2025-275 Programmabegroting 2026-2029
Tekst van het document
Pagina 52 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
gebruik van de civiele kunstwerken in Nieuwegein, zowel voor economische als recreatieve doeleinden. Onderhoud heeft als doel om de civiele kunstwerken in optimale conditie te houden. Het betreft het uitvoeren van eenmalige werkzaamheden om de civiele kunstwerken in degelijke staat te brengen zodat ze voldoen aan de gestelde eisen. Openbare verlichting Het doel van de openbare verlichting is om optimaal bij te dragen aan de verkeersveiligheid, sociale veiligheid en de leefbaarheid van de openbare ruimte. We verduurzamen de openbare verlichting door 2000 armaturen te vervangen. Doelstelling(en): 1.
Nieuwegein is goed bereikbaar.
2.
In Nieuwegein staan naar behoefte elektrische laadpalen en we werken toe naar laadpleinen.
3.
Het gebruik van duurzame vervoersmodaliteiten groeit harder dan het gebruik van de auto. Onder andere door het realiseren van goede voorzieningen voor langzaam verkeer en het aanbieden van snel en frequent openbaar vervoer.
4.
Bestrating, inclusief kunstwerken, straatmeubilair en openbare verlichting, blijven in goede conditie.
Activiteiten 2026 D1-A1
We passen 13 VRI's aan of vervangen ze voor IVRI's.
D2-A1
We realiseren laadpalen en snelladers op strategisch gelegen plaatsen, zoals winkelcentra, buurtcentra en laadpleinen. Nieuwe laadpalen worden zoveel mogelijk geclusterd bij bestaande laadpalen.
D2-A2 D3-A1
D3-A5
We stimuleren en faciliteren deelauto-aanbieders om het aantal deelauto’s uit te breiden. Dat doen we zowel in het hoogstedelijke City, als in de overige woonwijken in de stad. We realiseren een fietsstraat op de Nedereindseweg tussen Duetlaan en Diepenbrocklaan / Zwanenburgstraat als onderdeel van het project Betere Buurten Kerkveld. We realiseren een fietsstraat op de Nedereindseweg / Het Sluisje tussen Diepenbrocklaan / Zwanenburgstraat en de Herenstraat. We realiseren het Nieuwegeinse deel van de DoorFietsRoute IJsselstein-Nieuwegein-Utrecht. Het gedeelte van deze route dat over de Herenstraat gaat wordt tegelijkertijd vergroend en heringericht, passend bij het beschermd dorpsgezicht, inclusief de openbare verlichting. We realiseren het Nieuwegeinse deel van de DoorFietsRoute Houten-Nieuwegein-Lage Weide.
D3-A6
We leggen vrijliggende fietspaden aan op de Buizerdlaan tussen de bushalte Randijk en de Kuifmees.
D3-A7
D3-A8
We realiseren een 2e zuid-noord fietsroute tussen de Sweelincklaan en de Noordstedeweg via de Duetlaan-Nedereindseweg en Mendes da Costalaan. De gehele Mende da Costalaan wordt ingericht als fietsstraat en de oversteek over de Richterslaan wordt veiliger gemaakt. We realiseren schoolzones bij nieuwe ontwikkelingen.
D3-A9
We nemen deel aan een driejarige proef met regionale deeltweewielers.
D3-A10
Roadblocker Utrechtsestraatweg wordt vervangen en aangepast aan een nieuw aan te leggen fietsoversteek als onderdeel van de nieuwe doorfietsroute. Op de Plettenburgerbaan bij het kruispunt met de ‘s Gravenhoutseweg / Zuidstedeweg worden de voorsorteerstroken gewijzigd en wordt een busstrook aangelegd waardoor de buslijnen geen vertraging meer ondervinden.
