ACHTERGRONDINFORMATIE Natuurlijk Nieuwkoop basis Verkiezingsprogramma 2022

19

3. Duurzame ontwikkeling: economie, natuurlijke omgeving en ruimte 3.0 Onze idealen 3.1 Deltaplan voor klimaat en energie 3.2 Biodiversiteit, natuur, landschap en recreatie 3.3 Groene Hart 3.4 Milieu: bodem, water, lucht, hinder en afval 3.5 Bouwen en wonen 3.6 Landbouw en (glas)tuinbouw 3.7 Industriële bedrijvigheid 3.8 Mobiliteit, infrastructuur en verkeersveiligheid

3.0 Onze idealen Natuurlijk Nieuwkoop vindt duurzame ontwikkeling een kernwaarde. Gezien de urgentie, moet die moet veel sterker aan het gemeentelijk beleid ten grondslag komen te liggen. Mensen, bedrijven en ook overheden streven belangen, doelen en voordelen na. Maar daar zitten ook altijd nadelen aan vast, die niet systematisch in beeld worden gebracht. Die vooren nadelen raken in steeds sneller tempo scheef verdeeld. De nadelen worden vaak afgewenteld op onderdelen van de leefomgeving waar niemand zich eigenaar van voelt zoals milieu, natuur, biodiversiteit en klimaat. Ze komen terecht bij de zwakkeren en kansarmen in de samenleving en bij toekomstige generaties. Daarom heeft duurzame ontwikkeling behalve een economische en ecologische, ook altijd een sociale component. Toenemende ongelijke verdeling van de lusten en lasten en ongelijke kansen op de toegang daartoe tarten sociale verhoudingen, economische structuren, bestuurlijke instituties en publieke waarden. Steeds meer rapporten wijzen er bovendien op dat onze welvaartsgroei in feite al jaren niet positief meer is, wanneer de kosten van afwenteling worden meegerekend. Klimaatverandering en biodiversiteitsverlies gaan daar nog een grote schep bovenop doen. De exponentieel toenemende negatieve effecten daarvan op onze sociale, economische en ecologische systemen zijn evident.

Zij ontwrichten samenlevingen en ecosystemen internationaal bij een temperatuurverhoging boven de 1.5 á 2 graden. Bij ongewijzigd beleid stevenen we daarop af. Terecht dat vooral ook jongere generaties zich grote zorgen maken en willen dat we met alle mogelijke inzet het tij proberen te keren. Natuurlijk Nieuwkoop wil dat helpen bevorderen, want we hebben geen tijd meer te verliezen. Vooruitgang wordt gemeten aan groei van productie en consumptie waar een markt voor is (BBP). Maar de klimaatcrisis dwingt ons om vanuit een breder welvaartsbegrip om te leren denken en een leefbare aarde – sociaal, economisch en ecologisch - als toekomstperspectief en motief van handelen te nemen. Daarmee betekent duurzame ontwikkeling voor ons dat we in ons economisch handelen met elkaar enerzijds zo goed mogelijk alle levensbehoeften van mensen vervullen en anderzijds de negatieve effecten van ons handelen echt gaan verminderen en minder scheef verdelen Dus minder afwentelen op anderen, op elders, op de toekomst of op de gemeenschap. Met de voortgaande klimaatverandering wordt dat een steeds urgenter probleem. Het betekent ook dat wij de kwaliteit van onze economisch schaarse, ecologisch kwetsbare en landschappelijk unieke ruimte in het Groene Hart willen handhaven en verbeteren.

Om dat te bereiken willen wij dat gemeentelijke plannen niet alleen aan een financiële toets, maar ook aan een gedegen duurzaamheidstoets worden onderworpen. Dat is tevens een generatietoets die beleidsvoorstellen toetst op effecten voor toekomstige generaties en vraagt goede monitoring, De raad heeft ons voorstel daartoe 5 jaar geleden overgenomen, maar dat het heeft in de praktijk nagenoeg nog geen handen en voeten gekregen. Dat moet en kan veel beter. Duurzame ontwikkeling heeft betrekking op veel terreinen van ons maatschappelijk leven en 20

van de fysieke leefomgeving. Dat betreft de kwaliteiten van het Groene Hart, inclusief de cultuurhistorische waarde; van biodiversiteit, natuur, landschap en recreatie; van milieu (water, bodem, lucht, hinder) en energie; van bouwen en wonen; van landbouw en (glas)tuinbouw; van industriële bedrijvigheid; van mobiliteit, infrastructuur en verkeersveiligheid. Ontwikkelingen op die terreinen beïnvloeden elkaar. De nieuwe Omgevingswet ziet daarop toe en vereist dan ook een benadering die integraal samenhangend en duurzaam is. Vanuit een door inwoners gedragen uitdagend en richtinggevend toekomstperspectief in 2050. Helaas ontbreek dat laatste in de in 2021 opgestelde omgevingsvisie. Vanuit de gedachte van een zich ontwikkelende en jaarlijks voortschrijdende meerjaren visie geeft Natuurlijk Nieuwkoop hoge prioriteit aan de uitwerking hiervan in de vorm van een agenderingsproces van co-creatie met alle relevante betrokkenen. Dat perspectief is cruciaal omdat het de basis vormt voor de op te stellen Omgevingsplannen, die in de plaats gaan komen van bestemmingsplannen. Het bevorderen van duurzame ontwikkeling vraagt nieuwe manieren van organiseren, besturen en beleid maken. Dat vraagt een meer integrale en samenhangende benadering. Zowel van productie-consumptie ketens als van gebiedsfuncties.

Die systemen hebben vaak andere grenzen dan de ruimtelijke en bestuurlijke grenzen van de gemeente. Zo is Greenport Aalsmeer het systeem van de sierteelt en is datgene wat in onze gemeente gebeurt daar onderdeel en ook afhankelijk van. Daarom moet veel meer dan nu over onze gemeentegrenzen heen worden gekeken. Daarmee verandert ook de samenstelling van betrokkenen (inwoners, organisaties, instellingen, bedrijven en overheden) bij deze vraagstukken, evenals de werkwijze om te komen tot een gezamenlijke (beleids-)agenda en de manier waarop dat met elkaar het beste kan worden georganiseerd en gerealiseerd. Dat vergt verandering van de gangbare manieren van organiseren en werken van betrokkenen en belanghebbenden, maar ook van de ambtelijke en politieke organisatie. Maatschappelijke transities vergen ook bestuurlijke en politieke transities!

3.1 Deltaplan voor klimaat en energie Door hogere concentraties broeikasgassen (m.n. CO2 en CH4 (methaan)) warmt de aarde op en worden we steeds meer en steeds heftiger geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering. De klimaattop in Glasgow was daar somber over, zo niet alarmerend: i. de opwarming is nu 1.1 graden en de schade daarvan beloopt al in de triljarden per jaar; ii. het streven is onder de 2, liefst 1.5 graden opwarming te blijven, maar het beleid is daartoe niet toereikend; iii. de opwarming en de klimaatverandering blijven zich jaar op jaar veel sneller te voltrekken dan verwacht; iv. met het huidige beleid zitten we op een koers van boven de 2.5 graden opwarming en dat maakt belangrijke delen van de aarde onleefbaar en ontwricht samenlevingen en ecosystemen; v. daarom moeten de doelen van 2030 (halvering broeikasgas uitstoot) en 2050 (uitstoot naar nul) drastisch worden aangescherpt: we zouden in 2040 naar nul uitstoot moeten om beneden de 2 graden te blijven en in 2030 naar nul om beneden de 1.5 graden te blijven. De urgentie van klimaatbeleid kan nauwelijks duidelijker geschetst worden. Mondiaal is het niet vijf voor, maar vijf over twaalf. Dat kan alleen met elkaar worden aangepakt en betekent dat iedereen daar direct naar vermogen aan bij zou moeten dragen. Ook wij.

