B11 d.d. 19 september 2023 van GGD Gelderland Zuid inzake Besluiten AB m.b.t. jaarstukken GGD 2022, begrotingswijziging 2023 en programmabegroting GGD 2024

Programmabegroting 2024

pagina 16 van 107

informatie over relevante doelgroepen te krijgen. Zodat op deze manier we bijvoorbeeld eventuele samenhang kunnen analyseren tussen gebiedstype/huishoudenstype en resultaten uit de gezondheidsmonitoren. Voor een uniforme en juiste duiding van de inzichten gebruiken we open data, zoals bijvoorbeeld demografische gegevens vanuit het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS). Samenhang met de Meerjarenstrategie 2020-2023 Het programma ‘Onderzoek, informatie en advies’ geeft het strategisch thema van de meerjarenstrategie ‘Informatie-gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven’ vorm. Dit is echter geen tijdelijke aanpak maar een nieuwe, toekomstgerichte manier van werken. Dashboards geven informatie, overzicht en sturingsmogelijkheden en kunnen beleidsbeslissingen ondersteunen. Door het combineren van verschillende relevante databronnen, kan een steeds completer inzicht in een specifiek thema worden verkregen. Maatschappelijke vraagstukken kunnen integraler worden bekeken. Hierbij is het belangrijk om een goed proces in te richten – samen met gemeenten en netwerkpartners – waarbij we vooraf de informatiebehoefte en grondslagen goed afstemmen voor het eventuele combineren van data. Ontwikkelingen Naast een betrouwbare en gestructureerde dataverzameling wordt het toegangsniveau en de presentatievorm van data steeds belangrijker.

Statische rapporten en hard copy-vormen van factsheets en wijkprofielen kunnen aangevuld worden met of zelfs vervangen worden door dashboards. Op die wijze kan iedere werknemer, bestuurder, ambtenaar en burger op maat (afhankelijk van het autorisatieniveau) interactief gebruik maken van actuele data. Buiten de GGD biedt dit de mogelijkheid om op gedetailleerd niveau informatie in te winnen. Binnen de GGD zorgt het voor spiegelinformatie t.b.v. eenduidige registratie en registratiekwaliteit en kan het de bewustwording van het nut van data en de data-volwassenheid van de organisatie laten groeien.

Wat willen we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel Meer verdieping Inzichten realiseren om een thema brengen aan of (kwetsbare) doelgroep beter in inzichten over beeld te krijgen. Prioritering in publieke afstemming met gezondheid. samenwerkingspartners en/of de werkgroep informatiegestuurd werken (vanuit het RAO).

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / Resultaat 2024 Vindplaats (op de website binnen het platform “Gezondheid in Gelderland Zuid”) met informatie over gezondheid en veiligheid in Gelderland-Zuid voor GGD professionals, beleidsmakers en inwoners realiseren. Verdiepende statistische analyses t.b.v. inzichten op wijk/gemeente of doelgroep niveau.

Doorontwikkelen landelijke OGGZmonitor vanuit de GOR proposities, zodat er een beter regionaal beeld ontstaat over aantallen en trends die betrekking hebben op verschillende OGGZdoelgroepen.

Ontwikkeling van een informatief en bruikbaar dashboard op landelijke niveau. Benutting van het landelijke dashboard vanuit de GOR-proposities en vertaling naar lokale implementatie.

Programmabegroting 2024

pagina 17 van 107

Wat willen we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel Dashboards op afdelingsniveau vraaggestuurd (door)ontwikkelen t.b.v. onderbouwing/evaluatie beleid, uitbreiding informatie, optimaliseren datakwaliteit en vaststellen definities.

Toewerken naar een meer datagedreven GGD

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / Resultaat 2024 (Door)ontwikkeling van de dashboards, zodat data, relevante informatie en verdiepende statistische analyses beschikbaar komen voor samenwerkende partijen en gemeenten.

Panelonderzoek met Gelderse GGD’en continueren.

Coördinatie en uitvoering 1 panelonderzoek.

Gerichter aansluiten bij de academische werkplaatsen

Verkenning of en hoe resultaten uit academisch onderzoek beter geborgd/gemonitord kunnen worden.

Een structurele en veilige datainfrastructuur opzetten t.b.v. data opslag, data verwerking, data analyse en publicatie van informatie.

Optimalisatie gegevensmanagement

Beleid wordt in toenemende mate mede gebaseerd op beschikbare data: Veilig en laagdrempelig gebruik door gemeenten en andere partners van door de GGD verzamelde, gecombineerde en geanalyseerde data.

Verantwoordingscijfers, die voortkomen uit structureel opvraagbare, goed gedefinieerde en gedocumenteerde rapportages.

Groei in datavaardigheid: Producten vanuit OIA maken deel uit van leer- en verbetercyclus van de lijnafdelingen.

Binnen de lijnafdelingen geborgde producten, die worden geraadpleegd voor accurate cijfers en/of verbeteringen in de datakwaliteit.

Beschikbare data voor Business Intelligence t.b.v. onderbouwing beleid en voor verdiepend onderzoek.

Wat kost het? Bedragen x € 1.000,Wettelijke taken opgedragen aan de GGD Programma Onderzoek, Informatie Gewijzigde en Advies Realisatie begroting Begroting 2022

2023

2024

Raming

Raming

Raming

2025

2026

2027

Lasten

574

623

644

644

644

644

Baten

-564

-604

-644

-644

-644

-644

9

19

0

0

0

0

Resultaat na belasting

Programmabegroting 2024

pagina 18 van 107

3.2.2

Algemene Gezondheidszorg (AGZ)

3.2.2.1 Gezondheidsbescherming Wat houdt het in? Gezondheidsbescherming richt zich op het beschermen van de gezondheid van inwoners van Gelderland-Zuid tegen infectieziekten in binnen- en buitenland, ongunstige milieufactoren en seksuele gezondheidsrisico’s. Doel is onder andere om te voldoen aan de eisen die wet- en regelgeving stelt aan gemeenten (Wet publieke gezondheid, Wet veiligheidsregio’s en subsidieregeling publieke gezondheidszorg). Gezondheidsbescherming is een van de pijlers van de publieke gezondheidszorg. Samenhang met de Meerjarenstrategie 2020-2023 Gezondheidsbescherming in het sociale en fysieke domein is één van de vier strategische thema’s in de Meerjarenstrategie 2020-2023. Gezondheid beschermende maatregelen, zoals vaccineren en het voorkomen van infecties door preventie, zijn van groot belang voor de volksgezondheid. Gezondheidsbescherming is één van de belangrijkste wettelijk verplichte taken in de Wet publieke gezondheid. Belangrijke speerpunten in dit kader zijn: • Integrale advisering gezonde leefomgeving: hierdoor levert de GGD een betrouwbare bijdrage aan een veilige en gezonde leefomgeving. • Infectiepreventie en bestrijding antibiotica-resistentie: aandacht voor kwetsbare groepen en het voorkomen dat één van de grootste bedreigingen binnen de gezondheidszorg in Nederland onbeheersbaar wordt.

• Integrale organisatie seksuele gezondheidszorg: hierbij focust de GGD nog meer op preventie en sluit zo goed als mogelijk aan bij de behoefte van de inwoners. Ontwikkelingen Belangrijke ontwikkelingen betreffen: • Aanhoudende dreiging en onvoorspelbaarheid van infectieziekten, opkomende zoönosen en gevaar van infecties door bacteriën die (multi)resistent zijn tegen antibiotica. • Pandemische paraatheid, inclusief extra inzet infectieziektebestrijding mede op het terrein van testen, vaccineren, bron- en contractonderzoek, etc. • Het RVP is opgenomen in de Wpg. Het team Infectieziektebestrijding is verantwoordelijk voor de surveillance van de vaccinatiegraad. • Invoering van de Omgevingswet; de definitieve invoeringsdatum van de wet staat nu op 01-012024. • Zorg over groepen die relatief grote seksuele gezondheidsrisico’s lopen en de noodzaak tot netwerksamenwerking, extra preventie en inzet hiervoor. • Vanaf 2021 is € 35.000 per jaar bezuinigd door het laten vervallen van het uitbraakbudget binnen het kader van de GGD-brede bezuinigingen. Indien zich een uitbraak voordoet zullen de kosten hiervan bij desbetreffende gemeente(n) in rekening worden gebracht, indien het Rijk deze kosten niet of onvoldoende vergoedt. • De landelijke opdracht om te komen tot een vaccinatievoorziening per GGD (zie ook paragraaf relevante maatschappelijke ontwikkelingen’).

