B11 d.d. 19 september 2023 van GGD Gelderland Zuid inzake Besluiten AB m.b.t. jaarstukken GGD 2022, begrotingswijziging 2023 en programmabegroting GGD 2024

BBS3

Gelderland-Zuid

Aan de raden van de gemeenten die participeren in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid

ons kenmerk: GGD/DIR/2023/2601/MP uw kenmerk: datum: 19 september 2023 onderwerp: Besluiten AB m.b.t. jaarstukken GGD 2022, begrotingswijziging 2023 en programmabegroting GGD 2024

afdeling: contactpersoon: doorkiesnummer:

Directie Moniek Pieters (088) 144 7102

e-mail: GGDDirectie@QQdQelderlandzuid.nl

Geachte Raad,

Op ons verzoek heeft u dit voorjaar uw zienswijze geleverd op onder andere de Jaarstukken GGD 2022, de begrotingswijziging 2023 en op de Programmabegroting GGD 2024, waarvoor onze hartelijke dank. Op 6 juli jl. heeft u van ons een brief ontvangen (kenmerk: GGD/DIR/2023/2578/MP) waarin wij conform artikel 35 van de (herziene) Wet Gemeenschappelijke Regelingen - de raden van de deelnemende gemeenten van de GR GGD Gelderland-Zuid in kennis hebben gesteld van ons oordeel over de binnengekomen zienswijzen ten aanzien de begrotingswijziging 2023 en de conceptbegroting 2024 van de GGD. Op 7 september jl. heeft het Algemeen Bestuur van GGD Gelderland-Zuid besluiten genomen over de jaarrekening 2022, de begrotingswijziging 2023 en de Programmabegroting 2024 van de GGD. In deze brief delen wij de genomen besluiten van het Algemeen Bestuur (AB) aan u mee. Vanzelfsprekend gaat de GGD aan de slag met de uitvoering van de genomen besluiten.

Centraal postadres

Hoofd vestigingen

Postbus 1120

GGD Gelderland-Zuid

6501 BC Nijmegen www.ggdgelderlandzuid.nl

Regio Nijmegen (Nijmegen)

info@ggdgelderlandzuid.nl

Rivierenland (Tiel)

r 9ooi\

Bezoekadres

Regio Nijmegen Groenewoudseweg 275 6524 TV Nijmegen T: (088) 144 71 44 F: (024) 322 69 80

BIC /SWIFT: RABONL2U

rHKZ>

IBAN: NL56.RABO.030.73.24.826 BTW: NL8003.34.930.B01 KvK: 09212724

datum: 19 september 2023 ons kenmerk: GGD/DIR/2023/2601/MP pagina 2 van 4

Jaarrekening GGD 2022

Het AB heeft in de vergadering van 7 september jl. de Jaarstukken GGD 2022 vastgesteld en ingestemd met de resultaatbestemming, te weten: het toevoegen van € 524.000 aan de algemene reserve van de GGD, Zienswijzen In bijlage 1 vindt u het overzicht van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de Jaarstukken 2022. Hierin ziet u een zeer grote mate van overeenkomst. De zienswijzen van de 14 gemeenten laten zien dat de gemeenten instemmen met de jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve. Daarnaast maakt een aantal gemeenten een opmerking over het tekort van 100K op product AGZ inzake de Omgevingswet. Deze gemeenten geven aan dat ze in hun zienswijze op de begroting 2022 hebben aangegeven dat ze de extra middelen voor Omgevingswet niet ondersteunden. Het ontstane tekort wordt nu verrekend met het positieve resultaat over 2022, waardoor de gemeenten alsnog opdraaien voor deze kostenpost. In de oktober- en decembervergadering 2022 van het AB is er gesproken over de inzet van de GGD m.b.t. de ondersteuning van gemeenten op de invoering van de Omgevingswet. Naast het feit dat de invoering van de Omgevingswet een aantal keer is uitgesteld, is er in de december-vergadering van het AB vanuit de GGD aangegeven dat "met beleid met de formatie zal worden omgegaan". De GGD heeft toen de formatie teruggeschroefd.

Dit heeft geleid tot het beperken van het tekort in 2023. Dit kunt u ook binnenkort terugzien de Tussentijdse Rapportage t/m augustus 2023; deze rapportage wordt u medio oktober ter kennisname toegestuurd. Een aantal gemeenten suggereert om een Productenboek Medisch Milieukunde te maken om duidelijk in beeld te krijgen welke van de medisch milieukundige taken vallen onder de uniforme financiering en welke onder de facultatieve financiering. Het DB en de GGD kunnen zich hierin vinden en de GGD zal dit voorstel met het RAO bespreken.

Begrotingswijziging 2023

In de vergadering van 7 september jl. is het AB akkoord gegaan met de begrotingswijziging 2023. Deze bestaat uit twee onderdelen, te weten: a. Looncompensatie b. Prijsstijgingen. Ten aanzien van het onderdeel prijsstijgingen heeft het AB besloten om, conform zienswijzen van de gemeenten, deze kosten (incidenteel) voor 2023 te financieren uit de algemene reserve (circa € 400K). Vanaf 2024 zal het bedrag opgenomen worden in de gemeentelijke bijdrage. Zienswijzen In bijlage 2 vindt u het overzicht van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de begrotingswijziging 2023, Hierin ziet u een zeer grote mate van overeenkomst.

Programmabegroting GGD 2024

Het AB heeft in de vergaderingen van 7 september jl. ingestemd met de Programmabegroting GGD 2024, met uitzondering van: ■ De structurele bijdrage voor versterken organisatie/organisatieontwikkeling (€ 330.000); deze bijdrage is alleen voor 2024 toegekend.

datum: 19 september 2023 ons kenmerk: GGD/DIR/2023/2601/MP pagina 3 van 4

■

■

Hierbij is de afspraak gemaakt dat het DB vinger aan de pols houdt m.b.t. de effecten van de formatie-uitbreiding op het brede terrein van ondersteuning en begeleiding van medewerkers en concreet op de effecten inzake het terugdringen van het ziekteverzuim. De bijdrage Nu Niet Zwanger op te nemen in het uniforme deel van de begroting. Het AB heeft besloten om Nu Niet Zwanger in de begroting 2024 op te nemen als facultatieve dienstverlening en dit voor de volgende begroting (2025) ter heroverwegen. De structurele bijdrage voor ziektevervanging (€ 155.000) in de begroting Veilig Thuis. Deze bijdrage is incidenteel voor 2024 toegekend.

Het AB heeft in de vergadering van 7 september jl. ingestemd met: ■ Een indexering van 5,32% in 2024; dit komt overeen met een stijging van de lasten van € 1.461.331. * Een structurele stijging van de kosten voor Bijzondere Zorg t.b.v. de stijgende instroom (€ 312.800). Voor 2024 wordt dit bedrag eenmalig gedekt door de gemeente Nijmegen uit de reserve Beschermd wonen). ■ Een structurele bijdrage voor data- en informatiegestuurd werken (€ 175.00). ■ Een structurele stijging van de lasten van € 40.000 voor crisisplan GGD. ■ Een structurele stijging van de lasten van € 159.378 in het kader van veranderende wet- en regelgeving op het terrein van informatiebeheer/informatiemanagement en juridische expertise. ■ Een structurele stijging van de kosten voor bedrijfsvoering (incl. inkoop) van € 323.737. ■ De kosten voor de aanbesteding kantoorautomatisering in 2024 en 2025 (€ 100.000 per jaar) te onttrekken uit de algemene reserve. * Het verminderen van het inwonersaantal gemeente Beuningen en de financiële consequentie hiervan (€ 4.000) te verdelen over alle deelnemende gemeenten; De bovengenoemde besluiten van het AB (dd. 7 september 2023) zijn verwerkt in de bijgaande herziene Programmabegroting GGD 2024 (versie 2.0), die vastgesteld is door het Algemeen Bestuur.