Natuurlijk Nieuwkoop pleit ervoor dat we in onze gemeente niet onnodig wachten, maar lokaal/regionaal met een deltaplan voor energietransitie ons deel van de 1.5 graden klimaatdoelen zoveel als mogelijk al voor 2040 proberen te realiseren. Die stip op de horizon kan de transitie aanzienlijk versnellen, door deze rond 2030 in zijn hoogste versnelling te brengen om dat te bereiken. Wat Natuurlijk Nieuwkoop betreft moet die stip op de horizon een gedragen uitdagend toekomstperspectief worden, als uitgangspunt van de Omgevingsvisie. Daarbij vraagt de vereiste integrale benadering van gebiedsfuncties om een integraal afwegingskader, dat met 21

spoed in een gedegen participatief proces moet worden ontwikkeld. Daarbij kan worden voortgebouwd op de ervaringen met RES 1.0. Met elkaar kunnen we veel meer dan we denken, als we het ook willen. Mede omdat de forse maatschappelijke investeringen in mensen, in techniek, in organisatie en in geld die daarvoor nodig zijn (2.á 3 % van het BBP), slechts een klein deel zijn van de te vermijden schade in de toekomst, waar de volgende generatie al veel nadeel van zal ondervinden. En omdat investeren in hernieuwbare energie nu al rendabel is. Wat dat laatste betreft is lang niet iedereen in de positie om zulke investeringen te doen. Dit betekent dat op korte termijn sterk moet worden ingezet op forse nieuwe financiële en juridische instrumenten (solidariteits- en revolverende fondsen) en nieuwe businessmodellen, die zowel duurzame productie en consumptie – met minder gebruik van grondstoffen en energie – stimuleren, als op slimme efficiënte energiegebiedssystemen voor hernieuwbare energie, die energienetten zo weinig mogelijk extra belasten en instabiliseren.

Om de transitie in 2030 in een versnelling te brengen moeten ook de te verwachten knelpunten in de capaciteit en infrastructuur van het net versneld worden aangepakt, nieuwe technologieën ontwikkeld, technieken toegepast en opgeschaald en moeten forse inspanningen worden geleverd om lokaal te kunnen voldoen aan de snel toenemende vraag naar technisch goed opgeleid personeel. Voor een deel kunnen we daar in nieuwkoop mee aan de slag. Voor een ander deel zullen we provincie en rijk moeten blijven aanspreken om deze voorwaarden met urgentie te realiseren. Om ze voor 2030 samen te laten vallen en de transitie in een versnelling te brengen. Natuurlijk Nieuwkoop ziet graag dat we als energiegebruikers in dit gebied gaan samenwerken aan oplossingen, integraal en gebiedsgericht. Wij willen stimuleren dat onze gezamenlijke jaarlijkse gebiedsenergierekening (ongeveer 10 miljoen?) wordt omgebogen naar investeringen in besparing van energie en grondstoffen, in aardgas loze woningen, wijken en gebouwen, in facilitering van elektrisch vervoer en vooral in slimme efficiënte energiesystemen met lokale opwek. De efficiency van energiesystemen neemt in belangrijke mate toe wanneer 1. opwek en gebruik dichter bij elkaar kunnen worden gebracht en 2. gekozen wordt voor een combinatie van zon en windenergie (optimum ligt bij 50% elk).

Hoe efficiënter we onze energiesystemen maken, hoe groter de mate waarin we energieneutraal kunnen worden. Naarmate dat niet lukt moeten we ons voorzien van elders geproduceerde duurzame energie. Dat is een keuze en onderdeel van de afwegingskaders voor duurzame ontwikkeling van de fysieke leefomgeving (omgevingsvisie en -plannen). Dat geldt ook voor de combinatie van zon en wind. Die breed gedragen keuze voor de periode tot 2030 is al gemaakt: geen grote windturbines in het Groene Hart. Dit betekent meer zonnevelden en meer netcapaciteit met de omgeving, voor toelevering wanneer de zon niet schijnt en terug levering wanneer die wel schijnt. Natuurlijk Nieuwkoop vindt dat in deze fase van de transitie een goede keuze. En hoopt dat dit na 2030 ook zo kan blijven. Zoals gezegd vinden wij het belangrijk dat bij deze omschakeling de voordelen zoveel mogelijk bij inwoners en bedrijven in het gebied neerslaan, voor ieder toegankelijk en dat de nadelen niet scheef of oneerlijk worden verdeeld (local for local). Dat betekent b.v. dat we de opwek van hernieuwbare energie niet zomaar over willen laten aan grote energiebedrijven en investeerders van buiten die de toegevoegde waarde aan het gebied onttrekken, maar zoveel mogelijk aan lokale coöperaties van inwoners en bedrijven, die werkgelegenheid en toegevoegde waarde aan de lokale gemeenschap ten goede laten komen.

Onze concrete actiepunten zijn:

22

• • •

• • •

• • •

• •

• • • • • •

•

De gemeente stelt een deltaplan voor energietransitie op om de uitstoot van broeikasgassen uiterlijk in 2040 naar nul te brengen en daartoe de energietransitie in 2030 in de hoogst mogelijke versnelling te brengen; De omgevingsvisie wordt verder uitgewerkt en voorzien van een uitdagend en richtinggevend toekomst perspectief voor de fysieke leefomgeving in het algemeen in 2050, en voor de energietransitie in 2040. De daarvoor in 2022 met actieve bewonersparticipatie op te stellen integrale afwegingskaders, inclusief ruimtelijke kwaliteit en impact, zijn daar onderdeel van. Inclusief een duurzaamheidstoets, annex generatietoets die beleidsvoorstellen toetst op effecten voor volgende generaties; We willen nog duidelijkere communicatie naar inwoners over energiezuinige maatregelen en subsidieregelingen waar inwoners gebruik van kunnen maken.

Daarbij hoort goede betrokkenheid van de jongerengeneratie, die terecht betrokken wil zijn bij haar eigen toekomst en de gevolgen van klimaatverandering zoveel mogelijk wil beperken; In het kader van local for local stimuleert de gemeente het oprichten en het functioneren van coöperaties van inwoners en bedrijven, die investeren in duurzame energie en in daarmee samenhangende duurzame economische activiteiten in ons gebied, om extra stappen te kunnen zetten op weg naar een energie en CO2neutrale gemeente; De gemeente stimuleert energiebesparing, minder energiegebruik, kleinschalige opwekking in het gebied en stelt eisen aan grootschaliger opwekking zodat de voordelen daarvan voor minimaal 50 % aan het gebied ten goede komen; De gemeente stimuleert in regionaal verband onderzoek naar en experimenten met geothermie; De gemeente zet sterk in op duurzaam bouwen waarbij alle te plannen nieuwbouw, aardgas loos, minimaal energieneutraal (nul op de meter) en liefst energie producerend is. Dat geldt voor scholen, kantoren, bedrijfsgebouwen, woningen en overheidsgebouwen; Bestaande gebouwen en daken worden zoveel mogelijk versneld gerenoveerd, energiearm ingericht, voorzien van zuinige en duurzame energiesystemen die zo mogelijk ook nul op de meter realiseren; De gemeente gaat zelf nadrukkelijker het goede voorbeeld geven.

Zij stelt zichzelf als koploper op, waar een voorbeeldwerking van uit gaat: door actief te investeren in het milieuvriendelijk, energiezuinig en CO2 neutraal maken van haar eigen activiteiten en eigendommen, waaronder in maximaal duurzaam inkopen van haar producten en diensten; Bij aanbestedingen en in bestemmingsplannen (Omgevingsplan) worden energiebesparende en CO2 neutrale maatregelen opgenomen als eis; De gemeente stimuleert en faciliteert proactief de verwachte toename van elektrisch vervoer met fiets, auto, openbaar vervoer, wat betreft laden, parkeren, rijden; De gemeente stimuleert en faciliteert gebied dekkend haalbaarheidsonderzoek naar slimme, efficiënte energiegebiedssystemen, ook in Greenport Aalsmeer, waar Nieuw Amstel onderdeel van is; Zonnevelden op vruchtbare landbouwgrond zoveel mogelijk vermijden; Kleine windmolens bij agrarische bedrijven en panelen op hun grote daken kunnen ons landekijk gebied energie producerend maken voor andere delen van de gemeente; De gemeente intensiveert promotie- en bewustmakingsprogramma’s die de voordelen en mogelijkheden van investeren in energiebesparing en in schone energie laten zien; Een voorbeeld kan zijn een bestaande woning omtoveren in een duurzame modelwoning. Het klimaatvraagstuk overstijgt alle deelbelangen en vergt samenwerking tussen bewoners, bedrijven en overheid.