Programmabegroting 2024

pagina 19 van 107

Wat willen we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel GezondheidsVoorkomen en bescherming van bestrijden van inwoners tegen infectieziekten en TBC, infectieziekten in vroegtijdig signaleren binnen- en buitenland, hiervan en adequaat ongunstige voorbereid zijn op milieufactoren en uitbraken. seksuele gezondheidsrisico’s (Wpg).

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / Resultaat 2024 • Surveillance. • Monitoring RVP-vaccinatiegraad Gelderland-Zuid. • Verwerking van meldingen conform Wpg. • Beleidsadvisering. • Preventie. • Bron- en contactopsporing / screening. • Epidemiologisch onderzoek. • Netwerksamenwerking. • Vangnet. • Uitbraakmanagement. • Onderzoek. • Behandeling en begeleiding. • Extra taken in het kader van de pandemische paraatheid (voorbereid zijn op grootschalig testen, vaccineren, bron- en contactonderzoek, etc.) die door de Minister van VWS bij de GGD zijn of kunnen worden belegd. • Opzetten van een GGD brede vaccinatievoorziening.

Preventie en bestrijding van niet te behandelen infecties veroorzaakt door resistente bacteriën (Antibiotica Resistentie - ABR).

•

Technische hygiënezorg bij risico-instellingen en evenementen (Wpg).

•

Inspecties bij risicovolle situaties en instellingen waar meer risico’s op infecties te verwachten zijn zoals: o Grote evenementen. o Seksinrichtingen. o Opvangvoorzieningen.

Integrale seksuele gezondheidszorg (Wpg).

•

Uitgevoerde Wpg-taken seksuele gezondheidszorg (in samenhang georganiseerd met aanvullende seksuele gezondheidszorg GelderlandZuid): o Netwerksamenwerking en deskundigheidsbevordering in de keten. o Preventie-activiteiten met betrekking tot onder andere: Voorlichting aan kwetsbare groepen (preventie van soa, seksueel geweld en ongewenste zwangerschap). Bevorderen van seksuele

• •

Adviesfunctie voor de uitvoering van de aanpak ABR met de ketenpartners Gelderland-Zuid. Deelname aan het Gelders Antibiotica & Infectiepreventie Netwerk (GAIN). Deelname aan projecten en onderzoek.

Programmabegroting 2024

pagina 20 van 107

Wat willen we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel

Voorkomen of beperken van gezondheidsschade ten gevolge van blootstelling aan ongunstige milieufactoren (MMK, Wpg).

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / Resultaat 2024 vorming. Nu Niet Zwanger: bespreekbaar maken van kinderwens, seksualiteit en anticonceptie ter voorkoming van onbedoelde zwangerschap (onderdeel van het landelijke programma Kansrijke Start). •

• •

• • •

Advisering over de (negatieve) invloeden van milieufactoren op de gezondheid van inwoners. Te denken valt aan adviezen over houtstook, geuroverlast en koolmonoxide. Voorlichting aan gemeenten, instellingen en inwoners. (Oriënterend) onderzoek naar blootstelling aan milieufactoren en gezondheidsproblemen. Signalering van ongewenste ontwikkelingen. Verwerking van meldingen, vragen en klachten. Preventie.

3.2.2.2 Toezicht Kinderopvang, Tattoo en piercing Wat houdt het in? Toezicht richt zich op het ondersteunen van gemeenten, Rijk en netwerkpartners bij het borgen van de kwaliteit van de kinderopvang en tattoo & piercing. Toezicht is één van de pijlers van de publieke gezondheidszorg. Samenhang met de Meerjarenstrategie 2020-2023 Wij helpen gemeenten te borgen dat de (kwetsbare) gebruikers erop kunnen vertrouwen dat de geboden diensten en zorg van goede kwaliteit zijn. Ontwikkelingen Belangrijke ontwikkelingen: • Nieuw ingevoerde werkwijzen m.b.t. het Toezicht, zoals herstelaanbod, worden gemonitord en zo nodig bijgesteld. • Evaluatie en bijstelling van de in 2022 ingevoerde intensivering van het toezicht op de gastouderopvang. • Evaluatie en bijstelling van het in 2023 ingevoerde flexibele toezicht. Hierbij is de vaste wettelijke set van de minimaal te inspecteren voorwaarden sterk verminderd en is er meer maatwerk door toezichthouder en gemeente mogelijk wat betreft de keuzes voor de te inspecteren voorwaarden.

Programmabegroting 2024

pagina 21 van 107

Wat willen we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel Bijdragen aan Toezicht houden op kwaliteitsborging kwaliteit kinderopvang kinderopvang en (Wet kinderopvang en specifieke voorWet IKK) zieningen

Toezicht bij tattoo- en piercingshops

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / Resultaat 2024 • Toezicht kinderopvang volgens wet Kinderopvang en wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) • Evaluatie en bijstelling van het intensievere toezicht op de gastouderopvang • Evaluatie en bijstelling van het flexibel toezicht Toezicht en vergunningverlening bij tattoo- en piercingshops volgens de Warenwet.

3.2.2.3 Publieke gezondheid bij crises en rampen Wat houdt het in? De publieke gezondheidszorg bij crisis en rampen richt zich op het borgen van de inzetcapaciteit van de GGD bij calamiteiten en crisis, zodat wordt voldaan aan de eisen die zowel de Wet publieke gezondheid als de Wet veiligheidsregio’s stelt. Publieke gezondheid bij incidenten, rampen en crises is benoemd als één van de vier pijlers van de GGD. Dit product is ondergebracht bij AGZ, desalniettemin blijft de inzet hiervan GGD-breed. Psychosociale hulp bij ingrijpende gebeurtenissen (PSHi) is als apart facultatief product opgenomen in de begroting van de GGD. De regie voor de PSHi is altijd een verantwoordelijkheid van gemeenten. Indien gemeenten GGD-inzet vragen voor PSHi wordt dit gezien als facultatieve taak en vindt verrekening op factuurbasis plaats (zie facultatieve producten). Samenhang met de Meerjarenstrategie 2020-2023 Eén van de belangrijkste GGD-rollen betreft die van crisisorganisatie. Met het subprogramma Publieke gezondheid bij crisis en rampen, wordt deze rol ingevuld en wordt voldaan aan de wettelijke eisen op dit gebied. Het biedt het kader voor alle GGD-medewerkers om zich voor te bereiden op hun rol in een crisissituatie of ramp. Daarbij geven we extra aandacht aan kwetsbare groepen ten tijde van een crisis, ramp of ingrijpende gebeurtenis.

Ontwikkelingen Belangrijke ontwikkelingen zijn: • Subsidiekaders van NZa/AZO voor OTO-middelen 2024. • Verminderde subsidie van NZa/AZO vanaf 2022 voor OTO, waardoor voor de financiering van de taak publieke gezondheid bij crisis en rampen in 2024 €40.000 extra inwonersbijdrage benodigd is (dit bedrag is verwerkt in onderhavige begroting). • Continueren van PSHi als facultatief product.

Programmabegroting 2024

pagina 22 van 107

Wat willen we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel Borgen publieke (Kunnen) uitvoeren van gezondheid bij crisis en GGD-taken IZB, MMK, rampen (Wpg in relatie GZO en PSH in tot Wvr). opgeschaalde situaties.

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / Resultaat 2024 • Actueel GGD-crisisplan en GGD Rampen Opvang Plan (GROP) met daarin opgenomen de leerpunten uit de evaluatie van de coronacrises. • Oefenen, trainen en opleiden conform deze plannen. • Voorzien in piketfuncties publieke gezondheid voor VRGZ-/GHOR-crisisorganisatie. • Borgen inzet GAGS voor de GHOR.

