CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2022-062 Bijlage 4 - Milieueffectrapport Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk..pdf

Raadsvergadering 24 november 2022, gemeente NijkerkBij agendapunt: Vaststelling Omgevingsvisie 1.0 Gemeente Nijkerk 2040 en Mobiliteitsvisie Nijkerk (2022-062)31.304 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

 

Multimodale bereikbaarheid

Kwaliteit OV- en fietsvoorzieningen

4.4

Voor de leefbaarheid is het van belang dat er een goede bereikbaarheid is van, naar en binnen Nijkerk. Niet alleen voor autoverkeer, maar ook via OVvoorzieningen, fiets- en wandelpaden Goede voorzieningen bij stations of bushaltes vergroten het reisgemak en maken het OV aantrekkelijker. Voldoende fietsenstallingen en horecavoorzieningen kunnen deze locaties verbeteren.

   

Recreatievoorzieningen in het buitengebied Verbindingen met groen- en blauwstructuur Nabijheid van OVvoorzieningen Aansluiting op het hoofdwegennet Fietsenstallingen Veiligheid bij OVvoorzieningen

Kwaliteit stedelijk gebied Voor de kwaliteit van het stedelijk gebied treden positieve effecten op als een maatregel bijdraagt aan een toekomstbestendig natuurlijk systeem, waarbij de fysieke leefomgeving is afgestemd op de aanwezige functie(s) en het klimaat. Maatregelen waarmee verstoring van processen - als gevolg van klimaatverandering – worden voorkomen worden positief beoordeeld. Daarnaast wordt een positieve beoordeling gegeven als de keuze leidt tot meer omgevingskwaliteit. Die kwaliteiten kunnen betrekking hebben op landschap, cultuurhistorie, archeologie, ondergrond, water en natuur. -

Aantrekkelijke leefomgeving o Kwaliteit woongebieden Wonen o Kwaliteit woningen Ecologisch kapitaal o Stedelijk groen Historisch kapitaal o Cultuurhistorische waarden (stedelijk gebied)

Een negatieve beoordeling wordt gegeven wanneer de keuze bijdraagt aan toename van risico’s als gevolg van klimaatverandering, zoals droogtestress, hittestress en wateroverlast. Ook bij aantasting van historisch en landschappelijk kapitaal of van het opnamevermogen van het natuurlijke milieu, waaronder effecten op de biodiversiteit, de kwaliteit en omvang van natuurgebieden en het watersysteem en (andere) aanwezige waarden in de fysieke leefomgeving wordt een negatieve beoordeling gegeven. Indicator Kwaliteit woongebied

Gewenste ontwikkeling De directe omgeving van de woning moet een goede kwaliteit hebben. Voldoende voorzieningen zoals parkeerplaatsen en speelplaatsen en mooie uitstraling (geen verloedering)

Blad 26 van 125

Aandachtspunten  Openbare ruimte per woonwijk  Stedenbouwkundige kwaliteit

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Kwaliteit woningen

Een goede staat van de woning is niet alleen belangrijk voor de uitstraling, maar kan ook effect hebben op gezondheid.

Stedelijk groen

Voldoende groen in de stad heeft meerdere positieve effecten. Het geeft een mooie uitstraling en het is positief voor de gezondheid, doordat groen zorgt voor een betere luchtkwaliteit en het hitte-eiland effect vermindert. Behoud en beleving van cultuurhistorisch waardevolle aspecten dragen bij aan de kwaliteit van het stedelijk gebied.

Cultuurhistorische waarden

4.5

  

Belastende bedrijven in of nabij het woongebied Gemiddelde energieverbruik per woning Bouwjaar woningen Aandeel groen per woonwijk

Benutting van monumenten

Kwaliteit landelijk gebied De gemeente Nijkerk heeft een uitgebreid en divers landelijk gebied. Aan de oostkant, op de hogere gronden, ligt het Kampenlandschap en de Jonge heide. Aan de westkant ligt het lagergelegen polderlandschap Arkemheen. Tussen de drie kernen is een kenmerkend slagenlandschap aanwezig. Het buitengebied van Nijkerk kent tevens een bloeiende agrarische sector. De ambities voor de kwaliteit van het landelijk gebied van Nijkerk staan beschreven in het Landschapsontwikkelingsplan Nijkerk (januari 2019). De huidige kwaliteiten die hierin zijn benoemd zijn ook opgenomen in de leefomgevingsfoto. De ambities voor het landelijk gebied komen ook voort uit het coalitieakkoord: het in stand houden en versterken van landschappelijke en cultuurhistorische waarden. In het Landschapsontwikkelingsplan is een streefbeeld benoemd. Dit omvat:     

Versterken van de verschillende landschappen ontwikkelen van een sterke landschappelijke structuur Versterken en beleefbaar maken van cultuurhistorisch erfgoed versterken en behoud van natuurgebieden Verzachten van de stadsranden en verduurzamen van het recreatieve netwerk

Landschap is geen gegeven dat zichzelf in stand houdt en zodoende een decor vormt voor de activiteiten (bijvoorbeeld recreatie) die plaatsvinden. Er moet actief ingezet worden om instandhouding en herstellen hiervan. Recreatieve activiteiten versterken wel de beleving van het landschap maar kunnen een negatieve impact hebben op het landschap. Beschermingsregimes voor waardevolle natuur en landschappen moeten voorkomen dat ontwikkelingen of activiteiten leiden tot aantasting van de kwaliteiten. Effecten op deze ambitie worden positief beoordeeld indien er een bijdrage wordt geleverd aan het bevorderen van het landschappelijk, ecologisch of cultuurhistorisch kapitaal van het landelijk gebied. Maatregelen die worden genomen om de verstoring van de landelijke kwaliteit te

Blad 27 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

voorkomen worden positief beoordeeld. Indien de keuzes leiden tot meer kwaliteit van de omgeving in het landelijk gebied dan wordt deze tevens positief beoordeeld. Een negatieve beoordeling wordt gegeven indien de keuzes de kwaliteit van het landelijk gebied in gevaar brengen. Bij aantasting van natuurwaarden zoals beschermde natuurgebieden of het verstoren van de biodiversiteit krijgt een negatieve beoordeling. Daarnaast leidt verlies of aantasting van historisch kapitaal in het buitengebied ook tot een negatieve beoordeling van de kwaliteit landelijk gebied. Onderstaand de aspecten die worden meegenomen in de beoordeling van kwaliteit landelijk gebied. -

Ecologisch kapitaal o Beschermde natuurgebieden o Samenhang natuurnetwerk & Biodiversiteit Bodem & water o Grondwater Historisch kapitaal o Cultuurhistorische waarden (landelijk gebied) o Landschappelijke waarden

Indicator Beschermde natuurgebieden

Biodiversiteit

Gewenste ontwikkeling Het beheer en onderhoud van beschermde natuurgebieden is primair een taak van de provincie, maar de gemeente kan bijdragen aan betere natuurgebieden door het voorkomen en verminderen van verstoring van natuur Door bij kleine ingrepen of ontwikkelingen maatregelen te treffen die goed zijn voor de flora en fauna kan de gemeente de biodiversiteit positief beïnvloeden.

Aandachtspunten  Stikstofdepositie  Eco- en hydrologische effecten  Geluid- en lichthinder 

Grondwatervoorraad

Landschappelijke waarden

4.6

Voldoende (grond)water is van belang voor de kwaliteit van natuur en landschap. Lokale waterberging en het verminderen van grondwateronttrekking kan hieraan bijdrage. Het buitengebied van Nijkerk kent ook veel landschappelijke waarden. Het voorkomen van aantasting en het versterken van de kwaliteiten en de beleving ervan dragen bij aan de kwaliteit van het landelijk gebied.

