Adviesrapport Commissie Groei - Meer smaak
Tekst van het document
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
schap is interessant. Het doel van Platform DIS is ‘om ons normatieve gedrag te bevragen en inclusieve
32
Deel II Adviezen
De begroting van Platform DIS is fors. De jaarrekening van 2021 laat zien dat alle eerder verworven subsidies zijn toegevoegd aan de reserves van de stichting. Het plan laat niet zien wat de resultaten zijn van de eerder verworven subsidies. Het is duidelijk dat het project verlengd wordt, maar het wordt niet volledig helder op welke vlakken het daadwerkelijk een nieuw project betreft. De begroting leunt sterk op cultuursubsidies; de commissie daagt de aanvrager uit op zoek te gaan naar financiële middelen uit andere domeinen. De commissie is enthousiast over het artistieke meerstemmige onderzoek van
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
Platform DIS en is daarbij nieuwsgierig naar de toekomstige ontwikkeling van de organisatie.
33
Pluk de Nacht
Deel II Adviezen
Over het project Open air filmfestival Pluk de Nacht 2023 Pluk de Nacht is een openluchtfilmfestival dat sinds 2003 uitdagende films vertoont in een laagdrempelige setting. Deze zomer vindt het festival voor de eerste keer plaats in Nijmegen, naast Amsterdam en Utrecht. Pluk de Nacht programmeert korte films, speelfilms en documentaires die niet gemakkelijk in een hokje te duwen zijn. De films zijn toegankelijk, maar hebben een randje. Zelfs in een land als Nederland, met zoveel bioscoopschermen, krijgen deze films geen kans, omdat ze niet ‘verkoopbaar’ zijn. Uitgangspunt is de collectieve kijkervaring, gedeeld met een breed en divers publiek. Juist nu media steeds meer individueel worden “geconsumeerd”, wil Pluk de Nacht de waarde van het groepsgevoel benadrukken. De bezoekers kijken met zijn allen naar één hoofdfilm. Samen beleven ze het uitgebreide omlijstende programma van beeldende kunst, korte films en interactieve ervaringen.
Subsidieaanvraag Stichting Pluk de Nacht vraagt € 20.000 subsidie aan.
Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag niet te honoreren.
Inhoudelijke beoordeling Pluk de Nacht is een onderscheidend filmfestival, met kwalitatief sterke undergroundfilms die (bijna) nergens anders worden vertoond. Het heeft een goed en langdurig trackrecord in Amsterdam en Utrecht en een aantrekkelijke openlucht-formule. De stichting wil het festival ook in Nijmegen voet aan de grond laten krijgen. Hoewel het selectieproces van de films onduidelijk is, heeft de commissie op basis van de samenwerking met erkende filmdistributeurs en op basis van eerdere festivals vertrouwen
Nijmegen is een echte filmstad, met het grootste filmhuis van het land en de internationale filmfestivals Go Short en InScience. Gezien de programmering van Pluk de Nacht en de formule zou het festival een aanvulling op het bestaande aanbod kunnen zijn. Helaas is de aanvrager nog niet in gesprek gegaan met bestaande filmpartijen in Nijmegen. Waar ziet Pluk de Nacht zijn plek te midden van LUX (met een, weliswaar kleiner, maar eigen open air-festival), InScience en GoShort? De commissie beschouwt dat ontbreken van contact op moment van aanvragen als een serieuze omissie. De keuze voor Nijmegen als nieuwe presentatieplek is niet onderbouwd. Ook zijn de beoogde locatie en de data voor het festival nog niet bekend. Een omgevingsanalyse ontbreekt. De aanvrager wil een zo breed mogelijk publiek bereiken met een actieve publieksbenadering. Hoe dat te doen, komt onvoldoende uit de verf.
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
in de artistieke kwaliteit van het festival.
34
Deel II Adviezen
Al met al constateert de commissie dat de aanvraag overtuigend is, maar dat eerst een gesprek gevoerd moet worden met Nijmeegse filmpartners en dat er meer bekend moet zijn over de beoogde locatie. Ze meent dat een goed buitenfilmfestival met gecureerde films welkom is en dat er ook publiek voor is.
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
Onduidelijk is echter hoe en waar dit in Nijmegen nu voet aan de grond moet krijgen.
35
Poëziecentrum Nederland
Deel II Adviezen
Over het project Projectplan activiteiten 2023 Het Poëziecentrum Nederland (PcN) plant voor 2023 tenminste 125 activiteiten. In 2022 waren dat er 100. De in 2022 ingezette koers van Het Poëziecentrum wordt voortgezet in 2023. Zowel landelijk als in de regio richten de meeste poëzie-activiteiten en -evenementen zich vooral op poëzieliefhebbers en bereiken buiten deze groep weinig publiek. Daarom kiest het Poëziecentrum ook in 2023 voor een verdere weg naar buiten. Het vraagt financiële ondersteuning voor veertien activiteiten, waarbij het vooral gaat om een tegemoetkoming in basale kosten en onkosten.
Subsidieaanvraag Stichting Poëziecentrum Nederland vraagt € 8.000 subsidie aan.
Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag te honoreren voor € 8.000.
