B16 d.d. 31 juli 2023 van ODRN inzake Jaarstukken 2022

We doen zowel aspectcontroles op bijvoorbeeld emissies naar de lucht of de afgifte van afvalstoffen, als integrale controles waarbij op alle geldende regels wordt gecontroleerd.

Aantal Bouwen Controles

1.950

Handhavingszaken

274

Afgehandelde klachten

624

Milieu Controles

1.771

Handhavingszaken Afgehandelde klachten

320 2.135

Werkwijze We werken risico gestuurd en op basis van de Landelijke Handhavingstrategie (LHS) voor milieu en asbest. Door alle opdrachtgevers is deze werkwijze vastgesteld. De uitvoeringsprogramma’s BRIKS en Milieu zijn opgesteld aan de hand van een risicoanalyse met verschillende variabelen en thema’s. Thema’s zijn bijvoorbeeld brandveiligheid, constructieve veiligheid, asbest, beeldkwaliteit, duurzaamheid, naleefgedrag en specifieke milieuthema’s en bedrijfsbranches. De risicoanalyse levert een inschatting van het aantal controles en het budget dat nodig is voor de uitvoering.

17

Bestuursrecht en strafrecht We beschikken over twee instrumenten om te handhaven en ervoor te zorgen dat overtredingen ongedaan worden gemaakt. Meestal zetten we daarvoor bestuursrechtelijke instrumenten in zoals een (voornemen voor) Last onder Dwangsom. Daarnaast kunnen we het strafrechtelijke spoor inzetten. Daarvoor beschikken we over 3 milieu BOA’s en 2 BOA’s voor asbestzaken, de zogenaamde Bijzondere OpsporingsAmbtenaren.

Milieu- en BRIKS-klachten Klachten zijn voor ons een belangrijk signaal. Ons gespecialiseerd klachtenteam zorgt ervoor dat op werkdagen altijd iemand beschikbaar is om meldingen snel op te pakken. In 2022 is een aantal medewerkers gecertificeerd om geur waar te nemen. Voor milieu handelen we alleen klachten af die te maken hebben met bedrijfsmatige activiteiten. Bij de BRIKS-taken kan het ook gaan over particuliere activiteiten. Inwoners kunnen meldingen en klachten doorgeven via www.milieuklacht.gelderland.nl in de webapplicatie S@men van de provincie Gelderland. De provincie registreert de klachten en stuurt deze door naar de juiste instanties.

Aantal klachten 2500

2000

1500

1000

500

0 BRIKS/ monumenten

Milieu

Aantal klachten 2022

Totaal Verwachting 2022

In 2022 zijn fors meer klachten ingediend dan waar op basis van trendanalyses rekening mee is gehouden in het werkplan. Met name bij milieu zien we een forse toename van klachten. Dit is waarschijnlijk deels toe te schrijven aan de problematiek rond luchtkwaliteit in Nijmegen-West en Weurt.

18

BRIKS toezicht Toezicht BRIKS Het aantal inspecties is lager dan begroot. Er was minder realisatie bij de grotere bouwwerken. De realisatie op niet-gepland toezicht door toezicht bestaand monument, woningonttrekking en advies/ toezicht evenementen is juist veel hoger dan begroot. We zien een duidelijke verschuiving. In totaal gaat het om een realisatie van 90%. We zien dat het hoge ziekteverzuim op de afdeling een belangrijke rol speelt in het achterblijven van het aantal inspecties. Daarnaast was het lastig om direct inzetbaar gekwalificeerd personeel te vinden.

Verschuiving naar bedrijfsmatige sloopmeldingen Er zijn 2.136 sloopmeldingen binnengekomen en behandeld. Daaronder valt ook de sloop van asbest. We zien in de aantallen met name een verschuiving van particuliere meldingen naar veel meer bedrijfsmatige asbestsloopmeldingen. Het toezicht op de sloopmeldingen was in 2022 volgens planning. Dit hebben we bereikt door extra capaciteit op het toezicht.

BRIKS handhaving In 2022 is er een afname van ingediende handhavingsverzoeken. Dit is een trend die zich duidelijk heeft ingezet na het Corona-tijdperk. Het waarnemen van illegaal gedrag en hierop actie vragen aan de Omgevingsdienst nam in Coronatijd steeds meer toe, maar zien we nu dus weer afvlakken. Het aantal nieuwe (voornemens tot) last onder dwangsom is bij veel opdrachtgevers nagenoeg onveranderd ten opzichte van 2021, bij enkele opdrachtgevers zien we een daling. De toegenomen inzet op toezicht in het laatste kwartaal van 2022 zorgt waarschijnlijk wel voor meer handhavingsprocedures in het eerste kwartaal van 2023.

2022 was een bijzonder jaar. De nasleep van de coronapandemie, een hoog ziekteverzuim op de afdeling en de uitdaging om gekwalificeerd personeel te vinden. Maar ondanks dat hebben we een groot deel van ons werk kunnen uitvoeren. Voor de regiogemeenten hebben we het zogenoemde risicogericht toezicht ingevoerd. Dat helpt om onze middelen nog effectiever in te zetten. Wij hebben ook een bijdrage geleverd aan de opvang van Oekraïners in onze regio. Heel fijn dat we op die manier gezamenlijk onze maatschappelijke bijdrage kunnen leveren!” Karo Velthoven afdelingsmanager Toezicht & Handhaving BRIKS

19

Illegale asbestsaneringen Er is meer inzet geweest op illegale asbestsaneringen dan was verwacht, er waren 11% meer zaken. De toezichthouder asbest ziet toe op de uitvoering van sloop en asbestverwijdering. De toezichthouder treedt handhavend op bij ernstige overtredingen van de wetgeving en afwijkingen van de sloopmelding.

Bijzonder project: de sloop van de Engie centrale

De skyline van Nijmegen is in 2022 zichtbaar veranderd door de sloop van de Engie-centrale. Voor ODRN en landelijk een uniek project omdat er met explosieven is gesloopt. Deze manier van slopen vraagt het uiterste van een goede samenwerking tussen veel partijen, meteen vanaf de voorfase. Tussen de eigenaar, het bevoegd gezag (de provincie Gelderland), de gemeente Nijmegen (vanwege het grondgebied en de aanvoer van explosieven), de gemeente Beuningen, Inspectie SZW, de aannemer en de ODRN. Begin september 2021 vond de eerste blowdown plaats: een gecontroleerde ontploffing om de oude kolencentrale te slopen. Dit verliep volgens planning. In 2022 is nog in twee stappen met explosies gewerkt met de laatste explosie in oktober 2022. Bijzonder aan dit project is dat er met een minimum aan wetgeving voor slopen met explosies, toch een gecontroleerde sloop moet plaatsvinden. Dat betekent veel pionieren met de instrumenten die wel beschikbaar zijn. Dat heeft veel kennis opgeleverd die we graag landelijk inzetten waar dat nodig mocht zijn.

20

Milieu toezicht De uitvoeringsprogramma’s van vrijwel alle partners zijn gerealiseerd. De inzet voor Nijmegen is achtergebleven op de planning. Dat komt omdat Nijmegen extra middelen voor de uitvoering van milieutoezicht beschikbaar heeft gesteld. De inzetbare capaciteit is daarop echter achtergebleven door de overspannen arbeidsmarkt. De vraag naar ervaren milieutoezichthouders is in het hele land fors groter dan het aanbod.

Ongewone voorvallen en calamiteiten Afgelopen jaar hebben we regelmatig calamiteiten opgepakt, zoals dumpingen van drugsafval en ongewone voorvallen die zich bij bedrijven voordoen, zoals brand en lekkage van chemicaliën. Daarbij werken we nauw samen met de VRGZ en het waterschap. We beschikken over een gespecialiseerd team van milieutoezichthouders dat een 24-uurs piketdienst in de lucht houdt.

Toezicht evenementen Het was weer mogelijk om grootschalige publieksevenementen te organiseren. Onze inzet op evenementen is daarom groter geweest dan in 2021. Zo hebben we o.a. geluidsmetingen verricht bij festival Down The Rabbit Hole in Beuningen en het Emporium Festival bij De Berendonck in Wijchen.