Zienswijzen In bijlage 3 treft u het overzicht aan van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de Programmabegroting GGD 2024. Hierin ziet u een grote mate van overeenkomst. De zienswijzen zijn door het AB betrokken bij de behandeling en vaststelling van de Programmabegroting 2024 in de ABvergadering 7 september jl. In de zienswijzen over de bijdrage aan de organisatieontwikkeling maken veel gemeenten de opmerking dat ze vooralsnog niet akkoord (kunnen) gaan met de gevraagde bijdrage, maar dat ze eerst meer onderbouwing wensen van de genoemde bijdrage en een uitgewerkt plan. Het DB heeft in haar vergadering van 26 mei jl. besloten om aan de leden van het AB de onderbouwing m.b.t. de versterking van de organisatie te zenden. Deze is 30 mei jl. aan het AB gestuurd met de opmerking dat de AB-leden deze onderbouwing naar eigen inzicht/behoefte kunnen delen binnen de gemeente. Daarnaast is deze onderbouwing op 6 juli jl. meegezonden met de bovengenoemde brief aan de raden van de deelnemende gemeenten met daarin het oordeel van het DB over de binnengekomen zienswijzen. Het DB meende met deze onderbouwing voldaan te hebben aan het verzoek van de meeste gemeenten om een plan van aanpak.

In het vervolg zullen wij ons meer rekenschap geven dat aanvullende informatie (na de aanbieding van de conceptbegroting) zo spoedig mogelijk plaats dient te vinden en rechtstreeks naar de raden verstuurd moet worden, zodat de raden deze informatie nog mee kunnen nemen in het gehele zienswijze-proces. Het DB wil nog steeds investeren in goed en aantrekkelijk werkgeverschap van de GGD ten einde de GGD toekomstbestendiger te maken. Het DB heeft de argumenten hiervoor opgenomen in bovengenoemde onderbouwing en vindt deze (nog steeds) zeer valide. Het DB wijst erop dat een vermindering van 1% van het ziekteverzuim 300K aan ziektekosten voorkomt. Het DB gaat zich beraden op welke manier dit onderdeel een plek gaat krijgen in de Kaderbrief 2025.

datum: 19 september 2023 ons kenmerk: GGD/DIR/2023/2601/MP pagina 4 van 4

Planning jaarrekening 2023 en begroting 2025

Conform de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid, zullen de jaarrekening 2023 en de ontwerpbegroting 2025 aan de raden van deelnemende gemeenten worden gezonden vóór 1 april 2024, De Kaderbrief 2025 - de eerste stap in de voorbereiding op de Programmabegroting GGD 2025 ontvangt u vóór 15 oktober 2023. Wij vertrouwen erop u met deze informatie van dienst te zijn.

Bijlagen: 1. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten Jaarstukken 2022 2. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten begrotingswijziging 2023 3. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten Programmabegroting GGD 2024 4. Vastgestelde Programmabegroting GGD 2024 (versie 2.0).

Zienswijzen gemeenten - Jaarrekening 2022 d.d. 07.07.2023

Bijlage 1

Gemeente

Zienswijze

door gemeente gemaakte opmerkingen

Berg en Dal

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve.

Beuningen

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve. Gemeente verwacht dat, als de algemene reserve hoger uitvalt dan de streefwaarde, het overschot wordt teruggestort naar de gemeente.

Buren

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve. Gemeente maakt een opmerking t.a.v. het tekort van 100K op product AGZ inzake de Omgevingswet. In de zienswijze op de begroting 2022 heeft gemeente aangegeven dat ze de extra middelen voor Omgevingswet voorbarig vonden. De GGD heeft er toch voor gekozen om hierin te investeren, wat nu resulteert in een tekort. Volgens de gemeente had dit voorkomen kunnen worden.

Culemborg

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve, mits dit resultaat wordt ingezet voor de dekking van het te verwachten tekort in 2023 van € 481.000. Gemeente maakt een opmerking t.a.v. het tekort van 100K op product AGZ inzake de Omgevingswet. In de zienswijze op de begroting 2022 heeft gemeente aangegeven dat ze de extra middelen voor Omgevingswet niet ondersteunde. Het ontstane tekort wordt nu verrekend met het positieve resultaat over 2022, waardoor gemeente alsnog opdraait voor deze kostenpost.

Druten

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve. Voor tekort van circa 100K op Omgevingswet verzoekt gemeente om duidelijk in beeld te brengen welke van de medisch milieukundige taken vallen onder de uniforme financiering en welke onder de facultatieve financiering d.m.v. een Productenboek medisch Milieukunde.

1

Heumen

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve.

Maasdriel

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve. Gemeente complimenteert de GGD met het behaalde acquisitie-resultaat.

Neder-Betuwe

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve. Gemeente maakt een opmerking t.a.v. het tekort van 100K op product AGZ inzake de Omgevingswet. In de zienswijze op de begroting 2022 heeft gemeente aangegeven dat ze de extra middelen voor Omgevingswet voorbarig vonden. Het ontstane tekort wordt nu verrekend met het positieve resultaat over 2022, waardoor gemeente alsnog opdraait voor deze kostenpost.

Nijmegen

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve.

Tiel

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve.

West-Betuwe

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve.

West Maas en Waal

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve. Gemeente maakt een opmerking t.a.v. het tekort van 100K op product AGZ inzake de Omgevingswet. In de zienswijze op de begroting 2022 heeft gemeente aangegeven dat ze de extra middelen voor Omgevingswet niet ondersteunde. Het ontstane tekort wordt nu verrekend met het positieve resultaat over 2022, waardoor gemeente alsnog opdraait voor deze kostenpost.

Wijchen

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve. Voor tekort van circa 100K op Omgevingswet verzoekt gemeente om duidelijk in beeld te brengen welke van de medisch milieukundige taken vallen onder de uniforme financiering en welke onder de facultatieve financiering d.m.v. een Productenboek medisch Milieukunde.

2

Zaltbommel

Akkoord

Gemeente stemt in met jaarrekening 2022 en met de toevoeging van het resultaat aan de algemene reserve. Gemeente maakt een opmerking t.a.v. het tekort van 100K op product AGZ inzake de Omgevingswet. In de zienswijze op de begroting 2022 heeft gemeente aangegeven dat ze de extra middelen voor Omgevingswet niet ondersteunde. Het ontstane tekort wordt nu verrekend met het positieve resultaat over 2022, waardoor gemeente alsnog opdraait voor deze kostenpost. Gemeente complimenteert de GGD met het behaalde acquisitie-resultaat.

3

Zienswijzen gemeenten - Begrotingswijziging 2023 d.d. 07.07.2023

Bijlage 2

Gemeente

Zienswijze

door gemeente gemaakte opmerkingen

Berg en Dal

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

Beuningen

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

Buren

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

Culemborg

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

Druten

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

Heumen

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

Maasdriel

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

Neder-Betuwe

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

1

Nijmegen

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

Tiel

Akkoord

West-Betuwe

Akkoord

West Maas en Waal

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

Wijchen

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

Zaltbommel

Gedeeltelijk akkoord

Akkoord met onderdeel loonstijging. Akkoord met onderdeel prijsstijging; deze kosten (incidenteel) voor 2023 financieren uit de algemene reserve.

2

Zienswijzen gemeenten - Programmabegroting 2024 d.d. 07.07.2023

Bijlage 3

Gemeente

Zienswijze

door gemeente gemaakte opmerkingen

Berg en Dal

Gedeeltelijk akkoord

Gemeente stemt in met Programmabegroting 2024, behoudens: Nu Niet Zwanger: in uniforme begroting (bedrag akkoord, maar NNZ niet uniform bekostigen, maar facultatief).