Inhoudelijke beoordeling Het Poëziecentrum is een vrijwilligersorganisatie met een professionele uitstraling. De aanvraag behelst veertien interessante deelprojecten. Die betreffen zowel jaarlijkse, maandelijkse als wekelijkse activiteiten voor zowel de lezer, de amateur als de professional. De commissie constateert verheugd dat PcN steeds beter aansluit bij beleidsvisie Groei. De commissie is onder de indruk van het aantal activiteiten dat ze ontplooit, zonder dat de hoeveelheid ten koste gaat van de artistieke kwaliteit. Integendeel, de HH ter Balktlezing bijvoorbeeld kan een mooie reeks worden. Het Poëziecentrum zet volop in op educatie en participatie. Het is, met Dichters in de Tuin, actief op er is open podium. De commissie is overtuigd van de beoogde projecten, maar zou ze graag iets meer toegelicht zien. Het Poëziecentrum is uniek voor Nederland en heeft zeker meerwaarde. Het onderhoudt bovendien warme contacten met literaire en dicht-events in de Randstad en zelfs in België. Het is een van de weinige projecten met spreiding over de stad, te weten Grootstal, Willemskwartier, Weezenhof en Beek. Innovatief is PcN in het verder uitdragen en presenteren van nieuw werk, en in het aanjagen en het verbeteren van het overdragen van gedichten. Het centrum heeft verbinding gemaakt met Indische poëzie (PION) en besteedt aandacht aan Caribische en Arabische poëzie.
Dat zijn innovatieve ontwikkelingen die ook nog eens bijdragen aan diversiteit en inclusiviteit. Zelf vindt PcN dat ze op dit punt nog stappen kunnen zetten. Deze zelfreflectie waardeert de commissie zeer. De commissie signaleert met genoegen dat PcN via haar netwerk net weer andere doelgroepen bereikt dan de meeste culturele partijen van Nijmegen. PcN benadrukt dat het zijn publiek wil verbreden, maar
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
basisscholen, in verpleeghuizen en in wijkcentra. Verder zijn er leesclubs, cursussen en workshops, en
36
Deel II Adviezen
een strategisch plan daarvoor ontbreekt. Het centrum denkt met de uitbreiding van de samenwerkingspartners ook het publiek te kunnen verbreden. Het aandachtspunt blijft ook een jonger publiek te bereiken. Het instellen van een jongerencommissie zou een oplossing kunnen zijn. Alhoewel de commissie in een eerder advies vreesde voor de kwetsbaarheid van een vrijwilligersorganisatie, constateert ze dat daar bij PcN allerminst sprake van is. Het centrum is een kleine gemeenschap die een eigen netwerk en competenties inbrengt. Het heeft een heldere structuur met vijf werkgroepen en vaste overlegmomenten. Meer zichtbaarheid is wenselijk, ook om nieuwe doelgroepen aan te boren. Dat PcN een lerende organisatie is blijkt uit het feit dat het centrum deelneemt aan cursussen van Cultuur Academy
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
en Schakel025. Ook dat vindt de commissie zeer positief.
37
POPOP
Deel II Adviezen
Over het project POPOP Performance HUB POPOP is in 2022 uitgegroeid tot een krachtig performancenetwerk voor lokale, nationale en internationale kunstenaars. Samen met hen draagt POPOP-performancekunst uit tijdens festivals en eigen events. POPOP zoekt verbinding met zowel een kunst- als niet-kunstminnend publiek, waarbij confrontatie en verwondering aanzetten tot nadenken en verbroedering. In 2023 maakt POPOP zich opnieuw hard voor het op de kaart zetten van performancekunst in Nijmegen. Ze organiseert workshops en gaat nieuwe samenwerkingen aan met onder meer RUIS en de HAN. Geïnteresseerden ontplooien zich daarbij (verder) en doen nieuwe contacten op. Aan elke workshop is een presentatie gekoppeld om het werk op diverse locaties, zoals de Thiemeloods, te vertonen. Sinds april 2022 heeft POPOP geen vaste locatie meer. Daarom onderzoekt de stichting of ze überhaupt een vaste locatie nodig heeft.
Subsidieaanvraag Stichting POPOP vraagt hiervoor € 13.600 subsidie aan.
Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag te honoreren voor € 13.600.
Inhoudelijke beoordeling POPOP heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld van een netwerk voor beeldende kunst, via een netwerk voor beeldende kunst én performance tot een performance hub. De commissie juicht de aangescherpte artistieke focus en doelstelling toe: performing arts zichtbaar te maken en in Gelderland op de kaart te zetten. Ook is de commissie onder de indruk van het weerstandsvermogen van POPOP. mogelijkheden en kansen zonder eigen locatie. De commissie ziet dat POPOP een aantal vaste performers en betrokkenen aan zich heeft weten te binden, maar het is nog onduidelijk welke makers en andere geïnteresseerden de organisatie met workshops en masterclasses wil bereiken. Hoe worden ze geworven en hoe wordt de kwaliteit gewaarborgd? POPOP heeft een voor Nijmegen unieke propositie die ook landelijk impact kan hebben. De samenwerking met Thiemeloods, RUIS en HAN getuigt van goede stedelijke partnerships. De samenwerkingen kunnen nog beter worden uitgewerkt, met name in het duurzaam bouwen aan een ‘krachtig performance netwerk’. Daarvoor liggen ook mogelijkheden in verbinding met bijvoorbeeld Amsterdam en Rotterdam. Lovenswaardig is dat POPOP locaties als de tippelzone, het NS-station en een oude papierfabriek wil opzoeken en twee weken in een container aan De Kaaij een project doet. Dat getuigt van innovatie en creativiteit.
