ACHTERGRONDINFORMATIE Natuurlijk Nieuwkoop basis Verkiezingsprogramma 2022

Ons basisprogramma 2022 - 2026

Inhoudsopgave Basisprogramma 2022-2026 Basisprogramma 2022-2026 ............................................................................................... 1 Missie ................................................................................................................................... 4 1. Inleiding ........................................................................................................................... 5 2. Een gezonde, vitale, veilige en rechtvaardige samenleving ........................................ 7 2.0 Onze idealen ............................................................................................................... 7 2.1 Gezondheid, leefstijl, sport en bewegen ......................................................................

8 2.2 Een veilige woon-en leefomgeving .............................................................................10 2.3 Werk en inkomen .......................................................................................................10 2.4 Voorkomen van sociaal isolement en armoede ..........................................................11 2.5 Onderwijs ...................................................................................................................12 2.6 Cultuur en kunst .........................................................................................................13 2.7 Zorg en gezondheid ...................................................................................................15 2.8 Zorg en gezondheid voor senioren en chronisch zieken.............................................16 2.9 Jeugdzorg ..................................................................................................................17 3.

Duurzame ontwikkeling: economie, natuurlijke omgeving en ruimte .........................20 3.0 Onze idealen...............................................................................................................20 3.1 Deltaplan voor klimaat en energie ...............................................................................21 3.2 Biodiversiteit, natuur, landschap en recreatie ..............................................................24 3.3 Groene Hart ................................................................................................................25 3.4 Milieu: bodem, water, lucht, hinder en afval ................................................................26 3.5 Bouwen en wonen ......................................................................................................27 3.6 Landbouw en (glas)tuinbouw ......................................................................................30 3.7 Industriële bedrijvigheid ..............................................................................................32 3.8 Mobiliteit, infrastructuur en verkeersveiligheid .............................................................33 4.

Dertien vitale en leefbare kernen...................................................................................35 4.0 Onze idealen ..............................................................................................................35 4.1 De Meije .....................................................................................................................36 4.2 Korteraar ....................................................................................................................36 4.3 Langeraar ..................................................................................................................36 4.4 Nieuwkoop ..................................................................................................................37 4.5 Nieuwveen .................................................................................................................38 4.6 Noordeinde ................................................................................................................39 4.7 Noorden, Noordse Dorp en Noordse Buurt ................................................................40 4.8 Papenveer .................................................................................................................40 4.9 Ter

Aar........................................................................................................................41 4.10 Vrouwenakker ..........................................................................................................42 4.11 Woerdense Verlaat ..................................................................................................43 4.12 Zevenhoven .............................................................................................................43 5. Besturen: manieren van organiseren en communiceren ............................................45 5.0 Onze idealen...............................................................................................................45 5.1. Inwoners centraal.......................................................................................................46 2

5.2 Duale verhoudingen tussen College en Gemeenteraad. .............................................47 5.3 Kwaliteit van de gemeentelijke organisatie ..................................................................48 5.4 Handhaven waar nodig en mogelijk ............................................................................49 6. Middelen..........................................................................................................................50 6.0 Onze idealen...............................................................................................................50 6.1 Samen-werken ............................................................................................................50 6.2 De begroting als instrument voor politieke besluitvorming ...........................................51 6.3 Financiële middelen ....................................................................................................52

3

Missie Wij gaan voor een gemeente waar iedereen mee kan doen, waar iedereen gelijke kansen krijgt en waar de lusten en lasten eerlijk worden verdeeld. Missie Wij bouwen met jou aan een leefomgeving waar je goed en groen kunt wonen, werken en samenleven. Wij bouwen aan een mooier Nieuwkoop, nu en in de toekomst. Dat betekent dat iedereen in de gemeente - ongeacht leeftijd, afkomst of opleiding - gelijke kansen krijgt. Op alle beleidsterreinen nemen wij inclusiviteit en de lange termijn als leidraad. Ook is een eerlijke verdeling van lusten en lasten voor ons erg belangrijk. Zo bouwen wij samen met jou aan een natuurlijk en sociaal, duurzaam bloeiend en mooier Nieuwkoop, voor huidige en toekomstige generaties. Verbinden Het laten meedenken en -doen van inwoners, organisaties en bedrijven bij beslissingen die hen aangaan is voor ons een tweede natuur. Iedere stem doet ertoe, van inwoner uit een dorpskern tot agrariër of glastuinbouwer. Wij stimuleren nieuwe vormen van vertegenwoordiging en samenwerking, om inwoners bij beleidsontwikkeling te betrekken en vooral betrokken te houden. Niet alleen door inwonerparticipatie bij overheidsinitiatieven, ook door overheidsparticipatie bij inwonerinitiatieven. Dit doen wij door oprecht te luisteren en nauw betrokken te zijn bij burgerinitiatieven. Wij zijn toegankelijk en benaderbaar, zodat je ons altijd kunt betrekken.

Participatie is ons grootste goed, dus doe mee, denk mee en leef mee. Vernieuwen Als gemeente krijgen we met steeds complexere vraagstukken te maken. Door nieuwsgierig te zijn, nieuwe dingen uit te proberen en durf te tonen, ontwikkelen wij duurzaam beleid voor ons en anderen, voor hier en elders, voor individu en gemeenschap, voor het heden en voor de toekomst. Wij kijken altijd hoe iets beter kan, zonder weg te gooien wat goed is. Wij denken in kansen, zoeken steeds een passende aanpak en staan open voor nieuwe ideeën. Ook als die niet van onszelf zijn. Wij houden onze kennis en expertise actueel en waar nodig zoeken wij ondersteuning. Daarbij delen wij onze kennis van harte, om ook anderen te stimuleren vernieuwend te blijven denken en handelen. Vertrouwen Iedereen die zich namens Natuurlijk Nieuwkoop inzet, doet dat integer en in alle openheid. Wij verantwoorden graag welke beslissingen we nemen en leggen uit waarom. Ook als dat geen makkelijk of populair verhaal is. Hiermee wekken we vertrouwen en weet je wat je aan ons hebt. Daarbij vertrouwen wij ook op jou en nodigen we je uit bij ons aan de bel te trekken wanneer iets niet gaat zoals dat zou moeten. Door met elkaar te verbinden, vernieuwen en vertrouwen op te bouwen, behalen wij de beste resultaten!

4

1. Inleiding De gemeenteraadsverkiezingen van woensdag 16 maart 2022 staan voor de deur. In dit programma geven wij aan wat, en vooral ook hoe wij dat de komende vier jaar samen met onze inwoners willen bereiken. Vanuit een gedeeld toekomstperspectief. De kern daarvan is: werken aan herstel van verbroken verbindingen en van de verstoorde balans tussen zowel de economie en de natuurlijke omgeving - van klimaat en water tot milieu en grondstoffen - als die tussen de economie en de levensbehoeften van alle mensen, van gezondheid en zorg, van werken en wonen, tot onderwijs en veiligheid. Een integrale weging van zowel economische, sociale als ecologische waarden ligt daaraan ten grondslag. Politiek en gemeentelijke overheid kunnen dat niet alleen, niet zonder hun kiezers en inwoners. Belangrijk is dat ook die verbindingen alle aandacht krijgen. Dat raakt aan publieke waarden die van invloed zijn op de effectiviteit en legitimiteit van beleid, zoals rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid, fatsoen, solidariteit, menswaardigheid, gelijkheid en vooral ook vertrouwen. Participatie moet daarom veel meer zijn dan een dialoog over technische oplossingen vanuit een zakelijk en efficiënt managementperspectief. Behalve sociale, economisch en economische waarden, dienen deze bestuurlijke en publieke waarden ook onderdeel van de dialoog te zijn.