Afspraken kunnen vastgelegd worden in een Gebiedsarrangement. Dat biedt vanuit Brussel veel meer ruimte voor lokale oplossingen die het beste passen binnen ons gebied, b.v. vergunningverlening die 23

•

dat bevordert. De gemeente faciliteert mensen met een te kleine beurs, opdat zij ook mee kunnen profiteren en voorkomt energiearmoede.

3.2 Biodiversiteit, natuur, landschap en recreatie Behoud en ontwikkeling van een gevarieerde natuur vinden wij belangrijk. Zowel uit oogpunt van biodiversiteit, als om van te genieten en in te recreëren. Biodiversiteit is de basis voor leven op aarde: voor de productie van o.a. voedsel, energie, grondstoffen en nutriënten; voor de regulering van kringlopen en evenwichten met betrekking tot energiestromen, het klimaat en klimaateffecten, in de milieucompartimenten bodem, water en lucht; en voor circulair gebruik van alle stoffen en producten die door de natuur weer worden afgebroken. Verlies aan biodiversiteit is in Nederland veel sneller en verder gegaan dan in andere (geïndustrialiseerde) landen. Geschat wordt dat er nog 15 % over is. We zitten in een biodiversiteitscrisis. Het aantal bedreigde diersoorten neemt in hoog tempo toe, miljoenen planten en dieren dreigen uit te sterven. Een van de oorzaken hiervan is de slechte toestand waar de natuur zich in bevindt. Daarom moet de stikstofuitstoot zo snel mogelijk worden gehalveerd (het kabinet wil daar miljarden voor uittrekken) en de natuur meer ruimte krijgen. Wij willen daarom fors blijven investeren in nieuwe natuur en waar mogelijk meer en betere verbindingen leggen tussen agrarische bedrijven en de zorg voor natuur.

Dat betekent meer werken met en volgens de wetten van de natuur en daarvan leren (biomimicry en permacultuur). Natuurlijk Nieuwkoop wil tevens dat de gemeente zich voor het behoud van onze waardevolle landschappen actief inzet door een goede uitvoering van de beheerplannen. De doelstellingen die zijn geformuleerd in de nota waardevolle gezichtsbepalende gebieden zijn een goed uitgangspunt om onze cultuurhistorische waarden veilig te stellen. Wij willen recreatie stimuleren, niet slechts als inkomstenbron, maar vooral ook ter versterking van cultuur en kunst en het daarop gericht toeristisch aanbod. Onze concrete actiepunten zijn: • • • • • • • •

• •

• •

Om de kwaliteit van de natuur en van de biodiversiteit te versterken wordt voldaan aan de gestelde normen voor stikstofdepositie; Onderhouden en versterken van Natuur Netwerk Nederland (voorheen Ecologische Hoofdstructuur) en uitvoeren van de doelstellingen van Natura 2000 met onze gebiedspartners, conform het beheerplan; Ruygeborg II wordt gerealiseerd; Verbeteren van de bruikbaarheid van de Langeraarse plassen als natuur- en recreatiegebied en verdere ontwikkeling van de natte kant van de Paradijsweg; Meer openbaar groen en ontstening van wijken, buurten en bedrijventerrein Handhaven van ecologische verbindingszones en zo mogelijk uitbreiden; Waar mogelijk langs wegen, in wijken, in het agrarisch gebied meer zorg voor natuur om de biodiversiteit verder te herstellen en vergroten; Ontwikkel een uitnodigend beleid voor groene burgerinitiatieven. Nodig inwoners en ondernemers uit om groeninitiatieven te ontwikkelen binnen de gegeven en geplande groenstructuren in kernen en op bedrijventerreinen.

Zorg voor één loket en ontzorg inwoners wat betreft procedures, vergunningen, financiering; Voor elke gekapte boom worden er twee terug geplant Om de uitstraling van voormalige boerderijen en agrarisch opstallen te behouden wordt in bestemmingsplannen de mogelijkheid geboden voor bestemmingen als burgerbewoning, respectievelijk zorgboerderij, groepsaccommodatie en kleinschalige milieuvriendelijke bedrijfsvestiging en opslagruimten; De gemeente stimuleert en ondersteunt zo nodig verenigingen voor natuureducatie; Aanleg en promotie van lokale regionale (elektrische) fietsroutes en wandelpaden; 24

• • • • •

Betere en duurzame ontsluiting van het Nieuwkoops plassengebied; Aanleg van voldoende recreatieve parkeerplaatsen waar gewenst; Onderzoek naar een veilige openbare zwemplek + zwemsteiger in Noorden; Onderzoek naar kleinschalige verblijfsmogelijkheden; Tegengaan van overlast door motorrijders in de Meije en langs de Amstel.

Box: Jannemarie de Jong, lid van het College van Rijksadviseurs: ‘De aarde blijkt helemaal niet zo maakbaar; we maken haar met ons gedrag eerder kapot. De eerste signalen daarover bereikten ons al via de Club van Rome in de jaren zeventig, maar door de evidente klimaatverandering, overstromingen, COVID-19 en dierziekten als de Q-koorts komen we er nu achter dat we de natuur helemaal niet naar onze hand kunnen zetten. We zullen dus toe moeten naar een manier waarop we ons leven niet tegen de natuur in inrichten; we moeten juist met de natuur meebewegen.’ (Marc Janssens, 6 okt 2021, interview in CDV).

3.3 Groene Hart Het open landschap, de groene en natuurlijke omgeving, de cultuurhistorische elementen en de relatieve rust zijn unieke waarden en kwaliteiten die het Groene Hart kenmerken. De groene en natuurlijke omgeving biedt goede mogelijkheden om de biodiversiteit en de natuur in het gebied te versterken en recreatieve mogelijkheden te vergroten. Terwijl we er goed kunnen wonen en werken: in de landbouw, glastuinbouw en industrie. Het zijn waarden en functies die wij in samenhang en harmonie willen behouden en versterken. Dat karakteriseert ook de ruimtelijke kwaliteit van dit unieke het gebied. Daarin passen b.v. geen hoge windturbines. Wij delen de zienswijzen van het College van Rijksadviseur en van de drie Provinciale Adviseurs Ruimtelijke Kwaliteit om de gewenste combinatie van zon en wind op een grotere schaal te bezien dan het kwetsbare Groene Hart. En hoge windturbines te positioneren in de buurt van grote infrastructuur buiten het Groene Hart. In het Groene Hart concurreren vele functies en initiatieven om de beperkt beschikbare ruimte. We moeten minder vasthouden aan functiescheiding en mogelijkheden creëren voor multifunctioneel gebruik daarvan. We kunnen ons daarbij laten inspireren door oplossingen uit de natuur, bijvoorbeeld de natuur als stelsel van kringlopen.

We moeten af van de gedachte dat de economie en de natuur elkaar altijd bijten en tegengestelde belangen hebben, en veel meer toe naar een kringloopeconomie en multifunctioneel ruimtegebruik. Onze concrete actiepunten zijn: •

• •

• •

Met de voortschrijdende ontwikkeling van de Omgevingsvisie ontwikkelen we in participatie met relevante betrokkenen een aansprekend en richtinggevend lange termijn toekomstperspectief op de fysieke leefomgeving voor 2050, waaronder bescherming van de waarden en kwaliteiten van het Groene Hart; Daarin passen geen hoge windturbines; Efficiënt en kwalitatief optimaal ruimtegebruik op bedrijventerreinen en in glastuinbouwgebieden door de wettelijk verplichte toepassing van de Ladder voor duurzame verstedelijking (ook over onze gemeentegrenzen heen): eerst bestaande ruimte benutten, vervolgens saneren, herstructureren en concentreren, daarna pas nieuwe uitleg; Multifunctioneel ruimtegebruik stimuleren en toetsen aan vier criteria: sociale rechtvaardigheid, economische doelmatigheid, ecologische duurzaamheid en culturele identiteit; Daar waar te saneren of verplaatsen glas een nieuwe bestemming krijgt, het veenpolderlandschap zoveel mogelijk herstellen; 25