  

Groene verbinding tussen de natuur ten oosten en westen van Nijkerk Natuurvriendelijke oevers en bermen Lokale berging van hemelwater Beregeningsputten Gaafheid en beleving van landschappelijke waarden

Duurzaamheid Wanneer keuzes bijdragen aan de energietransitie, de transitie naar een circulaire economie en naar kringlooplandbouw, dan wordt dit positief beoordeeld. Voorbeelden van positieve gevolgen zijn beperking van de CO2-uitstoot, vergroenen van de energiebalans; reductie van het gebruik van grondstoffen; stimulering van hergebruik en duurzaam en meervoudig ruimtegebruik. In

Blad 28 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

principe worden maatregelen die bijdragen aan een goede balans tussen de (toekomstige) maatschappelijke behoeften en de draagkracht van de fysieke leefomgeving positief beoordeeld. Een negatieve beoordeling wordt gegeven aan maatregelen die deze balans (verder) in gevaar brengen, bijvoorbeeld doordat deze leiden tot onomkeerbare milieugevolgen, de productie van afvalstoffen of (onevenredige) uitputting van natuurlijke hulpbronnen. Ook wanneer een keuze de mogelijkheid tot duurzaam, doelmatig en meervoudig ruimtegebruik in de toekomst onmogelijk maakt, kan een negatieve beoordeling worden gegeven. 

Energie & grondstoffen o Energieverbruik o Aandeel duurzame energie o Gebruik primaire grondstoffen

Indicator Energieverbruik

Aandeel duurzame energie

Gebruik primaire grondstoffen

Gewenste ontwikkeling Energie die niet gebruikt wordt, hoeft ook niet opgewekt te worden. Een afname van het energieverbruik (besparing) is nodig om de opgave van de energietransitie te halen Het aandeel duurzame energie moet in 2040 op 100% uitkomen. Dit betekent dat de gemeente in moet zetten op het opwekken van duurzame energie binnen de eigen gemeente. De gemeente kan duurzaamheid bevorderen door in te zetten op hergebruik van grondstoffen (recyclen) en zo afval zoveel mogelijk terug te dringen

Blad 29 van 125

Aandachtspunten  Verduurzaming van het stedelijk gebied  Aandacht voor monumenten  Aantasting van landschappelijke kwaliteiten  Impact op de vaste lasten van inwoners  Gescheiden afvalinzameling  Kringloopbouw/ circulair bouwen

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

5

Omgevingsvisie gemeente Nijkerk: opgaven en denkrichtingen In dit hoofdstuk zijn de denkrichtingen voor de Omgevingsvisie Nijkerk beschreven. Allereerst is een algemene beschrijving (van het principe) van elke denkrichting gegeven. De inhoud van de denkrichtingen is beschreven aan de hand van de zes thema’s van de omgevingsvisie. Per thema is allereerst de opgave toegelicht. Daarna volgt een beschrijving van hoe dit thema terug komt in de vijf denkrichtingen.

5.1

Toekomstscenario’s op basis van denkrichtingen Voor de Omgevingsvisie voor de gemeente Nijkerk verkent de gemeente de mogelijke richtingen waarin de gemeente zich kan ontwikkelen naar 2040. Niet met het doel om uiteindelijk één richting te kiezen, maar om op deze manier de kaders voor de toekomstige ontwikkeling van de gemeente te schetsen. Deze denkrichtingen zijn opgesteld op basis van vijf groeiscenario’s met wisselende accenten. 

   

Trendmatige, autonome groei: Nijkerk voorziet in voldoende ruimte voor wonen, werken, mobiliteit en voorzieningen ten behoeve van de autonome bevolkingsgroei en op basis van het huidige beleid; Groei gericht op recreatie en ontspanning: Nijkerk zet in op groei van het ecologisch en historisch kapitaal. Recreatie en ontspanning staan daarbij centraal; Sociale, duurzame groei: Nijkerk zet in op het vergroten van de onderlinge betrokkenheid van de inwoners en biedt ruimte aan initiatieven uit de samenleving; Groei gericht op wonen: Nijkerk wil een gemeente zijn die voorziet in een duidelijke extra opgave voor wonen. ; Groei gericht op wonen en werken: Naast een extra uitbreiding van het woonaanbod, zet Nijkerk ook in op meer werkgelegenheid binnen de eigen gemeente.

Voor het opstellen van de omgevingsvisie zijn deze denkrichtingen verder uitgewerkt. Dit is gedaan aan de hand van zes thema’s:

Dit zijn de thema’s waar de komende jaren een opgave ligt met grote (ruimtelijke) impact. De denkrichtingen worden gebruikt om te verkennen wat de mogelijkheden zijn om deze opgave in te vullen. In de volgende paragrafen is per thema toegelicht wat de opgave precies is en hoe hier vanuit de denkrichtingen invulling aan gegeven kan worden.

Blad 30 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

5.2

Duurzame ontwikkeling

5.2.1

Toelichting op de opgave De ontwikkeling naar een duurzame samenleving is een belangrijk maatschappelijk thema. De omslag naar een duurzame energievoorziening en een circulaire samenleving is een grote opgave. De omgevingsvisie is het instrument om deze opgave te vertalen naar kaders voor de fysieke leefomgeving. De opgave voor duurzame energie is door de gemeente Nijkerk uitgewerkt in de Routekaart Energieneutraal Nijkerk. Hierin staat beschreven dat 2050 energieneutraal het lange termijn doel is. Ook is hierin opgenomen op welke manier de gemeente invulling wil geven aan deze opgave. In de routekaart is een twee sporen beleid opgenomen: Energiebesparing en duurzame opwek. Spoor 1: Energiebesparing Nijkerk zet vol in op energiebesparing. De grootste besparingsmogelijkheden liggen bij de gebouwde omgeving. Tot 2050 moeten bijna 16.000 woningen ‘transitie gereed’ gemaakt worden. Ook het commercieel en maatschappelijk vastgoed (17% van het totale energieverbruik) moet verduurzaamd worden. Ook mobiliteit (31% van het totale energieverbruik) wordt meegenomen in deze transitie. Gedragsverandering en technologische vernieuwing zijn de belangrijkste factoren voor energiebesparing bij deze categorie.

De gemeente wil met name inzetten op gedragsverandering: mensen stimuleren tot duurzame mobiliteitskeuzes, door bijvoorbeeld de OV- en fietsvoorzieningen uit te breiden of laadpalen aan te leggen of te subsidiëren. De derde sector waar energiebesparing gerealiseerd moet worden is de landbouw en industrie (22% van het totale energieverbruik). Door bijvoorbeeld de eigen geproduceerde warmte te benutten of de bedrijfsprocessen verder te optimaliseren kan ook in deze sector besparing van energie gerealiseerd worden. Spoor 2: Duurzame opwek Ondanks alle inzet op energiebesparing zal er altijd behoefte aan energie zijn. De gemeente wil op een duurzame manier voorzien in de energievraag, door duurzame opwek binnen de eigen gemeentegrenzen. In de Routekaart is hiervoor een aanpak uitgewerkt, waarbij de gemeente in 2050 volledig energieneutraal is. Op basis van de verwachte energiebesparing in spoor 1 is de energievraag voor 2050 berekend op 1.631 TJ/jaar. Om binnen de gemeente te voorzien in deze energiebehoefte wordt ingezet op het benutten van het beschikbaar dakoppervlak in het stedelijk gebied en het realiseren van duurzame energieopwek in het buitengebied door middel van zonnevelden en windturbines. In onderstaande tabel is aangegeven hoe de gemeente deze energievraag in wil vullen en welke fasering daarbij hoort.

Blad 31 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

De energiebesparing en duurzame opwek zijn samengevoegd in onderstaande Routekaart. Hierin zijn de twee sporen als een tijdlijn weergegeven. De routekaart doelt op energieneutraal in 2050. In 2040, het zichtjaar van de omgevingsvisie zit Nijkerk op 85% van dit gestelde doel in de routekaart.

Figuur 5.1 Routekaart voor de Nijkerkse energietransitie tot 2050 Indicatieve ruimtelijke vertaling Voor de ruimtelijke vertaling van de denkrichtingen zijn eveneens verschillende invullingen mogelijk. Hiervoor zijn studies uitgevoerd naar de ruimtelijke beperkingen en de kwaliteiten van het gebied. Dit heeft geleid tot verschillende mogelijkheden voor de invulling van de opgave voor duurzame energie. Deze zijn op onderstaande kaarten weergegeven.