D3-A2 D3-A3 D3-A4
D3-A11
Pagina 53 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Ambitie 4: Afval: zo min mogelijk en zo verantwoord mogelijk. Het Grondstoffeninzamelplan (GIP) 2021–2024 is met twee jaar verlengd en loopt nu door tot eind 2026. Het GIP heeft als ambitie de hoeveelheid restafval te verminderen en zowel de kwantiteit als de kwaliteit van de gescheiden afvalstromen te verbeteren. Met het GIP wordt ingezet op een betere scheiding van afvalstromen, om te voorkomen dat waardevolle grondstoffen verloren gaan door verbranding. We ondersteunen inwoners bij het juist scheiden van afval en leveren daarmee samen een bijdrage aan de transitie naar een circulaire economie. Dit doen we door inwoners te faciliteren en te stimuleren om afval beter te scheiden, met als doel de hoeveelheid restafval verder te verminderen. De nadruk ligt daarbij op het scheiden van GFT- afval, aangezien hiervan nog altijd een aanzienlijk deel in het restafval belandt. Op deze manier worden inwoners actief betrokken bij een schonere nettere openbare ruimte op het gebied van afvalbeheer, evenals bij het (duurzame) beheer ervan. In het najaar van 2025 wordt/is er een aanpak voor bijplaatsingen opgesteld, de uitvoering van deze aanpak zal grotendeels in 2026 worden opgestart. Het is van belang dat deze maatregelen doorlopend ingezet worden. Daarom zullen de maatregelen die effectief blijken, structureel worden opgenomen in de begrotingen vanaf 2027. Doelstelling(en): 1.
We verlagen de hoeveelheid restafval en stimuleren hergebruik.
2.
We verhogen de kwaliteit en kwantiteit van de gescheiden afvalstromen.
Activiteiten 2026 D1-A1
We voeren een communicatiecampagne uit om afvalscheiding te stimuleren.
D1-A2
We voeren verbetermaatregelen uit op het recyclestation ten behoeve van de capaciteit en circulariteit. Bijvoorbeeld samenwerking met de kringloop en het invoeren van een toegangscontrole.
D1-A3
We starten met het schrijven van een volgende versie van het GIP. Dit zal aansluiten op de doelstellingen van het omgevingsprogramma circulaire stad. We werken samen met RMN een voorstel uit voor de inzameling van luiers en incontinentiemateriaal.
D2-A1 D2-A2
We zoomen verder in op de oorzaken van bijplaatsingen en verbeteren de monitoring om gerichte interventies toe te kunnen passen.
Ambitie 5: Parkeren; voldoende mogelijkheden met oog voor verschuiven van de auto naar andere mobiliteitsoplossingen. De parkeerexploitatie is het financiële instrument waarin de (geprognosticeerde) kosten en opbrengsten uit het garageparkeren, het straatparkeren en het fietsparkeren zijn opgenomen. Zie daarvoor ook de paragraaf parkeren. Betaald parkeren in de gemeentelijke parkeergarages is hoofdzakelijk verbonden met een bezoek aan de binnenstad. Daartoe is ook in de schil van de binnenstad parkeerregulering van kracht, om parkeeroverlast van gebiedsvreemde parkeerders te voorkomen en de parkeerplaatsen beschikbaar te houden voor bewoners. Bewoners van nieuwe woningen (die na 1 juni 2024 zijn opgeleverd) parkeren in de eigen parkeergarage van het woongebouw, of maken gebruik van alternatieve
Pagina 54 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
vormen van mobiliteit. Voor de buurten die direct grenzen aan de binnenstad wordt onderzocht in welke mate bijstelling van parkeerregulering past bij de ontwikkelingen. Bezoekers die met de auto komen worden slim en efficiënt naar de parkeergarages geleid. Ook fietsers/scooters faciliteren we op de hoofdroutes met stallingsinformatie. In verschillende parkeervoorzieningen bieden we services zoals oplaadmogelijkheden en deelvervoer. De geplande afname van de parkeercapaciteit op straat in City wordt steeds meer zichtbaar. Daarbij houden we vraag en aanbod in balans door het toepassen van de instrumenten van de bestaande parkeerregulering, zoals het aanpassen van tijden en tarieven. Daarbij is een belangrijk onderdeel het stimuleren van parkeren in de parkeergarages en in de fietsenstallingen ten opzichte van het parkeren op straat. Mogelijk voegen we extra gereguleerde parkeerzones toe als er een ongewenst waterbedeffect optreedt. Aanpassingen in ons mobiliteit- en parkeerbeleid, maar ook dat van de stad Utrecht, hebben een effect op de parkeerdruk. Daarom is er een onderzoek naar deze effecten en de kaders voor de uitbreiding van parkeerregulering in de gehele stad gestart. Indien daartoe aanleiding is wordt dit onderzoek in 2026 vervolgd.
