Jaarrekening 2021 - Versie Raad

JAARSTUKKEN 2021 - 54

4.4.1 Thema Publiekszaken

Realisatie van het beleid Omgevingswet Met het uitstel van invoering zal de Omgevingswet naar verwachting op 1 oktober 2022 of nog later in werking treden. 2021 heeft in het teken gestaan van de inrichting en uitrol van nieuwe software (RXmission, RX Base en RXzone), welke straks een belangrijke koppeling vormt met het DSOplatform De voorbereiding op deze wet zal in 2022 worden voortgezet en verloopt volgens planning. Verenigingsloket Het afgelopen jaar zorgde Covid-19 ervoor dat dagelijkse werkzaamheden van het verenigingsloket voor een belangrijk deel in het teken stonden van steunmaatregelen. Communicatie We monitoren onze communicatiekanalen doorlopend. In 2021 zijn we begonnen met communiceren via Instagram, daarmee hebben we een mooie aanvulling op de digitale communicatiekanalen. De Factor-C methode is verder geïmplementeerd in de organisatie. Deze methode sluit goed aan bij onze participatieambities en dat we als gemeente inwoners daar waar mogelijk en van toegevoegde waarde betrekken bij onze projecten. Participatie Met het vaststellen van het participatiebeleid hebben we gestalte gegeven aan een belangrijk onderdeel van het strategisch kader.

JAARSTUKKEN 2021 - 55

4.4.2 Thema Bestuur

Realisatie van het beleid (Digitale) Participatie Door Covid-19 hebben we op een andere manier ons participatieproces moeten inrichten. Grote bijeenkomsten waren ook in grote delen van 2021 niet mogelijk. Wel hebben we aangepaste teambijeenkomsten en bijeenkomsten in zeer kleine groepen (Covid-19 proef) georganiseerd om toch voortgang te kunnen blijven boeken bij projecten. Denkmee.nieuwkoop.nl heeft ervoor gezorgd dat we toch goed invulling konden geven aan de participatie. Ook is in 2021 het participatiebeleid vastgesteld. Dorpsgericht werken In 2021 is begonnen met de aanzet voor de evaluatie van het dorpsgericht werken. Verkiezingen Om de verkiezingen zo veilig mogelijk te laten verlopen heeft het Rijk voor het organiseren van de verkiezingen verschillende Covid-19 maatregelen aangereikt. Dit zorgde voor veel extra werk voor Burgerzaken bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2021. De verkiezingen zijn succesvol verlopen.

JAARSTUKKEN 2021 - 56

4.4.3 Thema Openbare orde en veiligheid

Realisatie van het beleid Overlastfeiten Naast een sterk accent op coronamaatregelen is ook intensief ingezet op overlastfeiten. Parkeren, afval en hondenbeleid zijn de meest voorkomende vormen. Repressief handhaven is de uitzondering. Voorlichten, informeren en waarschuwen de regel. High Impact Crime Er waren weer (licht) minder inbraken, diefstal, vernielingen en overvallen. Voor de landelijke tendens wordt een verband gelegd met de maatregelen tegen Covid-19. Ondermijning In 2021 is de structuur voor criminaliteitsonderzoeken verder georganiseerd door middel van een Lokale Ondermijningstafel. Ondermijningsdossiers worden in dat overleg met alle relevante (publieke) partners afgestemd. Een effectieve aanpak zal meer inzet gaan vergen. Huisvesting arbeidsmigranten Er is een Regiegroep ingesteld om integraal samenhangend beleid te ontwikkelen met betrekking tot (de huisvesting van) arbeidsmigranten. Ook handhaving krijgt hiermee te maken, met name om overlast in de woonomgeving tegen te gaan. Covid-19 Covid-19 heeft ook in 2021 een sterke stempel gedrukt op het toezicht op en de handhaving van de maatregelen tegen het virus. Ook al moesten er enkele sanctiebesluiten worden opgelegd, over het algemeen genomen worden de maatregelen spontaan goed nageleefd.

Woonoverlast (Buurtbemiddeling) Eind 2021 is het Convenant voorkomen huisuitzettingen en woonoverlast getekend, onder andere door de woningbouwcorporaties die in Nieuwkoop werkzaam zijn. Inmiddels zijn de corporaties ook betrokken in het ambtelijke MDO-overleg. Partijen hebben zich daarbij gecommitteerd aan gezamenlijke toepassing van het instrument Buurtbemiddeling. Voor de uitvoering daarvan wordt samengewerkt met Participe. Daarvoor worden nog nadere afspraken gemaakt, meer concreet ook over de kostenverdeling.

JAARSTUKKEN 2021 - 57

4.4.4 Beleidsindicatoren en dashboards Beleidsindicatoren Naam indicator

Eenheid

Nieuwkoop B2021

Nieuwkoop JR2021

Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners

20 (2019)

Geweldsmisdrijven

Diefstallen uit woning

Verwijzingen Halt

Winkeldiefstallen

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Bron

3 (2020)

Gemeenten 25.000 50.000 inwoners 11 (2020)

0,5 (2019)

0,3 (2020)

2,0 (2020)

CBS Diefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

2,3 (2019)

2,4 (2020)

4,5 (2020)

CBS Criminaliteit

Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

0,7 (2019)

0,5 (2020)

1,8 (2020)

CBS Diefstallen

3,0 (2019)

2,3 (2020)

6,2 (2020)

CBS Criminaliteit

Bureau Halt

Cijfers op basis van 'Waar staat je Gemeente' per 18-01-2022. Het onderzoek voor Indicator Burgerpeiling vindt elke 2 jaar plaats. Het volgende onderzoek staat gepland voor 2022. Dashboards

JAARSTUKKEN 2021 - 58

4.4.5 Financieel overzicht Bestuur en dienstverlening Begroting na wijziging 2021 Baten

Lasten

-1.066

Saldo

7.016

5.950

Lasten Thema

Publiekszaken

Rekening 2021 Baten -1.102

Lasten 6.225

Begroting 2021

Verschil Saldo

Baten

5.122

Lasten

-36

Begroting na wijziging 2021

Saldo

-791

Rekening

-828

Verschil

1.034

1.459

1.411

-48

Algemeen bestuur

902

971

966

-6

Dagelijks bestuur

1.466

2.300

1.564

-737

Openbare orde en veiligheid

2.324

2.325

2.324

-1

Totaal Lasten

5.726

7.056

6.265

-791

Baten Thema

Publiekszaken

Begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Rekening

Verschil

-241

-241

-397

-156

Algemeen bestuur

-

-

-

-

Dagelijks bestuur

-

-

-

-

Openbare orde en veiligheid

-76

-75

-81

-6

Totaal Baten

-316

-316

-479

-162

Saldo Thema

Begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Rekening

Verschil

Publiekszaken

793

1.218

1.014

-205

Algemeen bestuur

902

971

966

-6

Dagelijks bestuur

1.466

2.300

1.564

-737

Openbare orde en veiligheid

2.248

2.250

2.243

-7

Totaal saldo van lasten en baten

5.410

6.740

5.786

-954

Toevoeging reserves

-

-40

-40

-

Onttrekking reserves

-

-750

-624

126

Saldo mutaties reserves

-

-790

-664

126

5.410

5.950

5.122

-828

Gerealiseerd resultaat

JAARSTUKKEN 2021 - 59

Toelichting Toelichting bij financiële ontwikkeling LASTEN € 791.000 Lagere lasten Bij het thema publiekszaken zijn er € 48.000 lagere lasten geweest, doordat in 2020 het steunfonds Covid-19 vastgesteld is door de raad en hiervan is een bedrag overgeheveld naar 2021. Voor 2021 zijn er weinig aanvragen geweest, hierdoor hebben we € 65.000 lagere uitgaven. Ook is het steunfonds overgegaan naar Nieuwkoop Herstelt. Daarnaast zijn er in 2021 € 25.000 hogere lasten geweest voor de naturalisatie kosten, vanwege het hogere aantal aanvragen op het gebied van Naturalisatie in 2021. Bij het thema Dagelijks bestuur zijn er € 737.000 lagere lasten geweest. Voor de van het Rijk in 2020 en 2021 ontvangen compensatie voor Covid-19 is binnen dit thema een stelpost opgenomen. De uitgaven hiervan zijn geboekt in alle programma's. Het overzicht van alle kosten staat weergegeven onderaan de Samenvatting. Voor dorpsgerichte activiteiten en samenlevingsinitiatieven is € 41.000 minder uitgegeven, vanwege Covid-19 zijn er geen fysieke bijeenkomsten georganiseerd. BATEN € 162.000 Hogere baten Bij het thema publiekszaken zijn er € 156.000 meer baten ontvangen. Dit wordt voor € 36.000 veroorzaakt door het hogere aantal naturalisatie aanvragen. Voor de persoonsdocumenten zijn er € 73.000 meer baten ontvangen.

