Begroting 2025-2028

Eenheid

Verwijzingen Halt

Nieuwkoop B2024

Nieuwkoop B2025

Gemeenten 25.000 - Bron 50.000 inwoners

Aantal per 8 (2022) 1.000 jongeren

12 (2023)

8 (2023)

Bureau Halt

Winkeldiefstallen

Aantal per 0,9 (2022) 1.000 inwoners

0,7 (2023)

1,4 (2023)

CBS Diefstallen

Geweldsmisdrijven

Aantal per 2,7 (2022) 1.000 inwoners

2,2 (2023)

3,0 (2023)

CBS Criminaliteit

Diefstallen uit woning/box/garage/schuur

Aantal per 0,5 (2022) 1.000 inwoners

1,2 (2023)

1,1 (2023)

CBS Diefstallen

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Aantal per 2,7 (2022) 1.000 inwoners

3,4 (2023)

4,4 (2023)

CBS Criminaliteit

Cijfers op basis van "waar staat je Gemeente".

36

Overzicht overhead In dit overzicht wordt het geheel van functies verantwoord gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Beoogde maatschappelijke effecten Samenwerking verbonden partijen Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2024 na wijzigingen

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten Overhead

13.274

12.210

11.462

11.244

11.476

Baten Overhead Totaal saldo van lasten en baten

-238

-223

-223

-223

-223

13.036

11.987

11.239

11.021

11.253

Onttrekkingen Reserves

-757

-363

-100

0

0

Geraamd resultaat

12.279

11.624

11.139

11.021

11.253

Rekening 2023 Exploitatie

Rekening 2023

Overhead

11.932 Totaal

11.932

Baten Overhead

-428 Totaal

Totaal saldo van lasten en baten

-428 11.504

Totaal Onttrekkingen

-349

Totaal Stortingen

68

Saldo mutaties reserve

-281

Geraamd resultaat

11.223

Financiële toelichting Overhead € 1.064.000 lagere lasten • Lagere kosten inhuur ten opzichte van kadernota 2024 € 1.285.000 • Lager budget organisatieontwikkeling € 100.000 • Lagere kosten documentaire informatievoorziening € 376.000 • Hogere lasten in verband met aanbesteding ICT-beheerder € 551.000 • Hogere exploitatiekosten gemeentehuis € 98.000 Reserves • € 64.000 hogere onttrekking Reserve ICT-beheer • € 458.000 lagere onttrekking Algemene Reserve

37

Overzicht Algemene dekkingsmiddelen In dit programma bevat het thema: • Algemene dekkingsmiddelen Beoogde maatschappelijke effecten Samenwerking verbonden partijen Bijdrage aan de realisatie van de maatschappelijke effecten • Oasen NV, Alliander NV, BNG Bank NV • Gemeenschappelijke regeling Vastgoedinformatie, Heffing en Waardebepaling (SVHW) Voor een toelichting, zie 3.6 Paragraaf verbonden partijen Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2024 na wijzigingen

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten Onvoorzien

13

28

28

28

28

Belastingen

483

418

418

418

418

Dividend

405

1.893

2.495

3.076

3.686

Overige baten en lasten

314

260

252

252

257

Totaal Lasten

1.216

2.599

3.194

3.775

4.389

-10.298

-10.938

-11.038

-11.038

-11.038

Baten Belastingen Dividend

-1.545

-2.301

-1.906

-1.706

-1.706

Uitkeringen gemeentefonds

-49.304

-51.711

-48.773

-49.026

-49.280

Totaal Baten

-61.146

-64.949

-61.716

-61.769

-62.024

Totaal saldo van lasten en baten

-59.930

-62.350

-58.523

-57.994

-57.634

-4.812

-1.397

0

0

0

Onttrekkingen Reserves Stortingen Reserves

2.486

0

0

0

0

Saldo mutaties reserve

-2.326

-1.397

0

0

0

-62.256

-63.747

-58.523

-57.994

-57.634

Geraamd resultaat

38

Rekening 2023 Exploitatie

Rekening 2023

Onvoorzien

16

belastingen

408

Dividend

1.647

overige baten en lasten

476 Totaal

2.547

Baten Uitkeringen gemeentefonds

-46.483

belastingen

-9.551

Dividend

-1.197 Totaal

-57.231

Totaal saldo van lasten en baten

-54.684

Totaal Onttrekkingen

-8.780

Totaal Stortingen

0

Saldo mutaties reserve

-8.780

Geraamd resultaat

-63.464

Financiële toelichting Lasten Belastingen Lagere lasten € 45.000 • Het betreft een lagere geraamde bijdrage aan de SVHW. Treasury Hogere lasten € 187.000 • Lagere lasten door verlaging stelpost rente collegeprogramma € 267.000. • Hogere lasten door lagere doorbelasting grondexploitatie € 253.000. • Hogere lasten door meer betaalde rente € 184.000. 913 Financiële middelen Hogere lasten € 1.301.000 • Een administratieve stelpost voor de raming van prijsstijgingen veroorzaakt de hogere lasten. Deze post is onder de inkomsten tegen geboekt en heeft verder geen invloed op het resultaat. Overige baten en lasten Lagere lasten € 55.000 • De afronding van de implementatie van het nieuwe financiële systeem veroorzaakt de lagere lasten. Baten Belastingen Hogere baten € 640.000 De belastingen nemen in 2025 toe als gevolg van de inflatie (2,2%), een extra verhoging van de OZB van 2,5% (€ 250.000 conform het besluit bij de Kadernota)

39

Treasury Lagere baten € 605.000 • Door minder ontvangen rente. 913 Financiële middelen Hogere baten € 1.361.000 • Zie de toelichting bij de lasten. Uitkeringen gemeentefonds Hogere baten € 2.407.000 De algemene uitkering in de stand van 2024 is gebaseerd op de decembercirculaire 2023. De stand van 2025 en verder is gebaseerd op de meicirculaire 2024. Het verschil bestaat daarom uit twee delen. Ten eerste het verschil tussen de decembercirculaire en de meicirculaire, dit is beschreven in de Kadernota. Ten tweede geeft de meicirculaire een verschil van 1,4 miljoen in 2025 t.o.v. 2024. Een hogere accres van 2025 veroorzaakt dit met name. Reserves Onttrekkingen Lagere onttrekking reserve € 3.415.000 • Op dit onderdeel was in 2024 het rekeningresultaat ad € 2.877.000 verantwoord. • Lagere onttrekking Algemene Reserve van € 204.000 voor het Beleidsplan Veiligheid en Handhaving 2023 - 2026. • Lagere onttrekking Algemene Reserve van € 314.000 ten behoeve van het ICTBeheerplan Stortingen Lagere stortingen € 2.486.000 Dit betreft de toevoegingen aan bestemmingsreserves vanuit het resultaat 2024.

40

Paragrafen Paragraaf Lokale heffingen Algemeen De paragraaf lokale heffingen bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Inkomsten uit lokale heffingen 2. Beleid ten aanzien van lokale heffingen 3. Kostendekkendheid 4. Lokale lastendruk 5. Kwijtscheldingsbeleid We kiezen ervoor niet alle belastingen te heffen die van rechtswege geheven mogen worden. In de tabel hieronder wordt weergegeven welke belastingen we wel en niet heffen. In Nieuwkoop geheven belastingen

Wel

Onroerende zaakbelastingen

X

Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten

X

Afvalstoffenheffing

X

Rioolheffing

X

Forensenbelasting

X

Leges

X

Niet

Precariobelasting

X

Baatbelasting

X

Niet-ingezetenen belasting

X

Parkeerbelasting

X

Hondenbelasting

X

Reclamebelasting

X

Toeristenbelasting *

X

*Zie toeristenbelasting onder het kopje beleid

41

Inkomsten Het volgende overzicht geeft een totaalbeeld van de begrote opbrengsten belastingen en leges uit lokale heffingen in 2025, gespecificeerd per belastingsoort. Geraamd 2024 (x € 1.000,--)

% van het totaal

OZB Eigenaren woningen:

-6.471

31,8%

OZB Eigenaren niet-woningen:

-2.564

12,6%

OZB Gebruikers niet-woningen:

