Jaarrekening 2021 - Versie Raad

In 2021 is gestart met de voorbereiding van diverse reconstructies, o.a. het Vijverhofpad, de Geerweg en de Oude Nieuwveenseweg. Groen in de openbare ruimte Met natuurlijk openbaar groen en meer aandacht voor ecologisch groenbeheer willen wij een bijdrage leveren aan een lokale verbetering van de biodiversiteit en bereiken dat onze inwoners meer kennis hebben van en begrip hebben voor dit thema. Daarnaast draagt meer groen in de openbare ruimte bij aan de klimaatadaptie van de leefomgeving en vermindert de wateroverlast en hittestress in het stedelijk gebied. We hebben in 2021 verder uitvoering gegeven aan het verbeteren en vermeerderen van groen in de leefomgeving door groenvakken te renoveren en bij de plant- en boomkeuze rekening te houden met de klimaatdoelstellingen. De onkruidbestrijding vindt op ecologische wijze plaats door inzet van heet water. De bermen worden ecologisch gemaaid en afgeruimd. Hierdoor krijgen bloemen en kruiden de ruimte. Dit draagt weer bij aan de biodiversiteit (bijen, vlinders etc.).

JAARSTUKKEN 2021 - 29

Spelen en bewegen Kinderen en jong volwassenen spelen en bewegen veel minder buiten dan voorheen, terwijl het van groot belang is voor de ontwikkeling en gezondheid. Mensen die actief zijn hebben minder kans op overgewicht en bewegen bevordert de lichaamsmotoriek en daarmee de gezondheid. In 2021 heeft de focus dan ook gelegen op het vaststellen van het beheerplan Spelen 2021-2025. Hierbij is aangesloten op de Visie op sport- en bewegen van Maatschappelijk Ontwikkeling. Spelen en bewegen hebben, zeker in deze Covid-19 periode, bijgedragen aan sociale cohesie in de wijken. Er zijn twee beweegplekken gerealiseerd, in Ter Aar en Nieuwveen. Hiervoor hebben wij een subsidie vanuit het Rijk ontvangen. Daarnaast zijn er 4 nieuwe speelplekken gerealiseerd. Dit zijn de speelplek in de Rietlanden, speelplek aan het Noordeinde en zijn de schoolpleinen van de twee IKC's ingericht. Speeltuin De Zudde is, in samenspraak met de kinderen en omwonenden, vernieuwd en openbaar toegankelijk gemaakt. Nautisch beheer en recreatie Het plassengebied in- en rond onze gemeente is karakteristiek. Zowel voor onze inwoners als voor bezoekers. Voor het nautisch- en vaarwegbeheer hebben wij een vaarwegenverordening opgesteld. In de verordening worden regels gesteld ten behoeve van gebruik en de instandhouding van de vaarwegen en het vaarverkeer.

Er zijn betaalautomaten gerealiseerd bij de toegangssluizen van de Nieuwkoopse plassen. Hier kunnen recreanten hun dagkaarten afrekenen voor ze de Nieuwkoopse plassen op gaan. De betaalautomaten zijn een extra service voor de recreanten die minder digitaal vaardig zijn en de dagkaarten niet via de website kunnen of willen bestellen. Er is een nieuwe wandelroute toegevoegd in het Nieuwkoopse wandelnetwerk. Deze route loopt over de Ringdijk tot aan het Zouthuissluizermolenpad. Deze nieuwe wandelroute gaat door het voor Nieuwkoop zo karakteristieke landschap.

JAARSTUKKEN 2021 - 30

4.2.3 Beleidsindicatoren en dashboards Beleidsindicatoren Naam indicator

Eenheid

Nieuwkoop BG 2021

Nieuwkoop JR 2021

Fijn huishoudelijk restafval

kg/inw

190 (2017)

97,8 (2020)

Hernieuwbare % 2,2 4,7 elektriciteit (2016) (2018) Cijfers op basis van 'Waar staat je Gemeente' per 17-02-2022.

Gemeenten weinig stedelijk Geen data (2019)

17,6 (2018)

Bron

CBS Statistiek Huishoudelijk afval Rijkswaterstaat Klimaatmonitor

Dashboards Inzamelresultaten huishoudelijk afval 2019 t/m 2021 Inzamelresultaten huishoudelijk afval 2019 t/m 2021 kg/inw

kg/inw

kg/inw

2019

2020

2021

huishoudelijk restafval, niet herbruikbaar

192,2

121,8

120,6

- fijn restafval

170,3

97,8

99,8

- grof huishoudelijk afval, niet herbruikbaar

21,9

23,9

20,7

huishoudelijk afval, herbruikbaar

370,2

444,8

412,6

- gft-afval

120,7

148,5

141,7

- papier

54,2

68,7

67,9

- glas

22,5

27,3

26,5

- textiel

4,7

5,8

5,3

- PMD

17,0

33,7

34,1

- KCA

1,9

2,0

2,0

149,2

158,8

135,1

- Milieustraat Totaal huishoudelijk afval

552,4

566,6

533,2

Hergebruikpercentage

64,5

77,2

75,9

Na de invoering van tariefdifferentiatie in 2020 was 2021 een periode van bestendiging. De hoeveelheid restafval per inwoner is met één kilogram afgenomen tot 121 kilogram per jaar (doelstelling 100). Het hergebruik is 76%, 1% lager dan in 2020 (doelstelling 75%). De totale hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner per jaar is wel sterk afgenomen, met 6% tot 533 kilogram. De oorzaak is de invoering van het reserveringssysteem op de Milieustraat. Het aantal bezoekers is met 10.000 afgenomen tot 43.500. In de periode 2017 - 2020 is de hoeveelheid afval op de Milieustraat nog met 38% toegenomen. In 2021 was er voor het eerst een afname met 15%.

JAARSTUKKEN 2021 - 31

4.2.4 Financieel overzicht Ruimtelijk beheer Begroting na wijziging 2021 Baten

Lasten

-8.641

Saldo

15.081

6.439

Lasten Thema

Rekening 2021 Baten -8.672

Lasten 15.400

Begroting 2021

Verschil Saldo

Baten

6.728

Begroting na wijziging 2021

Lasten

-30

Saldo

319

Rekening

289

Verschil

Milieu

5.969

6.160

5.971

-190

Beheer Openbare Ruimte

7.417

8.270

8.779

509

Totaal Lasten

13.387

14.431

14.750

319

Baten Thema

Milieu Beheer Openbare Ruimte Totaal Baten Saldo Thema

Begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Rekening

Verschil

-6.781

-6.967

-6.734

233

-904

-988

-1.496

-508

-7.685

-7.955

-8.229

-275

Begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Rekening

Verschil

Milieu

-812

-806

-763

43

Beheer Openbare Ruimte

6.514

7.283

7.284

1

Totaal saldo van lasten en baten

5.701

6.476

6.521

45

Toevoeging reserves

693

650

650

-

Onttrekking reserves

-74

-686

-442

244

Saldo mutaties reserves

619

-37

207

244

Gerealiseerd resultaat

6.321

6.439

6.728

289

JAARSTUKKEN 2021 - 32

Toelichting Toelichting bij financiële ontwikkeling ALGEMEEN Alleen de highlights en opvallende posten zijn benoemd per productgroep. Lasten met een afwijking van onder de 5% of onder de € 15.000 worden niet verklaard. Het totaal saldo van lasten en baten in Programma 2 is € 45.000 negatief op de totale begroting van € 6,4 miljoen. Het negatieve gerealiseerde resultaat van € 289.000 wordt veroorzaakt door een lagere onttrekking uit de reserve Wegen en de reserve Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan. Hieronder is dit per product toegelicht. LASTEN € 319.000 NADEEL Thema Milieu € 190.000 lagere lasten Inzameling en verwerking droge componenten € 262.000 lagere lasten. Per 1 april 2021 is een nieuwe overeenkomst aangegaan met NedVang. Door de nieuwe overeenkomst In 2021 betalen we geen vergoeding meer voor het verwerken van het PMD (Plastic Metaal en Blik) afval. Dit zorgt er ook voor dat er aan de baten kant minder inkomsten zijn ontvangen. Vanwege het feit dat we voor het product Riool en Afval 100% kostendekkend moeten zijn worden de stortingen in de egalisatievoorziening verwerkt. Hierdoor wordt er i.p.v. begroot € 338.195, € 31.120 minder in de voorziening Riolering gestort vanwege de berekening kostendekkendheid. Ook wordt er een storting t.o.v. begroting van € 90.000 gedaan vanwege de kostendekkendheid Afval.