Dit is het gevolg van het feit dat in 1986 de geldigheid van het rijbewijs is van 5 naar 10 jaar gegaan. Het duurt ongeveer 50 jaar voordat deze cyclus niet meer zichtbaar is in zogenaamde golfbewegingen. Daarnaast stijgt het aantal mensen dat in bezit is van een rijbewijs. Dit heeft te maken met het aantal jongeren onder de 20. Ook is er € 45.000 ontvangen als specifieke uitkering voor zwembaden en ijsbanen, dit bedrag is als een subsidie verstrekt bij de lasten. RESERVES € 126.000 Lagere onttrekkingen Deze lagere onttrekkingen hebben voornamelijk te maken met het feit dat er minder aanvragen zijn geweest voor het steunfonds en doordat er een specifieke uitkering voor zwembaden en ijsbanen is ontvangen, zie ook de verklaring hierboven bij zowel de lasten en baten.

JAARSTUKKEN 2021 - 60

4.5 Programma Bedrijfsvoering In het programma bevinden zich de volgende thema's: - Management en staf - Bedrijfsondersteuning - Huisvesting Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten De organisatie staat ten dienste van de gemeente Nieuwkoop, haar inwoners, haar bedrijven en alle andere betrokkenen bij de gemeente. De opdracht van de organisatie is het (doen) realiseren van de taakstelling van de gemeente binnen de kaders zoals opgenomen in de wet, in de begroting en andere besluiten van raad en college. We doen dat voor een belangrijk deel zelf en voor een deel voeren we regie over het uitvoeren van gemeentelijke taken door anderen. Dat kan zijn omdat de taak bij wet of bij keuze van de raad is opgedragen aan een Gemeenschappelijke Regeling of omdat taken met een dienstverleningsovereenkomst of subsidierelatie zijn belegd bij een andere overheid of instelling. De inzet is om continu te verbeteren en daar waar noodzakelijk in te spelen op veranderde omstandigheden. Samenwerking verbonden partijen Op de taken die vallen onder het programma Bedrijfsvoering zijn geen verbonden partijen actief.

JAARSTUKKEN 2021 - 61

4.5.1 Thema Management en staf

Realisatie van het beleid Wij leveren een bijdrage aan het opdoen van werkervaring van jongeren en aan het re-integreren van de bijzondere doelgroepen uit de Participatiewet (voormalig WBB-ers, voormalig Wajongers en voormalig WSW-ers, statushouders). In het kader van Social Return on Investment (SROI) leveren wij een bijdrage aan het vergroten van de arbeidsparticipatie van mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt. In 2021 hebben wij werkervaringsplaatsen aangeboden en werkzaamheden aangeboden aan de bijzondere doelgroepen uit de Participatiewet.

JAARSTUKKEN 2021 - 62

4.5.2 Thema Bedrijfsondersteuning

Realisatie van het beleid Covid-19 Ook in 2020 is Covid-19 van grote invloed geweest op de werkplanning van het onderdeel Bedrijfsvoering. Zo zijn de thuiswerkvoorzieningen in stand gehouden en zijn nieuwe medewerkers ook voorzien van thuiswerkspullen als een extra monitor, een laptopstandaard, toetsenborden, muizen en bureaustoelen. De video-meeting apparatuur is geoptimaliseerd en uitgebreid. Deze apparatuur is geplaatst in 3 vergaderruimtes in Ter Aar en 2 ruimtes in Nieuwveen voor het houden van vergaderingen tussen medewerkers op kantoor en medewerkers die thuiswerken. Besprekingen met externen, zoals leveranciers, worden gehouden met deze apparatuur zodat reisbewegingen tot een minimum worden beperkt. Omgevingswet De afdeling Bedrijfsvoering ondersteunt de organisatie bij het invoeren van de Omgevingswet. De ingangsdatum van deze wet is verschoven naar 1 januari 2023. ICT Beheerplan Diverse onderdelen uit het ICT Beheerplan 2020-2024 zijn uitgevoerd, zoals de vervanging van het WIFI netwerk bij de verschillende gebouwen van de gemeentelijke huisvesting. Tijdige vervanging van het WIFI netwerk is noodzakelijk om dit netwerk toegankelijk te houden voor nieuwe apparatuur als ook het draadloze netwerk te voorzien van de nieuwste beveiligingsvoorzieningen.

Bij de entree van het gemeentehuis in Nieuwveen als ook bij het gemeentekantoor in Ter Aar is een kiosk geplaatst om bezoekers een veilige en gebruiksvriendelijke toegang tot draadloos internet aan te bieden. Ook de printer/copiers zijn na 8 jaar trouwe dienst vervangen. Hierbij is de trend dat meer wordt gedigitaliseerd (gescand) en minder wordt geprint. Het ICT Beheerplan 2021-2025 is opgesteld waardoor er transparantie is in de ICT uitgaven. Informatiebeveiliging Het belang van goed ingerichte informatiebeveiliging groeit. Er is een duidelijk toename van bedreigingen en geconstateerde kwetsbaarheden, waarbij direct actie moet worden ondernomen om de risico's zoveel mogelijk te beperken. Zo zijn veel cloud applicaties voorzien van Multi Factor Authenticatie, waardoor de toegang voor kwaadwillenden wordt beperkt. De digitale weerbaarheid is vergroot door het inrichten van Siem/Soc (Security Information & Event Management/Security Operations Center). Dit is zo ingericht zodat afwijkingen in het netwerkverkeer direct worden gesignaleerd, bij verdachte acties direct navraag kan worden gedaan en noodzakelijke verbeteringen in de beveiliging zo snel mogelijk worden uitgevoerd.

Het beheersen van kwetsbaarheden in het netwerk (Vulnerability Management) is geïmplementeerd, zodat ICT onderdelen die gebruik maken van het netwerk extra worden gecontroleerd of updates van besturingssystemen en firmware worden uitgevoerd.

JAARSTUKKEN 2021 - 63

4.5.3 Thema Huisvesting

Realisatie van het beleid Hybride werken Covid-19 leidt tot een structureel andere manier van werken. Over het zogenaamde hybride werken, waarbij 50% vanaf kantoor en 50% vanaf huis wordt gewerkt, met uitzondering van de buitendienst, het zwembad en de publieksbalies, zijn afspraken gemaakt na consultatie van de organisatie. Deze afspraken gaan in op het moment dat er weer vanaf kantoor gewerkt mag worden. Uitvoering actielijst RI&E (risico inventarisatie en evaluatie) Het plaatsen van kabelgoten en het vernieuwen van de bekabeling voor de locaties Ter Aar en Nieuwveen is verschoven naar 2022.

JAARSTUKKEN 2021 - 64

4.5.4 Beleidsindicatoren en dashboards Beleidsindicatoren Naam indicator

Eenheid

Nieuwkoop JR 2021 8,1

Nieuwkoop B 2021 7,5

Nieuwkoop JR 2020 7,63

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

7,7

7,12

7,48

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

€ 480

€ 370

€ 490

Externe inhuur Totaal

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

6,23 % € 1.159.654

2,2% € 388.558

7,24% € 1.288.516

12,43%

11,35%

8,64 %

Overhead

Bron eigen gegevens gemeente eigen gegevens gemeente eigen gegevens gemeente eigen gegevens gemeente eigen gegevens gemeente