•

• • • • •

Gemeente, inwoners en agrariërs hebben allen mogelijkheden en een rol om problemen, schade en kosten vanwege slappe bodems en bodemdaling te beperken. De gemeente gaat dat stimuleren a.d.h.v. de adviezen van het Platform Slappe Bodem; Agrariërs inzetten bij landschapsbeheer en ruimte bieden voor het opzetten van recreatieve en/of andere inpasbare neven activiteiten; Bedrijventerreinen, gebouwen en andere bouwwerken, waaronder zonnevelden, worden aan het oog onttrokken door deze vanaf de bouw met groene omzoming in te passen in het landschap; Duurzame mobiliteit: meer aandacht voor fiets, openbaar vervoer en toenemend geëlektrificeerd verkeer, inclusief zelfrijdende voertuigen; Laag bouwen binnen de bebouwde kom met behoud van het dorpse karakter. Bestemmingsplannen (omgevingsplan) moeten worden gehandhaafd met nadruk op aanpak van illegale bebouwing of bewoning;

Box: Jannemarie de Jong, lid van het College van Rijksadviseurs: ‘Om initiatieven voor multifunctioneel ruimtegebruik, waaronder ook allerlei plannen van de overheid, te beoordelen, moeten ze aan een aantal criteria voldoen. Dat zijn sociale rechtvaardigheid, economische doelmatigheid, ecologische duurzaamheid en culturele identiteit. Als alleen rijke mensen mooie huizen in het groen kunnen betalen en zo toch een groot deel van de natuur in beslag nemen, is dat niet sociaal rechtvaardig. En het is de vraag of het ook economisch doelmatig is.’ (Marc Janssens, 6 okt 2021, interview in CDV).

3.4 Milieu: bodem, water, lucht, hinder en afval Natuurlijk Nieuwkoop wil een actief milieubeleid. Bodem, water, lucht, geluid, biodiversiteit en klimaat staan te veel onder druk. Daarom moeten regels goed worden gehandhaafd. Maar de bergen afval die wij produceren en weer proberen weg te werken kosten onnodig veel energie en grondstoffen (90% van hetgeen wij maken en gebruiken wordt binnen een jaar afval). Dat kan sterk worden verminderd door preventie vanaf de bron, in de hele levenscyclus van winning van grondstoffen en productie en gebruik van materialen en producten. In een circulaire economie met minder gebruik, duurzamer gebruik, herstel en reparatiemogelijkheden van producten, en recycling van materialen en grondstoffen, is tot 50% minder primaire grondstoffen nodig en resteert aanzienlijk minder afval. Afvalscheiding en recycling in alle fasen van de levenscyclus van producten blijft belangrijk. Ook van huishoudelijke producten. Het levert zowel waardevolle grondstoffen op, als een behoorlijke bijdrage aan CO2-reductie. Bij elkaar leveren afvalscheiding, de inzet van duurzame voertuigen en gebruik van duurzame verwerkingsmethodes, een belangrijke bijdrage aan het behalen van onze lokale klimaatdoelstellingen. Circulaire ambachtscentra zijn elders al een begrip geworden in de afvalbranche.

Dan bouwen we geen milieustraten meer om afval in te zamelen, maar ambachtscentra om materialen en producten her te gebruiken. Ook in Nieuwkoop willen wij dat de gemeente en afvalbedrijven de samenwerking aangaan met designers, kringloopbedrijven en repaircafés om de circulaire economie te bevorderen. De afgelopen 2 jaar is de afvalstoffenheffing in veel gemeenten gestegen, terwijl de bewoners vaak steeds beter hun afval zijn gaan scheiden. Daar zijn goede verklaringen voor, zoals dalende opbrengsten en hogere verwerkingskosten. Met de invoering van Diftar willen we deze voordelen verder vergroten en de kostenstijging beperken. Tegenover deze toegenomen kosten staan evenwel de daarmee bereikte en verder te bereiken voordelen voor grondstoffen en klimaat. Voor een deel liggen de bronnen van milieubelasting en afval binnen de gemeente en kan en moet de gemeente daar beleid voor ontwikkelen. Voor een ander deel liggen die 26

bronnen buiten onze gemeente en is beleidsafstemming met andere overheden en partijen noodzakelijk. Onze inzet is ook dat gemeentelijk beleid geen aanleiding meer mag zijn tot extra belasting op het milieu, door welke gemeentelijke maatregelen dan ook, tenzij niet te vermijden belasting op een bepaald terrein, tegelijkertijd minstens evenzeer afneemt op andere terreinen. De gemeente speelt een actieve rol in de beïnvloeding van het beleid rond Schiphol: niet méér, maar minder geluidsoverlast, luchtverontreiniging – waaronder CO2, fijnstof en (in beperkte mate) stikstof - en veiligheidsrisico’s. Omdat er niet eerder technologie beschikbaar zal zijn om dat te verminderen dan na 2030 (volgens CEO-Schiphol), kan dat alleen gerealiseerd worden door minder vliegbewegingen dan in de voor-corona periode. De overlast moet worden gemeten en de regels voor overlast gehandhaafd. Volgens schattingen zou het plafond voor vliegbewegingen dan ongeveer 20 % moeten dalen. Onze concrete actiepunten zijn: • • • • •

• • • • • • •

De eisen in milieu- en omgevingsvergunningen worden goed gecontroleerd en gehandhaafd; Gezamenlijk overleg van lokale milieugroeperingen, inwoners en hun organisaties, bedrijven en gemeente over verdere ontwikkeling en goede uitvoering van het milieubeleid; Aanleg milieustation in het plassengebied in Nieuwkoop; Schoon en gezond oppervlaktewater, mede door het realiseren van milieuvriendelijke systemen voor het gescheiden afvoeren van hemel- en rioolwater Blijvend stimuleren van duurzaam ondernemen en een circulaire economie waar milieubelasting, grondstoffen- en energiegebruik worden verminderd door kringlopen te sluiten en restproducten in alle fasen van de productiecyclus te verminderen, scheiden en hergebruiken; Dat geldt ook voor de consumptiefase: Diftar blijft daaraan bijdragen en initiatieven van Cyclus (Van afval naar grondstof VANG) worden ondersteund; We maken daarover afspraken met het afvalverwerkingsbedrijf en maken dat onderdeel van de gemeentelijke inkoopstrategie; Er komt een plan van aanpak om zwerfvuil te voorkomen en op te ruimen; De geluidsoverlast en luchtverontreiniging van Schiphol moet verminder. Zolang dat technologisch niet kan worden opgelost (voorbij 2030) vereist dat minder vliegbewegingen.

Daartoe moet de bestaande regelgeving worden gehandhaafd; Onderzoek naar aanpassing vliegroutes; Er komen steeds meer klachten over fijnstof overlast en gezondheidsrisico’s rond intensieve veehouderijen. De gemeente moet daar scherpere regels voor stellen; Dat geldt ook voor houtkachels in woonwijken (m.n. bij windstil weer). De gemeente gaat na hoe overlast voorkomen kan worden.

3.5 Bouwen en wonen Natuurlijk Nieuwkoop hecht eraan dat woningen (en ook andere gebouwen) duurzaam worden gebouwd: van energiezuinig voor bestaande opstallen tot energieneutraal en energie producerend voor nieuwbouw en met duurzame materialen. Deze investeringen hebben een steeds kortere terugverdientijd en helpen bewoners, de bouwwereld, de werkgelegenheid en daarmee duurzame groei. Een belangrijke doelstelling van het volkshuisvestingsbeleid vinden wij het bieden van passende huisvesting aan de inwoners van de gemeente. Voor starters (kopers en huurders), doorstromers (van een kleinere naar een grotere woning of van huurwoning naar koopwoning), voor alleenstaanden en voor ouderen die hun huidige woning te groot en te bewerkelijk vinden of om andere redenen naar een appartement willen verhuizen (koop of 27

huur). Daarbij vinden wij het essentieel de prijzen betaalbaar te houden en te zorgen voor voldoende sociale woningbouw. Onze rijksoverheid doet er werkelijk alles aan om ervoor te zorgen dat er geen betaalbare woningen meer beschikbaar zijn. Dat kunnen we als gemeente alleen niet oplossen. De vraag naar woningen is enorm en de prijzen stijgen de laatste jaren sterk. Nog geen 10 jaar geleden was dat anders. Er moet meer rekening worden gehouden met andere scenario´s in de woningbehoefte. Steeds meer is ook de stikstofuitstoot bij de bouw maar ook bij het gebruik van gebouwen van invloed op het tempo waarin en op wat er gebouwd kan worden. Zeker in een gemeente die natuurgebieden binnen zijn grenzen heeft. Kaders: •