-1.724

8,5%

-27

0,1%

-10.786

53,0%

Rioolheffing

-3.008

14,8%

Afvalstoffenheffing

-4.077

20,0%

Totaal overige woonlastennota

-7.085

34,8%

Precariobelasting

0

0,0%

Forensenbelasting

-120

0,6%

Totaal overige belastingen

-120

0,6%

-1.016

5,0%

Wijziging bestemmingsplannen

-61

0,3%

Leges burgerzaken

-378

1,9%

Begraafplaatsrechten

-260

1,3%

Marktgelden en standplaatsvergoedingen

-34

0,2%

Leges kabels en leidingen

-540

2,7%

Leges overig

-11

0,1%

Vaarvergunningen

-74

0,4%

-2.374

11,7%

-20.365

100,0%

Omschrijving

RZB Roerende Zaakbelasting Totaal OZB/RZB

Bouwleges

Totaal overige publiekrechtelijke heffingen Totaal inkomsten

42

Beleid Algemeen Uitgangspunten voor belastingen zijn: • Belastingtarieven worden met niet meer dan het inflatiepercentage verhoogd; • Belastingtarieven waar individuele producten en diensten tegenover staan zijn niet hoger dan kostendekkend. Verblijfsbelasting Het college verstrekte in het collegeprogramma 2022 – 2026 de opdracht om te onderzoeken of er andere inkomstenbronnen mogelijk zijn om een financieel gezonde gemeente te blijven. In dit licht is besloten om verblijfsbelasting (toeristen & internationale werkers) in te stellen. De intentie is om de opbrengst van deze heffing te gebruiken voor het op peil houden van sector gerelateerde voorzieningen, zoals de continuïteit van Nieuwkoop Marketing, onderhoud fiets- en wandelpaden, bewegwijzering etc. De gemeenteraad bepaalt in hoeverre de opbrengsten uit deze heffing terug zullen gaan vloeien naar de sector. Met de invoering van de verblijfsbelasting per 1 januari 2025 verwachten wij een groot deel van de kosten die verband houden met toeristisch – recreatieve doeleinden te dekken. Onroerendezaakbelasting De begroting van de onroerendezaakbelasting (OZB) gaat niet uit van een tarief, maar van een opbrengst. De uitwerking van de begrote opbrengst in een tarief volgt bij de jaarlijkse vaststelling van de belastingverordeningen en tarieven.

De gedachte hierachter is dat de totale OZB-opbrengst niet mag veranderen als gevolg van waarde fluctuaties op de onroerendgoedmarkt (WOZ-waarde). Algemeen uitgangspunt is een jaarlijkse indexering van de OZB-opbrengst met het inflatiepercentage (voor 2025: 2,2%). Daarnaast is in de kadernota besloten dat de OZB-opbrengst vanaf 2025 structureel extra stijgt met € 250.000, dit komt neer op 2,5%. Een uitbreiding van het WOZ-areaal (omvang van de voorraad WOZ-objecten) leidt tot een evenredige uitbreiding van de OZB-opbrengst. Roerende zaakbelasting Wettelijk is bepaald dat de tarieven van de roerende zaakbelasting (RZB) gelijk moeten zijn aan die van de OZB. Voor de RZB tarieven geldt dan ook hetzelfde als voor de OZB tarieven. Rioolheffing Conform het algemene uitgangspunt stijgt de rioolheffing in 2025 met de inflatie (2,2%). Daarnaast is bij de Kadernota besloten om de kwijtschelding rioolheffing voortaan mee te nemen bij de berekening van de kostendekkendheid. Aan kwijtschelding is € 55.000 begroot, dat betekent dat de tarieven rioolheffing met 1,85% extra stijgen. Afvalstoffenheffing Conform het algemene uitgangspunt stijgt de afvalstoffenheffing in 2025 met de inflatie (2,2%). Daarnaast is bij de Kadernota besloten om de kwijtschelding afvalstoffenheffing voortaan mee te nemen bij de berekening van de kostendekkendheid. Aan kwijtschelding is € 60.000 begroot.

Dat betekent dat de tarieven afvalstoffenheffing met 1,80% extra stijgen. Forensenbelasting Conform het algemene uitgangspunt stijgt de forensenbelasting in 2025 met de inflatie (2,2%).

43

Leges Algemeen uitgangspunt bij de leges is de jaarlijkse indexering met het inflatiepercentage (2,2%). Uitzonderingen hierop zijn leges die gebonden zijn aan wettelijke tarieven en leges waarvoor uitdrukkelijk voor een ander beleid is gekozen. In de kadernota is besloten om de begraafplaatsrechten met € 85.000 extra te laten stijgen. Verder continueren we voor de omgevingsvergunningen (bouw) het egalisatiebeleid waarin we de invloed van fluctuaties van kosten en opbrengsten op de tarieven enigszins proberen te matigen. Dit doen we door stortingen in en onttrekkingen aan de egalisatiereserve omgevingsvergunningen.

44

Kostendekkendheid van de rioolheffing Nr.

Omschrijving

Begroting 2025

1

Kosten aanleg, onderhoud en beheer gemeentelijke riolering

2

Toerekenbare BTW

294

3

Kosten van overhead

773

4

Toerekening rente

98

5

Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)

17

6

Totaal kosten

3.704

7

Opbrengsten belastingen / leges

-3.064

8

Overige opbrengsten

-566

9

Totaal opbrengsten

-3.630

10

Verschil

11

Kostendekkendheid

2.523

74 98%

45

Kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing Nr.

Omschrijving

Begroting 2025

1

Kosten van inzameling en verwerking van afval

2

Toerekenbare BTW

523

3

Kosten van overhead

332

4

Toerekening rente

0

5

Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)

16

6

Totaal kosten

4.456

7

Opbrengsten belastingen / leges

-4.138

8

Overige opbrengsten

-310

9

Totaal opbrengsten

-4.448

10

Verschil

11

Kostendekkendheid

3.586

8 100%

Kostendekkendheid van de begraafrechten Nr.

Omschrijving

Begroting 2025

1

Kosten taakveld begravingen

295

2

Kosten van overhead

83

3

Toerekening rente

2

4

Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)

0

5

Totaal kosten

380

6

Opbrengsten belastingen / leges

-260

7

Overige opbrengsten

-39

8

Totaal opbrengsten

-299

9

Verschil

10

Kostendekkendheid

80 79%

46

Kostendekkendheid van de Leges onder Titel 1: persoons- en reisdocumenten en commerciële vergunningen Begroting 2025

Nr.

Omschrijving

1

Kosten van de dienstverlening gericht op: 1.1. burgerlijke stand 1.2. reisdocumenten 1.3. rijbewijzen 1.4. verstrekkingen uit de Basisregistratie Personen 1.5. verstrekkingen uit het Kiezersregister 1.6. verstrekkingen op grond van Wet bescherming persoonsgegevens 1.7. bestuursstukken 1.8. vastgoedinformatie 1.9. overige publiekszaken 1.10. gemeentearchief 1.11. huisvestingswet 1.12. leegstandwet 1.13. gemeentegaranties 1.14. marktstandplaatsen 1.15. winkeltijdenwet 1.16. kansspelen 1.17. kinderopvang 1.18. telecommunicatie, kabels en leidingen 1.19. verkeer en vervoer 1.20. diversen

2

Kosten van overhead

3

Toerekening rente

0

4

Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)

0

5

Totaal kosten

6

Opbrengsten belastingen / leges

-952

7

Overige opbrengsten

-500

8

Totaal opbrengsten

-1.452

9

Verschil

1.605

10

Kostendekkendheid

48%

2.335

721

3.057

47

Kostendekkendheid van de Leges onder titel 2: omgevingsvergunningen Begroting 2025

Nr.

Omschrijving

1

Kosten taakvelden titel 2

2

Kosten van overhead

3

Toerekening rente

0

4

Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)

0

5

Totaal kosten

2.152

6

Opbrengsten belastingen / leges

-1.016

7

Overige opbrengsten

-372

8

Totaal opbrengsten

-1.388

9

Verschil

10

Kostendekkendheid

1.412 740

764 64%

Kostendekkendheid van de Leges onder titel 3: dienstverlening Europese richtlijnen en APV Begroting 2025

Nr.

Omschrijving

1

Kosten taakvelden titel 3: 3.1 horeca 3.2 evenementen of markten 3.3 prostitutiebedrijven 3.4 smart-, head-, of growshops 3.5 huisvestingwet 2014 3.6 leefmilieuverordening 3.7 brandbeveiligingsverordening 3.8 standplaatsen en gebruik van de (openbare) weg 3.9 in deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking 3.10 diversen

4

2

Kosten van overhead

98

3

Toerekening rente

0

4

Perceptiekosten (heffing en invordering door SVHW)

0

5

Totaal kosten

102

48

6

Opbrengsten belastingen / leges

-11

7

Overige opbrengsten

0

8

Totaal opbrengsten

-11

9

Verschil

91

10

Kostendekkendheid

11%

Lokale lastendruk Algemeen In de onderstaande tabel staat de ontwikkeling van de woonlasten voor een gemiddeld huishouden. Onder een gemiddeld huishouden verstaan wij het volgende: de gemiddelde WOZ-waarde van een koopwoning stellen we op € 532.000 (Bron: Atlas lokale lasten - COELO) • een gemiddeld huishouden bestaat uit drie personen Ontwikkeling van woonlasten 2024

2025

OZB

567

594

Rioolheffing

227

236

Afvalstoffenheffing

353

366

Totale woonlasten

1.150

1.196

Wijzigingen t.o.v. 2024

4,31%

De belastingen stijgen met inflatie (2,2%), de OZB wordt extra verhoogd met 2,5%, rioolheffing met 1,85% en afvalstoffenheffing met 1,80%. De genoemde tarieven zijn een inschatting, de exacte tariefsverhoging wordt later dit jaar berekend bij de vaststelling van de belastingverordeningen.