Dashboards P&O Kengetallen JR2021

B2021

JR2020

Opleidingskosten als percentage van de loonsom

1,41%

2%

1,67%

Ziekteverzuimpercentage

4,9%

4,5%

4,56%

Meldingsfrequentie ziekteverzuim

0,75%

1,1%

0,72%

JAARSTUKKEN 2021 - 65

4.5.5 Financieel overzicht Bedrijfsvoering Begroting na wijziging 2021 Baten

Lasten

-421

Saldo

9.051

8.630

Lasten Thema

Rekening 2021 Baten -381

Lasten 9.366

Begroting 2021

Kostenplaatsen

Verschil Saldo

Baten

8.985

Lasten

40

Begroting na wijziging 2021

Saldo

315

Rekening

355

Verschil

-

439

-1

-440

Management en staf

5.148

5.214

5.209

-5

Bedrijfsondersteuning

2.173

2.281

3.072

791

Huisvesting

1.115

1.117

1.086

-31

Totaal Lasten

8.436

9.051

9.366

315

Baten Thema

Begroting 2021

Kostenplaatsen

Begroting na wijziging 2021

Rekening

Verschil

-

-10

1

11

Management en staf

-176

-176

-132

44

Bedrijfsondersteuning

-161

-32

-55

-23

-

-

-7

-7

-338

-218

-193

25

Huisvesting Totaal Baten Saldo Thema

Kostenplaatsen

Begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Rekening

Verschil

-

429

-

-429

Management en staf

4.972

5.038

5.076

39

Bedrijfsondersteuning

2.011

2.249

3.017

768

Huisvesting

1.115

1.117

1.079

-38

Totaal saldo van lasten en baten

8.098

8.833

9.173

340

Toevoeging reserves

-

-

-

-

Onttrekking reserves

-82

-203

-188

15

Saldo mutaties reserves

-82

-203

-188

15

Gerealiseerd resultaat

8.016

8.630

8.985

355

JAARSTUKKEN 2021 - 66

Toelichting Toelichting bij financiële ontwikkeling LASTEN (€ 315.000 nadeel) Thema kostenplaatsen (€ 440.000 voordeel) en bedrijfsondersteuning (€ 791.000 nadeel) Via de voorjaarsnota is € 400.000 bijgeraamd vanwege inhuur derden wegens ziekte, tijdelijke invulling vacatures vanwege de krappe arbeidsmarkt en inhuur externe capaciteit en deskundigheid voor de aanbesteding van de financiële systemen. Daarnaast is € 39.000 bijgeraamd voor de centrumlocatie Nieuwveen. De uitgaven voor de inhuur voor de gehele organisatie zijn geboekt op de post bedrijfsondersteuning. Bij het opstellen van de decembernota werd er van uitgegaan dat een gedeelte van de kosten voor de inhuur van derden ten laste zou komen van de personeelsbegroting. De uitkomst van de cao gemeente onderhandelingen was destijds niet bekend. In januari 2022 is een nieuwe CAO afgesloten voor de sector gemeenten met een salarisverhoging met terugwerkende kracht. Deze bedragen zijn in januari alsnog ondergebracht in het werkelijke boekjaar. BATEN (€ 25.000 nadeel) Thema management en staf (€ 44.000 nadeel) De lagere inkomsten hebben o.a. betrekking op de vergoedingen in verband met langdurig zieken. De inkomsten zijn ter dekking van de inhuur. Thema bedrijfsondersteuning (€ 23.000 voordeel) Dit heeft o.a.

te maken met werkzaamheden die de gemeente op grond van een DVO verricht (voor de behandeling van bezwaarschriften) door onze commissie bezwaarschriften. In 2021 zijn er meer uren afgenomen en dat levert een voordeel op. RESERVES € 15.000 Lagere onttrekkingen De lagere onttrekking wordt veroorzaakt door lagere kosten dan geraamd.

Overhead Begroting 2021

Begroting na wijziging

Rekening

Verschil

Lasten

8.436

9.051

9.366

315

Baten

-338

-218

-193

25

Saldo

8.098

8.833

9.173

340

De toelichting op de afwijkingen van de overhead staat in paragraaf 4.5.5 financieel overzicht.

JAARSTUKKEN 2021 - 67

4.6 Algemene dekkingsmiddelen Dit programma bestaat uit één thema: - Thema Algemene dekkingsmiddelen Realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten Een groot deel van de activiteiten van de gemeente wordt bekostigd (gedekt) uit zogenaamde Algemene Dekkingsmiddelen. Dat zijn middelen waaraan niet bij voorbaat een specifiek bestedingsdoel is verbonden. Onder algemene dekkingsmiddelen vallen de algemene uitkering, drie gemeentelijke belastingsoorten (OZB, precario en forensen) en de opbrengsten uit dividend. Het programma Algemene Dekkingsmiddelen kent twee belangrijke hoofddoelstellingen. De eerste is de zorgvuldige planning van- en control op de besteding van de middelen. Doen we niet aan een zorgvuldige planning en control, dan kunnen we in financiële problemen komen en dat willen we vermijden. De tweede doelstelling is het zoveel mogelijk beperken van de belastingdruk. Samenwerking verbonden partijen Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten Oasen NV, Alliander NV, Bank Nederlandse gemeenten NV Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen Gemeenschappelijke regeling Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) Zie 5.6 Paragraaf Verbonden partijen

JAARSTUKKEN 2021 - 68

4.6.1 Thema Algemene dekkingsmiddelen

Realisatie van het beleid Alliander Begin 2021 heeft Alliander aangekondigd dat zij extra kapitaal nodig heeft om de investeringen in de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnetwerk te financieren. Deze investeringen zijn een noodzakelijke randvoorwaarde om de klimaatdoelen van Parijs te halen. Gezamenlijk is het noodzakelijk dat de aandeelhouders bereidt zijn om € 600 miljoen aan kapitaalverstrekking te doen aan Alliander. Onze gemeente is ook aandeelhouder van Alliander en heeft ook een verzoek gehad om middels een reverse converteerbare hybride obligatielening en kapitaalverstrekking te doen aan Alliander. De gemeenteraad heeft ingestemd met dit verzoek en heeft in december een kapitaalverstrekking van € 2.975.898 gedaan. Door onze bijdrage als gemeente is Alliander in staat gesteld om het netbeheer de komende jaren aan te passen, zodat het de mogelijkheid biedt om de energietransitie te halen. Software en Automatisering Binnen de software en automatiseringscontracten zijn wij overgestapt naar een andere service level agreement voor de ondersteuning van het financiële administratieve systeem. Deze overstap heeft ons een contractuele besparing opgeleverd van ongeveer € 20.000. Daarnaast hebben wij ten tijde van het ICT beheerplan 2021 - 2024 een inschatting gemaakt van de uit te geven kosten aan inrichting van het financiële systeem.

Deze kosten zijn lager uitgevallen doordat we bewust een aantal kostbare aanpassingen niet hebben gedaan. Voornamelijk in de wetenschap dat het contract over 1,5 jaar af loopt. Hierdoor zijn we genoodzaakt om het totale applicatielandschap van de financiële systemen Europees aan te besteden.

JAARSTUKKEN 2021 - 69

4.6.2 Financieel overzicht Algemene dekkingsmiddelen Begroting na wijziging 2021 Baten

Lasten

-46.844

1.195

Rekening 2021

Saldo

Baten

-45.649

-47.286

Lasten Thema

Lasten 1.072

Begroting 2021

Verschil Saldo

Baten

-46.213

Lasten

-441

Begroting na wijziging 2021

Saldo

-123

Rekening

-565

Verschil

Algemene dekkingsmiddelen

598

695

572

-123

Totaal Lasten

598

695

572

-123

Baten Thema

Begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Rekening

Verschil

Algemene dekkingsmiddelen

-44.441

-46.844

-47.286

-441

Totaal Baten

-44.441

-46.844

-47.286

-441

Saldo Thema

Begroting 2021

Begroting na wijziging 2021

Rekening

Verschil

Algemene dekkingsmiddelen

-43.843

-46.149

-46.713

-565

Totaal saldo van lasten en baten

-43.843

-46.149

-46.713

-565

Toevoeging reserves

500

500

500

-

Onttrekking reserves

-

-

-

-

500

500

500

-

-43.343

-45.649

-46.213

-565

Saldo mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

JAARSTUKKEN 2021 - 70

Toelichting Toelichting bij financiële ontwikkeling LASTEN € 123.000 voordeel Voor software contracten is € 63.000 minder uitgegeven. Bij het opstellen van de jaarrekening wordt een inventarisatie gemaakt van de diverse vorderingen die niet binnen de gebruikelijke betaaltermijn zijn ontvangen. De invorderingsprocedure wordt gehanteerd waarna de nog niet ontvangen vorderingen gedeeltelijk of volledig worden voorzien in de voorziening dubieuze debiteuren. Aan de hand van deze inventarisatie heeft een lagere storting van € 54.000 in de voorziening dubieuze debiteuren plaats gevonden. Baten € 441.000 voordeel Dit heeft betrekking op gemeentelijke belastingen en algemene uitkering. Afwijking binnen 5%, geen toelichting nodig op grond van de verordening.