Politiek gaat ten principale over de weging van waarden. En over het maken van keuzes voor nu en later, voor hier en elders, voor ons en anderen. Keuzes over private vrijheid en publieke bescherming, over kansen(on)gelijkheid en (on)rechtvaardigheid, over draagvlak, legitimiteit en democratie. Politiek én inwoners gaan daarover. In de representatieve democratie in de vorm van macht en tegenmacht en in de participerende netwerkmaatschappij in de vorm van samenwerking. Natuurlijk Nieuwkoop ziet het als haar missie om die publieke waarden duidelijker mee te laten wegen in haar keuzen. Dat is onze identiteit, wie wij zijn. Het is wat ons betreft de basis voor het sociaal contract tussen overheid en burgers, oftewel gemeente en haar inwoners, waar Pieter Omtzicht een boek over schreef. Om daar transparant in te zijn, is onze missie hiervoor, op de eerste pagina van dit programma, opgenomen. In een snel veranderende en complexer wordende samenleving kan beleid niet meer bogen op veronderstellingen van gisteren. Meer dan ooit gaat het er om het werkelijke en veranderende leven van mensen als uitgangspunt te nemen. En vanuit een gedragen breed welvaartsperspectief (i.p.v. economische groei) integraal samen te werken aan een inclusieve en duurzamere samenleving.

Sociaaleconomisch aan een minimum sociale basis, gezonde leefstijl en vitale samenleving waarin iedereen zich kan ontwikkelen. En ecologischeconomisch aan duurzame ontwikkeling van productie, consumptie en fysieke leefomgeving. Daaraan samenwerken vinden wij natuurlijk, duurzaam, sociaal en democratisch. Daar staat Natuurlijk Nieuwkoop voor. Onder het motto: doe mee, denk mee, leef mee. Wij beseffen dat niet iedereen voldoende kansen en mogelijkheden heeft om hierin mee te komen. Daarom vinden wij dat er extra inspanningen geleverd moeten worden die erop gericht zijn deze mensen mogelijkheden te bieden om hun kwaliteiten verder te kunnen ontwikkelen en hen uit te dagen hun gewaardeerde bijdrage aan de samenleving te leveren. Wij hebben ervoor gekozen ons in dit basisprogramma te richten op de belangrijkste terreinen waarop de gemeente ook invloed kan uitoefenen en resultaten bereiken. Zoals hiervoor aangegeven zal de gemeente dat steeds vaker niet meer alleen kunnen. Betrokkenheid, participatie, en samenwerking met inwoners, instellingen, bedrijven en andere overheden is steeds meer nodig om resultaten te kunnen boeken. Dat geldt ook voor de politiek. Wij gaan daarbij graag uit van onze idealen. Per hoofdstuk geven wij die aan, omdat ze richtinggevend zijn voor de actiepunten die wij belangrijk vinden. 5

Deze actiepunten zijn zodoende het resultaat van eigen analyses en ervaringen in de afgelopen raadsperiode, van contacten met inwoners, van gesprekken met instellingen, bedrijven en experts en van discussies met leden. Wij danken iedereen voor die betrokkenheid en inbreng. Die heeft op belangrijke punten bijgedragen aan verheldering van huidige vraagstukken en de aanpak daarvan, zoals in dit programma is opgenomen. De samenleving verandert in hoog tempo en vraagstukken worden steeds complexer. Dan is het zaak daar eerst op hoofdpunten een integrale analyse van te schetsen, om er zinvolle actiepunten van af te kunnen leiden. Daar hebben we bij belangrijke thema’s als klimaat en energie, gezondheid en zorg en manieren van besturen wat uitvoeriger aandacht aan besteed. Dit alles heeft ertoe geleid dat dit een uitgebreid programma is geworden, waarvan we bij de opstelling ervan, los van de hectiek van alledag, weer eens dieper na hebben kunnen denken en veel van hebben geleerd. Goed geschikt voor de nieuwe fractie om komende jaren op voort te kunnen borduren en richtinggevend voor eventuele college onderhandelingen te gebruiken. Voor bredere verspreiding zullen van dit document zowel een compact verkiezingsprogramma als korte standpuntfolders worden gemaakt. Onze gemeente bestaat uit dertien verschillende en unieke kernen.

Inwoners voelen zich daarmee verbonden en verwachten van de gemeente dat haar beleid de vitaliteit van hun gemeenschap en de leefbaarheid in hun directe omgeving ten goede komt. In hoofdstuk1 geven wij per kern de belangrijkste actiepunten aan die wij willen oppakken. Het sociale domein komt in hoofdstuk 2 aan de orde. Onze actiepunten zijn ingegeven vanuit een kijk op het sociaal domein die uitgaat van gezond leven, dat tevens veilig, sociaal en rechtvaardig is. En waarbij solidariteit hoog in het vaandel staat. In dit domein hebben in de afgelopen jaren belangrijke veranderingen plaats gevonden. Meedoen aan de samenleving, deelnemen op de arbeidsmarkt en goede zorg voor iedereen vragen ook komende periode alle aandacht. Goede gezondheid is daar een voorwaarde voor. Hoofdstuk 3 handelt over economische, ecologische en ruimtelijke vraagstukken. Duurzame ontwikkeling van bedrijvigheid, energie, milieu, grondstoffen en ruimtegebruik staat daarin centraal. Bomen groeien niet meer tot in de hemel: de alles overheersende gevolgen van de opwarming van de aarde voor de leefbaarheid maakt klimaatbeleid hoogst urgent. Dat biedt juist ook kansen en mogelijkheden voor vernieuwing en innovatie, waar grote behoefte aan is, waaronder een eerlijkere verdeling van en gelijkere kansen op de toegang tot de lusten en lasten die hiermee gepaard gaan.

De veranderingen in de samenleving hebben niet alleen betrekking op instellingen, bedrijven, inwoners en hun organisaties, maar ook op politiek en overheid. Verhoudingen in de samenleving veranderen ingrijpend en vraagstukken worden complexer. Dat vraagt van iedereen daarin mee te veranderen en vooral ook samen te werken. In hoofdstuk 4 pleiten wij ervoor dat politiek en overheid sneller leren om dat anders en beter te doen. Dat is niet alleen in het belang van iedereen, maar levert ook veel inverdieneffecten op in de toekomst. In hoofdstuk 5 gaan we in op de financiële middelen en geven aan dat de gemeentekas op orde moet zijn, maar ook dat er veel meer middelen zijn dan financiële en dan van de overheid alleen, die effect hebben op ontwikkelingen in onze samenleving.

6

2. Een gezonde, vitale, veilige en rechtvaardige samenleving 2.0 Onze idealen 2.1 Gezondheid, leefstijl, sport en bewegen 2.2 Een veilige woon- en leefomgeving 2.3 Werk en inkomen 2.4 Voorkomen van sociaal isolement en armoede 2.5 Onderwijs 2.6 Cultuur en kunst 2.7 Zorg en gezondheid 2.8 Zorg en gezondheid voor senioren en chronisch zieken 2.9 Jeugdzorg

2.0 Onze idealen De coronacrisis heeft helder gemaakt hoe kwetsbaar de samenleving is op terrein van gezondheid en haar economie. Het coronavirus heeft veel slachtoffers gekost, de economie stilgelegd en sociale en mentale schade opgeleverd voor jong en oud. Wat hebben we daarvan geleerd? Dat investeren in een gezonde, vitale en veerkrachtige samenleving een belangrijk thema is en daar hard aan gewerkt moet worden. Ook in Nieuwkoop. Natuurlijk Nieuwkoop wil daarom nog meer dan voorheen samenwerken aan een gezonde en vitale samenleving die ook veilig en rechtvaardig is. Daarom willen wij ons inzetten voor een gemeente waarin het voor alle inwoners goed wonen, werken en ontspannen is, waar jong en oud, autochtoon en allochtoon, sterkeren en zwakkeren, plezierig en respectvol met elkaar omgaan en zich kunnen ontplooien. Waar iedereen in onze gemeente dezelfde kansen heeft om iets van het leven te kunnen maken en onrecht, armoede, vereenzaming afwezig zijn. Waar buurten veilig zijn, waar mensen zich met elkaar verbonden weten en zich voor elkaar willen inzetten. Wij willen geen samenleving waarin mensen langs elkaar heen leven, maar een waar zij met elkaar samen leven. Wij willen een samenleving waar voor iedereen plaats is, waarin iedereen actief deel kan nemen naar eigen mogelijkheden en niemand wordt uitgesloten.