Wat kost het? Bedragen x € 1.000,-

Algemene Gezondheidszorg

Wettelijke taken opgedragen aan de GGD Gewijzigde Realisatie begroting Begroting

Raming

Raming

Raming

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten

3.796

4.036

4.484

4.622

4.622

4.622

Baten

-3.640

-3.908

-4.484

-4.622

-4.622

-4.622

156

129

0

0

0

0

Resultaat na belasting

3.2.3

Gezond Leven: Gezonde wijk/gemeente en Gezonde School

Wat houdt het in? Het productenboek Gezondheidsbevordering beschrijft de kerntaak van gezondheidsbevordering van de afdeling Gezond Leven. Deze taak wordt uitgevoerd door de gezondheidsmakelaars School en Jeugd en de gezondheidsmakelaars Volwassenen. Om dit goed, effectief en efficiënt te kunnen doen is het belangrijk om in de gemeenten, de wijken en de scholen aanwezig te zijn. Alleen dan is het mogelijk om met partners, de burgers in de wijk en de gemeente deze taak op maat inhoud te geven en optimaal in te spelen op de behoeften en vragen van de gemeente en de gemeenschap. De kracht van wijkgericht werken Iedere wijk, dorpskern of gemeente is anders en heeft andere vragen en behoeften en ook haar eigen kracht en lokale netwerken. Zelfs binnen één wijk zijn verschillende kwetsbare groepen te definiëren, waarbij iedere groep met zijn eigen specifieke vraagstukken kampt. Oplossingen vanuit de gedachte ‘one size fits all’ zijn hierbij niet van toepassing. Het verbeteren van een gezonde leefomgeving kan alleen als het op maat gebeurt en aansluit bij de vraagstukken die gemeente, netwerk en inwoners samen willen oplossen. Omdat de vragen en vraagstukken in iedere gemeente/wijk anders zijn, zal ook de inhoudelijke inzet van de lokale GGD’ers op maat zijn. Daarom gaan wij ieder jaar met de gemeente in gesprek om samen de focus van onze lokale inzet te bepalen.

Deze inzet is gericht op lokaal maatwerk, aansluitend bij lokale netwerken en gericht op het realiseren van een gezonde(re) leefomgeving. Gezonde Kennis Team Gezonde Kennis is verantwoordelijk voor de epidemiologische taak zoals beschreven in de Wet publieke gezondheid (art. 2). Zij verwerven, op epidemiologische analyse gebaseerd, inzicht in de

Programmabegroting 2024

pagina 23 van 107

gezondheidssituatie van de bevolking. Zij signaleren trends/ontwikkelingen in kansen en bedreigingen voor de gezondheid van onze inwoners en voeren periodiek GGD Gezondheidsmonitors uit. Deze onderzoeksgegevens geven een beeld van de (ontwikkeling van) gezondheid van de inwoners in ons werkgebied. Het vormt de basis van preventieve acties, beleidsadvisering en gezondheidsbevordering. Het team Gezonde Kennis werkt nauw samen met gezondheidsmakelaars (zie onder) en draagt bij aan het Programma Onderzoek Informatie en Advies (OIA) van de GGD. De monitors worden in samenwerking met het RIVM, het CBS en andere GGD’en uitgevoerd. Gezondheidsmakelaars Gezondheidsmakelaars agenderen en adviseren: ze zijn adviseurs en procesregisseurs voor het aanpakken van complexe volksgezondheidsproblemen en het vertalen van beleid naar lokale praktijk. Het gaat hierbij om het vormgeven van collectieve gezondheidsbevordering ter preventie van volksgezondheidsproblemen zoals roken, alcohol, overgewicht, depressie en eenzaamheid. Ze richten zich met name op inwoners in kwetsbare situaties zoals, jeugd, ouderen, laaggeletterden, vluchtelingen, migranten en/of mensen in armoede/lage SES. De GGD kent een gezondheidsmakelaar ‘school en jeugd’ en een gezondheidsmakelaar ‘volwassenen’. De makelaar school en jeugd richt zich primair op inwoners in de leeftijd van 0 tot 18 jaar, hun gezin en het onderwijs.

Op basis van thema’s richt de makelaar netwerken in en werkt samen met relevante ketenpartners. De makelaar volwassenen doet hetzelfde maar dan gericht op burgers in de leeftijd 18 jaar en ouder. Door gezondheidscijfers (samen met team Gezonde kennis) te duiden en te combineren met lokale kennis en het lokale netwerk komen de gezondheidsmakelaars tot een advies op maat. Zo adviseren ze over passende en effectieve, integrale en programmatische aanpakken. Ze versterken het lokale netwerk door het te verbinden en coalities te vormen met andere relevante belanghebbenden om samen een gezonde (fysieke en sociale) leefomgeving voor inwoners te realiseren. Gezondheidsmakelaars faciliteren en organiseren: ze zijn gewaardeerde partners omdat ze niet alleen meedenken maar ook meedoen. Ze organiseren netwerkvorming, ondersteunen bij uitvoering van campagnes en voorlichtingsactiviteiten. Daarnaast organiseren zij bijeenkomsten om samen met inwoners, huisartsen, sociale wijkteams en andere wijkprofessionals te komen tot een gezamenlijke, gedragen en gedegen aanpak van prioriteiten op basis van wijkanalyses. Desgewenst zijn zij als projectleider kartrekker van gezondheidsbevorderende samenwerkingsprojecten. Ze ondersteunen bij evaluatie en monitoring. Op deze manier verstevigen ze de lokale preventieve infrastructuur.

Gemeenten hebben goede ervaringen met gezondheidsmakelaars van de GGD om daadwerkelijk in samenwerking met bewoners en professionals concreet, effectief en efficiënt aan de slag te gaan met gezondheidsbevordering en preventie in de wijk en/of gemeente. Samenhang met de Meerjarenstrategie 2020-2023 Vanuit de Wet Publieke Gezondheid (Wpg) heeft de GGD de wettelijke verplichting tot het beschermen, bewaken en bevorderen van gezondheid. Zoals in de meerjarenstrategie staat beschreven, heeft de GGD meerdere taken en rollen welke samenkomen in wijk, buurten, dorpskernen en gemeenten. Dit product sluit naadloos aan op de meerjarenstrategie waarbij zorg en ondersteuning dicht bij de burger worden georganiseerd. Hierbij gaat extra aandacht naar kwetsbare groepen. Gezond Leven werkt volgens de leidende principes uit de meerjarenstrategie: Gezond Leven sluit aan bij (behoeften en vragen vanuit) gemeenten en werkt nauw samen met netwerkpartners (netwerkaanpak). Daarnaast vult Gezond Leven grotendeels het strategisch thema ‘Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg’ in. Om preventie slim te organiseren werkt de GGD aan een preventieve infrastructuur. Hieronder verstaan we de structuur waarin partijen in een gemeente of wijk samenwerken aan het voorkomen van gezondheidsproblemen en waar iedereen een bijdrage levert om dit op te lossen.

Programmabegroting 2024

pagina 24 van 107

Ontwikkelingen Gezond en Actief Leven Akkoord Met het Gezond en Actief leven Akkoord (GALA) bouwen gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en VWS aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Dit door schotten te doorbreken en domein overstijgend te werken vanuit samenhang om zo bij te dragen aan de beweging naar ‘de voorkant’ waarin een gezonde samenleving centraal staat. De gezondheidsmakelaars ondersteunen gemeentes bij deze ontwikkelingen. Integraal Zorg Akkoord Onderdeel van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) is dat de samenwerking tussen het sociaal en het medisch domein versterkt wordt om zodoende zorg te voorkomen. Daarbij wordt ingezet op preventie en demedicalisering. Hiertoe worden regiobeelden en -plannen en regionale samenwerkingsafspraken gemaakt op basis van de bestaande werkstructuur tussen zorgverzekeraars en gemeenten. De GGD zet zich in om een positieve bijdrage te leveren aan de totstandkoming en uitvoering van deze verschillende regiobeelden en -plannen en regionale samenwerkingsafspraken. Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie / Resultaat 2024

Het bevorderen van de gezondheid van inwoners van het werkgebied door het versterken van een preventieve infrastructuur in gemeenten en de regio (Wpg).

De aanpak en het beleid van volksgezondheidsproblemen wordt verstrekt.

Advies en ondersteuning aan gemeenten en samenwerkingspartners t.b.v. versterking van de aanpak en beleid van volksgezondheidsproblemen.

Bijdragen aan gezonde(re) volwassenen vanuit een wijk- of gemeentegerichte aanpak. Bijdragen aan een gezonde jeugd vanuit een school – wijk en gemeentegerichte aanpak.

Agendering, organisatie, uitvoering, monitoring en evaluatie van gezondheidsbevordering in gemeenten i.s.m. gemeenten, scholen en onze lokale samenwerkingspartners. Per gemeente: een opgesteld, uitgevoerd en geëvalueerd uitvoeringsprogramma gezondheidsbevordering. Uitvoering werkwijze Gezonde School op PO-, VO-, SO- en Mboscholen.

Het verkrijgen van gegevens en inzichten in de gezondheid van de inwoners van 0-100 jaar per gemeente en per wijk/dorp/school (Wpg).