• • • • •

Prioriteit voor huisvesting van starters, alleenstaanden, doorstromers en ouderen; Wij willen 35% sociale huur, 15% midden huur (tot 1000 euro), 10% goedkope koop (tot 250.000 euro), 15% tot de grens van de Nationale Hypotheekgarantie, 376.300 euro in 2022), 25% vrije koopsectorkoop. Voldoende (35 %) betaalbare sociale huurwoningen (grens 752 euro), waarvan een voldoende aandeel voor minder draagkrachtigen en starters (de zgn. aftoppingsgrens, 2021 max. 632 euro); Grotere inzet op de realisatie van midden huurwoningen (tot 1000 euro) voor inwoners die niet in aanmerking komen voor een sociale huurwoning en voor wie de koop van een woning – nog - niet mogelijk is. Efficiënt en kwalitatief optimaal ruimtegebruik binnen de bebouwde kom, die tevens leidt tot kwaliteitsverbetering van de woonomgeving; (acties: sociaal veilig, klimaat adaptief, leefruimte jeugd) Onderbrengen van de ongeveer 550 Vestiawoningen in voormalig Liemeer bij de in Nieuwkoop werkzame corporaties WDA en WSN of in een nieuw op te richten corporatie. Ontwikkelen van een visie en scenario´s om de ontwikkeling van bouwprogramma´s en voorzieningen te sturen. Daarbij uitgaan van een evenwichtige leeftijdsopbouw als toekomstperspectief en zorgen dat voorzieningen en woningaanbod daarop aansluiten.

Onze concrete actiepunten zijn: • • • • • • • •

Bij nieuwbouw inzetten op 35% sociale huur, 15% midden huur, 10% goedkope koop, 15% tot grens Nationale Hypotheekgarantie en de rest vrije sector. Inzet van middelen uit het woonfonds alleen voor huurwoningen. Verkorten van de wachttijd met 2 jaar van 7 naar 5 jaar en daarmee van de zoektijd (2021: 27 maanden) voor woningzoekenden die afhankelijk zijn van de sociale huurmarkt door prestatieafspraken hierover met de woningcorporaties; Meer goedkopere en betaalbare koopwoningen voor starters m.b.v. aan te passen startersregelingen. Maximaal aan eigen inwoners toewijzen van woningen bij nieuwbouw of vrijkomen van woningen. Per kern bekijken hoe een goede verdeling van woningen over de categorieën (sociale) huur en koop te realiseren is. Niet alle kernen hebben eenzelfde behoefte. Senioren verleiden voor overstap naar kleiner wonen. Scheefwoners in sociale huurwoningen (ongeveer 20%) verleiden om ruimte te maken (voorrang bij nieuwbouw e.d.). 28

• • • • • •

• • • • •

• • •

• •

• • •

• • •

Ontwikkelen van specifieke woonconcepten voor ouderen (¨knarren hof¨) Meer aandacht voor alternatieve woonvormen. Uitwerking van de mogelijkheden om woningen op erfpachtgronden te bouwen. Daardoor blijft het grondaandeel in de verkoopprijs beheersbaarder over een langere periode. Onderzoek naar bruikbaarheid van het bouwstroomverband om sneller en goedkoper woningbouw te realiseren (pilot Eindhoven en Haaglanden). Goede en tijdige voorlichting aan ontwikkelaars over de stikstof en natuurbeschermingsaspecten bij de bouw van woningen. Gericht ontwikkelen van plannen en aanpassen van omgevingsplanregels om leegkomende karakteristieke oude gebouwen geschikt te maken voor bewoning; hetzelfde geldt voor andere leegstaande gebouwen zoals agrarische bedrijven en kantoren Efficiënt en kwalitatief optimaal ruimtegebruik binnen de bebouwde kom, die tevens leidt tot kwaliteitsverbetering van de woonomgeving; Zoveel mogelijk bouwen binnen en aansluitend op Bestaand Stads en Dorpsgebied: toepassen ladder duurzame verstedelijking en voldoende groen in de wijken. Verduurzaming van sociale huurwoningen heeft hoge prioriteit. Hogere bouw vereist een goede afweging en inpassing in een wijk/omgeving. In principe niet hoger dan 4 bouwlagen. Duurzaam bouwen van woningen, overheidsgebouwen en scholen en dit ook bevorderen bij bedrijfsgebouwen.

Daar hoort bij dat ze optimaal worden geconstrueerd en gesitueerd voor toepassing van duurzame energievoorziening. De gemeente stelt daartoe randvoorwaarden en eisen op voor architecten en ontwikkelaars Bouw van mantelzorg woningen stimuleren Bij nieuwbouwprojecten worden goede bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid voor mensen met functiebeperkingen tijdig geregeld; Zorgen voor zoveel mogelijk groen om huis en in de wijk en voldoende parkeermogelijkheden. Parkeerproblemen van oude wijken dienen te worden opgelost. (bv. door waar mogelijk extra parkeerplaatsen aan te leggen tussen de oude wijk en de nieuw te bouwen wijk); Teneinde verstening van (nieuwe) wijken tegen te gaan en vergroening te vergroten zal er voor iedere vierkante meter bebouwing/verharding een relevant deel openbaar groen worden gerealiseerd.

Er moet beleid komen voor het kappen van bomen in groene wijken: gefaseerd kappen moet uitgangspunt zijn om zoveel mogelijk CO2 vast te houden, zonneenergie te optimaliseren en dat een groene wijken niet ineens veranderen in een kale gebieden/wijk Bewoners zelf bij laten dragen aan de vormgeving en onderhoud van hun omgeving; wijkbudgetten kunnen daarvoor ingezet worden; In het kader van de klimaatadaptatie stimuleren van de realisatie van groene daken op woningen en andere gebouwen Bij het ontwikkelen van nieuwe locaties en wijken vooraf aandacht besteden aan de (on)mogelijkheden en daarmee de overlast van sloop-, bouw- en vrachtverkeer en dit afstemmen met de omwonenden (nulmetingen, schadeprotocol). Het permanent wonen op de bungalowparken wordt mogelijk gemaakt. Als vervolg op de goede projecten Buytewech Noord en Centrumplan Nieuwveen worden inwoners bij het ontwikkelen van plannen intensief betrokken. Heroverwegen van een vorm van welstand, waarbij ervoor gezorgd wordt dat niet alleen het bouwbesluit en het bestemmingsplan/omgevingsplan bepalend 29

• • • • • •

zijn (te vaak gebeurt het dat er bouwwerken verschijnen die grote overlast veroorzaken voor direct omwonenden). Mogelijkheden verruimen van vraaggericht bouwen, waaronder zelfbouw en (collectief) particulier opdrachtgeverschap (zie ook Landelijk Expertteam Woningbouw). We doen geen concessies op het gebied van de kwaliteit van te bouwen woningen (lift, balkon, berging e.d.) en op vierkante meters. Regionale coördinatie van het woonbeleid voor arbeidsmigranten. Onderzoeken of daar locaties voor kunnen worden ontwikkeld die doorstroming in reguliere woningen bevorderen. We onderzoeken mogelijkheden om arbeidsmigranten op het eigen terrein van de werkgevers te huisvesten waarbij er afspraken gemaakt worden over huurbescherming voor deze arbeidskrachten. Zolang onhoudbare situaties in AZC’s bestaan omdat statushouders niet uit kunnen stromen, royaler meewerken aan huisvesting voor statushouders. Beter nadenken over wat we allemaal met omgevingsplannen en vergunningen teweegbrengen (bv. locatie INTRATUIN Ter Aar).

BOX Buurtwerk in ruil voor een woning Dit is één van de projecten van de Academie van de Stad. Als sociale ondernemer wil de Academie van de Stad studenten laten bijdragen aan maatschappelijke projecten. In ruil voor het opzetten en uitvoeren van projecten in bepaalde wijken mogen studenten gratis in de betreffende wijk wonen. De studenten fungeren tegelijkertijd als voorbeeld voor alle andere jongeren in de wijk. De stedelijke vernieuwing en de nieuwe levendigheid in de wijk zorgen voor een win-win situatie. Meer informatie via: www.academievandestad.nl BOX Samen is het een Makkie In de Amsterdamse Indische Buurt wordt hulp aangeboden in ruil voor Makkies. Je voert kleine werkzaamheden uit in de buurt, bijvoorbeeld door te koken voor daklozen, te helpen in een binnentuin of op bezoek te gaan bij mensen in het verzorgingstehuis. In ruil hiervoor krijg je Makkies. De Makkies zijn vervolgens te gebruiken voor diensten, producten of korting op producten in dezelfde buurt. Ze geven bijvoorbeeld toegang tot het zwembad, de bioscoop of de sportschool. Op deze manier gaan kleine organisaties en bedrijven in de wijk niet failliet en heeft iedereen in de wijk de mogelijkheid om deel te nemen aan leuke activiteiten in de wijk.