Blad 32 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Figuur 5.2 Potentiële locaties voor zonnevelden in de gemeente Nijkerk (bron: SAB, 2019) Voor de zonnevelden zijn in de eerste twee invullingen gebieden gearceerd die groter zijn dan de benodigde hectaren voor de opgave. In deze gebieden biedt de gemeente ruimte voor in totaal 184 hectare zonnevelden. Tot 2023 wordt 40 hectare aan zonnevelden voorzien. Dit zal verspreid over deze gebieden gerealiseerd kunnen worden. Waar zonnevelden wel/niet zijn toegestaan in Nijkerk wordt door de gemeente vastgesteld in een zonnekader. Voor windturbines is het indirecte ruimtebeslag weergegeven. Hierbij is uitgegaan van een hindercontour van 500 meter. Dit wil niet zeggen dat bij meer dan 500 meter negatieve effecten uitgesloten zijn, hier kan ook toename van geluidbelasting of waardedaling optreden. De verwachting is echter dat bij meer dan 500 meter afstand in ieder geval voldaan kan worden aan de wettelijke normen voor slagschaduw en geluidhinder, eventueel met mitigerende maatregelen.

Blad 33 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Provinciaal beleid windenergie De provincie Gelderland heeft beleid opgesteld voor windenergie binnen de provincie. De mogelijkheden en voorkeurslocaties voor windenergie zijn hier verkend. Binnen de gemeente Nijkerk is het gebied aan de westkant van de A28 door de provincie als nietkansrijk bestempeld. Dit vanwege het weidevogelgebied en de landschappelijke kwaliteiten. De gemeente ziet echter wel kansen in de zone direct langs de snelweg en de zuidelijke hoek van het gebied, ten zuiden van de N806. De zuidhoek maakt ook geen onderdeel uit van het weidevogelgebied en het waardevolle landschap. De gemeente is hierover in gesprek met de provincie.

Figuur 5.3 Verspreide invulling van windturbines en zonnevelden in de gemeente Nijkerk

Blad 34 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Figuur 5.4 Verspreide zonnevelden en lijnopstelling van windturbines langs de A28

Figuur 5.5 Geclusterde zonnevelden en windturbines (energielandschap)

Blad 35 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

5.2.2

Duurzame ontwikkeling binnen de denkrichtingen Binnen het thema duurzame ontwikkeling zijn al grote stappen gezet. De gemeente heeft een heldere strategie om een energieneutrale gemeente te worden. Maar de gemeente grijpt de omgevingsvisie wel aan om richting te geven aan de verdere uitwerking en uitvoering van de energietransitie. De mogelijke manieren om hier invulling aan te geven zijn vertaald naar de vijf denkrichtingen. Denkrichting Trendmatige ontwikkeling Groei gericht op recreatie en ontspanning Sociale, duurzame groei

Groei wonen

Groei wonen + werken

Invulling van het thema ‘duurzame ontwikkeling’ De verduurzamingsopgave wordt gekoppeld aan andere ontwikkelingen in de gebouwde omgeving. Voor het opwekken van duurzame energie wordt hier uitgegaan van een verspreide invulling (figuur 5.2) Ruimte voor de energietransitie wordt voornamelijk gezocht in en rond het bebouwd gebied. In het buitengebied worden waardevolle natuur en landschappen ontzien. De voorzieningen voor duurzame energie worden hier geclusterd aan de zuidwestkant van de A28. De (financiële) gezondheid en veiligheid van de inwoners van Nijkerk staat hier voorop. Energiebesparing en duurzame energieopwek moeten zo ingevuld worden dat de inwoners hier maximaal van profiteren. De voorzieningen voor duurzame energie worden geclusterd aan de zuidwestkant van de A28. Groei van het aantal woningen binnen de gemeente maakt de toekomstige energiebehoefte groter dan nu is berekend. De woningbouwopgave leidt tot uitbreiding of verdichting van het stedelijk gebied, waardoor de mogelijkheden voor duurzame energie af kunnen nemen. De voorzieningen voor duurzame energie worden hier gerealiseerd in de lijnopstelling. Deze denkrichting neemt een verdere toename van de energievraag met zich mee. Bovenop de ruimtevraag van de denkrichting wonen, komt hier de uitbreiding van de werkgelegenheid bij.

De voorzieningen voor duurzame energie worden hier gerealiseerd in de lijnopstelling langs de westkant van de A28, met geclusterde zonnevelden aan de zuidwestkant van de A28.

5.3

Wonen

5.3.1

Toelichting op de opgave Om de gemeente Nijkerk leefbaar en bewoonbaar te houden wordt ingezet op het behoud en het versterken van het woonklimaat. Om voldoende woningen te blijven bieden heeft de gemeente Nijkerk een bruto plancapaciteit van ruim 3.000 te realiseren woningen voor 2030. Door het toevoegen van deze woningen wordt er voorzien in de woningbouwbehoefte van de gemeente maar ook voor een deel van de regionale woningbehoefte. Om het voor iedereen mogelijk te maken om zich in het gebied te vestigen of door te groeien, is een gevarieerd aanbod aan woningen noodzakelijk.

Blad 36 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Naast het bieden van voldoende woningen is ook een goede kwaliteit van de woningvoorraad en de woonomgeving noodzakelijk om het gebied leefbaar te houden. Bij de kwaliteit van de woning gaat het over energiegebruik, het gebruik van duurzaam materiaal, de vormgeving en de gebruikskwaliteit. Daarnaast is een kwalitatief goede woonomgeving veilig, schoon en toegankelijk. Voor een doorkijk naar 2040 zijn er op twee aspecten binnen de opgave keuzes noodzakelijk. Het gaat daarbij om de hoeveelheid woningen. Daarnaast is een keuze te maken in de mate van verstedelijking. Daarbij kan gekozen worden om uit te breiden of binnen het stedelijk gebied te verdichten. De gemeente heeft diverse locaties aan de rand van het stedelijk gebied op het oog, waar eventueel uitbreiding mogelijk is. Ook zijn er locaties in het buitengebied waar verspreide woningbouw in het landelijk gebied mogelijk is.

Figuur 5.6 Potentiële locaties voor woningbouw en gebieden voor wonen in het buitengebied Verdichting van bestaand stedelijk gebied De locaties waar verdere verdichting van het bestaand stedelijk gebied mogelijk is, zijn beperkt. De binnenstedelijke locaties waar verdichting mogelijk is, zonder aantasting van de huidige schaal zijn door de gemeente geïnventariseerd. De verwachting is dat het mogelijk is om 300 tot 500 woningen toe te voegen aan het bestaand stedelijk gebied. Het gaat om een tiental kleinschalige locaties in Nijkerk en Hoevelaken. Deze locaties zijn niet op kaart weergegeven. Een optie is wel om bij uitleglocaties het aantal woningen per hectare te verhogen, zodat er een iets hogere woningdichtheid ontstaat. De huidige woningdichtheden zijn relatief laag. Hiermee

Blad 37 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

wordt een minder grote claim gelegd op toekomstige uitbreidingslocaties, met minder ruimtebeslag in het buitengebied als gevolg.