49

Regionale vergelijking woonlastendruk In onderstaande tabel vergelijke we de woonlasten voor een gemiddeld huishouden in de gemeente Nieuwkoop met die van andere gemeenten in de Rijnstreek. Tarieven 2024 van Nieuwkoop en vergelijkbare gemeenten Bedragen (x € 1.000,--)

Percentage OZB

Bedrag OZB

Afvalstoffenheffing

Rioolheffing

Gemiddelde waarde koopwoning

Totaal woonlasten

Alphen a/d Rijn

0,0773%

337

330

280

436.000

947

Nieuwkoop

0,1066%

567

353

227

532.000

1.146

Kaag en Braassem

0,0900%

483

365

303

537.000

1.151

BodegravenReeuwijk

0,1280%

648

373

351

506.000

1.372

Gemiddeld

0,1005%

509

355

290

502.750

1.154

Bron: Atlas lokale lasten - COELO Een gemiddeld huishouden bestaat uit drie personen. Kwijtscheldingsbeleid In de beleidsregels voor kwijtscheldingen van de gemeente Nieuwkoop is onder andere geregeld dat: • kwijtschelding van opgelegde heffingen kan worden verleend voor afvalstoffenheffing (regulier huishoudelijk afval) en rioolheffing; • in afwijking van artikel 16, eerste lid, van de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990, het percentage voor de berekening van de kosten van bestaan wordt vastgesteld op 100 procent; • kwijtschelding ook kan worden verleend aan natuurlijke personen die een bedrijf of zelfstandig beroep uitoefenen. Verder is in de beleidsregels de mogelijkheid opgenomen voor automatische kwijtschelding. In Nieuwkoop laten we de geautomatiseerde kwijtscheldingstoets uitvoeren door het Inlichtingenbureau, dat diverse bestanden met elkaar combineert. Met de toets is eenvoudig vast te stellen of iemands inkomen en vermogen zijn veranderd ten opzichten van het voorgaande jaar. Wordt geen verandering waargenomen, dan kan direct opnieuw kwijtschelding worden verleend. De inwoner hoeft dan niet zelf opnieuw kwijtschelding aan te vragen, vandaar de term 'automatische kwijtschelding'. De uitvoering van het kwijtscheldingsbeleid is uitbesteed aan het SVHW en maakt onderdeel uit van de dienstverleningsovereenkomst (DVO).

In de begroting 2025 wordt rekening gehouden met € 115.000.

50

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen De paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn om (grote) risico’s of samenloop van risico’s op te vangen. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bestaat uit drie onderdelen: 1. Een berekening van de beschikbare middelen om risico's op te vangen, de zogenaamde beschikbare weerstandscapaciteit. 2. Een inventarisatie van de financiële risico's die de gemeente loopt, de zogenaamde benodigde weerstandscapaciteit. 3. Een beeld van de financiële positie van de gemeente, weergegeven aan de hand van een verzameling ratio's. Er is meer aandacht besteed aan de inventarisatie van de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit. Bij de risico-inventarisatie moet aangetekend worden dat dit een doorlopend proces is waarbij onzekerheid een kernbegrip is; het gaat om inschattingen van situaties die zich mogelijk in de toekomst kunnen voordoen. Naast een indicatie van de financiële omvang van die risico’s en onze mogelijkheden van de gemeente om die op te vangen is de inventarisatie ook van belang voor het versterken van het risico-bewustzijn van de organisatie. Actuele Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit is het totaal aan middelen dat we kunnen inzetten om de financiële gevolgen van voorkomende risico’s op te vangen zodra die zich voordoen.

Bij het samenstellen van deze paragraaf is van de reserves, veruit de belangrijkste bron van de weerstandscapaciteit, opnieuw beoordeeld of deze als onderdeel van de weerstandscapaciteit benoemd moeten en kunnen worden. Omschrijving (x € 1.000,--)

Begroting 2025

Algemene reserve vrij besteedbaar

4.069

Reserve weerstandsvermogen

3.000

Reserve Frictiekosten personeel

63

Reserve WMO

50

Reserve Herwaardering investeringen maatschappelijk nut Reserve frictiekosten omgevingsdienst West-Holland

7.768 17

Reserve Dekking risico's Woningbouw

2.000

Saldo meerjarenbegroting

1.806

Onvoorzien

28

Weerstandscapaciteit

18.801

51

Volgens de begroting 2025 heeft de gemeente Nieuwkoop op 31 december 2025 een weerstandscapaciteit van € 18.801 mln. Risico inventarisatie De risico inventarisatie bevat risico's die financieel gekwantificeerd kunnen worden. Om een beeld te geven van de aard en de omvang van de risico's zijn hieronder de grootste risico's kort omschreven. Het gaat om risico's die financiële gevolgen kunnen hebben van meer dan € 50.000. Bij de risico-inventarisatie is een begin gemaakt met een meer gestructureerde wijze van kijken naar risico’s. Daarbij is ook meer aandacht voor beheersmaatregelen en de kans dat bepaalde risico’s zich gaan voordoen. Ook besteden we aandacht aan risico’s die niet primair financieel van aard zijn. Risicobedrag 2025 (x € 1.000,--)

Gebeurtenis / Situatie

Programma

Verlies op grondexploitaties

1. Ruimtelijke ontwikkeling

2.682

Gevolgen voor grondexploitaties en projecten van aangescherpte rekenregels gecumuleerd geluid voor woningbouw. Ontwikkelingen zijn afhankelijk van de ministeriële keuzes die worden gemaakt met de Luchtvaartnota 2020-2050 en de aanvullingsregeling Geluid Omgevingswet.

1. Ruimtelijke ontwikkeling

1.341

1. Ruimtelijke ontwikkeling

1.341

Na het vervallen van het Programma Aanpak Stikstof (eind mei 2019) is sprake van onzekerheid door wisselend stikstofbeleid van Rijk en provincie. Dit vraagt om maatwerkoplossingen op project- en gebiedsniveau. Het stikstofbeleid is continu in beweging en dit onderwerp blijft een risicofactor met een grote kans op (extra) kosten. Vooralsnog zijn er geen gemeentelijke projecten afgevallen als gevolg van de stikstofproblematiek. Een en ander vraagt echter wel meer werk, meer (onderzoeks)kosten en het steeds waarborgen van de oorspronkelijke situatie zodat de bestaande uitstoot kan worden meegenomen ten behoeve van saldering.

Risico's Jeugdwet

3. Sociaal domein

500

Toename van de kosten van de Wmo door de vergrijzing en abonnementstarief.

3. Sociaal domein

90

52

Niet in aanmerking komen voor compensatieregeling Participatiewet bij overschrijding boven de 7,5% van het Buigbudget. Daarnaast is het eigen risico voor een tekort op het buigbudget voor de helft afgeraamd.

3. Sociaal domein

252

Uitval technische voorzieningen (ict ruimtes, bekabeling, datalijnen).

5. Bedrijfsvoering

125

Informatiebeveiligingsincident, digitale informatie onvoldoende toegankelijk, of digitale informatie wordt oneigenlijk gebruikt of verstrekt.

5. Bedrijfsvoering

750

Moeite met werven goed gekwalificeerde medewerkers door krapte op de arbeidsmarkt. Bij resterende financiële impact is een bedrag opgenomen voor de extra werving en selectiekosten die komen kijken bij de inzet van een searchbureau.

5. Bedrijfsvoering

70

Te ontvangen dividend Alliander.

6. Algemene dekkingsmiddelen

200

Hogere rente dan nu in de ramingen is opgenomen. Bij een rentestijging van 1% en een kans van 50% bedraagt het risico € 1 miljoen.

6. Algemene dekkingsmiddelen

1.000

Lagere opbrengst heffingen door jaarlijkse fluctuaties in hoeveelheden.