3.6 Landbouw en (glas)tuinbouw Natuurlijk Nieuwkoop wil een duurzame land- en (glas)tuinbouw die economisch efficiënt, ecologisch verantwoord, sociaal aanvaardbaar en toekomstbestendig is. Dat is een kringlooplandbouw die kwalitatief hoogwaardige producten produceert met zo min mogelijk grondstoffengebruik, productieverliezen en afval. En met zo min mogelijk energiegebruik en uitstoot van broeikasgassen en stikstof.

30

Dat is ook de uitgewerkte gedachte van het ministerie van LNV in de ‘Visie Landbouw, Natuur en Voedsel: Waardevol en verbonden’, als de stip op de horizon voor een meer duurzame toekomst van landbouw, natuur en visserij. We staan voor de uitdaging om gezond voedsel te produceren op een manier die past bij de ondernemer, de gezondheid van mensen, het klimaat, de natuur en dierenwelzijn. Er is een brede maatschappelijke beweging ontstaan die wil meedoen en die hun ideeën en praktijken willen delen om anderen te inspireren. Dat wil het ministerie stimuleren en ondersteunen. De gemeente kan daarbij aansluiten, waar gesignaleerd wordt dat de bodem uitgeput raakt, de biodiversiteit afneemt en er ook een opgave ligt vanuit het Klimaatakkoord. Bij kringlooplandbouw komt zo min mogelijk afval vrij, is de uitstoot van schadelijke stoffen zo klein mogelijk en worden grondstoffen en eindproducten met zo min mogelijk verliezen benut. De visie ‘Landbouw, Natuur en Voedsel: Waardevol en Verbonden’ vormt de stip op de horizon voor een meer duurzame toekomst van landbouw, natuur en visserij. Dit draagt bij aan een sterkere positie van de boer, meer waardering voor voedsel en gezondheid, meer samenwerking tussen natuur en landbouw en een duurzamere productie. De prijzen van producten in de land en tuinbouw zijn de laatste halve eeuw nagenoeg hetzelfde gebleven.

Die druk op de prijzen heeft geleid tot intensivering, schaalvergroting, lage inkomens van ondernemers en afwenteling van nadelen op milieu, natuur en biodiversiteit. Omdat daar geen prijs voor is. Voorwaarde voor kringlooplandbouw en verduurzaming is milieu en natuur in de prijzen worden verrekend en ondernemers daar ook een vergoeding voor krijgen. De landbouw in het veenweidegebied van het Groene Hart heeft te maken met beperkingen die de bedrijfsvoering minder efficiënt maken. Met name omdat we terecht functies in stand willen houden waar geen markt voor is, zoals natuur, biodiversiteit, landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Brussel, rijk en provincie moeten voldoende maatregelen treffen om dat te compenseren en intensiveren. De gemeente kan helpen daar druk op uit te oefenen. De glastuinbouw in onze gemeente is onderdeel van Greenport Aalsmeer als samenhangend keten- en ruimtelijk systeem. Duurzame ontwikkeling van glastuinbouw in onze gemeente heeft daardoor alleen kans van slagen in samenhang met en in de context van duurzame ontwikkeling van de Greenport en door samenwerking van alle stakeholders. Greenport Aalsmeer streeft naar een transitie duurzame glastuinbouw.

Wij willen dat onze gemeente daar proactief aan deelneemt in het belang van de tuinbouw in onze gemeente en geen maatregelen gaat treffen uit vermeend korte termijn eigenbelang, omdat dit de kracht van die samenwerking naar duurzame ontwikkeling ondermijnt. Onze concrete actiepunten zijn: •

•

• • • •

Proactief participeren in en stimuleren van de transitie duurzame glastuinbouw Greenport Aalsmeer, inclusief toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking (eerst beschikbare ruimte gebruiken, saneren, herstructureren, concentreren, voordat nieuwe uitleg aan de orde is); Nieuwe grootschalige kassencomplexen voor sierteelt zijn niet nodig in Nieuwkoop en niet verenigbaar met duurzame ontwikkeling van een toekomstgerichte en concurrerende Greenport Aalsmeer, noch met het bijzondere karakter en duurzame gebiedsontwikkeling in het Groene Hart; Nieuw Amstel Oost wordt niet benut voor de glastuinbouw; Nieuwe grootschalige kassencomplexen voor groenteteelt zijn niet eigen aan het Greenport systeem voor sierteelt en doen een onevenredig en onnodig beslag op de beschikbare ruimte voor de sierteelt in Nieuwkoop; Gemeente en Greenport werken nauw samen om met ondernemers en provincie tot verandering te komen, om prioritaire transformatie- en herstructureringsopgaven te stimuleren en versnellen; Met betrokkenen evalueren hoe sanering van verspreid liggende verouderde en 31

• • •

• •

vervallen kassen verder kan worden bevorderd en zo mogelijk nieuwe instrumenten inzetten. Daarbij het landschap herstellen; Agrariërs in het Groene Hart stimuleren tot kringlooplandbouw over te gaan, om hun bedrijfsvoering duurzamer te blijven maken; ook in de vorm van extensieve grondgebonden veehouderij. Daarin passen geen megastallen; Ruimte creëren voor agrariërs om extra inkomsten te verkrijgen uit passende nevenactiviteiten; Gemeente, inwoners en agrariërs hebben allen mogelijkheden en een rol om problemen, schade en kosten vanwege slappe bodems en bodemdaling te beperken. De gemeente gaat dat stimuleren a.d.h.v. de adviezen van het Platform Slappe Bodem; Zonnevelden op vruchtbare landbouwgrond zoveel mogelijk vermijden; Kleine windmolens bij agrarische bedrijven en panelen op hun grote daken kunnen ons landekijk gebied energie producerend maken voor andere delen van de gemeente.

3.7 Industriële bedrijvigheid Natuurlijk Nieuwkoop kiest ervoor om geleidelijk onze industriële bedrijvigheid zoveel mogelijk op de bestaande drie grote centrale terreinen in Nieuwkoop, Nieuwveen en Ter Aar te concentreren en deze terreinen daartoe te herstructureren. We willen die meer geschikt maken voor lokaal gebonden, daar al gevestigde en elders nog uit te plaatsen, hoogwaardige en duurzame bedrijvigheid. Dat vraagt ook verduurzaming van deze bedrijfsterreinen. Zo kunnen we ook meer ruimte geven aan milieu, landschappelijke waarden en woon- en leefomgeving. Daarbij is voor ons de lokale ladder voor duurzame ontwikkeling van bedrijventerreinen van belang: eerst beschikbare ruimte gebruiken, saneren en herstructureren. Als daaraan voldaan wordt kan ook verder gesproken worden over de vraag of verdere uitbreiding van het areaal gewenst is – en daarmee van het aantrekken van werknemers, van woningen, van voorzieningen en van mobiliteit. Ook met de provincie, die vooralsnog tegen uitbreiding van bedrijventerreinen in het Groene Hart is. Natuurlijk Nieuwkoop is tegen vestiging van grootschalige gebouwen voor logistiek en distributie in het Groene Hart en in onze gemeente, zoals data- en distributiecentra. Onze concrete actiepunten zijn: •