Beuningen

Gedeeltelijk akkoord

Inwoneraantal Beuningen is in GGD-begroting te hoog (90); gemeente vraagt bestuur niet om inwoneraantal naar beneden bij te stellen, maar wel om grote zorgvuldigheid in acht te nemen. 1. Bijzondere Zorg: Akkoord en met éénmalige dekking van gemeente Nijmegen. 2. Data- en informatiegestuurd werken: Akkoord. 3. Nu Niet Zwanger: Akkoord met bedrag, maar gemeente wenst NNZ facultatief. 4. Indexering: Akkoord. 5. Crisisplan GGD: Akkoord. 6. Wet en regelgeving (informatiebeheer en juridische expertise): Akkoord. 7. Bedrijfsvoering: Akkoord. 8. Versterken organisatie: Verzoek om besluitvorming mbt dit onderdeel uit te stellen met goede onderbouwing te komen naar de gemeenten. 9. Aanbesteden kantoorautomatisering: Akkoord. 10. Veilig Thuis: Akkoord, behoudens de post ziektevervanging (€155.000) en deze op te nemen als incidentele post in 2024.

Buren

Gedeeltelijk akkoord

Gemeente stemt in met Programmabegroting 2024, behoudens: Versterken organisatie: gemeente ziet graag nadere onderbouwing en toekomstperspectief. Onderdeel ziektevervanging in begroting Veilig Thuis (€155.000) niet akkoord; wel incidenteel voor 2024. Gemeente ziet graag Nu Niet Zwanger opgenomen worden in de begroting onder ‘uniforme taken op basis van facturen’.

Culemborg

Gedeeltelijk akkoord

Gemeente stemt in met Programmabegroting 2024, behoudens: Versterken organisatie: gemeente ziet graag concreet voorstel tegemoet. Onderdeel ziektevervanging in begroting Veilig Thuis (€155.000) niet akkoord; wel incidenteel voor 2024.

1

Druten

Gedeeltelijk akkoord

Gemeente stemt in met Programmabegroting 2024, behoudens: Structurele verhoging Bijzondere Zorg (wel akkoord met incidentele verhoging in 2024 en éénmalige bekostiging door gemeente Nijmegen). Nu Niet Zwanger: in uniforme begroting (bedrag akkoord, maar NNZ past beter onder de facultatieve taken). Versterken organisatie: Gemeente ziet graag uitgewerkt plan tegemoet. Onderdeel ziektevervanging in begroting Veilig Thuis (€155.000); wel incidenteel voor 2024. -

Heumen

Gedeeltelijk akkoord

1. Bijzondere Zorg: Akkoord, mits gemeente Nijmegen instemt met dekkingsvoorstel. 2. Data- en informatiegestuurd werken: Niet akkoord. 3. Nu Niet Zwanger: Akkoord, mits NNZ een facultatieve taak blijft. 4. Indexering: Akkoord. 5. Crisisplan GGD: Akkoord. 6. Wet en regelgeving (informatiebeheer en juridische expertise): Akkoord. 7. Bedrijfsvoering: Akkoord. 8. Versterken organisatie: Akkoord. 9. Aanbesteden kantoorautomatisering: Akkoord. 10. Veilig Thuis: Akkoord, behoudens de post ziektevervanging (€155.000) en deze op te nemen als incidentele post in 2024. Verzoek om een Productenboek MMK te maken; zo wordt duidelijk welke inzet vanuit uniforme dan wel facultatieve taken verwacht kan worden.

Maasdriel

Gedeeltelijk akkoord

1. Bijzondere Zorg: Van stemming onthouden. 2. Data- en informatiegestuurd werken: Akkoord. 3. Nu Niet Zwanger: Akkoord met bedrag, maar voorstel om NNZ als facultatieve dienst op te nemen. 4. Indexering: Akkoord. Gemeente merkt op dat indexering voor gezondheidsmakelaars niet cf. afspraak is. De gezondheidsmakelaars werken op basis van een vastgesteld bedrag. 5. Crisisplan GGD: Akkoord. 6. Wet en regelgeving (informatiebeheer en juridische expertise): Akkoord. 7. Bedrijfsvoering: Akkoord. 8. Versterken organisatie: Niet akkoord. Gemeente ziet graag uitgewerkt plan tegemoet. 9. Aanbesteden kantoorautomatisering: Akkoord.0 10. Veilig Thuis: Akkoord, behoudens de post ziektevervanging (€155.000) en deze op te nemen als incidentele post in 2024.

2

Neder-Betuwe

Gedeeltelijk akkoord

1. Bijzondere Zorg: Akkoord en met éénmalige dekking van gemeente Nijmegen. 2. Data- en informatiegestuurd werken: Akkoord. 3. Nu Niet Zwanger: Akkoord; verzoek om NNZ onder ‘uniform op basis van facturen’ te plaatsen. 4. Indexering: Akkoord. 5. Crisisplan GGD: Akkoord. 6. Wet en regelgeving (informatiebeheer en juridische expertise): Akkoord. 7. Bedrijfsvoering: Akkoord. 8. Versterken organisatie: Niet akkoord. Gemeente ziet graag uitgewerkt plan tegemoet. 9. Aanbesteden kantoorautomatisering: Akkoord. 10. Veilig Thuis: Akkoord, behoudens de post ziektevervanging (€155.000) en deze op te nemen als incidentele post in 2024.

Nijmegen

Gedeeltelijk akkoord

1. Bijzondere Zorg: Akkoord en met éénmalige dekking van gemeente Nijmegen. 2. Data- en informatiegestuurd werken: Akkoord. 3. Nu Niet Zwanger: Akkoord met bedrag, maar gemeente wil dit NNZ afnemen als facultatieve dienst. 4. Indexering: Akkoord. 5. Crisisplan GGD: Akkoord. 6. Wet en regelgeving (informatiebeheer en juridische expertise): Akkoord. 7. Bedrijfsvoering: Akkoord. 8. Versterken organisatie: Akkoord onder de voorwaarde dat er tijdig een nadere onderbouwing wordt aangeleverd. 9. Aanbesteden kantoorautomatisering: Akkoord. 10. Veilig Thuis: Akkoord, behoudens de post ziektevervanging (€155.000) en deze op te nemen als incidentele post in 2024.

Tiel

Gedeeltelijk akkoord

1. Bijzondere Zorg: Akkoord met bedrag en met éénmalige dekking van gemeente Nijmegen. Tiel ontvangt graag via het DB de monitoring en evaluatie 2. Data- en informatiegestuurd werken: Akkoord. 3. Nu Niet Zwanger: Akkoord; verzoek om NNZ op te nemen als facultatieve taak. 4. Indexering: Akkoord. 5. Crisisplan GGD: Niet akkoord. 6. Wet en regelgeving (informatiebeheer en juridische expertise): Akkoord. 7. Bedrijfsvoering: Akkoord. 8. Versterken organisatie: Niet akkoord. Gemeente ziet graag uitgewerkt plan tegemoet. 9. Aanbesteden kantoorautomatisering: Akkoord. 10. Veilig Thuis: Akkoord, met de kanttekening dat post ziektevervanging (€155.000) incidenteel is in 2024; daarna uit de te vormen egalisatiereserve.

West-Betuwe

Gedeeltelijk akkoord

1. Bijzondere Zorg: Akkoord en met éénmalige dekking van gemeente Nijmegen. 2. Data- en informatiegestuurd werken: Akkoord. 3. Nu Niet Zwanger: Akkoord; gemeente wil graag hierover verantwoording in een jaarlijkse factuur. 3

4. Indexering: Akkoord. 5. Crisisplan GGD: Akkoord. 6. Wet en regelgeving (informatiebeheer en juridische expertise): Akkoord. 7. Bedrijfsvoering: Akkoord. 8. Versterken organisatie: Niet akkoord. Gemeente ziet graag concreet plan van aanpak voor 7 sept. 9. Aanbesteden kantoorautomatisering: Akkoord. 10. Veilig Thuis: Akkoord; jaarlijks bekijken of er een post ziektevervanging in de begroting opgenomen moet worden. West Maas en Waal

Gedeeltelijk akkoord

Gemeente stemt in met Programmabegroting 2024, behoudens: Structurele verhoging Bijzondere Zorg (wel akkoord met incidentele verhoging in 2024 en éénmalige bekostiging door gemeente Nijmegen). Nu Niet Zwanger: in uniforme begroting (bedrag akkoord, maar NNZ opnemen als facultatieve dienst). Versterken organisatie: gemeente ziet graag nadere onderbouwing. Onderdeel ziektevervanging in begroting Veilig Thuis (€155.000) niet akkoord; wel incidenteel voor 2024.