Uitvoeren van GGD gezondheidsmonitor volwassenen/ouderen (opzetten van monitoronderzoek, dataverzameling) Uitvoeren van GGD gezondheidsmonitor jongvolwassenen (opzetten van monitoronderzoek,

Programmabegroting 2024

Volgens plan uitgevoerde gezondheidsmonitors en extra monitors naar aanleiding van corona. Rapportage over en presentatie van de monitorgegevens aan alle gemeenten in het werkgebied. Besproken resultaten van de

pagina 25 van 107

Wat willen we bereiken? Strategisch doel

Wat gaan we ervoor doen? Operationeel doel

Prestatie / Resultaat 2024

dataverzameling)

monitors met gemeenten.

Uitvoeren van GGD jeugdmonitor (analyse en presentatie)

Wat kost het? Bedragen x € 1.000,Wettelijke taken opgedragen aan de GGD Gewijzigde Realisatie begroting Begroting

Gezond Leven

2022

2023

2024

Raming

Raming

Raming

2025

2026

2027

Lasten

1.504

2.013

2.144

2.144

2.144

2.144

Baten

-1.701

-1.959

-2.144

-2.144

-2.144

-2.144

Resultaat na belasting

-197

54

0

0

0

0

3.2.4

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) • •

JGZ voor -9 mnd-18 jaar JGZ voor 4-18 jaar

Wat houdt het in? De GGD voert voor de gemeenten van Gelderland-Zuid de Wet publieke Gezondheid (Wpg) uit. Met de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) levert de GGD een bijdrage aan het lichamelijk, psychisch en sociaal gezond en veilig opgroeien van de jeugd. De JGZ zet in op een gezonde start en ontwikkeling voor de jeugd van Gelderland-Zuid, de ondersteuning bij het gezond en veilig opgroeien, het bieden van ondersteuning aan ouders bij de opvoeding en het stimuleren van een gezonde omgeving voor de jeugd. De doelgroep Jeugd De GGD monitort de gezondheid van alle kinderen in Gelderland-Zuid. Dit doet zij door alle kinderen op gezette leeftijden te screenen op risico’s en aandoeningen en volgens vaststaande normen op te roepen bij de jeugdverpleegkundige dan wel de jeugdarts. De jeugdverpleegkundige en de jeugdarts zijn professionals bekwaamd in het normaliseren; ze stellen gerust, geven informatie, bieden ondersteuning of verwijzen indien nodig door. De doelgroep Jeugd valt in te delen in drie categorieën: • Veerkrachtige kinderen. • Kwetsbare kinderen. • Beschadigde kinderen. Veerkrachtige kinderen De veerkrachtige kinderen omvatten 80% van het totaal; zij hebben beperkt ondersteuning nodig. Het is met name van belang om ervoor te zorgen dat het met de 80% jeugd waarmee het goed gaat, ook goed blijft gaan.

De GGD verliest dan ook geen enkel kind uit beeld, wel zet zij lichtere monitoringsvormen in bij veerkrachtige kinderen dan bij de overige twee categorieën.

Programmabegroting 2024

pagina 26 van 107

Kwetsbare en beschadigde kinderen 20% van de jeugd vergt meer aandacht van met name de jeugdhulpverlening (15%) en zeer intensieve hulpverlening (5%). Bij deze categorieën zet de GGD zwaardere monitoringsvormen in en blijft zij actiever in beeld om ervoor te zorgen dat de juiste, effectieve ondersteuning geboden wordt. Bij alle drie de categorieën bezien we samen met de gemeente of er extra aandacht besteed dient te worden aan specifieke kwetsbare doelgroepen. Veelal worden dan collectieve oplossingen gevonden op school. Tevens wordt op wijkniveau samengewerkt met netwerkpartners uit bijvoorbeeld het welzijnswerk. Preventie Zowel bij veerkrachtige kinderen als kwetsbare kinderen als bij beschadigde kinderen dient oog te zijn voor preventie. Per categorie verschilt echter de toepassing. Bij de veerkrachtige kinderen ken je enkel preventie ter voorkoming van zorg; curatie heeft daar nog geen plaats. Bij kwetsbare kinderen en beschadigde kinderen is curatie aanwezig en dient preventie gericht te zijn op het voorkomen van een verergering van de klachten. De GGD zet zich in om hardnekkige maatschappelijke problemen (zoals schoolverzuim, kindermishandeling en (gezondheidsklachten door) armoede) te lijf te gaan. Ze volgt hierin de landelijke preventieagenda, zoals onderstreept door ActiZ Jeugd, GGD GHOR Nederland en het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ).

De landelijke preventieagenda bestaat uit vier pijlers: 1. Verstevigen ouderschap Elk kind verdient de best mogelijke start van zijn leven en een optimale kans op een gezonde en veilige ontwikkeling. Dit vraagt krachtig ouderschap waarin interactie tussen ouder en kind en tussen ouders onderling centraal staat. 2. Veilige hechting ondersteunen Een veilige hechtingsrelatie is van wezenlijk belang voor een gezonde ontwikkeling van een kind. Wanneer een kind een veilige hechtingsrelatie opbouwt met zijn ouders vergroot dat de kans op een ongestoorde, met name sociale en emotionele, ontwikkeling. 3. Bekrachtigen goede gezondheid Alle kinderen worden gescreend op de grootste gezondheidsrisico’s en interventies worden gericht ingezet, waarbij de eerste focus is om te normaliseren. Hierbij wordt, naast fysieke en mentale aspecten van gezondheid, ook gelet op kwaliteit van leven, participeren in de samenleving, goed dagelijks functioneren en zingeving. 4. Versterken weerbaarheid De weerbaarheid van kinderen en jongeren wordt vergroot door een gezonde leefstijl te stimuleren. Om dit te bereiken is het zichtbaar en aanwezig zijn op scholen een fundamentele voorwaarde. De GGD draagt zo bij aan de preventieve basis van de gezondheid van kinderen. Bij de inzet van preventie beoordeelt de GGD steeds wat de meest effectieve wijze is om de gezondheidswinst te bereiken.

Sommige preventiedoelstellingen lenen zich uitstekend om via collectieve interventies te bereiken en bij andere onderwerpen is individuele aandacht of een combinatie vereist. Op deze manier wordt gezondheidswinst bereikt waardoor burgers beter kunnen participeren in de maatschappij en meer zelfredzaam zijn. Vormgeven aan preventie doet de GGD vanzelfsprekend niet alleen; we werken onder meer samen met het lokale jeugdnetwerk, de gemeente, de 1e en 2e lijnszorg en de jeugdhulpverlening. Samenhang met de Meerjarenstrategie 2020-2023 Jeugdgezondheidszorg (JGZ) werkt vanuit de leidende principes genoemd in de Meerjarenstrategie 2020-2023. Zo is de JGZ een vast onderdeel van de gemeenteteams en investeert ze in netwerksamenwerking. In een gemeenteteam werken de GGD’ers van verschillende afdelingen samen om de behoeften/vraagstukken van hun wijk of gemeente zo goed mogelijk in kaart te brengen en aan te pakken. In een gemeenteteam zijn GGD’ers goed op de hoogte van elkaars werk en elkaars netwerken en kunnen elkaar in stelling brengen. Zij kunnen ieder vanuit het eigen

Programmabegroting 2024

pagina 27 van 107

netwerk signalen optimaal delen en met elkaar meer collectieve oplossingen realiseren. De gemeenteteams bestaan standaard uit een gezondheidsmakelaar Volwassenen, een gezondheidsmakelaar Jeugd en een vertegenwoordiging van de JGZ. ‘Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg’ is één van de strategische thema’s van de GGD uit de meerjarenstrategie. We versterken daartoe onze netwerken en duurzame samenwerking met kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, scholen, ouders, 1e en 2e lijn. We investeren in de samenwerking met de sociale wijkteams en werken meer op maat en outreachend om risicokinderen een gezonde basis te bieden. Ontwikkelingen In het speelveld van de JGZ is een aantal relevante ontwikkelingen en trends waarneembaar. Uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma (RVP) Om infectieziekten en de gevolgen hiervan terug te dringen, worden regelmatig nieuwe vaccinaties aan het RVP toegevoegd. Voor de uitvoering en de monitoring wordt extra geld gestort in het gemeentefonds. De vaccinaties zelf worden bekostigd door het RIVM. Het Kabinet heeft besloten om de vaccinatie tegen het rotavirus aan te gaan bieden aan alle pasgeborenen in Nederland en structureel op te nemen in het RVP. Het streven is deze vaccinatie vanaf begin 2024 aan te bieden.