Zie de berekening van de kostendekkendheid bij de Paragraaf 5.1 Lokale Heffingen. ODWH € 50.000 lagere lasten Door Covid-19 zijn er op de posten Toezicht en ondersteuning minder uren gemaakt. Bepaalde type controles konden niet worden uitgevoerd vanwege o.a. het sluiten van de horeca. Daarnaast zijn de controles op duurzaamheid bij bedrijven achter gebleven. In 2022 worden deze controles weer ingepast in het programma. Beheer openbare ruimte € 509.000 hogere lasten Het beheer- en beleidsplan Wegen is samen met 3 andere beheerplannen vastgesteld in het eerste kwartaal van 2021. Hier is veel ambtelijke capaciteit in gaan zitten. Door Covid-19 is de bewonersparticipatie lastiger. Hierdoor duurt de voorbereidingstijd van integrale projecten (waaronder wegen en verkeer) langer. De onttrekking uit de Reserve Wegen is hierdoor lager uitgevallen, wat voor een negatief resultaat zorgt. Kabels en leidingen € 195.000 hogere lasten Doordat veel netwerken worden aangepast is er een toename in het herstraten van kabels en leidingen stroken. Dit wordt uitgevoerd door de gemeente, op kosten van de netbeheerders (degeneratievergoeding). Hier staat een extra storting van € 256.000 in de voorziening vanuit de degeneratievergoeding tegenover. Begroot is € 108.000. Openbare verlichting € 118.000 hogere energiekosten Afgelopen jaar zijn de gas- en energieprijzen exorbitant gestegen.

Dit is ook terug te zien in de energiekosten die de gemeente draagt. Ondanks de verduurzaming van ons verlichtingsbestand (het meer toepassen van LED), zijn de kosten aanzienlijk gestegen. Recreatieve voorzieningen € 35.000 lagere lasten Alle werkzaamheden vanuit het beheerplan zijn uitgevoerd, maar tijdens de uitvoering is gebleken dat de uitvoeringskosten lager zijn uitgevallen dan begroot. Dit komt doordat in sommige gevallen niet het

JAARSTUKKEN 2021 - 33

gehele object moest worden vervangen, maar delen. Bij strand Zomer is de voorbereiding gedaan naar aanleiding van de zwemwaterkwaliteit. Door diverse omstandigheden is de uitvoering gepland in voorjaar 2022 in plaats van najaar 2021. Lijkbezorging € 19.000 hogere lasten In 2021 zijn meer kosten gemaakt op het onderhoud van begraafplaatsen. Het beheerplan begraafplaatsen is inmiddels door de raad vastgesteld, waardoor komende jaren het uitvoeringsprogramma van het beheerplan kan worden gevolgd. BATEN € 275.000 VOORDEEL Thema Milieu € 233.000 lagere baten Inzameling en verwerking rest-, gft en grof huis afval € 59.000 hogere baten. Cyclus heeft het positieve financiële resultaat op de jaarrekening 2020 uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Inzameling en verwerking droge componenten € 87.000 lagere baten Zoals ook onder de lasten is toegelicht is per 1 april 2021 een nieuwe overeenkomst aangegaan met NedVang. Door de nieuwe overeenkomst betalen we geen vergoeding meer voor het verwerken van het PMD (Plastic Metaal en Blik) afval.

Dit betekent ook dat we een lagere bijdrage krijgen van NedVang Beheer openbare ruimte € 508.000 hogere baten Wegen en verhardingen € 492.000 hogere baten Doordat er veel meer onderhoud is uitgevoerd aan de netten van de kabels- en leidingenbeheerders dan in de voorgaande jaren, zijn er op de inkomsten in de vorm van 'leges' en 'degeneratiekosten' meer inkomsten gegenereerd. Hier staan wel meer kosten voor herstraten tegenover. Nautisch Beheer € 17.000 hogere baten In 2021 zijn er meer opbrengsten vanuit de vaarvergunningen gekomen dan begroot is. Dit komt door een sterkte toename van recreëren op de Nieuwkoopse plassen. Openbaar groen € 20.000 hogere baten Een deel van de inkomsten vanuit de degeneratievergoeding wordt overgeheveld naar de productgroep Groen. Hiermee kan het groen dat is verwijderd vanwege de aanleg van kabels- en leidingen worden hersteld. Vastgoed ruimtelijk beheer € 17.000 hogere baten De niet begrootte verkoop van een stuk grond aan de Willem de Zwijgerlaan 5 in Nieuwkoop heeft € 19.000 opgebracht. RESERVES € 244.000 lagere onttrekkingen Vanuit de reserve GVVP is € 173.000 minder onttrokken dan begroot. Een drietal projecten uit het GVVP zijn niet afgerond in 2021. Het gaat om de volgende projecten: Oversteek Papenbrug – Westkanaalweg De oversteek is in beheer en in eigendom van de Provincie Zuid Holland.

Als gemeente hebben wij de wens deze kruising te verbeteren, maar hiervoor diende wel afstemming met de provincie plaats te vinden over het ontwerp, de kosten en de uitvoering. Met name het tot overeenstemming komen van het ontwerp heeft veel tijd in beslag genomen. Na dit voortraject is de aanbestedingsprocedure gestart. De opdracht is aan een aannemer verstrekt, het verkeersplan wordt nu opgesteld. De uitvoeringsdatum is naar verwachting maart 2022.

JAARSTUKKEN 2021 - 34

Ringdijk afwaarderen naar 60 km/uur Afgelopen jaar zijn er veel projecten rondom de kanaalwegen uitgevoerd, onder andere de fietsstraat richting het IKC Ter Aar, de aanleg van de rotonde Aardamseweg / Westkanaalweg en het afwaarderen van de Westkanaalweg naar 50 km/uur. Omdat de focus in 2021 vooral hier op heeft gelegen zijn we nog niet toegekomen aan het afwaarderen van de Ringdijk. Dit wordt in 2022 opgepakt. Aanpassen bewegwijzering Ter Aar De bewegwijzering wordt aangepast door de Nationale Bewegwijzeringsdienst (NBD). Om de bewegwijzering aan te passen dient een bebordingsplan te worden opgesteld door de NBD. Het opstellen van dit plan is uitgelopen. Wij verwachten dit plan op korte termijn door de Nederlandse Bewegwijzeringsdienst (NBD) wordt uitgevoerd. Infrastructuur € 55.000 lagere onttrekking Dit komt doordat enkele projecten, waaronder de nieuwe rotonde in Ter Aar, goedkoper zijn uitgevallen. Hierdoor zijn de kapitaallasten lager. De volgende drie projecten zijn in 2021 opgestart, maar niet tot uitvoering gebracht: Reconstructie Langeraarseweg van dorpscentrum tot Vivero; Het project heeft vertraging opgelopen door werkzaamheden aan het kabel en leiding tracé door de nutsbeheerders. Reconstructie Venenbuurt; De voorbereiding van dit werk is opgepakt in 2021, en inmiddels is de uitvoering gestart.

Groot onderhoud van de Gerberastraat; Het groot onderhoud van de Gerberastraat kon pas worden gestart zodra de eerdere fasen van de werkzaamheden in de wijk de Kuil gereed waren. Deze zijn in 2021 afgerond, en de werkzaamheden aan de Gerberastraat zijn inmiddels gestart.

JAARSTUKKEN 2021 - 35

4.3 Programma Sociaal domein In het programma bevinden zich de volgende thema's: - Thema Zorg en leefstijl - Thema Werk en inkomen - Thema Vrije tijd en cultuur - Thema Onderwijs en ontwikkeling Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten Ook in 2021 heeft Covid-19 nog een grote rol gespeeld in het werk van de gemeente op het sociaal domein. De gemeente heeft ondernemers, zelfstandigen en maatschappelijke organisaties kunnen ondersteunen met de steunpakketten die ze van het Rijk heeft ontvangen. Ook is in 2021 een start gemaakt met het maken van plannen hoe we verschillende groepen in de samenleving kunnen helpen met de effecten die Covid-19 op hun leven heeft gehad. In 2021 zijn we daarnaast verder gegaan met de uitwerking van de voornemens uit het Koersdocument Zorglandschap Nieuwkoop. Daar waar Covid-19 in 2020 nog roet in het eten gooide, is in 2021 wel een aantal aanbestedingen afgerond. Voor de terreinen zorg, jeugd en maatschappelijke zorg hebben we daarvoor intensief samengewerkt in Rijnstreekverband. Met name op het gebied van zorg is een aantal nieuwe contracten afgesloten. Zo is onder ander de opdracht ondersteuning in 2021 gegund aan de huidige aanbieder. Dit betekent een mooie continuering van de bestaande samenwerking, stabiliteit voor onze inwoners en een realisering van een belangrijke doelstelling; een breed aanbod onder regie van een aanbieder.