Voor wat betreft de fiets wordt er verder gewerkt aan de uitbreiding van de nieuwe (tijdelijke) stallingsvoorzieningen in de binnenstad, inclusief de vindbaarheid en de benutting daarvan. Dit koppelen wij aan het hoofdfietsnetwerk uit het (herijkte) mobiliteitsbeleid inclusief de logische locaties waar van dit netwerk naar andere modaliteiten kan worden overgestapt en vice versa. Doelstelling(en): 1.
De parkeerdruk is in balans.
2.
Iedereen parkeert op een passende plek.
3.
Bestuurders weten snel en makkelijk de garages te vinden.
4.
De parkeerexploitatie laat een stabiel beeld zien.
Activiteiten 2026 D1-A1
D2-A1
We geven invulling aan de detaillering van de parkeerafspraken met CityPromenade over een deelautoconcept in de parkeergarage Theater. Er wordt een vervolg gegeven aan de inzet van deelmobiliteit op logische locaties in City. Indien mogelijk kan dit ook in bestaande of nieuwe parkeervoorzieningen gefaciliteerd worden. Het parkeerdrukonderzoek bij verschillende bus-en tramhaltes naar aanleiding van betaald parkeren in heel Utrecht wordt vervolgd. We stimuleren in City het gebruik van gebouwde parkeervoorzieningen.
D2-A2
We kijken integraal naar de benodigde aanpassing van het parkeerroute-informatiesysteem.
D1-A2 D1-A3
Prestatie-indicatoren Type Amb.
Nr. Omschrijving
P
2
1
P
2
2
Pagina 55 van 236
Percentage afwikkeling van meldingen openbare ruimte binnen 14 dagen/aangegeven normtijd Percentage vervolgmeldingen
Realisatie 2024
Streef waarde 2025
Streef waarde 2026
76,4%
67%
70%
0,22%
<5%
<3%
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
P
5
1
P
5
2
Gemiddelde verblijfsduur van een bezoeker in een parkeergarage uitgedrukt in minuten (1). Betalingsbereidheid straatparkeren.
P
5
3
Benchmark regionale parkeertarieven (2)
75
75
99%
99%
Uurtarief in Uurtarief in Nieuwegein ligt Nieuwegein ligt maximaal 10% maximaal 10% hoger dan het hoger dan het gemiddelde gemiddelde reguliere reguliere uurtarief in uurtarief in parkeergarages parkeergarages in de regio in de regio
1. De gemiddelde verblijfsduur is het aantal minuten dat een kortparkeerder gemiddeld met zijn of haar voertuig in een openbare parkeergarage aanwezig is. 2. De afwijking van het standaard uurtarief in de parkeergarages in de binnenstad van Nieuwegein ten opzichte van het reguliere uurtarief in de parkeergarages in de regio.
Effectindicatoren Realisatie 2024
Type
Nr.
Omschrijving
E
1
E
2
E
3
Tevredenheid bewoners met de openbare ruimte inzake voorzieningen (1) Tevredenheid bewoners met de openbare ruimte inzake onderhoud voorzieningen (1) De mate waarin bewoners een actieve bijdrage leveren aan de inrichting van de openbare ruimte
