2. Subsidieaanvraag Bindkracht10 basisinfrastructuur welzijn 2026-2028

Subsidieaanvraag Basisinfrastructuur Welzijn 2026-2028

Inhoud Inleiding ...................................................................................................................................... 4 Kernwaarden .............................................................................................................................. 5 1. Algemene ontwikkelingen voor 2026-2028 .......................................................................... 6 1.1

Sociale basis is het fundament van het sociaal domein ................................................ 6

1.2

Ongelijk investeren in gelijke kansen ............................................................................... 7

1.3

Samen werken in de sociale basis en keten ..................................................................... 9

1.4

Met en voor de stad .......................................................................................................... 11

1.5

Hoogwaardig, toegankelijk en vindbaar aanbod ......................................................... 13

1.6

Van individueel naar collectief aanbod .......................................................................... 15

2. Jeugd & Gezin (Opvoeden en Opgroeien 0-23 jaar) ........................................................... 16 2.1

Ambities en doelen ........................................................................................................... 16

2.2

Stevig preventief voorveld Jeugdzorg ........................................................................... 17

2.3

Samenwerking met Onderwijs ........................................................................................ 18

2.4

Opvoeden en Opgroeien in diverse culturen ................................................................. 19

3. Volwassenen & Ouderen ...................................................................................................... 25 3.1

Ambities en doelen ........................................................................................................... 25

3.3

Toename GGZ-problematiek in de wijk ......................................................................... 27

3.4

Vergrijzing ......................................................................................................................... 27

3.5

Nijmegen in ontwikkeling ................................................................................................ 28

4. Inclusie ................................................................................................................................. 33 4.1

Ambities en doelen ........................................................................................................... 33

4.2

Inclusie: voorwaarde voor participatie .......................................................................... 34

4.3

Bewonersparticipatie........................................................................................................ 34

4.4

Inclusie verschillende culturen......................................................................................... 35

4.5

Inclusie van bewoners met een psychische en/of lichamelijke kwetsbaarheid ......... 36

4.6

Inclusie LHBTQIA+ ............................................................................................................. 36

5. Hulp bij Geldzaken ............................................................................................................... 41 5.1

Ambities en doelen ........................................................................................................... 41

5.2

Vergroten bereik en een meer duurzame oplossing ..................................................... 43

5.3

Aansluiten op life-events ................................................................................................. 43

5.4

Warm doorverwijzen bij schulden in de vaste lasten ................................................... 44

5.5

Uitstroom bewind .............................................................................................................. 44

5.6

Inzetten van ervaringsdeskundigheid ............................................................................ 44

5.7

Verstevigen ketensamenwerking .................................................................................... 45

6. Financiële paragraaf ........................................................................................................... 48 2

7. Bijlage 1: basisinzet Jeugd & Gezin ...................................................................................... 52 7.1

Opvoedondersteuning ...................................................................................................... 52

7.2

Kinderwerk......................................................................................................................... 53

7.3

Jongerenwerk .................................................................................................................... 54

7.4

Uitvoeringsplan kansengelijkheid 0-23 ......................................................................... 56

Wat gaan we in 2026 doen met de extra middelen vanuit het uitvoeringsplan Kansengelijkheid:.. 56 8. Bijlage 2: basisinzet Volwassenen & Ouderen ..................................................................... 57 8.1

Opbouwwerk ..................................................................................................................... 57

8.2

Stips .................................................................................................................................... 58

8.3

Welzijn op Recept .............................................................................................................. 59

9. Bijlage 3: basisinzet Inclusie ................................................................................................ 60 9.1

Interculturele consulenten................................................................................................ 60

9.2

Groepsactiviteiten ............................................................................................................ 61

9.4

Gezellig .............................................................................................................................. 62

9.5

Jongvolwassen statushouders ......................................................................................... 63

9.6

Gezondheidsmakelaars migranten ................................................................................. 64

10. Bijlage 4: basisinzet Hulp bij Geldzaken .............................................................................. 65 10.1

Formulierenbrigade .......................................................................................................... 65

10.2

In de wijk ............................................................................................................................ 65

10.3

Begeleiding bij briefadressen .......................................................................................... 66

10.4

Financieel expert in de wijk ............................................................................................. 67

10.5

Maatwerktrajecten ........................................................................................................... 68

10.6

F!X budgetcoaching .......................................................................................................... 69

10.7

Financiële hulpverlening aan jongeren: (Just & Op de Rit) ......................................... 70

10.8

Gezondheidsmakelaar armoede en schulden ................................................................ 71

10.9

Ervaringsdeskundige armoede en gezondheid ............................................................. 71

11. Bijlage 5: Uitvoeringsplan kansengelijkheid 0-23 ............................................................... 73

3

Inleiding In dit document presenteren wij u de plannen van Bindkracht10 voor de periode 2026 t/m 2028 die samen met de gemeente zijn afgesproken. Voor het vormen van deze plannen zijn verschillende maatschappelijke ontwikkelingen van invloed; veel Nederlanders ervaren moeilijkheden bij het vervullen van hun basisbehoeften en leven dus in bestaansonzekerheid. De druk op de zorg blijft stijgen waardoor meer druk komt van zorg naar welzijn, en in de samenleving zien we meer polarisatie en onrust. Deze maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een sterke en stabiele sociale basis. Welzijn speelt hier een essentiële rol in. Er bestaat op dit moment nog onzekerheid over de exacte hoogte van de bezuinigingstaakstelling. In de financiële paragraaf gaan we hier verder op in. Bindkracht10 wil graag een sterke partner zijn en actief meewerken aan de diverse veranderingen die in gang gezet worden. We zoeken nauwe samenwerking met de partners in de sociale basis en dragen graag bij aan de doorontwikkeling in het sociale domein. Bindkracht10 is er voor iedereen, maar we hebben extra aandacht voor mensen met weinig sociale contacten, een klein netwerk of die in een lastige situatie zitten. We maken deel uit van de plek waar mensen wonen: op straat, in de wijk, online of in de stad. Daar maken we de verbindingen die nodig zijn.

Bindkracht10 bouwt aan sterke gemeenschappen en individuen zodat problemen kunnen worden voorkomen, opgelost of beheersbaar gemaakt. Dit doen we door: • Het bouwen aan sociale samenhang en inclusie met activiteiten en ontmoetingen. • Het begeleiden van bewoners van alle leeftijden om hun talent te ontdekken, te ontwikkelen en te gebruiken. • Bewoners te laten zien hoe ze de regie in hun leven kunnen (her)pakken. • Het stimuleren van initiatieven die bijdragen aan leefbaarheid, zelfredzaamheid en samenredzaamheid. • Het versterken van het opvoedklimaat rond gezinnen en in de wijk. • Het scherp kijken naar risico’s en kansen in de leefomgeving en daarop anticiperen. • Het helpen van het oplossen van concrete problemen als dat nodig is om mensen (weer) mee te laten doen (participatie). • Het geven van advies en informatie en het bieden van ondersteuning rondom de regelingen en voorzieningen waar bewoners recht op hebben, onder anderen ter preventie van financiële problemen. • Het bieden van hulp aan mensen met financiële problemen, zoals vroeg signalering, begeleiding bij schulden en nazorg. Wij blijven volop bezig om de kwaliteit van ons welzijnswerk te bewaken, kennisontwikkeling te faciliteren en innovatie aan te wakkeren. Daarnaast is én blijft het versterken van onze rol als agenderende wijkexpert een belangrijk speerpunt.

Onze investering in effectieve dataverzameling en inzichtelijke data-analyses bevordert onze impact meting en verantwoording om zo onze positie als kennispartner te blijven garanderen. Bindkracht10 is een brede organisatie met veel expertises onder één dak. Deze unieke samenstelling maakt een goede integrale samenwerking mogelijk en zorgt daarmee voor korte lijntjes en kennisdeling tussen de verschillende leefwerelden en uitdagingen van bewoners.

