Adviesrapport ‘Nijmegen verdient groei!’

Woord vooraf

In de eerste maanden van 2022 hebben Nijmeegse culturele organisaties en instellingen hard gewerkt aan hun plannen voor de komende jaren. En dat in een periode van onzekerheid: twee coronajaren achter de rug, en onzeker hoe de sector zich de komende maanden, misschien jaren, kan en gaat herstellen. De commissie Groei. heeft in april tijdens pitches kennisgemaakt met al deze instellingen en heeft zich daarna over deze aanvragen gebogen. De commissie realiseerde zich al die tijd dat ze voor een moeilijke opgave stond. Het budget voor de regeling Meerjarige Culturele Programma’s was ruim tweeëneenhalf keer overvraagd en er waren naast terugkerende instellingen ook nieuwkomers in de regeling. Dat maakte het adviseren niet gemakkelijk. Voor u ligt het adviesrapport waarin de commissie uitspraak doet over deze aanvragen. Ze adviseert de gemeente over deze aanvragen en ze heeft gemeend een en ander van een inleiding te moeten voorzien. Niet alleen om de manier van werken toe te lichten, maar ook om algemene aandachtspunten onder de aandacht te brengen. De komende jaren zijn spannend voor de culturele sector. Ze zijn ook spannend voor de Nijmeegse sector. In het zopas gepresenteerde coalitieakkoord, tijdens de advisering nog niet wereldkundig, wordt extra geld vrijgemaakt voor kunst en cultuur.

De commissie is verheugd, want alleen op die manier kan er in Nijmegen daadwerkelijk gewerkt worden aan groei, de groei die in de cultuurvisie uit 2020 staat beschreven. De stad en haar inwoners verdienen die culturele groei. De commissie hoopt nog meer groei te kunnen zien, de komende jaren, zowel artistiek als zakelijk. Ze hoopt daarnaast dat de gemeente als stevige partner van de culturele sector blijft fungeren. De stad wordt er mooier van, en de mensen gelukkiger. Daar is de commissie van overtuigd.

Adviescommissie Groei: Joy Arpots, Jacki Dodemontová, Jenneke Harings (voorzitter), Marcel Kranendonk, Claudia Linders.

Inhoudsopgave Deel 1

Algemeen

5

Inleiding

6

1. Opdracht en werkwijze

7

2. Financieel kader

8

3. Beoordelingscriteria

10

4. Groei in 2022 - algemene bevindingen

14

5. Conclusies en aanbevelingen

17

6. Slot

Deel II

Adviezen Meerjarige Culturele Programma’s

19

ACBN

51

Maelwael Van Lymborch

21

Aroma

53

Moderne Muziek Nijmegen

23

Beatwise

55

Nijmeegse Orgelkring

25

Brebl

57

NOX

27

Camerata de’ Bardi

59

NYMA Makersplaats (NYMA

29

Club Goud (In Samenwerking Met)

61

NYMA Theater (TG Gras)

31

De Basis

63

Otis Talent

33

Derde Wal

65

P-Art (The Big Draw)

34

Dziga

67

P-OST (Expo Plu)

36

ElanArt

69

Phion

38

Extrapool (Kulturele Nijmeegse

71

Platform DIS

73

RUIS

Universele Stichting) 40

Fabrikaat

75

Schemerlicht

42

Festival de Oversteek

77

Stagement Theaterproducties

44

Festival Jazz International Nijmegen (FJIN)

79

TG Greppel

46

Hubert

81

The Mansion

48

InScience

83

Waalhalla

50

Jazz Impro Nijmegen (JIN)

Deel III Bijlagen 85

Bijlage 1: Regeling Meerjarige Culturele Programma’s

87

Bijlage 2: Overzicht alle ingediende aanvragen

98

Bijlage 3: Financieel kader

92

Bijlage 4: Richtlijnen Meerjarenbeleidsplan

Inhoud

Deel I

Algemeen

Inleiding

Deel I Algemeen

Voor de tweede keer heeft de commissie Groei. zich gebogen over meerjarenaanvragen van culturele organisaties en instellingen in Nijmegen. Voor de regeling Meerjarige Culturele Programma’s dienden 34 culturele organisaties en instellingen hun plannen in. Deze plannen zijn tot stand gekomen in een periode van onzekerheid: de laatste lockdown eindigde op 26 januari, daarna bleven beperkende coronaregels van kracht. Op 15 maart werd in een persconferentie aangekondigd dat alle coronaregels met ingang van 23 maart zouden vervallen. De deadline voor het indienen van de aanvragen was 1 april. De cultuursector is zich nog aan het herstellen en dat gaat niet van de een op de andere dag. Ondanks dat ziet de commissie ambitie en toekomstvisie in de ingediende plannen. En ja, ook groei, waarop de cultuurvisie Groei. uit 2020 aanstuurde. Deze visie vormt het startpunt van een sterke culturele infrastructuur in Nijmegen, een bloeiend cultureel ecosysteem. We zien dat culturele organisaties ook stappen hebben kunnen zetten met een bijdrage uit een van de twee coronaregelingen uit 2021 (Makersfonds, Weerbaar & Wendbaar). Niet altijd is die groei te rechtvaardigen: de gemaakte sprongen zijn groot, soms te groot, en leunen vaak te zwaar op subsidie van de gemeente. Het is de moeite waard te investeren in een sector die professionaliseert, maar dat kan ook stapsgewijs.

Tussen de aanvragers zitten nieuwe organisaties. Ook ziet de commissie instellingen terug die twee jaar geleden, vaak als nieuwkomer, voor twee jaar aanvroegen. En ze ziet instellingen terug die twee jaar geleden voor vier jaar aanvroegen, maar voor twee jaar kregen; de commissie heeft deze instellingen destijds uitgedaagd met sterkere plannen te komen. In het vorige adviesrapport heeft de commissie een pleidooi gehouden voor aan al deze aanvragers. Dat maakte de beoordeling ingewikkeld, en de integrale afweging zo mogelijk nog ingewikkelder. In het algemene deel van dit adviesrapport gaat de commissie in op de opdracht en werkwijze, de beoordelingscriteria, de algemene bevindingen naar aanleiding van de ingediende plannen, en daaruit voortvloeiend aandachtspunten voor zowel de aanvragers als de gemeente.

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

structureel meer middelen. Ze voorspelde dat een beperkt budget geen recht zou doen

5

1. Opdracht en werkwijze

Deel I Algemeen

a. Opdracht De commissie Groei. werkt volgens het ‘Reglement Adviescommissie Groei.’ zoals dat op 10 december 2019 door het college van B&W is vastgesteld. Voor de subsidieregeling waarover de commissie in dit rapport adviseert, luidt de opdracht als volgt: ‘De commissie heeft tot taak het college eenmaal per twee jaar schriftelijk te adviseren in het kader van de subsidieregeling Culturele Programma’s Nijmegen.’ De opdracht is bij die advisering de aanvragen te toetsen aan de criteria en de voorwaarden die zijn vastgesteld in de subsidieregelingen. Daarbij heeft de commissie rekening gehouden met de voorwaarde dat een aanvraag aan minimaal een van de criteria en/of voorwaarden moet voldoen. De gemeente heeft de commissie Groei. in het voorjaar van 2022 gevraagd te adviseren over 34 aanvragen die zijn binnengekomen voor de regeling Meerjarige Culturele Programma’s. De regeling is opgenomen als bijlage bij dit adviesrapport. b. Werkwijze De commissie bestond voor deze ronde uit zes commissieleden: Joy Arpots (voorzitter tijdens de pitches), Jan Flubacher (t/m 31 mei), Marcel Kranendonk, Jacki Dodemontová, Claudia Linders en Jenneke Harings. De laatste heeft na de pitches de rol van voorzitter van deze ronde op zich genomen. De commissie heeft deze beoordeling in vier stappen doorlopen. • Alle commissieleden hebben alle plannen en begrotingen bekeken. Per instelling doken

een pitch, waarbij minimaal vier van de zes commissieleden aanwezig waren. • De aanvragen zijn individueel besproken. Vanuit die bespreking volgde een conceptadvies. • Na het bespreken van alle aanvragen heeft de commissie tijd genomen voor de integrale afweging, waarbij alle aanvragers naast elkaar zijn gezet.