E
4
Groeipercentage gebruik Openbaar Vervoer
E
5
Hoeveelheid restafval per persoon
E
6
Scheidingspercentage afval
Streefwaarde Streefwaarde 2025 2026
3,5
3,5
3,5
3,3
3,3
3,3
29%
28%
28%
15,3%
3%
8%
nnb
175 kg
175 kg
nnb
57%
57%
1. Gemeten op een schaal van 1 (zeer ontevreden) tot 5 (zeer tevreden).
Financiële toelichting Product Begraafplaatsen Binnen het product Begraafplaatsen zijn budgetten opgenomen voor kosten die betrekking hebben op Begraafkosten. De baten hebben betrekking op de begraafrechten (verordening Lijkbezorgingsrechten). Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Begraafplaatsen Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
87
160
76
78
71
Baten
339
448
478
499
515
Saldo
-252
-288
-402
-421
-444
Pagina 56 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat de lasten in 2026 met € 73.000 en de baten met € 109.000 toenemen. Via de kadernota 2026 is aankondiging gedaan op de raming van de kosten en opbrengsten voor 2026. In 2026 is er sprake van hogere kosten voor het ruimen van graven op de begraafplaats Noorderveld (€ 85.000) en zijn de kapitaallasten € 12.000 lager. De opbrengsten van de begraafrechten hebben we weer realistischer begroot en geïndexeerd. Op dit product zijn alleen de directe kosten zichtbaar. De lasten die worden toegerekend vanuit andere producten staan toegelicht in de paragraaf Lokale heffingen. Product Civieltechnische werken Binnen het product Civieltechnische werken zijn budgetten opgenomen voor onder andere het beheer van Civiele kunstwerken (onderhoudskosten) conform het vastgestelde beheerplan 20242027. Daarnaast is bij dit product ook het budget voor onderhoud openbare roltrappen/liften en walstroombeheer (tijdelijke energievoorziening binnenvaartschepen bij aanmeren) opgenomen. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Civieltechnische werken Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
1.397
1.641
1.711
1.771
1.782
Baten
0
20
20
20
20
Saldo
1.397
1.621
1.691
1.751
1.762
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat in 2026 de baten met € 20.000 en de lasten met € 244.000 toenemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Brugbediening, hogere baten € 20.000 Met de provincie Utrecht is overeengekomen dat met ingang van 2026 vijf provinciale bruggen worden bediend vanuit de bediencentrale op de gemeentewerf. Dit levert een structurele inkomst op van € 20.000 per jaar. Inspectie geluidschermen, hogere lasten € 50.000 In 2024 hebben wij het omgevingsprogramma Geluid vastgesteld. Hierin zijn middelen opgenomen die nodig zijn voor een bouwkundige inspectie van de bestaande geluidschermen aan de A.C. Verhoefweg. De kosten van dit onderzoek bedragen € 50.000. Wij zijn voornemens dit onderzoek in 2026 uit te voeren en de eenmalige kosten ten laste te brengen van de reserve betere buurten en beheerplannen. Kapitaallasten, hogere lasten € 175.000 Op basis van de actuele doorrekening van de kapitaallasten is de begroting 2026 € 175.000 hoger dan de (aangepaste) begroting 2025. Dit heeft voornamelijk te maken met kapitaallasten van kredieten uit het Meerjaren investeringsplan (MIP) van 2023/2024 waarvan de verwachte afronding
Pagina 57 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
is doorgeschoven naar 2025 (€ 45.000), doorschuiven afronding van het project centrale brugbediening (€ 90.000), latere afronding opwaardering geluidscherm Zandveldseweg (€ 20.000) en de kapitaallasten van vervanging walstroomkasten in 2025 (€ 15.000). De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Huisvuil Binnen het product Huisvuil zijn budgetten opgenomen voor het verzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Deze activiteiten zijn ondergebracht in de Gemeenschappelijke Regeling RMN/AVU. Het Grondstoffen inzamelplan Nieuwegein 2021-2024 (dat met 2 jaar is verlengd) is het kader waarbinnen het afvalbeleid wordt gevoerd. Deze kosten vormen, samen met enkele toerekeningen uit andere producten en programma's, de basis voor de berekening van de tarieven afvalstoffenheffing. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Huisvuil Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
9.310
10.196
10.511
10.784
11.095
Baten
11.644
12.776
13.243
13.595
13.961
Saldo
-2.334
-2.580
-2.732
-2.811
-2.866
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat in 2026 de baten met ruim € 1,1 miljoen en de lasten met bijna € 0,9 miljoen toenemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Deelnemersbijdrage Gemeenschappelijke Regeling RMN/AVU, hogere lasten € 722.000 Deze bijstelling is gebaseerd op de ontwerpbegroting 2026 van RMN. De begroting van de AVU is onderdeel van de begroting van RMN en hier dus in opgenomen. De belangrijkste oorzaken van deze verhoging zijn toegenomen personele lasten door ingeschatte cao-verhoging, toegenomen kapitaallasten door investeringen en toename van de verwerkingskosten. Interne doorberekeningen, hogere lasten € 60.000 De doorbelasting van directe personeelskosten aan de afvalstoffenheffing is hoger omdat in het vorige tariefsmodel voor de begroting van 2025 nog rekening was gehouden met een veel lagere inzet van de Projectadviseur afval en schone woonomgeving. Daarnaast zijn de loonkosten hoger door indexatie. De lasten voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing zijn € 16.000 naar boven bijgesteld. Diverse kosten, hoger lasten € 80.000 In de begroting is standaard budget opgenomen voor diverse andere kosten (onder andere reconstructie kosten bij het plaatsen van ondergrondse containers, kosten bakfiets afvalscheidingsstation, extra kosten die samenhangen met de inzet van RMN bij de jaarwisseling,