Het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg De kern van het basispakket Jeugdgezondheidszorg bestaat uit het: • systematisch volgen en beoordelen van de ontwikkeling van jeugdigen • tijdig signaleren van problemen en vroegtijdig opsporen van specifieke stoornissen • geven van preventieve voorlichting, advies, instructie en begeleiding; ontzorgen en normaliseren • beoordelen of extra ondersteuning, hulp of zorg nodig is en direct de juiste zorg of hulp erbij halen, samenwerken en adviseren. Binnen het basispakket JGZ beschrijft het landelijk professioneel kader (LPK) de JGZ-contacten voor de verschillende ontwikkelingsfasen van een jeugdige, zoals die het beste aangeboden kunnen worden. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) toetst op een correcte uitvoering van het LPK. Het LPK is de afgelopen jaren door het NCJ (Nederlands Centrum voor Jeugdgezondheidszorg) geanalyseerd of het nog steeds voldoet in de huidige tijd. De conclusie van deze analyse is dat er landelijk geen inhoudelijke wijzigingen nodig zijn van het LPK maar wel dat het LPK onvoldoende accuraat is ingevoerd in de verschillende regio's. Dit betekent dat er eerdaags een implementatietraject start dat naar de huidige invullingen van iedere JGZ kijkt.

We weten dat de huidige invulling van JGZ Gelderland-Zuid niet geheel voldoet aan het LPK, maar zijn van mening dat we kwalitatief goede JGZ bieden aan de kinderen in Gelderland-Zuid. Het zou echter kunnen dat de JGZ van GGD Gelderland-Zuid een aanwijzing krijgt van de IGJ om geheel te voldoen aan het LPK. Stijgend Jeugdzorggebruik en de bijdrage van JGZ om dit terug te dringen In 2000 maakte 1 op de 27 kinderen gebruik van jeugdzorg (3,5%), in 2018 was dat 1 op de 8 (12,5%). De JGZ maakt zich zorgen om dit hoge zorggebruik door jongeren en vindt 1 op de 8 kinderen veel te hoog. Het Algemeen Bestuur van de GGD heeft in september 2020 de GGD verzocht om, naast uitvoering van de JGZ-taken uit de Wet publieke gezondheid (Wpg), een (implementatie)plan te ontwikkelen om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van het hoge jeugdzorggebruik. In dit plan heeft de GGD zich ten doel gesteld om sterker af te stemmen met en deel te nemen in de relevante netwerken met als doel het normaliserend en preventief denken en handelen te versterken. In lijn met dit doel levert de GGD, ook in 2024, binnen begroting, een bijdrage aan meerdere lokale en/of regionale initiatieven, zoals onder meer: • Volumebeheersing GGZ, Rivierenland (gemeenten Buren, West Betuwe en Neder-Betuwe). • Versterken sociale basis (gemeente Nijmegen). • Gezamenlijk verwijskader (gemeente West Betuwe).

Programmabegroting 2024

pagina 28 van 107

• •

Normaliseren op het VO (gemeente Wijchen). Programmaraad mentale weerbaarheid (Gelderland Zuid).

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie / Resultaat 2024

Zorgdragen dat kinderen en jongeren lichamelijk, psychisch en sociaal gezond en veilig opgroeien (Wpg).

Systematisch volgen, beoordelen van de ontwikkeling, tijdig signaleren, ontzorgen en normaliseren.

• • •

Uitvoering Basispakket 0-18. Risicosignalering 0-18. Uitvoering RVP.

Preventieve voorlichting, advies, instructie en begeleiding.

•

Ouderbegeleiding bij kwetsbare zwangeren. Ondersteuning bij opvoeding en ouderschap 0-18. Gezondheidsbevordering / het versterken van een gezonde leefstijl 4-18.

• •

Samenwerken.

• • • •

• •

Adviseren van gemeenten en scholen. Monitoren.

•

•

Interne GGD-brede samenwerking. Netwerkversterking met ketenpartners. Netwerkversterking op en rond scholen. Samenwerking met en binnen gemeenten op het terrein jeugd. Samenwerking met 1e en 2e lijn gezondheidszorg. Afstemming met AZC en ketenpartners rondom nieuwvestigers over JGZtaken. Monitoring en oplevering bruikbare gegevens t.b.v. advisering en verantwoording. Advisering.

Wat kost het? Bedragen x € 1.000,-

Jeugdgezondheidszorg

Wettelijke taken opgedragen aan de GGD Gewijzigde Realisatie begroting Begroting 2022 2023 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten

12.703

13.424

14.450

14.258

14.258

14.258

Baten

-12.822

-13.067

-14.450

-14.258

-14.258

-14.258

-119

357

0

0

0

0

Resultaat na belasting

Programmabegroting 2024

pagina 29 van 107

3.3

Wettelijke taken beleidsmatig belegd bij de GGD

3.3.1

Algemene gezondheidszorg

3.3.1.1 Forensische geneeskunde en Toezicht Wmo Wat houdt het in? De gemeenten hebben de rol in het kader van de Wet op de lijkbezorging en het toezicht Wmo beleidsmatig bij de GGD belegd. Met de invulling van deze rollen ondersteunt de GGD gemeenten, Rijk en netwerkpartners bij het borgen van de kwaliteit van de forensische geneeskunde en Wmovoorzieningen (Toezicht Wmo ook voor gemeente Mook en Middelaar). Samenhang met de Meerjarenstrategie 2020-2023 Gemeenten worden geholpen om te borgen dat de (kwetsbare) gebruikers van de betreffende voorzieningen erop kunnen vertrouwen dat de geboden diensten en zorg van goede kwaliteit zijn. Ontwikkelingen Belangrijke ontwikkelingen betreffen: Forensische geneeskunde • Door landelijk verhoogde kwaliteits- en opleidingseisen is een grote schaarste ontstaan aan forensisch geneeskundigen. Het lukt de GGD nog maar moeizaam om dienstroosters voor forensische geneeskunde rond te krijgen. De IGJ, OM en Politie zijn in eerdere jaren gewaarschuwd dat dit op enig moment niet meer lukt (‘code zwart’). Ook in 2024 blijft dit risico aanwezig. • De samenwerking op forensisch gebied wordt in 2023 verder vormgegeven. Het streven is dat, mits de juiste financiële en andere randvoorwaarden aanwezig zijn, op 01-01-2024 GGD NOG als Centrum GGD de Forensische Geneeskunde in zijn geheel overgenomen heeft voor regio OostNederland.

De regionale samenwerking zal vormgegeven worden op niveau van de politieregio’s. Voor onze regio is dat op niveau van Oost c.q. de provincies Gelderland en Overijssel. In 2023 wordt uitgewerkt hoe de financiële en bestuurlijke verantwoordelijkheden van gemeenten in Gelderland-Zuid c.q. GGD Gelderland-Zuid zich zullen gaan verhouden tot deze regionale samenwerkingsstructuur. Aan het uitwerken van deze samenwerking zijn incidentele kosten verbonden. • De schaarste aan forensisch artsen zorgt net als in 2022 en 2023 voor een aanzienlijk financieel risico. Vooral de opdrijvende werking die deze schaarste op de tarieven voor ZZP’ers heeft, speelt hierin een grote rol. Wmo-toezicht • Doorgaande ontwikkeling van het Wmo-toezicht in aansluiting op de vormgeving van de Wmovoorzieningen in Gelderland-Zuid. • Invulling geven aan de opdracht van Centrumgemeente Nijmegen om de achterstanden in het signaalgestuurd toezicht in te lopen en knelpunten - door te beperkte capaciteit - op te lossen. Voor de jaren 2022-2024 zijn hierdoor extra middelen beschikbaar gesteld (deze zijn verwerkt in onderhavige begroting).

Programmabegroting 2024

pagina 30 van 107

Wat willen we bereiken? Strategisch doel Operationeel doel Bijdragen aan Bieden van continue kwaliteitsborging foren- beschikbaarheid en sische opsporing en inzet van forensisch Wmo-diensten. geneeskundige expertise voor lijkschouw (Wet op de lijkbezorging).

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / Resultaat 2024 • Uitvoering van lijkschouwen bij vermoeden van niet-natuurlijk overlijden en euthanasie door GGD NOG.

Toezicht op de kwaliteit van maatschappelijke ondersteuning Wmo 2015 (Wmo).