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

twee dieplezers in alle bijlagen en andere aangeleverde stukken. • Alle instellingen hebben de mogelijkheid gekregen hun aanvraag toe te lichten tijdens

6

2. Financieel kader

Deel I Algemeen

a. Meerjarige Culturele Programma’s Voor de regeling Meerjarige Culturele Programma’s is in deze ronde €939.000 beschikbaar. In totaal hebben de 34 organisaties voor €2.322.029 aangevraagd. Dat is ruim tweeëneenhalf keer het beschikbare bedrag. De commissie adviseert over 26 organisaties positief, waarvan er vier zijn waarvoor op dit moment geen middelen beschikbaar zijn. De commissie adviseert de gemeente 16 organisaties een deel van het aangevraagde bedrag toe te kennen. Waar de commissie adviseert voor twee jaar toe te kennen, ging ze uit van de gemiddelde subsidiebehoefte over 2023-2024. b. Eenjarige Culturele Subsidies In een aantal gevallen verwijst de commissie een aanvrager, over het algemeen nieuwkomers in de MCP-regeling, naar de regeling Eenjarige Culturele Subsidies die in het najaar van 2022 opengesteld wordt. Het budget voor die regeling is bescheiden. De commissie ziet dat de coronaregeling Weerbaar & Wendbaar ervoor gezorgd heeft dat organisaties zich hebben kunnen ontwikkelen. Ook een dergelijke regeling zou voor een aantal organisaties uitkomst bieden en structureler kunnen bijdragen aan de sector –

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

hierover meer bij de aanbevelingen aan de gemeente.

7

3. Beoordelingscriteria

Deel I Algemeen

a. Beoordelingscriteria MCP De commissie heeft de plannen beoordeeld volgens acht beoordelingscriteria. Anders dan twee jaar geleden is ‘talentontwikkeling’ een eigenstandig criterium. •

Artistieke kwaliteit

•

Innovatie, creativiteit, experiment

•

Educatie en/of participatie

•

(Inter)nationale uitstraling en bereik

•

Meerwaarde voor de stad

•

Verbinding met andere domeinen

•

Ondernemerschap

•

Talentontwikkeling

Voor de toelichting op de beoordelingscriteria verwijzen we naar de ’Richtlijnen Meerjarenbeleidsplan’ (zie bijlage 4). b. Culturele codes De instellingen is gevraagd te reflecteren op de drie culturele codes: Fair Practice Code, Code Diversiteit & Inclusie en de Code Cultural Governance. De commissie ziet nog te weinig dat deze codes een geïntegreerd onderdeel uitmaken van de bedrijfsvoering. In vrijwel alle gevallen nodigt ze organisaties uit het werken met de codes professioneler aan te pakken.

elkaar gezet. Daarbij heeft ze gekeken naar: verdeling disciplines, overall beeld, verdeling totaalbudget en hoogte van de subsidiebedragen. Ook keek de commissie naar de post ‘onvoorzien’ die volgens de regeling niet opgenomen mag worden in de begroting. Waar de commissie adviseert het volledige bedrag te honoreren, is deze post van de volledige begroting gehaald en daarom ook van het subsidiebedrag. Zoals al in de inleiding aangegeven heeft de commissie moeten werken met een budget dat ruim overvraagd was. Daarom brengt de commissie vier soorten adviezen uit, waarbij ze de gemeente vraagt voor álle positief beoordeelde plannen budget te vinden. Deze adviezen vallen dus uiteen in vier categorieën: •

Positief, volledig honoreren

•

Positief, deels honoreren

•

Positief, geen budget

•

Niet honoreren

Waar de commissie adviseert deels te honoreren, vindt ze dat de organisatie in staat moet worden gesteld om een nieuwe begroting in te dienen op basis waarvan de gemeente

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

c. Integrale afweging MCP In de integrale afweging zijn de instellingen waarover de commissie positief was naast

8

Deel I Algemeen

prestatieafspraken met de organisatie kan maken. De commissie adviseert de gemeente om ook voor organisaties met een positief advies waarvoor het budget op dit moment

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

ontoereikend is aanvullende middelen te zoeken.

9

4. Groei in 2022 algemene bevindingen

Deel I Algemeen

a. Groei in 2022: algemeen beeld Met de komst van de cultuurvisie, en het formaliseren van het aanvragen van gemeentelijke subsidie, komen meer organisaties en instellingen in aanmerking voor ondersteuning. In 2021 kwamen al vijftien nieuwkomers binnen via de MCP-regeling. Dit jaar komen daar nog zeven instellingen bij. Samen met de C6 en de in 2020 voor vier jaar gehonoreerde culturele organisaties, vormen de 24 gehonoreerde organisaties een divers samengestelde gemeentelijke culturele infrastructuur. Van de nieuwkomers hebben we een aantal organisaties eerder gezien bij de Eenjarige Culturele Subsidies; zij groeien door. Ook zien we dat organisaties gegroeid zijn door tussentijdse investeringen vanuit Weerbaar & Wendbaar, de coronaregeling die organisaties in staat moest stellen om te professionaliseren. Twee jaar geleden zag de commissie dat organisaties nog moesten wennen aan het werken met een regeling die vanuit een cultuurvisie vertrekt. Zo constateerde ze dat culturele organisaties nauwelijks de verbinding met andere domeinen zochten. Projecten die daadwerkelijk bijdragen aan ‘cultuur voor iedereen’ waren ook schaars. Dat is twee jaar later niet veel anders, al kan corona daarin een rol hebben gespeeld. Overeind blijven was wellicht belangrijker dan aansluiting zoeken bij de cultuurvisie.

Toch zou de commissie graag zien dat de sector nog beter kijkt naar de culturele stad die Nijmegen wil zijn en hoe verschillende organisaties en instellingen daaraan kunnen bijdragen. Dat betekent ook dat in sommige gevallen scherpere artistieke keuzes kunnen worden gemaakt, sterkere artistieke en onderscheidende visies en profielen kunnen worden ontwikkeld. Hoewel de commissie beaamt dat groei mogelijk is, ziet ze de druk op het cultuurbudget ondernemerschap. Waarmee wil de commissie zeggen dat de gepresenteerde financieringsmixen in de regel nog erg smal zijn. In de aanvragen is weinig te zien van de 025-gedachte. De commissie ziet dat het P-OST gelukt is om daadwerkelijk vanuit twee standplaatsen te werken en dat Phion nog steeds een succesvol educatieproject in Hatert tot stand brengt. Het is van belang in de gaten te houden wat de landelijke ontwikkelingen zijn: als de regio een rol blijft spelen in de afstemming tussen overheden, en daar zet het Rijk weer meer op in, dan is het van belang de 025-samenwerking nieuw leven in te blazen. Het gebrek aan (toekomstige) middelen vanuit de provincie kan hierbij een spelbreker zijn. Hierboven noemt de commissie enkele punten waarop de sector verder kan groeien en professionaliseren. Ze is in sommige gevallen coulant geweest, om ook niet nu, na twee coronajaren, grote schade aan de Nijmeegse culturele infrastructuur aan te brengen.