4

Kernwaarden Met deze invulling neemt Bindkracht10 een sterke positie in de sociale basis van de gemeente Nijmegen in. Bindkracht10 heeft de volgende kernwaarden:

Inbegrepen: De samenleving is divers en dat is een feit. We streven naar een samenleving waarin iedereen ertoe doet en mee kan doen vanuit eigen mogelijkheden.

Nabij:

We zijn dichtbij. Alert op de mogelijkheden voor de mensen voor wie de kansen in het leven niet voor het oprapen liggen en voor de mensen die daarin wat te bieden hebben.

Vindingrijk:

We zijn niet voor één gat te vangen. We zoeken naar creatieve oplossingen voor problemen. Als verbinder en netwerker maken we mooie combinaties van organisaties, mensen en mogelijkheden.

Vertrouwen: We hebben vertrouwen in elkaar, in bewoners en in de kracht van iedereen. We werken met aandacht voor de persoon, vanuit een positieve open houding en zonder te oordelen.

Lef:

We hebben de 'guts' om het anders aan te pakken als het belang van mensen daarom vraagt.

5

1. Algemene ontwikkelingen voor 2026-2028 De komende jaren worden gekenmerkt door ingrijpende maatschappelijke en beleidsmatige veranderingen die direct invloed hebben op het welzijnswerk. Enerzijds zien we een toenemende druk op de samenleving door vergrijzing, individualisering en groeiende sociaaleconomische ongelijkheid. Anderzijds vindt er binnen het sociaal domein een transformatie plaats: van systeemgericht naar mensgericht, van individueel naar collectief, en van versnippering naar samenhang. In dit hoofdstuk schetsen we de belangrijkste ontwikkelingen die richtinggevend zijn voor ons werk in de nabije toekomst. Deze ontwikkelingen beschrijven we aan de hand van zes leidende principes die ons helpen om bewuste keuzes te maken in waar we op inzetten, hoe we prioriteren bij schaarse middelen en op welke manier we samenwerken. Deze leidende principes vormen de basis voor onze strategische keuzes en de manier waarop wij bijdragen aan een veerkrachtige en inclusieve samenleving.

1.1

Sociale basis is het fundament van het sociaal domein

Een samenleving waarin mensen zich gezien, gesteund en verbonden voelen, begint bij een sterke sociale basis. Bindkracht10 heeft drie speerpunten geformuleerd met betrekking tot de rol van Bindkracht10 bij het versterken van de sociale basis. Ons werk versterkt de sociale basis als we bijdragen aan de onderstaande speerpunten: • Bestaanszekerheid • Leefbaarheid • Meedoen en participatie Bestaanszekerheid is het fundament van een inclusieve samenleving. Mensen zijn niet in staat (optimaal) te participeren in de samenleving als zij kampen met grote zorgen over hun inkomen, schulden, een dak boven hun hoofd, eten op tafel of toegang tot de zorg. Leven met stress en weinig geld gaat ten koste van het denkvermogen en vermogen om verstandige (financiële) keuzes te maken. Als mensen eenmaal in een situatie belanden waarin één of meerdere aspecten van hun bestaanszekerheid onder druk staan, zijn zij door de stress die hiermee gepaard gaat minder goed in staat zelfstandig tot oplossingen te komen. De basis moet dus op orde zijn om stappen te kunnen zetten (Ministerie van Financiën, 2020)1. Leefbaarheid gaat over de aantrekkelijkheid van de fysieke en sociale leefomgeving om er te wonen, leven, sporten, elkaar te ontmoeten, te spelen, elkaar hulp te vragen en meer (Movisie 2021)2.

Bij leefbaarheid is het ook belangrijk dat mensen mede vormgever kunnen zijn van hun eigen leefomgeving, en dat initiatieven van inwoners gestimuleerd en gefaciliteerd worden. Participatie gaat over meedoen in de samenleving via arbeid, dagbesteding, onderwijs, onderlinge hulp, vrijwilligerswerk, activiteiten, in verenigingen en sociale netwerken. Iedereen moet kunnen meedoen, onafhankelijk van leeftijd, gender, klasse, seksualiteit, etniciteit of eventuele beperkingen. Voor mensen met lichamelijke, psychische of verstandelijke beperkingen is meedoen minder vanzelfsprekend dan voor mensen zonder beperking (Movisie, 2017)3.

1

Ministerie van Financiën. (2020, 20 april). Naar een inclusieve samenleving. In ons land, niemand aan de kant. inclusieve-samenleving.pdf 2 Movisie (2021, 7 Oktober). Leefbaarheid vraagt versterken van sociale kwaliteit. Movisie. https://www.movisie.nl/artikel/leefbaarheid-vraagt-versterken-sociale-kwaliteit 3 Movisie (2017). Themakaart Participatie. Movisie & Koepel Adviesraden Sociaal Domein. participatie_2017.pdf

6

Binnen de bovenstaande thema’s ondersteunen we mensen om vanuit hun mogelijkheden verder te komen in het leven. De medewerkers van Bindkracht10 vormen een netwerk dat werkt aan krachtige verbindingen. We leggen verbanden tussen mensen en met andere organisaties. We nemen barrières weg, helpen drempels en onderlinge verschillen te verkleinen. We signaleren waar het mis kan gaan en kaarten dit aan. Onze ambities liggen in de lijn met geldende beleidskaders vanuit het beleidsplan Wmo, Jeugd en Gezondheid 2021-2024, Uitvoeringsagenda Gezondheid 2025-2028, Lokaal Preventieakkoord, Regenboogagenda 2021-2024, Beleidskader Inclusie 2025, Beleidsplan financiële dienstverlening en schuldhulpverlening 2023-2027, Uitvoeringsagenda extra ontwikkeltijd voor gelijke kansen, doorontwikkeling brede scholen, Uitvoeringsplan Preventie met Gezag (perspectief voor de jeugd), Opdrachtverlening jongerenwerk & jeugdcoaches 2026-2030 en het beleidskader voor het versterken van de sociale basis ‘Samen werken, samen sterker’.

Piramide van zorg en ondersteuning Hieronder geven we aan waar de inzet van Bindkracht10 is gepositioneerd in de sociale basis. Dat doen we aan de hand van de piramide van zorg en ondersteuning. Voor opbouwwerk, kinderwerk, jongerenwerk en diversiteit is het grootste deel van onze inzet collectief en valt daarmee in het blauwe vlak van de piramide. De diensten van Hulp bij Geldzaken, de Stips, Welzijn op Recept en de Interculturele Consulenten vallen veelal onder laagdrempelige individuele ondersteuning van dichtbij zoals aangeduid in het groene vlak. De expertise Hulp bij Geldzaken is ook actief in de Sociale Basis (het blauwe vak), waarbij ze in samenwerking met andere expertises collectief aanbod vormen en aanbieden. Tot slot hebben we ook nog de opvoedondersteuningstrajecten. Deze vallen grotendeels onder laagdrempelige individuele ondersteuning (groene vlak). Waar mogelijk proberen we signalen uit de individuele ondersteuningstrajecten te bundelen tot collectief aanbod (zie Speelkracht), in dat geval gaat het om collectieve ondersteuning (blauwe vlak).