Wijchen

Gedeeltelijk akkoord

Gemeente stemt in met Programmabegroting 2024, behoudens: Structurele verhoging Bijzondere Zorg (wel akkoord met incidentele verhoging in 2024 en éénmalige bekostiging door gemeente Nijmegen). Nu Niet Zwanger: in uniforme begroting (bedrag akkoord, maar NNZ past beter onder de facultatieve taken). Versterken organisatie: gemeente ziet graag uitgewerkt plan tegemoet. Onderdeel ziektevervanging in begroting Veilig Thuis (€155.000); wel incidenteel voor 2024.

Zaltbommel

Gedeeltelijk akkoord

1. Bijzondere Zorg: Akkoord met bedrag en met éénmalige dekking van gemeente Nijmegen. 2. Data- en informatiegestuurd werken: Akkoord. 3. Nu Niet Zwanger: Akkoord met bedrag, maar verzoek om NNZ op te nemen als facultatieve taak. 4. Indexering: Akkoord. Gemeente merkt op dat indexering voor gezondheidsmakelaars niet cf. afspraak is. De gezondheidsmakelaars werken op basis van een vastgesteld bedrag. 5. Crisisplan GGD: Akkoord. 6. Wet en regelgeving (informatiebeheer en juridische expertise): Akkoord. 7. Bedrijfsvoering: Akkoord. 8. Versterken organisatie: Niet akkoord. Gemeente ziet graag uitgewerkt plan tegemoet (met daarin een organogram van huidige en gewenste situatie). 9. Aanbesteden kantoorautomatisering: Akkoord.0 10. Veilig Thuis: Akkoord, behoudens de post ziektevervanging (€155.000) en deze op te nemen als incidentele post in 2024.

4

GGD Gelderland-Zuid Programmabegroting 2024

uitgave datum afdeling

GGD Gelderland-Zuid 07-09-2023 Directie

ons kenmerk versie status

Programmabegroting 2024

GGD/N/DIR2560/23/MP Programmabegroting 2024 v2.0 Definitief

pagina 1 van 107

Inhoudsopgave 1

2

3

4

5

6

7

INLEIDING.................................................................................................................4 1.1

KADERBRIEF .............................................................................................................. 4

1.2

PROCEDURE ............................................................................................................... 4

1.3

OPZET BEGROTING ....................................................................................................... 4

GEZONDHEID IN GELDERLAND-ZUID .........................................................................7 2.1

GEZONDHEIDSSITUATIE IN GELDERLAND-ZUID....................................................................... 7

2.2

MEERJARENSTRATEGIE GGD GELDERLAND-ZUID .................................................................... 8

2.3

RELEVANTE MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN ................................................................... 9

PROGRAMMA GGD ....................................................................................................14 3.1

OVERZICHT PROGRAMMA .............................................................................................. 14

3.2

WETTELIJKE TAKEN OPGEDRAGEN AAN DE GGD .................................................................... 16

3.3

WETTELIJKE TAKEN BELEIDSMATIG BELEGD BIJ DE GGD .......................................................... 29

3.4

WERKVELD SPECIFIEK (FACULTATIEF) ............................................................................... 39

3.5

BEDRIJFSVOERING ..................................................................................................... 47

PARAGRAFEN ...........................................................................................................58 4.1

WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ................................................................... 58

4.2

KENGETALLEN .......................................................................................................... 61

4.3

ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN .................................................................................... 61

4.4

FINANCIERING .......................................................................................................... 62

4.5

ORGANISATIE EN BEDRIJFSVOERING ................................................................................. 64

4.6

VERBONDEN PARTIJEN ................................................................................................. 64

FINANCIËN ..............................................................................................................66 5.1

OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (INCL. TOELICHTING) ......................................................... 66

5.2

UITEENZETTING FINANCIËLE POSITIE ................................................................................ 71

5.3

BEGROTINGSWIJZIGING 2023 ....................................................................................... 72

BIJLAGEN ................................................................................................................75 6.1

INVESTERINGSPLANNING .............................................................................................. 75

6.2

VERLOOPOVERZICHT VOORZIENINGEN EN RESERVES ............................................................... 76

6.3

BIJDRAGE PER GEMEENTE ............................................................................................. 77

6.4

BIJDRAGE MOOK EN MIDDELAAR ..................................................................................... 97

6.5

THEMATABEL ............................................................................................................ 98

6.6

FINANCIËLE SPELREGELS ............................................................................................ 100

LIJST VAN AFKORTINGEN ......................................................................................106

Programmabegroting 2024

pagina 2 van 107

1 Inleiding

Programmabegroting 2024

pagina 3 van 107

1

Inleiding

Voor u ligt de concept-programmabegroting GGD Gelderland-Zuid 2024. GGD Gelderland-Zuid werkt voor 14 gemeenten in Rivierenland en Regio Nijmegen. Daarnaast voert de GGD voor gemeente Mook en Middelaar de volgende taken uit: JGZ 0-18, Toezicht Wmo, Toegang Beschermd Wonen, Bijzondere Zorg/OGGZ en Veilig Thuis. In de beting zijn uniforme en facultatieve taken opgenomen; deze laatste voor zover deze door gemeenten zijn aangegeven voorafgaand aan het opstellen van deze begroting.

1.1

Kaderbrief

Op 13 oktober 2022 heeft het Dagelijks Bestuur (DB) de Kaderbrief 2024 gestuurd aan de raden van de deelnemende gemeenten. Hiermee informeerde het Dagelijks Bestuur de raden in hoofdlijnen over d ontwikkelingen voor het jaar 2024 van GGD Gelderland-Zuid, de financiële uitgangspunten en de risico’s voor 2024. Alle 14 gemeenten hebben een zienswijze gestuurd. Deze zienswijzen hebben wij verwerkt in voorliggende begroting.

1.2

Procedure

Conform de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD Gelderland-Zuid wordt de conceptbegroting 2024 voorgelegd aan de deelnemende gemeenten voor zienswijze. Het Algemeen Bestuur zal de begroting 2024 begin september 2023 vaststellen.

1.3

Opzet begroting

De onderhavige Programmabegroting GGD 2024 is opgesteld op basis van de indeling: 1. (Uniforme) taken die vanwege de Wet publieke gezondheid (Wpg) of andere wetten zijn opgedragen aan de GGD. 2. (Uniforme) taken (afkomstig uit andere wetten) die door de gemeenten (in Gelderland-Zuid) vanwege beleidsmatige keuzes zijn opgedragen aan de GGD. 3. Facultatieve taken op grond van bepaalde wensen/behoeften van de gemeenten. Deze taken worden uitgevoerd op grond van een opdrachtbrief van gemeenten op basis van een offerte van de GGD. 4. Interne dienstverlening. Conform wet- en regelgeving uit het BBV (Besluit begroting en verantwoording) is het verplicht om een aparte paragraaf Bedrijfsvoering op te nemen. Naast bovenstaande indeling wordt in de financiële tabellen niet alleen het begrotingsjaar (t) en de drie opvolgende jaren (meerjarenraming) opgenomen maar ook de voorgaande begroting (t-1) en de realisatie van de meest recente jaarrekening (t-2). Uniforme taken GGD Gelderland-Zuid draagt zorg voor het uitvoeren van taken die vanwege de Wpg of andere wetten zijn opgedragen aan GGD Gelderland-Zuid alsmede taken (afkomstig uit andere wetten) die vanwege beleidsmatige keuzes van de deelnemende gemeenten na besluitvorming in het Algemeen Bestuur zijn opgedragen aan de GGD. Deze taken tezamen worden aangeduid als uniforme taken (zie boven bij 1 en 2).