5.3.2

Wonen binnen de denkrichtingen Om het leefklimaat van Nijkerk aantrekkelijk en leefbaar te houden is er voor de komende jaren al rekening gehouden met groei van de gemeente. Zoals aangegeven is daarvoor een bruto plancapaciteit van ruim 3.000 woningen binnen de gemeente Nijkerk. In de verschillende denkrichtingen van de omgevingsvisie worden echter kansen aangegrepen om verdere groei mogelijk te maken binnen Nijkerk. Per denkrichting wordt daarvoor een andere invulling gegeven aan de woningbouwopgave. Denkrichting Trendmatige ontwikkeling Groei gericht op recreatie en ontspanning Sociale, duurzame groei Groei wonen Groei wonen + werken

Invulling van het thema ‘wonen’ Nijkerk groeit naar ca. 52.000 inwoners (toevoeging van ca. 200 woningen / jaar) Dit vraagt om een toevoeging van ca. 1.000 woningen bovenop de huidige plancapaciteit. Hier wordt voornamelijk ingezet op vervanging en verdichting van het stedelijk gebied met slechts beperkt ruimte voor uitbreiding. Nijkerk groeit naar ca 52.000 inwoners. Hiervoor is een netto toevoeging van 4.000 woningen nodig wat neerkomt op 200 woningen per jaar. Tussen de 300-500 woningen kunnen binnenstedelijk worden gerealiseerd maar daarnaast is ook nog een uitleglocatie benodigd. Nijkerk groeit naar maximaal 50.000 inwoners, hiervoor is een netto toevoeging van 3.000 woningen nodig wat neerkomt op 150 woningen per jaar. Er is hiervoor geen extra plancapaciteit nodig en ontwikkelingen kunnen binnenstedelijk dan wel op de reeds bekende uitleglocaties (Middelaar-Oost) worden gerealiseerd. Nijkerk groeit naar ca. 57.000 inwoners, hiervoor is een netto toevoeging van 6.000 woningen nodig wat neerkomt op 300 woningen per jaar. Voor ten minste 2.500 woningen is een (of meerdere) uitleglocatie(s) nodig. Nijkerk groeit naar ca. 54.500 inwoners, hiervoor is een netto toevoeging van 5.000 woningen nodig wat neerkomt op 250 woningen per jaar. Voor ten minste 1.500 woningen is een (of meerdere) uitleglocatie(s) nodig.

5.4

Werken

5.4.1

Voldoende werkgelegenheid binnen de gemeente Nijkerk Een belangrijke opgave voor de gemeente Nijkerk is het voorzien in voldoende werkgelegenheid. Met Amersfoort om de hoek kiezen veel mensen voor wonen in Nijkerk en werken in Amersfoort (en omgeving). Om te voorkomen dat Nijkerk een zo genoemde ‘slaapstad’ wordt, waar mensen alleen ’s avonds en ’s nachts aanwezig zijn, wil de gemeente voorzien in voldoende arbeidsplaatsen. Net als bij de woonopgave zijn op twee aspecten keuzes te maken voor deze opgave. Het gaat hierbij om de keuze voor uitbreidingslocatie(s) of voor gemengd woon-werkgebied. Ook is de profilering van het gebied te sturen. De bedrijvigheid in de gemeente Nijkerk is nu vooral gericht op de agrofoodsector. Er kan gekozen worden om dit verder te ontwikkelen en de profilering te vergroten of een andere richting te kiezen, meer gericht op de diensten en recreatieve sector.

Blad 38 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Kleinschalige uitbreiding van werkgelegenheid kan gevonden worden in de recreatieve sector (horeca) of in detailhandel en voorzieningen in de centra en rond de stationslocaties. Op onderstaande kaart zijn mogelijke uitbreidingslocaties, gebieden voor intensivering en woonwerkgebieden weergegeven.

Figuur 5.7 Mogelijkheden voor uitbreiding van werklocaties in de gemeente Nijkerk

5.4.2

Werken binnen de denkrichtingen In de vijf verschillende denkrichting is ook voor de opgave werken sturing gegeven. Hierin wordt aangegeven in welke sector Nijkerk wil sturen maar ook op welke manier er daarmee een invulling wordt gegeven in de ruimtelijke omgeving. Denkrichting Trendmatige ontwikkeling Groei gericht op recreatie en ontspanning

Invulling van het thema ‘werken’ Het toevoegen van extra werklocaties gebeurt met name op inbreidingslocaties. Bestaande bedrijventerreinen worden gerevitaliseerd en er is weinig tot geen ruimte beschikbaar voor grote ruimtevragers. Toevoegen van nieuwe bedrijfslocaties blijft beperkt tot 5 ha tot 2030 en 13 ha tot 2040. De gemeente zet in op bedrijven gericht op recreatie en ontspanning voor de bevolking uit de regio. Samenwerking wordt gezocht met recreatieondernemers. Er wordt minder ingezet op ontwikkeling van traditionele monofunctionele werklocaties, dit blijft beperkt tot 5 ha tot 2030 plus 8 ha tot 2040.

Blad 39 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Sociale, duurzame groei Groei wonen

Groei wonen + werken

Werken gebeurt op korte afstand van het wonen om druk op de bevolking te verlichten. Voor zo veel mogelijk sociale interactie wordt er gestuurd op ontwikkeling van gemengd stedelijk gebied, waarin wonen, werken en recreëren gecombineerd wordt. Voor deze denkrichting is uitbreiding van 5 ha bedrijventerrein voorzien. Er is een toename aan inwoners dat buiten Nijkerk werkt. De nadruk van werken binnen Nijkerk ligt met name op het versterken van stedelijke economische voorzieningen voor een aantrekkelijk woonmilieu. Er wordt minder ingezet op de ontwikkeling van monofunctionele werklocaties, dit blijft beperkt tot 5 ha tot 2030 plus 8 ha tot 2040. Inbreiding gaat voor uitbreiding wanneer nieuwe werklocaties noodzakelijk zijn. De mogelijke groei van bedrijvigheid is gebaseerd op de groei van de bevolking. Een extra accent wordt gelegd op ruimte voor gemengd stedelijke milieus. Uitbreiding van werkgebieden zal toenemen met 5 ha tot 2030 en 13 ha tot 2040 met nog 5 ha extra groeimogelijkheid.

5.5

Mobiliteit

5.5.1

Toelichting op de opgave voor mobiliteit In 2040 moet de gemeente Nijkerk beschikken over goede mobiliteitsvoorzieningen: goede doorstroming op de wegen, voldoende en goed bereikbare OV-voorzieningen en een uitgebreid netwerk van fiets- en wandelpaden. Autoverkeer Nijkerk wil voor de gehele gemeente inzetten op het terugdringen van het autogebruik en het stimuleren van duurzame vervoersmiddelen. De gemeente zet in op het meer autoluw maken van het centrum van Nijkerk en het meer faciliteren van OV- en fietsvoorzieningen. Optimalisatie van de ontsluitingswegen is een tweede belangrijke opgave voor het autoverkeer. De huidige ontsluitingswegen zijn niet optimaal ingericht, wat leidt tot hinder van sluipverkeer en drukke wegen door of langs woongebieden. Een nieuwe ontsluitingsroute via de oostkant van Nijkerk is een eerste mogelijke oplossing voor het oplossen van de doorstromingsproblemen. De toenemende verkeersvraag vraagt tevens om aanpassingen op het wegennet om het verkeer veilig en vlot te laten doorstromen. Dit vraagt tevens om een aanpassing van de zuidwestelijke ontsluiting. Fiets- en wandelpaden Voor fiets- en wandelpaden bestaat de opgave uit kleine optimalisaties van de voorzieningen in het stedelijk gebied en verbetering van de verbindingen tussen de kernen en de omliggende gemeenten.

In het bestaand stedelijk gebied gaat het met name om het verbeteren van de bereikbaarheid van het centrum en de stationslocaties. Fietsen en wandelen moet hier de prioriteit krijgen. Op sommige kruisingen met de ontsluitingswegen kan de oversteek verbeterd worden. Naast de verbindingen met de kernen ligt er ook een opgave om de fiets- en wandelverbindingen met de recreatieve zone langs het Veluwemeer te verbeteren. OV-voorzieningen Ook de OV-voorzieningen in Nijkerk moeten meegroeien met de gemeente. Als OV prioriteit krijgt boven het autoverkeer dan vraagt dit om inzet op goede voorzieningen op en rond de

Blad 40 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

knooppunten. Binnen het stedelijk gebied wil de gemeente de mogelijkheden voor verdere uitbreiding en optimalisatie van buslijnen onderzoeken. Diverse woonwijken zijn op dit moment niet tot slecht ontsloten met busverbindingen en voor de bedrijventerreinen ontbreekt het totaal aan busverbindingen. Voor een impuls in het OV zijn deze verbindingen noodzakelijk. Bij verdere groei wil de gemeente ook kijken naar het toevoegen van een nieuw station op de spoorverbinding tussen Amersfoort en Zwolle, ter hoogte van de wijk Corlaer. De belangrijkste ruimtelijke ontwikkelingen binnen mobiliteit zijn op onderstaande kaart weergegeven.