Pagina 58 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
communicatiekosten voor eigen campagnes, etc.). In 2025 is de begroting voor dit onderdeel naar beneden aangepast. Zie paragraaf 3.1.7 Lokale heffingen voor een nadere toelichting. Opbrengst afvalstoffenheffing, hogere baten € 1.600.000 De baten stijgen met € 1,6 miljoen naar € 11,9 miljoen als gevolg van een aanpassing van het tarief van de afvalstoffenheffing en de bijstelling van het areaal. Zie paragraaf 3.1.7 Lokale heffingen/afvalstoffenheffing. Onttrekking aan voorziening, lagere baten € 425.000 In de begroting is nog een onttrekking uit de voorziening van € 835.000 begroot om de kostenstijging op te vangen. Dit is lager dan in 2025 (€ 1,26 miljoen). Deze voorziening is bedoeld ter egalisatie van het tarief. Door deze onttrekking dempen we de stijging van het tarief. Zie paragraaf 3.1.7 Lokale heffingen/afvalstoffenheffing. In totaal is hiermee voor 2026 bijna € 12,8 miljoen aan baten begroot. Dit is de optelsom van € 11,9 miljoen afvalstoffenheffing, € 40.000 textielinzameling en € 835.000 onttrekking aan de voorziening. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Op dit product zijn alleen de directe kosten zichtbaar. Voor een overzicht van de lasten die worden toegerekend vanuit andere producten wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen.
De baten zijn gekoppeld aan de totale lasten (directe en indirecte lasten), en de mutatie in de voorziening. Product Kabels en leidingen derden Binnen het product Kabels en Leidingen zijn budgetten opgenomen voor hoofdzakelijk de baten van legesinkomsten. De lasten bestaan uit doorberekening van personeelskosten senior beheerder Kabels en Leidingen en enkele ondersteuningskosten. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Kabels en leidingen derden Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
126
147
149
150
151
Baten
315
350
371
383
396
Saldo
-189
-204
-222
-233
-245
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat de lasten in 2026 met € 20.000 en de baten met € 35.000 toenemen. De loonkosten van de adviseur kabels en leidingen worden gefinancierd vanuit de leges en komen ten laste van dit programma. In de voorgaande jaren is deze doorbelasting niet geïndexeerd. Dit is nu aangepast, inclusief een opslag van 4% voor overige personeelskosten.
Pagina 59 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Met het vaststellen van de nieuwe regeling AVOI zijn ook de nieuwe legestarieven van kracht. Deze betekenen een extra inkomst van € 25.000 per jaar vanaf 2027. In 2026 wordt € 19.000 extra opgehaald. De leges komen voor rekening van de netbeheerders en de kans bestaat dat zij die kosten in hun tarieven naar de gebruikers doorberekenen (zie kadernota 2026). Aanvullend hierop zijn de opbrengsten met € 15.000 opgehoogd vanwege onder andere indexatie van de tarieven. Product Openbaar groen Binnen het product Openbaar Groen zijn budgetten opgenomen voor het onderhoud en beheer van openbaar groen conform het beheerplan 2024-2027. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Openbaar groen Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
5.581
5.077
5.111
5.274
5.387
Baten
120
30
30
30
30
Saldo
5.461
5.047
5.081
5.244
5.357
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat in 2026 de baten met € 90.000 en de lasten met ruim € 500.000 afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Bestekken voor beheer en onderhoud openbaar groen Noord en West, hogere lasten € 100.000 Vanaf 2025 hebben wij nieuwe (duurdere) bestekken voor het integrale groenonderhoud voor West en Noord, zoals ook benoemd in de kadernota. Het gaat in totaal om een bedrag van € 445.000 structureel. Via een begrotingswijziging was in 2025 al € 345.000 opgenomen. Indexatie onderhouds- en beheerkosten, hogere lasten € 170.000 Door indexatie is de begroting 2026 voor onderhouds- en beheerkosten van het openbaar groen € 170.000 hoger dan de (aangepaste) begroting 2025. Kwaliteitsinspectie openbaar groen, hogere lasten € 80.000 Een inspectie biedt objectieve informatie over de kwaliteit van groenvoorzieningen. Dit helpt om de conditie van bomen en groenvakken te beoordelen en te beslissen waar vervanging of verbeteringen nodig zijn. De kosten van de inspectie bedragen € 80.000 incidenteel en voorgesteld wordt deze te dekken uit de reserve betere buurten en beheerplannen. Groenonderhoud Het Klooster, hogere lasten € 21.000 Het groenbeheer van Het Klooster wordt uitgevoerd door gemeente Nieuwegein. In de begroting is hiervoor € 65.000 gereserveerd.