Maar ze verwelkomt over twee jaar graag nog betere plannen, zowel artistiek als zakelijk. Die zijn nodig om de culturele sector in Nijmegen tot volle wasdom te laten komen. Om professionalisering op maat mogelijk te maken zou een professionaliseringsregeling zoals Wendbaar & Weerbaar de sector ten goede komen. De gemeente zou ook kunnen nadenken

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

van de gemeente toenemen. Dat budget moet meegroeien, maar dat geldt óók voor het

10

over het inzetten van ‘kennisvouchers’. Voorbeelden zijn er in den lande: een organisatie

Deel I Algemeen

ontvangt subsidie om tijdelijke deskundigheid in te huren. Investeren in de organisaties en instellingen die er nu zijn, is gezamenlijk bouwen aan een culturele toekomst. b. Groei in 2022: beeld van de sector De commissie heeft, met de toekenningen uit de eerste ronde nog vers in het geheugen, in deze tweede ronde van de MCP een aardig beeld gekregen van de culturele sector in Nijmegen. De meeste disciplines komen in de stad aan bod. Beeldende kunst is met drie sterke spelers (P-OST, Ruis, Extrapool) goed vertegenwoordigd. Drie participatieprojecten dragen bij aan ‘cultuur voor iedereen’ uit de cultuurvisie: Club Goud, ElanArt en Aroma. Naast de eerder voor vier jaar gehonoreerde PopSport en PopWaarts, zien we nu De Basis terug in de MCP. Daarnaast blijkt Nijmegen voedingsbodem voor ‘andere’ muziek. Op de jazz komen we hieronder terug. Met hun aanvragen zorgen de Nijmeegse Orgelkring, stichting Moderne Muziek, Phion en Camerata de’ Bardi voor diverse andere kleuren op het muzikale palet. Ook is Nijmegen rijk aan bijzondere festivals. De commissie is positief over nieuwkomer Schemerlicht. InScience, Music Meeting en Festival de Oversteek zijn niet meer weg te denken uit het Nijmeegse festivallandschap. Fabrikaat, Hubert, Kunstnacht en NOX (Besiendershuis) dragen alle vier op hun eigen manier bij aan de specifieke Nijmeegse infrastructuur.

Drie sectoren verdienen specifiek aandacht. Theater Twee jaar geleden adviseerde de commissie aan de gemeente een kwartiermaker aan te stellen om de theatersector te onderzoeken. Waar lagen kansen en waar zou investering duurzaam zijn? Het onderzoek door BlueYard bood geen antwoord op deze vragen. Destoneelgroepen, zeer verschillend van aard, zich verder ontwikkeld en geprofessionaliseerd hebben. TG Greppel en TG Gras dienden veelbelovende aanvragen in die de commissie positief beoordeelt. Ook Otis moet hierbij genoemd worden: met een bijzondere programmering in de kleine theaters in Nijmegen, en een focus op diversiteit en inclusie, staat deze organisatie inmiddels ook aardig op de kaart. Ze verdienen het alle drie om de komende twee jaar hun plek in de Nijmeegse culturele infrastructuur te verstevigen. Jazzkader Met een samenwerkingsovereenkomst en een gezamenlijke aanvraag presenteerden Jazz Impro Nijmegen (JIN), Otis, Brebl en Festival Jazz International Nijmegen (FJIN) zich in 2020 als partners, die verantwoordelijk zijn voor jazz in Nijmegen. In deze ronde zien we vier afzonderlijke aanvragen, waarbij FJIN zich als nieuwe stichting presenteert. De commissie constateert daarbij dat de hoogte van de aangevraagde bedragen ook stijgen, terwijl het niet altijd even duidelijk is hoe de afzonderlijke partijen zich ten opzichte van elkaar presenteren en hoe ze samenwerken.

Dat maakte beoordelen lastig. De commissie adviseert niet alle aanvragen volledig te honoreren. Wel is ze van mening dat er veel potentie zit in Nijmegen als jazzstad. Daarom hoopt ze dat de transparantie en

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

ondanks signaleert de commissie, ook in de tussenliggende coronaregelingen, dat twee

11

samenwerking binnen het voormalige Jazzkader, in een nieuwe constellatie, wel

Deel I Algemeen

gehandhaafd blijft. Urban De urban scene in Nijmegen kent op dit moment verschillende spelers: Waalhalla, Beatwise en The Mansion. Ook de Lindenberg speelt een rol in deze sector, De Basis kan muzikale toptalenten verder brengen. Waalhalla heeft door een bijdrage uit Weerbaar & Wendbaar ervaren dat samenwerking met culturele spelers tot bijzondere evenementen kan leiden. De commissie ziet ontwikkeling in deze sector en vermoedt dat er voor meerdere spelers publiek draagvlak is. Daarom adviseert de commissie positief over zowel Beatwise als The Mansion, waarbij zij The Mansion adviseert vooral op dans in te zetten. Ook in de urban scene is betere onderlinge afstemming en versterking van positioneringsprofielen wenselijk. De commissie hoopt daarin de komende twee jaar ontwikkeling te zien. c. Algemene aanbevelingen culturele sector Hoewel de commissie overwegend positief is over de aanvragen, wil ze een aantal uiteenlopende aandachtspunten kort aanstippen. We hopen dat organisaties en instellingen deze ter harte nemen. • Artistieke visie: bij een groot deel van de plannen zocht de commissie tevergeefs naar een artistieke visie. Binnen welke artistieke kaders wordt er gewerkt? Te vaak lijken programmatische keuzes afhankelijk van aanwezigheid of beschikbaarheid van makers. Niet zelden lijken die keuzes ook adhoc. De ambitie om onderscheidend te zijn ontbreekt.

• Ambitiesprongen: de commissie vindt de in de plannen getoonde ambitiesprongen (financieel, publiek, activiteiten, subsidie) niet altijd realistisch, soms ziet ze niet terug waarop deze sprongen zijn gebaseerd. Ze adviseert aanvragers stapsgewijs te groeien, zodat alle onderdelen van de organisatie en begroting in balans blijven. • Codes: we adviseren hier scherper op te zijn; in de plannen, maar vooral ook in de door met name aandacht voor publiek met een niet-westerse achtergrond, terwijl de code veel breder geïnterpreteerd moet worden. De commissie vraagt ook aandacht voor de Code Cultural Governance. Ze ziet in de besturen dat Nijmegen klein is: er worden geen fouten tegen de code gemaakt, maar meer onafhankelijkheid is in sommige gevallen wenselijk. Het naleven van de Fair Practice Code ziet de commissie terug in Fair Pay (vaak gericht op een eigen vast team, met vaak als gevolg een grotere subsidiebehoefte), maar ook hier benadrukt de commissie dat de code breder is dan alleen Fair Pay. • Begrotingen: te vaak stuit de commissie op eenzijdige financieringsmixen, waarbij een sterke subsidieafhankelijkheid een risico vormt. Een professionaliseringsslag (al dan niet met kennisvouchers, zie ook advies aan de gemeente) is wenselijk, waarbij ook ingegaan moet worden op verschillende verdienmodellen. Ook coproducties zien we zelden terug op de begroting.

• Digitalisering: digitalisering is niet zaligmakend, maar wel een onontkoombare en onomkeerbare trend. De commissie leest in de plannen weinig innovatie op dat vlak terug en nodigt de sector uit – ook omdat er investeringsfondsen zijn, denk aan DigitALL – digitale innovatie waar mogelijk te omarmen.

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

uitwerking. Neem de code diversiteit & inclusie; deze wordt vaak te eenzijdig beschreven,

12

• Reflectie: in sommige gevallen constateert de commissie dat er iets met de adviezen

Deel I Algemeen

van twee jaar geleden is gedaan. Plannen zijn beter en vaak ook duidelijker. Toch meent de commissie dat meer zelfreflectie en (zelf)evaluatie voor het grootste deel van de instellingen heilzaam werkt. Eigen monitoring is de beste voorwaarde voor het jaarlijks verbeteren van de plannen. Daarover iets opnemen in de aanvraag getuigt van een professionele leerhouding. • Abstractieniveau: de commissie is van mening dat plannen vaak op de vlakte blijven, of abstract worden gehouden. Ze stelt zich vaak de vraag: ‘Hoe dan?’ Vanwege het overschrijden van het maximaal aantal woorden, heeft een groot aantal organisaties op het laatste moment de plannen nog moeten inkorten. Dit heeft ongetwijfeld niet geholpen, maar aan de andere kant: een goed plan heeft weinig woorden nodig. De commissie hoopt dat aanvragers waar mogelijk in de toekomst concreter zijn. • Spreiding: spreiding in de stad blijft een probleem, de meeste kunst en cultuur is nog altijd in het centrum te vinden. Het bereiken van wijken, zeker die voorbij het Maas-Waalkanaal lijkt moeilijk. De sector staat gezamenlijk voor de uitdaging om de komende twee jaar werk te maken van het bereiken van alle Nijmegenaren. Een goed zicht op de eigen doelgroepen, waarbij misschien enkele nieuwe specifieke doelgroepen extra aandacht krijgen, is daarbij van belang. ‘Jongeren bereiken’ beoordeelt de commissie als gratuit.