Voor de jeugdhulp is ook getracht om aan te sluiten bij de Rijnstreek. Dat is vanwege allerlei ontwikkelingen nog niet gelukt. Wel zijn er afspraken om dit vanaf 2024 te realiseren en is de continuering van de hulp geborgd. Naast het bieden van individuele voorzieningen heeft de preventieaanpak in 2021 veel aandacht gekregen. Het nieuwe lokale gezondheidsbeleid 'Goed leven in Nieuwkoop' is vastgesteld. Hierin beschrijven we hoe wij onze inwoners de komende jaren gaan helpen om hun leven zo gezond mogelijk in te richten. Het uitgangspunt hierbij is positieve gezondheid: het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Samenwerking verbonden partijen Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten. Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen Regiotaxi Holland Rijnland Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen

JAARSTUKKEN 2021 - 36

4.3.1 Thema Zorg en leefstijl

Realisatie van het beleid Wmo aanbesteding maatwerkvoorzieningen. Alle maatwerkvoorzieningen zijn in 2021 opnieuw aanbesteed. Opdracht ondersteuning De opdracht ondersteuning is in 2021 gegund aan de huidige aanbieder, Tom in de buurt. Dit betekent een mooie continuering van de bestaande samenwerking en stabiliteit voor onze inwoners. Nieuw is de overgang van de indicering van maatwerkvoorziening naar de opdrachtnemer ondersteuning (Tom in de buurt). Participe voert deze taak uit als onderaannemer van Tom in de buurt. Een aantal indiceringsmedewerkers van de gemeente Nieuwkoop zijn ook overgegaan naar Participe. In de laatste maanden van 2021 heeft de implementatie van de nieuwe opdracht plaatsgevonden. Het streven was om deze opdracht samen te voegen met de opdracht ondersteuning met wonen. Wegens het uitstel van de decentralisatie van de maatschappelijke zorg is dit destijds niet doorgegaan. Wel zijn in de opdracht ondersteuning vooruitlopend op deze decentralisatie twee optionele opdrachten opgenomen. De toegang tot beschermd wonen (toegang plus) en het bieden van onder andere daginvulling aan inwoners die beschermd wonen (ondersteuning plus). Deze optionele opdrachten worden ingeroepen zodra de decentralisatie van kracht is. Opdracht hulpmiddelen Bij de opdracht hulpmiddelen is de opdracht gegund aan Medipoint en Welzorg. Medipoint is een nieuwe leverancier.

In de tweede helft van 2021 heeft de implementatie van deze opdracht plaatsgevonden. De implementatie is inmiddels succesvol afgerond. Opdracht hulp bij het huishouden De opdracht hulp bij het huishouden is in november 2021 gegund aan de huidig gecontracteerde leveranciers van de hulp bij het huishouden, Wijdezorg met onderaannemer IZO, ActiVite en Tzorg. Hiermee behouden we onze lokaal verankerde aanbieders en dus ook hier continuïteit voor onze inwoners. Bij de inschrijvingen zijn goede plannen van aanpak omtrent resultaat gericht indiceren en SROI (social return on investment) ingediend. In 2022 werken we deze met de aanbieders verder uit. Monitoring en sturing binnen het sociaal domein Bij iedere aanbesteding is veel aandacht besteed aan monitoring en sturing. Uitgangspunten hierbij zijn: - balans tussen verantwoording en vertrouwen, tussen kwantitatieve en kwalitatieve informatie; - informatie gestuurd werken met aandacht voor de administratieve lasten. Samen met de andere Rijnstreek gemeenten wordt in de 2022 gewerkt aan een brede monitor sociaal domein. Doordecentralisatie van de Maatschappelijke Zorg In september van 2021 is besloten om de doordecentralisatie van de maatschappelijke zorg per 1 januari 2023 te laten plaatsvinden.

Dit betekent dat we beschermd wonen (hierna: Ondersteuning met wonen) en de maatschappelijke opvang (hierna: Opvang) dichter bij huis gaan organiseren. We pakken deze taak op in Rijnstreekverband, in lijn met intensievere samenwerking op het Sociaal Domein met gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag & Braassem. In het laatste kwartaal 2021 is door de colleges ingestemd met de gezamenlijke strategie voor de inkoop van Ondersteuning met wonen en een subsidieregeling voor Opvang. Deze worden uitgevoerd in 2022 en per 1 januari 2023 gaan de opdrachtnemers van Ondersteuning met wonen en Opvang van start.

JAARSTUKKEN 2021 - 37

Welzijnsbezoeken In het voorjaar van 2021 hebben wij de eerste twee groepen vrijwilligers voor de welzijnbezoeken voor inwoners van 75+ getraind. Toen de Covid-19 beperkingen voor een deel werden opgeheven, is onder regie van Team de Verbinding gestart met de huisbezoeken. Zevenhoven was de eerste kern die in juli 2021 werd bezocht, deze kern is in de laatste helft van 2021 afgerond. Vervolgens is er een start gemaakt met bezoeken aan inwoners in Nieuwveen, Vrouwenakker en Woerdense Verlaat. De bezoeken aan Woerdense Verlaat en Vrouwenakker zijn ook voltooid en de vrijwilligers zijn goed aan de slag in Nieuwveen. De groep vrijwilligers is inmiddels toegenomen tot ruim 40. De huisbezoeken worden gewaardeerd en er wordt een breed scala van onderwerpen besproken. Vragen over gelijkvloerse woningen of Wmo voorzieningen worden regelmatig gesteld. Wanneer een vrijwilliger geen antwoord heeft op een vraag dan worden de medewerkers van de Verbinding ingeschakeld. Zij nemen zelf contact op en proberen de oudere verder te helpen. Wonen met Zorg Onderzoeksbureau Companen heeft onderzoek gedaan naar seniorenhuisvesting in Nieuwkoop. Hieruit blijkt dat er onvoldoende 24-uurs zorgplekken zijn in de gemeente en dit tekort zal oplopen tot circa 380 plekken in 2040. Ook zal er een tekort ontstaan aan geclusterde woonvormen.

Companen heeft advies gegeven over het soort woonvormen en de kwalitatieve eisen die gesteld moeten worden aan huisvesting voor senioren. Naar aanleiding van het rapport hebben we een stakeholdersessie met woningstichtingen, aannemers en zorgpartijen georganiseerd om te inventariseren hoe we deze behoefte gezamenlijk kunnen invullen. Samen met RO&G hebben we potentiële locaties in kaart gebracht en de woon-zorgconcepten verder uitgewerkt. Preventieaanpak In mei 2021 is het nieuwe lokaal gezondheidsbeleid 'Goed leven in Nieuwkoop' vastgesteld door de raad. Hierin beschrijven we hoe wij onze inwoners helpen om hun leven zo gezond mogelijk in te richten. Dit doen we aan de hand van drie thema's: 'samen gezond', 'gezond gedrag' en 'gezonde omgeving'. Het uitgangspunt hierbij is positieve gezondheid: het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Uit de gezondheidsnota bleek dat het alcoholgebruik in Nieuwkoop hoog is (GGD Gezondheidsmonitor, 2016). Naar aanleiding hiervan is een separaat plan van aanpak voor alcoholpreventie geschreven. Speerpunten hierin zijn meer voorlichting en educatie van kinderen en hun ouders, meer aandacht voor handhaving, inzetten op een veilige sportomgeving en meer aandacht voor alcoholgebruik bij ouderen via de eerstelijnszorg.

Jeugdhulp Preventie De middelen die vanuit Holland Rijnland beschikbaar zijn gesteld voor de pilot Praktijkondersteuner Huisartsen zijn in Nieuwkoop ingezet voor versterking van het Jeugd-en Gezinsteam Nieuwkoop (JGT). Deze extra capaciteit is ingezet om de samenwerking met huisartsen te verbeteren en onnodige verwijzingen naar specialistische zorg door huisartsen te voorkomen. Het aantal verwijzingen naar specialistische jeugdhulp door huisartsen ligt in Nieuwkoop rond 30% en vanuit het JGT op 36%. In de regio wordt 38% door de huisarts naar specialistische jeugdhulp verwezen en 30% vanuit het JGT. Ouders die niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag en zelf geen kinderopvang kunnen betalen, maar voor wiens kinderen opvang wel wenselijk is voor de ontwikkeling, hebben ook in 2021 gebruik kunnen maken van de financiële ondersteuning. Een nieuwe ontwikkeling in 2021 is de mogelijkheid die met name aan éénoudergezinnen wordt geboden, namelijk een gezinsbuddy. De gezinsbuddy ondersteunt een gezin op vrijwillige basis over langere periode. Daarmee hopen we een beroep op duurdere zorg te voorkomen. In 2021 is deze mogelijkheid geboden aan 8 gezinnen.