6. Algemene dekkingsmiddelen

50

Totaal

8.401

53

Weerstandsvermogen De ratio weerstandsvermogen, ook wel de weerstandsratio genoemd, wordt als volgt berekend: Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit / Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van het voorgaande is de actuele weerstandsratio van de gemeente Nieuwkoop: Ratio weerstandsvermogen = 18.801.000 / 8.401.000 = 2,24 Waarderingstabel weerstandsvermogen (bron: Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) Waarderingscategorie

Ratio weerstandsvermogen

Betekenis

A

> 2,0

Uitstekend

B

1,4 < x < 2,0

Ruim voldoende

C

1,0 < x < 1,4

Voldoende

D

0,8 < x < 1,0

Matig

E

0,6 < x < 0,8

Onvoldoende

F

< 0,6

Ruim onvoldoende

Volgens de waarderingstabel plaatst een ratio van 2,24 de gemeente Nieuwkoop in de categorie A Uitstekend. Beeld van de financiële positie Met de weerstandsratio is nog lang niet alles gezegd over de financiële positie in brede zin. Om daarvan een beeld te krijgen kunnen we een aantal andere ratio's raadplegen. Het BBV schrijft voor dat doel de volgende ratio's voor. Ratio

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Netto schuldquote

17,16%

20,72%

9,59%

38,19%

54,89%

69,65%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

11,59%

15,86%

5,96%

33,41%

50,03%

64,81%

Solvabiliteitsratio

51,95%

55,05%

52,37%

43,35%

41,48%

39,15%

Grondexploitatie

45,58%

-3,31%

-8,00%

2,09%

2,61%

8,58%

Structurele exploitatieruimte

6,22%

2,59%

3,75%

1,10%

0,23%

-0,52%

Belastingcapaciteit

98,82%

99,39%

101,38%

101,38%

101,38%

101,38%

54

Het verloop van de ratio's ontwikkelt zich naarmate de gemeente zich financieel ontwikkelt. Ieder besluit met financiële gevolgen verandert iets aan de (toekomstige) financiële positie van de gemeente en dus ook aan een ratio die daar uitdrukking aan geeft. De ratio’s zijn berekend met het door de provincie beschikbaar gestelde Rekenmodel financiële kengetallen. Het BBV schrijft de hieronder beschreven ratio's voor. Netto schuldquote De netto schuldquote zegt iets over de mate waarin het inkomen van de gemeente toereikend is om aan de schuldverplichtingen te voldoen. De netto schuldquote is een percentage dat tot stand komt door het totale vreemde vermogen te delen door de totale baten uit de gemeentelijke exploitatie. Bij een netto schuldquote hoger dan 130% is sprake van een hoge schuld. Onder de 100% is sprake van een gemiddelde tot lage schuld. Vanaf 2025 stijgt de schuldquote als gevolg van de financieringsbehoefte / het investeringsprogramma o.a. vanuit het coalitie akkoord. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Bij de 'Netto Schuldquote Gecorrigeerd Voor Alle Verstrekte Leningen' wordt het vreemde vermogen verminderd met de doorgeleende gelden (leningen van de gemeente aan derden). De begrote netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen wijkt nauwelijks af van de netto schuldquote wanneer er sprake is van weinig doorgeleende gelden.

Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft weer in hoeverre het totaal van de activa is gefinancierd met eigen middelen. De ratio wordt berekend door het Eigen Vermogen te delen door het totale vermogen. De begrote solvabiliteitsratio aan het einde van 2025 bedraagt 52,37% en voldoet aan het bij de begroting 2016 door de raad genomen besluit dat deze meer dan 40% moet bedragen. Door het ambitieuze investeringsvolume komt de solvabiliteitsratio vanaf 2028 onder 40%. Grondexploitatie Deze indicator geeft de relatieve hoogte van de voorraad bouwgrond en het onderhanden werk (de grondpositie) in de grondexploitaties aan. De waarde van de grondpositie wordt gedeeld door de totale baten uit de gemeentelijke exploitatie. Hoe groter de grondpositie in verhouding tot de totale gemeentelijke baten, hoe groter het verhoudingsgewijze risico dat de gemeente loopt in de grexen. De begrote ratio grondexploitatie aan het einde van 2025 bedraagt -8% vanwege een negatieve waarde van grondexploitaties. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal ’structurele exploitatieruimte’ geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting/jaarrekening is, afgezet tegen de inkomsten. Als norm voor gezond begrotingsevenwicht kan 0,6% van de algemene dekkingsmiddelen gehanteerd worden.

Deze norm is gebaseerd op de vuistregel die bij art.12- gemeenten gehanteerd wordt voor de bepaling van de ruimte in de begroting om structurele tegenvallers op te vangen. We zetten de structurele ratio af tegen de hiervoor genoemde 0,6%. In 2025 bedraagt de begrote structurele exploitatieruimte 3,75%, maar daalt naar - 0,52% in 2028. De dalende uitkering uit het gemeentefonds en de stijgende rentekosten zijn hiervan de belangrijkste oorzaken.

55

Belastingcapaciteit De ruimte die een gemeente heeft om de belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het COELO (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Tot de woonlasten behoren de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten van een meerpersoonshuishouden te vergelijken met het landelijk gemiddelde in het voorgaande jaar en de uitkomst uit te drukken in een percentage. Uit de berekening blijkt dat in 2025 de belastingcapaciteit 101,38% is. Dat betekent dat in Nieuwkoop de belastingdruk 1,38% boven het landelijk gemiddelde ligt. In de jaarrekening 2023 was dit 1,69%. Kengetallen in samenhang De verschillende financiële indicatoren en kengetallen geven in samenhang een beeld van de financiële positie van onze gemeente. Ons beleid is erop gericht te voorkomen dat de financiële positie verslechtert en Nieuwkoop in een situatie komt waarin beleidsinhoudelijke concessies (bezuinigingen) noodzakelijk zijn. Dat beleid krijgt vorm in het streven naar voldoende structurele ruimte in de exploitatie, een gezonde schuldpositie en solvabiliteit, en een verstandige omgang met het eigen vermogen en de grondexploitaties.

Op dit moment, zomer 2025, zien we binnen de termijn van de meerjarenbegroting een verslechtering van de exploitatieruimte en ook andere kengetallen ontwikkelen zich negatief. Dit is deels het natuurlijke gevolg van (voorgenomen) investeringen die in het belang zijn van de Nieuwkoopse samenleving. Daarnaast ondervinden we de gevolgen van niet beïnvloedbare ontwikkelingen zoals de daling van de uitkering uit het gemeentefonds, de toegenomen inflatie en de gestegen rente.

56

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Deze paragraaf geeft aan hoe kapitaalgoederen in gemeentelijk eigendom worden beheerd. In de Financiële verordening 2023 ex. artikel 212 van de Gemeentewet staat in Artikel 21 dat het college de verplichte onderdelen op grond van artikel 12 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten opneemt bij de begroting en jaarstukken. De beheerplannen per element (kapitaalgoederen) in de openbare ruimte vormen het beleidskader voor het beheer en het beoogde onderhoudsniveau van deze elementen in de openbare ruimte. Uitvoering van deze beleidskaders moet leiden tot een bestendige situatie waarin deze kapitaalgoederen worden onderhouden volgens de vastgestelde functionaliteit en kwaliteitsniveau (schoon, heel en veilig), waarbij de totale kosten in beeld worden gebracht. Het beleidskader voor de kapitaalgoederen bevat per kapitaalgoed: • De grootte van het areaal; • Het besloten onderhoudsniveau; • De huidige staat van onderhoud, zoals de technische beoordeling en schouw van de kwaliteit van het kapitaalgoed; • De werkzaamheden die we voor de instandhouding van het kapitaalgoed moeten doen; • Het scenario voor onderhoud van kapitaalgoederen; • De kosten van de instandhouding van het kapitaalgoed, zoals klein- en groot onderhoud en vervangingskosten. Beleidskader De openbare ruimte is het visitekaartje van de gemeente.

Het bepaalt mede of er sprake is van een aantrekkelijke woon-, werk- en leefklimaat. Voor bedrijven en bewoners is de kwaliteit van de buitenruimte een reden om zich wel of niet ergens te vestigen. De kwaliteit van de woonomgeving beïnvloedt, bewust of onbewust, zelfs het gedrag van mensen. Bovendien is bekend dat de economische waarde van de gemeente mede afhankelijk is van de kwaliteit en uitstraling van het openbaar gebied. Al met al voldoende redenen om goed voor onze openbare ruimte te zorgen. Een zorg waarbij veel partijen betrokken zijn en waarmee nogal wat geld gemoeid is. Een zorg die vraagt om afstemming, doelmatige besteding van middelen en een planmatige aanpak. De dashboards vanuit 'waar staat je gemeente' dienen als sturingsmiddel voor het planmatig onderhoud. Evenals de meldingen die via o.a. Verbeterdebuurt en het klantcontactcentrum binnenkomen. Waar mogelijk zetten we in op een integrale wijkaanpak waarin actuele thema’s zoals klimaatadaptatie, energietransitie en duurzaamheid worden meegenomen. De beheerplannen zijn er op gericht om het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Dit is kwaliteitsniveau ‘sober en doelmatig‘, vergelijkbaar met niveau B volgens de CROW richtlijnen. Bij winkelcentra en ouderencentra kwaliteitsniveau ‘goed‘, vergelijkbaar met niveau A.