Kwaliteitstoezicht bij Wmo-voorzieningen: • Toezicht naar aanleiding van meldingen van calamiteiten en geweldsincidenten. • Signaalgestuurd toezicht.

Wat kost het? Bedragen x € 1.000,Algemene Gezondheidszorg

Werkveld beleidsmatig belegd bij de GGD Gewijzigde Realisatie begroting Begroting 2022

2023

2024

Raming

Raming

Raming

2025

2026

2027

Lasten

885

915

955

955

955

955

Baten

-853

-850

-955

-955

-955

-955

32

65

0

0

0

0

Resultaat na belasting

3.3.2

Bijzondere Zorg

Wat houdt het in? De afdeling Bijzondere Zorg bestaat uit twee onderdelen: 1. Het Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ), inclusief het Interventieteam. Dit biedt ondersteuning aan sociaal kwetsbare mensen, die niet direct om zorg vragen, maar deze wel nodig hebben: de zogenaamde OGGZ-doelgroep (Openbare Geestelijke Gezondheidszorg). Het werkgebied is de regio Gelderland-Zuid en de gemeente Mook en Middelaar, behalve de gemeenten Zaltbommel en Maasdriel. Dit betreft een uniforme taak van de GGD. MBZ heeft daarnaast meerdere facultatieve taken; deze worden beschreven in het hoofdstuk ‘werkveld specifiek’ (facultatief). 2. De Centrale toegang voor Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang. Dit betreft een facultatieve taak voor alle gemeenten in Gelderland-Zuid en de gemeenten Mook en Middelaar en Gennep (Gennep alleen maatschappelijke opvang), behalve de gemeenten Zaltbommel en Maasdriel. Deze wordt beschreven in het hoofdstuk ‘werkveld specifiek (facultatief’). De wettelijke grondslag voor de taken van Bijzondere Zorg is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en voor een klein deel de Wet verplichte GGZ (Wvggz). Voor een beschrijving van de producten van de afdeling Bijzondere Zorg wordt verwezen naar de website van de GGD: https://ggdgelderlandzuid.nl/professionals/gemeenten/ggd-engemeente/productenboeken/

Programmabegroting 2024

pagina 31 van 107

Samenhang met meerjarenstrategie 2020-2023 GGD Gelderland-Zuid (en dus ook de afdeling Bijzondere Zorg) werkt voor de uitvoering van de taken vanuit de twee leidende principes uit de meerjarenstrategie: aansluiting bij de gemeenten en de netwerkaanpak. Daarnaast zet Bijzondere Zorg in op het strategisch thema ‘Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid’. Voor MBZ en Centrale toegang betekent dat het volgende: • MBZ en de Centrale toegang beschermd wonen en maatschappelijke opvang hebben per gemeente een aandachtsfunctionaris, die de verbinding maakt met het lokale veld c.q. de gemeente. • MBZ opereert op het snijvlak van zorg en openbare orde en veiligheid. Door samenwerking met lokale netwerken en zorg- en veiligheidspartners kunnen sociale veiligheidsproblemen van inwoners van Gelderland-Zuid vroegtijdig worden gesignaleerd en aangepakt. • MBZ investeert in een goede aansluiting tussen de geestelijke gezondheidszorg en de openbare geestelijke gezondheidszorg. • De monitors van Bijzondere Zorg en de Centrale toegang bieden informatie over de doelgroep en de trajecten van de afdeling Bijzondere Zorg (zie ook het Programma Onderzoek Informatie en Advies (OIA)). • Op basis van de informatie in de monitors heeft Bijzondere Zorg een signalerende rol richting de gemeenten en kan gericht advies worden geven.

Ontwikkelingen Stijging aantal trajecten bij MBZ Het aantal trajecten bij MBZ is in de afgelopen jaren sterk toegenomen: van bijna 1200 trajecten in 2018 naar ruim 2000 trajecten in 2022. De stijging zit vooral in trajecten die vallen onder het uniforme deel van de taakuitvoering van MBZ: Consultatie en advies en Bijzondere zorg-trajecten. De GGD is in gesprek met de gemeenten om regionale afspraken te maken over de samenwerking tussen MBZ en het lokale veld, zodat de minder complexe meldingen sneller kunnen worden overgedragen naar het lokale veld of de situatie minder escaleert. Het doel is dat de cliënt sneller de juiste hulp krijgt. De verwachting is dat het aantal trajecten en de doorlooptijd bij MBZ op termijn vermindert. De insteek is om met de gemeenten te komen tot structurele oplossingen. Afhankelijk van deze oplossingen en totdat de effecten hiervan zichtbaar worden, is financiering van de trajecten nodig; deze is opgenomen in de begroting. Woonplaatsbeginsel Onderdeel van de doordecentralisatie van beschermd wonen van centrumgemeenten naar alle gemeenten is de invoering van het woonplaatsbeginsel. Hiermee wordt geregeld dat alle gemeenten verantwoordelijk zijn voor beschermd wonen voor de eigen inwoners. Het wetsvoorstel Woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen is in januari 2023 ingediend bij de Tweede Kamer. Naar verwachting gaat de wet in op 1 januari 2024.

Het woonplaatsbeginsel zal een flinke impact hebben op de werkwijze van de centrale toegang. De ontwikkelingen rondom het woonplaatsbeginsel worden nauwgezet gevolgd, zodat op tijd wordt begonnen met de voorbereidingen die nodig zijn om hieraan uitvoering te geven. Overige landelijke ontwikkelingen In juli 2022 verscheen de Kamerbrief Aanpak voor personen met verward en onbegrepen gedrag van de Ministeries van Justitie en Veiligheid en Langdurige Zorg en Sport. De aanpak richt zich in de komende tijd op het intensiveren van de samenwerking tussen politie en ggz, zodat mensen tijdig de juiste zorg en ondersteuning krijgen en niet onnodig in aanraking komen met politie en justitie. In december 2022 hebben de Ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Armoedebeleid en Volkshuisvesting het ‘Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis’ gepresenteerd. Dit plan moet er voor zorgen dat in 2030 dakloosheid is beëindigd.

Programmabegroting 2024

pagina 32 van 107

Beide beleidslijnen raken de taakuitvoering van Bijzondere Zorg. Bijzondere Zorg volgt de ontwikkelingen en gaat met de gemeenten in gesprek over wat dit concreet betekent voor de regio Gelderland-Zuid. Wat willen we bereiken? Strategisch doel Het doelmatig en doeltreffend uitvoeren van de OGGZ-taken (Wmo).

Operationeel doel Het voorkomen en verminderen van sociale uitsluiting van kwetsbare mensen die vaak meervoudige problemen hebben (OGGZ) door vroegtijdig signaleren en beïnvloeden van risicofactoren en beschermende factoren (Wmo).

Sluitend netwerk (psychisch) kwetsbare mensen.

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / Resultaat 2023 • Aanname van meldingen (meldpunt). • Consultatie en Advies. • Triage van de melding: beoordelen van de gezondheids-, zorg- en overlastsituatie. • Uitvoering van trajecten en toeleiding naar reguliere zorg. • •

Dak- en thuislozen gedurende de winterperiode op een verantwoorde wijze opvangen.

•

•

•

Systematisch volgen van kwetsbare groepen, beoordelen van de ontwikkeling, tijdig signaleren en bijstellen. Het in kaart brengen van de omvang van kwetsbare groepen.

•

•

Coördinatie Interventieteams (IVT). Deelname medewerkers Bijzondere Zorg aan IVT. Monitoring van de gevoelstemperatuur in de periode van 1 november tot 1 mei. Start en beëindiging van de winteropvang op basis van de gevoels-temperatuur en communicatie met ketenpartners hierover. Coördinatie, evaluatie en bijstelling van de samenwerkingsafspraken in het regionale protocol winteropvang met ketenpartners. Bijdrage aan de uitvoering en doorontwikkeling van de OGGZ-monitor. Informatie en advies over kwetsbare groepen aan de gemeenten.

Het verstevigen van de signalerende en adviserende rol van MBZ aan gemeenten, zodat gemeenten meer/beter kunnen inzetten op preventie.

Programmabegroting 2024

pagina 33 van 107

Het doelmatig en doeltreffend uitvoeren van de taken in het kader van de Wvggz

Het bieden van een hoorfunctie voor personen bij wie het voornemen is om een crisismaatregel te nemen.

•

24/7 bereikbaarheid t.b.v. het horen.

Gemeenten met een Verkennend Onderzoek adviseren over het al dan niet aanvragen van de zorgmachtiging.