1.2

Ongelijk investeren in gelijke kansen

Onze rol en inzet is niet onuitputtelijk en daarom zullen er keuzes moeten worden gemaakt. De focus van Bindkracht10 zal steeds meer gericht zijn op de kwetsbare inwoners. Dit vraagt om ongelijk investeren, zowel in doelgroepen als verdeeld over de stad. In theorie klinkt het mooi maar hoe brengen we dat in de praktijk? Hoe maken we deze keuzes? Op welke manier onderbouwen we deze keuzes richting bewoners en partners? Op welke manier kunnen we onze organisatie zo flexibel mogelijk inrichten zodat we wendbaar blijven? Het liefst spelen we direct in op actuele en urgente vraagstukken maar dat gaat mogelijk ten koste van de continuïteit van onze dienstverlening. Ook de werving en werkdruk van ons personeel komen onder druk te staan als we te vaak gaan schuiven met de spreiding van onze inzet over de stad. De komende jaren zullen we dit vraagstuk vanuit verschillende dimensies gaan onderzoeken; •

Focus op maatwerk: Investeringen richten op de specifieke behoeften van kwetsbare groepen in plaats van een uniforme benadering. Bijvoorbeeld extra begeleiding voor jongeren in achterstandswijken om schooluitval te voorkomen. 7

• •

Gerichte middelenallocatie: Financiële en personele middelen inzetten waar de impact het grootst is, zoals in wijken met hoge armoedecijfers of wijken met een gebrek aan voorzieningen. Meetbare impact: Het succes meten door concrete doelen te stellen, zoals een toename in arbeidsparticipatie of een verbetering van schoolresultaten in specifieke doelgroepen.

Bindkracht10 en haar partners (bijv. gemeente bewonersinitiatieven, vrijwilligersorganisaties, buurtteams, zorgaanbieders, onderwijs, woningcorporaties en andere partners. ) moeten hun krachten bundelen om op gerichte wijze ongelijkheid aan te pakken. Verschillende partners hebben inzicht in de behoeften van specifieke groepen bewoners. Scholen weten bijvoorbeeld welke kinderen risico lopen op leerachterstanden, terwijl de gemeente data tot haar beschikking heeft die inzicht geven in de kwaliteit van leven in de wijken. Door samen te werken, kunnen middelen beter worden gericht op de plekken waar de behoefte het grootst is. We hebben de intentie om gezamenlijk te verkennen waar Sterker en Bindkracht10 elkaar kunnen versterken op het gebied van datagedreven werken, met specifieke aandacht voor het meten en zichtbaar maken van maatschappelijke impact Onze ambitie is het verminderen van kansenongelijkheid door gerichte ondersteuning te bieden aan groepen en wijken die de meeste achterstand ervaren. De komende jaren gaan we samen met onze partners onderzoeken op welke manier we onze inzet beter kunnen spreiden over verschillende doelgroepen en stadsdelen (bijv. door middel van agenderend werken en data ondersteunend werken).

Agenderend werken Het versterken van onze rol als agenderende wijkexpert is een belangrijke pijler voor de ontwikkeling ‘ongelijk investeren in gelijke kansen’. Het sociaal werk heeft de verantwoordelijkheid om structurele misstanden in de maatschappij aan te kaarten zodat de problemen van kwetsbare bewoners meer aandacht gaan krijgen. Het verbeteren van onze registratiesystemen is een belangrijk uitgangspunt bij het agenderend werken. Op basis van de verzamelde resultaten kunnen we met meer zekerheid onze agenderende rol pakken en deskundigen adviseren en informeren over wat wij in onze praktijk tegenkomen. Agenderend werken gebeurt niet alleen op wijkniveau, maar ook op het niveau van gebreken in wet- en regelgeving en de uitvoering daarvan. Deze signalen worden bij de Stips en Hulp bij Geldzaken verzameld, geanalyseerd en zo nodig geagendeerd.

Impact meten Eén van de ambities van Bindkracht10 voor het komende jaar is het uitvoeren van het verbeterplan voor onze registratiesystemen. Bindkracht10 wil de resultaten van het welzijnswerk in Nijmegen beter in beeld brengen. Het verbeteren van de registratie van onze werkzaamheden bestaat uit verschillende onderdelen; • Binnen Bindkracht10 gaan we aan de slag met een organisatie brede professionalisering van de wijze waarop we onze primaire processen monitoren. • Het opstellen van een meerjarenplan voor de uitvoering van tevredenheidsmetingen onder bewoners, vrijwilligers en stakeholders. Hiermee meten we het vertrouwen in en de tevredenheid over onze activiteiten en diensten. Hiervoor is Bindkracht10 momenteel interne tevredenheidsmetingen aan het uitzetten binnen elk expertisegebied. • Bindkracht10 gaat op zoek naar geschikte KPI’s waarmee de impact op de sociale kwaliteit in Nijmegen gemeten kan worden. Met welke KPI’s kunnen we de impact van onze interventies op de doelgroep evalueren? Welke KPI’s zijn essentieel voor continue verbetering en verantwoording? Welke indicatoren helpen bij het identificeren van succesvolle praktijken, 8

het meten van vooruitgang ten opzichte van gestelde doelen en het aanpassen van strategieën indien nodig?

1.3

Samen werken in de sociale basis en keten

Een sterke sociale basis vraagt om een gedeelde verantwoordelijkheid voor het welzijn van bewoners. Effectieve ondersteuning ontstaat daar waar partijen elkaar kennen, vertrouwen, en bereid zijn om samen te leren, te reflecteren en zich aan te passen aan de veranderende behoeften in de stad. We bouwen aan duurzame samenwerkingsverbanden met bewonersinitiatieven, vrijwilligersorganisaties, buurtteams, zorgaanbieders, onderwijs, woningcorporaties en andere partners. Samenwerken betekent ook: helderheid over ieders rol, vertrouwen in elkaars expertise en ruimte voor maatwerk per wijk of doelgroep. Daarmee dragen we bij aan een goed werkende keten waarin preventie, vroegsignalering en passende ondersteuning hand in hand gaan. In dit hoofdstuk lichten wij toe hoe wij deze samenwerking organiseren en hoe wij aansluiten bij de stedelijke opgave van 'Sturen op een sterke sociale basis'.

Stadsdeelprogrammeren De komende jaren blijven we samen met partners werken aan de transformatie van het sociaal domein. We zijn in verschillende gebieden aan de slag met het door ontwikkelen van het stadsdeelprogrammeren (en de preventieprogramma’s 12- en 12+). Daarnaast hebben we aandacht voor de gezamenlijke beweging naar het gebiedsgerichte en programmatisch werken en subsidiëren. Om dit doel te verwezenlijken moeten we aan de slag met enkele complexe vragen; Wat is onze definitie van een sterke sociale basis? Welk basisaanbod is er nodig in elke wijk? Wat is daarvoor nodig? Hoe spelen we in op uitstroom vanuit zorginstellingen en bijbehorende begeleiding? Hoe ontwikkelen we duurzame initiatieven die zonder ondersteuning vanuit Bindkracht10 kunnen blijven draaien? Daarom zijn we begonnen met een veranderproces waarmee de gemeente Nijmegen, in samenwerking met corporaties, onderwijsinstellingen en overige partners, de inrichting van de sociale basis in Nijmegen wil herzien. Het visiedocument ‘Samen werken, samen sterk’ (2021)4 en de recente Raadsbrief ‘Sturen op een sterke sociale basis in Nijmegen’ (2025) zijn leidend voor de verdere uitwerking. In afstemming met de verschillende partners komen we tot een aanbod dat passend is in de wijk. We willen bewoners betrekken bij het vormgeven van de stadsdeelprogrammering.

Met behulp van wijkwaardenkaarten en sensemaking gaan we samen met inwoners op zoek naar wat er speelt in de wijk. Inwoners zijn daarbij volwaardige partners: zij helpen actief bij het ophalen en duiden van verhalen, het leggen van verbindingen en het vinden van oplossingen. Door samen een thema of stadsdeelagenda te omarmen kunnen we de krachten bundelen om zo meer impact te maken.