Wij willen een overheid die de zelfredzaamheid van haar inwoners stimuleert en die daar dienstbaar aan is. Vooral door te zorgen dat daar de kansen en voorwaarden voor worden gecreëerd, maar ook door te zorgen voor degenen die dit (even) niet zijn en een steuntje in de rug nodig hebben. Dat vereist goede voorzieningen op het gebied van leefbaarheid, zorg en gezondheid, veiligheid, onderwijs, kunst en cultuur, werk en inkomen, sport en ontspanning en voorzieningen gericht op het voorkomen van sociaal isolement en armoede. Voorzieningen waar iedereen zonder belemmeringen gebruiken van kan maken en van kan genieten, ook al verandert de vraag als gevolg van vergrijzing, ontgroening of economische fluctuatie. Dat vraagt ook nieuwe manieren van besturen en beleid maken. Integraal en verbinden, in goed overleg met inwoners, hun organisaties, betrokken instellingen en gemeente; dit, om te komen tot een gezamenlijke agenda over wat daarvoor nodig en mogelijk is en hoe dat met elkaar het beste georganiseerd en gerealiseerd kan worden. Samen kunnen we het verschil maken. Om deze omslag te maken, heeft de gemeente een belangrijke stimulerende en faciliterende rol.

Door meer oog te hebben voor de eigen kracht van de samenleving van Nieuwkoop worden bijvoorbeeld met de inzet van sport- en culturele en andere verenigingen, al grote maatschappelijke opgaven als gezondheid en eenzaamheid, succesvol samen aangepakt. De verenigingsverbanden, vaak georganiseerd en bestuurd door vrijwilligers zijn zo een belangrijke partner van de gemeente om welzijn, welbevinden en preventie te helpen bevorderen. Met deze inzet helpen verenigingen maatschappelijke waarde creëren en verdwijnt ook het oude beeld waarin zij worden gezien als kostenpost. 7

Culturele organisaties hebben een belangrijke rol in de samenleving. Zij zorgen voor verbinding, mentale ontspanning en sociale ontmoeting. Ze zijn daardoor belangrijke partners die met hun netwerken bij uitstek bij kunnen dragen aan welzijn en preventie.

2.1 Gezondheid, leefstijl, sport en bewegen De gezondheidszorgkosten in Nederland overstijgen de 90 miljard euro. Meer dan 50 % van de Nederlanders heeft overgewicht en een miljoen inwoners heeft diabetes type 2. 22% van de sterfte wordt veroorzaakt door hart -en vaatziekten en 1 op de 3 Nederlands krijgt te maken met verschillende vormen van kanker. En tot slot is er een stijging van 22 % naar 25% van werkend Nederland dat uitvalt door een burn-out. In corona tijd is dit zelfs vele procenten meer. Corona En alsof dat nog niet genoeg was overkwam ons ook nog de coronacrisis. Deze heeft nog scherper gemaakt hoe kwetsbaar de samenleving is op het terrein van gezondheid en haar economie. Het coronavirus heeft veel slachtoffers geëist, de economie stilgelegd en sociale en mentale schade opgeleverd voor jong en oud. Wat hebben we daarvan geleerd? Hopelijk niet alleen een race naar een vaccin, maar ook een wijziging van onze levensstijl. Integraal Natuurlijk Nieuwkoop wil daarom meer dan voorheen samen met de inwoners werken aan een gezonde, vitale en veerkrachtige samenleving. Dit vereist een integrale beleidsbenadering, waarin alle beleidsterreinen hun focus hebben op het thema gezondheid. Een iedereen heeft daar een rol in. Ouders, onderwijs, sport -en cultuurverenigingen, supermarkten, werkgevers etc.

De gemeente heeft, om deze omslag te maken, een belangrijke initiërende, stimulerende, inspirerende en faciliterende rol. Integraal en verbindend en in goed overleg met inwoners, organisaties, betrokken instellingen en gemeente; dit, om te komen tot een gezamenlijke agenda over wat daarvoor nodig en mogelijk is en hoe dat met elkaar het beste georganiseerd en gerealiseerd kan worden. Samen kunnen we het verschil maken. Door meer oog te hebben voor de eigen kracht van de samenleving van Nieuwkoop worden, door de inzet van sport -en culturele en andere verenigingen, grote maatschappelijke opgaven als gezondheid en eenzaamheid succesvol opgepakt en cultuurverandering naar gezondere leefstijlen gestimuleerd. Ouders Bij het veranderen van de leefstijl wordt natuurlijk al snel verwezen naar de rol en de verantwoordelijkheid van de ouders. Dat is juist. Maar ook voor hen is voorlichting en ondersteuning noodzakelijk om staande te blijven in de hectiek van de huidige samenleving. Een omgeving die consistent en voorspelbaar is in de communicatie van en het sturen op een gezonde leefstijl helpt de ouders zelf in deze gedragsverandering, maar ook als voorbeeld voor de kinderen. Onderwijs Met de komst van de IKC’s is de huisvesting van het onderwijs in Nieuwkoop goed georganiseerd.

Het onderwijsstelsel zelf is toe aan doorontwikkeling en vraagt de nodigde hervormingen en afstemming op de maatschappelijke behoefte en de staat van onze samenleving. Naast kennis en cognitieve vaardigheden vraagt dit nieuwe vaardigheden op het gebied van gezondheid-vaardigheden, met name sociale, mentale en motorische vaardigheden en het samen bouwen aan een vitale veerkrachtige gemeenschap.

8

Sportverenigingen De sportverenigingen zijn een belangrijke partij bij het in beweging krijgen van de samenleving. Rond de 60 % van de inwoners is actief lid bij een vereniging of ondersteund de vereniging als vrijwilliger. De rol van de sportvereniging is in verandering en kan breder worden ingezet voor de sociaal maatschappelijke taken en cultuurverandering naar gezondere leefstijlen. Zo vindt een transitie plaats van de sportverenigingen, van (door sommige mensen gezien als) een “gesubsidieerde hobby” naar een belangrijke en serieuze partner in het streven naar gezondheid en vitaliteit. De rol bij gezondheidsbevordering en sociaal maatschappelijke interventies zoals obesitas, roken, alcoholgebruik, het voorkomen van eenzaamheid en creëren van integratie wordt bij de sportverenigingen steeds vaker opgepakt. Dit vraagt ook meer samenwerking tussen de verenigingen en verbinding maken met de andere partners. Ook het gebruik van de accommodaties kan daartoe functioneler en multifunctioneler georganiseerd worden. Vrijwilligers De verenigingsverbanden, vaak georganiseerd en bestuurd door vrijwilligers, zijn zo een belangrijke partner van de gemeente in welzijn, welbevinden en preventie. Het oude beeld dat deze verbanden ziet als kostenpost kantelt daardoor en kan door deze inzet juist getypeerd worden als opbrengsten post.