JAARSTUKKEN 2021 - 38

Aanbesteding Jeugdhulp In 2021 is op verschillende manieren getracht uitvoering te geven aan de voornemens rondom jeugdhulp in het Koersdocument Zorglandschap Nieuwkoop. Op basis van dit koersdocument werd besloten voor de jeugdhulp aansluiting te zoeken in de Rijnstreek. In 2020 werd een al gestarte aanbesteding stop gezet vanwege Covid-19. Inmiddels is duidelijk geworden dat pas vanaf 2024 aangesloten kan worden in de Rijnstreek. In 2021 is de specialistisch jeugdhulp in Nieuwkoop gecontinueerd via Holland Rijnland. Omdat de coöperatie Jeugd- en gezinsteams in 2021 werd opgeheven is een subsidie verstrekt aan Jeugdhulpaanbieder Cardea voor het faciliteren van het Jeugd-en gezinsteam Nieuwkoop. Deze overgang is voor inwoners en medewerkers ongemerkt verlopen en het JGT functioneert naar tevredenheid. Beheersing financiële risico's In 2021 is in Holland Rijnland een nieuwe governance (bestuurlijke organisatie) opgezet voor de regionale uitvoering de jeugdhulp. In de nieuwe governance is de betrokkenheid van de gemeenten vergroot en worden de regionale activiteiten uitgevoerd vanuit een (lichte) gemeenschappelijke regeling. Eind 2021 bleek het niet mogelijk om voor 2022 de activiteiten van de oude structuur over te hevelen naar de nieuwe gemeenschappelijke regeling. Dit wordt in 2022 afgerond.

Mede met het oog op het verbeteren van de financiële beheersbaarheid wordt al wel zo veel mogelijk gewerkt op basis van de nieuwe governance structuur. Voor 2021 is de verwachting dat de totale kosten voor gespecialiseerde jeugdhulp in lijn is met het bedrag dat hiervoor is voor begroot.

JAARSTUKKEN 2021 - 39

4.3.2 Thema Werk en inkomen

Realisatie van het beleid Uitvoering van de Participatiewet Vanwege alle landelijke steunmaatregelen in 2021 is er nog geen sprake van een grote toename van het bijstandsbestand. Op 1 januari 2021 ontvingen 224 huishoudens een bijstandsuitkering, op 31 december 2021 waren dit er 235. Dit is een groei van 5% t.o.v. 2020. Doordat de steunmaatregelen tijdens de 2e lockdown (14 december 2021) weer opengesteld werden konden bedrijven personeel in dienst houden. Voor ZZP’ers werd de Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) echter niet opnieuw opengesteld. De verwachting was dat de uitstroom in het 2e halfjaar van 2021 zou toenemen als gevolg van de aantrekkende economie. De uitstroom was in 2021 echter lager dan de uitstroom in 2020. Dit ondanks de krapte op de arbeidsmarkt. Een van de oorzaken daarvan is de mismatch tussen vraag en aanbod. Werkzoekenden beschikken steeds vaker niet over de juiste kwalificaties en competenties die gevraagd worden in tekortsectoren op de arbeidsmarkt (kwalitatieve mismatch). Daarnaast heeft een groot deel van de mensen die aan de zijlijn staan een grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Factoren als een hogere leeftijd, psychische of fysieke beperkingen, een taalbarrière, (mantel)zorgtaken of de afwezigheid van (passende) kwalificaties maken het voor een grote groep mensen moeilijk om zich nog een plek te verwerven op de arbeidsmarkt. Omdat niet alle werkzoekenden een-op-een op een vacature passen zijn scholing en persoonlijke ontwikkeling belangrijke oplossingen voor deze mismatch Vanuit Rijnvicus wordt ingezet op opleiden/ontwikkelen richting de tekortsectoren en men heeft hierbij ook aandacht voor mensen met een psychische/fysieke beperking of taalachterstand. Voor jongeren is sinds april het actieplan ‘Extra inzet jeugdwerkloosheid Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop, Kaag & Braassem” in werking getreden. De aanpak van dit plan richt zich op jongeren en jong volwassenen van 16 – 27 jaar die: werkloos zijn (geraakt) (P-wet). op zoek zijn naar een BBL/BOL plek. geen startkwalificatie hebben en/of niet aan het werk zijn. jongeren en jong volwassenen met (dreigende) werkloosheid, die niet meer op school zitten of gaan uitstromen en/of geen uitkering ontvangen. Naast inzet van de gemeente (en onderwijs) hebben ook werkgevers een rol in het oplossen van de krapte op de arbeidsmarkt. Het denken in competenties in plaats van in genoten opleidingen en werkervaringen vraagt ook van werkgevers een andere kijk op vacatures en de organisatie van de werkzaamheden.

Hier wordt van uit het WSP volop op ingezet. Steunmaatregelen in verband met Covid-19 In verband met de Covid-19 pandemie zijn in 2020 twee steunmaatregelen in het leven geroepen die in 2020 en 2021 door de gemeente werden uitgevoerd: de TOZO en de TONK. Op 1 oktober j.l. zijn deze steunmaatregelen geëindigd. De TOZO was gericht op zelfstandigen zonder personeel. In de periode 1 januari tot 1 oktober 2021 zijn 134 TOZO uitkeringen toegekend (nieuwe aanvragen en verlengingen) en zijn er 4 TOZO bedrijfskredieten toegekend. De volledige kosten worden door het Rijk vergoed, inclusief de uitvoeringskosten. In maart 2021 is de TONK van kracht geworden. De TONK kon tot 1 oktober 2021 worden aangevraagd en werd -net als de TOZO- voor Nieuwkoop door Alphen aan den Rijn uitgevoerd. De

JAARSTUKKEN 2021 - 40

compensatie is met name bedoeld voor woonkosten. Tot 1 oktober hebben 24 huishoudens gebruik gemaakt van de TONK. Jongeren in Beeld In Nieuwkoop loopt het project "Jongeren in Beeld". Doel hiervan is het in beeld brengen van jongeren tussen 16 en 27 jaar zonder werk, uitkering of opleiding. Het Nieuwkoopse jongerenwerk is afgelopen jaar gestart om deze jongeren proactief te benaderen. Het opstarten van het project werd bemoeilijkt door Covid-19. Ondanks dat is het gelukt contact te leggen met de meeste jongeren en bleek dat er geen sprake was van problematische situaties. Enkele jongeren waren begonnen als zelfstandige, hadden zichzelf inmiddels ingeschreven voor een vervolgopleiding, waren weer aan het werk of waren gestopt wegens de komst van een kind. Over enige tijd vindt een evaluatie plaats. Schuldhulpverlening Op 1 januari 2021 is de Wet Schuldhulpverlening gewijzigd. Een van de wijzigingen is dat gemeenten verantwoordelijk zijn geworden voor de vroegsignalering. Vroegsignalering houdt in dat gemeenten signalen ontvangen over betalingsachterstanden bij zogenaamde 'vaste lasten partners' (o.a woningcoöperaties, energieleveranciers, verzekeraars). In 2021 is een systeem ingericht en zijn voorbereidingen getroffen voor het actief benaderen van mensen met een betalingsachterstand. Vanaf 2022 krijgen deze mensen een aanbod voor hulp.

Het aantal aanmeldingen voor de reguliere schuldhulpverlening was in 2021 vrijwel gelijk met het aantal van 2020. Het aantal adviesgesprekken schuldhulp is eveneens vrijwel gelijk gebleven met het aantal van vorig jaar. Sinds 2021 kunnen inwoners van Nieuwkoop gebruik maken van de Helpdesk Geldzaken. Dit is een laagdrempelig loket waar inwoners terecht kunnen voor advies en met vragen over alles wat met geld, inkomen en rondkomen te maken heeft. Zo nodig worden mensen naar de voor hen best passende dienstverlening doorgeleid. In 2021 is maandelijks door gemiddeld 2 tot 3 inwoners contact gezocht met de Helpdesk Geldzaken. De Helpdesk Geldzaken is in Alphen aan den Rijn. Inburgering In 2021 was er een dubbele taakstelling huisvesting statushouders (44). Deze taakstelling is niet behaald (achterstand van 7). Er waren wel voldoende huizen maar door renovatiewerkzaamheden waren deze niet tijdig beschikbaar. Het doel dat minimaal 50% van de statushouders uit de uitkering komt door werk of opleiding wordt nog steeds behaald. In 2022 is de Wet Inburgering 2021 in werking getreden. De gemeente is verantwoordelijk voor het hele inburgeringstraject en de toeleiding naar werk of onderwijs van nieuwkomers. In 2021 zijn daar de voorbereidingen voor getroffen: Het inkooptraject voor inburgeringsonderwijs is succesvol afgerond met het contracteren van taalschool Echt Nederlands.