Aanpak ondermijning Een specialistische groep milieutoezichthouders heeft, samen met collega's van een gemeente en de politie, verschillende ondermijningscontroles uitgevoerd op een aantal specifiek uitgekozen adressen op een industrieterrein. Deze controles doen wij om na te gaan of sprake is van ondermijnende criminaliteit. Wij letten daarbij op de naleving van bouw- en milieuregels en regels uit het bestemmingsplan. We leveren een actieve bijdrage aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit door deel te nemen aan de gemeentelijke ondermijningsprojecten. Deze zijn gebiedsgericht of gericht op specifieke locaties of activiteiten. De regiogemeenten werken samen in het kader van de Ondermijningsaanpak Tweestromenland. De gemeente Nijmegen heeft een eigen aanpak, waarbij we ook zijn aangesloten. We zien dat de ondermijningsaanpak steeds professioneler wordt. In 2022 zijn betrokken medewerkers extra geschoold. Ook werken we op basis van een in 2022 vastgesteld Veiligheidsprotocol.

Vuurwerk Jaarlijks voeren we minimaal drie controles uit per vuurwerkverkooppunt. De controles dragen bij aan het tegengaan van grote risico’s voor de omgeving, klanten en medewerkers van deze bedrijven. In oktober en november zijn de eerste controles gedaan. Daarbij controleren we of het verkooppunt voor vuurwerk in het bezit is van de juiste keuringsdocumenten. Ook gaan we na of er iets is gewijzigd dat invloed heeft op de veiligheid. De tweede controle is gedaan tijdens de vuurwerkverkoopdagen en gericht op de kennis en opleiding van de

21

verkoopmedewerkers, de hoeveelheden en soorten opgeslagen vuurwerk en de wijze van opslag. Alle 18 vuurwerkverkooppunten in de regio Nijmegen (gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Nijmegen en Wijchen) zijn gecontroleerd. Bij de eerste ronde controles zijn op twee locaties overtredingen geconstateerd. In beide gevallen is handhavend opgetreden en een last onder dwangsom opgelegd. Beide overtredingen zijn ook kort daarna beëindigd. Mogelijk wordt nog wel strafrechtelijk opgetreden. Tijdens de tweede ronde zijn geen overtredingen geconstateerd waarbij het nodig was om handhavend op te treden. Wel waren er hier en daar enkele kleine tekortkomingen, die ter plekke in goed overleg met de ondernemer zijn opgelost. De derde controleronde vindt plaats in februari/maart 2023. Dit is de eindcontrole om te constateren of het vuurwerk is verwijderd.

Zeer Zorgwekkende Stoffen Bij milieucontroles besteden we bijzondere aandacht aan het verminderen van de uitstoot van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Over ZZS zijn in het Activiteitenbesluit regels opgenomen. Dit verplicht bedrijven hun lozingen en uitstoot van ZZS naar lucht en water te vermijden. Als dat niet haalbaar is moeten de emissies zoveel mogelijk worden beperkt (minimalisatieverplichting). Bedrijven moeten zelf in beeld brengen welke (potentiële) zorgwekkende stoffen ze in hun bedrijfsvoering gebruiken.

Wat zijn Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)? ZZS zijn chemische stoffen die gevaarlijk zijn voor mens of milieu omdat die bijvoorbeeld kankerverwekkend zijn, de voorplanting verstoren of zich in de voedselketen ophopen. (p) ZZS zijn zogenaamde potentiele ZZS, stoffen die ervan verdacht worden een ZZS te zijn. We kennen op dit moment ongeveer 2.000 ZZS. Er worden continu stoffen ontwikkeld waarbij niet altijd direct duidelijk is welke gevolgen ze kunnen hebben. Het overheidsbeleid voor ZZS is vastgelegd in het Activiteitenbesluit. In dit besluit is vastgelegd dat bedrijven verplicht zijn om lozingen en uitstoot van ZZS naar lucht en water te voorkomen. En als dat niet haalbaar is, moeten de lozingen en uitstoot zoveel mogelijk worden beperkt. Dat heet de minimalisatieverplichting. Een aantal stoffen kent nog geen duidelijke norm zodat handhaving niet altijd eenvoudig is. Daar wordt landelijk aandacht voor gevraagd. Een bekend voorbeeld van een ZZS is de stof PFAS, die voor diverse toepassingen wordt gebruikt (bijv. bij het waterafstotend maken van regenkleding of het produceren van anti-aanbaklagen voor pannen).

22

Bedrijven met emissies van ZZS moeten een vermijdings- en reductieprogramma opstellen. Dat programma laat zien hoe het bedrijf blijft onderzoeken welke maatregelen het moet nemen om de uitstoot en gebruik van ZZS te verminderen. Het opstellen van een plan van aanpak is hiervan een onderdeel. Zo nodig wordt door middel van handhaving afgedwongen dat een vermijdings- en reductieprogramma wordt opgesteld.

Bijzondere projecten: lekkage ammoniak Triavium

De ijsbaan Triavium heeft een met ammoniak gevuld vriessysteem in gebruik. Er is een lekkage ontstaan van ammoniak in een belangrijk onderdeel, de badverdamper. Ammoniak is een brandbare en giftige stof. Travium heeft het hele systeem leeggehaald om verdere lekkage te voorkomen. De afgetapte ammoniak (1.485 kg) is veilig opgeslagen in 4 cilinders. Deze zijn in afwachting van afvoer eerst op de ijsbaan gestald (zie foto). Dat was mogelijk omdat de ijsbaan op dat moment niet in gebruik en niet vrij toegankelijk was. Echter onder hetzelfde dak is ook restaurant Wereldkeuken gevestigd en dat kan wel een risico opleveren. In geval van brand is de aanwezigheid van ammoniak een groot probleem. Door de vakantieperiode bleek het voor Triavium erg lastig om een geschikte afvoerlocatie te vinden. In goed overleg met Triavium, gemeente en brandweer is gezorgd voor een tijdelijke opslaglocatie op de gemeentewerf aan de Nieuwe Dukenburgseweg. De gemeente heeft hiervoor als eigenaar een melding gedaan in het kader van het Activiteitenbesluit. Deze is door de ODRN binnen 1 dag afgehandeld, zodat de opslag was toegestaan. Dit terrein was voldoende beveiligd tegen onbevoegden en daarmee voldeed de opslag van de cilinders aan de eisen die hieraan worden gesteld. De cilinders zijn eind 2022 definitief afgevoerd.

23

Milieu handhaving Het afgelopen jaar zien we dat er genoeg speelt op het gebied van milieuhandhaving. De begroting op dit specifieke onderdeel wordt waargemaakt en bij het afhandelen van handhavingsverzoeken zelfs behoorlijk overschreden. Dit speelt bij de meeste opdrachtgevers. Op een aantal dossiers zorgt onrust onder inwoners ervoor dat vaker gebundeld handhavingsverzoeken worden ingediend. We zien in 2022 veel opgelegde voornemens, lasten onder dwangsom en lasten onder bestuursdwang. We zien daarbij ook dat de ingezette handhaving regelmatig succesvol is, veel bedrijven maken niet de gang naar de rechter.

Strafrechtelijk De BOA-capaciteit voor de strafrechtelijke aanpak van milieuovertredingen is in 2022 weer op voldoende sterkte gebracht. Daarnaast hebben we enkele BOA’s in dienst die vooral bezig zijn met de strafrechtelijke aanpak op het gebied van illegale asbestverwijdering.

Wpg audit Bij de uitvoering van onze BOA-taken verwerken we politiegegevens. Daaraan worden strenge eisen gesteld in de Wet op de Politiegegevens (Wpg) om bijvoorbeeld de privacy van verdachten te beschermen. In 2022 hebben we zowel de interne als de externe audit uitgevoerd. De verplichte rapportages zijn eind december door ons ingediend bij de Autoriteit Persoonsgegeven. Waar nodig wordt een plan van aanpak opgesteld om gesignaleerde verbeterpunten in de praktijk te brengen.

24

5. Programma Besluit risico zware ongevallen

25

Minder risico’s door een excellente uitvoering Brzo Als 1 van de 6 landelijke omgevingsdiensten hebben we een speciale verantwoordelijkheid voor 61 grote risicovolle bedrijven in de provincies Gelderland en Overijssel. We werken gezamenlijk aan uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving voor bedrijven die vallen onder het Besluit risico’s zware ongevallen (Brzo) en categorie 4 van Bijlage 1 van de Richtlijn industriële emissies (RIE4). Zowel landelijk als regionaal werken we als Brzo-omgevingsdiensten ook samen met andere partners, de Inspectie SZW, veiligheidsregio's, waterschappen, Rijkswaterstaat, Inspectie Leefomgeving en Transport, Staatstoezicht op de Mijnen en het Openbaar Ministerie. We houden gezamenlijk toezicht, delen kennis en kunde met elkaar en geven één boodschap af aan de risicovolle bedrijven. De samenwerking is gericht op de continuïteit van de wettelijke uitvoeringstaken, toekomstige ontwikkelingen en een excellente uitvoering van taken.