Culturele organisaties Culturele organisaties hebben een belangrijke rol in de samenleving. Deze zorgen voor verbinding, mentale ontspanning en de sociale ontmoeting. Ze zijn daardoor als netwerk bij uitstek in te zetten als welzijns- en preventie partners in het sociaal domein Onze concrete actiepunten zijn: • • • • • • • • • • • • • •

•

De visie sport en bewegen wordt met voortvarendheid gerealiseerd. Stimuleren van een gezonde leefstijl en voedingscultuur door alle betrokkenen, alsmede ontmoedigen van ongezond gedrag, horen daarbij. Stimuleren van sport en beweging voor alle kinderen, ook buiten schooltijd. Extra aandacht besteden aan inwoners die weinig aan sport doen. Sportverenigingen worden aangezet om ook inwoners met een beperking bewegingsmogelijkheden te bieden. De jeugd en de probleemjeugd binden aan sportverenigingen door samenwerking van jongerenwerk, jeugdzorg en sportverenigingen. Sportaccommodaties moeten dichtbij of in de kernen blijven: In Zevenhoven, Nieuwveen, Nieuwkoop en Ter Aar blijven de binnensportfaciliteiten beschikbaar op minimaal het huidige niveau. Gekoppeld met IKC-ontwikkelingen. Het maatschappelijk nut van onze sporthallen staat voorop, efficiënter beheer kan zorgen voor kostenreductie. De Stichting en vrijwilligers van zwembad Aarweide blijven we ondersteunen. Samen met culturele verenigingen en organisaties maken we een plan om het culturele aanbod en deelname aan culturele activiteiten te versterken. Uitbreiden van de wandel- en fietsroutes tussen de kernen. Speelruimte in de vorm van trapveldjes en speeltuintjes zijn belangrijke voorzieningen die in stand moeten worden gehouden of nieuw aangelegd in goed overleg met omwonenden.

Bij de realisatie van IKC’s horen goede gymzalen en sportaccommodaties. De gymnastiekles in het basisonderwijs wordt bij voorkeur gegeven door een vakleerkracht lichamelijke oefening. Gemeentelijke buurtsportcoaches ondersteunen verenigingen en het onderwijs bij hun vrijwilligersbeleid en het opbouwen van een vrijwilligerskader. Zij zorgen samen met het onderwijs en de verenigingen voor naschoolse sportactiviteiten in dorpen en buurten waar sportdeelname achterblijft. Buurtsportcoaches zetten in op sportdeelname bij lokale sportverenigingen. 9

•

Het verenigingenloket wordt verder ontwikkeld tot een loket waar verenigingen ondersteuning krijgen bij hun vraagstukken.

2.2 Een veilige woon-en leefomgeving Wij willen een veilige samenleving. Wij vinden dat het een recht is om je veilig te kunnen voelen in je eigen huis, in je directe omgeving en in je dorp. Onze concrete actiepunten zijn: • • • •

Goede samenwerking en afspraken tussen inwoners, gemeente, politie, brandweer, hulpdiensten en handhavers. Stevige aanpak van overlast op straat en in de wijk. Strikte handhaving, waaronder bestuurlijke boetes bij overtredingen. Goede communicatie/informatie naar alle inwoners over de handhavers en hun rol in de gemeente.

2.3 Werk en inkomen Werk geeft zelfrespect, brengt zelfstandigheid mee en zorgt voor een behoorlijk bestaan. Het ideaal van Natuurlijk Nieuwkoop is werk voor iedereen, met betrokkenheid van werknemers bij het werk en het bedrijf en met betrokkenheid van werkgevers bij werknemers en de lokale samenleving. Voor iedereen die geen werk heeft is er het vangnet van de bijstand. Door dat vangnet kan de werkloze actief blijven, door bijvoorbeeld het volgen van stages, door het doen van onbetaald werk of het volgen van scholing. Dat vergt goede en nieuwe samenwerkingsvormen tussen overheden, werkgevers en -bemiddelaars, onderwijs- en andere instellingen, w.o. op het gebied van jeugd- en langdurige zorg, ook over de gemeentegrenzen heen. Ruimte voor experimenteren en leren hoort daarbij. Wij hechten veel waarde aan een goed functionerend werkbedrijf. Een breed doelgroepen bedrijf, ontzorging van werkgevers in ruil voor banen of stage voor de doelgroep, een faciliterende gemeente, een goed werkgeversservicepunt, goede formele medezeggenschap en cliëntenraden. Onze concrete actiepunten zijn: • • • • • •

•

• •

Gegeven het grote en toenemende tekort aan personeel in technische beroepen, stimuleren van scholing, omscholing en bijscholing in die richting. Datzelfde geldt voor beroepsopleidingen in de zorg en het onderwijs. Het beleid en de uitvoering van de Participatiewet moet in samenhang met de WMO en Jeugdhulp opgepakt worden; Professionele zorgaanbieders kennen de sociale kaart van onze 13 kernen Het werkgeversservicepunt wordt lokaal, laagdrempelig en kwalitatief goed ingevuld om het ontzorgen van werkgevers bij het aannemen van werkzoekenden goed te ondersteunen. En omgekeerd helpen werkgevers bij het zoeken van personeel. Wij zetten in op duurzame uitstroom naar betaald werk. Wij willen onderzoeken of een laagdrempelig loket van het Serviceplein Alphen (voor ondersteuning bij werk en inkomen) in onze gemeente in een behoefte voorziet en indien gewenst gerealiseerd kan worden. Goede afstemming tussen vraag en aanbod van arbeid en het creëren van leerwerkplaatsen, stageplaatsen en participatiebanen voor jongeren, ouderen en arbeidsgehandicapten. De vele regels die werkgevers en werkzoekenden in de weg staan, worden versimpeld. De gemeente neemt bij aanbestedingen als uitgangspunt dat zij gunt onder de voorwaarde dat de aannemende partij minimaal 5 procent van de aanneemsom 10

• • • • • •

gebruikt voor de inzet van langdurig werklozen, jongeren en arbeidsgehandicapten. De regels voor aanbestedingen worden zo toegepast dat het voor lokale ondernemers aantrekkelijk is om in te schrijven. ZZP-ers kunnen meedingen naar gemeentelijke opdrachten. De gemeente biedt stageplekken en werkervaringsplaatsen voor jongeren binnen de eigen organisatie en reserveert 5 procent van de arbeidsplaatsen voor langdurig werklozen en arbeidsgehandicapten. Mensen met beperkte kansen op de arbeidsmarkt worden actief ondersteund bij het zoeken naar een baan. De gemeente stimuleert organisaties en verenigingen om bijstandsgerechtigden onbetaald werk te bieden. Bezuinigingen mogen er niet toe leiden dat voormalig betaald werk onbetaald gaat gebeuren. De gemeente werkt intensief samen met werkgevers om – cf. de Nieuwe Wet Inburgering – na een korte inburgeringsprocedure werk(ervarings-)plaatsen te creëren voor statushouders en bijstandsgerechtigden en direct bemiddelbare statushouders snel aan het werk te helpen.

2.4 Voorkomen van sociaal isolement en armoede Zorgen voor een behoorlijk bestaan voor degenen die daar zelf niet toe in staat zijn en zorgen dat zij deel kunnen nemen aan de samenleving zijn kernwaarden voor Natuurlijk Nieuwkoop. Het opsporen van verborgen armoede heeft daarbij hoge prioriteit. De lokale overheid zorgt voor een goed vangnet. Wij verwachten dat mensen actief deel willen nemen aan de samenleving, omdat zij mede daarin betekenis aan hun leven ontlenen. Primair via een betaalde baan en als dat niet lukt via stages, scholing of vrijwilligerswerk. Coronamaatregelen brengen meer mensen, ook langduriger, in isolement en de financiële en economische gevolgen daarvan, de hoge gasprijzen en de toename van statushouders brengen meer mensen, ook langduriger, in armoede. Dat vraagt extra inzet en middelen, niet alleen om deze schrijnende situaties te voorkomen, ook om spanningen die dreigen te ontstaan, te voorkomen. Onze concrete actiepunten zijn: • • • •