JAARSTUKKEN 2021 - 71

5. Paragrafen 5.1 Paragraaf Lokale heffingen Inleiding Inleiding In de jaarrekening is conform artikel 10 en 26 van het BBV een paragraaf Lokale Heffingen opgenomen. De paragraaf bevat: • Inkomsten uit de lokale heffingen • Beleid ten aanzien van de lokale heffingen • Kostendekkendheid • Lokale lastendruk • Het kwijtscheldingsbeleid Inkomsten Het volgende overzicht geeft een vergelijking van de begroting en realisatie van de lokale heffingen.

Afwijkingen op productniveau > 5% met een minimum van € 15.000 worden toegelicht in de financiële overzichten (hoofdstuk 4).

JAARSTUKKEN 2021 - 72

Beleid Algemeen De gemeentewet somt de belastingen die een gemeente mag heffen limitatief op. De gemeente Nieuwkoop kiest ervoor niet alle belastingen te heffen. In Nieuwkoop geheven belastingen Onroerende zaakbelastingen Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten Afvalstoffenheffing Rioolheffing Forensenbelasting Precariobelasting Leges Baatbelasting Niet-ingezetenen belasting Parkeerbelasting Hondenbelasting Reclamebelasting Toeristenbelasting

Wel X X X X X X X

Niet

X X X X X X

Beleid In de paragraaf lokale heffingen in de programmabegroting 2021-2024 is het beleid voor belastingen en heffingen beschreven. In het raadsvoorstel belastingverordeningen en tarieven 2021, welke in de besluitvormende raad van 10 december 2020 is vastgesteld, is uitvoering gegeven aan dit beleid. Onderstaand per belastingsoort een korte herhaling van het vastgestelde beleid. Onroerende zaakbelasting De begroting voor de OZB gaat niet uit van een tarief, maar van een opbrengst. De uitwerking van de begrote opbrengst in een tarief is eind 2020 gerealiseerd bij de vaststelling van de belastingverordeningen en tarieven. In de begrote OZB-opbrengst is rekening gehouden met de volgende zaken: - Een indexatie van 1,8% - Areaaluitbreidingen. Roerende zaakbelasting Voor de RZB geldt hetzelfde beleid als voor de OZB. Wettelijk is bepaald dat de tarieven gelijk moeten zijn aan die van de OZB. Afvalstoffenheffing In de opbrengst afvalstoffenheffing is rekening gehouden een 100% dekking van de kosten. Bij de vaststelling van de tarieven werd een verhoging van de tarieven met de inflatie (1,8%) voldoende geacht om 100% kostendekkendheid te bereiken. 2021 is het tweede jaar dat we werken met gedifferentieerde tarieven, naast het bedrag per huishouden zijn er variabele tarieven per inworp in ondergrondse containers en per aanbieding van een mini- container.

JAARSTUKKEN 2021 - 73

Rioolheffing In afwijking van de begroting zijn de tarieven alleen met een indexatie voor inflatie (1,8%) verhoogd en niet met een extra verhoging van 1,23%. Dit komt door de vaststelling op 5 november 2020 van het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 door de raad, waarin staat dat de extra verhoging met 1,23% van de afgelopen jaren niet meer aan de orde is. Precariobelasting Deze belasting is toegestaan tot en met 2021, waarna deze belastingsoort (voor kabels en leidingen) wordt afgeschaft. In de tussenliggende periode mag het tarief niet worden verhoogd ten opzichte van het tarief van 1 januari 2016. Forensenbelasting Deze belastingsoort is geïndexeerd met 1,8%. Begraafplaatsrechten In de begrote opbrengst is rekening gehouden met de volgende zaken: - Een indexatie van 1,8% - Een stijging van 5% van het tarief om toe te werken naar kostendekkende tarieven. Leges Deze belastingsoorten zijn geïndexeerd met 1,8%. Uitzondering hierop zijn heffingen die gebonden zijn aan wettelijke tarieven en de tarieven voor omgevingsvergunning en bestemmingsplanveranderingen op aanvraag. Deze tarieven zijn met meer dan de inflatie verhoogd omdat deze niet kostendekkend waren. Kostendekkendheid Beleid is dat heffingen voor individueel verstrekte diensten in Nieuwkoop kostendekkend zijn.

Het gaat om de volgende heffingen: ·Afvalstoffenheffing ·Rioolheffing ·Begraafrechten ·Leges vallend onder titel 1 ·Leges vallend onder titel 2 ·Leges vallend onder titel 3 Uit de kostendekkendheidsberekeningen blijkt dat een deel van deze belastingen minder dan 100% kostendekkend is. Het gaat om de tarieven voor rioolheffing, begraafrechten en leges. Voor de rioolheffing is er een onttrekking gedaan uit de voorziening van riool. Voor de leges geldt dat we de tarieven bewust lager houden om in de tariefstelling niet al te veel af te wijken van gemeenten in de regio. Afvalstoffenheffing is meer dan 100% kostendekkend, hiervoor is er een storting gedaan in de voorziening van afvalstoffenheffing.

JAARSTUKKEN 2021 - 74

Afvalstoffenheffing

Rioolheffing

Begraafrechten

JAARSTUKKEN 2021 - 75

De Leges onder Titel 1: persoons- en reisdocumenten en commerciële vergunningen

De Leges onder titel 2: omgevingsvergunningen

JAARSTUKKEN 2021 - 76

De Leges onder titel 3: dienstverlening Europese richtlijnen en APV

Lokale lastendruk Algemeen In de onderstaande tabel geven wij de ontwikkeling van de woonlasten voor een gemiddeld huishouden weer. Onder een gemiddeld huishouden verstaan wij het volgende: • de gemiddelde WOZ-waarde van een woning stellen we op € 345.000 (jaar 2021, bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/bouwen-en-wonen); • een gemiddeld huishouden bestaat uit twee of meer personen. • De gemeente Nieuwkoop, Kaag en Braassem en Bodegraven-Reeuwijk werken met gedifferentieerde tarieven. Om het variabele deel van de tarieven te kunnen berekenen en te vergelijken gaan we bij alle drie de gemeenten uit van de volgende aannames:  Verdeling gebruik huishoudens over soorten containers; 66% maakt gebruik van een 140 liter container 19% maakt gebruik van een 240 liter container 15% maakt gebruik van een ondergronds container  Aantal aanbiedingen/inworpen per jaar 11 aanbiedingen bij een 140 liter container 13 aanbiedingen bij een 240 liter container 35 inworpen bij een ondergrondse container

JAARSTUKKEN 2021 - 77

Tarieven 2021 van Nieuwkoop en vergelijkbare gemeenten Bedragen x € 1.000) Percentage Bedrag OZB OZB

Afvalstoffen heffing

Rioolheffing Totaal woonlasten

Alphen a/d Rijn

0,0961%

332

303

242

876

Kaag en Braassem

0,1039%

358

319

277

955

Nieuwkoop

0,1225%

423

331

212

966

Bodegraven-Reeuwijk

0,1225%

423

322

281

1.026

Gemiddeld

0,1113%

384

319

253

956

Kwijtscheldingsbeleid De uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid is sinds begin 2012 uitbesteed aan SVHW en maakt onderdeel uit van de dienstverleningsovereenkomst (DVO). In onderstaande tabel zijn de financiële effecten van kwijtscheldingen over 2021 vermeld: Begroting Begroting Rekening Verschil 2021 na 2021 Kwijtscheldingen (x € 1.000) wijziging 2021 Afvalstoffenheffing

60

60

69

-9

Riool

55

55

51

4

5

-5

Kindertoeslagenaffaire*

* In verband met de kindertoeslagenaffaire kan er ook kwijtschelding worden aangevraagd. Dit betreft ook oude jaren (OZB, Afvalstoffenheffing en Rioolheffing).