Echt Nederlands gaat ook de MBO onderwijsroute verzorgen (schakeltraject). Voor de HBO/WO onderwijsroute (schakeltraject naar hoger onderwijs) is een contract afgesloten met het samenwerkingsverband Haagse Hogeschool/Universiteit Leiden. Er wordt een assessment afgenomen bij iedere inburgeringsplichtige. Hier komt een persoonlijk inburgeringsplan uit voort. In samenwerking met Echt Nederlands en Rijnvicus wordt dit plan uitgevoerd.

JAARSTUKKEN 2021 - 41

4.3.3 Thema Vrije tijd en cultuur

Realisatie van het beleid Visie op sport en bewegen De visie op sport en bewegen is vastgesteld door de raad in juli 2021. De Sportvisie bestaat uit een visiegedeelte en een vijftal uitwerkingsplannen. Deze uitwerkingsplannen zijn in november 2021 aangeboden aan de raad. De uitwerkingsplannen betreffen een gemeentelijk sportpunt, binnensport, subsidies aan voetbal-, hockey- en tennisaccommodaties, een businesscase toekomst zwembad De Wel en bewegen in de openbare ruimte. Voor het traject rondom de subsidies aan de accommodaties voor voetbal, hockey en tennis is onderzoek gedaan door een extern expert en is een uitgebreid participatieproces met de betrokken verenigingen doorlopen. Sportakkoord De gemeente is partner in de uitvoering van het Nieuwkoopse Sportakkoord en onderdeel van het kernteam. Er zijn vanuit het Sportakkoord diverse initiatieven in ontwikkeling die sporten en bewegen in onze gemeente stimuleren. Het kernteam heeft vanuit het Sportakkoord budget beschikbaar gesteld voor realisatie van een jeu de boules baan. Daarnaast ligt er een gezamenlijk plan van verschillende verenigingen voor een laagdrempelig kennismakingsaanbod met sport en is er een online platform voor sport- en cultuuraanbod ingericht. Sport- en beweegplekken in de openbare ruimte Juist in Covid-19 tijd is het belangrijk dat inwoners voldoende mogelijkheden hebben om buiten te sporten.

In de VJN is daarom besloten om geld beschikbaar te stellen voor de realisatie van twee openbare sport- en beweegplekken. Deze zijn inmiddels gerealiseerd en in gebruik genomen bij de locatie Speelveen' in Ter Aar en het Teylerspark in Nieuwveen. Covid-19 Sportaccommodaties Helaas heeft aanscherping van de Covid-19 maatregelen aan het einde van dit jaar weer geleid tot (gedeeltelijke) sluiting van de gemeentelijke sporthallen, gymzalen en zwembad De Wel. Zwembad Aarweide kon -met beperkingen- in het zomerseizoen open. Er kwamen wel minder bezoekers dan in andere jaren. Voor compensatie van het inkomensverlies en de extra kosten voor aanvullende maatregelen, heeft de gemeente voor zwembad De Wel en zwembad Aarweide een beroep kunnen doen op een specifieke uitkering van het Rijk. Voor 2020 en de eerste helft van 2021 heeft de gemeente deze compensatie al toegekend gekregen. Voor de tweede helft van 2021 doet de gemeente binnenkort ook voor De Wel en Aarweide een beroep op deze uitkering. Covid-19 subsidie voor ondersteuning maatschappelijke organisaties In maart heeft de gemeenteraad ingestemd met een subsidieregeling voor het ondersteunen van maatschappelijke organisaties (bijvoorbeeld verenigingen op het gebied van cultuur, sport en welzijn) bij de gevolgen van de maatregelen tegen Covid-19.

Via deze regeling kunnen maatschappelijke organisaties in de gemeente een aanvraag doen voor compensatie van een exploitatietekort over 2020 dat is veroorzaakt door de Covid-19 maatregelen. Er zijn voor de tijdelijke subsidieregeling in totaal 15 aanvragen binnengekomen. Op 20 juli 2021 heeft het college tien van deze aanvragen beoordeeld. Drie organisaties hebben een bedrag toegekend gekregen van in totaal €11.988. Zeven organisaties zijn afgewezen, omdat zij niet aan de voorwaarden van de regeling voldeden. De vijf overgebleven organisaties hebben extra informatie moeten aanleveren. Hierop is op 23 november 2021 een besluit genomen en twee organisatie hebben een bedrag van €1971,00 toegekend gekregen. Twee aanvragen zijn afgewezen, omdat ze niet aan de voorwaarden voldeden en de laatste organisatie heeft zijn aanvraag ingetrokken.

JAARSTUKKEN 2021 - 42

4.3.4 Thema Onderwijs en ontwikkeling

Realisatie van het beleid Evaluatie pilot sociaal pedagogische hulpverlening op scholen De pilot is geëvalueerd in 2021. Bij de evaluatie zijn schooldirecteuren, intern begeleiders, leerkrachten, sociaal pedagogische begeleiders en ouders betrokken. Men is erg tevreden over de pilot. De ondersteuning is laagdrempelig en zorgt voor een intensieve samenwerking tussen leerkracht, intern begeleider en sociaalpedagogisch begeleider. Daarnaast is te zien dat het merendeel van de kinderen aangeeft zijn/haar gedrag beter te kunnen reguleren. De leerkrachten bevestigen dit beeld. Er is besloten om de pilot structureel te maken en daarvoor de verbinding te zoeken met de toekomstige nieuwe aanbieder van jeugdzorg (vanaf 2024). Actieplan geletterdheid en taalakkoord Op 22 april 2021 is het Actieplan geletterdheid vastgesteld. Wij zijn gestart met de uitvoering van de acties uit het plan. Daarnaast zijn we in Rijnstreek een actieve partner binnen het taalakkoord. Voor- en Vroegschoolse educatie Op 23 juni 2020 heeft het college de Nadere regels Peuteropvang en Voorschoolse Educatie (VE) subsidie vastgesteld. In de praktijk blijkt de verantwoording voor deze regeling te complex. Vandaar dat het college op 5 oktober 2021 heeft besloten deze aan te passen en de verantwoordingseisen aan te laten sluiten bij de uitgangspunten van de ASV. In 2020 waren er 33 VE peuters.

In het VVE beleid zijn we uitgegaan van 35 VE peuters op basis van cijfers van het CBS. Voor 2021 is het bereik van de VE en de peuteropvang nog niet bekend. Wel zijn er signalen vanuit de kinderopvangorganisaties dat het aantal kinderen dat in aanmerking komt voor VE toeneemt. Hier gaan we met de partners over in gesprek. Ontwikkelingen IKC's De ontwikkelingen rondom de bouw van de IKC's zijn opgenomen onder het thema Vastgoed Sociaal Domein.

JAARSTUKKEN 2021 - 43

4.3.5 Thema Vastgoed Sociaal Domein

Realisatie van het beleid Bouw en ontwikkeling IKC's IKC Zevenhoven Het IKC 7hoven is in mei 2021 in gebruik genomen. De kinderen van basisschool De Diamant en Stichting Kinderopvang Liemeer gaan met veel plezier naar school en opvang in dit gebouw. Het gebouw heeft ook een multifunctionele ruimte die te huur is voor derden, en een afhaalpunt voor de bibliotheek. Daarnaast werken De Diamant en SKL inhoudelijk samen aan onder meer een doorgaande leerlijn voor 0-13 jaar, met Kinderopvang De Ark, die elders in Zevenhoven is gevestigd. IKC De Vaart Nadat circa 500 leerlingen reeds bij de start van het nieuwe schooljaar het IKC De Vaart in gebruik namen, is het IKC De Vaart op zaterdag 2 oktober 2021 officieel geopend. Het IKC huisvest ook twee kinderopvangorganisaties met opvang voor 0-4 jaar, en buitenschoolse opvang voor de leerlingen van de basisschool. Daarnaast is het Centrum voor Jeugd en Gezin inclusief consultatiebureaufunctie gevestigd in het IKC. Ook de leden van de sportverenigingen, die voorheen in De Vlinder hun sport beoefenden, sporten nu in de nieuwe, half verdiept aangelegde sporthal. Ook is een mooie nieuwe vestiging van Bibliotheek Rijn en Venen in het IKC in gebruik genomen.