Brzo

Tijdigheid

Tijdigheid

Provincie

Provincie

Overijssel

Gelderland

Bouwen

Milieu

Melding

1

100%

6

67%

Vergunning regulier

5

60%

13

100%

Vergunning uitgebreid

5

0%

1

100%

Melding

2

100%

2

50%

Vergunning regulier

5

60%

7

100%

Vergunning uitgebreid

4

25%

0

0

Alleen procedures waarvoor een wettelijke termijn geldt

Vergunningverlening milieu Afgelopen jaar zijn diverse vergunningprocedures behandeld. Er lopen meerdere revisie trajecten en een paar oprichtingsvergunningen voor Brzo-bedrijven. De complexiteit van deze procedures zorgt voor een lange doorlooptijd. Aanvragen wijzigen vaak tussentijds en het duurt lang voordat aanvullende gegevens worden geleverd door bedrijven. Zoals eerder beschreven gaan we daarop scherper sturen.

26

Toezicht Brzo milieu De Brzo inspecties voor 2022 zijn in oktober 2021 met de inspectiepartners gepland. Bij drie bedrijven

Controles volgens het programma

met specifieke problematiek is een extra Brzo-

Brzo bestaan in twee soorten:

inspectie ingepland. De geplande inspecties zijn

systeemcontroles in het kader van de

allemaal uitgevoerd.

naleving van het Besluit risico’s zware ongevallen 2015 (gericht op veiligheid

Volgens de risicoanalyse wordt elk Brzo- of RIE4

en risicobeheersing) en reguliere

bedrijf tenminste eenmaal ingepland. Bijna de helft

milieucontroles (Wabo)

van de bedrijven heeft ook een tweede controle gekregen. Bedrijven worden meestal ook bezocht na een ongewoon voorval of bij klachten. De ongewone voorvallen worden volgens afspraak gemeld aan de Inspectie L&T. Nieuwe inspectiemethode Brzo-toezicht Onder de naam Landelijke Benadering Risicobedrijven (LBR) is de gezamenlijke inspectiemethode herzien door meer op de uitvoering van veiligheid op de werkvloer te inspecteren. Hiervoor wordt een risicovolle installatie gekozen die vanuit de verschillende disciplines wordt geïnspecteerd. De nieuwe LBR-inspectiemethode is in 2022 voor het eerst toegepast en lijkt tot meer overtredingen te leiden. De aard van de overtredingen leidden vervolgens tot meer Wabo-hercontroles. Nieuwe software Begin 2022 is na enkele jaren van ontwikkeling het nieuwe softwaresysteem voor de Brzo-inspecties, GIR 2.0, in gebruik genomen. GIR staat voor Gemeenschappelijke Inspectie Ruimte. Alle samenwerkende partners werken met dit systeem voor de planning, uitvoer en het rapporteren van de Brzo-inspecties.

Programmaplan Brzo Oost Ook in 2022 is een programmaplan Brzo Oost opgesteld met daarin onze inzet op landelijke en regio Oost projecten. Daarin staan de volgende projecten: 1. Versterking integrale samenwerking door interne bijeenkomsten en opstellen van doelen en ambities 2. Implementatie van behandelteams als werkwijze: snel schakelen tussen betrokken disciplines. Afgelopen jaar heeft de meerwaarde van een behandelteam zich reeds bewezen. Vanuit andere onderdelen binnen de Odrn en OD’s is er interesse voor deze werkwijze. 3. Scholing procesbegeleiding en implementatie dilemmatafel: met opgeleide procesbegeleiders dilemmagesprekken vormgeven. Afgelopen jaar zijn binnen de ODRN acht procesbegeleiders opgeleid. De eerste dilemmatafels zijn opgestart. 4. Dilemmatafel PGS15 opslagvoorzieningen: gezamenlijk bepalen voor het beoordelen van PGS15 voorzieningen 5. Data analyse, Brzo monitor, Wabo naleefgedrag en project Bedrijf in beeld: problematische bedrijven vroegtijdig in kaart te brengen door data-analyse.

27

In de tweede helft van 2022 is gestart met de analyse van toezichtdata van Brzo en RIE4-bedrijven. Dit is nog niet afgerond. 6. Leren van incidenten door toepassen 5WHY-analyses en aanpassen informatiebladen. In oktober 2022 heeft binnen de ODRN het eerste deel van onderzoek van een drietal incidenten plaatsgevonden. De concept informatiebladen van deze incidenten zijn gereed en worden in 2023 definitief gemaakt. 7. Werkwijze zorgbedrijven: gezamenlijk ontwikkelen van een aanpak voor Brzobedrijven die de regels structureel onvoldoende naleven. In 2021 is een landelijke werkwijze opgesteld en in 2022 vastgesteld. Op basis daarvan zijn in 2022 twee bedrijven in pilotvorm als mogelijk zorgbedrijf in het RMO BRZO+ Oost besproken. Daarbij komt één bedrijf in aanmerking voor een aanvullende interventie. In 2023 geven we de inspecteurs nadere uitleg en instructie over de werkwijze. 8. AADV: De Altijd Actuele Digitale Vergunning heeft als doel de Wabovergunningverlening efficiënter en effectiever te maken. Een applicatie geeft per Brzo-bedrijf inzicht in de geldende voorschriften. Er is een handboek en een opzet van een wijzigingsregister uitgewerkt om het proces van een aanvraag te optimaliseren. In 2022 is gestart met een onderzoek hoe verbreding en verdere adoptie van AADV vorm kan krijgen. De resultaten worden halverwege 2023 verwacht.

In 2022 hebben de 6 Brzo-diensten onder ons voorzitterschap de doelen voor dit project in 2023 geïnventariseerd.

Aandacht voor energie Voor de provincie Overijssel en de provincie Gelderland heeft de ODRN in 2022 diverse milieuvergunningen geactualiseerd op energiebesparing. In 2022 zijn geen nieuwe procedures opgepakt omdat in de komende omgevingswet energie voldoende dekkend is opgenomen zodat actualisatie niet nodig is. Voor de provincie Overijssel zijn alle Brzo-vergunningen op één na geactualiseerd voor energie. Voor één vergunning loopt er nog een actualisatie-procedure. We hebben alle BRZO/RIE4 bedrijven in Overijssel en een aantal in Gelderland, waar dat mogelijk was, gecontroleerd op het aspect energie.

Landelijke programma’s Wij hebben een bijdrage geleverd aan verschillende landelijke activiteiten die zijn afgesproken in de Meerjaren Afspraak 6 Brzo OD’s (MJA), het Meerjarenprogramma Versterking Omgevingsveiligheid Brzo (MVO Cluster 1) en Brzo+ via de BAC-MTH en het Bob. Naast de projecten die we in Brzo Oost hebben gedaan zijn dat bijvoorbeeld programmatisch actualiseren, communicatiestrategie BRZO OD’s en communicatie BRZO+, financiële zekerheidstelling, bestuurlijke boete, melden ongewone voorvallen en afstemming en actualisatie reeks Publicaties Gevaarlijke Stoffen Nieuwe Stijl.

28

Bijzondere projecten: ongewoon voorval Interchem

Ons Brzo team heeft adequaat kunnen ingrijpen toen op 12 april 2022 een brand en explosie plaatsvond bij een Brzo bedrijf in Beuningen. In het bedrijf lag ongeveer 6 miljoen liter aan gevaarlijke (afval) stoffen opgeslagen. De aanwezige sprinklerinstallatie heeft goed gewerkt maar is vervolgens buiten werking geraakt. Het bedrijf heeft zijn activiteiten lange tijd moeten staken. Het bedrijf heeft in 2022 lange tijd gebruik moeten maken van een ingehuurde bedrijfsbrandweer. Dit was nodig omdat de aanwezige sprinklerinstallatie niet voldeed aan de gestelde eisen. Gedurende het jaar kon de productie langzaam worden opgestart. Wij hebben vele verzoeken van het bedrijf beoordeeld en hierover afgestemd met de Veiligheidsregio. Ook hebben we diverse keren de Last onder Dwangsom gewijzigd naar de omstandigheden. Op alle veranderingen is toezicht gehouden en heeft intern overleg plaatsgevonden. Het bedrijf is geconfronteerd met het feit dat in Nederland recent is besloten dat geen blusschuim mag worden gebruikt waarin PFas en Fluor aanwezig is. Aan de installatie moet daarom veel worden aangepast om aan de wettelijke eisen te voldoen. Het gaat om een aanpassing waar landelijk veel bedrijven mee te maken hebben. Bijkomend probleem was de opslag en afvoer van het vrijgekomen bluswater met Pfas en Fluor.