JAARSTUKKEN 2021 - 78

5.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Algemeen De paragraaf weerstandsvermogen in de jaarstukken 2021 is een rapportage op de paragraaf zoals die is opgenomen in de begroting 2021. In de jaarstukken 2021 bestaat de paragraaf uit: 1. Een berekening van de beschikbare middelen om risico's op te vangen, de zogenaamde beschikbare weerstandscapaciteit. 2. Een inventarisatie van de financiële risico's die de gemeente loopt, de zogenaamde benodigde weerstandscapaciteit. 3. Een beeld van de financiële positie van de gemeente, weergegeven aan de hand van een verzameling ratio's. Actuele weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit is het totaal aan middelen dat kan worden ingezet om de financiële gevolgen van voorkomende risico’s op te vangen. Hiertoe behoren: Omschrijving Algemene reserve vrij besteedbaar Reserve weerstandsvermogen Reserve Economie en toerisme Reserve Wmo Reserve LandschapsOntwikkelingsPlan Reserve Monumentenzorg Reserve Frictiekosten personeel Reserve Duurzaamheid Reservering woningbouw Reserve Omgevingsvisie Saldo meerjarenbegroting Onvoorzien Weerstandscapaciteit (x € 1.000)

Begroting 2021 20.781 3.000 263 90 19 143 128 2.463 2.834 26 29 20 29.796

Rekening 2021 18.894 3.000 179 90 26 196 89 2.391 3.460 58 28.383

Volgens de begroting 2021 heeft de gemeente Nieuwkoop op 31 december 2021 een weerstandscapaciteit van ruim 29 mln. De gemeente Nieuwkoop heeft op 31 december 2021 een weerstandscapaciteit van ruim € 28 mln. Het verschil met de begroting is € 1,4 mln. Bij 6.3 Toelichting op de balans staan de mutaties op de reserves toegelicht.

JAARSTUKKEN 2021 - 79

Risico inventarisatie De risico inventarisatie bevat alleen risico's die financieel gekwantificeerd kunnen worden. Om een beeld te geven van de aard en de omvang van de risico's zijn hieronder de grootste risico's kort omschreven. Het gaat om risico's die financiële gevolgen kunnen hebben van meer dan € 50.000. Gebeurtenis / Situatie

Program ma

Begrotin g 2021

Evalu atie

Verlies op grondexploitaties Naast de voorziening en de reserves is de hoogte van het weerstandsvermogen afhankelijk van de stand van zaken met betrekking tot de grondexploitaties. De hoogte wordt bepaald met de toepassing van de IFLO-norm onder aftrek van de reserve onvoorzien grondexploitaties. De IFLO norm bestaat uit 2 delen: 10% van de boekwaarde van de grondexploitaties plus 10% van de nog te maken kosten. Risico’s met betrekking tot ruimtelijke ordening Na het vervallen van het Programma Aanpak Stikstof (eind mei 2019) is sprake van een nieuwe realiteit: nieuw generiek stikstofbeleid en kaders van Rijk en provincie, en maatwerkoplossingen op gebieds- en projectniveau. Kosten en claims na ramp

1

8.970

RO&G

1

3.000

RO&G

5

1.000

Meldplicht Datalekken (per 1 januari 2016)

5

810

Jaar rekening 2021 Dit risico heeft zich in 2021 niet voorgedaan maar blijft bestaan richting de toekomst

Bedrag

Dit risico heeft zich in 2021 niet voorgedaan maar blijft bestaan richting de toekomst

3.000

Dit risico heeft zich niet voorgedaan. Per 25 mei 20218 vervallen door inwerkingtredin g van de AVG.

0

8.970

0

JAARSTUKKEN 2021 - 80

In werkingtreding Algemene Verordening Gegevensbescherming per 25 mei 2018 Informatiebeveiligingsincid ent, digitale informatie onvoldoende toegankelijk, of digitale informatie wordt oneigenlijk gebruikt of verstrekt Toename van de kosten van de Wmo door de vergrijzing

5

800

BV

Dit risico heeft zich niet voorgedaan.

0

5

550

BV

Dit risico heeft zich niet voorgedaan.

0

3

500

MO

Dit risico heeft zich voorgedaan.

400

Uitval technische voorzieningen door onvoorziene omstandigheden Afwijken van inkoop en aanbestedingsbeleid

5

500

BV

5

250

BV

Risico's Jeugdwet

3

200

MO

Niet in aanmerking komen voor compensatie regeling Participatiewet bij overschrijding boven de 7,5% van het Buigbudget. Daarnaast is het eigen

3

150

MO

150 aan hogere uitgaven bij de huishoudelijke hulp, vervoersvoorzie ningen woonvoorzienin gen. Hiervan is 100 reeds meegenomen in de voorjaarsnota. Daarnaast zijn er lagere kosten bij de regiotaxi waardoor een deel van de hogere uitgaven wordt gecompenseer d. Dit risico heeft zich niet voorgedaan. Dit risico heeft zich niet voorgedaan. Dit risico heeft zich niet voorgedaan Dit risico heeft zich niet voorgedaan.

0

0

0

0

JAARSTUKKEN 2021 - 81

risico voor een tekort op het buigbudget voor de helft afgeraamd Verhoging van de bijdrage aan Gemeenschappelijke Regelingen of negatief rekeningresultaat dat niet binnen het eigen vermogen van de GR opgevangen kan worden

Verschillen de

150

Invoering Wet kwaliteitsborging bouwen

1

100

PUZA

Bij storm kunnen bomen schade en letsel veroorzaken door takbreuk. Dit risico neemt toe bij het achterwege blijven van de verplichte VTA-inspecties en bij gebrekkig onderhoud

2

100

BOR

Risico's participatie zoals Rijnvicus, beschut werk

3

100

MO

Onevenredige vorstschade aan wegen bij extreme winters

2

60

BOR

Geen goedkeurende accountantsverklaring

4

50

Archieven externe partners worden niet goed bijgehouden

5

50

BV

De verhoging van de bijdrage heeft alleen plaatsgevonden door Covid-19. De Covid-19 kosten zijn gedekt door de compensatie vanuit het Rijk. De invoering van de Wet Kwaliteitsborgin g bouwen is, opnieuw, uitgesteld. Het risico heeft zich in 2021 niet voorgedaan maar blijft bestaan richting de toekomst. Door toenemende kans op stormen blijft dit risico aanwezig, dit risico heeft zich in 2021 niet voorgedaan Dit risico heeft zich niet voorgedaan. Dit risico heeft zich in 2021 niet voorgedaan. Er was beperkt vorst in deze periode Dit risico heeft zich niet voorgedaan. Dit risico heeft zich niet voorgedaan in 2021

100

0

0

0

0

50

JAARSTUKKEN 2021 - 82

Moeite met werven goed gekwalificeerde medewerkers door krapte op de arbeidsmarkt

5

50

BV

De gemeente is eigen risicodrager voor de WW. In geval van afloop tijdelijke contracten kan dit leiden tot financiële verplichtingen.

3

50

BV

Totaal (x € 1.000)

Dit risico heeft zich voorgedaan in 2021 Extra kosten werving en selectie. Daarnaast extra kosten inhuur derden. Dit risico heeft zich niet voorgedaan.

17.440

35

0

12.555

Het verschil tussen de kolom begroting en jaarrekening kan als volgt worden verklaard. In de jaarrekening wordt het risicobedrag vergeleken met het bedrag wat bij de begroting is opgenomen. Hieruit blijkt dat een aantal risico's in 2021 zich niet hebben voorgedaan. Het risicobedrag van het betreffende risico is dan nihil in vergelijking met het risico bedrag wat bij de begroting is ingevuld. Weerstandsvermogen De ratio weerstandsvermogen, ook wel de weerstandsratio genoemd, wordt als volgt berekend: Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

Op basis van het voorgaande is de actuele weerstandsratio van de gemeente Nieuwkoop: Ratio weerstandsvermogen =

28.383 12.555

= 2,26

Waarderingstabel weerstandsvermogen (bron: Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) Waarderingscategorie Ratio weerstandsvermogen Betekenis A > 2,0 Uitstekend B 1,4 < x < 2,0 Ruim voldoende C 1,0 < x < 1,4 Voldoende D 0,8 < x < 1,0 Matig E 0,6 < x < 0,8 Onvoldoende F < 0,6 Ruim onvoldoende Volgens de waarderingstabel plaatst een ratio van 2,26 de gemeente Nieuwkoop in de categorie A Uitstekend. Beeld van de financiële positie Met de ratio weerstandsvermogen is nog lang niet alles gezegd over onze financiële positie in brede zin. Om daarvan een beeld te krijgen kunnen we een aantal andere ratio's raadplegen. Het BBV reikt voor dat doel de volgende ratio's aan.

