STRAATJES EN PLEINTJES
WATERPLEIN
SUPERLOFTS
LVOI
FABRIEKSTRAAT
Handelshavenpark
FABRIEKSTRAAT
Waalplein STRAATJES EN PLEINTJES
WATERPLEIN
SUPERLOFTS
LVOI
STRAATJES EN PLEINTJES
WATERPLEIN
SUPERLOFTS
LVOI
FABRIEKSTRAAT
Laan van Oost Indië
FABRIEKSTRAAT
Thermenplein STRAATJES EN PLEINTJES
WATERPLEIN
SUPERLOFTS
LVOI
FABRIEKSTRAAT
Fabriekstraat STRAATJES EN PLEINTJES
WATERPLEIN
SUPERLOFTS
LVOI
FABRIEKSTRAAT
Woonstraatjes STRAATJES EN PLEINTJES
WATERPLEIN
SUPERLOFTS
LVOI
FABRIEKSTRAAT
Woonpleintjes STRAATJES EN PLEINTJES
WATERPLEIN
SUPERLOFTS
LVOI
STRAATJES EN PLEINTJES
WATERPLEIN
SUPERLOFTS
LVOI
FABRIEKSTRAAT
Fortparkweg
88 KCAP Architects&Planners STRAATJES EN PLEINTJES
WATERPLEIN
FABRIEKSTRAAT
1 sterk contrast
Contrasting
2 contrast
3 weinig contrast
asting Twosides contrasting Twosides contrasting 4 similar, sides 1 contrasting 4 similar, 1 contrasting 4 similar, 1 contrasting Similar
Similar
4 geen tot weinig contrast Similar
Same
Same
Same Contrasting Contrasting Contra
nade
npark
n
t
es
es
BKP Waalkwartier Nijmegen [NL]
89
ERLOFTS
Variatie en contrast - Havenpromenade Helder en open verschijnen de Havenlofts aan het maritieme havenbalkon en in het Handelshavenpark. Deze gebouwen van 8 verdiepingen zijn geïnspireerd op de fabrieksarchitectuur uit de 19e en 20e eeuw, gekenmerkt door een transparante gevel en het gebruik van pure, robuuste materialen. De gebouwen presenteren zich als een neutrale tektonische structuur met een dubbellaagse invulling. Door de portiek ontsluiting hebben alle woningen op elke tweede verdieping hun entree. Het zijn in
Havenpromenade
Opmerking: de verschijningsvorm van de superlofts word sterk karakteriseert door een glazen gevel. Het aandeel niet transparante gevel vlakken is klein, om een maximale visuele relatie met de omgeving te leggen.
LVOI
Contrast / Variatie categorie: contrast
90 KCAP Architects&Planners
principe gestapelde lofts, die individueel en specifiek door de bewoners kunnen worden ingericht. Een toren accentueert de hoek van de haven en het handelshavenpark. De buitenruimtes van de Havenloft zijn georganiseerd als eenvoudige balkon constructies en met royale terrassen op de bovenste woonlagen. De schaal van de Havenlofts en de eenduidigheid van de architectuur past bij de omgeving van een haven. De Havenlofts gaan dit gebied en de stad Nijmegen met een nieuwe wooncultuur verreiken.
FABRIEKSTRAAT Programma begane grond: (semi) openbaar programma, voorziening / bedrijf / bibliotheek
UPERLOFTS
Variatie en contrast - Handelshavenpark De gebouwen aan het Handelshavenpark volgend dezelfde beeldkwaliteit principes als de gebouwen van de Havenpromenade. Zie omschrijving Variatie en contrast – Havenpromenade. Een verschil ligt in het gebruik van de begane grond en de eerste verdieping. In plaats van een (semi) openbaar programma, zo als bij de Havenlofts, zijn hier grondgebonden woningen in de twee onderste lagen van het gebouw gesitueerd.
Havenpark Opmerking: de verschijningsvorm van de superlofts word sterk karakteriseert door een glazen gevel. Het aandeel niet transparante gevel vlakken is klein, om een maximale visuele relatie met de omgeving te leggen.
Contrast / Variatie categorie:
LVOI
Programma begane grond: wonen
FABRIEKSTRAAT
contrast
BKP Waalkwartier Nijmegen [NL]
91
PERLOFTS
Variatie en contrast - Waalplein toren accentueert de hoek van het Waalplein en het Fortpark.