Sturen op een sterke sociale basis De recente Raadsbrief ‘Sturen op een sterke sociale basis in Nijmegen’ (maart, 2025)5 bouwt voort op de visie die wordt beschreven in de kadernota “Samen werken, samen sterk” (2021) en geeft deze inzet concreet vorm. Als een van de kernpartners werkt Bindkracht10 actief mee aan deze opgave. Nieuw is de expliciete inzet op gebiedsgerichte en resultaatgerichte sturing, met focus op de wijken Noord, Lindenholt en Zwanenveld/Lankforst (zie experimenten sociale basis, blz. 10). Er komt een investeringsfonds om initiatieven in de sociale basis te ondersteunen. We dragen bij aan een

4 5

Gemeente Nijmegen (2021), Samen Werken, Samen Sterk. Gemeente Nijmegen (2025), Raadsbrief “Sturen op een sterke sociale basis in Nijmegen”

9

meerjarige, duurzame samenwerking met partners en bewoners, die zo mede-eigenaar worden van de uitvoering. De gezamenlijke veranderaanpak op de sociale basis richt zich op het verschuiven van individuele voorzieningen naar collectieve oplossingen, met een belangrijke rol voor bewoners zelf. De huidige sturingsinstrumenten van de gemeente zijn vaak gericht op stadsbrede, geïndividualiseerde voorzieningen. Om de sociale basis in Noord, Lindenholt en Zwanenveld/Lankforst effectief te versterken, is het doorontwikkelen van onderstaande sturingsinstrumenten urgent: • Financiering: van vele beleidskaders en begrotingen, naar gebiedsgerichte opdrachten en budgetten; • Accountability: van sturen op output per kader, naar sturen op outcome en impact per gebied; • Governance: van beleidsgericht werken naar oplossingen ontwikkelen samen met partners en inwoners; • Wetten en regels: van vele wetten naar meer ruimte creëren in regels.

Experimenten sociale basis Eind 2021 heeft de raad met “Samen werken, samen sterk” de opdracht gegeven om samen met de stad de sociale basis in Nijmegen verder te versterken. Om deze beweging op gang te krijgen is de kerngroep sociale basis in het leven geroepen die in 2024 meerdere keren bij elkaar gekomen zijn. Onder leiding van Albert Jan Kruiter van het Instituut voor Publieke Waarden zijn de opgedane inzichten vertaald naar een handelingsperspectief voor de stadsdelen Noord, Lindenholt en Dukenburg. Op 18 september 2024 deelde de kerngroep (bestaande uit de gemeente kernpartners en het Instituut voor Publieke Waarden) hun inzichten en ervaringen met de gemeenteraad. Het doel is om echt het verschil te maken voor de bewoners in de wijk met een gezamenlijke aanpak. Daarnaast hebben we de ambitie om het aantal onnodige doorverwijzingen richting het zorgdomein nog verder te doen dalen binnen deze drie stadsdelen. In dit handelingsperspectief staan ontwerpen van drie experimenten met als uitgangspunt dat het versterken van de sociale basis een positief effect heeft op onnodig zorggebruik (Wmo, Jeugdzorg, Wlz, Awbz). Hieronder een korte beschrijving van deze experimenten: • In Zwanenveld/Lankforst (Dukenburg) investeren drie woningbouwcorporaties de komende jaren 150 miljoen euro in renovatie van woningen.

Het plan is om deze fysieke investering in de wijk gelijk op te laten gaan met een sociale renovatie en investering in de sociale basis. Nu de corporaties achter de voordeur komen, moet dat moment aangegrepen worden om ook andere problemen op te lossen. Daarbij is het belangrijk dat bewoners zelf aangeven wat zij nodig hebben in de sociale basis en aan het roer staan bij de uitwerking. Met behulp van AI en andere participatiemiddelen kunnen hun ideeën en prioriteiten beter in beeld worden gebracht. • In Noord wordt veel jeugdhulp en jeugdzorg geïndiceerd. Dat gaat veelal op aan individuele zorgindicaties en trajecten. Investeren in de sociale basis betekent ook ‘van individueel naar collectief’. Noord biedt een uitgelezen kans om te onderzoeken of investeren in laagdrempelige collectieve voorzieningen leidt tot een afname van duurdere individuele zorg. • In Lindenholt is het voornemen om te investeren in laagdrempelige collectieve voorzieningen die leiden tot een afname van duurdere individuele zorg en het versterken van de sociale basis. Denk aan mensen met schulden die door de stress veel zorg gebruiken. Of eenzame ouderen die veel Wmo zorg (begeleiding) krijgen.

Welke aanpak in de sociale basis kan ervoor zorgen dat ze minder eenzaam zijn? Welke collectieve voorzieningen werken al goed en kunnen we versterken? Welke nieuwe aanpakken liggen in het verschiet? Er wordt een doorbraaktafel opgericht om complexe casussen op te lossen en blokkades weg te nemen.

10

De Brug tussen Zorg & Welzijn De vraag naar zorg in Nederland groeit en de zorgkosten stijgen. Dat maakt de zorg met name voor mensen in kwetsbare situaties met een lage sociaaleconomische status (SES) minder toegankelijk. Het welzijnswerk en de sociale basis krijgen een belangrijkere rol in het verschuivende zorglandschap, met name op het gebied van preventie. Achterliggende oorzaken als armoede, migratie en een onzekere inkomenssituatie kunnen leiden tot chronische stress. Aanvullend anticiperen we op een groeiende doelgroep vanwege de implementatie van nieuwe wetgeving en transities met opgaven voor het sociaal werk. Onderstaande ontwikkelingen hebben een impact op de inrichting van de sociale basis: • Vergrijzing • Een krimpende zorgsector waardoor wachtlijsten dichtslibben en bewoners dus niet de professionele hulp krijgen die ze nodig hebben • Toename psychische klachten bij bewoners • Toename gevoel van eenzaamheid bij bewoners • Toename behoefte aan mantelzorg en afname mantelzorgers • Afname van gevoel van eigen regie over eigen leven • Vergrote problematiek rondom bestaanszekerheid en armoede • Verslechterde leefstijl Bijna alle Nijmegenaren zullen hiermee te maken krijgen evenals de professionals in de wijk (de buurteams, welzijnswerkers, vrijwilligers, etc.). De complexiteit van casuïstiek zal stijgen.

Sociaal werkers bieden ondersteuning aan mensen die in het dagelijks leven vastlopen door factoren zoals eenzaamheid, armoede, gezondheidsproblemen, bureaucratie en werkloosheid. We inspireren hen om (opnieuw) actief deel te nemen aan de samenleving. Bovendien is het welzijnswerk preventief en dus in veel gevallen kostenbesparend: elke euro geïnvesteerd in sociaal werk resulteert in een opbrengst van 1,60 euro (SEOR Erasmus School of Economics, februari 2020)6. Daarom blijven we de komende jaren bouwen aan een stevige brug tussen welzijn en zorg. Deze is noodzakelijk om vroegsignalering te versterken, zwaardere zorg te voorkomen en inwoners in een eerder stadium meer integraal te kunnen ondersteunen.

1.4

Met en voor de stad

We werken aan een inclusieve en veerkrachtige stad voor alle Nijmegenaren. Bindkracht10 kan dat niet alleen, daarom hechten wij veel waarden aan samenwerkingen met veel verschillende partners in Nijmegen. Zo zijn wij betrokken bij o.a. de Moderne Devoten, Kerngroep Sociale Basis, Stadsdeelprogrammeren, Inclusiebeweging, Stuurgroep Brede School, Stuurgroep Gezond Ouder worden, Overleg Samen Brengen Samen Ontmoeten, Werkgroep Migranten en Gezondheid, Broedplaats Aldenhof en de Living Labs van de HAN. Verder doen we mee aan Groen, Gezond en in Beweging Nijmegen, Overleg Dienstverlening Gemeente, Programmacommissie Werkplaats Sociaal Domein, Graag lichten we een aantal samenwerkingen toe met recente ontwikkelingen.