Uniforme taken zijn structurele taken van de GGD die (in principe) voor elke gemeente gelijk worden vormgegeven (qua uitvoering en kwaliteit). Voor de OGGZ/Wvggz zijn Maasdriel en Zaltbommel uitgezonderd.

Programmabegroting 2024

pagina 4 van 107

Verrekening/financiering gebeurt veelal naar rato van inwoneraantallen. Hierbij ligt een solidariteitsprincipe aan ten grondslag. Andere vormen van verrekening vinden plaats op basis van factuur: • Op basis van afname (P x Q). Voorbeeld: toezicht kinderopvang. • Op basis van werkelijke lasten. Voorbeeld: huisvesting consultatiebureaus. Facultatieve taken Daarnaast kunnen gemeenten ook extra opdrachten geven (facultatieve taken) afhankelijk van hun behoefte en de ‘couleur locale’ van de betreffende gemeente. Facultatieve taken kunnen selectief door gemeenten worden afgenomen. De dienstverlening en de prijs wordt op maat afgestemd met de gemeenten. Financiering gebeurt op basis van subsidieverlening of op basis van factuur. Uniforme en facultatieve taken in begroting 2024 GGD Gelderland-Zuid werkt integraal vanuit verbindende thema’s. Binnen de uniforme taken onderscheiden we een GGD-breed programma Onderzoek Informatie en Advies (OIA) waar meerdere afdelingen in samenwerken in lijn met de Meerjarenstrategie 2020-2023 (zie paragraaf 2.2) en producten die per werkveld zijn aangegeven. Facultatieve taken worden per werkveld aangegeven. Facultatieve taken zijn opgenomen in de begroting 2024 als deze bij het opstellen van de begroting al bekend zijn. Subsidieverstrekking voor facultatieve opdrachten vindt echter door het jaar heen plaats.

Overzicht per gemeente inclusief taakvelden Dit jaar is wederom per gemeente een overzicht opgenomen van de bijdrage 2024 inclusief de wijzigingen per gemeente ten opzichte van begroting 2023. Conform wet- en regelgeving uit het BBV is de GGD verplicht te rapporteren naar taakvelden. Gemeenten hebben deze informatie nodig voor eigen rapportages. Voorheen was dit overzicht op totaalniveau van de GGD opgenomen. Gemeenten moesten daardoor het aandeel zelf berekenen. Met ingang van de begroting 2021 wordt dit overzicht opgenomen per gemeente zodat gemeenten dit niet meer zelf hoeven te berekenen. Deze overzichten zijn opgenomen in paragraaf 6.3.

Programmabegroting 2024

pagina 5 van 107

2 Gezondheid in Gelderland-Zuid

Programmabegroting 2024

pagina 6 van 107

2 2.1

Gezondheid in Gelderland-Zuid Gezondheidssituatie in Gelderland-Zuid

Algemeen Met de meeste inwoners van Gelderland-Zuid gaat het goed. Ze voelen zich gezond en gelukkig. Dit neemt wel af met de leeftijd. Onze kinderen en jongeren groeien over het algemeen gezond op. De levensverwachting in Gelderland-Zuid (81,4 jaar) ligt iets lager dan gemiddeld in Nederland (81,7 jaar). Door de coronapandemie kwam er een eind aan de jarenlange stijging. Meer ziekten worden chronisch. Ook door de dubbele vergrijzing neemt het aantal ouderen met chronische ziekten en beperkingen toe. De verwachting is dat in 2040 in Nederland meer dan een half miljoen mensen dementie heeft. Door de explosieve stijging van het aantal mensen met dementie zullen ook de zorgkosten (nu al hoog) en de belasting op de samenleving stijgen. Binnen Gelderland-Zuid zijn de verschillen in gezondheid groot. Het is een regio met een grote diversiteit. Dit betreft diversiteit qua verstedelijking (van plattelandsdorpen tot universiteitsstad) maar ook diversiteit qua religie, politieke kleur en opleidingsniveau. Verschil in gezondheidskansen De algemene ontwikkelingen die zich voordoen in Nederland gelden ook voor Gelderland-Zuid: toename van vergrijzing, kwetsbare groepen en een duidelijk verschil in gezondheidskansen afhankelijk van achtergrond en (financiële) positie in de maatschappij. Er zijn zorgen over maatschappelijke en mentale weerbaarheid, vooral bij jongvolwassenen.

In de ‘biblebelt gemeenten’ is de vaccinatiegraad lager. In de steden Nijmegen en Tiel zijn meer problemen met rondkomen, huiselijk geweld, eenzaamheid en psychische problematiek. Ook in leefstijl en omgevingsfactoren die gezondheid beïnvloeden zien we verschillen tussen de gemeenten. Info per gemeente, dorp of wijk De GGD rapporteert over de gezondheidssituatie aan de individuele gemeenten in Gelderland-Zuid, zodat zij beleid kunnen ontwikkelen en uitvoeren dat past bij de mensen waar het om gaat. Speciale aandacht is er voor gezondheidsverschillen en de kwetsbaren in de samenleving met als doel juist ook bij deze mensen het gezondheidspotentieel zoveel mogelijk te benutten. Informatie en interactieve dashboards met relevante cijfers per gemeente, dorp of wijk in Gelderland-Zuid, afkomstig van onze grootschalige vragenlijstonderzoeken onder de diverse leeftijdsgroepen (de gezondheidsmonitors) zijn te vinden op de website van GGD Gelderland-Zuid via Gezondheid in Cijfers. In 2023 lanceren we een nieuw interactief dashboard. De GGD biedt hiermee integrale inzichten over de publieke gezondheid in Gelderland-Zuid, om hiermee juiste informatie te kunnen leveren ten behoeve van het gemeentelijk gezondheidsbeleid.

Impact van (corona)crisis De coronacrisis is gestart als een gezondheidscrisis en heeft door het langdurige karakter een grote impact op de maatschappij, zowel economisch als sociaal-maatschappelijk. Bijna alle inwoners zijn minder gaan bewegen. Bij jongeren zien we flink meer mentale gezondheidsproblemen en zorgen over de toekomst. De kansenongelijkheid in het onderwijs is toegenomen. In het algemeen zijn er grotere maatschappelijke en gezondheidsverschillen ontstaan, juist bij kwetsbare groepen. Ook de huidige energiecrisis raakt de al kwetsbaren hard. De GGD’en voeren extra monitors uit om de gevolgen en effecten van de coronacrisis voor de verschillende groepen in beeld te brengen. Op deze manier kunnen we de gevolgen duiden en kan dit aanleiding zijn voor (aanpassing van) het gemeentelijk gezondheidsbeleid.

Programmabegroting 2024

pagina 7 van 107

2.2

Meerjarenstrategie GGD Gelderland-Zuid

De meerjarenstrategie 2020-2023 is in april 2020 vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Met de meerjarenstrategie geeft de GGD inzicht in de focus, ambities, leidende principes en strategische thema’s voor de periode 2020–2023. Het Algemeen Bestuur heeft besloten om in 2023 de meerjarenstrategie te actualiseren voor de jaren 2024 t/m 2027. De raden worden hiertoe tijdig om input gevraagd. Omdat de actualisering van de meerjarenstrategie 2024-2027 plaatsvindt in 2023 en de onderhavige begroting 2024 ontwikkeld is in de eerste maanden van 2023, zijn we bij de ontwikkeling van de Programmabegroting GGD 2024 (nog) uitgegaan van (de leidende principes en strategische thema’s uit) de meerjarenstrategie 20202023. Op die manier vormt de meerjarenstrategie 2020-2023 een belangrijk inhoudelijk kader voor de Programmabegroting GGD 2024. Als professionele organisatie staan we voor geborgde kwaliteit en een doelmatige en doeltreffende organisatie. De bestuursopdracht om een ondernemende GGD te zijn, uit zich in oog hebben voor ontwikkelingen, innovatie en kansen. Hierbij is over de grenzen heen werken met andere organisaties belangrijk om daadwerkelijk (gezamenlijk) effect te kunnen bereiken. In onze praktijk geven we invulling aan onze kernwaarden kwaliteitsgerichtheid, ondernemingszin en omgevingsbewustzijn.