Het bluswater is tijdelijk opgeslagen in containers en in een mestzak voordat het naar een erkende verwerker kon worden afgevoerd. Er loopt al geruime tijd een vergunningprocedure voor verbetering van de brandveiligheid van een aantal hallen. Daarbij speelt de Wet Natuurbescherming ook een rol. Bovenstaande laat onder andere zien dat we afgelopen jaar voor Interchem intensief en goed hebben samenwerkt in een integraal team van inspecteurs milieu en bouwen, vergunningverleners milieu en bouwen, specialist Externe veiligheid, jurist en programmamanager.

29

6. Advies

30

Integrale samenwerking leidt tot beter advies Vanuit verschillende inhoudelijke disciplines beschikken we over adviseurs die integraal adviseren voor vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Juridisch advies De ODRN wordt herkend als een deskundige

Juridische adviezen

Aantal

juridisch kennispartner, we worden vaker om advies gevraagd. Daarnaast is vaak

Bouwen

401

juridische inzet nodig bij vraagstukken over

Milieu

90

vergunningverlening. BRIKS In 2022 zien we bij rechtsbescherming BRIKS minder uren, maar niet minder aantallen. Vooral in het laatste kwartaal zijn er nieuwe zaken bij gekomen. De procedures kennen een relatief lange doorlooptijd en een aantal wachtmomenten. In die wachtmomenten besteden we nagenoeg geen tijd. Voor onze urenbesteding hangt het dus af van de fase waarin een procedure zich bevindt. Milieu Een aantal complexe dossiers blijven veel juridische aandacht vragen in 2022. Het aantal ingediende WOO-verzoeken blijft hoog, maar binnen de begroting. Tegelijkertijd constateren we dat de trend van ingediende WOO-verzoeken ook in 2022 aanhoudt. Juridisch advies is in 2022 actief betrokken geweest bij programma’s (bv BRZO, aandachtsbedrijven) en projecten (bv opvang vluchtelingen, kamerverhuur). We denken aan de voorkant actief mee over de juiste strategie. Door meer aan de voorkant mee te denken hopen we aan de achterkant meer bezwaar en beroep te voorkomen. Overige adviezen We hebben daarnaast juridisch advies gegeven over onderwerpen die niet rechtstreeks gerelateerd zijn aan onze vergunningverlenings- en handhavingsprocessen. Dit gaat bijvoorbeeld om adviezen over de inhoud van een gemeentelijke legesverordening voor de aan ons gemandateerde taken, de invoering van de Omgevingswet, de Wet Open Overheid (WOO) en de Wet Elektronische Publicaties (WEP).

Advies luchtkwaliteit Ondanks de uitbreiding van het team luchtspecialisten en de hoeveelheid werk die er is verzet (ca.450 adviezen) blijft de werkdruk hoog. De blijvende aandacht voor het stikstofdossier is hier debet aan. Het team luchtkwaliteit heeft daarnaast veel bijgedragen aan de projecten van de gemeente Nijmegen rondom het industriegebied Nijmegen West en Weurt (zie Projecten en ontwikkelingen).

31

Advies bodem Bij het team bodemspecialisten is er, naast het reguliere advieswerk, veel aandacht geweest voor het goed overdragen van bodemdossiers van provincie naar gemeenten. Vanuit de Omgevingswet wordt de bevoegdheid van bodemlocaties van de provincie naar gemeenten overgedragen. Vooruitlopend op de Omgevingswet heeft de gemeente Nijmegen de uitvoering van een aantal bodemtaken bij ons neergelegd. Dit heeft ons de kans gegeven om te onderzoeken hoe we deze taken het best kunnen vormgeven en wat daarvoor nodig is. Om de continuïteit van de bestaande taken zoveel mogelijk te borgen, werken we nauw samen met de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA). Op basis van de ervaringen hebben we een inschatting gemaakt van de impact van de nieuwe taken op onze organisatie. Zodra duidelijk is wanneer de Omgevingswet in werking treedt (en ook andere gemeenten deze taken bij ons kunnen onderbrengen), komen we met een structurele oplossing voor de benodigde capaciteit.

Bijzonder project: bodemsanering Koningsdaal Nijmegen

Eind 2022 zijn de laatste twee bouwblokken van het project Koningsdaal in Nijmegen opgeleverd. Koningsdaal is één van de zes deelgebieden van het project Waalfront. De locatie is gelegen in een gebied dat in de periode van 1915 tot 1950 is opgehoogd met verontreinigd (oorlogs)puin en grond. Het totale opgehoogde gebied bedraagt ongeveer 15 ha. Door deze ophooglaag en door voormalige bedrijfsactiviteiten op de locatie is een bodemverontreiniging ontstaan van met name zware metalen en PAK. Om de locatie geschikt te maken voor het gebruik “wonen met tuin” is op de locatie een functiegerichte bodemsanering uitgevoerd. Voordat is ontgraven is de bodem eerst gesaneerd en tijdens de bouwwerkzaamheden is een leeflaag en verharding aangebracht. Samen met de afdeling Bodem van de gemeente Nijmegen hebben we toezicht gehouden op de saneringswerkzaamheden (Wet bodembescherming) en de toepassing van grond en bouwstoffen (Besluit bodemkwaliteit).

32

Advies water Vanuit onze adviseurs op het gebied van water en ZZS is afgelopen jaar veel expertise ontwikkeld en gedeeld. We zetten onze adviezen in bij vergunningverlening en toezicht, zoals bij de sloop van de Engiecentrale, en bij projecten als de ZZS rapportage voor de provincie Gelderland (zie Projecten en ontwikkelingen). We zien dat deze kennis steeds vaker gevraagd wordt, we ontwikkelen hierop komend jaar verder door.

Circulaire economie, afval en duurzaamheid Al enkele jaren bouwen we aan onze expertise op het gebied van circulaire economie, afval en duurzaamheid. We werken samen met de gemeente Nijmegen om voortijdig initiatieven te ondersteunen. Onze kennis zetten we integraal in bij vergunningverlening en toezicht bij (afval) bedrijven. In 2022 heeft de ODRN voor de Gelderse omgevingsdiensten een trainingsprogramma Circulaire Economie opgezet en uitgevoerd. Doel van dit programma is om per dienst enkele CE-ambassadeurs op te leiden. De eerste lichting is in 2022 afgezwaaid. De tweede lichting rondt de training in 2023 af. De CE-ambassadeurs hebben als taak binnen hun eigen dienst het onderwerp CE op de agenda te zetten. Het moet een regulier aspect worden waaraan vergunningverleners en toezichthouders in hun werkzaamheden aandacht besteden.

Communicatieadvies In 2022 is communicatie verschillende keren ingezet om advies bij het primaire proces. Het gaat daarbij over omgevingscommunicatie bij bedrijven waarvoor meer aandacht is in de omgeving. Dat kan bij zowel vergunningprocedures of bij handhaving het geval zijn. In samenwerking met provincie Gelderland en de ODRA is aandacht geweest voor het verder ontwikkelen van communicatieadvies bij projecten, niet alleen bij bedrijven die al onder aandacht staan maar bij bedrijven waarvan we kunnen verwachten dat er veel aandacht voor kan ontstaan vanwege de problematiek, actuele thema’s, groeiend aantal klachten of slecht naleefgedrag.

33

7. Projecten en ontwikkelingen

34

Gebiedsgerichte aandacht Nijmegen West Weurt De gemeente Nijmegen heeft een Schone Lucht Akkoord gesloten en ons opdracht gegeven om het milieutoezicht op de luchtkwaliteit in Nijmegen West Weurt te versterken. Daarnaast is voor de gemeente Nijmegen en de provincie Gelderland een inventarisatie afgerond van relevante bedrijven met luchtemissies op bedrijventerrein Nijmegen West en Weurt. We hebben afgelopen jaar nauw samengewerkt met de gemeente Nijmegen, de gemeente Beuningen, de ODRA en de provincie Gelderland. De luchtkwaliteit hebben we beter in beeld en de vergunningverlening en het toezicht zijn verscherpt. We richten ons in dit project op een aantal prioritaire bedrijven die al eerder in een inventariserend onderzoek naar voren waren gekomen. Het doel is de naleving van voorschriften op gebied van emissies naar de lucht te verbeteren. We hebben emissiemetingen laten doen door het gespecialiseerde Team milieumetingen van de ODRA. Eén van de bedrijven waar metingen zijn uitgevoerd, is de asfaltcentrale in Nijmegen. Daarbij zijn geen overschrijdingen van de wettelijke emissiegrenswaarden vastgesteld. Voor het bedrijf Smit Draad is een ontwerp vergunning opgesteld dat in 2023 wordt gepubliceerd. Emissie van het bedrijf worden beter gekanaliseerd zodat hier beter op gecontroleerd en gehandhaafd kan worden.