Verbinding Zorg en Welzijn (NOEL) Onze partners vanuit de zorg hebben Bindkracht10 gevraagd om aan te sluiten bij ‘Nijmegen op één lijn’ (NOEL), een regionaal overleg tussen verschillende partijen die in het zorgdomein actief zijn. Samen met deze partners zijn we op zoek naar de koppelkansen tussen welzijnswerk en het zorgdomein. Het besef dat een groot deel van de ziektelast wordt veroorzaakt door onze sociale en fysieke leefomgeving én dat een gezonde leefomgeving kan voorkomen dat mensen ziek worden is, 6

Dekker, F., Franx, A., de Vleesschouwer, E., Zandvliet, K. (2020) Meta-analyse Businesscases Sociaal Werk. SEOR

11

zeker sinds corona, wijdverbreid. In de toekomst spelen de sociale leefomgeving, bestaanszekerheid en het vergroten van kansengelijkheid een essentiële rol bij de daling van sociaaleconomische gezondheidsverschillen. De ambulantisering heeft een impact op ons aanbod, de GGZ trekt zich steeds meer terug naar specialistische zorg. In de wijken van Nijmegen zien we daardoor steeds meer bewoners met GGZproblematiek die vastlopen. Hoe gaan we hiermee om? Aan welke kennis ontbreekt het? Dit zijn thema’s waar Bindkracht10 veel mee te maken heeft en waardoor een continue dialoog met zorgpartners de komende jaren van belang blijft.

Samenwerking Buurtteams Volwassenen en Buurtteams Jeugd & Gezin Bindkracht10 blijft de komende jaren actief inzetten op een vruchtbare samenwerking met de buurtteams. Met alle professionals in de wijk werken we samen rondom complexe, chronische en meervoudige problematieken van huishoudens. De houdbaarheid van het Nederlandse zorgstelsel staat onder druk, om de bewoners zo goed mogelijk te ondersteunen richten we ons op preventie, de afschaling van zorg en de ontwikkeling van bewoners. Binnen dit thema is een goede samenwerking met de buurteams essentieel. Dit doen we onder andere door het organiseren van collectief aanbod in de wijken gericht op preventie en de ontwikkeling van bewoners. De afgelopen jaren zijn we begonnen met het opbouwen van een goede samenwerkingsrelatie over de lijn van de casuïstiek. De verbinding met de Buurtteams is een belangrijke prioriteit in de samenwerking voor heel Bindkracht10. Om op een goede manier aan te kunnen sluiten bij de Buurtteams zijn samenwerkingsafspraken gemaakt. In 2023 hebben we de samenwerking met beide Buurtteams geëvalueerd. In 2024 zijn de resultaten besproken in zowel de buurtteams als onze eigen teams. Naar aanleiding daarvan zijn we bezig met de verdere doorontwikkeling van de samenwerkingsafspraken. Deze afspraken worden gemonitord en er vindt afstemming plaats op meerdere niveaus.

In alle stadsdelen zijn afspraken gemaakt met de Buurtteams over (individuele) toeleiding naar bestaand collectief en voorliggend aanbod. In Dukenburg organiseren Bindkracht10 en het Buurtteam bijvoorbeeld samen de activiteit ‘ontmoetgroep diversiteit’. Het is een maandelijkse activiteit waarin kwetsbare wijkbewoners samenkomen, spelletjes doen en sprekers uitnodigen om samen in gesprek gaan over verschillende thema’s. Daarna wordt er samen gekookt, gegeten en weer opgeruimd. Sinds de samenwerking is het aantal aanmeldingen toegenomen. Naast bestaande activiteiten worden ook nieuwe thema's en ontwikkelingen verkend voor toekomstige samenwerking in de stadsdelen (denk aan armoede, vergrijzing, of de energietransitie). In de samenwerking met de buurtteams is extra aandacht nodig voor bestaanszekerheid. Een gebrek aan bestaanszekerheid heeft negatieve gevolgen voor gezondheid en psychisch welbevinden. Wanneer het inkomen op orde is en eventuele schuldenproblematiek wordt aangepakt, zal het beter lukken om aan de slag te gaan met problemen op andere leefgebieden. Aangezien de verwijzingen vanuit de buurteams beperkt zijn, is het wenselijk dat hier in samenwerking met Team Geldzorgen van de gemeente, nadere afspraken over worden gemaakt.

Cultuur en Welzijn Alliantie Cultuur kan een belangrijke rol spelen bij het creëren van welzijn. Bindkracht10, Lindenberg, de Bibliotheek en Sterker bundelen daarom hun kennis en krachten in de Cultuur en Welzijn Alliantie. Medewerkers van Bindkracht10 nemen bijvoorbeeld mensen met een lager inkomen mee naar de Lindenberg tegen een lagere prijs. Ook organiseren we een inspiratiedag voor alle medewerkers binnen de Cultuur en Welzijn Alliantie die elkaar tegen kunnen komen in de wijk. Zo kunnen wij samen een bredere doelgroep bereiken. Door sociale en culturele activiteiten willen de organisaties samen achterstand, eenzaamheid en sociaal isolement van Nijmegenaren tegengaan. Ontmoeting en 12

verbinding staan centraal in de gezamenlijke missie van de cultuur- en welzijnsorganisaties. Bewoners volgen verschillende creatieve workshops zoals dansen, verhalen vertellen, theater maken, fotografie en schilderen. Momenteel wordt er onderzoek gedaan naar hoe we ons aanbod beter met elkaar kunnen verknopen. Uit dit onderzoek moet ook blijken of er een nieuw aanbod komt.

Moderne Devoten Bindkracht10 is sinds 2023 aangesloten bij de Moderne Devoten om te helpen bij het omdenken. Bestuurders van uiteenlopende organisaties gaan, onder begeleiding van Albert Jan Kruiter, in gesprek over de structurele hervormingen die nodig zijn om de huidige maatschappelijke problemen het hoofd te bieden.

Samenwerking kennisinstituten Het belang van onze samenwerking met kennisinstituten zoals de HAN, RU en ROC is niet te onderschatten. Een synergie tussen onderzoek en praktijk leidt tot de ontwikkeling van nieuwe methodieken en de professionalisering van onze medewerkers. Door deze partnerschappen te koesteren en te bevorderen, kunnen we een positieve impact hebben op de kwaliteit van ons werk en het welzijn van bewoners.

Wijkwaardenkaart Bewonersparticipatie is van toenemend belang, zeker in een tijd waarin het vertrouwen in de politiek afneemt. De Wijkwaardenkaart is een instrument om bij bewoners middels deur-aandeurgesprekken te inventariseren wat zij van waarde vinden met betrekking tot het wonen in de wijk. Zonder agenda of vragen vooraf geven bewoners zelf aan waar het gesprek over gaat. Het instrument is ontwikkeld door de HAN en Bindkracht10. Na een aantal pilots met voorlopige versies van de Wijkwaardenkaart in 2023, hebben we in 2024 samen met de HAN de definitieve versie opgeleverd. Ook hebben we een uitgebreide handleiding en een training voor het werken met de Wijkwaardenkaart gemaakt. Er is erg veel belangstelling voor het inzetten van de Wijkwaardenkaart als tool om vanuit individuele verhalen van bewoners een collectief beeld te krijgen van wat zij belangrijk vinden in hun wijk. In 2025 zijn met diverse partners verkennende gesprekken gevoerd over de inzet van de Wijkwaardenkaart in o.a. Bottendaal, de Kluijskamp, Hees, Centrum, Midden, Oud West. Ook zijn er plannen in ontwikkeling om de kaarten vanaf 2026 stadsbreed in te zetten ten behoeve van het Stadsdeelprogrammeren.

In het project “In de wijk” wordt in Meijhorst, Lankforst, Zwanenveld en in Neerbosch-Oost de Wijkwaardenkaart gecombineerd met de voorzieningencheck van de Formulierenbrigade, om niet-gebruik van regelingen en voorzieningen op te sporen en tegen te gaan.