JAARSTUKKEN 2021 - 83

Omschrijving

Jaarrekening Begroting Jaarrekening Begroting Jaarrekening 2021 2021 2019 2020 2020

Netto schuldquote

7,00%

26,60%

12,34%

38,82%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

5,08%

23,90%

10,41%

37,06%

Solvabiliteitsratio

54,04%

48,00%

54,11%

47,99%

47,50%

Structurele exploitatieruimte

3,06%

1,10%

0,02%

0,68%

16,21%

Belastingcapaciteit

123,16% 124,90%

125,66%

119,85%

119,26%

Grondexploitatie

79,54%

66,90%

49,22%

48,93%

44,05%

€ 141

€ 667

€ 362

€ 997

€ 427

Netto schuld per inwoner

20,16% 14,48%

De ratio's brengen de financiële ontwikkelingen van de gemeente in kaart. Ieder besluit met financiële gevolgen en ook autonome ontwikkelingen beïnvloeden de (toekomstige) financiële positie van de gemeente en dus ook de ratio's die daar uitdrukking aan geven. Netto schuldquote De netto schuldquote geeft een indicatie van de mate waarin de inkomsten van de gemeente toereikend zijn om aan de schuldverplichtingen te voldoen. De netto schuldquote is een percentage dat tot stand komt door het totale vreemde vermogen te delen door de totale baten uit de gemeentelijke exploitatie. Bij een netto schuldquote hoger dan 130% is sprake van een hoge schuld. Onder de 100% is sprake van een gemiddelde tot lage schuld. De netto schuldquote in de begroting 2021 was berekend op 38,82%. In de jaarrekening bedraagt de netto schuldquote 20,16%. Oorzaak van het verschil is dat we grote investeringen iets later realiseren dan gepland. Daarnaast konden investeringen worden gefinancierd door verlaging van het tegoed op Schatkistbankieren. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Bij de berekening van de 'Netto Schuldquote Gecorrigeerd Voor Alle Verstrekte Leningen' wordt het vreemde vermogen verminderd met de doorgeleende gelden (leningen van de gemeente aan derden).

Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft weer in hoeverre het totaal van de activa is gefinancierd met eigen middelen. De ratio wordt berekend door het Eigen Vermogen te delen door het totale vermogen. In de begroting 2016 heeft uw raad besloten dat de solvabiliteitsratio minstens 40% bedraagt. Eind 2021 is de solvabiliteit een fractie lager dan die van 2020. Grondexploitatie Deze indicator geeft de relatieve hoogte van de voorraad bouwgrond en het onderhanden werk (de grondpositie) in de grondexploitaties aan. De waarde van de grondpositie wordt gedeeld door de totale baten uit de gemeentelijke exploitatie. Hoe groter de grondpositie in verhouding tot de totale gemeentelijke baten, hoe groter het verhoudingsgewijze risico dat de gemeente loopt. In 2021 zien we dat het risico ten opzichte van 2020 is afgenomen. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal ’structurele exploitatieruimte’ geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting/jaarrekening is, afgezet tegen de inkomsten. Als norm voor gezond begrotingsevenwicht kan 0,6% van de algemene dekkingsmiddelen gehanteerd worden. Deze norm is gebaseerd op de vuistregel van de Commissie BBV die bij art. 12 gemeenten gehanteerd wordt voor de bepaling van de ruimte in de begroting om structurele tegenvallers op te vangen. In de jaarrekening is een percentage van 16,21% gerealiseerd.

Dit heeft met name betrekking op incidentele voordelen.

JAARSTUKKEN 2021 - 84

Belastingcapaciteit De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten van een meerpersoonshuishouden te vergelijken met het landelijk gemiddelde in het voorgaande jaar en de uitkomst uit te drukken in een percentage. De relevante informatie vinden wij in de tabel met de regionale vergelijking in de paragraaf Lokale Heffingen en de Atlas lokale heffingen van COELO. Uit berekening blijkt dat de belastingcapaciteit in 2021 een omvang heeft van 119,26%. Dat betekent dat Nieuwkoop 19,26% boven het landelijk gemiddelde ligt. Dat was in de jaarrekening 2020 nog 25,66%. Netto schuld per inwoner De netto schuld per inwoner is de netto schuld gedeeld door het aantal inwoners van de gemeente. De netto schuld per inwoner aan het eind van 2021 is € 432, terwijl bij de begroting nog € 997 werd voorspeld. Onder het kopje Netto Schuldquote is de verklaring voor de hogere schuld gegeven. De toename t.o.v. de jaarrekening 2020 is veroorzaakt door een toename van de vaste schulden.

Ratio's in samenhang De verschillende ratio's laten in samenhang zien dat de financiële positie van de gemeente Nieuwkoop gezond is. Weliswaar lopen de schulden wat op, maar de budgettaire gevolgen daarvan zijn binnen de begroting en meerjarenramingen structureel gedekt. De solvabiliteit en de ratio weerstandsvermogen zijn ruim voldoende tot goed. Dit neemt echter niet weg dat de belastingcapaciteit met 133,98% aan de hoge kant is. De daling van het percentage grondexploitaties is een goede ontwikkeling. Het financiële beleid is erop gericht niet in een situatie te komen waarin beleidsinhoudelijke concessies (bezuinigingen) moeten worden gedaan als gevolg van externe ontwikkelingen, zoals die op de geldmarkt, de onroerend goed markt of de financiële verhouding met het Rijk. Dat beleid krijgt vorm in het streven naar een gezonde schuldpositie, een stevige solvabiliteit, voldoende structurele ruimte in de exploitatie en een verstandige omgang met de verhoudingsgewijs omvangrijke gemeentelijke grondexploitaties. Gebeurtenissen na balansdatum De uitbraak van Covid-19 eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal gehad. In 2021 hebben we te maken gehad met een lockdown vanwege zorg om de verspreiding van nieuwe virusvarianten. Ook is in 2021 een avondklok ingesteld in heel Nederland.

Door de avondklok was het verboden om tussen bepaalde tijden zonder geldige reden op straat te zijn. Invloed van Covid-19 is ook zichtbaar na 2021. Ook in de eerste maanden van 2022 hebben wij te maken gehad met beperkende maatregelen als gevolg van Covid-19. Als er in 2022 weer beperkende maatregelen ingevoerd worden, is het noodzakelijk dat hiermee rekening gehouden wordt. We blijven streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming en hebben daarvoor de nodige interne maatregelen genomen. Het uitbreken van de oorlog in Oekraïne zal in 2022 zeker gevolgen hebben voor de economie wereld wijd, maar ook in Nederland. Dit zal zijn invloed hebben op de inflatie, sterke stijging van energie prijzen, eerste levensbehoeften, enz. Op dit moment is de omvang van de invloed niet in de schatten.

JAARSTUKKEN 2021 - 85

5.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De gemeente Nieuwkoop heeft een groot aantal kapitaalgoederen in eigendom, beheer en onderhoud. Voor een groot deel van deze kapitaalgoederen is een reserves en voorzieningen in beheer. Het merendeel van de voorzieningen is ingesteld voor de financiering van de verschillende beheerplannen. De beheerplannen worden periodiek (4 jaarlijks) geactualiseerd en vastgesteld. De stortingen en onttrekkingen worden hierop aangepast. Algemeen Deze paragraaf geeft aan hoe kapitaalgoederen in gemeentelijk eigendom worden beheerd. In de Financiële verordening 2017 ex. artikel 212 van de Gemeentewet staat in Artikel 22 dat het college de verplichte onderdelen op grond van artikel 12 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten opneemt bij de begroting en jaarstukken. De beheervisie openbare ruimte vormt het beleidskader voor het beheer en het beoogde onderhoudsniveau van de openbare ruimte. Uitvoering van dit beleidskader moet leiden tot een bestendige situatie waarin deze kapitaalgoederen worden onderhouden volgens de vastgestelde functionaliteit en kwaliteitsniveau (schoon, heel en veilig), waarbij de totale kosten in beeld worden gebracht.

Het beleidskader voor de kapitaalgoederen bevat per kapitaalgoed: • De grootte van het areaal; • Besloten onderhoudsniveau; • De huidige staat van onderhoud, zoals de technische beoordeling en schouw van de kwaliteit van het kapitaalgoed; • De werkzaamheden die we voor de instandhouding van het kapitaalgoed moeten doen; • Het scenario voor onderhoud van kapitaalgoederen; • De kosten van de instandhouding van het kapitaalgoed, zoals klein- en groot onderhoud en vervangingskosten. Beleidskader De openbare ruimte is het visitekaartje van de gemeente. Het bepaalt mede of er sprake is van een aantrekkelijke woon-, werk- en leefklimaat. Voor bedrijven en bewoners is de kwaliteit van de buitenruimte een reden om zich wel of niet ergens te vestigen. De kwaliteit van de woonomgeving beïnvloedt, bewust of onbewust, zelfs het gedrag van mensen. Bovendien is bekend dat de economische waarde van de gemeente mede afhankelijk is van de kwaliteit en uitstraling van het openbaar gebied. Al met al voldoende redenen om goed voor onze openbare ruimte te zorgen. Een zorg waarbij veel partijen betrokken zijn en waarmee nogal wat geld gemoeid is. Een zorg die vraagt om afstemming, doelmatige besteding van middelen en een planmatige aanpak. De dashboards vanuit 'waar staat je gemeente' dienen als sturingsmiddel voor het planmatig onderhoud.