Ook andere bedrijven zijn aangeschreven en gecontroleerd op de geconstateerde gebreken en die zijn voor een belangrijk deel hersteld of er lopen procedures om tot herstel te komen.

35

Wijkoverleg Vanaf 2019 wordt regelmatig een wijkoverleg gevoerd over het industrieterrein Nijmegen West Weurt met vertegenwoordigers van 7 omliggende wijken. In 2022 heeft 5 keer een wijkoverleg plaatsgevonden. De agenda van het overleg wordt met de gemeente Nijmegen en de provincie Gelderland besproken. Samen met de wijkvertegenwoordigers wordt overlast in kaart gebracht, worden zorgen besproken en toegelicht hoe daar in vergunningverlening, toezicht en handhaving mee wordt omgegaan. Wij vinden deze communicatie met de omgeving belangrijk. De gesprekken leveren veel informatie op die richting geeft aan onze vergunningverlening, het toezicht en de handhaving. We laten ook graag zien hoe vergunningverlening, toezicht en handhaving werkt. Bijvoorbeeld over met welke dilemma’s we te maken hebben, hoe ingewikkeld wetgeving kan zijn en hoe we onze taken uitvoeren.

Energiebesparing Hét thema van 2022 is energie en vooral de besparing daarop. Het heeft veel aandacht gekregen in de pers. We zien dat er meer middelen beschikbaar komen en dat geeft ons de mogelijkheid daarop meer te controleren.

EML controles We controleren bedrijven of zij maatregelen uit de Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing (EML) hebben genomen. In deze lijsten staan verplichte energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Dit programma komt tot stand met cofinanciering van de provincie (ongeveer 30%). Alle gemeenten in onze regio doen aan dit project mee. In 2022 hebben we 148 van de 150 geplande EML energiecontroles uit kunnen voeren. Dat is 99% van de geplande controles. De rest schuift door naar 2023. De controles factureren we op basis van de werkelijk bestede uren. We pakken dat efficient aan en hebben daardoor gemiddeld minder tijd nodig gehad. Het budget is daardoor voor de meeste gemeenten niet volledig besteed. Vanaf 2023 zetten we nog meer capaciteit in voor de energiecontroles vanuit de Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK).

Toezicht geactualiseerde energievoorschriften type C bedrijven Voor gemeente Nijmegen hebben we vergunningplichtige bedrijven, waar dat mogelijk was , gecontroleerd op het aspect energie. Daarbij heeft een energietoezichthouder het energiebesparingsonderzoek en bijbehorende plan van aanpak beoordeeld. Ook is er een uitgebreide controleronde door het bedrijf gemaakt om alle energiebesparende maatregelen door te nemen. Waar zaken niet in orde waren is het bedrijf aangeschreven en voor een tweede keer gecontroleerd. 36

Bij een deel van de vergunningplichtige bedrijven was nog geen energietoezicht mogelijk omdat de vergunningvoorschriften recent zijn geactualiseerd. Het bedrijf krijgt dan een jaar de tijd om een energiebesparingsonderzoek met plan van aanpak op te stellen. Deze bedrijven worden in 2023 gecontroleerd, zodat uiteindelijk 100% aan de energiebesparingsplicht voldoet.

Versterkte uitvoering energietoezicht Voor dit project is budget beschikbaar vanuit het Ministerie van EZK. Dit geld hebben we op twee manieren besteed. We hebben van een groot aantal potentieel energiebesparingsplichtige bedrijven het energiegebruik opgevraagd. Deze gegevens laten ons zien welke bedrijven onder de energiebesparingsplicht vallen. En we hebben 100 hercontroles op de energiebesparingsplicht uitgevoerd. Door het budget van EZK hiervoor te gebruiken hebben de gemeentelijke opdrachtgevers hieraan minder kosten.

CO2 prestatieladder Op verzoek van gemeente Nijmegen zijn wij deelnemer van de CO2 Prestatieladder. We maken daarmee onze CO2 uitstoot, door bijvoorbeeld onze bedrijfswagens en kantoorgebouw, inzichtelijk te maken. Zo kunnen we sturen op het onderzoeken en toepassen van maatregelen die de CO2 uitstoot verminderen. Een maatregel van afgelopen jaar is bijvoorbeeld het verlagen van de binnentemperatuur in ons kantoorpand. Meer energiebesparende acties volgen in 2023. We hebben ook een energiecontrole uitgevoerd in ons kantoorpand op basis van het Activiteitenbesluit. Via die weg worden ook energiebesparende maatregelen toegepast.

SPUK extra toezicht en handhaving energiebesparingsplicht In 2022 hebben we een subsidieaanvraag gedaan voor de Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK). De aanvraag is goedgekeurd zodat we vanaf 2023 nog meer capaciteit kunnen inzetten voor energiebesparing.

Zeer Zorgwekkende Stoffen In 2022 hebben we de ZZS inventarisatie voor de provincie Gelderland en Overijssel afgerond. In samenwerking met communicatie is een publieksvriendelijke rapportage opgeleverd. Deze wordt in 2023 gepubliceerd door de provincie en onze website . Alle vergunningprocedures voor actualisatie ZZS zijn opgepakt. Over de ZZS bij afvalbedrijven bestaat nog geen duidelijk beeld. Landelijk worden (bots)proeven gedaan om daar wel inzicht in te krijgen, de ODRN neemt daaraan deel. Het doel van de botsproeven is om te bepalen waar, hoe en hoeveel ZZS kan vrijkomen bij afval.

37

Voor de provincie Overijssel hebben we deelgenomen aan het project Harmonisatie risicovolle stoffen. Het doel van dit project is dat de provincie met alle OD’s (en betreffende gemeenten) en Waterschappen komen tot een harmonisatie van de ZZSaanpak die weer leidt tot een gewenste versnelling in de aanpak van ZZS. Dit project is geïnitieerd door de provincie Overijssel. Er is inmiddels een advies Plan van aanpak opgesteld, waarbij de ODRN als trekker is aangewezen voor het verbreden van het kennisniveau en het opzetten van een kennisprogramma.

Omgevingswet Inmiddels is verschillende keren toegewerkt naar een nieuwe invoeringsdatum van de Omgevingswet. Op dit moment weten we dat gestreefd wordt naar invoering per 1 januari 2024. In 2022 is er grote inzet geweest op de voorbereidingen van de wet. Dat doen we in een brede regionale samenwerking om alles goed af te stemmen met elkaar. In 2022 hebben we het volgende gedaan: 

De mandaten zijn Omgevingswet-proof gemaakt.



Er zijn met gemeente Berg en Dal, Beuningen en Heumen procesafspraken gemaakt over het omgevingsoverleg en buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA).



We hebben werkafspraken gemaakt met onze ketenpartners zoals de VRGZ en het Waterschap. De werkafspraken beschrijven onder andere de situaties wanneer de ketenpartners om advies worden gevraagd en de termijnen voor advisering.



We hebben de gemeenten Berg en Dal, Beuningen en Heumen ondersteund met het opstellen van hun Omgevingswet-legesverordening. Via een ander spoor hebben we dat ook met de provincie Gelderland gedaan.



We hebben de provincie Gelderland begeleid in het proces van de verschuiving van het bevoegd gezag, van provincie naar gemeente en andersom. Daarnaast zijn we begonnen met het omzetten van de provinciale inrichtingen naar mba’s.

38

8. Stelseltaken

39

Samen werken in het Gelders Stelsel Advies We adviseren de zes andere Gelderse omgevingsdiensten voor de aanvragen om omgevingsvergunningen van complexe gemeentelijke bedrijven (categorie 4.2 en hoger) in de hele provincie Gelderland.

Samen sterk In het kader van ‘Samen Sterk’ hebben we bijgedragen aan de provinciale programma’s Aandachtsbedrijven en Complexe vergunningverlening. Bij het programma complexe vergunningverlening is de focus gericht op een adequate vergunningverlening. Hieronder wordt verstaan vergunningen die tot stand zijn gekomen in één werkproces met een integrale beoordeling, waarin de actuele wet- en regelgeving is verwerkt en die handhaafbaar zijn. Dit schept structurele voorwaarden voor een houdbare, duurzame aanpak. Onderdeel van het programma complexe vergunningverlening is ook het wegwerken van achterstanden van vergunningen die niet meer actueel zijn.