• • • • • •

Alle jongeren onder de 27 jaar volgen onderwijs, werken, of worden begeleid naar werk Jongeren die een bijstandsuitkering aanvragen worden door de gemeente direct in een leerwerk traject geplaatst. Voorkomen van sociaal isolement van oudere bijstandsgerechtigden door sociale activering, gesubsidieerde arbeid of indien nodig schuldhulpverlening. Mensen die als gevolg van schulden bedreigd worden in hun bestaan hebben recht op een goede hulpverlening. Een eventuele schuldsanering moet adequaat worden uitgevoerd. Onnodige vertragingen en wachtlijsten worden voorkomen om de situatie van kinderen in armoede (1 op de 9) te verbeteren. Het Kind pakket wordt onderdeel van het algemene armoedebeleid. Er komt een vangnet in het armoedebeleid voor senioren en inwoners met een beperking ingeval (tijdelijk) geen andere regeling op hen van toepassing is. Gerichte inkomensondersteuning in samenhang met het versterken van weerbaarheid. Bijzondere voorzieningen en langdurigheidstoeslag voor langdurig kansarme groepen Solidariteit vergt ook fraudebestrijding en handhaving. De Sociaal domein adviesraad vertegenwoordigt de verschillende doelgroepen in onze samenleving. Hun (on)gevraagde advies komt ook ter kennisname naar de gemeenteraad. De ontwikkeling om met woningcorporaties, deurwaarders en nutsbedrijven 11

afspraken te maken om problematische schulden en huisuitzettingen te voorkomen wordt voortgezet. Ook voor zelfstandigen in het midden- en kleinbedrijf worden oplossingen gecreëerd.

2.5 Onderwijs Goed onderwijs is voor Natuurlijk Nieuwkoop een speerpunt. Dat begint ermee dat leerkrachten zich vooral op hun kerntaken kunnen richten en worden ontlast van andere taken en activiteiten die vanuit de samenleving steeds meer op scholen af komen. Dat gebeurt veelal zonder voldoende extra financiële middelen waardoor dit niet of nauwelijks verantwoord door scholen kan worden uitgevoerd. De extra inzet van conciërge-uren kan de werkdruk op scholen flink verminderen. Zo mogelijk gecombineerd voor meerdere scholen. Wij zijn ervan overtuigd dat scholen extra succesvol kunnen zijn als ze de volle steun krijgen van de gemeente, dat er meegedacht en meegewerkt wordt, dat we de goede dingen doen. Wij willen dat de gemeente in haar contacten zich ook richt op overleg met leerkrachten om met elkaar te doorzien waar de echte problemen liggen op de werkvloer en daar een oplossing voor te zoeken. Net zoals de centrale overheid dient de gemeente meer verantwoordelijkheid te nemen om de toenemende werkdruk weg te nemen in het belang van goed onderwijs. Natuurlijk Nieuwkoop is groot voorstander Integrale Kind Centra (IKC) als nieuw onderwijsen leersysteem. De IKC’s zijn een prachtige inspirerende omgeving voor het onderwijs.

Het onderwijsstelsel zelf is in doorontwikkeling en vraagt de nodigde hervormingen en afstemming op de maatschappelijke behoefte en de staat van onze samenleving. Naast kennis vraagt dit nieuwe vaardigheden op gebied van gezondheid-vaardigheden, sociaal, mentale en motorische vaardigheden en het samen bouwen aan een veerkrachtige generatie. De gemeente moet dat ondersteunen. Onze concrete actiepunten zijn: •

• • • • •

• •

De komende jaren moet er flink ingezet en geïnvesteerd worden in passend onderwijs. Dat is niet een zaak van de school alleen. Aandacht wordt besteed aan voorzieningen voor hoogbegaafden. (bv. deskundigheid leerkrachten, specifieke klasjes, leerlingenvervoer) De samenwerking en aanwezigheid op onze scholen van sociaalpedagogisch werk t.b.v. laagdrempelige zorg en ondersteuning voor leerling en leerkracht moeten we behouden en waar mogelijk versterken. Het CJG is een belangrijke pijler bij het vormgeven van passend onderwijs. In het belang van het kind moet er een goede afstemming komen tussen onderwijs en zorginstellingen (één gezin, één plan) en ook het schoolmaatschappelijk werk daarbij betrokken worden. Alle peuters moeten gebruik kunnen maken van een peuterspeelzaal die VVE gecertificeerd is. Uitgangspunt voor de te ontwikkelen Integrale Kind Centra is een doorlopende leerlijn voor alle kinderen van 0 – 12 jaar. Eén integrale aanpak van het basisonderwijs, peuterspeelzalen, kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang en welzijnsactiviteiten worden samengevoegd onder één dak. We handhaven de planning en uitgangspunten voor de ontwikkeling van de IKC’s Langeraar, Nieuwveen en Woerdense Verlaat zoals opgenomen in het huisvestingplan onderwijs.

Bij de ontwikkeling van een IKC worden naast de kernpartners (onderwijs, kinderopvang en CJG) ook inwoners en organisaties actief betrokken

12

• • • •

• • •

• • •

• • • • • • • • •

Bij de planning, ontwikkeling en realisatie van volgende IKC’s wordt lering getrokken van ervaringen en evaluaties van de eerste twee IKC’s. Alle doelgroepkinderen die voor subsidie in aanmerking komen goed in beeld brengen en gelden beschikbaar stellen voor vroegschoolse educatie. Bevorderen van een heldere structuur en doelstelling van de lokale educatieve agenda (LEA). We willen het bewegen van kinderen stimuleren. Sportvelden moeten daarom zoveel mogelijk door scholen kunnen worden gebruikt. Scholen, sportverenigingen en de gemeente moeten dat bevorderen. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan combinatieleerkrachten die gymlessen verzorgen. Een gemeentelijke bijdrage daarin vinden wij acceptabel. Wij willen dat de beschikbare gemeentelijke gelden voor het onderwijs op basis van een visie voor de langere termijn en niet ad hoc moeten worden ingezet. Het fietsen en lopen van kinderen willen we sterk stimuleren. Dat betekent goede faciliteiten en veilige schoolroutes. Wij wensen onderzoek naar de wenselijkheid en mogelijkheid van extra dienstverlening in scholen door bijstandsgerechtigden en gehandicapten in het kader van de participatiesamenleving. Op elke school is er een plaats voor een conciërge. Wij pleiten voor een hulpouder voor anderstalige jonge kinderen. Effectieve communicatie tussen scholen en gemeente vinden wij heel belangrijk.

Wij vinden dat de regierol ligt bij de gemeente. Dat vraagt om een proactieve en ondernemende aanpak. Wederzijds contact met de “werkvloer” is van belang. De schoolbesturen zijn zelf verantwoordelijk voor het onderhoud, zowel binnen als buiten. Het is dan ook van het grootste belang dat er scholen worden gebouwd waar straks zo weinig mogelijk kosten worden gemaakt voor energie en onderhoud. Geld moet gaan naar onderwijs en niet naar onderhoud. Wij vinden dat scholen zelf binnen de afgesproken kaders moeten kunnen beslissen waar de gelden voor onderwijsontwikkelingen worden ingezet. Wij zijn voor het strikt handhaven van de leerplichtwet om schoolverzuim te voorkomen. De gemeente heeft in de nieuwe Wet inburgering de verantwoordelijkheid dat statushouders tijdig een inburgeringsaanbod wordt gedaan, wat aansluit op een persoonlijk PIP (Plan Inburgering en Participatie) per nieuwkomer. Het is belangrijk dat de uitvoering van het beleid voor laaggeletterdheid voortvarend opgepakt blijft worden. Betrek ouders van anderstaligen bij VVE-beleid. Zet de school open voor stagiaires die als statushouder een opleiding volgen. Wij vinden dat kinderparticipatie een educatieve waarde heeft en belangrijk is omdat samenleven, luisteren naar elkaar, een eigen mening vormen en deze (leren) uiten, belangrijke waarden in onze samenleving zijn.