• Educatie: de commissie signaleert dat de aanvragers in MCP over het algemeen met dezelfde scholen werken. Ze hoopt dat de sector actiever aansluiting zoekt met minder voor de hand liggende basisscholen, ook met de scholen uit de wijken voorbij het kanaal. (Zie ook het vorige punt.) Aansluiten bij de CMK-regeling om ook nieuwe, andere scholen te bereiken kan daarbij helpen. En hoewel Groei. zich specifiek op primair onderwijs richt, kunnen concrete plannen over het betrekken van Nijmeegse

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

MBO- en HBO-scholen helpen bij het vinden van nieuwe doelgroepen.

13

5. Conclusies & aanbevelingen

Deel I Algemeen

Vaak heeft alles met geld te maken. Doordat het budget niet passend was voor investeringen in de culturele sector – die volgens de cultuurvisie moet kunnen groeien – zat de commissie bij de integrale beoordeling soms met de handen in het haar. Zou ze heel streng zijn, dan zou een aantal instellingen na twee jaar corona nu al uit de Nijmeegse infrastructuur vallen. Dat zou na een eerdere investering kapitaalvernietiging zijn. Bovendien heeft de commissie dit twee jaar geleden zien aankomen: het budget is minder omdat een aantal instellingen al voor vier jaar was gehonoreerd. En er zijn wederom nieuwkomers. Op basis van de beoordeling van de aanvragen, de cultuurvisie Groei. en de aanbevelingen van twee jaar geleden doet de commissie een aantal nieuwe aanbevelingen aan de gemeente Nijmegen. a. Budgetten Bij de cultuurvisie Groei. horen passende en realistische budgetten. De commissie ziet dat de sector nog aan het bouwen is en gericht is op duurzaamheid. Niet alle positief beoordeelde plannen kan de gemeente honoreren als het budget hetzelfde blijft. De commissie vraagt de gemeente ook voor de vier instellingen waarvoor de nu beschikbare middelen ontoereikend zijn, geld vrij te maken. b. Professionalisering Professionalisering levert een sterkere sector op. Daarbij zijn verschillende beleidsinstrumenten voorstelbaar.

De commissie denkt aan kennisvouchers (waarbij subsidie (zowel inhoudelijk als financieel) en het ontwikkelen van Leiderschap in Cultuur (LinC, een programma dat niet alleen landelijk, maar inmiddels ook in enkele regio’s in Nederland loopt). De opdracht voor professionalisering van de sector ligt op dit moment bij Cultuur Academy, die daartoe al een breed instrumentarium heeft ingezet. De commissie adviseert de gemeente in gesprek met Cultuur Academy te gaan om naar de ontwikkeling van dat instrumentarium te kijken. Desgewenst kan de commissie daarover adviseren, of daarbij helpen. c. Investeren vanuit andere domeinen In het vorige advies was de commissie heel specifiek over investering uit andere gemeentelijke domeinen, zoals onderwijs, erfgoed, sociaal domein, economie en evenementen. Ook nu vindt de commissie dat een aantal plannen te sterk op de cultuurpot drukt. Doordat die andere domeinen niet over subsidieregelingen beschikken, kunnen instellingen niet aankloppen bij andere afdelingen en is er geen integraal subsidie-advies mogelijk. De commissie vindt dit een onwenselijke situatie. De commissie adviseert de gemeente meer integraal te werken, vanuit verschillende domeinen, over de grenzen heen.

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

aangevraagd kan worden om deskundigheid in te huren), begeleiding bij planvorming

14

d. Weerbaar & Wendbaar (innovatieregeling)

Deel I Algemeen

De commissie ziet dat de innovatieregeling Weerbaar & Wendbaar haar vruchten afwerpt en adviseert de gemeente een dergelijke regeling – ook hiervoor zijn op andere plekken mooie voorbeelden te vinden – in stand te houden. Deze zorgt ervoor dat organisaties daadwerkelijk weerbaar en wendbaar worden en beter standhouden in onverhoopte crisissituaties. Daarnaast zorgt zo’n regeling ook voor professionalisering. Als kennisdeling onderdeel is van deze regeling heeft de hele sector baat bij mogelijke investeringen. d. Erfgoed Twee jaar geleden adviseerde de commissie te investeren in een erfgoedstrategie en een erfgoedregeling in te stellen. Dit, omdat erfgoed minder bij de cultuurvisie Groei. past en omdat erfgoedaanvragen dan binnen een erfgoedkader besproken kunnen worden. Er kan daar dan ook een integrale afweging plaatsvinden. De erfgoedstrategie bestaat inmiddels, maar van een bijbehorende regeling is het nog niet gekomen. Deze aanbeveling blijft dus staan. f. Evenementen (ook: festivalhuis) In het nieuwe festivalhuis, waarin de meeste culturele festivals in Nijmegen kantoor houden, wordt gezamenlijk gewerkt aan een sterk festivalklimaat in de stad.

Naast andere, niet-culturele evenementen (zoals natuurlijk de Vierdaagse, maar ook de Zevenheuvelenloop, eenmalige sportevenementen (eredivisie beachvolleybal, Eurogames), en een aantal andere beeldbepalende evenementen in de stad) kan Nijmegen zich met het totaal aan jaarlijkse en incidentele evenementen duurzamer op de kaart zetten. De gemeente kent geen subsidieregeling voor evenementen, terwijl evenementen economisch fors bijdragen aan de stad. De commissie adviseert de gemeente naast subsidies uit de cultuurpot ook subsidies voor evenementen uit een andere pot beschikbaar te stellen.

cultuur van de provincie Gelderland, rommelt het. Dit jaar zijn er nog (beperkte) middelen, vanaf volgend jaar investeert de provincie niet meer in cultuur van nu: een terugtrekkende beweging. Dat terwijl een aantal organisaties en instellingen in Nijmegen wel degelijk een bovenlokale en soms ook landelijke functie heeft. Niet investeren in cultuur van nu door de provincie kan een bedreiging zijn voor de topcultuur in de regio, maar ook voor het gesprek over afstemming tussen overheden, dat bij OCW, maar ook tussen de verschillende Rijksfondsen gevoerd wordt. Niet alleen de samenwerking in de 025-regio is hierbij van belang, ook de voor de provincie beeldbepalende culturele organisaties komen een stuk minder sterk voor de dag als de provincie als financier afhaakt. De commissie vraagt de gemeente het gesprek met de provincie te blijven voeren en daarin voor de kwetsbaarheid van deze culturele regio aandacht te vragen. h. Broedplaatsenbeleid Tot slot een korte notie over een mogelijk broedplaatsenbeleid in Nijmegen. Hubert heeft laten zien dat een broedplaats zorgt voor aantrekkingskracht en leefbaarheid van een wijk. Ook Brebl heeft zich, op het broedplaatsterrein van De Honig, een plek getoond

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

g. Afstemming provincie Niet alleen rondom de gelden voor jeugdtheater, maar ook rondom de subsidieregeling

15

waar veel (nieuw) publiek op afkwam. Brebl moet op zoek naar een nieuwe locatie, en

Deel I Algemeen

ook Hubert moet verkassen. Niemand wil het (relatieve) centrum uit, maar met een broedplaatsenbeleid kan spreiding over de stad een vlucht nemen. De Winkelsteeg is al een aantal keer in beeld geweest als mogelijke plek voor één of meerdere organisaties. En natuurlijk moet meer inspanning geleverd worden buiten het centrum als daarbinnen, maar

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

broedplaatsen bieden wel kansen. Beleid op die broedplaatsen kan helpen keuzes te maken.