Arbeidsmarktcommunicatie Met de Gelderse Omgevingsdiensten hebben we in 2022 veel aandacht gegeven aan onze arbeidsmarktcommunicatie. We hebben medewerkers bereid gevonden in verschillende filmpjes, op posters en een TV uitzending iets te laten zien van ons werk. Op drie grote treinstations zijn posters verschenen die de aandacht moeten creëren voor het werken bij de Gelderse Omgevingsdiensten. Door de enorme krapte op de arbeidsmarkt is het op dit moment moeilijk te bepalen wat het effect is van de campagne. We zijn gezamenlijk als werkgever wel beter zichtbaar via social media, RTL4 en drukbezochte ontmoetingspunten.

Ketentoezicht De Gelderse omgevingsdiensten werken nauw met elkaar samen in het kader van de stelseltaak ketentoezicht. Ketentoezicht is gericht op het in beeld brengen van de schakels in de keten van afvalverwijdering. Dit soort ketens trekt zich niets aan van gemeente- of regiogrenzen. De brede samenwerking is belangrijk om hier goed zich op te houden en de zwakke schakels in de keten tijdig op te sporen, zodat passende interventies ingezet kunnen worden. Vanuit ketentoezicht controleren we of afvalstromen op de juiste manier worden verwerkt. In de afvalsector ligt het risico van milieucriminaliteit altijd op de loer doordat in de afvalsector de baat voor de kost uitgaat in plaats van andersom. Bij de uitvoering van het provincie brede programma Ketentoezicht hebben we in 2022 een bijdrage geleverd aan de uitvoering van de ketenprojecten e-waste (elektronicaafval), co-vergisting, asbest en verontreinigde grond. Ook hebben we een belangrijke bijdrage geleverd aan het Syndru-project, dat is gericht op de aanpak van de productie van synthetische drugs. Daarbij werken we nauw samen met onze ketenpartners (RIEC, Politie, OM, Belastingdienst, waterschappen,

40

Rijkswaterstaat en Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)) en andere omgevingsdiensten binnen en buiten Gelderland.

Theseus Project Theseus is gestart in mei 2021 op initiatief van de Gelderse Omgevingsdiensten, provincie Gelderland, Openbaar Ministerie, politie en diverse gemeenten in Gelderland. De deelnemende partners hebben het gezamenlijke doel om ondermijning op bedrijventerreinen te ontdekken, te voorkomen en tegen te gaan. Het projectteam ondersteunt gemeenten bij controles op bedrijventerreinen, helpt bij preventieve controles en data-analyse. Wij leveren met name data aan die samen met andere data kunnen wijzen op mogelijk ondermijnende activiteiten. Ook in 2022 hebben wij daar een bijdrage aan geleverd.

41

9. Sociaal jaarverslag

42

De mens in de organisatie Strategisch personeelsplan De problemen die we nu kennen op de arbeidsmarkt vragen om een strategische personeelsplanning voor nu en in de toekomst. De personeelsbezetting moet op orde zijn voor ontwikkelingen zoals Omgevingswet en Wkb. We zijn afhankelijk van onze kennis en blijven daarom investeren in trainingen en opleiding van onze medewerkers. We richten ons daarbij ook op de benodigde competenties voor nu en in de toekomst. Het vinden van nieuwe medewerkers, of het nu vast is of inhuur, is een grote uitdaging. We zetten daarom stevig in op onze arbeidsmarktcommunicatie vanuit onze eigen organisatie en in samenwerking binnen het Gelders Stelsel. Daar waar nodig maken we gebruik van een headhunter.

HR-Gesprekcyclus De huidige formele HR-gesprekcyclus past niet goed meer in deze tijd. Met een vertegenwoordiging van medewerkers en de OR hebben we een pilot opgestart waarbij het zogenaamde persoonlijke gesprek centraal staat. In 2023 wordt de pilot verbreedt en verder vervolgd.

Medezeggenschap Iedere zes weken is er een medezeggenschapsoverleg en ook buiten deze overleggen om is er regelmatig afstemming om de medezeggenschap goed vorm te geven en verder te ontwikkelen. In 2022 zijn er meerdere thema’s aan de orde geweest in de informele en formele overleggen tussen de OR en de Directeur, zoals: werving en selectie nieuwe directeur, nieuwe Arbo-beleid, het traineeproject, Pilot HR gesprekcyclus ed.

Focus op aantrekken en behoud personeel Met een ‘Aanvalsplan Aantrekken, Binden en Boeien van personeel’ hebben we 10 pijlers opgesteld die ons moeten helpen om op voldoende sterkte te blijven in onze personeelsbezetting. Belangrijke factoren zijn goede arbeidsvoorwaarden, hybride werken, ontwikkelmogelijkheden, focus op werkplezier en betrokkenheid bij de organisatie. Een aantal van deze onderwerpen is al goed uitgewerkt en geïmplementeerd. In 2023 pakken we een volgend aantal op.

“Het is ons gelukt met een beperkte capaciteit alle aanvragen te verwerken. Onze zorg is wel dat collega’s deze hoge werkdruk niet altijd aan blijven kunnen. Afgelopen jaar is er te weinig tijd geweest voor achterstallig werk, studie en ontwikkelingen. Dat moet aankomend jaar anders. We staan vaker stil bij wat er misgaat, maar we mogen niet vergeten dat het meeste zo goed gaat! Daar put ik veel energie uit.” Esther Janssen afdelingsmanager Vergunningverlening BRIKS

43

Onboarding Met onboarding geven we nieuwe collega’s een goede start. Om ervoor te zorgen dat zij zich snel thuis voelen bij de ODRN, gebruiken onze leidinggevenden de checklist ‘Nieuwe medewerker in Dienst’. aangeschaft. Nieuwe medewerkers krijgen via de onboardingtool ‘Happynizr’ periodiek een vragenlijst over hoe zij hun start ervaren. Een dashboard laat de antwoorden op medewerkersniveau en per afdeling zien. De ervaringen leren ons de onboarding verder te verfijnen. Traineeprogramma We hebben een traineeship voorbereid waarmee we jonge afstudeerders klaarstomen voor een baan binnen de ODRN. Zo willen we ook voor jongeren een aantrekkelijke werkgever zijn en hopen we bovendien iets te doen aan het tekort aan personeel. Bij de afdeling Milieu zijn vijf junioren gestart met een basisprogramma van een halfjaar. De trainees maken kennis met diverse aspecten van ons werk, zoals vergunningverlening, wet- en regelgeving, luchtemissies en geluid. Na een halfjaar is er ruimte voor specialisatie. Met dit traineeprogramma sluiten we aan op de wensen van jonge afstudeerders binnen het ruimtelijk domein. Zij geven aan het liefst te werken binnen een jong team en graag van elkaar te leren. Ook vinden zij opleidingsmogelijkheden belangrijk. Met een opleidingsprogramma, coaching en intervisie zorgen we ervoor dat onze starters snel mee kunnen draaien op de werkvloer.

Het Hybride Werken Om de toekomstige manier van werken optimaal te ondersteunen, hebben we de kantooromgeving aangepast. We hebben een visie ontwikkeld op het Nieuwe Werken en samen met de Ondernemingsraad hebben we principes en kaders geformuleerd waarbinnen we het plaats- en tijdonafhankelijk werken verder vorm gaan geven. Er zijn gezamenlijke afspraken gemaakt hoe we het hybride werken in de praktijk verder vorm geven. Wanneer zijn we op locatie om elkaar te ontmoeten, samen te werken en te overleggen, hoe zorgen we ervoor dat collega’s weten hoe en wanneer we bereikbaar zijn en wanneer werken we thuis. Om de thuiswerkplek goed en arbo-proof in te richten hebben medewerkers de mogelijkheid om extra faciliteiten op ICT en facilitair gebied te bestellen. Vitaliteitsbeleid We willen als goede werkgever bijdragen aan gezonde en vitale medewerkers. En daarmee investeren in de ontwikkeling en het werkgeluk van medewerkers. Het resultaat daarvan moet zijn dat we een aantrekkelijke werkgever zijn, dat we minder verzuim kennen en medewerkers zich verbonden voelen met onze organisatie. Het MT heeft ja gezegd en de ODRN Vitaliteitsaanpak 2022 vastgesteld. In juni vond de feestelijke kickoff plaats. De aanpak bestaat uit een reeks van activiteiten die in de loop van 2022 plaats hebben gevonden. Thema’s variëren van gezond eten, meer bewegen tot een betere balans tussen werk en privé.