Waar mogelijk zetten we in op een integrale wijkaanpak waarin actuele thema’s zoals klimaatadaptatie, energietransitie en duurzaamheid worden meegenomen. De beheerplannen zijn er op gericht om het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau ‘sober en doelmatig‘, vergelijkbaar met niveau B volgens de CROW richtlijnen. Bij winkelcentra en ouderencentra kwaliteitsniveau ‘goed‘, vergelijkbaar met niveau A. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. Wat kost het? Het onderhoud van kapitaalgoederen wordt onderverdeeld in regulier onderhoud, groot onderhoud en rehabilitatie/reconstructie. De huidige bedragen in de begroting zijn gebaseerd op de nu vastgestelde plannen inclusief eventuele mutaties. Bij de actualisatie of bij het opstellen van nieuwe beleids- en beheerplannen worden de financiële kaders opnieuw vastgesteld. Zodoende worden de activiteiten en de middelen op elkaar afgestemd om de kapitaalgoederen in de openbare ruimte duurzaam in de tijd worden onderhouden.

JAARSTUKKEN 2021 - 86

Regulier onderhoud Dit betreft werkzaamheden en maatregelen van kort cyclisch karakter, zoals het verhelpen van meldingen en schadeherstel. Goed, consequent uitgevoerd regulier onderhoud is levensduur verlengend. De kosten worden gedekt uit de beheer- en onderhoudsbudgetten, die jaarlijks in de begroting beschikbaar worden gesteld. Groot Onderhoud Hieronder vallen de werkzaamheden die ervoor zorgen dat de kapitaalgoederen tijdens hun levensduur in goede staat blijven. De kosten voor deze werkzaamheden worden gedekt uit de verschillende voorzieningen. Deze voorziening wordt jaarlijks gevoed met een dotatie uit de begroting, waarmee pieken en dalen in de uitgaven worden geëgaliseerd binnen die voorzieningen. Bij de actualisatie van de beheerplannen kan de omvang van de dotatie wijzigen. Rehabilitaties/reconstructies Dat is het totaal van een kapitaalwerk aan het eind van de levensduur of het uitvoeren van levensduur verlengende maatregelen. Deze investeringen van maatschappelijk nut worden geactiveerd en in een aantal jaar afgeschreven. Op basis van het investeringsplan 2021 - 2025 zijn de investeringsbedragen geraamd en de cumulatieve kapitaallasten berekend. Wegen Asfaltwegen Klinkerwegen Cementbeton Half verharding

698.000 m2 874.000 m2 8.500 m2 4.800 m2

Bermen (incl. bloemrijk in de wijk)

1.000.000 m2

Hondenbeleid Bebording/palen

210 stuks

Straatmeubilair Prullenbakken Banken Picknicktafels Hekwerken

374 stuks 296 stuks 65 stuks 14 kilometer

Verkeer Verkeersborden Straatnaamborden Bewegwijzering Elektrische oplaadpalen Snelheidsdisplay’s Verkeerstellers

4.100 stuks 1.020 stuks 545 stuks 77 stuks (waarvan 54 Allego en 23 PARKnCHARGE) 23 stuks 3 stuks

Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan is erop gericht de staat van wegen op het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau ‘sober en doelmatig’, vergelijkbaar met niveau B volgens de CROW richtlijnen. Bij winkelcentra en ouderencentra kwaliteitsniveau ‘goed’, vergelijkbaar met niveau A. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding.

JAARSTUKKEN 2021 - 87

Voor onkruidbestrijding op verharding zorgen we voor een adequate, functionele aanpak, waarbij onkruid cyclisch wordt bestreden van de verharding met heet water. Ook dit draagt bij aan een duurzame instandhouding van het wegareaal. De bermen maken onderdeel uit van de weg en kennen eveneens een onderhoudsregime. Het onderhoud van de bermen is gericht op de veiligheid van de weggebruikers. Daarnaast is het maaien van de bermen gericht, naast de veiligheid, op het vergroten van de biodiversiteit door het maaisel af te ruimen. Hierdoor ‘verschraalt’ de bodem waardoor bloemen en kruiden beter kunnen groeien en bloeien. Maatschappelijke doelstellingen Een kwalitatief goede infrastructuur draagt bij aan het welzijn, mobiliteit en de veiligheid van inwoners. Een functionele en goed onderhouden infrastructuur is van groot economisch belang en draagt er toe bij dat de gemeente Nieuwkoop een aantrekkelijke plaats is om in te wonen, te werken en te recreëren. Wegen hebben een grote impact op het leefklimaat van aanwonenden. Er is diverse wetgeving met als doel het ontstaan van bovenmatige overlast of schade door geluid en trillingen te voorkomen. Ook is wettelijk geregeld dat weggebruikers de verharding veilig moeten kunnen gebruiken, zonder dat deze ongelukken of schades veroorzaakt.

Wij passen deze wetgeving op juiste wijze toe en gaan zo op verantwoorde wijze om met het leefklimaat van onze inwoners. Bloemrijke bermen dragen bij een biodiverse beleving van het wegareaal. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Het vastgestelde kwaliteitsniveau in het Beheerplan wegen 2021 - 2025 sluit aan op de maatschappelijke doelstelling. Met de vaststelling van dit beheerplan is ook het budget dat jaarlijks nodig is om de wegen op het vastgestelde niveau te onderhouden geactualiseerd. In de doorrekening van dit budget is extra rekening gehouden met beleidsuitgangspunten voor belasting, geluidshinder en trillinghinder. Beheer- en beleidsplan Wegen Het beheer- en beleidsplan wegen 2021 - 2025 is op 3 juni 2021 vastgesteld. Bij het opstellen van dit beheerplan is invulling gegeven aan het levenscyclus beheer en is de projectplanning ingestoken op het borgen van integraliteit tussen de beheerdisciplines. Ook is invulling geven aan het verhelpen van de knelpunten die uit het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) naar voren kwamen. De belangrijkste beleidsuitgangspunten uit het beheerplan zijn: •

•

•

•

De wegen worden beheerd op kwaliteitsniveau; A: voor winkelgebieden en locaties met voorzieningen voor ouderen. B: voor alle overige wegen. Voor de beheerstrategie is er invulling gegeven het levenscyclus beheer. Hierin is bepaald waar in de levenscyclus alle verhardingen zicht bevinden en het toekomstig onderhoud geprojecteerd voor de komende 25 jaar. Hiermee wordt het uit te voeren onderhoud geoptimaliseerd en de voorziening verantwoord. groot onderhoud en reconstructies worden zoveel mogelijk wijkgericht en integraal gepland. Dit levert kansen op voor verschillende beheerdisciplines om elkaar te versterken in maatschappelijke uitdagingen als klimaatadaptatie en duurzaamheid. Ook is de uitvoeringsplanning van het beheerplan integraal afgestemd met de waterschappen en woningbouwvereniging. Door de integrale afstemming tussen wegen en verkeer wordt de slagkracht vergroot van de aanpak van verkeersonveilige situaties. Daarnaast wordt het beleid doorgezet om de essentiële herkenbaarheidskenmerken van de snelheidsregiems te borgen binnen ons

JAARSTUKKEN 2021 - 88

•

• •

wegareaal. De hoeveelheid grijze wegen waarvan niet geheel duidelijk is welk snelheidsregiem van toepassing is worden hiermee verminderd. Er wordt invulling gegeven aan duurzaamheid door op de projecten maatwerk te leveren op het gebied van klimaatadaptatie en circulariteit. In het beheerplan is budget opgenomen voor onderzoeken om dit maatwerk te kunnen leveren. Vanuit het handboek openbare ruimte wordt aangestuurd op toepassing van duurzame materialen. Door alle ontwerpen van het groot onderhoud en de reconstructies te toetsen op toegankelijkheid, wordt dit onderwerp beter geborgd binnen de projecten. In overleg met de omgevingsdienst is besloten het deel van de Geerweg gelegen tussen de Paradijsweg en de gemeentegrens en het deel van de A.H. Kooistrastraat gelegen tussen de Kerkstraat en de Viergang te voorzien van geluidsreducerend asfalt. Hiermee is invulling gegeven aan het restant van de locaties die bij eerste inventarisatie naar voren kwamen vanuit de bronaanpak.