16

6. Slot

Deel I Algemeen

Het is niet zo dat de commissie louter positief is over de positief beoordeelde aanvragen. Wel ziet ze na een onstuimige periode vooral kansen voor hen, ook al kunnen niet alle organisaties rekenen op het volledige budget. Voor een aantal moet er überhaupt nog budget worden gevonden. De commissie hoopt dat de aanvragers met de opmerkingen, suggesties en andere aanbevelingen uit de adviezen aan de slag gaan. Niet omwille van de commissie. Wel om nog meer bij te dragen aan de culturele stad die Nijmegen wil en kan zijn. Stijgen in ambitieniveau betekent niet automatisch stijgen in budget. De commissie nodigt alle organisaties en instellingen uit het gesprek over nieuwe plannen, artistieke visies, professionalisering, ondernemerschap en alle andere mogelijke onderwerpen met elkaar, met de gemeente, met partners in de stad, en wellicht ook met spelers in den lande te voeren. Daarnaast hoopt de commissie dat de gemeente zich buigt over de voorliggende aanbevelingen. Er is nog meer groei mogelijk. Groei die een stad als

A DV IE S R APP OR T C om mis s ie G R O EI . Ni j m eg en ve rd i en t g roe i !

Nijmegen verdient.

17

Inhoud

Deel II

Adviezen Meerjarige Culturele Programma’s

ACBN

Deel II Adviezen

Over het project Nijmeegse Kunstnacht De Kunstnacht is een kunstfestival bedoeld voor en door iedereen. Deelnemers en bezoekers beleven ieder jaar alles wat Nijmegen en, in toenemende mate, de regio te bieden heeft. Met de deelnemende partijen maken ACBN en Hubert één groot festival waar kunst het vehikel is van beleving en verbinding. De Kunstnacht bundelt de artistieke kracht van culturele organisaties uit (de regio) Nijmegen. Door deze krachtenbundelingen en het samenstellen van organisatieduo’s beoogt het festival het culturele veld te versterken. Door de vele bezoekers draagt de Kunstnacht bij aan de profilering van de stad.

Subsidieaanvraag Stichting ACBN Evenementenbureau Nijmegen vraagt voor twee jaar €55.000 subsidie per jaar aan.

Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag (€55.000 p/j) te honoreren voor een periode van twee jaar, mits aanvullende middelen beschikbaar komen.

Inhoudelijke beoordeling Na tien edities is het de eerste keer dat ACBN, samen met Hubert, de Kunstnacht organiseert, daarmee is de stichting een nieuwkomer binnen MCP, hoewel geen onbekende. De plannen zijn ambitieus, met name op het gebied van publieksbereik. De Kunstnacht brengt altijd veel mensen op de been, maar als nieuwkomer moeten ACBN en Hubert dat eerst nog waarmaken. Of de Kunstnacht nationale uitstraling dat met vier doelgroepen gewerkt wordt, waarvoor telkens een eigen belevingsroute wordt gemaakt. Lovenswaardig is de intentie om zogenoemd ‘niet-publiek’ te trekken. De Kunstnacht toont wat de stad cultureel te bieden heeft. De artistieke kwaliteit is afhankelijk van het aanbod. Een artistieke visie op wie wel en niet toegelaten worden ontbreekt. De samenwerking met Hubert als culturele partner wekt wel vertrouwen. Ook de aandacht van ACBN voor de publieke ruimte is interessant. De doorontwikkeling van de Kunstnacht bevat innovatieve verbindingen, te starten met Hubert en ACBN. In samenwerking met partners uit andere domeinen, bijvoorbeeld het ROC, genereert de aanvrager innovatieve ideeën als de Kunstnacht Game. Maar van uitgewerkte plannen op dit gebied is nog geen sprake. De ambitie is naar een driedaagse festival te groeien. De inhoudelijk toegevoegde waarde daarvan is gering. Ook de sprong naar Arnhem is prematuur.

Om een echt 025-programma in de geest van de cultuurvisie Groei. te maken, moet de samenwerking met Arnhem inhoudelijk beter uitgewerkt worden. De commissie adviseert dat ACBN zich eerst moet bewijzen als organisator van de Kunstnacht om daarna eventuele schaalvergrotingen te kunnen maken.

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

en landelijk bereik kan krijgen, is maar de vraag. Bovenlokale exposure is een realistischer doel. Sterk is

19

Deel II Adviezen

Korte reflectie op de codes De Code Diversiteit en Inclusie is summier in het deelplan voor de wijken uitgewerkt. Governance code: ACBN streeft naar een bestuursmodel met een directeur. De begroting maakt niet duidelijk of Fair Practice

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

wordt nagestreefd.

20

Aroma

Deel II Adviezen

Over de projecten KunstExpress en Het JongerenLab Stichting Aroma biedt ontspanning en een positieve impuls aan gezinnen met opgroeiende tieners. Dit doet ze met projecten waarbij tieners en ouders kunst en cultuur beleven in groepsverband of in één op één contact. Binnen de gezinnen is vaak sprake van armoede en voeren problemen en zorgen de boventoon. Opgroeien in een dergelijk gezin heeft een negatief effect op de ontwikkeling van een kind en zijn toekomstperspectief. Aroma richt zich op het vergroten van het zelfvertrouwen en het ontwikkelen van een positief zelfbeeld van de deelnemers. Zij gelooft dat mensen door actief bezig te zijn met kunst en creativiteit op een positieve manier in beweging komen. Deze beweging is zowel mentaal als fysiek. Er komt ruimte voor verbeelding en reflectie en er ontstaat een nieuw perspectief. Door creatief te zijn wordt het lijf actief en de wil aangesproken. Het ‘zijn’ staat hierin centraal. KunstExpress is een maatjesproject voor tieners van tien tot en met vijftien jaar die interesse hebben in muziek, toneel, dans, literatuur of beeldende kunst. Het Jongerenlab biedt jongeren een vervolg op en verdieping van KunstExpress. Door deelname aan deze projecten: -

ontwikkelen tieners die opgroeien in een problematische gezinssituatie een positief zelfbeeld;

-

leren jongeren hun creatieve vermogens aan te boren;

-

leren studenten hoe zij hun creativiteit en talent kunnen overbrengen op een ander.

Subsidieaanvraag Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag deels (€27.000 p/j) te honoreren voor een periode van twee jaar.

Inhoudelijke beoordeling Zowel KunstExpress als Het Jongerenlab zijn waardevolle participatieprojecten. De insteek is niet zozeer artistiek, maar vooral maatschappelijk. Samen vormen ze een stevig programma, waarin tieners in achterstandssituaties kennis maken met cultuur. Het Jongerenlab is een logisch vervolg op KunstExpress, waardoor de jongeren zich verder creatief en mentaal kunnen ontwikkelen. De formule past goed in de cultuurvisie Groei: kunst en cultuur voor iedereen. Het programma richt zich op de wijken Neerbosch Oost, Lindenholt en Dukenburg en heeft daarmee een grote meerwaarde voor de stad. De commissie mist wel een verdere uitwerking van de artistieke plannen en van de rol van de scholen daarin. Aroma toont zich een betrouwbare, lerende organisatie. Ze weet de culturele partners in de stad goed te vinden en zo het artistieke en sociale domein te verbinden. In navolging van het advies van twee jaar geleden is de financieringsmix verbreed. Zo zijn crowdfunding en sponsoring opgepakt en andere fondsen binnenboord gehaald. Vanwege het maatschappelijke belang van de projecten, zou het programma eigenlijk ook vanuit het sociaal domein moeten worden ondersteund. Zowel de gemeente

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

Stichting Aroma vraagt voor vier jaar €53.900 subsidie per jaar aan.