De gebouwen aan het Waalplein volgend dezelfde beeldkwaliteit principes als de gebouwen van de Havenpromenade en de Handelshavenpark. Zie omschrijving Variatie en contrast – Havenpromenade/ Handelshavenpark. De begane grond en de eerste verdieping zijn in principe grondgebonden woningen op twee lagen maar kunnen ook (semi) openbaar programmeert zijn (bijv. café). Een
Waalplein
Opmerking: de verschijningsvorm van de superlofts word sterk karakteriseert door een glazen gevel. Het aandeel niet transparante gevel vlakken is klein, om een maximale visuele relatie met de omgeving te leggen.
LVOI
Contrast / Variatie categorie: contrast
92 KCAP Architects&Planners
FABRIEKSTRAAT
Programma begane grond: werk wonen, kleinschalig bedrijfsveiligheid / café
PERLOFTS
Variatie en contrast - Laan van Oost Indië De ruggengraat van het Waalkwartier is de Stadsboulevard, Laan van Oost-Indië. Deze laan inclusief de ventweg is de aankomst van de toekomstige bewoners en bezoekers van het Waalkwartier. Hier zijn alle belangrijke parkeervoorzieningen en de inritten van de ondergronden parkeergarages gesitueerd. De inritten zijn in de structuur van de gebouwen geïntegreerd. De entrees van de woongebouwen aan deze laan zijn verhoogd en via trappen bereikbaar. Zo worden de woningen licht verheven ten opzichte van de relatief drukke laan (verhoogde Delftse stoep)
De uitstraling van de vier verdieping hoge bebouwing is stedelijk en open van karakter. De panden zijn statig, smal en hoog en hebben een woningbreedte van vier meter. De begaande grondvloer is dubbel hoog met entresol. De daklijn van de gebouwen is doorlopend om de stedelijkheid en statigheid van de laan te benadrukken. De balkons op het zuiden zijn in het gebouwvolume geïntegreerd, zodat de daklijn doorloopt. De materialisatie van de gebouwen is relatief uniform en geconcentreerd met een beperkte materiaalkeuze.
Laan van Oost Indië
Contrast / Variatie categorie:
LVOI
Programma begane grond: wonen
FABRIEKSTRAAT
weinig contrast
BKP Waalkwartier Nijmegen [NL]
93
Variatie en contrast - Thermenplein De archeologische uitgravingen van een Romeins Thermaal bad zijn de inspiratie voor de verschijning van de openbare ruimte van dit plein. Een waterplein refereert aan het romeinse badhuis. De architectuur van het plein is matig in contrast; Relatief uniforme pleinwanden definiëren het plein. Een dubbel hoge plint geeft ruimte voor de publieke functies.
kijken uit over het Thermenplein. Het is ook denkbaar dat het dynamisch gevormde plein door twee verdieping hoge arcade gedefinieerd worden. De glazen commerciele plinten komen dan achter de galerijgang te liggen. Bij een arcaden-concept is het belangrijk dat er altijd een flexibele programmering van de plint mogelijk.
Vanaf het plein worden de appartementen ontsloten. Ze liggen boven het winkel- voorzieningen programma en
Thermenplein
Contrast / Variatie categorie:
Programma begane grond: LVOI Publiek / commerciële (o.a. horecavoorzieningen, FABRIEKSTRAAT
UPERLOFTS
geen tot weinig contrast
94 KCAP Architects&Planners
bakkerij, buurtvoorzieningen) .
Variatie en contrast - Fabriekstraat De gebouwen van de Fabriekstraat straat zijn een mix van bestaand en nieuw. De structuur en de monumentale baksteenarchitectuur van het Honigcomplex wordt behoedzaam hersteld en / of gecomplementeerd met nieuwbouw met een industrieel karakter. Pakhuisarchitectuur en stoere materialisatie zetten de toon. De architectuur van de woon- werkunits ten zuiden van de Honig spiegelt de identiteit van het Honigcomplex.