Wij vinden het mede een taak van de gemeentebedrijven te stimuleren om voldoende praktijk stageplaatsen te bieden Het Techniekhuis is een actieve en waardevolle organisatie welke bijdraagt aan een betere aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Ondersteuning vanuit de gemeente voor deze waardevolle inzet is noodzakelijk. Meer aansluiting zoeken bij organisaties in Nieuwkoop die opleidingen verzorgen in de zorg, huishoudelijke hulp en kinderopvang, waaronder ook stageplaatsen.

2.6 Cultuur en kunst Voor Natuurlijk Nieuwkoop hebben kunst en cultuur een waarde in zichzelf, zijn een bron van inspiratie, spelen een belangrijke rol bij participatie en emancipatie van inwoners en dragen bij aan sociale cohesie en lokale identiteit. Dorpen en kernen hebben sociale en culturele ontmoetingsplaatsen nodig voor een rijk cultureel leven. Daarbij horen culturele 13

ontmoetingen om elkaars culturen te leren kennen, beleven en verrijken. Ook tussen inwoners van diverse komaf. Door deze te plannen kunnen ze uitgroeien tot een jaarlijkse activiteit. Een mooi voorbeeld is de Gereformeerde kerk die elk jaar statushouders ontmoet. Culturele organisaties en verenigingen zorgen voor ontwikkeling, ontspanning en ontmoeting Ze zijn belangrijke welzijns- en preventiepartners en dragen bij aan een gezonde samenleving. Onze concrete actiepunten zijn: • • • • •

• • • • • • • • • •

•

We maken samen met de lokale verenigingen een visie op cultuur om te komen tot een sterk aanbod en het verhogen van de deelname aan culturele activiteiten. We gaan samen met onderwijs en muziekverenigingen aan de slag om de mogelijkheden van structureel muziekonderwijs op school te onderzoeken. Meer en beter multifunctioneel gebruik van openbare gebouwen. Dat vergt ook betere samenwerking en afstemming tussen verenigingen, instellingen en gemeente. Cultuurmanifestaties en evenementen, zoals: de kunstroutes, de Bluestocht, Oranjefeesten e.d. stimuleren en ondersteunen; Braderieën, kermissen en feestdagen in kernen en buurten en van schapenscheerdagen en jaarfeesten in speeltuinen of buurthuizen, zijn belangrijk voor de leefbaarheid in onze dorpen. Eenvoudige regelgeving en aanvragen vergunningen ontlast de (vrijwilligers) organisaties. Het vergunningsproces wordt ontdaan van overbodige voorwaarden.

Vertrouwen en gezond verstand voeren de boventoon; Effecten en gevolgen van de COVID pandemie voor deze sector verzachten en initiatieven ondersteunen; Blijven beschermen van cultuurhistorische en landschappelijke waarden Samenwerking stimuleren tussen musea en oudheidskamers, ook buiten de gemeente; Samenwerking stimuleren tussen lokale musea en scholen; Samen met het onderwijs en muziekverenigingen mogelijkheden onderzoeken om kinderen structureel met muziek in aanraking te laten komen. Wij willen hieraan bijdragen. Het gebruik van het Jeugdfonds Sport en Cultuur en de inzet van regelingen vanuit het minimabeleid moeten zoveel mogelijk gestimuleerd worden. Inwoners en organisaties stimuleren cultuurprojecten te ontwikkelen waarbij gebruik gemaakt kan worden van innovatie-subsidiebudget; Wij willen samenwerking tussen culturele voorzieningen en het onderwijs stimuleren, omdat onderwijs en kennis over ons culturele erfgoed jongeren helpt bij het vinden van hun identiteit. Ontwikkeling van taalhuis Topplein (taalondersteuningsplein), schoolbibliotheek en werving en opleiding van taalcoaches vinden wij belangrijk; Wij vinden vuurwerkvrije zones een goede aanpak om overlast in de omgeving van bv verpleeghuizen of kinderboerderijen te beperken. Over een vuurwerkverbod moeten we het met onze inwoners hebben. Wat is gewenst, wat niet en hoe kunnen we dat vorm geven.

Dat kan per kern verschillen Gemeente ondersteunt initiatieven die cultuurdagen in onze kernen organiseren.

BOX: Taalhuis en participatie academie De participatie academie is een project, waarbij inwoners met een taalachterstand met steun en begeleiding een opstartcursus kunnen doen om in een beter studieritme te komen en een volgende stap te zetten op hun ambitielijn Dit project valt onder het Taalhuis van de bibliotheek is met subsidie en fondsen opgezet door vrijwilligers, die professioneel door de bieb worden ondersteund. Er zijn opleidingsmogelijkheden voor vrouwen en mannen boven de 30 om een stap dichter bij de arbeidsmarkt te komen.

14

BOX: Taalontwikkeling Door de komst van vele statushouders en de belangstelling van vele inwoners uit OostEuropese landen zijn de taallessen in de bibliotheken toegenomen Het aantal vrijwillige begeleiders stijgt. Nederlands spreken is een belangrijke basis om via opleiding, stage of werk mee te kunnen doen in de samenleving. Samenwerking met Tom in de Buurt Participatieacademie en het werkgeversservicepunt en werk en Inkomen is een belangrijke ontwikkelstap en biedt kansen voor meer doorloop naar een volgende ambitiestap voor laaggeletterden. Natuurlijk Nieuwkoop pleit voor een duidelijke ontwikkellijn voor laaggeletterden en voor inwoners voor wie Nederlands een tweede taal is, waarbij taalontwikkeling en praktijkervaring worden gebundeld en waar leren studeren en zelfreflectie onderdeel van zijn. Vrijwilligheid maar geen vrijblijvendheid. De gemeente speelt hierin een belangrijke rol.

2.7 Zorg en gezondheid Natuurlijk Nieuwkoop wil goede en betaalbare zorg voor hen die dat nodig hebben. Keuzevrijheid en (financiële) toegankelijkheid zijn noodzakelijke voorwaarden om deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Zorg is een gemeenschappelijke taak voor en van ons allemaal en niet alleen van de overheid. Daarbij hoort een beroep op de eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van iedereen, ook van ouderen en mensen met een handicap, voor zover zij daartoe in staat zijn. Iets voor elkaar betekenen en elkaar helpen als het nodig is vinden wij een belangrijke waarde. Daarbij gaat het niet alleen om zorg, vooral ook om aandacht, om welzijn en gezondheid. De gemeente moet dat stimuleren door de zorg minder ingewikkeld te maken en dichtbij mensen te organiseren. Jeugdzorg, WMO en Participatiewet. Nu 7 jaar na de in 2015 ingezette decentralisatie naar de gemeenten van de taken op gebied van Jeugdzorg, Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en de Participatiewet kan de balans worden opgemaakt hoe de uitvoering gaat. Er zijn stappen gemaakt en de zorg is dichterbij georganiseerd, maar vind nog steeds gefragmenteerd plaats met hoge kosten voor deze zorg. Voor dit onderwerp geldt eigenlijk dezelfde benadering als die van het gezondheidsthema. Ook deze taken vragen een domein overstijgende korte en lange termijnvisie op de kwaliteit van leven van de inwoners.