Figuur 5.8 Mogelijke aanpassingen voor de infrastructuur en de potentiële nieuwe stationslocatie

5.5.2

Denkrichtingen voor de mobiliteit van Nijkerk De invulling van de denkrichtingen voor het thema mobiliteit hangen sterk samen met de beoogde groei van de gemeente. Een grotere gemeente vraagt om meer en betere infrastructuur en voorzieningen. Denkrichting Trendmatige ontwikkeling Groei gericht op recreatie en ontspanning

Invulling van het thema ‘mobiliteit’ In deze denkrichting wordt er voor mobiliteit ingezet op OV en de fiets, de auto volgt. Fietsverbindingen hebben met name extra aandacht nodig richting bedrijventerreinen. Om ook voor de auto bereikbaar te blijven is een ontsluitingsweg in het oosten gewenst. Investeringen in mobiliteit worden voornamelijk gedaan in de fietsstructuur. Ook andere mobiliteiten dan de auto worden gestimuleerd om een zo natuurlijke en schoon mogelijke omgeving te creëren. De landelijke, natuurlijke omgeving staat hierin centraal. De auto wordt in de binnenstad geweerd.

Blad 41 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Sociale, duurzame groei Groei wonen

Groei wonen + werken

In de binnenstad wordt de auto geweerd, het straatbeeld moet een uitnodigende uitstraling hebben waar men elkaar kan ontmoeten. Er wordt extra geïnvesteerd in de OV-verbindingen tussen de kernen. Door de grote groei van het aantal inwoners zijn in dit scenario extra investeringen voor de bereikbaarheid noodzakelijk. Een ontsluitingsweg in het oosten en aanpassing van de weg aan de zuidkant van Nijkerk is noodzakelijk. De gemeente zet in op smart mobility. Door de grote groei van zowel inwoners als werkgelegenheid is extra investering voor de bereikbaarheid van het gebied noodzakelijk. Een nieuwe ontsluitingsweg in het oosten en aanpassing van de ontsluiting aan de zuidkant van Nijkerk en de oostkant van Hoevelaken is benodigd. De gemeente zet ook in op smart mobility.

5.6

Voorzieningen

5.6.1

Een passend aanbod aan voorzieningen Een groeiende gemeente vraagt ook om meer voorzieningen voor zorg, onderwijs en sport. Het is de ambitie van de gemeente dat de inwoners voldoende, kwalitatief goede en duurzame onderwijsvoorzieningen tot hun beschikking hebben en er ruime mogelijkheden zijn om te sporten. Met name de grotere groeiscenario’s vragen om verdere uitbreiding van het voorzieningenniveau. Onderwijs- en sportvoorzieningen in de buurt van de woonomgeving is het uitgangspunt voor de gemeente. Ruimte voor nieuwe voorzieningen wordt daarom gezocht in de directe omgeving van de woongebieden. Aan de randen van de kernen zijn mogelijke locaties voor nieuwe sportvelden of scholen. Daarnaast zijn er ook mogelijkheden om op bestaande locaties de voorzieningen uit te breiden of te verbeteren. Op de kaart zijn enkele kansrijke locaties weergegeven.

Blad 42 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Figuur 5.9 Mogelijke uitbreidingslocaties voor onderwijs, sport en zorg, ingezoomd op de kernen van de gemeente Nijkerk.

5.6.2

Denkrichtingen voor voorzieningen in Nijkerk De omvang van het nieuwe aanbod aan voorzieningen groeit mee met de bevolkingsomvang van de gemeente Nijkerk. Naast extra onderwijsruimte is er behoefte aan extra ruimte voor gymonderwijs, dit betekent dat extra binnensportaccommodatie benodigd is. Daarnaast mag verwacht worden dat een toename van de bevolking leidt tot extra behoefte aan buitensportfaciliteiten zoals sportvelden. Denkrichting Trendmatige ontwikkeling Groei gericht op recreatie en ontspanning Sociale, duurzame groei

Invulling van het thema ‘voorzieningen’ Door groei van de bevolking zijn extra voorzieningen nodig in het gebied. Met name op het gebied van onderwijs is extra ruimte noodzakelijk. Dit bedraagt ca. 3.000 m2 met daarbij behorende sportvoorzieningen met onder andere ca. 5 ha aan sportvelden. Door groei van de gemeente Nijkerk zijn er extra voorzieningen nodig in het gebied. Met name op het gebied van onderwijs is extra ruimte noodzakelijk. Dit bedraagt ca. 3000 m2 met daarbij behorende sportvoorzieningen met onder andere ca. 5 ha aan sportvelden. Door groei in het gebied zijn er extra voorzieningen nodig in het gebied. Met name op het gebied van onderwijs is extra ruimte noodzakelijk. Dit bedraagt ca. 2.100 m2 aan primair onderwijs, extra voortgezet onderwijs is minimaal noodzakelijk. Ook hierbij is ruimte nodig voor sportvoorzieningen met onder andere ca. 3 ha aan sportvelden.

Blad 43 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Groei wonen Groei wonen + werken

Door groei in het gebied zijn er extra voorzieningen nodig in het gebied. Met name op het gebied van onderwijs is extra ruimte noodzakelijk. Dit bedraagt ca. 7.600 m2 met onder andere ca. 7 ha aan sportvelden. Door groei van de bevolking zijn er extra voorzieningen nodig in het gebied. Met name op het gebied van onderwijs is extra ruimte noodzakelijk. Dit bedraagt ca. 6.200 m2 met onder andere ca. 6 ha aan sportvelden.

5.7

Landelijk gebied

5.7.1

Toelichting op de opgave voor het landelijk gebied De gemeente Nijkerk heeft een veelzijdig landelijk gebied, waar diverse functies samenkomen. Het landelijk gebied vormt de contramal van het stedelijk gebied van de gemeente. Het behoud van de kwaliteiten van het gebied en het benutten van de mogelijkheden zijn de belangrijkste opgaven voor dit thema. De uitdaging ligt in de combinatie van die twee aspecten. Het landelijk gebied waar gewerkt en gerecreëerd kan worden, zonder dat de kwaliteiten van het landschap en de natuur aangetast worden. Daarnaast leggen andere ontwikkelingen zoals uitbreiding van het woongebied en de energietransitie om ruimte. Dit kan ten koste gaan van het landelijk gebied. Agrarische sector In het landelijk gebied van de gemeente Nijkerk is de agrarische sector nadrukkelijk aanwezig. De agrarische sector is een belangrijke pijler van de Nijkerkse economie. De gemeente wil dit behouden en waar mogelijk versterken, maar dan wel in harmonie met natuur en landschap. Omvorming naar kringlooplandbouw en duurzame vormen van ruimtegebruik in het buitengebied zijn hiervoor nodig. Groene buffers De groene buffers tussen de drie kernen zijn een belangrijk onderdeel van het landschap van Nijkerk.

Deze buffers zorgen voor een fysieke scheiding tussen de kernen én verbinden het landschappelijk gebied aan de westkant van de A28 met het landschap ten oosten van het stedelijk gebied. Voor de kwaliteiten van het landschap en het stedelijk gebied is het behoud van deze buffers van groot belang.