Het industriële kenmerkt zich door een sobere en functionele cleane uitstraling. Ook het interieur is hier op afgestemd: Heldere en neutrale ruimtes worden door grote overspanningen bereikt en zorgen voor flexibiliteit. De ruimtes zijn zo geschikt voor een prettige wonen omgeving en maken tegelijk kleinschalige bedrijvigheid mogelijk. Grote glazen raampartijen – met verschillende inbouwdiepte en typisch kenmerkende dak opbouwen geven de straat een robuust, open en levendige karakter.
opmerking: De straat is, vanwege de waterkering in dit gebied, op twee niveaus georganiseerd. De entrees van de gebouwen liggen daarom op verschillende niveaus en zijn deels met bruggen bereikbaar. Aan de zuidkant van de Fabriekstraat liggen de entrees van de nieuwe bouwblokken (woon-werk units) op het hoge niveau (16,70m NAP). Aan de noordkant liggen de entrees van het Honigcomplex op het lage niveau (13,50m NAP) of ze worden hier ontsloten door bruggen. Aan het lage niveau grenst ook de structuur van de waterkering. In de loop van de verdere uitwerking moet de verschijning van het kunstwerk in detail in beeld gebracht worden.
Fabriekstraat
Contrast / Variatie categorie:
SUPERLOFTS
geen tot weinig contrast
Programma begane grond: LVOI FABRIEKSTRAAT werk wonen, kleinschalig bedrijfsveiligheid, café, programmatische relatie Honigcomplex
BKP Waalkwartier Nijmegen [NL]
95
Variatie en contrast - Woonpleintjes West Verschil en afwisseling zijn kenmerken van de Woonpleintjes in het westelijke Waalkwartier. Ook hier hebben de gebouwen en beukmaat van vier respectieve zes meter, bij een diepte van 12 tot 15 meter. De individualiteit is kleurrijk en divers. Daardoor krijgen de pleinen en eigen identiteit. Entrees liggen direct op maaiveldniveau, de dubbel hoge ruimtes achter de gevel hebben een open uitstraling en
vormen de verbinding met het openbare gebied. De Honigtoren is onderdeel van het meest oostelijke pleintje. Het icoon staat zichtbaar dominant en spectaculair in deze ruimte.
Pleintjes west
LVOI
SUPERLOFTS Contrast / Variatie categorie:
Programma begane grond: wonen, werk wonen
sterk contrast
96 KCAP Architects&Planners
FABRIEKSTRAAT
Variatie en contrast - Woonstraatjes Oost De woongebouwen aan de smalle straatjes van het oostelijke Waalhaven zijn twee- tot vier verdiepingen hoog en 10 -15m diep. Ze zijn specifiek en creëren een maximaal raakvlak tussen privé en openbaar. De woongebouwen hebben een karakteristieke garageachtige plint. De plintzone van de gebouwen is in zijn geheel of grotendeels openbaar en brengt de woning letterlijk aan de straat. De ruimtes achter de gevels van de begane grond zijn individueel in te richten en adaptief. Doel hiervan is een sterke interactie van privé en openbaar met een maximale sociale ruimte.
De materialisatie is gevarieerd en contrastrijk. Individuele gebouwen of groepen van 3-5 gebouwen zijn verschillend van elkaar in verschijning. De verschillenden hoogtes van de bouwvolumes vormen een afwissende blokcontour, om te voorkomen dat het benauwd of monotoon wordt in de smalle straten. De breedte van de woningen varieert tussen de vier en zes meter om verschil en diversiteit van plattegronden mogelijk te maken.
Staatjes oost
LVOI
UPERLOFTS Contrast / Variatie categorie:
Programma begane grond: wonen
FABRIEKSTRAAT
sterk contrast
BKP Waalkwartier Nijmegen [NL]
97
blank page
98 KCAP Architects&Planners
Variatie en contrast - Fortparkrand De woongebouwen aan de Fortpark zijn drie- tot vier verdiepingen hoog en 10 -15m diep. Hier hebben de gebouwen en beukmaat van vier respectieve zes meter. De verschillenden hoogtes van de bouwvolumes vormen een afwisselende blokcontour.
Een Delftse stoep organiseert de overgang tussen privé en openbaar gebied. De plint is dubbelhoog of verhoogt. De ruimtes achter de gevel hebben een open uitstraling en vormen de verbinding met het Fortpark.
De materialisatie is matig gevarieerd en matig contrastrijk De entrees liggen direct op maaiveldniveau.
Fortparkrand
LVOI
SUPERLOFTS
Contrast / Variatie categorie:
FABRIEKSTRAAT
Programma begane grond: wonen
weinig contrast
BKP Waalkwartier Nijmegen [NL]
99
100 KCAP Architects&Planners