•

Aanname en triage van meldingen Wvggz. Uitvoering van Verkennende Onderzoeken en advisering gemeenten binnen de wettelijke termijn.

•

Wat kost het? Bedragen x € 1.000,Bijzondere Zorg

Werkveld beleidsmatig belegd bij de GGD Gewijzigde Realisatie begroting Begroting 2022

2023

2024

Raming

Raming

Raming

2025

2026

2027

Lasten

2.014

2.359

2.781

2.643

2.643

2.643

Baten

-2.014

-2.290

-2.781

-2.643

-2.643

-2.643

0

68

0

0

0

0

Resultaat na belasting

3.3.3

Veilig Thuis

Wat houdt het in? Veilig Thuis Gelderland-Zuid is het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en Huiselijk geweld, zoals beschreven in hoofdstuk 4 van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Als er sprake is van (vermoedens van) kindermishandeling of huiselijk geweld, dan is Veilig Thuis er 24/7 om meldingen aan te nemen of adviezen te geven. Dit kan via een landelijk telefoonnummer (0800-2000) overdag, dan wel buiten kantoortijden via een bereikbaarheidsdienst die op Gelders niveau is vormgegeven door de drie Veilig Thuis-organisaties. Veilig Thuis richt zich op het snel stoppen van het huiselijk geweld, de kindermishandeling of ouderenmishandeling en het bijdragen aan duurzame oplossingen. Veilig Thuis biedt zelf geen hulp. Veilig Thuis neemt de melding aan, beoordeelt deze en organiseert vervolgens de hulp die nodig is. Soms is snel duidelijk welke problemen er zijn en welke hulp nodig is. Dan wordt advies gegeven aan de melder over te nemen stappen of er wordt geadviseerd om de situatie bij het wijkteam onder de aandacht te brengen. Samenhang met Meerjarenstrategie 2020-2023 Veilig Thuis werkt vanuit de leidende principes, genoemd in de Meerjarenstrategie 2020-2023. In de nieuwe Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (2021-2025) komt de netwerksamenwerking (genoemd in de meerjarenstrategie) ook terug.

Daarnaast vult Veilig Thuis voor een groot deel het strategisch thema ‘Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid’ in. Vanuit dit thema pakt Veilig Thuis de maatschappelijke opgave op om, samen met netwerkpartners (Openbaar Ministerie, politie, Reclassering), structurele onveiligheid zoveel mogelijk te voorkomen. Via ons dashboard, beschikbaar gesteld voor alle gemeenten in Gelderland-Zuid, dragen we bij aan informatie gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven. Ontwikkelingen

Programmabegroting 2024

pagina 34 van 107

Toekomstscenario voor de Gezins- en Jeugdbeschermingsketen Landelijk wordt gewerkt aan een toekomstscenario voor de Gezins- en Jeugdbeschermingsketen. De verwachting is dat dit scenario in 2024 concreter wordt en duidelijkheid verschaft over wat dit gaat betekenen voor organisaties in de veiligheidsketen. Er komen regionale veiligheidsteams, waar medewerkers van Veilig Thuis een plek krijgen. De vraag is of dit voor geheel VT zal gelden of slechts voor een gedeelte. Eind 2022 zijn er twee toekomsttuinen in Nijmegen (Dukenburg) en Zaltbommel gestart. Veilig Thuis medewerkers nemen hier proactief aan deel. Alles is gericht op betere dienstverlening voor de direct betrokkenen waar veiligheidsissues spelen. In 2024 loopt dit naar verwachting door. Leerbijeenkomsten De leerbijeenkomsten worden naar verwachting ook in 2024 georganiseerd, bedoeld voor de professionals van Veilig Thuis en de wijkteams. Deze zijn heel erg helpend om de samenwerking te verbeteren. Ieder wijkteam heeft een vaste contactpersoon bij Veilig Thuis. Ook dit bevordert de korte lijnen. Ontwikkelagenda 'Veiligheid Voorop' In 2024 gaat Veilig Thuis door met het ‘Actie-overleg’, waar we samen met politie en Openbaar Ministerie (OM) complexe casuïstiek afstemmen.

Tevens werken we op regio Oost Nederland-niveau samen in het Regionale netwerk zorg en straf rondom de thema’s ouderenmishandeling, stalking, eergerelateerd geweld en 'samen op in acuut’. Werken met generalisten bij Veilig Thuis In 2023 is de organisatie van Veilig Thuis doorontwikkeld en werken we met ‘generalisten’. Zij pakken een melding op en gaan er verder mee aan de slag als dit nodig is. Dit betekent voor de direct betrokkenen dat ze met één contactpersoon te maken hebben vanuit Veilig Thuis en intern wordt meer flexibiliteit georganiseerd om te kunnen anticiperen op fluctuaties in de instroom. Daarnaast hebben we ‘Team Toegang’. Zij pakken alle binnenkomende telefoontjes en chatgesprekken op. Uitgangspunten begroting 2024 Vanaf 2024 werkt Veilig Thuis met een formatie-begroting. Dat is besloten door het Algemeen Bestuur op 15 maart 2023, conform het advies van de ‘Werkgroep begrotingssystematiek VT’. Hierbij is gekeken naar de afgelopen drie jaar (2020-2022).

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestatie / resultaat 2024

Een veilig thuis voor iedereen, jong en oud

Veilig Thuis is goed te vinden ook op social media.

Up to date informatie op de in 2023 vernieuwde website en een eigen up to date LinkedInpagina.

Dienst Advies en consultatie zo vormgeven dat Veilig Thuis ook meer preventief kan adviseren.

Stabilisatie groei meldingen.

Specifiek aandacht voor het onderwijs.

Meer meldingen vanuit het onderwijs (in 2022 4% in 2024 verdubbeling).

Versterken lokaal veld door meer expertise over

Optimale samenwerking met het lokale veld, door meer in

Programmabegroting 2024

Stabilisatie van het aantal adviezen.

pagina 35 van 107

Kwalitatief goede en effectieve dienstverlening in samenwerking met de keten

(on)veiligheid; daardoor minder druk op Veilig Thuis.

dezelfde taal veiligheidsvoorwaarden op te stellen en door zoveel mogelijk samen op te trekken.

Verminderen handelingsverlegenheid in wijkteams en onderwijs en bij betrokken professionals.

Voorlichting sociale wijkteams en onderwijs.

Leren van het beproefde in de twee Toekomsttuinen: welke bestanddelen zijn helpend om echt het verschil te maken vanuit meer eenvoud en intensievere samenwerking.

Kennis hoe we problemen gezinsgericht met alle betrokken veiligheidspartners en wijkteams beter en efficiënter kunnen oppakken met herkenbare regie.

Wettelijke termijnen vanuit Veilig Thuis worden beter gehaald.

Afname wachtlijsten/ werkvoorraden. Uitvoering diensten binnen wettelijke termijn.

Sturen op doorstroom en uitstroom. Samenwerken in de keten van zorg en veiligheid in het Regionaal Netwerk Zorg- en straf.

Werken met team toegang en team generalisten. Verbetering flexibiliteit. Goed werkend ‘Actie-overleg’ met politie en OM. Doorontwikkeling ZSM (samenwerkingsverband zorg en straf). Partijen weten elkaar nog beter te vinden. Routekaart ouderenmishandeling op Oost Nederland niveau gereed en geïmplementeerd.

Kwalitatief goede en effectieve dienstverlening in samenwerking met de keten

Toekomsttuinen starten in 2022 waarin we kunnen leren welke bestanddelen helpend zijn om echt het verschil te maken vanuit meer eenvoud en intensievere samenwerking. Wettelijke termijnen vanuit VT worden gehaald.

Kennis hoe we problemen gezinsgericht met alle betrokken veiligheidspartners en wijkteams beter en efficiënter kunnen oppakken met herkenbare regie. Geen wachtlijsten/ werkvoorraden. Uitvoering diensten minimaal 80% binnen wettelijke termijn.

Sturen op doorstroom en

Programmabegroting 2024

Generalisten, die bijspringen bij zowel front- als backoffice.

pagina 36 van 107

uitstroom. Samenwerken in de keten van zorg en veiligheid.

Goed werkend ‘Actie-overleg’ met politie en OM. Doorontwikkeling ZSM (samenwerkingsverband zorg en straf) op regio Oost-niveau.