5.7.2

Landelijk gebied binnen de denkrichtingen Denkrichting Trendmatige ontwikkeling

Groei gericht op recreatie en ontspanning Sociale, duurzame groei Groei wonen

Invulling van het thema ‘Landelijk gebied’ Het landelijk gebied aan de westzijde van de A28 en de oostzijde van de kern Nijkerk (kampenlandschap) blijft gevrijwaard van stedelijke claims. Groei van het stedelijk gebied is beperkt mogelijk tussen de kernen, maar met behoud van een groene buffer. In het buitengebied is ruimte voor de ontwikkeling van recreatieve en toeristische bedrijvigheid. Binnen deze denkrichting zijn geen grote ontwikkelingen binnen het landelijk gebied voorzien. Stedelijke claims ten behoeve van wonen en werken worden niet gelegd op het landelijk gebied aan de westzijde van de A28 en de oostzijde van de kern Nijkerk. De

Blad 44 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Groei wonen + werken

drie kernen groeien naar elkaar toe maar blijven gescheiden door een groene, open buffer. Stedelijke claims ten behoeve van wonen en werken worden niet gemaakt op het landelijk gebied aan de westzijden van de A28 en aan de oostzijde van de kern Nijkerk. De drie kernen groeien naar elkaar toe maar blijven gescheiden door een groene, open buffer.

Blad 45 van 125

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

6

Trendmatige ontwikkeling Dit hoofdstuk bevat de beoordeling van de denkrichting ‘trendmatige ontwikkeling’ op de ambities voor de fysieke leefomgeving. In onderstaande tabel is de denkrichting per thema samengevat. Thema Duurzame ontwikkeling Wonen

Werken / ondernemen

Mobiliteit

Voorzieningen Landelijk gebied

6.1

Invulling van de denkrichting ‘Trendmatige ontwikkeling’ De verduurzamingsopgave wordt gekoppeld aan andere ontwikkelingen in de gebouwde omgeving. Voor het opwekken van duurzame energie wordt hier uitgegaan van een verspreide invulling (figuur 5.2) Nijkerk groeit naar ca. 52.000 inwoners (toevoeging van ca. 200 woningen / jaar). Dit vraagt om een toevoeging van ca. 1.000 woningen bovenop de huidige plancapaciteit. Hier wordt voornamelijk ingezet op vervanging en verdichting van het stedelijk gebied met slechts beperkt ruimte voor uitbreiding. Het toevoegen van extra werklocaties gebeurt met name op inbreidingslocaties. Bestaande bedrijventerreinen worden gerevitaliseerd en er is weinig tot geen ruimte beschikbaar voor grote ruimtevragers. Toevoegen van nieuwe bedrijfslocaties blijft beperkt tot 5 ha tot 2030 en 13 ha tot 2040. In deze denkrichting wordt er voor mobiliteit ingezet op OV en de fiets, de auto volgt. Fietsverbindingen hebben met name extra aandacht nodig richting bedrijventerreinen. Om ook voor de auto bereikbaar te blijven is een ontsluitingsweg in het oosten gewenst. Uitbreiding van voorzieningen, passend bij de groei van de bevolking. Dit betreft ca. 3.000 m2 onderwijsvoorzieningen en ca. 5 ha sportvoorzieningen. Het landelijk gebied aan de westzijde van de A28 en de oostzijde van de kern Nijkerk (kampenlandschap) blijft gevrijwaard van stedelijke claims.

Groei van het stedelijk gebied kan beperkt tussen de kernen, maar met behoud van een groene buffer.

Effecten op de gezonde, veilige leefomgeving Indicator Luchtkwaliteit

Effecten De uitbreiding van wonen en werken zal leiden tot een toename van activiteiten (verkeer, bedrijvigheid). Zeker op korte termijn zal groei van activiteiten ook een toename van luchtverontreiniging met zich mee brengen, voornamelijk door de verkeersaantrekkende werking. Bij de keuze voor een uitleglocatie is het aan te bevelen de lokale luchtkwaliteit mee te wegen (zie kaartbijlage figuur 1 en 2). Het uitgangspunt is dat nieuwe ontwikkelingen duurzaam (energie-neutraal) ontwikkeld worden. Bij vervangingsopgaven leidt dit tot een afname van de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen. Uitbreidingslocaties hebben dit effect niet, tenzij hier agrarische bedrijven voor gesaneerd worden (zie kaartbijlage figuur 8).

Blad 46 van 125

Score

3,5

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Geluid

Hittestress

Stimuleren van gezond gedrag

Externe veiligheid

Verkeersveiligheid

Waterveiligheid

De toename van verkeer als gevolg van de uitbreiding voor wonen en werken is niet dermate groot, dat dit op grote wegen tot toename van geluid leidt. Alleen in de directe nabijheid van nieuwe ontwikkelingen kan de toename van verkeer leiden tot hoorbare toename van wegverkeerslawaai. Bij de keuze voor een uitleglocatie is het aan te bevelen de lokale geluidbelasting van spoor- en wegverkeer mee te wegen (zie kaartbijlage figuur 3). Bij uitbreiding van wonen door verdichting kan ter plaatste de geluidbelasting (door toenemende activiteiten) wel toenemen. Aan de andere kant biedt dit kansen om woningen met een slechte isolatie aan te pakken en een beter binnenklimaat te creëren. Verdere verdichting van het stedelijk gebied leidt tot een toename van het hitte-eilandeffect. Met name het centrumgebied van Nijkerk is een gebied waar, door een laag aandeel groen en water, hittestress een aandachtspunt is. Wanneer bij de vervangingsopgave het aandeel groen en water niet vergroot wordt, zal dit alleen maar toenemen.

3

2,5

De beperkte uitbreiding van het stedelijk gebied zal slechts een beperkt negatief effect op hittestress opleveren. Deze denkrichting voorziet in uitbreiding van de sportvoorzieningen, maar dit is volgend op de groei van de bevolking. Het aanbod aan sportvoorzieningen per inwoner blijft hierdoor gelijk. De beoogde ontwikkelingen bieden wel kansen om gezond gedrag te stimuleren. Uitbreiding of vervanging van woongebieden biedt de kans om uitnodigende openbare ruimtes te realiseren. Bij de inzet binnen het thema mobiliteit kunnen nieuwe voorzieningen mensen stimuleren om vaker de fiets te pakken én de bereikbaarheid van recreatiegebieden vergroten. De risicobronnen in het stedelijk gebied zijn beperkt. Uitbreiding van wonen en nieuwe zorg- en onderwijsinstellingen dienen rekening te houden met de veiligheidsafstanden van de risicobronnen (kaartbijlage figuur 5). Tussen Nijkerk en Nijkerkerveen is het verdeelstation van de Nederlandse Gasunie een belangrijk aandachtspunt. (Nieuwe) kwetsbare en zeer kwetsbare objecten rond dit station en de leidingen zijn vanuit veiligheidsoogpunt niet aan te bevelen (zie kaartbijlage, figuur 6). Op basis van de ongevallendata blijkt dat op de N301 een relatief hoog aantal ongevallen plaatsvindt. Verkeersdrukte is een van de oorzaken. De nieuwe oostelijke ontsluitingsroute kan deze druk verminderen.