Er is een groeiend maatschappelijk besef van het belang van preventie en een integrale aanpak voor een gezonde leefstijl en leefomgeving. Onderkend wordt dat onderliggende factoren zoals armoede, werk en inkomen, en laaggeletterdheid heel bepalend zijn. Ook staan vraagstukken rond zorg en sociale veiligheid steeds prominenter op de agenda. Voor de uitvoering van de taken werkt de GGD vanuit twee leidende principes: 1. Aansluiting bij de gemeenten waarbij de GGD zijn lokale nabijheid verder versterkt door per gemeente dedicated teams van professionals te vormen die zich richten naar de lokale context, de zogenoemde gemeenteteams. 2. Netwerkaanpak waarbij verbinden van kennis en samenwerking met partners op lokaal, regionaal en landelijk niveau centraal staat. De netwerkaanpak kan leiden tot het samen organiseren van dienstverlening (netwerkorganisatie) om kwaliteit en integraliteit voor de inwoners te verhogen en/of dienstverlening te kunnen borgen. De maatschappelijke opgave van gemeenten, de gezondheidssituatie van onze inwoners, de lokale, regionale en landelijke ontwikkelingen en het takenpakket van de GGD vormen de uitgangspunten voor de meerjarenstrategie 2020–2023. De strategische thema’s waar de GGD in de periode 2020-2023 op inzet zijn: 1. Informatie gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven. 2.

Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg. 3. Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid. 4. Gezondheidsbescherming in het sociale en fysieke domein. Ad. 1. Dit strategisch thema is in de Programmabegroting GGD 2024 met name uitgewerkt in het programma Onderzoek Informatie en Advies (OIA). Dit programma wordt beschreven in het onderdeel Wettelijke taken opgedragen aan de GGD.

Programmabegroting 2024

pagina 8 van 107

Ad. 2. Dit strategisch thema is in de Programmabegroting GGD 2024 voornamelijk uitgewerkt in de paragrafen Gezond Leven (GL) en Jeugdgezondheidszorg (JGZ) in het onderdeel Wettelijke taken opgedragen aan de GGD. Ad. 3. In de Programmabegroting GGD 2024 is dit strategisch thema met name uitgewerkt in de paragrafen Bijzondere Zorg (BZ) en Veilig Thuis (VT), te vinden in het onderdeel Wettelijke taken belegd bij de GGD. Ad. 4. Dit strategisch thema is in de programmabegroting GGD 2024 uitgewerkt in paragraaf Algemene gezondheidszorg, in het onderdeel Wettelijke taken opgedragen aan de GGD.

2.2.1 Operationalisering en implementatie van de meerjarenstrategie: online magazine De meerjarenstrategie geeft de ontwikkelrichting aan van de GGD voor de jaren 2020-2023. De operationalisering van de meerjarenstrategie zal worden bepaald door prioritering binnen de budgettaire mogelijkheden. Deze budgettaire mogelijkheden bepalen de mate waarin resultaten kunnen worden behaald. Er is een online magazine ontwikkeld over de meerjarenstrategie. In dit magazine brengen we via verhalen van medewerkers in beeld hoe we – in de praktijk - werken aan de (leidende principes en de strategische thema’s uit de) meerjarenstrategie. De komende jaren wordt het online magazine verder gevuld zodat we over vier jaar een beeld hebben van de ontwikkelingen en resultaten die we met elkaar hebben doorgemaakt en bereikt.

2.3

Relevante maatschappelijke ontwikkelingen

Relevante maatschappelijke ontwikkelingen Pandemische paraatheid Om te zorgen dat GGD’en beter voorbereid zijn op een mogelijke volgende pandemie, heeft het Kabinet voor 2023 en 2024 geld vrijgemaakt. Het gaat landelijk om € 38 miljoen in 2024; voor GGD Gelderland-Zuid is dat circa € 1,75 miljoen. Dit geld is bedoeld om de pandemische paraatheid te versterken. GGD GHOR Nederland en de GGD’en hebben daarvoor het plan “Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid GGD’en” opgesteld. Het door VWS vrijgemaakte geld is bedoeld voor de uitvoering van dit plan. Het doel is om in 2023 en 2024 te zorgen dat de eerste kwetsbaarheden in de pandemische paraatheid van GGD’en worden weggenomen. Zo trekken de GGD’en, waaronder ook GGD Gelderland-Zuid, aanvullende capaciteit aan, onder andere expertise die in de coronacrisis waardevol bleek. Ook worden er activiteiten gestart om te zorgen voor een versterking van de regionale samenwerking. Daarnaast is een Landelijke Functionaliteit Infectieziektebestrijding (LFI) opgericht. Met de LFI wordt de landelijke regie op de infectieziektebestrijding ten tijde van een pandemie versterkt. De opzet van een duidelijke, landelijke aansturing moet ervoor zorgen dat een toekomstige infectiecrisis slagvaardiger kan worden bestreden.

Vaccinatievoorziening bij de GGD Staatssecretaris Van Ooijen heeft in juli 2022 het principebesluit genomen om een publieke vaccinatievoorziening voor volwassenen bij de GGD'en te organiseren. Met deze

Programmabegroting 2024

pagina 9 van 107

vaccinatievoorziening wordt een belangrijke stap gezet richting een toekomstbestendig en wendbaar vaccinatiestelsel voor alle volwassenvaccinaties. Deze verandering van het vaccinatiestelsel wordt gefaseerd doorgevoerd. Voor de griep- en pneumokokken-vaccinaties - die nu door de huisartsen worden aangeboden - zal worden gekeken bij welke partij deze vaccinatie in de toekomst het beste past. Voorlopig blijven de huisartsen deze vaccinaties gewoon uitvoeren. GGD Gelderland-Zuid zal de coronavaccinaties en de vaccinaties, die gegeven worden door de Jeugdgezondheidszorg zoveel mogelijk invlechten in de te organiseren vaccinatievoorziening. Uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma (RVP) De ontwikkeling van het Rijksvaccinatieprogramma staat niet stil. Er komen nieuwe vaccins op de markt, de kennis over vaccinaties neemt toe en soms komt een nieuwe infectieziekte in beeld. In de komende jaren worden er nieuwe vaccinaties aan het RVP toegevoegd. Voor de uitvoering van de uitbreiding van het RVP en de monitoring daarvan wordt extra geld gestort in het gemeentefonds. De vaccinaties zelf worden bekostigd door het RIVM. Het Kabinet heeft besloten om de vaccinatie tegen het rotavirus aan te gaan bieden aan alle pasgeborenen in Nederland en structureel op te nemen in het RVP. Het streven is deze vaccinatie vanaf begin 2024 aan te bieden.

Ook zal de Gezondheidsraad de vaccinatie tegen meningokokken B over een paar jaar opnieuw beoordelen. Maar ook andere vaccinaties blijven in de toekomst hoog op de agenda van wetenschappers en beleidsmakers staan. Met de toenemende kennis wordt het mogelijk om tegen steeds meer ziekten te vaccineren. Zo kunnen infectieziekten en de gevolgen hiervan nog verder worden teruggedrongen. Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024 In 2020 is de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024 verschenen. Iedere vier jaar brengt het Ministerie van VWS de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid uit. Dit is zo vastgelegd in de Wet publieke gezondheid (Wpg). De nota getiteld ‘Gezondheid breed op de agenda’ beschrijft de landelijke prioriteiten op het gebied van publieke gezondheid en is richtinggevend voor het lokale gezondheidsbeleid van gemeenten. In de gezamenlijke visie wordt uitgegaan van: 1. De invloed van achterliggende problematiek, zoals armoede, laaggeletterdheid, eenzaamheid, werkloosheid, etc. Onder druk van armoede en stress neemt het ‘doe-vermogen’ van mensen af, waardoor zij veel minder in staat zijn om in actie te komen om hun situatie te verbeteren. Mensen in een kwetsbare situatie hebben daardoor een hoger risico op een slechtere gezondheid. 2. Het concept positieve gezondheid. Bij het versterken van de sociale omgeving is participatie en zoveel mogelijk eigen regie van belang.