• • • • • •

•

Wij willen de uitbreiding van bedrijventerreinen binnen de gemeente conform de lokale ladder van duurzame ontwikkeling beoordelen: eerst open ruimtes invullen, saneren en herstructureren, om vervolgens nut en noodzaak van extra bedrijventerreinen te agenderen. Er moet werk gemaakt moet worden van een goede en groene landschappelijke inpassing van de terreinen. Voor nieuwe bedrijfspanden kan van de initiatiefnemer geëist worden oude te slopen als dit zou leiden tot nieuwe leegstand; Herstructureren van bestaande bedrijventerreinen en ruimte creëren voor starters en voor uit de kernen en linten te plaatsen bedrijvigheid; Wij maken het voor starters makkelijker om een bedrijf aan huis te beginnen; Geen nieuwe en ook geen uitbreiding van bestaande bedrijvigheid die niet past in of bijdraagt aan duurzame ontwikkeling in het Groene Hart, maar uitplaatsen naar goed ontsloten moderne terreinen in Alphen, Leiden, Bodegraven of Woerden; In en met onze regio ontwikkelen we een strategie om duurzame bouw met natuurlijke materialen te stimuleren, circulair en klimaatbestendig. We maken afspraken met bouwondernemers en woningcorporaties. Isolatieprogramma’s en duurzame energie maken daar deel van uit; De planning van werkzaamheden aan ondergrondse leidingen en buizen wordt door 32

•

• • •

• • •

de verschillende eigenaren goed afgestemd om de frequentie daarvan te verminderen en hinder voor de omgeving te beperken; Gezien de maatschappelijke betekenis van en de toenemende behoefte aan steeds intensiever gebruik van digitale informatie (internet, Wifi, digitale diensten), wordt het project om de hele gemeente van glasvezel te voorzien met voortvarendheid verder uitgevoerd en afgerond; Stimuleren van hoogwaardige, kennisintensieve bedrijvigheid met hoge toegevoegde waarde; Lokale ondernemers, startups en zzp’ers betrekken bij aanbestedingen; Wij willen nauwe samenwerking in onze regio tussen onderwijs- en andere instellingen, overheden en bedrijven, om de discrepantie op de arbeidsmarkt tussen werkloosheid enerzijds en het tekort aan mensen, zoals in de zorg, de bouw, het onderwijs en de energietransitie, anderzijds, op te lossen; Wij ondersteunen in dat verband de activiteiten van de Groene Hart Academie en het Techniekhuis om versneld meer mensen op te leiden voor beroepen waar zo grote vraag naar is; Wij stimuleren samenwerking tussen o.a. ondernemend Nieuwkoop, waaronder Het Actieve Groene Hart en DON, om bedrijvigheid en economie duurzaam te blijven versterken; Geen vestiging van grootschalige gebouwen zoals data- en distributiecentra.

3.8 Mobiliteit, infrastructuur en verkeersveiligheid Goede bereikbaarheid, veilig verkeer, toegankelijk openbaar vervoer en vermindering van milieubelasting, waaronder CO2emissies, zijn voor Natuurlijk Nieuwkoop belangrijke aspecten van duurzame mobiliteit. Natuurlijk Nieuwkoop vindt een kwalitatief goed wegennet, dat optimaal wordt benut, dat zorgt voor een goede doorstroming en goed openbaar vervoer, dat voor de verschillende verkeersstromen en -deelnemers toegankelijk en veilig is, essentieel voor de sociale en economische dynamiek in onze gemeente en regio. Onze concrete actiepunten zijn: • • • • • • • • • •

•

Uitvoering van de Regionale Strategie Mobiliteit Holland Rijnland, w.o. een goed openbaar vervoer verbinding Alphen – Nieuwkoop – Uithoorn; Onderzoek naar oplossing van de verkeerscongestie rond de Aardamse brug Verkeersbeleid wordt in goed overleg met betrokken partijen en inwoners ontwikkeld; Verbeteren van openbaar vervoer, van zowel de diensten als frequenties; Bij wijzigingen in routes, haltes en frequenties van het openbaar vervoer, worden bewoners betrokken; Verbeteren van de diensten van de Regiotaxi; Verbeteren openbaar vervoer Woerdense Verlaat richting Mijdrecht en Breukelen, Belangrijke (bovenlokale) voorzieningen zoals ziekenhuizen, specialistische hulp, nooddiensten (brandweer-politie-ambulances), gemeenteloketten etc. willen wij ook goed bereikbaar laten zijn/worden met openbaar vervoer of regiotaxi; De tijdslimiet van nooddiensten moet tenminste worden gehaald, ook in Woerdense Verlaat; Het beleid voor uitbreiding van het aantal oplaadpunten wordt intensief vervolgd, om het gebruik van elektrische auto’s en andere vervoermiddelen te stimuleren. De gemeente blijft het goede voorbeeld geven door bij vervanging over te gaan naar elektrificering van haar wagen- en machinepark park en gebruik van elektrische deelauto’s voor haar eigen personeel te stimuleren; Bij aanbesteding van openbare werken wordt elektrificering van het materieel als criterium meegenomen; 33

• •

• • • • • • • • •

• • • • •

Onderzoek naar de wenselijke infrastructuur aanpassingen, die massale toename van elektrisch vervoer (ook fiets), met name ook zelfrijdend, vereist. De eisen die de kwetsbaarheid en leefbaarheid van het Groene Hart stellen maken de aanleg van nieuwe (provinciale) wegen door en rondom onze gemeente op voorhand niet gewenst; bovendien leidt dat tot een verkeer aanzuigende werking en biedt dat geen oplossing; Onderzoek naar oplossingen voor de verkeersintensiteit op de Ziendeweg – Nieuwkoop wordt voortgezet; Bij structureel toenemende en te hoge mobiliteit worden eerst zoveel mogelijk de oorzaken daarvan weggenomen en vervolgens naar spreidingsmogelijkheden gezocht, voordat wijziging van de infrastructuur aan de orde is; Bij grootschalige openbare werken (bijvoorbeeld als wegen worden afgesloten) vinden wij bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie belangrijke toetsingscriteria zodat ondernemers en inwoners niet onnodig worden gehinderd; Doorgaand sluipverkeer zoveel mogelijk weren uit kernen en over provinciale wegen geleiden; Daar waar verbodsborden geplaatst worden (personenauto’s/ vrachtauto’s e.d.) dienen aanwonenden en bezorgers ontzien te worden, door aan te geven dat die categorieën uitgezonderd zijn.

Bovendien moet dan beter gehandhaafd worden; Goede laad-en losvoorzieningen op belangrijke recreatiepunten; Integrale afweging van de verkeersveiligheid bij de (her-)inrichting van wijken; zonder dat dit ten koste gaat van speelruimte, kunst en groen, worden parkeerproblemen in wijken opgelost door beter ruimtegebruik in de hele wijk; Snelheidsbeperking van 30 km bij kruisingen van voet- en fietspaden en in onveilige woonwijken van onze 13 kernen; alle woonwijken worden 30-kilometer gebied. Om de verkeersveiligheid rond scholen te verbeteren, overleggen schoolbesturen, ouders en gemeente over de wijze waarop veilige fietsroutes naar en autovrije zones rond de scholen worden gerealiseerd. Dat kan tevens het gebruik van de fiets bevorderen; Verdere scheiding van langzaam en ander verkeer vooral waar schoolroutes in het geding zijn; De gemeente zorgt voor voldoende parkeerplaatsen voor houders van gehandicapten parkeerkaarten in winkelgebieden, bij sportcentra en culturele instellingen en alle andere plaatsen waar veel bezoekers komen; Verlagen van de maximumsnelheid tussen de dertien kernen tot 60 km per uur, om de veiligheid voor aanwonenden te verhogen; Uitbreiden van het netwerk van fietsroutes tussen de 13 kernen om de mobiliteit per fiets te vergroten; De gemeente faciliteert het gebruik van elektrische deelscooters.