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
Het verlies van de vaste plek heeft haar niet uit het veld geslagen. POPOP is juist op zoek gegaan naar
38
Deel II Adviezen
POPOP bereikte in 2022 fysiek 2500 mensen; het streven voor 2023 is hetzelfde aantal. Ze zet in op een mix van regionaal, nationaal en internationaal publiek, van kunstminnaars tot passanten. Ze initieert events en sluit aan bij events van anderen. Door de mix aan samenwerkingspartners bereikt POPOP een nieuw publiek. De commissie adviseert te onderzoeken of POPOP op meer zomerfestivals kan optreden. Daar kan POPOP een nog veel groter publiek bereiken dat open staat voor de verrassing van performance art. De aanvrager overlegt een prima financieringsmix van publieke inkomsten, bijdragen van deelnemers en sponsoring. Bij het gebrek aan een eigen plek weet ze prima gebruik te maken van faciliteiten elders in de stad. Dat getuigt van ondernemerschap. De commissie adviseert POPOP goed na te denken over de toekomst van de organisatie. Is doorgroeien de wens? Dan is het zaak de governance op orde te brengen,
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
met een onafhankelijk bestuur of raad van toezicht.
39
Rainbow Collective
Deel II Adviezen
Over het project Rainbow Collective Festival Stichting Rainbow Collective werkt op het snijvlak van cultuur en maatschappelijk engagement en organiseert projecten die LHBTIQA+ gerelateerd zijn maar een breder publiek trekken: ze worden georganiseerd met en voor een publiek dat zowel LHBTIQA+ als hetero en cisgender is. Tijdens het Rainbow Collective Festival wordt aan de hand van verschillende cultuuruitingen onderzocht wat de stand van zaken van de LHBTIQA+-emancipatie is. Kunstenaars en bezoekers kijken hoe we verder moeten, kunnen, zullen en mogen gaan in Nederland.
Subsidieaanvraag Stichting Rainbow Collective vraagt € 20.000 subsidie aan.
Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag te honoreren voor € 20.000.
Inhoudelijke beoordeling De aanvraag is een iets uitgebreidere versie van het plan voor 2022, toen de organisatie heeft moeten besluiten om het festival nog niet door te laten gaan omdat de financiering nog niet rond was. Ook nu is het plan goed doordacht. Sterk ten opzichte van het plan van vorig jaar is de oprichting van een klankbordgroep met daarin vertegenwoordigers van alle leeftijden en letters uit LHBTIQA+. De artistieke kwaliteit is geborgd door de (vijf jaar vastliggende) samenwerking met LUX en de bibliotheek. Bekende Nederlanders als Harm Edens hebben inmiddels hun medewerking toegezegd, waardoor het festival een breder bereik krijgt dan de inner circle.
aanspreken. Artistiek heeft het programma aan kwaliteit gewonnen met de voorstellingen (S)Experiment van Neerlands Hoop-winnaar Kirsten van Teijn en XYI van Marleen Hendricks. De evenementen vinden plaats rondom het Mariënburgplein, waarmee het festivalgevoel wordt versterkt. De stichting heeft het extra jaar gebruikt om met meer partijen in de stad in gesprek te gaan over het thema. Dat juicht de commissie toe. Aanzwengelen van het debat is de essentie van het festival. De commissie had al vertrouwen in het project, gezien het advies van een jaar geleden, dat heeft ze nu nog steeds. Interessant vindt de commissie hoe de huidige plannen kunnen leiden tot projecten in de wijken of hoe individuele programmaonderdelen bij andere gemeenten kunnen worden uitgevoerd. Dat Rainbow Collective in de toekomst een blauwdruk zou kunnen zijn voor andere gemeenten, straalt goed af op Nijmegen. De oprichting van een aparte stichting ten behoeve van dit festival vindt de commissie een teken van good governance. Het plan gaat vergezeld van een gedetailleerde begroting. Het heeft oog voor de lange termijn. Het marketingplan vraagt wel om nadere uitwerking, met bijvoorbeeld een meer verfijnde doelgroepenanalyse. In dat perspectief is de voorgenomen aanstelling van een marketing coördinator een juiste stap.
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
Het festival is een waaier van elf creatieve en hilarische evenementen die de doorsnee-Nijmegenaar ook
40
Deel II Adviezen
De commissie acht het belang van het festival evident. Het is een goed passend initiatief bij Nijmegen als inclusieve stad en een aanvulling op bestaande activiteiten als Roze Woensdag en Queertopia. Het educatieprogramma wekt vertrouwen met sterke namen. Ook de inzet op maximale participatie van
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
brede bevolkingsgroepen vindt de commissie sterk.
41
Sinus
Deel II Adviezen
Over het project Context Festival Sinus stelt zich ten doel om elektronische muziek te ontwikkelen en aantrekkelijk te presenteren aan een breed publiek. Stichting Sinus doet dit in Nijmegen en betrekt hierbij verschillende partners. Met het Context Festival presenteert Sinus drie dagen luisterplezier en verdieping op het gebied van elektronische muziek. Centraal in het festival staan drie (co)producties van nieuw werk. Bijzondere muzikanten werken daarin samen met makers uit andere kunstvormen.
Subsidieaanvraag Stichting Sinus vraagt € 20.000 subsidie aan.
Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag te honoreren voor € 20.000.
Inhoudelijke beoordeling “I feel that listening is the basis of creativity and culture.” Deze quote van Pauline Oliveros is het credo van het festival en zegt veel over de artistieke intenties van Sinus. Verdiepend luisteren naar en maken van elektronische muziek staan met elkaar in verbinding. Zo wordt het publiek zich meer bewust van de creatieve processen die achter deze muzieksoort schuilgaan. Daarmee zet Sinus een helder en gedurfd artistiek concept neer, dat aansluit bij de doelstellingen van de cultuurvisie Groei.. De keuze van de artiesten is doordacht en afgewogen. Aanvullend op electronic dance music kiest Sinus voor gepaste vormen van verdieping: workshops, lezing, film met live soundtrack, schrijflab/dans en bijzondere installatiekunst. Het is een interessante coproductie juicht de commissie toe. De samenwerking met de Willem Twee-studios geeft vertrouwen in de kwaliteit van de output. Naast NEW en Drift past het Context Festival goed bij Nijmegen als ‘Planet Rose-stad’. Extra meerwaarde kan gecreëerd worden als de drie coproducties meer presentatiemomenten krijgen, zodat niet alleen sprake is van een ontwikkelimpuls maar ook van doorontwikkeling van de producties. De aansluiting bij het Drift-festival zorgt direct voor een podium.