Inwoners van Ter Aar kunnen elkaar ontmoeten met een hapje en drankje in het horecagedeelte van het IKC of een van de multifunctionele ruimtes huren, zoals een vergaderzaal of theaterzaal voor lezingen/bijeenkomsten. IKC Langeraar en Papenveer In maart 2021 heeft de gemeenteraad een locatie gekozen voor het nieuwe IKC, namelijk de huidige locatie van basisschool Aeresteijn. Eind 2021 heeft de gemeente met de kernpartners basisschool Aeresteijn en Stichting Kinderopvang Liemeer een stedenbouwkundig kader voor het IKC en de directe omgeving afgerond, waarbij ook de verbinding met het centrum van Langeraar wordt gelegd. In dit proces zijn maatschappelijke organisaties, verenigingen en direct omwonenden betrokken. Verder heeft de gemeente Denk Mee Nieuwkoop ingezet om bij alle inwoners van Langeraar en Papenveer ideeën en reacties op te halen. Het stedenbouwkundig kader wordt begin 2022 voorgelegd aan de gemeenteraad. IKC Nieuwveen In juli heeft de gemeenteraad ingestemd met een procesvoorstel voor het kiezen van een locatie voor het IKC Nieuwveen. Er zijn vier mogelijke locaties, te weten de huidige twee schoollocaties van De Veenvogel, een locatie op De Verwondering en een locatie bij voetbalvereniging Nicolaas Boys en Stichting Nicolaas Hoeve.

Naast de keuze voor een locatie wordt ook gekeken of en welke andere maatschappelijke voorzieningen geclusterd zouden kunnen worden rond het IKC. Dit keuzeproces wordt doorlopen in het schooljaar 2021/22. Uitgebreide participatie en een maatschappelijke kosten baten analyse maken onderdeel uit van het proces. IKC Woerdense Verlaat De uitgangspunten met betrekking tot functies, het delen van ruimten en aankoop van grond voor het IKC Woerdense Verlaat zijn in 2021 nader uitgewerkt met de IKC kernpartners SPCO (basisschool De Meent), Kinderopvang Polderpret en Vereniging Beatrix. In december zijn deze uitgangspunten door de gemeenteraad vastgesteld in de vorm van een startnotitie. Op basis van deze startnotitie kan de ontwikkeling van het IKC definitief van start gaan.

JAARSTUKKEN 2021 - 44

Spuk-uitkering De IKC’s in Zevenhoven en Ter Aar zijn inmiddels in gebruik genomen. De financiële afwikkeling is in volle gang, zodat het krediet bij de Jaarrekening afgesloten kan worden. Hierbij blijkt de Regeling specifieke uitkering stimulering sport (Spuk) een financieel risico. Deze regeling is in het leven geroepen nadat de aftrek van btw bij de investering in sportaccommodaties sinds 2019 wettelijk niet meer mogelijk is. Via deze regeling wordt de betaalde btw bij investeringen in sportaccommodaties voor gemeenten en sportverenigingen alsnog gecompenseerd. De regeling wordt jaarlijks overvraagd en het is nog niet duidelijk of we de bedragen van onze definitieve Spuk-aanvragen over 2020 en 2021 ook daadwerkelijk volledig uitbetaald zullen krijgen. Wanneer een lager bedrag wordt uitgekeerd zou dit tot een nadeel van enkele tienduizenden euro’s tot enkele tonnen kunnen leiden. De totale aanvraag behelst een btw teruggave van zo’n € 610.000. Zodra we de afrekening over 2020 hebben ontvangen zullen we hier uiteraard over rapporteren.

JAARSTUKKEN 2021 - 45

4.3.6 Beleidsindicatoren en dashboards Beleidsindicatoren Naam indicator

Eenheid

Nieuwkoop BG 2021

Nieuwkoop JR 2021

Absoluut verzuim (aantal leerplichtige jongeren zonder vrijstelling, die niet staan ingeschreven bij een onderwijsinstelling) Relatief verzuim (Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 inwoners lft. 5-18 jaar) Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers) Niet-wekelijkse sporters

Aantal per 1.000 Inw. 5-18 jaar

0,2 (2017)

Aantal per 1.000 Inw. 5-18 jaar

Banen

Jongeren met een delict voor de rechter Netto arbeidsparticipatie

Jeugdwerkloosheid Personen met een bijstandsuitkering

Bron

2.0 (2020)

Gemeenten 25.000 50.000 inwoners 2,4 (2020

16 (2018)

13 (2019)

22 (2019)

duo - ingrado

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs %

1,5% (2018)

1,1 (2020)

1,4(2020

duo - ingrado

45,8% (2016)

46,1 % (2020)

50,5 % (2020)

GGD'en, CBS en RIVM

Per 1.000 inwoners 15 t/m 74 jaar % 12 t/m 21 jarigen % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking % 16 t/m 22 jarigen Aantal per 1.000 inwoners

610,8 (2019)

508 (2020)

587,5 (2020)

Meerdere bronnen

0% (2016)

0% (2019)

1% (2019)

CBS Jeugd

72,9% (2019)

71,8% (2020)

69 % (2020)

CBS

-

1% (2020)

2% (2020)

CBS Jeugd

12.5 (2021)

22.3 (2021)

CBS

duo - ingrado

JAARSTUKKEN 2021 - 46

Aantal re-integratievoorzieningen

Jongeren met jeugdhulp

Jongeren met Jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

van 18 jaar en ouder Aantal per 1.000 inwoners van 15-74 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar Aantal per 1.000 inwoners

-

3,7 (2e kwartaal 2021)

11,6 (2e kwartaal 2021)

CBS

10,4%

10.3% (tweede half jaar 2020)

10,3% (tweede half jaar 2020)

CBS jeugd

6,8% (2e halfjaar 2019) -

5,6% (2020)

8,5% (2020)

CBS Jeugd

0% (2020)

0,7% (2020)

CBS Jeugd

65

540 (1ste half jaar 2021

615 ( 1ste half jaar 2021)

CBS MSD WMO

Cijfers op basis van 'Waar staat je Gemeente' per januari 2022

JAARSTUKKEN 2021 - 47

Dashboards

JAARSTUKKEN 2021 - 48

4.3.7 Financieel overzicht Sociaal domein Begroting na wijziging 2021 Baten

Lasten

-7.363

Saldo

30.076

22.713

Lasten Thema

Rekening 2021 Baten -7.573

Lasten 29.471

Begroting 2021

Verschil Saldo

Baten

21.897

Lasten

-210

Begroting na wijziging 2021

Saldo

-605

Rekening

-816

Verschil

Zorg en leefstijl

8.591

8.574

8.540

-34

Werk en inkomen

5.870

6.790

6.739

-51

Vrije tijd en cultuur

2.080

2.422

2.057

-365

Onderwijs en ontwikkeling

8.506

9.405

9.439

34

Vastgoed Sociaal domein

2.707

2.885

2.670

-215

Totaal Lasten

27.755

30.076

29.446

-630

Baten Thema

Begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Rekening

Verschil

Zorg en leefstijl

-134

-181

-165

16

Werk en inkomen

-3.574

-4.393

-4.631

-238

Vrije tijd en cultuur

-702

-720

-1.002

-283

Onderwijs en ontwikkeling

-274

-307

-281

26

Vastgoed Sociaal domein

-624

-587

-559

27

-5.309

-6.187

-6.639

-452

Totaal Baten Saldo Thema

Begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Rekening

Verschil

Zorg en leefstijl

8.457

8.393

8.375

-18

Werk en inkomen

2.296

2.397

2.108

-289

Vrije tijd en cultuur

1.378

1.703

1.055

-648

Onderwijs en ontwikkeling

8.232

9.098

9.159

60

Vastgoed Sociaal domein

2.083

2.298

2.111

-187

Totaal saldo van lasten en baten

22.446

23.889

22.807

-1.083

Toevoeging reserves

-

-

25

25

Onttrekking reserves

-853

-1.176

-934

242

Saldo mutaties reserves

-853

-1.176

-909

267

Gerealiseerd resultaat

21.593

22.713

21.897

-816

JAARSTUKKEN 2021 - 49

Toelichting Toelichting bij financiële ontwikkeling LASTEN (€ 536.000 nadeel) Thema zorg en leefstijl (€ 34.000 voordeel) Op het thema zorg en leefstijl is minder uitgegeven dan begroot. Dit verschil is onder andere te verklaren door minder uitgaven op de aanvullende dienstverlening van de GGD. Door de vele werkzaamheden in verband met Covid-19 heeft de GGD niet alle activiteiten voor de gemeente kunnen uitvoeren en werd een deel van de subsidie terugbetaald. Daarnaast is bijvoorbeeld het budget voor de woontrainingen van mensen met LVB niet besteed. Dit was gereserveerd voor individuele trajecten woontraining die we kunnen afnemen bij Tom in de buurt. In 2021 is er geen individuele aanvraag voor een traject binnengekomen. Thema werk en inkomen (€ 51.000 voordeel) Op het thema werk en inkomen is minder uitgegeven dan begroot. In 2021 werd voor werk en inkomen € 220.000 minder onttrokken uit de reserve dan in eerste instantie begroot (zie ook onder reserve). De reden hiervan is dat op bepaalde onderdelen de kosten lager uit zijn gekomen. Het ging daarbij onder andere om de kosten voor de garantiebanen. De loonkostensubsidie die in dit kader wordt verstrekt aan werkgevers, wordt niet meer afzonderlijk geboekt en is volledig ten laste gebracht op het WWB inkomensdeel.