Met Het Klooster zijn afspraken gemaakt om het groenbeheer zelf te gaan uitvoeren (parkmanagement). De laagste inschrijving op de aanbesteding bedraagt € 125.000. Via de bestuursrapportage is in de begroting 2025 hiervoor € 39.000 opgenomen. Vanaf 2026 is structureel rekening gehouden met de meerkosten van € 60.000.
Pagina 60 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Kwaliteitsimpuls groen in de stad, lagere lasten, € 480.000 In de begroting is er voor de jaren 2023-2025 incidenteel budget beschikbaar gesteld voor 'Kwaliteitsimpuls groen in de stad' (2023: € 325.000, 2024: € 325.000, 2025: € 100.000). Een groot deel van het budget voor 2023 en 2024 is toegevoegd aan het budget voor 2025. In de begroting 2026 is hiervoor geen budget opgenomen. Claim meerkosten groenonderhoud, incidentele uitgave in 2025 van € 367.000 De begroting 2025 is € 367.000 hoger in verband met een betaalde schadevergoeding in dat jaar. Deze had betrekking op meerkosten voor het groenonderhoud en is in 2025 afgewikkeld. Door deze incidentele kosten is de aangepaste begroting 2025 hoger dan de begroting 2026 en verder. Kapitaallasten investeringen, hogere lasten € 45.000 Op basis van de actuele doorrekening van de kapitaallasten is de begroting 2026 € 45.000 hoger dan de (aangepaste) begroting 2025. Interne doorrekening vervallen, lagere lasten € 80.000 Een interne doorbelasting van een toezichthouder groen is niet meer begroot en onderdeel van de personeelsbegroting (lagere lasten bij Groen € 80.000, hogere lasten bij programma bedrijfsvoering, dus programma overstijgend per saldo budgetneutraal).
Subsidies groenbeheer, lagere baten € 90.000 In de begroting 2026 is rekening gehouden met € 30.000 aan te ontvangen subsidies voor groenbeheer van Fort Vreeswijk, fort Jutphaas, Kerkveld en De Batterijen. In 2025 was sprake van een incidentele bate van € 90.000. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Openbare verlichting Binnen het product Openbare verlichting zijn budgetten opgenomen voor het onderhoud en beheer van de openbare verlichting conform de Beslisnotitie Exploitatie Openbare Verlichting 2025-2027 (2024-183). Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Openbare verlichting Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
1.525
1.574
1.663
1.720
1.749
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
1.525
1.574
1.663
1.720
1.749
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat in 2026 de lasten met € 50.000 toenemen. Dit hangt samen met toegenomen kapitaallasten ten opzichte van 2025. Vanaf 1 januari 2025 is gemeente Nieuwegein eigenaar van het volledige areaal en zelf verantwoordelijk voor het beheer, onderhoud en vervanging van de verlichting. In 2026 zijn dan ook voor het eerst kapitaallasten begroot over de geplande investeringen in 2025.