Andere samenwerkingen als met Go Short, LUX, Doornroosje, het Valkhof Museum en Platform P-OST garanderen een stevige worteling in de stad. De financieringsmix is prima, met samenwerkingspartners die ook financieel bijdragen. Aanvragen bij andere fondsen lopen nog. De ambitie is te groeien in inkomsten uit kaartverkoop. De commissie looft de stap van Sinus om de positionering als festival te laten onderzoeken. De eerste editie van het festival is logischerwijs nog experimenteel en kleinschalig. De commissie daagt Sinus uit na te denken over waar het over vijf jaar zou kunnen staan. De commissie ziet groeipotentie in Context Festival.
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
formule, die past tussen Rewire, FAQ en Sonic Acts. Het vervaardigen van drie nieuwe werken via
42
Stagement Theaterproducties
Deel II Adviezen
Over het project Sprookjesfestival 2023 Het Sprookjesfestival vindt jaarlijks plaats in de herfstvakantie. Het is sinds 2021 uitgebreid naar Nijmegen. Jong en oud en alles daartussenin worden enthousiast gemaakt voor de verbindende en universele kracht van sprookjes. Diverse kunstdisciplines komen binnen de programmering van het festival aan bod, zoals beeldende kunst, verteltheater, workshops, musical, muziek, dans, film en toneel. Het festival verbindt binnenstadondernemers, horeca, kunstenaars en vele anderen. Binnen het thema is er ruimte voor sprookjes en vertellingen uit de hele wereld. Boegbeeld van het festival is de diverse en inclusieve prinsessen- en prinsenclub, waarin ieder kind zijn of haar held kan herkennen. Het doel is jong en oud laagdrempelig in aanraking te brengen met kunst en cultuur.
Subsidieaanvraag Stichting Stagement Theaterproducties vraagt € 15.000 subsidie aan.
Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag te honoreren voor € 15.000.
Inhoudelijke beoordeling Het Sprookjesfestival heeft grote zeggingskracht en landelijke bekendheid. De organisatie weet al jarenlang in Arnhem een programmering neer te zetten die laagdrempeligheid en toegankelijkheid combineert met artistieke neusjes van de zalm (Theater Terra, Vreeken en vd Pijl, Dear T/Tim Schouten) en grootschalig entertainment (de musicalsprookjes van Van Hoorne Ent.). Het vakmanschap komt vooral tot uiting in de marketing/communicatie-strategie en minder in de artistieke visie. Het thema voor 2023 is nog niet bekend, de kunstenaars en gezelschappen evenmin, zodat de commissie niet kan oordelen voor deelname aan het festival. Om de kwaliteit van de Nijmeegse editie te waarborgen, adviseert de commissie, eventueel samen met culturele partners in de stad, een duidelijke artistieke visie te formuleren voor de Nijmeegse editie. Voor Arnhem is het Sprookjesfestival al meer dan een decennium een krachtige vorm van citymarketing. Dat Nijmegen vanuit de 025-gedachte kan aanhaken bij deze bewezen succesformule is een mooie kans. De aanvrager noemt een aantal veelbelovende (artistiek overtuigende) samenwerkingsverbanden (LUX, Lindenberg, Schouwburg, COA en Bibliotheken). Onduidelijk is nog in hoeverre ondernemers bereid zijn gevonden deel te nemen om het festival stevig in te bedden in Nijmegen.
De commissie is benieuwd hoe het Sprookjesfestival in Nijmegen spreiding over de stad gaat bereiken; in Arnhem zijn de wijkactiviteiten van het festival een groot succes. Voor 2- tot 12-jarigen kan het een verrijking zijn; in Arnhem is het Sprookjesfestival voor deze doelgroep een kans om op een laagdrempelige manier met cultuur in aanraking te komen.
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
over de artistieke invulling. Op basis van voorafgaande edities is de vraag wat de selectiecriteria zijn
43
Deel II Adviezen
De publieke belangstelling in Arnhem is enorm, met jaarlijks ruim 40 duizend bezoekers. De inzet is 15.000 bezoekers in Nijmegen. De beoogde doelgroepen zijn benoemd, maar weinig uitgewerkt. Onduidelijk is via welk netwerk de organisatie de doelgroepen in Nijmegen denkt te bereiken. De begroting behelst de festivals in Arnhem en Nijmegen, maar geeft geen inzicht over welke inspanningen er geleverd gaan worden voor Nijmegen. Desondanks heeft de commissie er vertrouwen in dat de
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
succesformule uit Arnhem ook in Nijmegen slaagt.
44
UBB Hill
Deel II Adviezen
Over het project UBB Hill UBB Hill is een jaarlijkse kunstroute die de bezoeker meeneemt langs iconische, monumentale locaties aan de Rijksstraatweg die loopt van Ubbergen naar Beek. Een divers programma koppelt beeldende kunst en beeldend kunstenaars aan klassieke en hedendaagse muziek. Naast de elkaar versterkende kunstdisciplines wordt de geschiedenis van het gebied en de achtergrond van de deelnemende locaties uitgelicht. De organisatie kiest voor de vorm van een festival, waar de bezoekers op de festivaldag de verschillende locaties kunnen bezoeken. De verwachting is dat deze presentatie het publiek aanspreekt. De eerste editie in mei 2022 heeft dit bevestigd.