Daarnaast zijn de IOAW en IOAZ uitgaven gedaald omdat er in 2021 minder inwoners een IOAW of IOAZ uitkering ontvingen dan verwacht. Ditzelfde geldt voor de Bbz uitkering voor gevestigde zelfstandigen. Tenslotte zijn de kosten van St. Leergeld, sport en cultuurfonds en het volwassenenfonds lager uitgevallen dan verwacht, omdat er minder gebruik van is gemaakt. Dat hangt waarschijnlijk samen met Covid-19. Aan bijzondere bijstand is dan echter weer meer uitgegeven, omdat daar meer aanvragen voor binnen kwamen dan verwacht. Op werkgelegenheid werd in 2021 ook meer uitgegeven. De kosten voor re-integratie en de bijdrage voor Rijnvicus (het oude WSW-deel) zijn hoger dan begroot. De re-integratiekosten bestaan uit een vaste bijdrage per cliënt en daarnaast een bedrag dat is gebaseerd op het participatiebudget dat de gemeente van het Rijk ontvangt. Het re-integratiebudget wordt in de loop van het jaar vastgesteld. Het tekort is veroorzaakt doordat er meer cliënten in de uitkering zaten in 2021 en door een hoger budget voor participatiekosten omdat de bijdrage van het Rijk hoger uitviel. De bijdrage van het Rijk wordt ontvangen via de Algemene uitkering en zijn als baat niet zichtbaar binnen dit thema. Als laatste is er extra geld uitgegeven aan een subsidie voor Kwadraad ten behoeve van sociale participatie van langdurig werkzoekenden.

Deze subsidie werd gedekt uit gereserveerde Covid-19 middelen. Thema Vrije tijd en cultuur (€ 365.000 voordeel) Voor vrije tijd en cultuur is in 2021 minder uitgegeven. Dit komt doordat er veel minder is uitgegeven dan beschikbaar was in de Covid-19 subsidieregeling voor de ondersteuning van maatschappelijke organisaties. Deze organisaties konden een aanvraag indienen als ze een exploitatietekort konden laten zien. Zowel het aantal aanvragen als de aangevraagde bedragen waren lager dan begroot. Het resterende budget valt vrij naar de algemene reserve. Als laatste hebben we in de loop van 2021 ook veel extra middelen ontvangen van het Rijk voor sport en gezonde leefstijl. Een groot deel van deze middelen kunnen we meenemen naar 2022 en verder. Hier wordt onder ander deels de JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) in 2022 uit bekostigd.

JAARSTUKKEN 2021 - 50 Thema Onderwijs en ontwikkeling (€ 34.000 nadeel) Op dit thema is ruim € 30.000 teveel uitgegeven. Dat is voor een deel te verklaren door de extra uitgaven op onderwijshuisvesting. Het geld dat beschikbaar was voor de locatiestudie IKC Nieuwveen werd bij de Decembernota grotendeels overgeheveld naar 2022, omdat de locatiestudie voor een groot deel in 2022 zou worden uitgevoerd. Vlak hierna is echter een partij gecontracteerd die direct bij de start kosten factureerde. Hierdoor is in 2021 een overschrijding ontstaan. Deze wordt in 2022 gecompenseerd. Een andere oorzaak van de overschrijding is een nagekomen factuur van het schoolbestuur WIJ de Venen voor een schade aan de Antoniusschool. Deze schade probeert de gemeente nog te verhalen op de veroorzaker. Daarnaast heeft de gemeente in 2021 geld voorgeschoten aan het schoolbestuur WIJ de Venen voor de voorbereiding van de opening van het IKC De Vaart (zie ook extra baten). Dat geld is inmiddels terugbetaald. Een deel van het subsidiebudget voor onderwijs en ontwikkeling was afgeraamd naar nul omdat alle kosten mee zouden gaan naar Team de Verbinding. De subsidie voor Halt bleef echter achter en daar stond geen budget meer tegenover. Daar komt bij dat de subsidie voor Halt in 2021 tweemaal werd betaald.

Vanwege een late ondertekening van de subsidieovereenkomst werd zowel de subsidie van 2020 als die van 2021 in het afgelopen jaar uitbetaald. Hierdoor is het tekort tweemaal de subsidie voor Halt. Ook een stijging van de kosten voor jeugdhulpvervoer heeft geleid tot extra uitgaven in 2021 en een deel van de overschrijding wordt tenslotte veroorzaakt door een subsidie aan de Stg. Gezinsbuddy. Door een deels doorlopende subsidie aan Humanitas en een nieuwe subsidie aan Stg Gezinsbuddy die Humanitas heeft vervangen, is er in 2021 meer uitgegeven op de post Jeugd. Daar staat tegenover dat er voor een paar diensten op het gebied van onderwijsachterstanden, bijvoorbeeld de taaldocent en de plusleidster, die zijn gestart in 2021 de betaling pas in 2022 plaats zal vinden. Daarvoor is dus in 2021 minder besteed, maar deze middelen kunnen worden meegenomen naar 2022. Ten slotte is begin 2021 besloten om de kinderopvang en het onderwijs tegemoet te komen in de extra kosten die ze gemaakt hebben voor het organiseren en coördineren van de zogenoemde Noodopvang. Dit bedrag is gedekt uit de extra Covid-19 middelen die de gemeente van het Rijk heeft ontvangen.

Thema Vastgoed sociaal domein (€ 215.000 voordeel) Het verschil bij Vastgoed zorg en leefstijl is volledig opgebouwd uit voordelen kleiner dan € 10.000, waarbij opvalt dat bij veel panden de energie en onderhoudslasten in 2021 lager waren dan begroot. De verklaring hiervoor moet gezocht worden in het feit dat door Covid-19 maatregelen veel accommodaties minder zijn gebruikt dan in normale jaren. Hierdoor is minder energie verbruikt en waren er minder onderhoudsmeldingen. Voor Vastgoed vrije tijd en cultuur was een budget opgenomen om een ventilatiesysteem te realiseren voor de gymzaal van schoolgebouw Buytewech. Het systeem is uiteindelijk niet in 2021 geïnstalleerd, maar dit zal in 2022 gebeuren. Bij de resultaatbestemming van de Jaarrekening zal worden voorgesteld om dit bedrag in 2022 opnieuw beschikbaar te stellen. Daarnaast waren de kosten voor sporthal de Steupel in 2021 lager dan begroot, vooral door lagere energie en onderhoudslasten. Het overige verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens, waarbij opnieuw opvalt dat bij veel panden de energie en onderhoudslasten in 2021 lager waren dan begroot. Ook hier is het verminderde gebruik van de accommodaties door de geldende Covid-19 maatregelen de verklaring. Voor Vastgoed onderwijs en ontwikkeling is bij de Decembernota een budget gevraagd voor inrichting en opstartkosten van IKC de Vaart.

Omdat de facturering via de beheerstichting liep, wordt dit bedrag pas in 2022 bij de gemeente in rekening gebracht. Hierdoor is het budget in 2021 niet uitgegeven. Bij de bestemming van de Jaarrekening zal worden voorgesteld het budget voor 2022 opnieuw beschikbaar te stellen.

JAARSTUKKEN 2021 - 51 BATEN (€ 1.619.000 voordeel) Thema zorg en ondersteuning (€ 16.000 nadeel) Op het onderdeel Vreemdelingen is minder binnengekomen dan begroot. Deze kosten van de Inburgering worden wel door het Rijk vergoed, maar hadden niet als afzonderlijk baat binnen dit thema moeten worden opgenomen. Deze administratieve omissie zal worden hersteld in de voorjaarsnota. Thema werk en inkomen (€ 238.000 voordeel) Op het thema werk en inkomen is in 2021 meer gelden voor TOZO binnengekomen dan begroot. En daarnaast zijn er baten binnengekomen voor Participatie-wet ontvangen die niet waren geraamd. Thema Vrije tijd en cultuur (€ 283.000 voordeel) Van het Rijk hebben we in de loop van 2021 meer voorschotmiddelen ontvangen voor de Regeling specifieke uitkering stimulering sport voor het jaar 2021 dan begroot. De baten van zwembad De Wel zijn hoger dan begroot. Bij de herziening van de begroting zijn de verwachtte baten verlaagd als gevolg van de (gedeeltelijke) Covid-19 sluiting. De daling van de omzet is echter lager dan begroot. Bij alle productgroepen is de omzet hoger dan in de begroting. De omzet Educatief is een stuk hoger dan de begroot en daarmee zelfs vrijwel gelijk aan de primitieve begroting. Deze groei binnen Educatief is gerealiseerd door a) toename aantal zwemlesuren per week, b) meer vakantielessen en c) de tariefsverhoging.