Dit komt tot uiting in het concept positieve gezondheid. Dit gaat uit dat een mens meer is dan zijn ziek zijn, van regie over het eigen leven en aandacht voor wat (voor het individu) betekenisvol is, om zo de eigen veerkracht te benutten en te versterken. Om hierin te ondersteunen wordt ingezet op digitale innovaties en toegankelijk maken van e-health. 3. Samenwerking waarbij gezondheid een verbindend thema is bij alle beleidsvelden (Health in all policies). In de nota staan 4 actuele gezondheidsvraagstukken centraal, waar Rijk en gemeenten de komende jaren samen mee aan de slag gaan, namelijk: 1. Het verbeteren van gezondheid in de fysieke- en sociale leefomgeving. 2. Het verminderen van gezondheidsachterstanden. 3. Het verlagen van de druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen. 4. Het bijdragen aan vitaal ouder worden. Deze vier gezondheidsvraagstukken komen voort uit de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) 2018 en zijn specifiek gekozen, omdat deze gezondheidsvraagstukken een grote ziektelast veroorzaken, leiden tot de grootste gezondheidswinst voor kwetsbare groepen of kunnen leiden tot kostenbeheersing in de zorguitgaven. De Meerjarenstrategie 2020-2023 van onze GGD sluit goed aan bij de ontwikkelingen en prioriteiten zoals benoemd in de landelijke nota.

Programmabegroting 2024

pagina 10 van 107

Integraal Zorg Akkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) In september 2022 ondertekende het Kabinet met zorgverzekeraars en verschillende zorgpartijen het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Het IZA heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Om dit te bereiken zijn afspraken gemaakt tussen het Ministerie van VWS en een groot aantal partijen in de zorg, waaronder huisartsen, de GGZ, de ouderenzorg en de verzekeraars. In het IZA is vastgelegd dat gemeenten en zorgverzekeraars een regiobeeld (en -plan) opstellen. De GGD wordt genoemd als kennispartner bij het opstellen van het regiobeeld. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is februari 2023 ondertekend door VNG, VWS, ZN en GGD GHOR Nederland. Het akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. En biedt voor gemeenten en hun GGD kansen op het terrein van gezondheidsbevordering en preventie. In het GALA hebben het Rijk, gemeenten, verzekeraars en GGD GHOR Nederland afspraken gemaakt over hoe het preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt en duurzaam kan worden geborgd.

De doelen van het GALA zijn ontleend aan het Nationaal Preventieakkoord, de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024 (zie boven) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). De ondertekenaars richten zich op de volgende gemeenschappelijke doelen: • Terugdringen gezondheidsachterstanden • Een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten • Het versterken van de sociale basis • Een gezonde leefstijl • Versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid • Vitaal ouder worden • Totstandkoming regionale preventie-infrastructuur • Inrichting ketenaanpakken op terrein van: Kansrijke Start, Valpreventie ouderen, Aanpak overgewicht kinderen, Gecombineerde Leefstijlinterventie bij overgewicht/obesitas van volwassenen en Welzijn op recept. Per doel staat in het GALA een beoogd resultaat beschreven en de acties die door VWS, gemeenten, GGD’en en/of verzekeraars moeten worden uitgevoerd. Voor de uitvoering van het GALA wordt geoormerkt budget beschikbaar gesteld in de vorm van een Specifieke Uitkering (SPUK), zodat gemeenten lange- termijnplannen kunnen maken.

Naast algemene en specifieke gezondheidsdoelen die in het GALA worden benoemd (zie boven) is er in het GALA aandacht voor: • het versterken van de kennisfunctie van de GGD (mede voor het goed kunnen ondersteunen van gemeenten bij hun gemeentelijk gezondheidsbeleid) en • de coördinatie van de regionale aanpak/samenwerking preventie. Het GALA benoemt dat de GGD een belangrijke rol kan spelen in het tot stand brengen en faciliteren van bovengemeentelijke (regionale) samenwerking. Beide zaken zijn van groot belang voor het ontwikkelen en versterken van een regiobeeld, regioplan en transformatieplan, die ook in het IZA worden genoemd. Forensische geneeskunde Door landelijk verhoogde kwaliteits- en opleidingseisen is er een grote schaarste ontstaan aan forensisch geneeskundigen. Het lukt de GGD nog maar moeizaam om dienstroosters voor forensische geneeskunde rond te krijgen. De IGJ, OM en Politie zijn in eerdere jaren gewaarschuwd dat dit op enig moment niet meer lukt (‘code zwart’). Deze problematiek is ook bij andere GGD’en merkbaar en in deze regio’s kan op dit moment de continuïteit van dienstverlening niet altijd worden gegarandeerd. Dit maakt dat als we niets doen, de continuïteit van de uitvoer van dienstverlening, waaronder de wettelijke taak gemeentelijke lijkschouw, ook in de regio van GGD Gelderland-Zuid in het gedrang komt.

Daarnaast is er door de landelijke schaarste een opwaartse druk op salarissen van artsen en tarieven van ZZP’ers.

Programmabegroting 2024

pagina 11 van 107

Om ervoor te zorgen dat de taken van de GGD’en zo toekomstbestendig mogelijk zijn georganiseerd is het voorstel om voor Forensische geneeskunde bovenregionaal samen te werken met 5 GGD’en in de regio Oost Nederland. Hierbij is het streven de GGD NOG als Centrum GGD te laten functioneren. Aan het uitwerken van deze samenwerking zijn incidentele (transitie)kosten verbonden. Voor 2024 kan dit betekenen dat de taak Forensische geneeskunde niet meer wordt uitgevoerd door GGD Gelderland-Zuid. Er is een risico dat de kosten hoger uitvallen door hogere kwaliteitseisen, hogere personeelskosten (schaarste zorgt voor een kosten opdrijvend effect), veranderde organisatie en de genoemde transitiekosten. De transitiekosten zijn tijdelijk van aard. Gezondheid in de fysieke en sociale woonomgeving / Omgevingswet De omgeving waarin mensen wonen, werken en leven is één van de factoren die hun gezondheid beïnvloedt. Het betreft zowel gezondheidsbescherming (tegen geluid, gevaarlijke stoffen, geurhinder, ziekteverwekkers, hittestress, etc.) als gezondheidsbevordering (een omgeving met groen die uitnodigt tot bewegen, ontmoeten en ontspannen). De Omgevingswet, die op 1 januari 2023 van kracht wordt, zet in op een gezonde en veilige leefomgeving. De Omgevingswet combineert een groot aantal wetten en brengt het fysieke en het sociale domein bij elkaar.

Van belang hierbij is de participatie van de verschillende stakeholders om te komen tot een evenwichtige inrichting van de omgeving (ruimtelijke ordening), die gezond en veilig opgroeien en vitaal ouder worden ondersteunt. De landelijke gezondheidsnota geeft prioriteit aan het verbeteren van de leefomgeving in wijken/gebieden met gezondheidsachterstanden. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming In opdracht van de VNG, de Ministeries van J&V en VWS is in 2021 een toekomstscenario voor een nieuwe inrichting voor de Nederlandse jeugd en gezinsbescherming ontwikkeld. Het toekomstscenario schetst op hoofdlijnen hoe de kind- en gezinsbescherming er over zo’n vijf tot tien jaar uit zou kunnen zien. Dit houdt in: Om kinderen en gezinnen heen staat het (gemeentelijk) Lokaal Team dat hulp verleent. In het op te richten Regionaal Veiligheidsteam worden functies van de Gecertificeerde Instellingen, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming samengebracht. Er is één vast gezicht binnen het Lokaal Team dat indien nodig samen optrekt met een professional uit het op te richten Regionaal Veiligheidsteam. Het gezin krijgt dus een vaste professional of een vast duo dat gedurende de periode van hulpverlening bij hen betrokken blijft.