Op basis van de ervaringen van de komende tijd gaan we in 2023 aan de slag met het ontwikkelen van een duurzaam vitaliteitsbeleid.

44

Ziekteverzuim Ziekteverzuim heeft onze continue aandacht. We blijven sturen op een zo laag mogelijk verzuim. Zeker nu uit de cijfers over de laatste twee jaar weer een lichte stijging zichtbaar is. In onze uurtarieven 2022 houden we rekening met een norm van 5% voor ziekteverzuim. Het werkelijke verzuim in 2022 was 6,48%. Daarmee komen we boven de norm uit en is ook een lichte stijging te zien ten opzichte van 2021, toen het ziekteverzuim gemiddeld 6,10 % was. Uitgesplitst naar verzuimduur ziet het ziekteverzuim er over 2022 in vergelijking met 2021 als volgt uit: Verzuimduur

2022

2021

Kort (t/m 7 dagen)

1,03 %

0,40 %

Middel (8 t/m 42 dagen)

1,57 %

1,80 %

Lang (43 t/m 365 dagen)

2,82 %

3,30 %

Bijzonder lang (366 t/m 730 dagen)

0,53 %

0,30 %

Verzuim > 2 jaar

0,52 %

0,30 %

Totaal

6,48 %

6,10 %

De meldingsfrequentie blijft relatief laag. Dat wijst erop dat er geen echte verzuimcultuur bestaat binnen de ODRN. Het kort verzuim is ten opzichte van 2021 gestegen. Kort verzuim wordt gezien als een voorbode voor langverzuim en is vaak gerelateerd aan stress op werk. Het meeste verzuim is niet werk gerelateerd. Het verzuim is vaak (middel)lang. Dit kan duiden op een hoge ervaren drempel bij de terugkeer naar werk. Daaraan geven we extra aandacht. We houden daarom regelmatig contact en bieden zoveel mogelijk extra ondersteuning.

Productiviteit De productiviteit in 2022 was voor ons eigen personeel 71,3% (norm 72%) en voor inhuur 98,4% (95%). De productiviteit van ons eigen personeel is lager dan de norm. Dat komt door het hoge ziekteverzuim.

Personele bezetting Op 31 december 2022 was onze personele bezetting 219,1 fte (eigen 171,4 fte en inhuur 47,8 fte). De bezetting is ten opzichte van de stand ultimo 2021 van 214,7 fte (eigen 168,7 fte en inhuur 46,0 fte) met 4,6 fte toegenomen. Nieuwe directeur In 2022 hebben heeft het directeurschap van de ODRN een bijzondere plaats gehad. Het contract met Marieke Prins liep af op 1 mei 2022. In Hans van der Noord is per 1 april 2022 een vervanger gevonden via een wervingsbureau. Helaas heeft hij kort daarop onze organisatie weer verlaten om een functie als wethouder in te vullen. Er is een nieuwe

45

procedure gestart en daaruit is Steve Kuils naar voren gekomen. Steve is op 1 november 2022 als directeur van de ODRN begonnen. In de tussenliggende periode heeft Robert Kraan waargenomen als directeur. Kwartiermaker milieu Afgelopen jaren is onze milieutak sterk gegroeid en we verwachten dat deze verder zal groeien. Met de komst van de Omgevingswet en met de opvolging van de aanbevelingen van de commissie VTH neemt ook de complexiteit toe. Dat brengt de vraag met zich mee hoe we de inrichting en sturing van onze organisatie op deze ontwikkelingen kunnen aanpassen. Om deze vraag te beantwoorden hebben we een kwartiermaker milieu aangetrokken.

Eedaflegging en integriteit Nieuwe medewerkers in 2022 hebben in de raadzaal van Nijmegen gezamenlijk de ambtseed of belofte afgelegd. Na de eed volgt ritueel een bespreking over integriteit in navolging van het citaat van Ien Dales’ “Een beetje integer bestaat niet”. Aan de hand van voorbeelden wordt met elkaar besproken over dilemma’s en integriteitskwesties.

46

10. Bedrijfsvoering en verplichte paragrafen

47

Focus op ontwikkeling Ontwikkelagenda In 2020 zijn we gestart met een doorontwikkeling van de organisatie na een analyse door adviesbureau Seinstra & Partners. Dat is benoemd in een ontwikkelagenda tot 2022. Ons Algemeen Bestuur heeft in de vergadering van maart 2022 besloten om de ontwikkelagenda formeel af te ronden. In deze vergadering hebben we verantwoording afgelegd over de resultaten tot en met 2021. Een aantal onderdelen liep in 2022 nog door. Belangrijk onderdeel van de agenda was het klaarstomen van onze organisatie voor de Omgevingswet. Dit kost door het uitstel van de invoeringsdatum meer geld dan voorzien. Ons Algemeen Bestuur besloot daarom in juli 2022 over een bestemmingsreserve ‘Invoeringskosten Omgevingswet’ van € 3,4 ton. Omdat we dit budget in 2023 nodig hebben, heeft ons Algemeen Bestuur in december 2022 besloten deze reserve in 2023 vrij te laten vallen.

Dienstverleningsovereenkomsten In nauw overleg met onze deelnemers zijn we gestart met de uniformering van de specificaties die onderdeel uitmaken van de dienstverleningsovereenkomsten. Dit ronden we in 2023 af.

Begroting en werkplannen 2023 en jaarstukken 2021 Het Algemeen Bestuur heeft op de vergadering van 13 juli 2022 de jaarstukken 2021 en de begroting 2023 vastgesteld. Deze stukken hebben we naar het Ministerie van BZK gestuurd. Zij hebben ons laten weten dat wij onder het repressieve toezicht blijven vallen. Dat houdt in dat wij de uitgaven mogen doen zoals in de begroting opgenomen en niet vooraf toestemming hoeven te vragen.

Werkplannen 2023 We hebben in 2022 werkafspraken voor 2023 met onze opdrachtgevers gemaakt. Dat was geen makkelijke opgave. De effecten van de Omgevingswet en de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) zijn nog moeilijk te voorspellen. De werkplannen zijn voor het eerst opgesteld op basis van de vereenvoudigde bedrijfsvoering met minder producten en uniforme uurtarieven. Deze plannen leveren input voor de begroting van ons en die van onze opdrachtgevers. In 2023 leggen we ons Algemeen Bestuur een actualisatie van de begroting 2023 voor.

Kadernota ‘Actualisatie begroting 2023 en begroting 2024’ In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 13 oktober 2022 is de Kadernota ‘Actualisatie begroting 2023 en begroting 2024’ vastgesteld. We hebben deze nota voor zienswijzen aan onze deelnemers verzonden. Digitale raadsbijeenkomst hebben we de kadernota toegelicht en vragen van raadsleden beantwoord.

48

Bestuurs- en klantrapportages In de bestuurs- en klantrapportages (van 1 april en 1 augustus 2022) hebben we ons bestuur en onze opdrachtgevers geïnformeerd over de tussentijdse cijfers en ontwikkelingen in 2022. In de rapportage van 1 augustus 2022 prognosticeerden we een tekort van € 4 ton. Beide bestuursrapportages zijn met de bestuursleden gedeeld zodat zij daarmee de colleges, raden en staten kunnen informeren. Informeel stemmen we veel vaker voortgang en resultaten van ons werk af. Zo overleggen onze accountmanagers regelmatig met ambtelijk opdrachtgevers van onze deelnemers.

Communicatie De nasleep van de gebeurtenissen in 2021 was in 2022 nog duidelijk voelbaar. Duidelijk is dat ons werk niet onbelangrijk wordt gevonden. Dat grijpen we dan ook aan in onze communicatie. Niet om een mooier beeld te scheppen, daar heeft niemand iets aan, maar te laten zien wat we dagelijks doen. Als organisatie moeten we meer laten zien van ons werk, de dilemma’s, de kaders en verwachtingen. In ons regelmatig contact met bewoners in het wijkoverleg blijkt ook dat deze zichtbaarheid werkt in het onderlinge vertrouwen. Vast staat dat we kwaliteit willen leveren en dat we ons betrokken voelen bij onze opdracht. Werken aan zichtbaarheid en transparantie In 2022 hebben we 2 keer de deur opengezet voor raadsleden en statenleden uit onze regio om persoonlijk kennis te kunnen maken met onze medewerkers en hun werk. In totaal zo’n 35 raadsleden hebben ons bezocht. Veel raadsleden hebben zeer positief gereageerd op deze mogelijkheid elkaar beter te leren kennen. Er zijn veel vragen gesteld aan onze medewerkers en ook voor onze organisatie was het een prettige ervaring. De open dagen worden daarom nu jaarlijks op de kalender gezet voor alle raadsleden in de regio. Vanaf begin 2022 hebben we gewerkt aan het ontwikkelen van een aantal boegbeelden van onze organisatie. Een aantal medewerkers en hun werk worden uitgelicht om onze expertises zichtbaar te maken.