De bijdrage van de samenleving in deze zorg was om de transitie te maken van een verzorgingsstaat naar een participatie samenleving. De conclusie nu is dat deze nog in de kinderschoenen staat. Het is van belang om deze transitie samen met de inwoners verder door te ontwikkelen. Ieder vanuit zijn of haar eigen verantwoordelijkheid. Onze concrete actiepunten zijn: • • • • • •

Krachtig doorzetten van de transitie in de zorg: de 3 decentralisaties, samen met inwoners en zorgprofessionals. De bescherming van het kind centraal stellen: door goede samenwerking tussen gemeente, CJG, JGT, huisartsen en het onderwijs; door samenwerking van scholen, opvoedingsondersteuning, kinderopvang en jeugdzorg. Concentratie van zorg in kernen en wijken met afstemming tussen eerste en tweedelijns zorg. Door wijkteams – in samenwerking met gezondheidscentra - dicht bij de mensen. We willen de zorgketen kleinschaliger inrichting met zelf-organiserende wijkteams (en dan ook echt wijkteams) die de klanten kennen en kunnen functioneren met veel minde bureaucratie en overheadkosten. Mogelijkheden zoeken tot ontlasting en ondersteuning van mantelzorgers, om de toenemende druk weg te nemen. Bekendheid bij mantelzorgers van de mogelijkheden voor ondersteuning vergroten. 15

• • • • • •

•

Huiselijk geweld structureel aanpakken door samenwerking met Veilig thuis, het sociaal wijkteam, woningcorporaties, wijkagenten en scholen. GGD stimuleren te investeren in preventiebeleid o.a. door voorlichting over gezond gedrag bij de opvoeding, op scholen, in de buurt en in de media. Een stimuleringsprogramma voor bewegen voor ouderen en mensen met een beperking. Blijvende aandacht voor kortere aanrijtijden van ambulances waar deze niet aan de norm voldoen (Woerdense Verlaat, Meije). Een goed dekkend AED netwerk ondersteunen wij, evenals de inzet van de First responders van onze vrijwillige brandweer. Mensen die zijn aangewezen op beschermde woonvormen vanwege psychiatrische en psychosociale problematiek komen steeds meer zo zelfstandig mogelijk in onze dorpen wonen. Samen met regiogemeenten, zorgaanbieders en woningcorporaties ontwikkelen we een aanbod aan woonruimte voor deze inwoners waarbij aandacht is voor communicatie en draagvlak bij omwonenden. Voldoende zorg en ondersteuning voor deze doelgroep is belangrijk om ook echt beter te kunnen participeren.

BOX: leren van Buurtzorg Kleine zelfsturende teams bestaande uit (wijk)verpleegkundigen en wijkziekenverzorgenden én een nauwe samenwerking met andere partijen zoals huisartsen, ziekenhuizen en fysiotherapeuten. Dat is het idee achter buurtzorg Nederland. Hierbij gaan de kosten niet naar het management en de administratie, maar wordt er gestreefd naar effectieve oplossingen in kleine en autonome zelfsturende teams. Cliënten hoeven niet meer voor iedere aandoening naar een andere verpleegkundige, maar ontvangen zorg op maat. Meer informatie via: www.buurtzorgnederland.com , Zie ook: www.buurtdiensten.nl (huishoudelijke hulp); www.buurtzorgjong.nl (jeugdzorg); www.buurtzorghuis.nl (hospice); www.buurtzorgt.nl (psychiatrische zorg thuis); www.buurtzorgpension.nl (tijdelijk verblijf); www.buurtzorgkraam.nl (kraamhulp).

2.8 Zorg en gezondheid voor senioren en chronisch zieken Wij willen dat ouderen en mensen met een lichamelijke, psychische of verstandelijke beperking zo lang als mogelijk in hun eigen sociale omgeving kunnen blijven wonen. Gezondheidsbevordering is een belangrijk uitgangspunt. De mogelijkheden van de WMO gebruiken we om zorg en welzijn meer aan elkaar te verbinden. We stimuleren inzet van eigen kracht, netwerk, familie, buurt en eventueel professional. Gezondheidsbevordering is een belangrijk uitgangspunt. Het toenemend aantal thuiswonende mensen met dementie vraagt om een toenemende inzet van de gemeente. Een actieve rol van de gemeente, samen met organisaties en inwoners kunnen ervoor zorgen dat deze mensen veel langer mee kunnen blijven doen in de samenleving. Ouderen blijven langer zelfstandig wonen, vaak met toenemende zorg en een kleiner wordend netwerk. Mede door Corona is eenzaamheid onder inwoners toegenomen. Aandacht voor het versterken van het sociale netwerk, het herkennen van eenzaamheid en een op de persoon gericht aanbod is van belang. Onze concrete actiepunten zijn: •

• •

We zetten in op een dementievriendelijk Nieuwkoop; we vergroten de kennis en het bewustzijn over hoe te leven met mensen met dementie en werken aan een “lokaal netwerk dementievriendelijk” samen met o.a. lokale organisaties, zorginstellingen, woningcorporaties, ouderenorganisaties. Het project “Een tegen eenzaamheid” wordt samen met lokale verenigingen en organisaties voortgezet. Extra aandacht voor activiteiten om de gezondheid van ouderen te bevorderen (valpreventiecursussen, stimuleren van bewegen). 16

•

•

• • • • • • • • •

Samen met het Platform voor Gehandicapten en Senioren Nieuwkoop (PGSN) de behoeften en wensen van gehandicapten en senioren verder realiseren op het gebied van o.a. levensbestendige woningen, toegankelijke woonvormen, toegankelijkheid tot het openbaar vervoer, winkels, openbare gebouwen, publieke voorzieningen en ruimtes – w.o. het gemeenteloket -, wegen en trottoirs. Op basis van een algemene schouw in alle kernen over toegankelijkheid en laagdrempeligheid voor senioren met lichamelijke en psychische beperking, maken en realiseren de gemeente, woningstichtingen en andere organisaties een verbeterplan. Welzijnsbezoeken zijn een laagdrempelige manier om aandacht te geven, te adviseren, te signaleren, en indien nodig actief hulp in gang te zetten. Een budget om vrijwilligerswerk en mantelzorg te stimuleren, coördineren en ondersteunen. Bevorderen van kleinschalig openbaar vervoer op maat voor deze doelgroep. We stimuleren initiatieven van onderop voor het opzetten van buurtkamers/koffieochtenden in wijk of dorpen. Hulp- en ondersteuningsvragen moeten laagdrempelig, liefst dicht bij huis of thuis, gesteld kunnen worden d.m.v. een goede loketfunctie. Duidelijke en begrijpelijke communicatie zowel mondeling als schriftelijk is een must. Voor ouderen wordt naar behoefte schriftelijke of gesproken informatie beschikbaar gesteld.

Stimuleren dat zorgverzekeraar, wijkverpleegkundige, gemeente en ziekenhuizen in samenwerking een preventieprogramma voor gezondheidsbevordering aanbieden. We vergroten het aanbod seniorenwoningen/levensloopbestendige woningen. We werken aan bewustwording met betrekking tot de mogelijkheden om op latere leeftijd tijdig te verhuizen of de eigen woning aan te passen.

BOX: website dementie vriendelijke gemeente http://dementievriendelijke-gemeente.nl/ BOX: Mienskipssoarch Zorgen voor kwetsbare mensen zodat zij zo lang mogelijk regie over hun eigen leven kunnen houden. Dat is het achterliggende idee van stichting ‘Mienskipssoarch’ (vertaald: gemeenschapszorg). Hiervoor worden de ‘meitinker’ en de ‘freonskipper’ ingezet. De meitinker is het eerste aanspreekpunt en komt na een hulpvraag binnen 24 uur op huisbezoek om een oplossing voor de hulpvraag te bedenken. De freonskipper is iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt die vervolgens ingezet wordt voor kleine diensten en structurele activiteiten in de dagopvang. Maatwerk, zelfregie en informele zorg zijn leidende principes bij stichting Mienskipssoarch. BOX: Mantelzorg Maatje Mantelzorg kan zwaar zijn. Het combineren van zorg met werk en eventueel de opvoeding van kinderen. Daarom hebben mantelzorgers af en toe een steuntje in de rug nodig. De vrijwillige hulpdienst Eindhoven heeft daarvoor het project ‘Mantelzorg Maatje’ in het leven geroepen. Als maatje draag je niet de zorg voor de hulpbehoevende, maar werk je samen met de mantelzorger aan tijd voor hem/haarzelf om de accu weer op te laden. Meer informatie via: www.vhd-eindhoven.nl