Pagina 61 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Product Parkeren Het product parkeren bestaat uit lasten en baten van garageparkeren, fietsparkeren en de lasten van straatparkeren. De baten van straatparkeren staan in het programma algemene dekkingsmiddelen onderdeel belasting. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan:
Ambitie 5: Parkeren; voldoende mogelijkheden met oog voor verschuiven van de auto naar andere mobiliteitsoplossingen.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Parkeren Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
5.431
6.524
6.665
7.043
7.134
Baten
4.209
5.130
5.319
5.495
5.678
Saldo
1.222
1.394
1.346
1.548
1.455
In de tabel zijn de baten van straatparkeren niet meegenomen, welke vermeld staan bij programma algemene dekkingsmiddelen. Voor een complete en uitgebreide toelichting op het product Parkeren wordt verwezen naar de paragraaf Parkeerexploitatie (3.7). Baten, toename € 900.000 In de raming van de inkomsten is rekening gehouden met het wegvallen van de bezoekersstromen vanuit het Antonius ziekenhuis. Daartegenover staat een verwachte stijging van het aantal bezoekers als gevolg van de ontwikkelingen in het stadscentrum (City), die naar verwachting in 2026 circa 5% hoger ligt dan in 2024. Deze inschatting is gebaseerd op actuele trends en planologische ontwikkelingen. De begroting houdt rekening met deze gewijzigde bezoekersaantallen en is gecorrigeerd voor prijsindexatie. Bij paragraaf "Algemene dekkingsmiddelen" zijn de baten voor het onderdeel straatparkeren opgenomen (€ 0,4 mln. hogere baten). Lasten, toename € 1.100.000 De oorspronkelijke begroting is opgesteld door een extern bureau. In de actualisatie voor 2025 is geconstateerd dat hierin een aantal posten ontbraken of onderschat waren. Zo zijn de structurele onderhoudskosten naar boven bijgesteld op basis van de resultaten 2024. Met deze aanpassing sluit de begroting beter aan op de werkelijke uitvoeringsbehoefte en de financiële werkelijkheid.
Product Riolering Binnen het product Riolering zijn budgetten opgenomen voor de uitvoering van het geactualiseerde Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) 2024-2027, inclusief baggerwerkzaamheden. Deze kosten vormen, samen met enkele toerekeningen uit andere producten en programma's, de basis voor de berekening van de rioolrechten.
Pagina 62 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Riolering Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
4.223
4.402
4.683
4.962
5.071
Baten
6.189
6.412
6.963
7.341
7.607
Saldo
-1.967
-2.010
-2.280
-2.379
-2.536
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat in 2026 de baten met ruim € 220.000 en de lasten met € 180.000 toenemen. Het verschil op het gebied van de lasten tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen:
Op basis van de actuele doorrekening van de kapitaallasten is de begroting 2026 € 20.000 hoger dan de (aangepaste) begroting 2025.
De doorbelasting van directe personeelskosten aan de rioolheffing is € 25.000 hoger door indexatie van de loonkosten.
Voorbereidend onderzoek onderhoud stamriool (eenmalige kosten € 50.000, zie kadernota 2026)
De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht.
Opbrengsten rioolheffing en overige baten, hogere baten € 220.000 Vanuit het oogpunt van kostendekkendheid is gestreefd naar aansluiting van de totale (directe en indirecte) kosten met de opbrengsten. De opbrengsten uit de rioolheffing komen dan uit op € 6,3 mln, een stijging van bijna € 0,2 mln. ten opzichte van vorig jaar. In totaal is hiermee voor 2026 bijna € 6,4 miljoen aan baten begroot. Dit is de optelsom van € 6.320.000 rioolheffing en € 90.000 huisaansluiting/vergoeding derden. Op dit product zijn alleen de directe kosten zichtbaar. Voor een overzicht van de lasten die worden toegerekend vanuit andere producten wordt verwezen naar de paragraaf 3.1.7 Lokale heffingen. Product Schoon Binnen het product Schoon zijn budgetten opgenomen voor plaagdierenbestrijding, straatreiniging en gladheidsbestrijding. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Schoon Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
745
700
844
871
895
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
745
700
844
871
895
Pagina 63 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat in 2026 de lasten met € 45.000 afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: In de kadernota 2026 is als technische maatregel het uitgangspunt opgenomen om bepaalde 'risicobudgetten' minder conservatief te begroten. In dit kader is het budget voor gladheidsbestrijding met € 30.000 naar beneden bijgesteld en verlaagd van € 130.000 naar € 100.000. De kosten van personele inzet van straatreiniging die toegerekend kunnen worden aan de afvalstoffen- en rioolheffing is € 20.000 hoger. De begroting voor reinigingskosten City is voor 2026 met € 115.000 verlaagd. Omdat het te reinigen gebied door bouwactiviteiten tijdelijk kleiner is, wordt het budget de laatste paar jaren niet volledig benut. Ten opzichte van de begroting 2025 is de begroting 2026 nu € 36.000 lager. De begroting 2025 zal in de 2de technische wijziging nog naar beneden bijgesteld worden. Deze wijziging is vooralsnog alleen voor 2026 doorgevoerd, omdat nog moeilijk is in te schatten welke gebieden voor welke perioden ontoegankelijk blijven voor reiniging. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht.