21

Deel II Adviezen

als sociale fondsen of stakeholders zouden kunnen bijdragen. Ook kunnen de inkomsten uit crowdfunding verder omhoog. De commissie constateert dat ten opzichte van twee jaar geleden de overhead flink gestegen is, meer dan de kosten voor het (culturele) programma. Dat zit met name in de kosten voor de projectcoördinator, die nu voor twintig uur per week op de begroting staat. De commissie vindt dat niet in proportie met de uitbreiding van de activiteiten. Daarom adviseert de commissie de subsidie van twee jaar geleden voort te zetten.

Korte reflectie op de codes Inclusie en diversiteit zijn inherent aan de instelling. Op de Governance Code wordt gereflecteerd en gemeld wordt dat deze de komende jaren stapsgewijs wordt geïntegreerd. Verder is er geen reflectie op

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

de codes.

22

Beatwise

Deel II Adviezen

Over het programma Beatwise 2022-2024 Stichting Beatwise is een Nijmeegs platform voor makers van hiphop. Sinds begin 2022 beschikt de stichting over vier muziekstudio’s, een dansruimte en een ontmoetingsruimte. Beatwise is organisch gegroeid vanuit de behoeften van de lokale hiphop scene. Het programma 2022-2024 omvat drie componenten: -

talentontwikkeling op het gebied van hiphopmuziek;

-

community building voor de regionale hiphopscene;

-

kennisdeling op het gebied van hiphop.

Subsidieaanvraag Stichting Beatwise vraagt voor twee jaar €95.288 subsidie per jaar aan.

Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag deels (€50.000 p/j) te honoreren voor een periode van twee jaar.

Inhoudelijke beoordeling Beatwise is een jonge organisatie met gedreven mensen, die zich vooral richt op hiphop. De commissie ziet dat er de afgelopen jaren waardevolle activiteiten zijn ontplooid en dat de jonge organisatie een eigen publiek weet te bereiken.

geëxplodeerd. Dat vertaalt zich in grote output. Het advies is de evenementen kwantitatief te verminderen en kwalitatief te versterken. Ook constateert de commissie dat de organisatie met een zakelijk en artistiek leider topzwaar is. Ook gezien het feit dat Beatwise een artistiek profiel ontbeert. Het programma draait vooral om participatie en talentontwikkeling. Beatwise richt zich op kwalitatief hoogstaande talentontwikkeling, met behulp van coaches die hun sporen verdiend hebben. Volgens welke criteria die talenten worden geselecteerd, leest de commissie niet terug in de aanvraag. Evenmin hoe de coaching er precies uitziet. De commissie is positief over de ambitie van Beatwise om Nijmegen als hiphopstad op de kaart te zetten, maar vindt de schaalsprong die de organisatie maakt niet geloofwaardig. Onduidelijk is hoe ze de snelle groei begrotingstechnisch gaat waarmaken. Het aanbod aan evenementen is weliswaar groot, maar deelname is grotendeels gratis. De sponsorinkomsten zijn onzeker, net als het succes van de geplande fondsenwerving. Dat maakt de stichting erg afhankelijk van subsidie. Een eigen bijdrage van de deelnemers aan de events is het overwegen waard. Samen met The Mansion, Waalhalla, Lindenberg en De Basis geeft Beatwise het urban-speelveld vorm en wordt een publiek bereikt dat andere organisaties niet bereiken. Het is nog te vroeg om te zeggen of

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

De commissie constateert dat de kosten van het programma ten opzichte van twee jaar geleden zijn

23

Deel II Adviezen

er daadwerkelijk voor al deze organisaties plek is in de Nijmeegse culturele infrastructuur. De commissie hoopt dat de organisaties die zich op het urban speelveld bevinden met elkaar in gesprek blijven. Ze ziet dat The Mansion en Beatwise complementair aan elkaar kunnen zijn. De commissie adviseert de organisatie de komende twee jaar deze complementaire positie te versterken door te blijven inzetten op hiphop en verder te bouwen aan een heldere positionering.

Korte reflectie op de codes Code Diversiteit en Inclusie: de commissie vraagt Beatwise een actievere rol te spelen in het nastreven van gendergelijkheid, zodat bijvoorbeeld ook vrouwen zich veilig en thuis voelen in de urban scene. Positief is dat de stichting een vertrouwenspersoon in de arm heeft genomen. Governance Code: de zakelijk en artistiek leider maken onderdeel uit van het bestuur. De beloofde aanpassing van die

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

ongewenste situatie ziet de commissie met vertrouwen tegemoet..

24

Brebl

Deel II Adviezen

Over het programma Cultuur is het hart van Brebl Cultuurcentrum Brebl is een podium voor live muziek, jazz en kleinkunst. Brebl omarmt het idee dat iedereen die graag iets cultureels aan Nijmegen wil toevoegen de kans moet krijgen om daar laagdrempelig mee te starten. Brebl presenteert een weekprogramma waarin ze van sessies, via concerten naar clubnachten gaat om op de zondag te eindigen met salsa, sessie of een bigband. Binnen het programma onderscheidt de Stichting Brebl een aantal duidelijke kernpunten: de podiumfunctie in de breedte met een specifieke focus op jazz en daarnaast een post-educatieve functie voor lokale amateurs. Dit speelt zich af naast pop in de breedste zin des woord, met ruimte voor DIY jongeren- en nachtcultuur. Het aanbod varieert van absolute nieuwkomers tot af en toe een landelijke coryfee. Daarnaast heeft Brebl met Got A Match een lijn voor jonge oren.

Subsidieaanvraag Stichting Breblen vraagt voor vier jaar €175.500 subsidie per jaar aan.

Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag niet te honoreren.

Inhoudelijke beoordeling Brebl is een waardevol middenpodium in de Nijmeegse jazzscene. De programmering van de laatste om te beoordelen. Het is een businessplan voor de verbouwing en exploitatie van een mogelijke locatie, maar de financiering van ‘stenen’ hoort niet thuis in de meerjarenregeling. Het ingediende plan was dus in die zin moeilijk inhoudelijk te beoordelen. De commissie ziet de aanvrager als een belangrijke culturele ondernemer in de stad, met een belangrijk niche-podium. Helaas staat nu juist dat podium op losse schroeven. Omdat Brebl ook fungeert als ontmoetingsplaats voor jongeren, zou ze op een nieuwe locatie een rol als placemaker kunnen vervullen. De commissie adviseert de gemeente de programma’s van Brebl financieel te ondersteunen als de toekomst van de organisatie (een nieuwe locatie) duidelijk is. Dit is wenselijk gezien de tot nu toe behaalde resultaten en de plek van Brebl in het Jazzkader en in de infrastructuur in Nijmegen. De commissie adviseert Brebl vanuit de gedachte als placemaker middelen te verwerven. Daarbij is een nieuwe locatie van groot belang. Ze hoopt dat Brebl haar unieke positie binnen de Nijmeegse jazz behoudt en dat de transparantie en samenwerking binnen het Jazzkader overeind blijft.

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

jaren biedt vertrouwen, maar de ingediende aanvraag voor de komende jaren is echter te rudimentair

25

Deel II Adviezen

Korte reflectie op de codes

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

Brebl benoemt ze, maar formuleert geen concreet beleid op de codes.

26

Camerata de’ Bardi

Deel II Adviezen

Over het programma Camerata de’ Bardi van Nederland Camerata de’ Bardi ontwikkelt interdisciplinaire muziektheatervoorstellingen met de nadruk op opera, muziek, theater en dans. In nieuwe vormen van muziektheater draagt de stichting haar passie voor operamuziek uit, met respect voor de historische traditie. Ze werkt samen met gevestigde professionals uit verschillende kunstdisciplines en uit alle windstreken. Hiermee stimuleert ze de internationale culturele uitwisseling. Daarnaast biedt de stichting talentontwikkelingstrajecten voor jonge professionals. Gepland staan de dansopera’s Hasta Siempre L’Elixir en Penthesilea. Het zijn producties waarin klassiek en modern ballet interacteren met atletiek en artistieke gymnastiek. Verder ontwikkelt de stichting de producties Festival de’ Bardi van Nederland en Opera op school.