Subsidieaanvraag Stichting UBB Hill vraagt € 20.000 subsidie aan.
Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag niet te honoreren.
Inhoudelijke beoordeling UBB Hill is een zusterfestival van De Oversteek, en ontving voor de eerste editie een subsidie uit de regeling Weerbaar & Wendbaar. Hoewel net over de gemeentegrens is UBB Hill een festival met Nijmeegse kunstenaars, galeriehouders en een grotendeels Nijmeegs publiek. Tijdens de eerste editie was het muziekprogramma plus bijbehorende publieke belangstelling goed, de beeldende kunst daarentegen vervulde een rol in de marge. In haar reflectie op de eerste UBB Hill gaf de organisator dat zelf aan als verbeterpunt. De commissie waardeert de zelfreflectie maar mist een duidelijke visie op ‘hoe dan?’. Ook is nog weinig bekend over het komende festival. Daardoor kan de commissie niet goed als P-OST en RUIS aanhaken. De kunstenaars, galeriehouders en bezoekers komen goeddeels uit Nijmegen. Daarmee voelt het aan als Nijmeegs festival, dat het culturele publiek een nieuw festival op een bijzondere locatie geeft. De commissie zou het appreciëren als Nijmeegse makers er een plek vinden. Het plan bevat een grove omschrijving van hoe de organisatie publiek denkt te trekken. De intentie is nieuwe en jonge doelgroepen te bereiken. Echter, het verschaffen van studentenkorting is nog geen garantie dat studenten daadwerkelijk komen. De ambitie om honderd bezoekers meer te trekken is reëel voor de tweede editie. De eerste editie had een incrowd-sfeer.
De uitdaging is die open te breken en het festival toegankelijk te maken voor relatieve buitenstaanders. De stichting UBB Hill is in oprichting, naast de bestaande stichting De Oversteek. De vraag is of dit op de lange termijn wenselijk is. De commissie kan zich voorstellen dat één stichting voor beide festivals een steviger fundament biedt. De begroting bevat aan de inkomstenkant naast recettes, sponsoring en
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
oordelen over de kwaliteit en artisticiteit van de programmering. Vertrouwen wekt dat in 2023 partners
45
Deel II Adviezen
fondsen ook een post “verkochte kunst”. Nergens wordt duidelijk hoeveel kunst daadwerkelijk verkocht is tijdens de eerste editie. Dat moet bij een volgende aanvraag geconcretiseerd zijn. Dat de activiteiten van UBB Hill grotendeels buiten de Nijmeegse gemeentegrens vallen is problematisch voor de regeling waarbinnen deze aanvraag beoordeeld moet worden. Hoewel er Nijmeegse elementen in de aanvraag zitten kan de commissie niet anders dan adviseren, op basis van de regeling, om deze aanvraag niet te honoreren. Wel kan ze zich voorstellen dat Nijmegen in de toekomst een bijdrage zou kunnen leveren, als gemeente Berg en Dal zich financieel evenredig inspant voor het festival dat zich grotendeels binnen haar gemeentegrenzen afspeelt. Dat geeft ook de tijd om het festival artistiek en
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
zakelijk beter uit te werken.
46
Waalhalla
Deel II Adviezen
Over het project Waalhalla; daar zit muziek in! Waalhalla is begonnen als skatepark en groeit met haar (nachtelijke) activiteiten door naar een cultureel centrum. Onderdeel daarvan is het opzetten en experimenteren met een vast cultureel en muzikaal programma. Dit doet Waalhalla in samenwerking met andere organisaties in Nijmegen en Arnhem. De activiteiten omvatten livemuziek in het skatepark tijdens urban sport wedstrijden, podiumkunsten op avonden en zondagmiddagen, open dj-avonden en het opzetten van educatieve muzikale activiteiten. Hiermee wil Waalhalla haar waarde voor de stad en voor NYMA vergroten, haar aantrekkingskracht op het publiek versterken en mogelijkheden creëren voor scholen en individuele jongeren om actief en educatief met cultuur aan de slag te gaan.
Subsidieaanvraag Stichting Waalhalla vraagt hiervoor € 19.730 subsidie aan.
Subsidieadvies De commissie adviseert de aanvraag deels te honoreren voor € 16.730. De exploitatiekosten die in de begroting zijn opgenomen vallen onder de vaste lasten van de organisatie en behoren niet in de projectbegroting.
Inhoudelijke beoordeling Waalhalla streeft ernaar, door livemuziek te combineren met urban sports, een brede doelgroep met cultuur te bereiken. Dat is zeer lovenswaardig. Een eerste proeve van het trekken van publiek met de combinatie cultuur en urban sports werd gedaan met middelen uit de Weerbaar & Wendbaar-regeling, educatief aanbod van 24 programmaonderdelen. De artistieke kwaliteit van het aanbod blijft onderbelicht. Onduidelijk is wie de coaches zijn van het jonge talent en wie de workshopleiders zijn. Positief is de aanstelling van een live-muziekbands programmeur die het programma onder haar hoede gaat nemen. Waalhalla wil met deze aanvraag de stap maken van een incidenteel naar een structureel educatief programma. De samenwerking met ROC, HAN en middelbare scholen belooft een fijne spreiding over de stad en in opleidingsniveaus. Participatie en talentontwikkeling vindt plaats via workshops, open dj-avonden en op aanvraag ook via bandbegeleiding. Daarmee heeft Waalhalla een divers aanbod voor jongeren. Waalhalla heeft van de gemeente de garantie gekregen tien jaar op het NYMA-terrein te mogen blijven. In die tijd heeft ze volop de gelegenheid zich als hotspot te ontwikkelen. Waalhalla profileert zich als poppodium tussen De Lindenberg en Doornroosje. Zo heeft ze een functie in de Nijmeegse keten van talentontwikkeling.