2.9 Jeugdzorg Met de meeste kinderen, jongeren en hun families gaat het goed. Maar er zijn ook situaties waarin er sprake is van kleine of grote problemen. Gezinnen en kinderen in die situatie hebben vaak te maken met meerdere vormen van hulp. Een integrale benadering, bij voorkeur in de eigen leefomgeving, op de terreinen Jeugdhulp, WMO, WLZ, Participatiewet en ook het passend onderwijs, is daarbij van groot belang. De nadruk moet verschuiven van 17

repressie naar preventie. De jeugdzorg is gedecentraliseerd en vanaf 2015 een verantwoordelijkheid van de gemeente. Dat is een bijzonder grote en ingrijpende operatie voor gemeenten en regio. Onder het motto 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur biedt dat ook de mogelijkheid om dit complexe veld als transitieproces structureel te veranderen en verbeteren. Dat vraagt van de vele instellingen, de politiek en overheid om zelf mee te veranderen en anders te besturen. Experimenten en proeftuinen door vernieuwingsnetwerken en zelforganiserende teams van professionals zijn daarbij cruciaal, om de kwaliteit van leven te verbeteren tegen lagere kosten. Dat geldt overigens niet alleen voor de jeugdzorg, maar voor alle zorg. Natuurlijk Nieuwkoop blijft dat actief stimuleren. De financiering van de Jeugdhulp schiet vanuit Den Haag vanaf de overheveling naar gemeenten ernstig tekort. De afgelopen jaren heeft de gemeente Nieuwkoop veel extra budget toegevoegd om goede zorg te kunnen waarborgen. Natuurlijk Nieuwkoop wil de komende jaren voldoende middelen blijven reserveren om mogelijke/te verwachten tekorten op te vangen. Zodat het verlenen van goede jeugdhulp gewaarborgd blijft.

De transitie in de zorg komt nog onvoldoende van de grond: zorgprofessionals hebben niet voldoende ruimte en capaciteit om te doen wat nodig is, het organisatiemodel werkt gebrekkig, de kosten blijven structureel oplopen en er komen geen inverdieneffecten in zicht, ook op termijn niet. Wij willen het transitieproces versnellen. Mede aan de hand van goede voorbeelden elders willen wij – in overleg met m.n. de professionals – dat verder nagegaan wordt wat ervoor nodig is om bureaucratie en administratieve lasten drastisch te verminderen, om tot goed werkbare teams te komen die die zorg op maat kunnen leveren die nodig is, vanuit de insteek van 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. En daarbij de tools hebben om diagnose – aanpak – resultaat goed te kunnen monitoren en ervan te leren. De resultaten hiervan kunnen helpen om de jeugdhulp, die in 2022 opnieuw wordt aanbesteed op basis van het Koersdocument Zorglandschap, als transitieproces te versnellen. De daarin opgenomen uitgangspunten voor Jeugdhulp, Zorg en ondersteuning, waaronder inzet op vroeg signalering, maatwerk en samenhang in ondersteuning, lokaal tenzij en een herkenbare en laagdrempelige toegang zijn daar een goede basis voor. Onze concrete actiepunten zijn: •

• • • • • •

• •

De financiering van de Jeugdhulp schiet vanuit Den Haag vanaf de overheveling naar gemeenten ernstig tekort. De gemeente heeft afgelopen jaren extra budget toegevoegd. Natuurlijk Nieuwkoop wil de komende jaren voldoende middelen blijven reserveren om mogelijke tekorten op te vangen en het verlenen van goede jeugdhulp blijven waarborgen. Opvoeders kunnen met hun knelpunten terecht bij het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en daar worden ze adequaat en snel geholpen Bij vermindering inzet residentiele zorg moet goede ambulante zorg klaar staan om het kind thuis of in een thuis vervangende situatie op te vangen De jeugd 18-/18+ moet op de drempel naar volwassenheid zorg op maat krijgen. Schooluitval wordt met kracht tegengegaan. Verenigingen - ook financieel - stimuleren om jongeren aan zich te binden en gebonden te houden. Een duidelijk herkenbaar informatie-, en adviesloket dat ook als doorverwijsinstantie fungeert, waar ouders en (oudere) kinderen, desgewenst anoniem, terecht kunnen, is uitgangspunt voor herkenbare en laagdrempelige toegang. Het CJG moet in het kader van het transitieproces verder ontwikkeld worden om daarin een centrale rol te vervullen.

Jongerenwerker, wijkagent, CJG en JGT, scholen en gemeente werken samen als preventieteam om knelpunten vroegtijdig te signaleren en op te lossen, die de ontwikkeling en maatschappelijke participatie van jongeren in de weg staan. Jongerenbeleid wordt ook met betrokkenheid van de jongeren zelf gemaakt

18

• •

•

Het gebruik van alcohol en drugs door jongeren onder de 18 wordt sterk tegengegaan. Winkeliers en horeca die hier steken laten vallen worden stevig aangepakt. Om de zorgtransities te versnellen is structurele aanpak van de versnipperde organisatie, van regelgeving, van dienstverlening en bureaucratie en van langs elkaar heen werkende instellingen in de jeugdzorg gewenst. Daar dienen bij aanbestedingen eisen aan te worden gesteld en dienen professionals in de zorg de ruimte te krijgen om te kunnen doen wat nodig is. Kunnen functioneren in en vanuit echte zelforganiserende teams blijkt daar in de praktijk ideaal voor. Experimenteren met ‘buurtcentra’ voor jeugd van 11 tot 17 jaar, waar zij samen kunnen komen, hun verhaal kwijt kunnen en een gezonde uitlaatklep hebben. Waar ze hulp kunnen krijgen. Waar thema’s besproken en cursussen gegeven kunnen worden, en ook naar disco geluisterd kan worden, zodat ze niet op straat hoeven te zwerven.

BOX: Ouderkamers brede school Tilburg Om ouders te betrekken bij de school zijn in Tilburg zogenaamde ouderkamers opgericht. Dit zijn ruimtes waar ouders van kinderen kennis met elkaar kunnen maken, elkaar kunnen ontmoeten, al dan niet met een gastspreker kunnen praten over onderwerpen die gerelateerd zijn aan opvoeden, of waar ouders gestimuleerd kunnen worden tot inburgeringcursussen en volwasseneneducatie. Tegelijkertijd worden de ouders ingezet voor schoolactiviteiten. Bijvoorbeeld door gezamenlijk toneelkleding te maken. BOX: Voetbalclub, wijkcentrum en re-integratiebureau in Enschede In het verleden was er een grote terugtocht van leden uit de voetbalvereniging Richtersbleek en verloederde het sportpark. Tot twee gedreven mensen zeiden: we gaan er de komende tien jaar voor. In de vitale sportvereniging van nu kunnen langdurig werklozen re-integreren door werkervaring op te doen. Zij verzorgen het groenbeheer, maar zorgen er ook voor dat buurtbewoners voor vier Euro in de kantine kunnen eten en elkaar ontmoeten. De universiteit van Twente geeft taalles in de kantine, ROC-stagiaires verzorgen naschoolse opvang en het Jongerenwerk houdt kantoor in het clubhuis. Intussen is het eerst elftal gepromoveerd naar de hoofdklasse, is het sportpark opgeknapt, sporten er veel meer mensen en is het ledental bijna verdubbeld.

Langdurig werklozen tanken weer zelfvertrouwen en iedereen is weer trots op de club. Belangrijk onderdeel van het succes is de verenigingsmanager, een betaalde kracht op Hbo-niveau, die actief en inventief contacten en verbindingen legt en nieuwe initiatieven ontplooit. Evenals zorg en onderwijs behoeft ook sport een zekere mate van professionalisering. Bron: Publieke Pioniers – Simône Huys (red), 2013. Meer informatie via: www.publiekepioniers.nl