De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid, toegankelijkheid en duurzame instandhouding. Wat het kost Het onderhoud van kapitaalgoederen wordt onderverdeeld in regulier onderhoud, groot onderhoud en rehabilitatie/reconstructie. De huidige bedragen in de begroting zijn gebaseerd op de nu vastgestelde plannen inclusief eventuele mutaties. Bij de actualisatie of

57

bij het opstellen van nieuwe beleids- en beheerplannen worden de financiële kaders opnieuw vastgesteld, met een doorrekening van 20 jaar voor de Voorzieningen en Reserves. Zodoende worden de activiteiten en de middelen op elkaar afgestemd om de kapitaalgoederen in de openbare ruimte duurzaam in de tijd te onderhouden. Regulier onderhoud Dit betreft werkzaamheden en maatregelen van kort cyclisch karakter, zoals het verhelpen van meldingen en schadeherstel. Goed, consequent uitgevoerd regulier onderhoud is levensduur verlengend. De kosten worden gedekt uit de beheer- en onderhoudsbudgetten, exploitatie, die jaarlijks in de begroting beschikbaar worden gesteld. Groot Onderhoud Hieronder vallen de werkzaamheden die ervoor zorgen dat de kapitaalgoederen tijdens hun levensduur in goede staat blijven. De kosten voor deze werkzaamheden worden gedekt uit de verschillende voorzieningen. Deze voorziening wordt jaarlijks gevoed met een dotatie uit de begroting, waarmee pieken en dalen in de uitgaven worden geëgaliseerd binnen die voorzieningen. Bij de actualisatie van de beheerplannen kan de omvang van de dotatie wijzigen. Rehabilitaties/reconstructies Dat is het totaal van een kapitaalwerk aan het eind van de levensduur of het uitvoeren van levensduur verlengende maatregelen. Deze investeringen van maatschappelijk nut worden geactiveerd en in een aantal jaar afgeschreven.

Op basis van het investeringsplan 2024 2028 zijn de investeringsbedragen geraamd en de cumulatieve kapitaallasten berekend. Bij rehabilitaties/reconstructies passen we zoveel mogelijk het ‘wijkgericht’ werken toe. Dit betekent dat het vernieuwen van zoveel mogelijk kapitaalgoederen in één keer wordt uitgevoerd. Hiermee is de gehele woonstraat/wijk weer up-to-date. Wegen Asfaltwegen

698.000 m2

Klinkerwegen

874.0000 m2

Cementbeton

8.500 m2

Half verharding

5.800 m2

Bermen (incl. bloemrijk in de wijk

1.000.000 m2

Hondenbeleid Bebording/palen

210 stuks

Straatmeubilair Prullenbakken

374 stuks

Banken

296 stuks

58

Picknicktafels

65 stuks

Hekwerken

14 km

Verkeer Verkeersborden

4.100 stuks

Straatnaamborden

1.020 stuks

Bewegwijzering

545 stuks

Snelheidsdisplays

23 stuks

Verkeerstellers

3 stuks

Elektrische oplaadpalen (geen eigendom) 77 stuks (waarvan 54 Allego en 23 PARKnCHARGE) Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan Wegen 2021 - 2025 is erop gericht de staat van wegen op het vastgestelde onderhoudsniveau te houden. Voor onkruidbestrijding op verharding zorgen we voor een adequate, functionele aanpak, waarbij onkruid cyclisch wordt bestreden van de verharding met heet water. Dit draagt bij aan een duurzame instandhouding van het wegareaal. De bermen maken onderdeel uit van de weg en kennen eveneens een onderhoudsregime. Het onderhoud van de bermen is gericht op de veiligheid van de weggebruikers. Daarnaast is het maaien van de bermen gericht, naast de veiligheid, op het vergroten van de biodiversiteit door het maaisel af te ruimen. Hierdoor ‘verschraalt’ de bodem waardoor bloemen en kruiden beter kunnen groeien en bloeien. Maatschappelijke doelstellingen Een kwalitatief goede infrastructuur draagt bij aan het welzijn, mobiliteit en de veiligheid van inwoners. Een functionele en goed onderhouden infrastructuur is van groot economisch belang en draagt er toe bij dat onze gemeente een aantrekkelijke gemeente is om in te wonen, te werken en te recreëren. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Het vastgestelde kwaliteitsniveau in het Beheerplan wegen 2021 - 2025 sluit aan op de maatschappelijke doelstelling.

Met de vaststelling van dit beheerplan is ook het budget, dat jaarlijks nodig is om de wegen op het vastgestelde niveau te onderhouden, geactualiseerd. In de doorrekening van dit budget is extra rekening gehouden met beleidsuitgangspunten voor kwaliteit, geluidshinder en trillinghinder. In 2025 wordt het nieuwe beheerplan 20252029 aangeboden aan de gemeenteraad. Beheerplan Het beheer- en beleidsplan wegen 2021 - 2025 is op 3 juni 2021 vastgesteld. Bij het opstellen van dit beheerplan is invulling gegeven aan het levenscyclus beheer en is de projectplanning ingestoken op het borgen van integraliteit tussen de beheerdisciplines. Ook is invulling geven aan het verhelpen van de knelpunten die uit het Gemeentelijk Verkeersen Vervoersplan (GVVP) naar voren kwamen. De belangrijkste beleidsuitgangspunten uit het beheerplan zijn:

59

•

De wegen worden beheerd op kwaliteitsniveau; A: voor winkelgebieden en locaties met voorzieningen voor ouderen. B: voor alle overige wegen. • Voor de beheerstrategie is er invulling gegeven aan het levenscyclus beheer. Hierin is bepaald waar in de levenscyclus alle verhardingen zich bevinden en het toekomstig onderhoud geprojecteerd voor de komende 25 jaar. Hiermee wordt het uit te voeren onderhoud geoptimaliseerd en de voorziening verantwoord. • Groot onderhoud en reconstructies worden zoveel mogelijk wijkgericht en integraal gepland. Dit levert kansen op voor verschillende beheerdisciplines om elkaar te versterken in maatschappelijke uitdagingen als klimaatadaptatie en duurzaamheid. Ook is de uitvoeringsplanning van het beheerplan integraal afgestemd met de waterschappen. • Door de integrale afstemming tussen wegen en verkeer wordt de slagkracht vergroot van de aanpak van verkeersonveilige situaties. Daarnaast wordt het beleid doorgezet om de essentiële herkenbaarheidskenmerken van de snelheidsregiems te borgen binnen ons wegareaal. De hoeveelheid grijze wegen waarvan niet geheel duidelijk is welk snelheidsregiem van toepassing is wordt hiermee verminderd. • Er wordt invulling gegeven aan duurzaamheid door op de projecten maatwerk te leveren op het gebied van klimaatadaptatie en circulariteit.

In het beheerplan is budget opgenomen voor onderzoeken om dit maatwerk te kunnen leveren. Vanuit het 'Programma van eisen openbare ruimte' wordt aangestuurd op toepassing van duurzame materialen. • Door alle ontwerpen van het groot onderhoud en de reconstructies te toetsen op toegankelijkheid, wordt dit onderwerp beter geborgd binnen de projecten. De uitgangspunten voor het beheer van de bermen staan in het Beleids- en beheerplan Openbaar Groen 2021 - 2025. Wat wij ervoor gaan doen In het beheerplan wegen 2021-2025 is een uitvoeringsparagraaf opgenomen. Hierin staat een overzicht van de projecten welke we binnen de betreffende planperiode uitvoeren. Onderstaand een overzicht van de actuele projecten voor 2025. Er wordt onderscheid gemaakt in de voorbereiding en de uitvoering van projecten. Vaak vindt dit niet plaats in hetzelfde begrotingsjaar.