Daarnaast is vanuit subsidieregelingen van het Rijk (SPUK en TVS) voor Covid-19 compensatie aanzienlijk meer ontvangen dan begroot. Bij de opmaak van de Decembernota was nog niet bekend dat deze subsidie toegekend zou worden. Thema onderwijs en ontwikkeling (€ 26.000 nadeel) In de loop van 2021 hebben we toekenningsschikking voor onderwijsachterstandenbeleid meegenomen als baat in de begroting. We hebben minder lasten, waardoor wij een deel van de toekenningsbeschikking meenemen naar 2022. Hierdoor hebben we minder baat in 2021 dan we hadden begroot. Op onderwijshuisvesting is extra geld ontvangen. Dit is de verrekening van diverse voorbereidingskosten voor de opening van het IKC De Vaart met schoolbestuur WIJ de Venen (zie onder lasten thema onderwijs en ontwikkeling). Nieuwkoop heeft tenslotte in 2021 extra geld ontvangen van Holland Rijnland voor transformatieprojecten in de jeugdhulp. Deze middelen zijn aangewend als bijdrage aan de uitbreiding van het Jeugd- en gezinsteam voor verbetering samenwerking huisartsen ( POH-pilot) en het versterken van kostenbewust handelen in het Jeugd en gezinsteam. Thema Vastgoed sociaal domein (€ 27.000 nadeel) Bij Vastgoed vrije tijd en cultuur is In 2021 een lager bedrag ontvangen vanuit de 'Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties Covid-19' (TVS-regeling) dan waarmee rekening was gehouden.

Daarnaast is kwijtschelding verleent aan huurders van gemeentelijke panden en ruimtes die, vanwege Covid-19 maatregelen, geen gebruik van de betreffende ruimte(n) konden maken. Het overige verschil is een samenstel van afwijkingen lager dan de rapportagegrens. Bij Vastgoed onderwijs en ontwikkeling vielen de inkomsten voor de verhuur van ruimtes aan kinderopvangorganisaties in 2021 hoger uit dan begroot. RESERVES Toevoeging Tijdens de jaarrekening wordt de reserve Monumentenzorg gevoed met het niet uitgegeven budget. De toevoeging bedraagt € 25.000. Onttrekking Er is in 2021 € 220.000 minder onttrokken uit de reserve dan in eerste instantie begroot (zie Lasten thema Werk en Inkomen).

JAARSTUKKEN 2021 - 52

4.4 Programma Bestuur en dienstverlening In het programma bevinden zich de volgende thema's: - Thema Publiekszaken - Thema Bestuur (Algemeen en Dagelijks) - Thema Openbare Orde en Veiligheid Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten In het afgelopen jaar hebben we ons ingezet om op een eenvoudige en toegankelijke wijze inwoners, bedrijven en verenigingen/instellingen de producten en diensten te verstrekken die zij nodig hebben. Daarnaast hebben we inwoners gefaciliteerd bij het werken in een actieve, veilige en saamhorige samenleving. Ondanks de coronacrisis was onze dienstverlening zoals onze inwoners dat van ons gewend zijn. Het digitaal gebruik van onze producten en diensten is verder gestimuleerd en de toegankelijkheid van onze digitale omgeving is vergroot. Zo is met succes het digitale participatie platform 'Denkmee.nieuwkoop.nl' ingezet. Daarnaast is in 2021 het participatiebeleid vastgesteld en is een eerste aanzet naar de evaluatie dorpsgericht werken gedaan. In 2021 is opdracht gegeven en zijn voorbereidingen getroffen voor onze nieuwe website. Daarbij houden we rekening met de uitvoering van de Wet digitale toegankelijkheid. De wet eist het gebruik van heldere en begrijpelijke taal, in woord én in beeld. De implementatie van het zaaksysteem is afgerond. Dit draagt bij aan een verbetering van de dienstverlening en informatievoorziening aan de inwoner.

Toegankelijkheid is een randvoorwaarde om iedereen te kunnen laten meedoen. De overheid zet inwoners en ondernemers centraal. Dat betekent dat iedereen in de samenleving gebruik moet kunnen maken van de digitale dienstverlening van de overheid op een begrijpelijke en veilige manier. De wet verplicht ons ook om aankomend jaar de toegankelijkheid van websites en mobiele applicaties voor mensen met een beperking te waarborgen. Vanzelfsprekend bleef ook in 2021 een persoonlijke gesprek de voorkeur hebben boven digitaal, wanneer een situatie daarom vroeg of complex was van aard. Als gemeente moeten wij beseffen dat niet iedereen digitaal vaardig is en dat deze inwoners niet over het hoofd mogen worden gezien. Om onze toegankelijkheid te vergroten en de dienstverlening verder te verbeteren zijn wij 1 november gestart met Loket-1; een plek waar inwoners met allerlei vragen terecht kunnen. Steeds vaker merken we dat inwoners binnenlopen met allerhande vragen. Als meest nabije overheid hebben wij de opdracht om inwoners van gemeente Nieuwkoop zo goed mogelijk te begeleiden. Dit betekent dat een inwoner het gemeentehuis moet kunnen binnenlopen met de opmerking ‘Dit is mijn probleem, help mij’. Dit vraagt om flexibiliteit van de organisatie. Loket-1 biedt deze flexibiliteit. Loket-1 is een aanvulling op de huidige dienstverlening.

Daar waar de bestaande loketten (zoals het Verenigingsloket, Omgevingsloket, Burgerzaken, De Verbinding en Ondernemersloket) ieder een eigen specialisatie hebben, pakt Loket-1 de vragen op die tussen wal en schip dreigen te vallen. Dit kan onder andere gaan om vragen die niet (direct) gerelateerd zijn aan bestaande diensten van de gemeente, vragen waarbij onze inwoners even bij de hand genomen moeten worden, vragen met betrekking tot het invullen van formulieren of andere zaken waarbij niet meteen duidelijk is bij welk loket het thuishoort.

JAARSTUKKEN 2021 - 53

Samen met de inwoner kijken we dan naar de vraag en gaan we op zoek naar een passende oplossing. Soms heeft de inwoner alleen behoefte aan een luisterend oor, dan nemen wij de tijd om naar het verhaal te luisteren. Samenwerking verbonden partijen Nieuwkoop heeft de samenwerking met de buurgemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem versterkt in 2020 en 2021. Op veel thema’s werken we nauw samen in de subregio Rijn- en Veenstreek. Door de samenwerking bundelen we kennis en expertise, realiseren zo meer efficiency en kunnen we ons beter positioneren richting de regio en bij landelijke ontwikkelingen. In 2021 is de strategische agenda Rijn en Veenstreek 'De groene poort naar de Randstad' als bouwsteen gebruikt voor de Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland en heeft zijn uitwerking gehad bij de formulering van de Bestuursovereenkomst NOVI Groene Hart. Hierdoor zijn voor ons belangrijke uitgangspunten overgenomen door Holland Rijnland en NOVI Groene Hart. De samenwerking en ambities op het gebied van het sociaal domein is in 2021 beschreven in de notitie Rijnstreeks model. In Holland Rijnland verband zijn in 2021 drie belangrijke strategische documenten vastgesteld, namelijk de Regionale Omgevingsagenda, de Regionale Strategie Mobiliteit en de Regionale Energiestrategie.

Er is een start gemaakt om deze agenda's door te vertalen naar uitvoeringsprojecten voor de komende jaren. Naast de samenwerking in (verplichte) Gemeenschappelijke Regelingen, werkt Nieuwkoop ook samen in Hollandse Plassenverband om de Hollandse Plassen beter op de kaart te zetten. Om hier concreet uitvoering aan te kunnen geven is in 2021 een subsidie aangevraagd bij de provincie Zuid-Holland. Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten. Naast de samenwerking in de subregio Rijn- en Veenstreek, werkt Nieuwkoop regionaal samen in verschillende verbonden partijen en gemeenschappelijke regelingen, waaronder Holland Rijnland en de Veiligheidsregio Holland Midden. Het overzicht van gemeenschappelijke regelingen en samenwerkingsorganisaties vindt u bij 5.6 Paragraaf Verbonden Partijen. Vereniging Zuid-Hollandse gemeenten en VNG Zie 5.6. Paragraaf verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Hollands Midden Zie 5.6. Paragraaf verbonden partijen