Subsidieaanvraag Stichting Camerata de’ Bardi van Nederland vraagt voor twee jaar €20.000 subsidie per jaar aan.

Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag te honoreren voor €20.000 p/j voor een periode van twee jaar.

Inhoudelijke beoordeling De commissie heeft vertrouwen in de artistieke ambities van de instelling. Door crossovers te maken met tango, ballet en atletiek, blaast ze het operagenre nieuw leven in. De organisatie, leiding en docenten/ dat de aanvraag voor 2023-2024 niet altijd even helder is geschreven, met zoveel plannen dat de grote lijnen moeilijk zichtbaar zijn. Het is bijvoorbeeld niet duidelijk hoe de talentontwikkeling in elkaar steekt. De opzet en begeleiding zijn goed beschreven, maar wat zijn de voorwaarden voor deelname, buiten de eigen bijdrage van €3.000? Het educatieve element ‘Opera op school’ is goed, maar hoe de scholen worden benaderd is niet ingevuld. De commissie adviseert de instelling ook eens scholen met een minder culturele signatuur te benaderen. Duidelijk is dat opera een aanvulling is op het culturele palet van Nijmegen, maar hoeveel uitvoeringen zijn er op welke speellocaties? De inhoud van het programma is geloofwaardig, maar die is niet vertaald in een heldere begroting. Positief is dat Camerata de’ Bardi een grote onderneming is, die relatief weinig subsidie aanvraagt. Ze organiseert al langere tijd een uitgebreid programma en heeft bewezen de financiering daarvoor rond te kunnen krijgen. Vooral omdat de meerwaarde van opera voor Nijmegen evident is, adviseert de commissie de aanvraag te honoreren.

Daarbij drukt ze de aanvrager op het hart verbindingen te zoeken met het operanetwerk in Nederland. Bovendien kan de aanvrager meer gebruikmaken van de topmusici die meer dan een maand in de stad verkeren, bijvoorbeeld als onderdeel van de marketingcommunicatie.

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

coaches hebben verstand van zaken en opereren op hoog niveau. Tegelijkertijd constateert de commissie

27

Deel II Adviezen

Korte reflectie op de codes Op alle codes wordt concreet gereflecteerd. De governance is op orde. De instelling voert bewust

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

beleid op de Code Diversiteit en Inclusie, de beloning geschiedt volgens de CAO Theater & Dans.

28

Club Goud (In Samenwerking Met)

Deel II Adviezen

Over het programma Lang Leven Cultuur! Met het programma Lang Leven Cultuur! streeft Club Goud naar het vergroten van cultuurparticipatie onder ouderen (65+) in Nijmegen. Op basis van eigen ervaringen en wetenschappelijk onderzoek weet ze dat kunst en cultuur krachtige middelen zijn om mensen te betrekken bij de maatschappij. In de optiek van Club Goud zijn kunst en cultuur toegankelijk als iedereen, oud of jong, met of zonder beperking, kan kiezen uit het bezoeken van dezelfde programma’s. Dat gaat verder dan bereikbaarheid, het gaat ook over beleving van kunst en cultuur. In Lang Leven Cultuur! verdeelt de stichting haar activiteiten onder in drie programmalijnen: - zichtbaarheid: ze vergroot de culturele wereld van ouderen door hen op de hoogte te brengen van alles wat cultureel Nijmegen te bieden heeft en hen te verleiden ook andere plekken, voorstellingen of genres te bezoeken. - toegankelijkheid: om de cultuurparticipatie van ouderen te vergroten experimenteert ze met het verlagen van drempels. Dit gebeurt in samenwerking met een diversiteit aan partners. - innovatie: ze neemt de wensen, mogelijkheden en behoeftes van alle samenwerkingspartners mee in de uitvoering van ‘de Tekentafel’ en ‘het Huiskamerfestival’.

Subsidieaanvraag Stichting In Samenwerking Met vraagt voor vier jaar €68.750 subsidie per jaar aan.

De commissie adviseert de aanvraag deels (€35.000 p/j) te honoreren voor een periode van twee jaar.

Inhoudelijke beoordeling Club Goud is een soort cultuurmakelaar. In het verbinden van ouderen met culturele projecten zit haar kracht, niet zozeer in de artistieke invulling van de projecten zelf. Sterk is dat Club Goud inzet op kennisontwikkeling en een landelijke innovator op het gebied van culturele ouderenparticipatie wil worden. De professionaliteit van deze organisatie is vertrouwenwekkend. Ze denkt goed na over wat haar programma betekent voor de culturele sector. Sterk is dat Club Goud in haar aanvraag vier jaar vooruitdenkt. Positief is ook dat ze deelneemt aan landelijke netwerken. Dat straalt af op Nijmegen. Dat Club Goud ervoor zorgdraagt dat ouderen participeren in cultuur, juicht de commissie toe. Het belang voor deze steeds grotere doelgroep in Nijmegen is duidelijk. Wel is het zaak dat Club Goud cultuur niet alleen als middel inzet, bijvoorbeeld voor het bestrijden van eenzaamheid, maar ook als doel op zich. Anders staat de kwaliteit van de projecten al snel onder druk.

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

Subsidieadvies

29

Deel II Adviezen

Kunst en cultuur hebben ontegenzeggelijk een positieve uitwerking op het welzijn van ouderen, terwijl in deze aanvraag vooral cultuur verantwoordelijk is voor de financiering van het programma. Het aangevraagde bedrag is hoog voor een schakelfunctie tussen ouderen en culturele activiteiten. De commissie merkt op dat een negatief saldo, zoals in eerdere boekjaren, in de toekomst voorkomen dient te worden. Ze adviseert Club Goud ook in andere domeinen financiering te zoeken, zoals bij ouderenzorginstellingen en woningcorporaties. Ook ziet ze in de kennisontwikkeling een verdienmodel dat naar andere gemeenten geëxporteerd kan worden en meer eigen inkomsten kan genereren. Daarom adviseert ze de aanvraag deels te honoreren. De commissie adviseert de stichting een financieringsmix samen te stellen, die de brede maatschappelijke waarde van het programma weerspiegelt.

Korte reflectie op de codes De Code Diversiteit en Inclusie is goed in beeld in het programma en de doelgroepen. Ook op de

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

andere codes wordt goed gereflecteerd.

30

De Basis

Deel II Adviezen

Over het programma Weet jij al wie Basis? De Basis is een muzikale broedplaats voor ambitieuze makers die binnen de populaire muziek eigen werk schrijven en spelen, maar ook voor ondernemers en organisaties binnen de muziekindustrie. Er zijn repetitieruimtes, werkstudio’s, opnamestudio’s, opslagruimtes, kantoren, een café en een gastenverblijf voor toerende artiesten en artists-in-residence. Met een grote centrale hal en allerlei nisjes is het gebouw ontworpen voor ontmoeting. Hiermee is in de hardware voorzien. Nu acht De Basis het tijd om onder de software een steviger fundament te leggen. Die software bestaat uit een breed spectrum aan activiteiten. Deze worden in en vanuit De Basis ontwikkeld, gecoördineerd en uitgevoerd, in samenwerking met lokale en regionale partners binnen de keten van talentontwikkeling. De activiteiten staan in het teken van een inclusieve missie: het bevorderen van de groei en bloei van de Nijmeegse muziekcultuur.

Subsidieaanvraag Stichting De Basis Nijmegen vraagt voor twee jaar €179.370 subsidie per jaar aan.

Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag deels (€62.000 p/j) te honoreren voor een periode van twee jaar, mits aanvullende middelen beschikbaar komen. Met €62.000 adviseert de commissie de gemeente het

Inhoudelijke beoordeling De Basis heeft de ambitie het Papendal van de popmuziek worden, maar voor het zover is moet er nog een flinke slag worden gemaakt. De commissie mist nog steeds een goed omschreven talentontwikkelingsprogramma, waarbij de artistieke visie op talentontwikkeling, maar ook het doel van individuele talentontwikkeling duidelijker beschreven wordt. De Basis zegt de capaciteit van de makers te laten groeien volgens de methodiek van de talentenpyramide. Welke selectiecriteria er zijn, hoe de begeleiding eruitziet en wat het doel is van de talenten in De Basis, is zeer summier beschreven. Daarmee gaat De Basis voorbij aan het advies uit de vorige MCP-ronde. Voor de residenten legt De Basis overigens wel min of meer heldere criteria aan. Wel goed beschreven zijn alle activiteiten die op stapel staan. Het is op zich duidelijk welk doel deze verschillende bijeenkomsten dienen. Het zijn er alleen wel heel erg veel. Het is voor de commissie niet duidelijk of er in de beginjaren voor zoveel activiteiten draagvlak is. Primair ziet De Basis voor zichzelf geen educatieve of participatiefunctie; talentontwikkeling en kennisdeling blijven de core business. De Basis werkt daartoe samen met Popsport, Lindenberg en ArtEZ.

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

bedrag te matchen dat De Basis via De Nieuwe Oost uit de BIS ontvangt.

31

Deel II Adviezen

Helaas zijn de activiteiten niet concreet genoeg beschreven, waardoor de commissie de meerwaarde van De Basis voor de stad en voor de talenten minder goed kan duiden. Waar het gaat over ondernemerschap ziet de commissie onder meer door de verdubbeling van de personeelskosten veel overhead. De nieuwe artistiek en zakelijk coördinator wekt vertrouwen, maar afgezet tegen de activiteiten is de organisatie duur. De hoogte van het gemeentelijke subsidiebedrag is uit verhouding met de andere subsidies; de stap die nu gezet wordt vindt de commissie te groot. De ontwikkeling van het mecenaat, zowel voor makers, als hopelijk voor De Basis zelf, is positief voor een bredere financieringsmix. De commissie adviseert De Basis opnieuw naar het uitgebreide activiteitenplan te kijken en vooral de komende twee jaren, waarin ook nog aan de organisatie en positionering gebouwd wordt, niet te veel te doen. Nijmegen lijkt als popstad bij uitstek de plek waar De Basis kan groeien. De Basis is nu open en heeft een ambitieus plan voorgelegd, dat nog wat veel over De Basis zelf gaat, en niet over de stad en de muzieksector, lokaal en in de regio. De commissie adviseert positief, bij beschikbaarheid van aanvullende middelen, en ziet over twee jaar graag een nog scherper plan.

Korte reflectie op de codes De governance lijkt in orde. Er is geen reflectie of ambitie op het vlak van Fair Practice. De reflectie op

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

diversiteit en inclusie blijft beperkt tot man-vrouwverhouding. Daar kan uitgebreider naar gekeken worden.

32

Derde Wal

Deel II Adviezen

Op verzoek van de aanvrager wordt het advies van de commissie Groei. over de subsidieaanvraag van

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

Derde Wal niet gepubliceerd.

33

Dziga

Deel II Adviezen

Over het programma FilmSpace Stichting DZIGA stimuleert sinds 1995 het audiovisuele klimaat in Arnhem-Nijmegen, Nederland en daarbuiten. Na 25 jaar inzet op talentontwikkeling ligt de focus nu op experiment en professionele filmprojecten. DZIGA initieert onder meer projecten waarbij ervaren filmmakers, de zogenoemde bewezen talenten en aanstormend talent samenwerken in de FilmSpace. Daar hebben ze ruimte om te e xperimenteren en films in alle vrijheid te ontwikkelen. Dziga vergroot de zichtbaarheid van de filmprojecten in de stad door vertoning van filmkunst in de FilmSpace. Het uiteindelijke doel is een nationaal of internationaal podium te bewerkstelligen waar filmmakers, kunstenaars, ondernemers, bewoners en publiek elkaar ontmoeten. Dziga organiseert in de FilmSpace een activiteitenprogramma om de films context en inhoudelijke verdieping te geven: - Film Art Show stimuleert de internationale uitwisseling van actuele videokunst en films van makers waarmee DZIGA samenwerkt; - in Creative Filmlabs krijgen experiment en innovatie gestalte en worden nieuwe filmprojecten ontwikkeld; - in Film CoLAB werkt Dziga met verschillende instellingen en partners samen in film, beeldende kunst en andere domeinen.

Subsidieaanvraag Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag niet te honoreren.

Inhoudelijke beoordeling Dziga heeft als filmplatform een bijzondere rol: het begeleiden van midcareer filmmakers die een nieuwe impuls nodig hebben. Dat is een belangrijke link in de keten: een tweede of derde film van de grond krijgen is in Nederland een zware klus. Filmspace vervult daar als ruimte een faciliterende functie in. De aanvrager heeft bewezen dat ze goed een kunstdocumentaire kan produceren. Project Beuys bijvoorbeeld is artistiek inhoudelijk een interessant project, maar een filmproductie op zich is geen reden voor een structurele subsidie. De begeleiding van filmmakers gaat organisch, maar de aanvrager legt niet uit hoe die in elkaar steekt. Bovendien heeft ze nog geen groot trackrecord in de doelgroep van midcareer filmmakers. Voorheen lag de focus namelijk op makers die net van de filmacademie komen. Innovatie zit in de films, niet zozeer in de organisatie. De meerwaarde voor Nijmegen is aanwezig, maar de commissie mist samenwerkingen met de diverse filmfestivals en de filmzalen. De aanvraag richt zich ook op Filmspace. Een werkplek voor filmmakers is welkom, maar onduidelijk is hoe Filmspace zich

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

Stichting Dziga AV-Werkplaats Nijmegen vraagt voor vier jaar €50.000 subsidie per jaar aan.

34

Deel II Adviezen

verhoudt tot Gelders Doek. De begroting geeft weinig uitleg bij de verschillende posten. Ook mist de commissie, naast de subsidie, andere fondsen en eigen inkomsten op de begroting. De commissie ziet een verzameling projecten, maar geen programma. Ze verwijst de aanvrager dan ook naar de regeling Eenjarige Culturele Subsidies en daagt Dziga uit over twee jaar bij de MCP-regeling terug te komen met een uitgewerkt programma, met daarin een heldere toelichting op talentontwikkeling en het coachingstraject.

Korte reflectie op de codes Dziga heeft een nieuw bestuur. De commissie ziet dat daarmee over governance goed wordt nagedacht. Vanwege de ondoorzichtige begroting heeft de commissie geen zicht op Fair Practice. Inclusie en diver-

A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Ni jm eg e n ve rd ie nt g roe i !

siteit krijgen vooral aandacht via de thema’s van de filmproducties.

35

ElanArt

Deel II Adviezen

Over het programma Culture Departure Om de veerkracht bij vluchtelingen te stimuleren stelt ElanArt hun culturele bagage (passie, talent, ambacht, kennis en kunde) centraal. Vandaaruit legt ze verbindingen tussen deze nieuwkomers en diverse instanties, zodat zij stappen kunnen zetten om te bouwen aan hun toekomst in Nederland. Wekelijks neemt ElanArt de jonge nieuwkomers mee naar locaties als de HAN en het ROC. Via kunst, muziek, drama en dans leren de jongeren elkaar te verstaan, ondanks dat ze elkaars taal niet letterlijk spreken. Samen gaan ze aan de slag met het maken van diverse kunstzinnige producten. Naast de wekelijkse activiteiten bedenkt ElanArt met alle betrokkenen evenementen waarin deze producten tentoongesteld worden. Hiermee streeft ze naar publieke presentaties van de door jongeren gemaakte voorstellingen, exposities en evenementen. Zo ontstaat er aandacht en verbinding tussen nieuwe en oude Nederlanders. Zo krijgen de deelnemers meer zelfvertrouwen, leren ze samen te werken en ontstaat er een gevoel van saamhorigheid. ElanArt werkt nauw samen met haar partners in het op hoofdlijnen uitwerken van een passend concept. De stichting organiseert maatjesprojecten om de jonge nieuwkomers te koppelen aan hun leeftijdgenoten met als doel het verbeteren van hun levenskwaliteit.