Onderstaand groot- en planmatig klein onderhoud zijn gepland in 2025: • Parkpad rond de Heemtuin (Weissenbruchlaan) • Groot onderhoud kerkweg buiten de bebouwde kom, Ter Aar • Planmatig klein onderhoud Kerkweg Nieuwveen • Planmatig klein onderhoud Willem de Zwijgerlaan • Planmatig klein onderhoud Halve Roe Reconstructies gepland in 2025: • Dijkversterking Ruigekade • Dijkversterking Noordeinde Zevenhoven • Reconstructie Lindelaan , Esdoornlaan, Iepenstraat • Ter Aar Zuid West • Roerdomplaan • Reconstructie Milandweg • Pad rondom sportpark de Dulen • Ursulapad • Reconstructie Noordsebuurt Noorden

60

Financiële ontwikkeling Algemene opmerking: De opbrengsten uit vergunningen en/of instemmingsbesluiten vanuit kabels en leidingen worden bij het afsluiten van de jaarrekening naar de voorziening wegen geboekt ter compensatie van de gemaakte onderhoudskosten. Wat het kost Bedragen x € 1.000 Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Regulier onderhoud

55

55

55

55

Groot onderhoud/ rehabilitaties

606

2.043

2.336

1.003

2.412

1.318

2.714

2.930

281

394

454

454

Wegen

Vervangingsinvesteringen Kapitaallasten

Voorziening toereikend: ja Openbare verlichting Masten

6.342 stuks

Armaturen

6.449 stuks

Gewenst kwaliteitsniveau Het beleid voor en daarmee het gewenste kwaliteitsniveau van de Openbare Verlichting (OV) staat beschreven en is vastgelegd in het nieuwe beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2025 – 2029. Het plan wordt in oktober 2024 aangeboden aan de raad ter vaststelling. De milieudoelstellingen zijn vastgelegd in het Energieakkoord Holland Rijnland. De belangrijkste beleidsuitgangspunten voor de instandhouding van de OV zijn: duurzaam en doelmatig verlichten en de installatiekwaliteit goed op peil houden. In de kadernota 2024 is vastgesteld dat het gehele openbare verlichtingen areaal wordt omgebouwd naar Ledverlichting. Door het volledige areaal om te zetten naar Led besparen we jaarlijks op energie- onderhoudskosten. Door nu te kiezen voor een telemanagement systeem kunnen de energiekosten nog meer dalen doordat de verlichting dimbaar is op specifieke tijden en plekken. Dit verbetert eveneens de leefomgeving voor onze inwoners, de flora en fauna. In 2025 starten we met het ombouwen. Dit loopt door in 2026. Maatschappelijke doelstellingen Functionele en goed onderhouden openbare verlichting draagt bij aan de uitstraling van de openbare ruimte en de sociale veiligheid. We verlichten waar nodig en zeker niet overal.

In het buitengebied is het naast de veiligheid, ook van belang dat de flora en fauna zo min mogelijk wordt verstoord vanwege lichtvervuiling en lichthinder.

61

Voortgang in de realisatie van de doelstelling Bij het actualiseren van het beheerplan stellen we een uitvoeringsprogramma op waarbij we het areaal inzichtelijk maken. In 2025 en 2026 wordt de conventionele verlichting vervangen door duurzamere Ledverlichting. Waar mogelijk worden de bestaande Led armaturen voorzien van smart lighting. Op deze manier is het areaal straks compleet Led en besparen we (nog meer) op energie, beperken we de CO2-uitstoot en streven we naar de milieudoelstellingen. Beheerplan De gemeenteraad stelde het huidige beheerplan openbare verlichting op 23 april 2020 vast voor een periode van 5 jaar. In het najaar van 2024 wordt er een nieuw beheerplan bij de raad aangeboden, ter vaststelling. Wij streven in deze beleidsperiode de volgende doelen na: duurzaam verlichten, doelmatig verlichten en smart. De belangrijkste beleidsuitgangspunten zijn: · Bij vervangingen worden energie-efficiënte Led armaturen toegepast met een lichtkleur die de sociale- of verkeersveiligheid verbeteren.

In de nachtelijke uren worden deze gedimd; · Na 2026 is het complete areaal Led en op peil en plannen we de vervangingen van masten en armaturen in de toekomst op basis van de technische levensduur; · Wij passen bij vervanging of nieuwbouw het verlichtingsniveau aan welke minimaal is benodigd conform de NPR13201-1 richtlijn; · We verlichten in het buitengebied alleen daar waar noodzakelijk is vanuit (verkeers) veiligheid. Waar mogelijk saneren we bij vervanging. Wat wij ervoor gaan doen Vanaf 2025 gaan we verder met het led maken van het areaal zowel de masten als de armaturen worden vervangen wanneer deze technisch einde levensduur zijn (mast 50 jaar en armatuur 25 jaar). Wat het kost Bedragen x € 1.000 Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

87

47

47

47

Groot onderhoud

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Vervangingsinvesteringen

2.333

2.333

0

0

61

61

316

316

Openbare Verlichting Regulier onderhoud

Kapitaallasten

Voor Openbare Verlichting is er geen voorziening.

62

Civiele kunstwerken Grotere kunstwerken

84 stuks

Elektrisch mechanisch beweegbare bruggen

4 stuks

Fiets- en voetgangersbruggen

130 stuks

Kleine duikers

100 stuks

Gewenst kwaliteitsniveau Het beleid voor en het gewenste kwaliteitsniveau van de civiele kunstwerken staat in het beleids- en beheerplan Civiele kunstwerken 2021- 2025 (CKW). Het beheerplan CKW is erop gericht de staat van civiele kunstwerken op het vastgesteld onderhoudsniveau te houden. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. De maatregelen die voortkomen uit de diverse inspecties worden bepaald op basis van dit kwaliteitsniveau. Dit is noodzakelijk om de functionaliteit, toegankelijkheid en veiligheid te garanderen. Maatschappelijke doelstellingen Kunstwerken zijn een essentieel onderdeel van de infrastructuur. Een kwalitatief goede infrastructuur draagt bij aan het welzijn, mobiliteit en de veiligheid van inwoners en de bedrijven. Een functionele en goed onderhouden infrastructuur is van groot economisch belang en draagt er toe bij dat de gemeente Nieuwkoop een aantrekkelijke gemeente is om in te wonen, te werken en te recreëren. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Bij het actualiseren van het beheerplan zijn de wettelijk benodigde inspecties uitgevoerd, ook voor beweegbare bruggen. Naar aanleiding van de resultaten zijn de benodigde maatregelen geprioriteerd en in het beheerplan opgenomen. Beheerplan De gemeenteraad stelde 10 december 2020 het beheerplan Civiele Kunstwerken 2021 2025 vast.

Het belangrijkste beleidsuitgangspunt uit het beheerplan is het voldoen aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van veiligheid om de civiele kunstwerken in de gemeente duurzaam in stand te houden. In het beheerplan staan de volgende punten om hier aan te voldoen: · een inventarisatie van de civiele kunstwerken en de kwaliteit er van op basis van inspecties; · een beheerstrategie; · een overzicht van de te nemen maatregelen; · een overzicht van de kosten.

63

Wat wij ervoor gaan doen Op basis van een aantal technische inspecties van alle kunstwerken (houten, stalenbetonnen en elektrisch- mechanische bruggen, duikers) is het beheerplan geactualiseerd met een bijbehorend meerjarig onderhoudsplan. De werkzaamheden die hieruit voortkomen zijn opgenomen in het uitvoeringsplan 2021 - 2025. Voor 2024/2025 staat de vervanging van de volgende bruggen op de planning: · Vervangen van de bovenlaag van de Westveensebrug · Vervangen bruggen in het wandelgebied Nieuwkoop dorp · Vervangen brug Aardamseweg – Weerenstraat · Vervangen brug Molenstraat · Vervangen brug Karperstraat, · Vervangen R4 – gebied Speelveen · Vervangen brug Iepenpad, · Vervangen brug Schoutstraat · Vervangen brug Zuideinde Wat het kost Bedragen x € 1.000 Civiele Kunstwerken

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Regulier onderhoud

79

79

79

79

Groot onderhoud

341

162

78

48

Vervangingsinvesteringen

162

176

271

25

Kapitaallasten

27

59

65

72

Voorziening toereikend: Ja

64

Speelvoorzieningen

Speelplekken

124 stuks

Aantal speel- en sporttoestellen

495 stuks

Skate voorzieningen

4 stuks

BMX parcours

1 stuk

Trapveldjes (voetbal)

23 stuks

Basketbal veldjes

11 stuks

Jeu de Boules banen

7 stuks

Sport & Beweegplekken

9 stuks

Tafeltennistafels

5 stuks

Gewenst kwaliteitsniveau We vinden buitenspelen voor kinderen heel belangrijk. Wij willen een gezonde en actieve leefstijl stimuleren bij onze kleine en grote inwoners in een veilige en aangename omgeving met voorzieningen die uitdagend en voor iedereen toegankelijk zijn. Een leven lang spelen en bewegen. Dit doen we door de buitenruimte veilig, toegankelijk en ook uitnodigend in te richten. De speelplaatsen onderhouden we op niveau A conform de CROW norm. Een onderhoudsniveau dat boven basisniveau ligt, betekent onder andere dat speelvoorzieningen er qua beeld comfortabel en schoon uitzien en qua technische kwaliteit goed in orde zijn. De speelelementen worden jaarlijks gekeurd aan de hand van het attractiebesluit. Bij de uitvoering van beheermaatregelen volgen we een aantal uitgangspunten: · de speelplaatsen zijn schoon, heel en veilig; · de speelplaatsen zijn aantrekkelijk en uitdagend; · waar mogelijk passen we meer groen toe op- en rond de speelplaatsen; · inwoners denken, ontwerpen en beslissen mee als het gaat om hun eigen woonomgeving; · we staan open voor inwonersinitiatieven; · waar mogelijk combineren we spelen en bewegen vanuit het vitaliteitsbeleid. Maatschappelijke doelstellingen De ambitie: Een leven lang spelen en bewegen.