1.5

Hoogwaardig, toegankelijk en vindbaar aanbod

Wij zien het als onze opdracht om bij te dragen aan een toegankelijk, vindbaar en kwalitatief hoogwaardig welzijnsaanbod dat uitnodigt tot meedoen. Dat betekent: investeren in kwaliteit en samenwerken met partners binnen én buiten het sociaal domein om onze voorzieningen beter op elkaar aan te laten sluiten. Alleen zo bereiken we bewoners op het juiste moment, met het juiste aanbod, op een plek die voor hen vertrouwd en dichtbij is. Hieronder beschrijven we hoe wij werken aan een aanbod dat hoogwaardig is in uitvoering, breed toegankelijk is voor diverse doelgroepen en vindbaar is binnen het bestaande netwerk van voorzieningen in de stad. Deze doelstellingen willen we bereiken door in te zetten op

13

organisatieontwikkeling, integrale samenwerking en scholing. Tot slot helpt onze focus op ervaringsdeskundigheid bij het vormgeven van aanbod dat aansluit op de leefwereld van bewoners.

Bindkracht10 Ontwikkelt Door! Onder de noemer ‘Bindkracht10 ontwikkelt door’ zijn we in 2023 gestart met een brede organisatieontwikkeling waarmee we investeren in de toekomstbestendigheid van ons werk. Enkele belangrijke pijlers voor de interne ontwikkeling van Bindkracht10 zijn het bewaken van de kwaliteit van het welzijnswerk, het faciliteren van kennisontwikkeling en het aanwakkeren van innovatie. De werkgroep ‘BK10 ontwikkelt door’ heeft begin 2023 een advies opgeleverd waarin de ambities op het gebied van integraal samenwerken en taakafbakening staan beschreven inclusief passende interventies. Inmiddels is de werkgroep begonnen met het vraagstuk over de sociale basis. Het resultaat betreft een afwegingskader waarin de speerpunten van Bindkracht10 binnen het versterken van de sociale basis uiteen worden gezet. In dit afwegingskader staan tips die medewerkers helpen om keuzes te maken in hun werk. Ze helpen bij vragen zoals: ‘hoort dit bij ons werk?’ en ‘welke rol hebben wij als Bindkracht10?’. Het helpt om beter na te denken over de inhoud van het welzijnswerk. Onze visie is: een stad waarin iedereen ertoe doet en mee kan doen vanuit eigen mogelijkheden. Daarom richten we ons op het bevorderen van gelijke kansen. Dat doen we met de kernthema’s: bestaanszekerheid, leefbaarheid en meedoen.

Breedbeeldwerken De werkgroep ‘breedbeeldwerken’ heeft een inspiratiedocument geschreven ter bevordering van het integraal werken tussen de expertises van Bindkracht10. Het stuk bevat onder andere een voorstel voor hoe andere teams binnen de organisatie het integraal werken op stadsdeelniveau kunnen organiseren. Sinds dit jaar is de werkgroep aan de slag om het inspiratiedocument integraal werken in te bedden in de organisatie. Dat doen we door middel van workshops en inspirerende filmpjes met geslaagde voorbeelden vanuit Bindkracht10. Op deze wijze inspireren we onze medewerkers om de manier waarop ze integraal werken binnen hun stadsdeel onder de loep te nemen.

Leren en ontwikkelen De werkgroep Leren & Ontwikkelen houdt zich bezig met kennisontwikkeling en het aanwakkeren van innovatie, met als resultaat organisatiebrede intervisies en een nieuw scholingsplan 2025-2027. De werkgroep heeft in beeld gebracht waarom leren en ontwikkelen de komende jaren zo’n belangrijk onderwerp is, wat de trends zijn, welke factoren binnen Bindkracht10 belangrijk zijn en wat we hebben geleerd uit het verleden. Naast visie bevat het scholingsplan 2025-2027 ook een concrete uitwerking in de vorm van een 3-jaren leer- en ontwikkelplan, waarin focus wordt aangebracht en waarmee de organisatie meteen aan de slag kan. Er is veel behoefte aan opleiding om onze veelvoud aan ambities te kunnen verwezenlijken. In het leer- en ontwikkelplan zijn we dan ook de uitdaging aangegaan om inhoudelijk focus aan te brengen, keuzes te maken en de inzet transparant te maken. Daarbij is het belangrijk te benoemen dat er momenteel geen volledige dekking is voor alle gewenste deskundigheidsbevorderingsuren, waardoor prioriteren noodzakelijk blijft. De werkgroep leren en ontwikkelen blijft zich de komende jaren inzetten voor de verdere uitwerking van dit scholingsplan evenals de overige vraagstukken die met leren en ontwikkelen samenhangen.

Ervaringsdeskundigheid Werken met ervaring, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid staat al een aantal jaar op de agenda van Bindkracht10. We maken gebruik van sleutelfiguren en rolmodellen waardoor veel van onze medewerkers beschikken over ervaringskennis. Ook hebben we meerdere betaalde ervaringsdeskundigen. Regelmatig vragen onze sociaal werkers advies aan de ervaringsdeskundigen. Hun perspectief geeft een andere blik op de zaak en wordt gewaardeerd. 14

Onze ervaringsdeskundigen organiseren voorlichtingsbijeenkomsten en trainingen binnen het thema “werken met eigen ervaring binnen Bindkracht10”. Deze trainingen zijn voor vrijwilligers en betaalde beroepskrachten en gaan in op wat ervaringsdeskundigheid is en hoe dit ingezet kan worden binnen onze organisatie. Ook in 2025 blijven we verder verkennen hoe ervaringsdeskundigheid en ervaringskennis ingezet kunnen worden binnen onze diensten.

Vrijwilligers- en Studentenvertegenwoordiging Bij Bindkracht10 zijn ruim 400 vrijwilligers actief. In 2023 zijn we van start gegaan met een vrijwilligersvertegenwoordiging. Deze enthousiaste groep vertegenwoordigers bestaat uit vrijwilligers vanuit verschillende hoeken van de organisatie en zijn aanspreekbaar voor alle vrijwilligers. Ook hebben ze reeds een eerste meedenksessie georganiseerd voor het actualiseren van het vrijwilligersbeleid. In de komende jaren blijven we investeren in de werving en professionalisering. Ook wordt er opnieuw een enquête uitgezet onder de vrijwilligers om te peilen waar de knelpunten en aandachtspunten liggen, maar ook waar onze vrijwilligers tevreden over zijn. In het schooljaar 2024-2025 hebben we ruim 120 stagiaires begeleid in samenwerking met de HAN, ROC en andere onderwijsinstellingen. Bindkracht10 heeft een inspraakvorm gevonden voor de groepen studenten waarmee zij werkt. In 2022 is deze studentenvertegenwoordiging van start gegaan. Om de 6 weken komen de stagecoördinatoren, HAN praktijkdocenten en de studentenvertegenwoordiging bij elkaar. Minimaal één keer per jaar wordt er een inspirerende bijeenkomst georganiseerd met alle studenten om vragen en knelpunten op te halen. Elk jaar worden er acties ondernomen op onderwerpen die de studentenvertegenwoordiging aankaart.

1.6

Van individueel naar collectief aanbod

Door toenemende personeelstekorten, druk op de beschikbare middelen en een groeiende vraag naar zorg en welzijn, wordt het steeds belangrijker om toekomstbestendig te werken. Dat vraagt in sommige gevallen om het loslaten van individuele trajecten, en om een verschuiving naar collectieve vormen van ondersteuning. Binnen Bindkracht10 herkennen wij deze noodzaak en zetten wij in op het versterken van onze collectieve voorzieningen. Niet als vervanging van noodzakelijke individuele hulp, maar als volwaardig en krachtig alternatief waar dit passend is. Collectieve ondersteuning bevordert onderlinge verbinding in de wijk, vergroot de eigen regie en maakt het mogelijk om met beperkte middelen meer mensen te bereiken. Per expertise lichten wij toe hoe wij deze beweging van individueel naar collectief aanbod in de praktijk vormgeven: welke initiatieven wij ontwikkelen, hoe wij inwoners hierbij betrekken en op welke manier dit bijdraagt aan een sterkere sociale basis.