Dat benadrukt ze met de ambitie deel te nemen aan Popronde, Kunstnacht en
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
een van de regelingen die uitgevoerd zijn met coronagelden. De aanvraag richt zich op een structureel
47
Deel II Adviezen
The Big Draw. Ook sterk is dat Waalhalla inmiddels met Beatwise en The Mansion een urban coalitie heeft gevormd. De begroting mist transparantie. Zo ontbreekt het zicht op het aantal betalende bezoekers. Lovenswaardig is het streven naar subsidie-onafhankelijkheid in de nabije toekomst. Het aantrekken van de programmeur en de ontwikkeling van een vaste programmering zijn daartoe een opmaat. De commissie is nieuwsgierig naar hoe Waalhalla zich financieel ontwikkelt. Gendergelijkheid binnen urban blijft een punt van
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
zorg. De commissie is verheugd dat Waalhalla belooft hierop actie te gaan ondernemen.
48
Inhoud
Deel III
Bijlagen
1. Overzicht alle aanvragen Naam Aanvrager
Aangevraagde bedrag
Geadviseerd bedrag
Architectuurcentrum Nijmegen
€ 15.000
€ 15.000
Big Band Nijmegen
€ 3.900
€ 3.900
Consuming Art
€ 20.000
€ 20.000
De Plaats
€ 20.000
€ 20.000
DZIGA
€ 20.000
€ 12.400
Gelders Doek
€ 5.000
€ 5.000
I Compani
€ 13.500
€ 13.500
Jan van Teeffelen
€ 7.000
€ 7.000
Kamermuziekconcours Gelre
€ 8.000
€ 8.000
Keys to Music Foundation
€ 20.000
€ 20.000
New Rootz
€ 20.000
€ 20.000
Nijmeegs trots
€ 20.000
€ 20.000
Orchestre Partout
€ 16.000
€ 16.000
Palliaki Club
€ 20.000
€ 0
Platform DIS
€ 19.100
€ 12.500
Pluk de Nacht
€ 20.000
€ 0
Poëziecentrum Nederland
€ 8.000
€ 8.000
POPOP
€ 13.600
€ 13.600
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
Meerjarige Deel III Programma’s Bijlagen
50
Naam Aanvrager
Aangevraagde bedrag
Geadviseerd bedrag
Rainbow Collective
€ 20.000
€ 20.000
Sinus
€ 20.000
€ 20.000
Stagement Theaterproducties
€ 15.000
€ 15.000
UBB HILL
€ 20.000
€ 0
Waalhalla
€ 19.730
€ 16.730
Totaal € 363.830
€ 286.630
Plafond
€ 300.000
€ 300.000
Tekort/over
-€ 63.830
€ 13.370
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
Meerjarige Deel III Programma’s Bijlagen
51
2. Toelichting
Meerjarige Deel III Programma’s Bijlagen
subsidiecriteria subsidieregeling Eenmalige Culturele Subsidies
1. Artistieke Kwaliteit Kernbegrippen voor de beoordeling van kwaliteit zijn vakmanschap, zeggingskracht en oorspronkelijkheid. Het gaat niet uitsluitend om bewezen kwaliteit, voortkomend uit eerder opgedane ervaring, maar ook om potentiële kwaliteit. Vakmanschap heeft betrekking op de vaardigheden van de bij de organisatie betrokken makers. Zeggingskracht gaat over de impact van de activiteiten op het publiek. Dat wil zeggen dat de activiteiten aansprekend zijn voor de publieksgroepen die de organisatie wil bereiken. De oorspronkelijkheid van de activiteiten heeft betrekking op de herkenbare (artistieke) signatuur die onlosmakelijk is verbonden met de betreffende organisatie waardoor een bijzondere of zelfs unieke bijdrage aan de sector wordt geleverd. 2. Educatie & participatie Educatie is het beleid dat een organisatie voert op het gebied van cultuureducatie, zoals schoolgebonden activiteiten. Het aanbod en bereik van de educatieve activiteiten moeten in evenwicht zijn met de vraag van de scholen. Daarnaast heeft cultuureducatie ook betrekking op aanvullende activiteiten voor niet-schoolgebonden publiek, zoals nagesprekken en publieks cursussen. Participatie gaat enerzijds om het bezoek van nieuw en bestaand publiek aan de activiteiten van de culturele organisatie.
Anderzijds gaat het over het actief betrekken van bezoekers bij de activiteiten, zodat het publiek ook zelf aan de activiteit meewerkt. Het gaat dus over het kijken en luisteren naar cultuur, cultuur beleven en/of het zelf actief beoefenen van
3. Meerwaarde voor de stad De activiteiten zijn van toegevoegde waarde op het bestaande aanbod; zij dragen bij aan de pluriformiteit en diversiteit van het totale aanbod in de stad. De activiteiten dragen bij aan de aantrekkelijkheid van Nijmegen. Dit blijkt uit de wijze waarop de organisatie aangeeft hoe de activiteiten zich verhouden tot de lokale omgeving, het lokale aanbod en de impact daarvan. 4. Innovatie, creativiteit en experiment Innovatie, creativiteit en experiment heeft betrekking op vernieuwing en het innoverende karakter van het aanbod van een organisatie. Dit kan op twee manieren namelijk door innovatie van de kunsten zelf en door innovatie in de samenleving te creëren. Innovatie van de kunsten zelf kan bijvoorbeeld door nieuw werk te presenteren of uit te voeren of door te experimenteren met nieuwe manieren waarop een discipline zich artistiek kan uitdrukken. Innovatie in de samenleving wordt bereikt door verbindingen aan te gaan met andere domeinen en thema’s, zoals wetenschap, zorg, duurzaamheid, economie, etc.