65

Kinderen en jong volwassenen spelen en bewegen veel minder buiten dan voorheen, terwijl het van groot belang is voor de ontwikkeling en gezondheid. Mensen die actief zijn hebben minder kans op overgewicht en bewegen bevordert de lichaamsmotoriek en daarmee de gezondheid. Hiermee sluiten we aan bij het gezondheidsbeleid van de gemeente. We maken in de openbare ruimte voorzieningen die uitnodigen tot actief bewegen voor iedereen. Bijvoorbeeld uitdagende speel- en beweegplekken voor alle leeftijden. In het (door)ontwikkelen van onze omgeving zorgen wij voor voldoende aandacht voor het gezondheidsaspect . We zetten aan tot een actieve leefstijl, spelen, sporten en bewegen. Hier komen speelbeleid, gezondheidsbeleid en de sportvisie samen. Voortgang in de realisatie van de doelstelling In nieuwe woonwijken en op bestaande speellocaties binnen de gemeente worden, in overleg met de omgeving, speelvoorzieningen gerealiseerd waar kinderen avontuurlijk kunnen spelen en die kinderen uitnodigen om buiten te spelen. Ook (jong) volwassen worden uitgedaagd om te bewegen in de openbare ruimte. Beheerplan De raad stelde het beheerplan Spelen 2021 - 2025 is op 3 juni 2021 vast. Vanuit het groenbeheerplan, gezondheidsbeleid, sportvisie en omgevingsvisie zijn er ook raakvlakken met spelen en bewegen.

Onze ambitie is om de raakvlakken zoveel mogelijk te combineren bij beheer en renovatie van speelplaatsen. De speerpunten zijn: · meer groen op de speelplekken (klimaatadaptatie, verkoeling en biodiversiteit verbeteren); · actief spelen stimuleren en indien mogelijk een combinatie maken tussen spelen en bewegen (gezondheid, bewegen voor alle leeftijden); · toegankelijk voor iedereen (mensen met een beperking). Wat wij ervoor gaan doen We gaan op een aantal locaties extra voorzieningen realiseren om het bewegen voor alle leeftijden te stimuleren. Er worden nog drie schoolpleinen bij IKC’s gerealiseerd. Deze schoolpleinen worden onderdeel van de openbare ruimte en zorgen voor een uitbreiding van het areaal. Nieuwe aanleg: · Ter Aar, Dorpsveld natuurspeeltuin · Ter Aar, extra Jeu de boulesbaan (Albert Schweitzerstraat) · Langeraar, IKC de Poel · Nieuwveen, IKC het Veen · Woerdense Verlaat, IKC de Sluis · Nieuwveen, Teylerspark · Nieuwkoop, Bernhardlaan (aanvulling beweegtoestellen) · Nieuwkoop, Meijepark (aanvulling beweegplek) · Nieuwkoop, Lindelaan · Nieuwkoop, Buytewech-Noord · Noorden, Noordse buurtbos · Noordeinde, de Dobbe Renovatie speelplaatsen · Nieuwkoop, Natuurspeeltuin · Ter Aar, Hazelaarstraat · Nieuwkoop, Wilhelminalaan

66

· · · · · · · · ·

Zevenhoven, Witte kwikstaart Langeraar, Schepenstraat Langeraar, van Wassenaarplein Nieuwkoop. Halve roe Nieuwkoop, de Brak Nieuwkoop, Joris Zudde Nieuwkoop, Evenementen terrein Nieuwkoop, Windhaak Ter Aar, Hoogerheijdestraat 34

Wat het kost Bedragen x € 1.000 Speelvoorzieningen

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Regulier onderhoud

118

118

93

93

Groot onderhoud

201

44

243

175

0

0

0

0

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Vervangingsinvesteringen Kapitaallasten Voorziening toereikend: Ja Waterpartijen Watergangen (schonen/baggeren)

125 km

Beschoeiingen

60 km

Baggerdepot

1 stuks

Waterregulerende werken

32 stuks

Fonteinen

4 stuks

Gewenst kwaliteitsniveau Het beheerplan is erop gericht om te voldoen aan de plicht om de waterpartijen met de bijbehorende waterbouwkundige werken te onderhouden op het door de waterschappen vastgestelde niveau zoals is voorgeschreven in de Keur van de waterschappen.

67

Maatschappelijke doelstellingen Bij renovatie van beschoeiingen en baggeren van watergangen wordt ingespeeld op klimaatverandering. Waar mogelijk leggen we natuurvriendelijke oevers aan om water te kunnen bufferen bij hevige regenval en de biodiversiteit te vergroten. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Elk jaar wordt een deel van de bestaande oeverbeschermingen en waterregulerende werken vervangen en een deel van de watergangen gebaggerd middels een cyclus. Beheerplan Het beheerplan Waterpartijen 2020 - 2024 is op 6 februari 2020 vastgesteld. In het vierde kwartaal van 2024 wordt het nieuwe beheerplan bij de raad ter vaststelling aangeboden. Wat wij ervoor gaan doen De werkzaamheden worden volgens het beheerplan uitgevoerd. Voor 2025 staat er een baggercluster op de planning In 2025 vervangen we geen stuwen. Op verschillende locaties vervangen we de bestaande oeverbescherming vervangen. Wat het kost Bedragen x € 1.000 Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Regulier onderhoud

205

205

205

205

Groot onderhoud

54

34

104

102

Investeringen

153

116

222

113

Kapitaallasten

31

36

46

50

Waterpartijen

Voorziening toereikend: ja Nautisch - en vaarwegbeheer Vaarvergunningen verleend plassengebied Nieuwkoop

3.633 stuks

Behoud vaardiepte watergangen (controleren, baggeren)

43.000 m2

Borden vaarregels en route

120 stuks

Borden elektro en

97

68

kanoroutes

stuks

Voorzieningen bij bruggen, bescherming/aanleggen

7 stuks

Loswallen

3 stuks

Betonning

14 stuks

Bakens

3 stuks

Vuilwaterstation

1 stuks

Voor alle voorzieningen voor nautisch beheer en vaarwegbeheer staat de bruikbaarheid en veiligheid voorop. Dit staat gelijk aan de CROW kwaliteitsindeling B, sober en doelmatig. De onderhoudsmaatregelen zijn in hoofdlijnen gericht op veiligheid en duurzame instandhouding. Door de natuurlijke omgeving is enige vorm van beschadiging en verval niet te voorkomen. Dit mag geen belemmering opleveren voor het gebruik van de voorziening. Maatschappelijke doelstellingen Nautisch- en vaarwegbeheer zorgt voor een kwalitatief goede infrastructuur op het water. Dit draagt bij aan het welzijn en de veiligheid van de gebruikers. Als gebruikers het vaarwater in Nieuwkoop als prettig en veilig ervaren draagt dit bij aan een verdere recreatieve ontwikkeling van het gebied. Daarom worden de voorzieningen met een laag kwaliteitsniveau vervangen/aangepast. Een ander belangrijk onderdeel van het nautisch en vaarwegbeheer is het op diepte houden van de vaarwegen. Beheerplan De gemeenteraad stelde het (samengevoegde) beheerplan Recreatieve voorzieningen en vaarwegen 2022-2026 op 15 december 2022 vast. Wat wij ervoor gaan doen Komende beheerperiode wordt de sleuf van Kemp gebaggerd. De andere vaarwegen (volgens vaarwegenverordening) worden gepeild en vervolgens (waar nodig) gebaggerd. Daarnaast vervangen we de BPR bebording op de Nieuwkoopse Plassen.