Ook in het centrum van Nijkerk is verkeersveiligheid een aandachtspunt. Herinrichting van het centrumgebied kan hier een positieve bijdrage aan leveren, door een betere scheiding van verkeersstromen of door prioriteit te geven aan fietsen en wandelen. Verschillende delen van het stedelijk gebied liggen in een overstromingsgevoelig gebied. Toenemende verstedelijking in deze gebieden is een risico, maar de herontwikkeling biedt ook kansen om hier maatregelen voor te treffen. Gescheiden rioolsystemen en voldoende ruimte voor lokale waterberging kunnen de waterveiligheid verbeteren. De locaties waar hemelwater op straat blijft staan bij hevige neerslag zijn in beeld gebracht in de bijlagen (zie kaartbijlage, figuur 4) Gemiddeld:

Blad 47 van 125

4

3

3,5

4

3,5

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

6.2

Effecten op de leefbaarheid Indicator Sociale levendigheid en veiligheid

Voorzieningenniveau

Balans in de woningvoorraad

Omvang van de werkgelegenheid Recreatiemogelijkheden Multimodale bereikbaarheid

Kwaliteit OV- en fietsvoorzieningen

Effecten Met de trendmatige groei van de gemeente zal het sociale karakter van de gemeente niet sterk veranderen. De uitbreiding van voorzieningen en woningbouwontwikkeling bieden wel kansen om -in samenwerking met de inwoners- het gebied zo in te richten dat hierin stappen gezet kunnen worden. Herinrichting van bestaand stedelijk gebied geeft kansen om met de inrichting van openbare ruimte de levendigheid en veiligheid te verbeteren. Bij deze denkrichting volgt het voorzieningenniveau de groei van de gemeente. De huidige trend is echter dat in dorpen en kleine steden een daling in de omvang van voorzieningen per inwoner te zien is. Ondanks de uitbreiding van voorzieningen, gekoppeld aan de uitbreiding van woongebieden, is de verwachting dat het gemiddelde voorzieningenniveau per inwoner de landelijke trend volgt en licht daalt. Met de trendmatige groei van de woningvoorraad wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de marktbehoefte, maar het is de vraag of deze beperkte uitbreiding voldoende is om in de (veranderende) marktvraag te voorzien. De uitbreiding of aanpassing van de woningvoorraad is in dit scenario te beperkt om op korte termijn aan de (kwalitatieve) vraag te voldoen. Bij deze denkrichting ligt de focus met name op het revitaliseren en verdichten van huidig bedrijventerrein.

Over het algemeen daalt de omvang van bedrijfsoppervlakte per inwoner, waardoor hier een lichte afname van werkgelegenheid verwacht wordt. De denkrichting trendmatige groei richt zich in mindere mate op recreatiemogelijkheden. Er is geen sprake van toe- of afname van recreatiemogelijkheden. Deze denkrichting zet in op OV en fiets, met de auto op de derde plaats. Door uitbreiding van buslijnen en -haltes kan de multimodale bereikbaarheid vergroten. De oostelijke ontsluitingsroute biedt met name voor de bewoners van het oostelijke buitengebied een betere ontsluitingsroute van en naar de snelweg. Bij de inzet op OV- en fietsvoorzieningen is het aan te bevelen om te investeren in de kwaliteit van bestaande voorzieningen. Door bijvoorbeeld voldoende (fiets)parkeergelegenheid bij OV-knooppunten te bieden en bestaande knelpunten in het fietsnetwerk aan te pakken. Gemiddeld:

Blad 48 van 125

Score

3,5

2,5

2

2,5

3

4

4 3

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

6.3

Effecten op de kwaliteit van het stedelijk gebied Indicator Kwaliteit woongebied

Kwaliteit woningen

Stedelijk groen

Cultuur-historische waarden

Archeologische waarden

6.4

Effecten De inzet op herontwikkeling en revitalisering van bestaand stedelijk gebied kan de kwaliteit van het woongebied sterk verbeteren. Zeker als woongebieden met mindere ruimtelijke kwaliteit als eerste aangepakt worden. Bij nieuwe woongebieden is er volop kans om kwaliteit toe te voegen. Er kunnen stedenbouwkundige eisen en randvoorwaarden gesteld worden. Voldoende openbare ruimte met groen en water kunnen bijdragen aan een hoge kwaliteit van het woongebied. De kwaliteit van de ontwikkelingen staan in deze denkrichting centraal. Door ook (hoge) eisen te stellen aan de bouwkundige en energetische kwaliteit van nieuwe of gerenoveerde woningen kan de woningkwaliteit sterk verbeterd worden. Het verdichten van het bestaand stedelijk gebied kan de beschikbare openbare ruimte onder druk zetten. Het (aandeel) stedelijk groen kan hierdoor afnemen. Doordat bij deze denkrichting slechts een beperkte uitbreiding van het stedelijk gebied nodig is, kan er meer ruimte vrijgemaakt worden voor groen in de nieuwe woonwijk(en). De aanwezige cultuurhistorische waarden in het gebied blijven in deze denkrichting ongestoord. Er vinden geen wijzigingen plaats waardoor een positief of negatief effect op de cultuurhistorische waarden kan optreden. Hiermee is het effect op de cultuurhistorische waarden in deze denkrichting neutraal.

De benodigde uitbreiding van het stedelijk gebied zal bij deze denkrichting voornamelijk aan de westkant van de kernen plaatsvinden. Hier geldt over het algemeen een middelhoge archeologische verwachting (zie kaartbijlage, figuur 9). Aanvullend archeologisch onderzoek kan hierdoor noodzakelijk zijn. Gemiddeld:

Score

3,5

3,5

3,5

3

2,5 3

Effecten op de kwaliteit van het landelijk gebied Indicator Beschermde natuurgebieden Biodiversiteit

Grondwatervoorraad Cultuur-historische waarden (landelijk gebied)

Effecten Bij deze denkrichting vinden geen ontwikkelingen plaats in de directe omgeving van beschermde natuurgebieden. De inrichtingen voor duurzame energie zijn op relatief grote afstand van de beschermde natuurgebieden gesitueerd. De verspreide invulling van duurzame energie kan negatieve effecten op de het leefgebied van flora en fauna hebben. De windturbines zijn gesitueerd in de groene zone tussen de stedelijke gebieden, die de verbinding vormt tussen de natuurgebieden aan de oost- en westkant van de kernen. De ontwikkelingen binnen deze denkrichting hebben geen effecten op grondwaterstanden. Het ruimtebeslag voor stedelijke ontwikkelingen leidt in deze denkrichting niet tot aantasting van cultuurhistorisch waardevolle gebieden.

Blad 49 van 125

Score 2,5

2

3 2

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Landschappelijke waarden

Door de situering van duurzame voorzieningen aan de oost- en zuidkant van Nijkerk wordt de zichtbaarheid en belevingswaarde van cultuurhistorische waarden in dit gebied aangetast. In deze denkrichting vinden geen stedelijke ontwikkelingen plaats die belangrijke landschappelijke waarden direct aantasten. De voorzieningen voor duurzame energie zijn gesitueerd in de zone tussen het stedelijk gebied van Nijkerk en het waardevolle landschap richting het oosten. De uitstraling van het kampenlandschap ten oosten en het slagenlandschap ten westen van Nijkerk zal hierdoor aangetast worden. De landschappelijke belevingswaarde wordt hierdoor negatief beïnvloed. Gemiddeld:

6.5

2,5

Effecten op duurzaamheid Indicator Uitstoot broeikasgassen

Aandeel duurzame energie

Effecten De omvang van nieuwe ontwikkelingen is in deze denkrichting beperkt. Dit leidt daardoor niet tot een grote toename van de uitstoot van broeikasgassen. Met de inzet op herontwikkeling en revitalisering van het bestaand stedelijk gebied (wonen + werken) kan juist vermindering mogelijk gemaakt worden door grote vervuilers (industrie, oude woningen) als eerste aan te pakken. De herontwikkeling van het bestaand stedelijk gebied biedt goede kansen om duurzame energie vormen zoals zonnepanelen of warmtepompen of –netten in te passen. De verspreide invulling van de duurzame energie vraagt voor de verdere uitwerking mogelijk om meerdere, losse plannen en processen. Het is niet aannemelijk dat dit in één plan uitgewerkt kan worden. Dit kan er toe leiden dat de realisatie langer op zich laat wachten. Gemiddeld:

6.6

2

Overzicht score op de vijf ambities

Blad 50 van 125

Score

3,5

3

3,5

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

7

Denkrichting: Groei gericht op recreatie en ontspanning Dit hoofdstuk bevat de beoordeling van de denkrichting ‘Groei gericht op recreatie en ontspanning’ op de ambities voor de fysieke leefomgeving. In onderstaande tabel is de denkrichting per thema samengevat. Thema Duurzame ontwikkeling