De uitgangspunten voor de bermen zijn opgenomen in het Beleids- en beheerplan Openbaar Groen 2021 - 2025. Wat hebben we gedaan De onderstaande groot, en planmatig kleinonderhoud projecten zijn in 2021 afgerond: • Groot onderhoud aan de parkpaden aan de Karhaak • Groot onderhoud aan de parkpaden park Buytenwech 2e fase • Levensduurverlengende maatregelen aan de Bosweg • Levensduurverlengende maatregelen aan Churchillaan, het Lange stuk, Roerdomlaan en Achterweg • Aanpassing parkeervakken Gruttohof • Levensduurverlengende maatregelen aan de Harsweg • Levensduur verlengende maatregel aan de Kerkweg Van de onderstaande projecten en reconstructies is in 2021 de voorbereiding of de uitvoering gestart in 2022 worden deze projecten afgerond: • Groot onderhoud asfaltwegen Korteraar De voorbereiding van dit werk is in 2021 gestart, en de uitvoering en afronding van het project vindt plaats in 2022 • Groot onderhoud Oostkanaalkade: Dit werk is in 2021 gestart, en word afgerond in het eerste kwartaal van 2022 • Dijkverzwaring Hoekse Aarkade en Schilkkade Dit is een samenwerking tussen waterschap en gemeente. De voorbereiding van het project heeft een lange doorlooptijd. In het eerste kwartaal van 2022 wordt met de uitvoering van de dijkverzwaring begonnen, om vervolgens de weg aan te leggen. • Dijkverzwaring Westveense kade Dit is een samenwerking tussen waterschap en gemeente.

De voorbereiding van het project heeft een lange doorlooptijd. In het eerste kwartaal van 2022 wordt met de uitvoering van de dijkverzwaring begonnen, om vervolgens de weg aan te leggen. • Reconstructie Vogelenbuurt De uitvoering van dit werk is gestart in 2021, maar is jaar overschrijdend. De werkzaamheden zijn naar verwachting in het tweede kwartaal van 2022 afgerond. • Deelreparatie rijbaan Harsweg De voorbereiding van dit werk is gestart in 2021. De uitvoering worden naar verwachting in maart 2022 gestart. De afronding van de werkzaamheden wordt eind juni verwacht. • Reconstructie restant Vijverhofpad De voorbereiding van dit werk is eind 2021 gestart. Door de geringe omvang van dit project is de verwachting dat de werkzaamheden medio 2022 gereed zijn.

JAARSTUKKEN 2021 - 89 • •

Planmatig klein onderhoud aan het Grutto en Akkermuntpad Dit werk wordt naar verwachting medio april 2022 afgerond Planmatig klein onderhoud aan Wandelpad de rietlanden Dit werk wordt naar verwachting medio 2022 afgerond.

Vanuit het vorige beheerplan loopt de uitvoering van de onderstaande projecten over naar 2022 •

• •

Reconstructie Langeraarseweg van dorpscentrum tot Vivero Het project heeft vertraging opgelopen door werkzaamheden aan het kabel en leiding tracé door de nutsbeheerders. Reconstructie Venenbuurt De voorbereiding van dit werk is opgepakt in 2021, en inmiddels is de uitvoering gestart. Groot onderhoud van de Gerberastraat Het groot onderhoud van de Gerberastraat kon pas worden gestart zodra de eerdere fasen van de werkzaamheden in de wijk de Kuil gereed waren. Deze zijn in 2021 afgerond, en de werkzaamheden aan de Gerberastraat zijn inmiddels gestart.

Financiële ontwikkeling Algemene opmerking: De opbrengsten uit vergunningen en/of instemmingsbesluiten vanuit het kabels en leidingen worden bij het afsluiten van de jaarrekening naar de voorziening Wegen geboekt ter compensatie van de gemaakte onderhoudskosten. Stand voorziening onderhoud wegen Grootboeknummer

Omschrijving

Omschrijving

Werk. bedr. saldo

0922099 - V015

VZ onderhoud wegen

Stand van de voorziening 1-1-2021

8.611.613

0922099 - V015

VZ onderhoud wegen

Uitgaven 2021 tlv de voorziening

439.930

0922099 - V015

VZ onderhoud wegen

Storting in voorziening 2021

1.597.235

Stand van de voorziening 1-1-2022

9.768.918

Voorziening toereikend: Ja Openbare verlichting Masten

6.177

st

Armaturen

6.202

st

Lampen

6.260

st

Gewenst kwaliteitsniveau Het beleid voor en daarmee de kwaliteit van de Openbare Verlichting (OV) staat beschreven in het beheerplan Openbare Verlichting 2020 - 2024. De milieudoelstellingen zijn vastgelegd in het Energieakkoord Holland Rijnland. De belangrijkste beleidsuitgangspunten voor de instandhouding van het OV zijn: duurzaam en doelmatig verlichten en de installatiekwaliteit goed op peil te houden. Het gewenste kwaliteitsniveau is vastgelegd in het beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2020 2024. Maatschappelijke doelstellingen Functionele en goed onderhouden openbare verlichting draagt bij aan de uitstraling van de openbare ruimte, sociale veiligheid en de uitstraling van het openbaar gebied. We verlichten daar waar naar nodig is, maar niet overal. In het buitengebied is naast de Veiligheid het ook van belang dat de flora en fauna niet wordt verstoord.

JAARSTUKKEN 2021 - 90

Voortgang in de realisatie van de doelstelling Bij het actualiseren van het beheerplan wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld waarbij de afgeschreven oude verlichting inzichtelijk wordt gemaakt. Jaarlijks wordt er een deel vervangen voor duurzamere LED-verlichting. Op deze manier moderniseren we het areaal, beperken we de CO2uitstoot en streven we naar de milieudoelstellingen. Beheerplan Het beheerplan openbare verlichting is op 23 april 2020 door de gemeenteraad vastgesteld, voor een periode van 5 jaar. Wij streven in de komende beleidsperiode de volgende doelen na: duurzaam verlichten, doelmatig, verlichten en de installatiekwaliteit goed op peil houden. De belangrijkste beleidsuitgangspunten zijn: • • • •

Bij vervangingen worden energie-efficiënte LED-armaturen toegepast met een lichtkleur die de sociale- of verkeersveiligheid verbeteren. In de nachtelijke uren worden deze gedimd. Om het areaal op peil te houden, plannen we de vervangingen van masten en armaturen in op basis van de economische levensduur. Wij passen bij vervanging of nieuwbouw het verlichtingsniveau aan welke minimaal is benodigd conform de ROVL-2011 richtlijn. We verlichten in het buitengebied alleen daar waar noodzakelijk is vanuit (verkeers) veiligheid.

Wat hebben we gedaan? In 2021 is geen groot onderhoud uitgevoerd. Het groot onderhoud van 2021 en 2022 is samengevoegd in één aanbesteding. Alle werkzaamheden worden in 2022 uitgevoerd. Financiële ontwikkeling Vanaf 2017 worden investeringen voor groot onderhoud en vervangingen niet langer ten laste gebracht van een voorziening. Op grond van het vernieuwde Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) worden de investeringen geactiveerd. Dat betekent dat de kapitaallasten vanaf het jaar na de investering ten laste komen van de exploitatie. De financiering voor het huidige beheerplan Openbare Verlichting 2020 - 2024 is in de begroting geregeld. In 2021 is een nieuw onderhoudscontract voor regulier onderhoud gestart. Civiele kunstwerken Grotere kunstwerken

84

st

Elektrisch mechanisch beweegbare bruggen

4

st

Fiets- en voetgangersbruggen

130

st

Kleine duikers

100

st

Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan Kunstwerken is erop gericht de staat van civiele kunstwerken op het vastgesteld onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau 4 (dit komt overeen met onderhoudsniveau B sober en doelmatig - volgens CROW). De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. De maatregelen die voortkomen uit de diverse inspecties worden bepaald op basis van dit kwaliteitsniveau. Dit is noodzakelijk om de functionaliteit, toegankelijkheid en veiligheid te garanderen. In 2019 zijn nieuwe inspecties uitgevoerd over het gehele areaal. Hieruit kwam voort dat circa 2% van de bouwdelen in een slechtere staat is dan op basis van het gemeentelijk beleid gewenst is. De veiligheid is hierbij niet het geding. In het beheerplan Civiele Kunstwerken 2021 - 2025 hebben deze bouwdelen een hogere prioriteit voor onderhoud gekregen.