69

Wat het kost Bedragen x € 1.000 Nautisch- en vaarwegbeheer

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Regulier onderhoud

35

35

35

35

Groot onderhoud

81

15

10

0

Vervangingsinvesteringen

0

0

0

0

Kapitaallasten

1

1

1

1

Voorziening toereikend: ja Riolering

Vrijverval riolen

181 km

Persleiding gemalen

33 km

Vacuümleiding

4 km

Drukriolering buitengebied

80 km

Bergbezinkvoorzieningen

5 stuks

Rioolpompen (minigemalen)

817 stuks

Riool hoofdgemalen

63 stuks

Straat/trottoirkolken

9.012 stuks

Gewenst kwaliteitsniveau Voorzieningen voor inzameling (riolering), transport en zuivering vormen samen het afvalwatersysteem. Volgens de wet (Wet milieubeheer en Waterwet) heeft de gemeente de inzamelings- en transporttaak en het waterschap de zuiveringstaak. De wettelijke basis is nu gericht op de zorgplicht voor afval-, hemel- en grondwater. In het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021 - 2025 staat hoe wij omgaan met onze drie zorgplichten. Riolering moet optimaal en naar geldende wet- en regelgeving functioneren. Het streven is dit zo kostenefficiënt mogelijk te doen.

70

Maatschappelijke doelstellingen Rioleringszorg draagt bij aan de volksgezondheid, het milieu en voorkomt financiële en maatschappelijke schade door wateroverlast of wateronderlast in bebouwd gebied. Voortgang in de realisatie van de doelstelling Het GRP beoogt een duurzame invulling van de rioleringszorg. Het GRP maakt de benodigde maatregelen inclusief de financiële consequenties hiervan voor het in stand houden van het rioolstelsel op de korte en langere termijn inzichtelijk. De hoofdlijnen uit het GRP zijn: • Zorgen voor inzameling van het binnen gemeentelijk gebied geproduceerd afvalwater; • Zorgen voor doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater (voor zover niet verzorgd door particulieren); • Beperken van structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand (te hoog, maar ook te laag) voor de aan de grond gegeven bestemming in het openbaar gebied; • Zorgen voor het transport van het ingezamelde water naar een geschikt lozingspunt; • Goed gebruik van de riolering; • Zorgen voor het klimaat adaptief maken van de riolering in samenhang met de inrichting van de openbare ruimte om waterover- en onderlast te beperken of te voorkomen.

Bij de uitvoering van het GRP wordt uitdrukkelijk gezocht naar het realiseren van maatschappelijke meerwaarde door het benutten van meekoppelkansen, die zich voordoen bij het integraal uitvoeren van werkzaamheden die voortvloeien uit de verschillende beheerplannen (vooral Wegen en Openbaar Groen). Beheerplan Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021 - 2025 is op 5 november 2020 vastgesteld. In 2025 wordt een nieuw GRP opgesteld. De verwachting is dat deze in het derde kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad, ter vaststelling, wordt aangeboden. Wat wij ervoor gaan doen In de periode 2025-2028 zijn de volgende onderzoeken, werkzaamheden en projecten gepland: • Deelname en uitvoering geven aan de Operatie Steenbreek • Planmatig onderhoud (o.a. kolkenreinigen, hoofdgemalen reinigen, inspecties) • Samenwerking subregio Groene Hart • Vergroten inzicht hydraulisch functioneren van het rioolstelsel (inmeten van riolering en hoofdgemalen) • Onderzoek riolering bedrijventerrein Bovenland + aanleg extra regenwaterriool Hertog van Beijerenstraat • Vervangen/renoveren vrijverval riool o.a. Lindelaan, De Schepegaten • Uitvoeren hemelwaterbeleid incl.

hemelwaterverordening en grondwaterbeleid • Aanleg HWA (hemelwaterriool) riool Hoogerheijdestraat en omgeving • Maatregelen HWA riool Lijsterbeslaan en Acaciastraat zoals maken extra uitlaten, vergroten duikers • Aanleg HWA riool Noordeinde en Dorpsstraat Zevenhoven • Aanpassingen kolkleidingen Zuideinde Nieuwkoop • Vervangen/renoveren riool omgeving P. van Schravendijkstraat in Ter Aar • Renovatie hoofdgemalen o.a. Noordeinde, Zuideinde, Dorpsstraat • Renovatie drukriolering o.a. deel Blokland/Achterweg, Hogedijk, Noordenseweg • Verbeteren HWA afvoer wijk Rietlanden Nieuwkoop • Opstellen nieuw Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP 2026-2030)

71

Wat het kost Bedragen x € 1.000 Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Regulier onderhoud

641

641

641

641

Groot onderhoud

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Vervangingsinvesteringen

2.150

1.808

1.554

1.797

832

978

1.017

1.068

Riolering

Kapitaallasten Voorziening toereikend: Ja Recreatieve voorzieningen Knooppuntenroute wandelen

1 stuk

Knooppuntenroute fietsen

1 stuk

Knooppuntenroute varen

1 stuk

Vrije aanlegplaatsen plassengebied Nieuwkoop

6 stuks

Toiletten vrije aanlegplaatsen

4 stuks

Drijvend toilet

2 stuks

Zwemstrand (strand Zomer)

1 stuk

Pomp t.b.v. waterkwaliteit zwemlocatie

1 stuk

Buitendouche zwemlocatie

1 stuk

Aanleghaven (Meijehaven)

1 stuk

Trailerhelling

1 stuk

72

(Langeraar) Recreatie eiland Langeraar (Papeneiland)

1 stuk

Zelfreinigend toilet Langeraar

1 stuk

Aanleg- / vissteigers

40 stuks

Watertappunten

7 stuks

Gewenst kwaliteitsniveau Voor alle recreatieve voorzieningen staat de bruikbaarheid en veiligheid voorop. Maatschappelijke doelstellingen Kwalitatief goed onderhouden recreatieve voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van zowel de inwoners als de bezoekers van de gemeente. Een pakket van voorzieningen dat aansluit bij de belangrijkste recreatieve speerpunten van Nieuwkoop: fietsen, wandelen en varen (de stille recreant). Daarnaast zijn er recreatieve voorzieningen die ook bijdragen aan de leefbaarheid van kernen, zoals zwemlocaties. Beheerplan De gemeenteraad stelde het (samengevoegde) beheerplan Recreatieve voorzieningen en vaarwegen 2022-2026 op 15 december 2022 vast. Wat wij ervoor gaan doen Het doel is om de komende beheerperiode samen met Natuurmonumenten de beschoeiing van de vrije aanlegplaatsen: Brampjesgat, Schepengaten en Machinesloot te vervangen. Deze vrije aanlegplaatsen zijn in eigendom van Natuurmonumenten. Daarom stellen we momenteel een bruikleenovereenkomst op. Ook vervangen we de kano rustplaatsen. In 2022 is er een pomp geplaatst bij de zwemlocatie Meijepark, die vers water aanvoert vanuit de gemeentevaart. Dit heeft niet genoeg effect gehad want er is in 2023 eenmaal een overschrijding gemeten. Daarom is er samen met het Hoogheemraadschap van Rijnland nu gezocht naar een manier waarop het verse water 24 uur per dag kan stromen.

Er wordt een slang met gaatjes onder de steiger geplaatst, zodat hier constant water uit stroomt, met een lage snelheid i.v.m. de veiligheid van de zwemmers. Ter bescherming van de slang wordt de steiger die een aantal jaren geleden is weggehaald, weer teruggeplaatst.

73

Wat het kost Bedragen x € 1.000 Recreatieve voorzieningen

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2029

Regulier onderhoud

167

167

167

167

Groot onderhoud

0

0

12

0

Vervangingsinvesteringen

0

0

0

0

Kapitaallasten

13

13

13

13

Voorziening toereikend: Ja Gebouwen

Gemeentehuis

2 stuks

Sporthal

3 stuks

Zwembad

1 stuk

Brandweerkazernes

3 stuks

Kinderopvang/scholen

7 stuks

Overige openbare gebouwen

20 stuks

Overig niet openbare gebouwen

7 stuks

Overige objecten

11 stuks

Gewenst kwaliteitsniveau Het standaard uitgangspunt voor de kwaliteit van het onderhoud is het duurzaam in stand houden van de gebouwen. Vrij vertaald wordt hieronder verstaan dat een pand de ‘normale veroudering en slijtage’ mag vertonen en dat defecte bouwkundige- en installatietechnische onderdelen door eenzelfde kwaliteitsniveau worden vervangen als reeds aanwezig zijn. Voor een aantal locaties wordt onderbouwd afgeweken van het standaard kwaliteitsniveau.