15

2. Jeugd & Gezin (Opvoeden en Opgroeien 0-23 jaar) In dit hoofdstuk gaan we in op de volgende onderdelen: • Ambities en doelen • Ontwikkelingen Jeugd & Gezin o Stevig Preventief Voorveld Jeugdzorg o Samenwerking met Onderwijs o Opvoeden en opgroeien in diverse culturen • Leidende Principes

2.1

Ambities en doelen

Bindkracht10 richt zich met het programma Opvoeden en Opgroeien 0-23 jaar op de ontwikkeling van jeugdigen. Het is voor alle jeugdigen belangrijk om in een veilige, positieve en kansrijke omgeving op te kunnen groeien. Daarbij zijn we gericht op het ontdekken en vergroten van talenten. Eigen kracht van jeugdigen en hun ouders/verzorgers staat hierbij voorop. De naadloze samenwerking en overgang tussen Opvoeden & Opgroeien 0-12 en 10-23 zorgt ervoor dat jongerenwerkers, in opvolging van het kinderwerk en opvoedondersteuning, sneller en beter in contact komen met ouders en opvoeders. Gezinnen met jeugdigen zijn zo vroegtijdig in beeld bij Bindkracht10 en relevante partners. Algemene ambities: • Het versterken van opvoed- en opgroeivaardigheden van jeugdigen en gezinnen met bijzondere aandacht voor het versterken van sociaal emotionele vaardigheden. • Het vergroten van ontwikkelkansen voor jeugdigen op de leefgebieden onderwijs, vrijetijdsbesteding, talentontwikkeling, armoede en sociale ontwikkeling om kansengelijkheid te bevorderen. • Een bijdrage aan de ontwikkeling van jeugdigen tot volwassenheid en actief burgerschap. Resultaten • Het aanbod voor jeugdigen en hun ouders/verzorgers van Bindkracht10 is beschreven en daarmee transparant voor samenwerkingspartners.

• Bindkracht10 levert een actieve bijdrage aan de ontwikkelingen van het Stadsdeelprogrammeren en de doorontwikkeling van de brede scholen.

16

Ontwikkelingen Jeugd & Gezin 2.2

Stevig preventief voorveld Jeugdzorg

Naar aanleiding van de maatschappelijke ontwikkeling rondom zorg en welzijn (zie, “Brug tussen Zorg en Welzijn”), gaat Opvoeden & Opgroeien 0-23 zich sterker positioneren als preventief en stevig voorveld voor de jeugdzorg. Door actief te zijn in de gemeenschap, contact te leggen met jeugdigen, signaleren opvoedondersteuners en kinder- & jongerenwerkers kwetsbare jeugd en bieden zij passende ondersteuning en/of doorverwijzing. De jeugdzorg in Nijmegen staat onder druk waardoor de toegankelijkheid in gevaar komt. Nijmeegse kinderen en gezinnen die een beroep doen op jeugdzorg kunnen hier de gevolgen van gaan merken, onder andere door langere wachtlijsten. Ondertussen lopen de kosten alleen maar verder op. Onze jongerenwerkers hebben veel contact met Nijmeegse jongeren en hun ouders. Het uitgangspunt van onze aanpak; “It takes a village to raise a child”. De expertise 0-23 jaar is een toegankelijke, behulpzame en effectieve nuldelijn. Toch zien we een trend van over diagnostisering/problematisering van problemen van jeugdigen, waarbij er vaak direct een verwijzing naar zorgorganisaties en -instellingen plaatsvindt in plaats van naar de inzet van het welzijn. Om deze trend tegen te gaan is er vanuit de expertise 0-23 een goeie samenwerking met partners en ouders nodig.

Door de inzet van preventieve activiteiten dragen jongerenwerkers bij aan het voorkomen van zwaardere hulptrajecten. Naast het versterken van samenwerking met scholen (zie Samenwerking met Onderwijs), moet de bekendheid van het de expertise 0-23 als nuldelijn bij partners en ouders verstevigd worden. Dit doen we door de fysieke en digitale bereikbaarheid van de expertise te vergroten. Denk aan social mediakanalen van sociale werkers, de website van Bindkracht10, aanwezig zijn bij aanbod van partners, WhatsAppgroepen met ouders, flyers zowel digitaal als op scholen verspreiden, betrokken zijn bij nieuwsbrieven op scholen, wijkbladen, presentatie van de werkzaamheden van expertises van Bindkracht10, opdrachtgevers uitnodigen bij aanbod van de expertise en YouTube filmpjes. Ook streeft de expertise 0-23 jaar ernaar om aankomende jaren partnerorganisaties te ondersteunen bij de hoeveelheid vragen die bij partners binnen komen en de route die we met elkaar hierin volgen. Hiervoor wordt er met partners gekeken welke vragen eerder afgeschaald kunnen worden. Binnen de expertise 0-23 jaar werken opvoedondersteuning en het kinder- & jongerenwerk samen met verschillende partners in het sociaal domein (bijv. Buurtteams jeugd) en het zorgdomein (bijv. jeugdzorginstellingen en gezondheidszorgdiensten). Maar ook politie, jeugdcoaches, handhaving en de interventie Social Work.

Door de inzet in verschillende domeinen te combineren kan de expertise 0-23 een waardevolle rol spelen bij het voorkomen van problemen bij de jeugd en het verminderen van de behoefte aan interventies in de jeugdzorg op de lange termijn.

Ambities •

•

Afname van individuele hulpverlening aan jeugd door middel van de ontwikkeling van collectief aanbod. Opvoeden & Opgroeien 0-23 gaat zich sterker positioneren als preventief en stevig voorveld voor de jeugdzorg. Het kinder- & jongerenwerk streeft ernaar om aankomende jaren partnerorganisaties (zoals de buurtteams en Bureau Jeugdzorg) te ondersteunen bij de hoeveelheid vragen die bij deze partners binnen komen en de route die we met elkaar hierin volgen. Hiervoor wordt er met partners gekeken welke vragen eerder afgeschaald kunnen worden. 17

•

•

2.3

De naamsbekendheid van het Kinder- en jongerenwerk als nuldelijnsondersteuning bij partners en ouders vergroten. Dit doen we door de fysieke en digitale bereikbaarheid van het Kinder- en jongerenwerk te vergroten en nauw samen te werken met het NJI hierin. Denk aan sociale mediakanalen van sociale werkers, de website van Bindkracht10, aanwezig zijn bij aanbod van partners, WhatsAppgroepen met ouders etc. Ook zal Bindkracht10 plaatsnemen aan de nieuwe bestuurlijke tafel Jeugd zodat we op strategisch niveau kunnen meedenken over een structurele oplossing.

Samenwerking met Onderwijs

De expertise Opvoeden en Opgroeien 0-23 streeft naar een sterke aanwezigheid en samenwerking met scholen en het onderwijs. Binnen de expertise zijn wij de laatste aantal jaren meer samenwerking op gaan zoeken met het primair en voortgezet onderwijs. Het onderwijs is de grootste vindplaats aangezien alle jeugdigen, uitzonderingen daargelaten, in principe tot hun achttiende in het onderwijs te vinden zijn. De samenwerking met het onderwijs is erop gericht om jeugdigen te leren kennen, ze te ondersteunen en te begeleiden om voortijdig schooluitval te voorkomen. De kracht van het de expertise 0-23 zit in de combinatie van wijk, onderwijs en gezin. De expertise brengt alle drie genoemde domeinen bij elkaar en is de spin in het web. Het kinderwerk gaat de aansluiting bij de brede scholen de aankomende jaren verder ontwikkelen. De inzet van programma coördinatoren is nu gekoppeld aan de huidige brede scholen. Het verandertraject van de brede scholen, maakt dat het kinderwerk meebeweegt met de actuele ontwikkelingen. School is een belangrijke vindplaats voor het kinderwerk, maar we willen dat ons aanbod aansluit bij alle kinderen in de wijk, ook als ze niet in de wijk naar school gaan. De uitvoeringsagenda brede scholen is van toepassing op het kinderwerk in de wijken waar een brede school staat7.