Zo creëren we aandacht voor onze expertises, zoals legionella, onze bijdrage aan de circulaire economie en een thema als water. Naast de samenwerking met de Gelderse Omgevingsdiensten hebben we zelf ook veel aandacht besteedt aan onze vacatures, de teksten en plaatsing in social media. We hebben het jaar 2022 aangegrepen om onze social media weer nieuw leven in te blazen. Om nieuwe medewerkers te vinden maar ook onze verhalen te vertellen. Er is daarvoor een contentkalender ontwikkeld die in 2023 verder verfijnd en aangevuld wordt. In tegenstelling tot 2021 bracht 2022 minder persvragen met zich mee. Er is meer aandacht geweest voor kleinere regionale zaken, vooral gericht op bouwen. Daarnaast is er meer tijd besteed aan het voorkomen van persaandacht door een goede voorbereiding van enkele dossiers. Er is meer dan voorheen proactief gepubliceerd met aandacht voor

49

het beantwoorden van vragen vooraf (QenA’s). De website wordt in 2023 verder uitgebreid om dit beleid voort te zetten. Brieven Al enige tijd werken we toe naar het naar buiten brengen van onze nieuwe beter leesbare brieven. De implementatie van de nieuwe brieven in de ICT-systemen blijkt daarbij verloopt niet optimaal zodat de invoering van nieuwe brieven vaker is uitgesteld. Eind 2022 is een eerste deel van de brieven die horen bij vergunningverlening gelanceerd, we hopen in 2023 het overige deel te kunnen gebruiken. Een Klinkende Taal Tool in de tekstverwerking helpt medewerkers direct in hun taalgebruik in brieven. In 2021 sloten we een Direct Duidelijk Deal. Dat gaf ons in 2022 de gelegenheid gebruik te maken van “Cafe Bep” tijdens de Libelle Zomerweek om onze brieven te testen en verschillende mensen te vragen naar onze leesbaarheid. De reacties op onze nieuwe brieven waren zeer positief. Café Bep introduceren we ook op de open dagen voor raadsen statenleden zodat we blijven monitoren op de leesbaarheid van onze brieven. Formatie communicatie Er is afgelopen jaren veel sprake geweest van wisselingen en inhuur van personeel om de continuïteit op peil te houden. Eind 2022 is de formatie van inhuur naar een vaste formatie omgezet zodat vanaf 2023 een structureel team staat.

Openbaar maken en publiceren Wet elektronische publicaties (Wep) De Wep is uitgesteld tot 1 januari 2023. Dit heeft ons de ruimte gegeven om het digitaal ter inzage leggen van voorgenomen besluiten verder te automatiseren. Wet open overheid (Woo) Er worden onverminderd stukken opgevraagd op basis van de Woo. Om dat aantal te verminderen en omwille van de toegankelijkheid willen we vanuit de ODRN meer en gericht stukken actief openbaar maken. We zijn hierover in gesprek met onze opdrachtgevers. Onze verslaggevingsrichtlijnen schrijven voor dat we jaarlijks in de begroting aandacht moeten besteden aan beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de Woo en in de jaarlijkse verantwoording verslag moet doen van de uitvoering van de Woo in relatie tot die beleidsvoornemens. We kunnen hier nog niet aan voldoen. Er is namelijk nog geen inschatting te geven over kwaliteit en aantal documenten. Dat komt omdat onze opdrachtgevers nog geen keuzes gemaakt hebben over wat we openbaar gaan maken. We weten ook nog niet wanneer we beginnen met openbaar maken. PLOOI, het platform waarop wij de documenten moeten plaatsen die onder de actieve openbaarmaking vallen, is nog niet beschikbaar. We maken in 2023 een keuze: wachten op de ontwikkelingen rondom PLOOI of openbaar maken op een eigen platform. Hieraan zijn extra kosten verbonden.

En we lopen het risico dat we later alsnog moeten omzetten naar PlOOI.

50

Anonimiseren We zien dat burgers en pers de weg naar het archief goed weten te vinden. Ook voor architecten en bedrijven die stukken opvragen moeten deze geanonimiseerd worden. Dat is erg tijdrovend. Vanaf 2023 gaan we daarom leveranciers van rapporten en bijlagen bij aanvragen vragen om ook geanonimiseerde stukken aan te leveren waar dat mogelijk is.

Processen en informatievoorziening In 2022 hebben we op ICT-gebied verder gewerkt aan een efficiënte inzet van middelen en een goede bestuurbaarheid van de organisatie. We sturen aan op een procesgerichte inrichting van de werkzaamheden. Bij Informatievoorziening gaan we over het reguliere beheer van de workflows en hebben we doorontwikkeld op de volgende punten: 

Implementatie en inbouwen nieuwe, op Omgevingswet aangepaste, werkprocessen in het WRS zaaksysteem.



Nieuwe processen voor de Bestuurlijke Boete



Aanpassen Wob-proces naar Woo



Koppeling tussen ons zaaksysteem WRS en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

Proces-analist We hebben het team versterkt met een proces-analist om de informatievoorziening sneller te verbeteren en uit te bouwen. Dit is onder andere belangrijk vanwege de invoering van de Omgevingswet. I-GO Binnen I-GO is er in 2022 nog geen vernieuwd programmaplan opgesteld. Wel is gekeken naar een efficiënte en effectieve uitvoering van het programma voor data gestuurd werken. Besloten is om dit in 2023 als stelsel verder op te pakken in relatie tot het Interbestuurlijk programma (IBP). Informatieveiligheid We hebben het informatieveiligheidsbeleid vastgesteld. Uit een inventarisatie is gebleken dat we met de implementatie van de Baseline Informatieveiligheid Overheden (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) maatregelen in control zijn. Om dit te blijven monitoren hebben we een applicatie aangeschaft, Cybermanager. Daarnaast zijn wij voor onze informatieveiligheid voor een groot deel afhankelijk van IRvN. Zij hebben op basis van een analyse voorstellen gedaan om de regionale informatieveiligheid aanzienlijk te verbeteren. Project digitaal verzenden We gaan vergunningen en bijbehorende stukken niet meer fysiek, maar digitaal versturen. In 2022 hebben we een besparing ingeboekt op de reprokosten vanwege de overgang naar het digitaal verzenden van onze besluiten met bijlagen.

Vanwege onderbezetting bij IRvN (ESB) is dit project tijdig afgerond waardoor de besparing niet is

51

gerealiseerd. Het ziet er naar uit dat we onze stukken wel vanaf het eerste kwartaal in 2023 digitaal kunnen versturen. Vervangen bedrijfsapplicaties Ons onderzoek naar een nieuw zaaksysteem is nagenoeg afgerond. In het voorjaar 2023 neemt het MT hierover een besluit. Gezien de noodzakelijke vervanging van andere applicaties zoals ons financiële systeem, wordt ook een integrale afweging gemaakt over het tijdspad van de vervanging van ons zaaksysteem. Inmiddels heeft het bestuur van de ODRN besloten om eigen softwarepakketten voor onze bedrijfsvoering (financieel, tijdschrijven en HRM) aan te schaffen en niet mee te gaan met het vervangingstraject van de gemeente Nijmegen (gastheerschap. Inmiddels zijn wij gestart met het traject van een Europese aanbesteding. Dashboard Ons dashboard, dat we met behulp van Power BI weergeven, is in het eerste kwartaal van 2022 live gegaan. In het dashboard kunnen afdelingsmanagers en coördinatoren algemene overzichten van heel ODRN en gedetailleerde overzichten van hun eigen afdeling vinden. We delen informatie over productiviteit, formatie en bezetting, productiecijfers en werkvoorraden en voegen steeds nieuwe informatie aan het dashboard toe. Dit stelt ons in staat om beter te sturen. Manual master We hebben Manual Master aangeschaft en inmiddels volledig geïmplementeerd.