Wonen

Werken / ondernemen

Mobiliteit

Voorzieningen

Landelijk gebied

7.1

Invulling van de denkrichting ‘Groei gericht op recreatie en ontspanning’ Ruimte voor de energietransitie wordt voornamelijk gezocht in en rond het bebouwd gebied. In het buitengebied worden waardevolle natuur en landschappen ontzien. De voorzieningen voor duurzame energie worden hier geclusterd aan de zuidwestkant van de A28. Nijkerk groeit naar ca 52.000 inwoners. Hiervoor is een netto toevoeging van 4.000 woningen nodig, wat neerkomt op 200 woningen per jaar. Tussen de 300-500 woningen kunnen binnenstedelijk worden gerealiseerd maar er zijn ook een of twee uitleglocaties benodigd. Daarnaast wordt er ruimte geboden aan verspreide woningbouw in het buitengebied. De gemeente zet in op bedrijven gericht op recreatie en ontspanning voor de bevolking uit de regio. Samenwerking wordt gezocht met recreatieondernemers. Er wordt minder ingezet op ontwikkeling van traditionele monofunctionele werklocaties. Er is ruimte voor maximaal 8 ha uitbreiding, gericht op eerder genoemde functies. Investeringen in mobiliteit worden voornamelijk gedaan in de fietsstructuur. Andere mobiliteiten dan de fiets worden gestimuleerd om een zo natuurlijke en schoon mogelijke omgeving te creëren. De landelijke, natuurlijke omgeving staat hierin centraal. De auto wordt in de binnenstad geweerd. Door groei van de gemeente Nijkerk zijn er extra voorzieningen nodig.

Met name op het gebied van onderwijs is extra ruimte noodzakelijk. Dit bedraagt ca. 3000 m2 met daarbij 5 ha aan sportvoorzieningen. In het buitengebied is ruimte voor de ontwikkeling van recreatieve en toeristische bedrijvigheid.

Effecten op de gezonde, veilige leefomgeving Indicator Luchtkwaliteit

Effecten De ontwikkelingen die in dit scenario zijn voorzien leiden niet tot significante toename van luchtverontreiniging. De inzet op schone mobiliteit kan juist zorgen voor een verbetering van de luchtkwaliteit. Het autoluw maken van het centrum kan de luchtkwaliteit ter plaatse verbeteren. Bij de keuze voor nieuw woongebied is het van belang de lokale luchtkwaliteit mee te nemen in de afweging. (zie kaartbijlage, figuur 1 en 2)

Blad 51 van 125

Score

3,5

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

Geluid

Hittestress

Stimuleren van gezond gedrag

Externe veiligheid

Door terugdringen van autoverkeer in het centrum wordt meer rust gecreëerd. Daarentegen kan het aanleggen van nieuwe woonwijken lokaal zorgen voor een sterke toename van verkeer en daardoor geluidsoverlast veroorzaken. De verwachting is dat het verkeer afkomstig van nieuwe woongebieden met name zijn weg zoekt naar de snelweg. Uitleglocaties met een kortere afstand tot de snelweg zorgen voor minder (overlast van) verkeer door of langs bestaand stedelijk gebied. Bij de keuze voor nieuw woongebied is het van belang de lokale geluidsbelasting mee te nemen in de afweging (zie kaartbijlage, figuur 3). Uitbreiding van toerisme en recreatie maakt het omliggende landschap minder stil en rustig. Door de clustering van windmolens op één locatie is de ruimtelijke impact voor de gemeente Nijkerk beperkt. Er is in deze denkrichting slechts beperkte verdichting door de toevoeging van maximaal 500 woningen in bestaand stedelijk gebied. De uitleglocatie zorgt niet voor een significante uitbreiding van het stedelijk gebied en zal daarom niet leiden tot significante toename van hittestress. Door het autoluw maken van het centrum is er minder ruimte nodig voor parkeerplaatsen en wegdek. Dit biedt mogelijkheid om meer groen en water toe te voegen in plaats van de verharding.

Deze denkrichting zet met de uitbreiding van fietsnetwerken en recreatieve voorzieningen maximaal in op het stimuleren van gezond gedrag. Er is maar beperkte uitbreiding van woongebieden noodzakelijk, het verdient aanbeveling om hier bij nieuwe woonwijken extra ruimte voor speelplekken en openbare buitvoorzieningen te realiseren. Door het beperkte ruimtebeslag in het buitengebied blijft er meer ruimte beschikbaar voor sport en recreatie. De risicobronnen in het stedelijk gebied zijn beperkt. Bij uitbreiding van wonen en nieuwe zorg- en onderwijsinstellingen dient rekening gehouden te worden met de veiligheidsafstanden van de risicobronnen. Tussen Nijkerk en Nijkerkerveen is het verdeelstation van de Nederlandse Gasunie een belangrijk aandachtspunt. (Nieuwe) kwetsbare en zeer kwetsbare objecten rond dit station en de leidingen zijn vanuit veiligheidsoogpunt niet wenselijk. Bij de keuze voor nieuw woongebied is het van belang de externe veiligheid van het gebied af te wegen (zie kaartbijlage, figuur 5).

Verkeersveiligheid

Waterveiligheid

Door de clustering van windturbines op één locatie is de ruimtelijke impact voor de gemeente Nijkerk beperkt. De clustering van de windturbines zorg voor minder ruimte beslag van de risicocontouren. Vanwege de beperkte omvang van nieuwe ontwikkelingen is er weinig toename van verkeer te verwachten. Ook het autoluw maken van het centrum zorgt voor een verbetering van de verkeersveiligheid. Om die nieuwe fietsverbinding verkeersveilig in te richten is het mogelijk nodig om kruispunten aan te passen, gezien het huidig gebruik van het gebied. De overstromingsrisico’s in de gemeente zijn zeer beperkt en spelen daarom geen rol bij de locatiekeuzes. De inzet op verdichting van het stedelijk gebied kan wel leiden tot meer wateroverlast bij hevige regenval (zie kaartbijlage, figuur 4). Gemiddeld:

Blad 52 van 125

4

4

4,5

4,5

3,5

2,5 4

MER Omgevingsvisie Nijkerk Beoordeling van de denkrichtingen ten behoeve van de Omgevingsvisie Nijkerk projectnummer 0454455.100 8 maart 2022 Gemeente Nijkerk

7.2

Effecten op de leefbaarheid Indicator Sociale levendigheid en veiligheid

Voorzieningenniveau Balans in de woningvoorraad

Omvang van de werkgelegenheid

Recreatiemogelijkheden Multimodale bereikbaarheid

Kwaliteit OV- en fietsvoorzieningen

7.3

Effecten Een autoluw centrum waar langzaam verkeer prioriteit heeft, stimuleert ontmoetingen en sociale buitenactiviteiten. Dit zorgt voor een toename van de sociale levendigheid en de sociale veiligheid. Door bij nieuwe woonwijken uitnodigende buitenruimte te creëren, wordt eveneens de sociale levendigheid bevorderd. In deze denkrichting wordt ruimte geboden aan uitbreiding van recreatieve voorzieningen binnen de gemeente Nijkerk. Dit heeft een aantrekkende werking voor toerisme wat tevens extra draagvlak voor voorzieningen zoals winkels vergroot. Door met nieuwe uitbouwlocaties aan te sluiten op de vraag van de markt komt er balans in de woningvoorraad. Er is echter beperkte uitbreiding bovenop de huidige planvoorraad in dit scenario. Hierdoor wordt er weinig invloed uitgeoefend op de balans in de woningvoorraad van de gehele gemeente. De uitbreiding van werkgelegenheid vindt met name plaats in de recreatieve sector. Het aanbod aan personeel in deze sector is echter beperkt. Dit kan ertoe leiden dat de beoogde uitbreiding van de recreatieve voorzieningen niet van de grond komt, vanwege het ontbreken van beschikbaar personeel. De groei van de bevolking van de gemeente betekent echter uitbreiding van het arbeidspotentieel. Voor jongeren of minder hoog opgeleid personeel biedt dit kansen om in de recreatieve sector aan de slag te gaan.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=879444cf-9df1-42ba-82ab-5c36c0f335b6