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
kunst en cultuur.
52
Meerjarige Deel III Programma’s Bijlagen
5. Publieksbereik Bij publieksbereik draait het om de visie en de rol van de organisatie op het publiek. Het gaat over de publieksdoelgroepen die de organisatie bereikt en de wijze waarop dat gebeurt. Hierbij staat de wijze waarop een organisatie nieuw en meer divers publiek b ereikt en interactie heeft met dit publiek centraal. Nieuw publiek gaat over een grotere diversiteit van het publiek. Het gaat over het versterken van de relatie tussen de organisatie en het (toekomstig) publiek en de manier waarop dit zich vertaalt in de activiteiten. 6. Ondernemerschap Ondernemerschap draait om het creëren van draagvlak voor het aanbod en het vinden van het juiste publiek (in aard en omvang). Het succes wordt mede bepaald door het beheren, organiseren en vermarkten van het culturele ‘product’. De financiële en bedrijfsmatige gezondheid van een organisatie spelen daarbij een belangrijke rol. Er wordt gekeken in hoeverre de organisatie vanuit financieel, bedrijfsmatig en
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
organisatorisch perspectief in staat is om de activiteiten uit te voeren.
53
3. Brief Broedplaatsen
Meerjarige Deel III Programma’s Bijlagen
Aan het College van B&W gemeente Nijmegen: Burgemeester Hubert Bruls Wethouder Noël Vergunst Wethouder Jean-Paul Broeren Wethouder Tobias van Elferen Wethouder Cilia Daemen Wethouder John Brom Wethouder Grete Visser
Nijmegen, 28 november 2022 Betreft: advies broedplaatsen Nijmegen
De commissie Groei. adviseert de gemeente Nijmegen bij het uitvoeren van de subsidieregelingen Groei., de cultuurvisie zoals die in 2020 is verschenen. Zo nu en dan komt de commissie ook met ongevraagd advies. Dat is nu ook het geval. De commissie is van mening dat een gezond makersklimaat en een broedplaatsenbeleid bijdragen aan deze cultuurvisie en heeft daarvoor in eerdere adviesrapporten aandacht gevraagd. De laatste keer dat de commissie dat deed, was dit voorjaar, bij de behandeling van de regeling Meerjarige Culturele Programma’s. Aandacht voor de broedplaatsen was toen urgent, omdat al in het voorjaar bleek dat culturele plekken zoals Hubert, Brebl, Neus en Waalhalla geen zicht hadden op nieuwe locaties. De commissie ziet dat juist dit soort plekken bijdragen aan een stevige culturele sector, een leefbare stad en ruimtelijke ontwikkeling. Omdat deze plekken verdwijnen en er op dit moment nog geen alternatieven bekend zijn, trekt de commissie Groei. aan de bel. Dat doet de commissie bij het college van B&W, omdat broedplaatsen en een bloeiend makersklimaat bijdragen aan meer dan alleen kunst en cultuur. Een leefbare stad, waar broedplaatsen aan bijdragen, maak je samen. Broedplaatsen in het algemeen ‘Broedplaatsen voorzien in toegankelijke creatieve werkruimte.
Ze leveren hiermee een vitale bijdrage aan zowel de culturele infrastructuur als aan het innovatieve ecosysteem van de stad. Maar broedplaatsen zijn meer: hun kleinschalige, lokale manier van werken, met oog voor mens, materiaal en milieu maakt ze tot voorposten van brede welvaartsontwikkeling. Broedplaatsen dragen bij aan de leefbaarheid in bestaande buurten en creëren levendigheid in nieuwe gebiedsontwikkelingen. Ze bieden werkervaringsplekken die helpen om kansenongelijkheid terug te dringen, verbinden bevolkingsgroepen door culturele uitwisselingsprojecten en werken aan burgerschap via publieksactiviteiten en vrijwilligersparticipatie.’1
1 Bart de Zwart, onderzoeker Bloeiende Broedplaatsen Fontys, ‘De makers en de mogelijkmakers’,
https://fontys.nl/Over-Fontys/Nieuws-tonen-op/TIWWM_KRANT_LOW.htm, p.1
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
Geachte burgemeester en wethouders van de gemeente Nijmegen,
54
Meerjarige Deel III Programma’s Bijlagen
Dit had in deze woorden in de cultuurvisie Groei. kunnen staan. Het komt echter uit ‘This is where we make’, een publicatie naar aanleiding van broedplaatsenonderzoek dat aan de TU Eindhoven en Fontys Hogescholen wordt uitgevoerd. Nachtcultuur Afgelopen weekend lanceerden verschillende organisaties en ondernemers uit de culturele sector in Nijmegen de website nachtcultnijmegen.nl. Onder het motto ‘de nacht is ook cultuur’ is op die website een noodkreet te lezen over het verdwijnen van belangrijke spelers uit de Nijmeegse cultuur die het nachtleven kleur geven. De commissie ondersteunt deze noodkreet en roept de gemeente op haast te maken met het creëren van plaatsen waar makers kunnen maken en waar het publiek dat deze organisaties de afgelopen jaren aan zich heeft gebonden kan blijven genieten van kunst en cultuur. Onderdeel van de oproep aan de gemeente is haast te maken met de nachtvisie cultuur en het herstelplan om het gat te vullen dat is ontstaan met het verdwijnen van locaties als Brebl, Hubert, Neus en Stek. De organisaties stellen: ‘Nijmegen heeft plekken als deze echter nodig: ze geven de stad kleur. Ze geven ruimte aan innovatie en het ontstaan van nieuwe ideeën.’