Wat kost het? Bedragen x € 1.000,Veilig Thuis

Werkveld beleidsmatig belegd bij de GGD Gewijzigde Realisatie begroting Begroting 2022

2023

Raming

Raming

Raming

2025

2026

2027

2024

Lasten

7.231

8.296

8.577

8.422

8.422

8.422

Baten

-7.650

-8.068

-8.577

-8.422

-8.422

-8.422

Resultaat na belasting

-419

228

0

0

0

0

Vanaf 2024 werkt Veilig Thuis met een formatie-begroting. Dat is besloten door het Algemeen Bestuur op 15 maart 2023, conform het advies van de ‘Werkgroep begrotingssystematiek VT’. Hierbij is gekeken naar de afgelopen drie jaar (2020-2022) conform onderstaande tabel. Diensten

Realisatie 2020

Realisatie 2021

Realisatie 2022

Gem. 3 jaar *

Kostprijs 2024

Begroting

Adviezen & Ondersteuning

6.453

7.230

7.523

Meldingen met veiligheidsbeoordeling

2.839

2.564

2.901

Overdracht na veiligheidsbeoordeling/ actieve betrokkenheid

1.931

2.166

2.247

7.069 2.768 2.115

235 468 526

1.661.215 1.295.424 1.112.490

Bemoeienis VT

728

713

522

Onderzoek

223

257

197

Voorwaarde en vervolg

505

456

325

Monitoren

591

536

435

654 226 429 521

5.005 4.149 1.662

1.131.130 1.779.921 865.902

55

76

40 30 43 160

40 23 58 160

45 71 40 16 28 160

54 76 40 23 43 240

4.400 1.100 550 1.474 737 455

237.600 83.600 22.000 33.902 31.691 109.200

Overige diensten Huisverboden uitvoering Huisverboden screenings Voorlichting VTO naar RVDK VTB Deelname aan expertise beraad op verzoek van gemeente Subtotaal

8.364.075 212.945 8.577.020

Ziektevervanging en innovatiebudget Totaal 2024 * geldt alleen voor diensten VT, niet voor de overige diensten

Programmabegroting 2024

pagina 37 van 107

Programmabegroting 2024

pagina 38 van 107

3.4

Werkveld specifiek (facultatief)

In deze paragraaf worden de facultatieve werkvelden van de GGD nader toegelicht. Deze bestaan voor een groot deel uit facultatieve taken voor gemeenten waarbij er een keuzemogelijkheid bestaat om werkvelden af te nemen. Daarnaast worden in deze paragraaf diensten aan derden nader toegelicht.

3.4.1

Algemene gezondheidszorg

Wat houdt het in? Algemene gezondheidszorg (AGZ) heeft onder andere gezondheidsbescherming ten doel. Gezondheidsbescherming richt zich op het beschermen van de gezondheid van inwoners van Gelderland-Zuid tegen infectieziekten in binnen- en buitenland, ongunstige milieufactoren en seksuele gezondheidsrisico’s. Doel is onder andere om te voldoen aan de eisen die wet- en regelgeving stelt aan gemeenten (Wet publieke gezondheid, Wet veiligheidsregio’s en subsidieregeling publieke gezondheid). Aanvullende seksuele gezondheidszorg, Reizigersadvisering en -vaccinatie, ondersteuning bij de Omgevingswet zijn facultatieve producten die bijdragen aan gezondheidsbescherming in GelderlandZuid. Aanvullende seksuele gezondheidszorg (ASG) is een taak die op basis van een landelijke specifieke uitkering (SPUK) wordt uitgevoerd. Naar verwachting wordt deze taak met ingang van 2024 geborgd in de Wpg. De financiering loopt via een SPUK-regeling vanuit het Ministerie van VWS onder aansturing van het RIVM naar de GGD-regio’s. GGD Gelderland-Zuid blijft de coördinerende GGD voor de ASG voor Oost-Nederland. De financiering blijft in omvang gelijk.

Met financiering van het Rijk en gemeenten worden in het kader van seksuele gezondheidszorg extra facultatieve taken uitgevoerd, zoals de coördinatie van het Kennisnetwerk in Sekswerk en Seksualiteit en de coördinatie van de regionale netwerkaanpak seksueel geweld. Reizigersadvisering en -vaccinatie is een markttaak. Deze taak wordt uitgevoerd in samenhang met markttaken t.a.v. beroepsvaccinaties en vaccinaties op maat. De GGD organiseert de uitvoering van deze vaccinaties in toenemende mate in samenhang met de uitvoering van de RVP-vaccinaties, zoals de vaccinatie tegen maternale kinkhoest (22-wekenprik) en HPV voor 18-26-jarigen en met de uitvoering van de coronavaccinaties. Ook ontwikkelt de GGD relevante externe netwerken in dit kader. Doelstelling is om te komen tot een GGD brede vaccinatievoorziening. Gemeenten kunnen taken ten aanzien van ‘registratie en lichte handhaving’ kinderopvang aan de GGD overdragen, in de vorm van een opdracht per gemeente. Vooralsnog hebben 5 gemeenten dit gedaan. Forensisch medisch onderzoek is een deeltaak van de Forensische geneeskunde, dat in opdracht van de politie wordt uitgevoerd. Vanaf 01-01-2024 vindt uitvoering van de forensische geneeskunde (waaronder Forensisch medisch onderzoek) waarschijnlijk plaats onder verantwoordelijkheid van GGD NOG als Centrum GGD van de 5 GGD’en in Oost-Nederland.

Afdeling AGZ verzorgt tevens de uitvoering van de Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (PGA) die in opdracht van het COA wordt geboden. Daarbij wordt een verbinding gemaakt met de ondersteuningsbehoefte van gemeenten op gezondheidsgebied in het kader van de nieuwe Wet Inburgering die per 1.1.2022 van kracht is geworden. Programmabegroting 2024

pagina 39 van 107

Tenslotte is Psychosociale Hulpverlening bij incidenten (PSHi) een facultatieve taak. De regie voor de PSHi is altijd een verantwoordelijkheid van gemeenten. Indien gedurende het jaar GGD-inzet wordt gevraagd, zal deze op factuurbasis bij de betreffende gemeente(n) in rekening worden gebracht. Wat willen we bereiken? Strategisch doel Gezondheidsbescherming van inwoners tegen infectieziekten in binnen- en buitenland, seksuele gezondheidsrisico’s en ongunstige milieufactoren.

Operationeel doel Bevorderen van de seksuele gezondheid en beschermen tegen risico’s op dit gebied.

Beperking van gezondheidsrisico’s van reizigers en specifieke groepen en infectierisico’s van inwoners in Gelderland-Zuid.

Wat gaan we ervoor doen? Prestatie / Resultaat 2024 • Aanvullende seksuele gezondheidszorg (ASG) voor Gelderland-Zuid: o Preventie en bevordering seksuele gezondheid. o Voorkomen van verdere verspreiding van Soa’s gericht op risicogroepen. o Continuering van de inzet op ‘outreach’ om risicogroepen buiten de GGD te bereiken. • Coördinatie organisatie ASG voor regio Oost-Nederland. • Uitvoering PrEP-regeling: voorkomen van HIV-verspreiding gericht op risicogroepen. • Coördinatie PrEP-regeling regio Oost. • Netwerksamenwerking en deskundigheidsbevordering seksuele gezondheidszorg Gelderland-Zuid. • Ondersteuning van onderwijs met uitvoering stimuleringsregeling gezonde relaties en seksualiteit (i.s.m. GGDafdeling Gezond Leven). • Preventie-activiteiten met betrekking tot onder andere: o Keuzehulp en nazorg bij onbedoelde zwangerschap. o Kennisnetwerk in sekswerk en seksualiteit (KiSS). o Netwerkaanpak Seksueel Geweld. •

• • • •

•

Voorkomen of beperken van gezondheidsschade ten gevolge van blootstelling aan ongunstige

•

Advisering en vaccinatie van reizigers ter voorkoming van infectieziekten en andere gezondheidsproblemen tijdens (verre) reizen. Het voorkomen van ‘import’ van infectieziekten. Vaccinatie van cliënten met een beroepsrisico en medisch risico. Uitvoering van vaccinaties op maat. Vaccinatie van inwoners tegen overige gezondheidsrisico’s (22-wekenprik zwangere, etc.). Ontwikkeling van een vaccinatievoorziening en netwerk voor afstemming en expertisedeling met andere GGDafdelingen en partners in de regio. In opdracht van (individuele) gemeenten, bijdrage aan de invulling van de Omgevingswet (die naar verwachting op 1 januari 2024 in zal gaan) op het gebied