Het scenario betekent een grote innovatie en verandering in de jeugdbeschermingsketen, waarbij wordt overgestapt van een kind- naar een gezinsgerichte benadering. Van een estafettemodel waar meerdere organisaties het stokje doorgeven naar een teammodel. Van verschillende professionals in een gezin naar één vertrouwd gezicht. Kennis en deskundigheid op het gebied van zorg en veiligheid worden samengebracht. De uitgangspunten en realisatie van dit scenario kunnen grote organisatorische consequenties hebben voor de lokale sociale wijkteams, Raad voor de Kinderbescherming, Gecertificeerde Instellingen en ook voor (de organisatorische inbedding van) Veilig Thuis binnen de GGD; een afsplitsing van Veilig Thuis kan frictiekosten met zich meebrengen. De gecertificeerde instellingen, de Veilig Thuis-organisaties, de Raad voor de Kinderbescherming en de jeugdhulpregio’s in Gelderland hebben de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming opgesteld. Eén van de afspraken is om te werken met een Toekomsttuin, waarbij ervaring wordt opgedaan met werken volgens het toekomstscenario. In 2023 is gestart met twee Toekomsttuinen (in Nijmegen Dukenburg en Zaltbommel). Ook Veilig Thuis neemt deel aan deze proeftuinen. De inzet wordt gefinancierd door DUVO van centrumgemeente Nijmegen en extra middelen vanuit het Rijk. Oekraïense vluchtelingen Op 24 februari 2022 viel Rusland Oekraïne binnen.

Er kwam een grote vluchtelingenstroom op gang uit Oekraïne. De Veiligheidsregio’s organiseren samen met de gemeenten de opvang van de Oekraïense vluchtelingen. De GGD verzorgt de publieke gezondheidszorg voor deze groep. Het Rijk vergoedt de kosten die hiervoor gemaakt worden, via onder andere een meerkostenregeling Oekraïne.

Programmabegroting 2024

pagina 12 van 107

3 Programma GGD

Programmabegroting 2024

pagina 13 van 107

3 3.1

Programma GGD Overzicht programma

Programmabegroting 2024

pagina 14 van 107

Vier pijlers van betrouwbare publieke gezondheid De minister van VWS heeft in 2014 verschillende pijlers van de GGD benoemd voor een robuuste vormgeving van de publieke gezondheid. Deze vier taken acht de minister “voor het fundament van de publieke gezondheid van zo essentieel belang, dat zij op een uniforme wijze moeten worden geborgd. Ze vragen een gespecialiseerde deskundigheid met een hoge mate van continuïteit en duidelijke aanspreekpunten (zowel voor de lokale als de landelijke overheid). Deze taken dienen daarom bij de GGD’en te worden belegd en vormen de vier pijlers van iedere GGD. Rijk en gemeenten moeten, vanuit ieders eigen verantwoordelijkheid, de kwaliteit van deze pijlers gezamenlijk verankeren”. De vier pijlers zijn in de brief van de minister in onderstaande figuur verbeeld.

Deze vier pijlers komen in de begroting van de GGD terug bij de uniforme taken (professioneel geborgde uitvoering van wettelijke taken), maar kennen ook een facultatieve component die per gemeente (of groep van gemeenten) wordt afgenomen.

Programmabegroting 2024

pagina 15 van 107

3.2

Wettelijke taken opgedragen aan de GGD

3.2.1

Programma Onderzoek Informatie en Advies (OIA)

Wat houdt het in? Datagestuurd werken voor de GGD is van belang om de taken effectiever en efficiënter uit te voeren, nu en in de toekomst. We zien duidelijke opbrengsten bij het ontwikkelen en gebruik van dashboards. De opbrengsten zijn zowel voor de GGD interne organisatie van belang (sturing op resultaat, optimalisatie bedrijfsprocessen), als voor de inwoners (samenhangende zorg, snelle feedback loops) en voor de gemeenten (inzicht in in- door- en uitstroom, bijvoorbeeld bij Veilig Thuis en Toegang BW/MO) waarop beleidsbeslissingen kunnen worden gebaseerd. In onze rol als proactieve kennispartner geeft datagestuurd werken beter inzicht in samenhangende gezondheidsgegevens. Het helpt de gezondheidsmakelaars bij het adviseren van gemeenten en het organiseren van preventie in het sociale domein. Het ondersteunt de gemeenten bij het maken van keuzes in het lokale (preventieve) gezond- en veiligheidsbeleid. Ook gemeenten zijn bezig met dataen informatiegestuurd werken. De GGD levert cijfers uit de gezondheidsmonitors. Deze informatie kunnen we verder analyseren en verrijken met andere databronnen. Deze bronnen bestaan uit open data, maar ook uit data vanuit de werkvelden van de GGD, zoals jeugdgezondheidszorg, Bijzondere Zorg, Veilig Thuis etc., of data van gemeenten. Door samen met gemeenten op te trekken, kunnen we thematisch relevante data met elkaar combineren.

Denk bijvoorbeeld aan gegevens over de gezondheid/eenzaamheid van ouderen koppelen aan kenmerken van een wijk en aan de inzet van een casemanager dementie. Of door verwijzingen vanuit onze jeugdartsen te koppelen aan inzichten van jeugdhulpverlening en jeugdzorg en aan inkoopgegevens van de gemeente. Vanuit de GGD willen we met cijfers uit deze werkvelden aansluiten op de inzichten vanuit de gemeente om kwetsbare groepen eerder in beeld te krijgen. Vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) wordt ingezet op het maken van regiobeelden. De zorguitdagingen zijn voldoende in beeld. Om preventie te verstevigen is het belangrijk om inzichten uit het sociale domein te koppelen aan het medische domein. Verstevigen van de basis Datagestuurd werken vereist een goed ingerichte, veilige en overzichtelijke datainfrastructuur. Met dataspecialisten en gerichte data-tooling kunnen we bestaande data omzetten naar relevante visuals, rapportages en dashboards. Deze zijn ondersteunend aan de ontwikkeling, uitvoering en monitoring van het gezondheids- en veiligheidsbeleid. Beleidsmedewerkers binnen (en waar relevant) buiten de GGD krijgen hiermee structurele inzichten. Deze kunnen naar wens verder worden toegepast en verdiept.

Stand van zaken Infrastructuur: We zijn datastromen (structureel) aan het inrichten en hebben dashboards opgezet voor het Meldpunt Bijzondere Zorg, Centrale Toegang Maatschappelijke Opvang, Toegang Beschermd Wonen, Veilig Thuis en JGZ. Vanuit deze data gaan we thematisch relevante informatie destilleren als aanvulling op onze gebiedsprofielen. We werken continu aan het optimaliseren van een veilige en schaalbare technische infrastructuur voor de opslag en verwerking van data. Zo is in 2022 een nieuwe applicatie in gebruik genomen, waarmee we goed (digi)toegankelijke inzichten kunnen realiseren, die we openbaar kunnen publiceren. Data en data-expertise: Vanuit de gezondheidsmonitors worden verschillende gebiedsprofielen gemaakt, die we verder verdiepen om – voor gemeenten – specifieke doelgroepen te bekijken. Zo verfijnen we bijvoorbeeld de resultaten op doelgroepen die aangeven moeite te hebben met rondkomen of kunnen we gezondheidsindicatoren relateren aan de omgeving. Ook kunnen we door gebruik te maken van de regionale dataset geavanceerde analysetechnieken toepassen om meer