‘De beschikbaarheid van passende betaalbare huisvesting vormt een randvoorwaarde voor kunstenaars en andere creatieve professionals. Atelierbeheerders en broedplaatsontwikkelaars voorzien in deze ruimte en leveren hiermee een vitale bijdrage aan zowel de culturele infrastructuur als aan het innovatieve ecosysteem van de stad.’2 De commissie blijft bij haar standpunt dat beleid op broedplaatsen moet worden gemaakt. Ze is het met de Nijmeegse culturele organisaties en ondernemers eens dat daar haast mee moet worden gemaakt. Veel wat deze organisaties de afgelopen jaren hebben opgebouwd, gaat verloren. Deze maakplekken zijn van vitaal belang voor een sector die, zo hebben we met elkaar afgesproken, nog wel een beetje mag groeien. De commissie vraagt de gemeente om de dakloze organisaties een plek te bieden waarin zij hun werk, waarin makers worden uitgedaagd, de toekomst wordt onderzocht en de stad Nijmegen kleur krijgt, kunnen voortzetten.
2 https://fontys.nl/Onderzoek/De-Ondernemende-Regio-1/Projecten-1/Bloeiende-broedplaatsen.htm
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
Broedplaatsen in Nijmegen De commissie is het hier hartgrondig mee eens en wil het nog iets scherper stellen. Niet alleen de nachtcultuur heeft baat bij dit soort plekken; deze locaties fungeren ook overdag als broedplaats, voor makers en jonge producerende organisaties. De commissie refereert aan haar advies uit het voorjaar: beleid op broedplaatsen zorgt ervoor dat jonge makers in Nijmegen blijven en kunnen werken. Dergelijke locaties dragen daarmee bij aan talentontwikkeling, leefbaarheid en een stevig makersklimaat. Op de website van het project ‘Bloeiende Broedplaatsen’, een onderzoek van Fontys Hogescholen waarvan ook SLAK Ateliers Nijmegen deel uitmaakt, is te lezen:
55
Meerjarige Deel III Programma’s Bijlagen
De waarde van broedplaatsen In het kader van het project ‘Bloeiende Broedplaatsen’ zijn inmiddels veel artikelen gepubliceerd die de waarde van deze broedplaatsen duidelijk maken. De commissie nodigt u uit hiervan kennis te nemen en daar spoedig actie op te ondernemen. De laatste publicatie is een toegankelijke krant, die tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven werd gepresenteerd. Op de pagina ‘Creative Cities’ prijkt Arnhem, maar ontbreekt Nijmegen.3 Dat kan niet de bedoeling zijn. Twee quotes nog uit die krant. Om de boel een beetje op gang te helpen: ‘Culturele broedplaatsen spelen een belangrijke en veelzijdige rol in het culturele landschap van steden. De betekenis van broedplaatsen beperkt zich echter niet alleen tot het culturele domein. Broedplaatsen hebben impact op de economie, de leefomgeving en de ruimtelijke ontwikkeling. Zowel de broedplaatsen zelf als (lokale) overheden zien vaak veel kansen om met de broedplaats maatschappelijke waarde te realiseren.’4 En: ‘Als laboratoria voor maatschappelijk experiment zijn broedplaatsen in staat om bestaande structuren uit te dagen en bieden ze een context waar vanuit nieuwe toekomsten kunnen worden verbeeld.’5 Beter kunnen we het niet zeggen. Kom op, aan de slag! Kunnen we u daarbij helpen, dan doen we dat graag.
Jenneke Harings (voorzitter) Bas Aaftink Joy Arpots Jacki Dodemontová Marcel Kranendonk Claudia Linders November 2022
3 https://fontys.nl/Over-Fontys/Nieuws-tonen-op/TIWWM_KRANT_LOW.htm, p.9
4 Marcel Musch, onderzoeker Bloeiende Broedplaatsen TU Eindhoven, ‘Naar een stedelijke culturele ecologie’, https://fontys.nl/Over-Fontys/Nieuws-tonen-op/TIWWM_KRANT_LOW.htm, p.16 5 Bart de Zwart, onderzoeker Bloeiende Broedplaatsen Fontys, ‘De makers en de mogelijkmakers’, https://fontys.nl/Over-Fontys/Nieuws-tonen-op/TIWWM_KRANT_LOW.htm, p.1
A DV I E SR A PP O R T C o mmis s i e G R OEI . Me e r s m a ak
Adviescommissie Groei.
56
Colofon Meer smaak Adviesrapport commissie Groei. Cultuurvisie Nijmegen 2021-2024 Eenjarige Culturele Subsidies 2023 © december 2022 Gemeente Nijmegen Korte Nieuwstraat 6, 6511 PP Nijmegen Postbus 9105, 6500 HG Nijmegen adviescommissiegroei@nijmegen.nl
Ontwerp: DONKA (donkadesign.com) Adviescommissie Groei: Jenneke Harings (voorzitter), Bas Aaftink, Joy Arpots, Jacki Dodemontová, Marcel Kranendonk, Claudia Linders Secretarissen: Jack Orsel, Boudewijn Smid