34

4. Dertien vitale en leefbare kernen 4.0 Onze idealen 4.1 De Meije 4.2 Korteraar 4.3 Langeraar 4.4 Nieuwkoop 4.5 Nieuwveen 4.6 Noordeinde 4.7 Noorden, Noordse Dorp en Noordse Buurt 4.8 Papenveer 4.9 Ter Aar 4.10 Vrouwenakker 4.11 Woerdense Verlaat 4.12 Zevenhoven

4.0 Onze idealen Natuurlijk Nieuwkoop wil zich richten op de leefbaarheid in onze 13 kernen. Een gezamenlijk geformuleerde dorps- of toekomstvisie voor de verschillende kernen moet daarvoor het uitgangspunt zijn. De uitwerking van de maatschappelijke en ruimtelijke structuurvisies – die nu vervangen worden door de Omgevingsvisie - zijn daarbij leidend. Het belang van het betrekken van onze inwoners daarbij is voor ons vanzelfsprekend. Vooral op de volgende punten zullen wij onze inspanning en aandacht richten: • • • • • • • • • • • • • • • • •

Betere communicatie met inwoners, niet alleen over incidenten en problemen, ook over gewenste ontwikkelingen, gemeentelijke plannen en -beleid. Versterking van mantelzorg, vrijwilligerswerk en burenhulp Faciliteren van activiteiten voor meer deelname door ouderen, volwassenen en jongeren aan het sociale leven van onze kernen. Het succesvol project Huiskamerbijeenkomst is daar een voorbeeld van; Mensen met minder kansen moeten aan de samenleving kunnen (blijven) deelnemen; Voldoende zorg- en welzijnsvoorzieningen; Stimuleren van het multifunctioneel gebruik van accommodaties; Voldoende ruimte voor wonen, parkeren, spelen, ontmoeten en ontspannen; De verkeersveiligheid en sociale veiligheid moet overal optimaal geregeld zijn; Een stevige en consequente aanpak van overlast; Wij willen wijkbudgetten vastleggen, bijvoorbeeld voor wijkinrichting; Minimaal handhaven van de huidige openbaar vervoer voorzieningen; waar mogelijk ondersteund door buurt- en of belbussen. Voorwaarden proberen te scheppen voor een passend diensten- en winkelaanbod, ook in de kleinere kernen; Behoud van ons dorpse karakter en cultuurhistorische elementen; Bescherming van unieke ecologische en landschappelijke waarden in het Groene Hart; Op een verantwoorde wijze (duurzaam en toekomstbestendig) met het milieu, energie, ruimtelijke inrichting en economische activiteiten omgaan.

Een snelle internetverbinding is een must voor inwoners én bedrijven. Het project Snel Internet Buitengebied wordt op korte termijn afgerond. Binnen de kernen kunnen honden met begeleiders gebruik maken van de wandelvoorzieningen en voetgangersgebieden, maar wel aangelijnd en met ruimplicht; de gemeente zorgt dat er in elke kern in elk geval uitlaatgebiedjes worden aangewezen, waar honden los mogen lopen.

35

Onze concrete actiepunten per kern zijn:

4.1 De Meije • •

• • •

• • • • • •

Wij vinden het belangrijk het landelijke karakter van De Meije te behouden (beperking van toeristisch gemotoriseerd verkeer) We willen een evaluatie van de proef ‘Beperking van toegankelijkheid van motoren’ in de weekenden in de zomerperiode. Op basis van de uitkomsten willen we maatregelen treffen. Wij willen ons inzetten voor het behoud en de bevordering van een economisch en ecologisch verantwoorde agrarische functie De stikstofproblematiek van de Meije (graslanden) moet actief op de agenda gezet en opgelost worden. Een stringente bewaking van de in goed overleg met belanghebbenden vastgelegde afspraken rond Natura 2000 en het herzien van het beheerplan zijn voor ons belangrijk Kortere aanrijtijden van ambulances waar deze niet aan de norm voldoen Voor nieuw gebruik van de watertoren in de Meije samen met omgeving en betrokken partijen een planontwikkelingen (hotel, toeristische attractie, cultureel erfgoed functie) Ondersteuning van de buurtbus in De Meije Ontwikkelen van een doorsteek vanuit De Meije naar de Noordeinderplas. Wij willen het Oudhoornsepad weer heropenen en toegankelijk maken. Uitbreiden van het aantal fiets afstappunten en recreatieplekken langs de rivier De Meije.

4.2 Korteraar •

• •

•

•

Een belangrijk aandachtspunt voor ons is de zorg voor een goede leefomgeving langs de Korteraarseweg en de stankoverlast van intensieve veeteelt daar op een acceptabel niveau brengen en houden We willen de verkeersveiligheid samen met inwoners aanpakken, aandachtspunten daarbij zijn te hard rijden, landbouwverkeer en sluipverkeer richting Aarlanderveen. De Hoekse Aarkade, aan het begin van de Korteraarseweg, heeft geen goede parkeerplaats voor bewoners Hoekse Aarkade. Bekeken moet worden of hier oplossingen voor zijn en wie voor de uitwerking zorg kan dragen. Een honden-uitlaatplek en kleine speelplaats voor kinderen wordt gemist. Mogelijkheden zijn zeer beperkt maar het is belangrijk te bekijken wat wél kan. Aandachtspunt: Korteraar en Ter Aar hebben met de dorpsraad “Het Vosje” een goed werkend en enthousiast netwerk dat intensief betrokken moet worden bij de ontwikkelingen in deze kernen. Goede ondersteuning van en samenwerking met de gemeente is belangrijk.

4.3 Langeraar •

De Langeraarseweg-Noord kan na de realisatie van Vivero en het Landgoed op dezelfde wijze als de eerder gereconstrueerde Langeraarseweg worden gereconstrueerd. Evenals het zuidelijke deel voor de grote brug. Bewoners betrekken en ondersteunen in hun plannen voor verbetering van de inrichting van dat deel van de weg vinden wij een must. 36

• • • •

•

•

• •

Op dit moment is verplaatsing van de bedrijven op het bedrijventerreintje in Langeraar t.b.v. het realiseren van een aantal woningen op die plek nog niet haalbaar. Vinger aan de pols houden en verplaatsing blijven stimuleren! Het parkeren in de oudere wijken blijft een probleem. Het is belangrijk dat samen met bewoners knelpunten en oplossingen bekeken en opgepakt worden. Wij willen dat bij de ontwikkeling van een nieuwe wijk aansluitend aan een oude wijk onderzocht wordt of grond kan worden vrijgemaakt voor extra parkeerplaatsen. De nieuwe school, Kind Centrum De Poel, wordt gebouwd op de huidige schoollocatie in combinatie met wonen. Een stedenbouwkundig kader wordt opgesteld met inbreng van de dorpsraad, omwonenden en inwoners. Belangrijke aandachtspunten zijn: verkeer, bereikbaarheid, parkeren, veilige fiets- en looproutes en een ruime groene buiten-speelruimte. Wij vinden het belangrijk om in goed overleg met belanghebbenden de samenwerking tussen de verschillende vormen van jongerenwerk te stimuleren en de mogelijkheden van het Altior sportcomplex en de sportverenigingen daarbij te betrekken. Het gedeelte tussen de Grote en de Kleine brug kent veel verwaarloosde plekken waar in samenwerking met de eigenaren moet worden gezocht naar passende oplossingen.

Aandachtspunten: Een belangrijk aandachtspunt voor ons is de zorg voor een gezonde leefomgeving en het vermijden van mogelijk negatieve gevolgen als gevolg van stank- en fijnstofoverlast van intensieve kippenhouderijen. We willen blijven inzetten op het verbeteren van ov-mogelijkheden.

4.4 Nieuwkoop • • •

•

• • •

We willen onderzoek naar een verbinding tussen het Regthuysplein en het Kennedyplein via de dijk langs de Achterweg. Ruimtelijke visie voor de kern Nieuwkoop en het centrumplan zijn vastgesteld in februari 2021. De daarin opgenomen projecten moeten voortvarend opgepakt worden. Op de locatie Koetshuis (eigenaar WSN) worden in 2022 rond de 35 sociale woningen gebouwd voor senioren en starters. We willen zoveel mogelijk voorrang geven aan inwoners uit het dorp/onze gemeente. Goede communicatie richting omwonenden blijft belangrijk. Een bestemmingsplan Lindelaan (voormalige Ashramlocatie, eigenaar: de gemeente) voor maximaal 65 appartementen voor jongeren (starters) en senioren wordt in februari 2021 vastgesteld. Ook voor dit plan willen we zoveel mogelijk voorrang geven aan inwoners uit het dorp/onze gemeente. Het bestemmingplan Buytewech Noord, met daarin veel aandacht voor sociale huur en midden huur is eind 2021 vastgesteld. Inwoners en belanghebbenden moeten actief betrokken blijven worden bij de verdere ontwikkeling van deze nieuwe wijk. Ontwikkelingen op de locatie van de oude Grofsmederij aan het Zuideinde moeten goed gevolgd worden. Voordat een ontwikkeling plaatst kan vinden zal er eerst gesaneerd moeten worden.

Zowel voor de sloop en sanering als voor de bouw van deze locatie geldt dat met aan- en omwonenden afspraken worden gemaakt over voorkomen van overlast en schade (nulmeting en verkeersbegeleiding). Dat geldt ook voor vergelijkbare locaties in de gemeente 37