De volgende kwaliteitseisen uit de uitvoeringsagenda zijn van toepassing op het kinderwerk in de wijken met een brede school: • uitvoerders hebben hoge verwachtingen • uitvoerders gebruiken rijke taal • de activiteit vergroot cultureel kapitaal • de activiteit bevat aandacht voor het sociaal-emotionele leren Het naschools programma dat op school wordt uitgevoerd, wordt door de programma coördinator en de schooldirecteur afgestemd. De middelen (aanbod) die het kinderwerk inzet, worden in overleg met de programma coördinatoren afgestemd op het naschools programma. In het kader van ‘Ongelijk investeren in Gelijke Kansen’ is het jongerenwerk actief op de PO, VO en VSO-scholen in Nijmegen. De jongerenwerkers zijn aanwezig om kwetsbare jeugd vroegtijdig te signaleren en hen te helpen bij het volgen van een succesvolle schoolloopbaan. De jongerenwerkers die aanwezig zijn op de scholen werken hierbij niet vanuit één wijk, maar hebben de flexibiliteit om de jongeren te volgen naar de wijk waar de ze vandaan komen en maken optimaal gebruik van collega jongerenwerkers, jeugdcoaches en andere partners in de wijken. Daarnaast gaat het jongerenwerk extra investeren in die scholen waar een aantal kwetsbare leerlingen meer aandacht behoeven.

7

Uitvoeringsagenda: Extra ontwikkeltijd voor gelijke kansen, Ambitie voor de doorontwikkeling Brede scholen 2025-2027.

18

De aanwezigheid van jongerenwerk zetten we zo vroeg mogelijk in. We starten in groep 7 en 8 van het Primair Onderwijs, en volgen de jeugdige gedurende de gehele schoolloopbaan tot aan het behalen van het diploma. In het schooljaar 2024/2025 hebben we op 11 PO scholen in Nijmegen ingezet. Voor de komende jaren willen we gezien het belang van deze vindplaats het aantal scholen waar we inzet plegen vergroten. De samenwerking tussen Bindkracht10 en het onderwijs wordt door alle partijen als erg waardevol ervaren; door de afstand tussen onderwijs en onze kinder- & jongerenwerkers te verkleinen weten de scholen ons eerder en sneller te vinden, daarnaast zorgt deze samenwerking ervoor dat onze Kinder- en jongerenwerkers aanwezig kunnen zijn en zicht hebben op alle leefdomeinen van de jeugd.

Ambities •

• • •

2.4

In 2026 is het jongerenwerk op minimaal circa 25% van alle PO scholen in Nijmegen actief. Bij de inzet wordt ook aandacht besteed aan de specifieke doelgroepen die de inzet het meest nodig hebben (bijvoorbeeld kinderen in achterstandssituaties). In 2026 is op de PO scholen waar Bindkracht10 aanwezig is in de groepen 7 & 8 een goede steunstructuur ontstaan en werken school en de expertise 0-23 nauw samen. Op alle 8 VO-scholen waar we inzet leveren is een stevig vangnet ontstaan voor kwetsbare leerlingen. In 2026 is er een methodiekbeschrijving van het project jongerenwerk op het voortgezet onderwijs.

Opvoeden en Opgroeien in diverse culturen

Een belangrijke ambitie waarmee we de komende jaren aan de slag gaan is het laagdrempelig bespreekbaar maken van het thema Opvoeden en Opgroeien bij diverse culturen. Ouders met een migratieachtergrond hebben deels dezelfde vragen als alle ouders: bijvoorbeeld rond gehoorzamen, eten, zindelijkheid, social media en gamen of de puberteit. Maar daarnaast hebben zij eigen vragen die te maken hebben met hun migratieachtergrond en minderheidspositie in Nederland. Het ondersteunen van ouders bij dit soort thema’s wordt steeds belangrijker. De negatieve beeldvorming neemt de laatste jaren toe; jonge in Nederland opgegroeide ouders ervaren een grotere kloof met de omgeving dan in hun jeugd (KIS, 2024)8. Deze ontwikkellijn komt voort uit een toenemende vraag en behoefte vanuit bewoners met een migratieachtergrond en signalen van zowel interne als externe collega's binnen zorg- en welzijnsorganisaties. Opvoeden en Opgroeien tussen twee verschillende culturen kan erg complex zijn, zeker bij het ervaren van verschillende normen en waarden. Medewerkers van Bindkracht10 krijgen steeds meer vragen van nieuwkomers over de rol van ouder in Nederland. Veel van deze vragen komen naar boven als hun kinderen in de puberteit komen. In 2024 hebben we deze individuele vragen geïnventariseerd en deze worden nu veelal opgepakt via de inzet van Kleurrijke Families.

In 2025 gaan we kijken of het haalbaar is om een deel van deze individuele vragen van nieuwkomers te bundelen voor een collectieve aanpak. Daarbij zoeken we vooral de samenwerking met het onderwijs, aangezien veel vragen ook vanuit de Nijmeegse scholen afkomstig zijn.

Distelbrink, Marjolijn, Achahchah, Jamila. (2024). Ouder met Migratieachtergrond ondersteunen bij specifieke opvoedvraagstukken. KIS 421161_Ouders-migratieachtergrond-ondersteunen.pdf 8

19

Ambities •

•

Het laagdrempelig bespreekbaar maken van het thema Opvoeden en Opgroeien tussen verschillende culturen (niet alleen in groepen maar ook individueel). Onderzoek naar mogelijkheden rondom collectieve aanpak van vragen rondom Opvoeden en Opgroeien. In de verantwoording zullen we vertellen over het soort opvoedingsvragen die we hebben gekregen en de voortgang binnen de hierboven beschreven ontwikkelingen.

20

Leidende principes Per expertise lichten wij toe hoe de leidende principes uit hoofdstuk 1 in de praktijk vormgegeven zullen worden. We beschrijven hoe ons bestaande aanbod aansluit, welke initiatieven wij nog gaan ontwikkelen, welke keuzes we maken en op welke manier dit bijdraagt aan een sterkere sociale basis.

1. Sociale basis is het fundament van het sociaal domein Binnen het programma Opvoeden & Opgroeien 0–23 jaar positioneert Bindkracht10 zich nadrukkelijk als een sterke schakel in de sociale basis. We focussen ons op de thema’s leefbaarheid en participatie. Voor het thema bestaanszekerheid werken we nauw en integraal samen met de expertise Hulp bij Geldzaken. Bij signaleringen of vragen over geldproblemen kunnen we makkelijk en snel onze collega’s inschakelen. We investeren actief in ontmoetingsplekken zoals Wij-punten (voormalige OKC’s) en spelen in op de leefwereld van gezinnen via ambulante inzet op straat, scholen en in de wijk. Onze basisinzet – bestaande uit opvoedondersteuning, kinderwerk en jongerenwerk – is stevig verankerd in de wijk en vormt een herkenbaar en bereikbaar steunpunt voor gezinnen. Deze inzet draagt niet alleen bij aan het normaliseren van opvoedvragen en het voorkomen van escalatie naar jeugdzorg, maar versterkt ook bestaanszekerheid in brede zin: door het bieden van structuur, veilige ontmoetingsplekken, sociale netwerken, talentontwikkeling en het vergroten van veerkracht bij kinderen, jongeren en ouders. Daarmee dragen we bij aan sociale participatie, het voorkomen van isolement en het creëren van kansen voor ontwikkeling en zingeving. Daarbij hanteren we het uitgangspunt: ondersteuning is collectief, tenzij individueel nodig is.