Product Speelvoorzieningen en kinderboerderij Binnen het product Speelvoorzieningen en kinderboerderij zijn budgetten opgenomen voor onder andere het onderhoud en beheer van speelvoorzieningen, de kinderboerderij IJsselstee en dierenweides. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Speelvoorzieningen en kinderboerderij Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
355
361
472
540
542
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
355
361
472
540
542
De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Verkeersmaatregelen Binnen het product Veiligheid zijn budgetten opgenomen voor Verkeersregelinstallaties (VRI), bewegwijzering, straatmeubilair, mobiliteit en verkeersmaatregelen. Beheer en onderhoud vindt plaats conform beheerplannen 2024-2027.
Pagina 64 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Verkeersmaatregelen Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
1.133
1.183
1.329
1.361
1.365
Baten
496
495
505
519
537
Saldo
637
688
824
842
828
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat in 2026 de lasten met € 50.000 toenemen. De baten blijven gelijk. Op basis van de actuele doorrekening van de kapitaallasten is de begroting 2026 € 35.000 hoger dan de (aangepaste) begroting 2025. Dit heeft te maken met vervanging van VRI's waarvan de afronding is doorgeschoven naar 2025. In het kader van het traject Sluitende meerjarenbegroting (SMB) is in de kadernota 2026 het voorstel opgenomen om de bestaande reclamecontracten maximaal te benutten. Door meer reclamevoorzieningen te plaatsen (mits de afnemer dit wil) denken we maximaal € 20.000 meer inkomsten te kunnen genereren. Dit is verwerkt in de begroting. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Wegen Binnen het product Wegen zijn budgetten opgenomen voor onderhoud en beheer van het wegennet in de gemeente Nieuwegein. Beheer en onderhoud vindt plaats conform het beheerplan 20242027. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Wegen Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
2.212
2.553
3.103
3.568
3.588
Baten
0
0
1
3
3
Saldo
2.212
2.553
3.102
3.565
3.585
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat in 2026 de lasten met € 340.000 toenemen. Op basis van de actuele doorrekening van de kapitaallasten is de begroting 2026 € 300.000 hoger dan de (aangepaste) begroting 2025. Dit heeft voornamelijk te maken met kapitaallasten van kredieten uit het Meerjaren investeringsplan (MIP) van 2024 waarvan de verwachte afronding is doorgeschoven naar 2025 (€ 250.000). Daarnaast zijn kredieten voor uitvoering van Beter Buurten overgeheveld van het programma Wonen en Economie naar het programma Leefomgeving en Veiligheid (effect kapitaallasten voor begroting 2026 € 50.000, zie ook de toelichting in 1ste technische begrotingswijziging en bestuursrapportage 2025).
Pagina 65 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
De overige verschillen op dit product worden veroorzaakt door de indexatie van de jaarlijkse onderhoudskosten of zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht.
Thema Veiligheid Onze ambities op het gebied van veiligheid zijn: 1.
Voorkomen van criminaliteit, openbare ordeverstoringen en overlastgevende situaties.
2.
Voorbereid zijn om adequaat en effectief te handelen bij crises en rampen die zich (kunnen) voordoen.
3.
Beheersen van milieu en veiligheidsrisico’s bij onder meer het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en inrichtingen.
Ambitie 1: Voorkomen van criminaliteit, dreigende openbare ordeverstoringen en overlastgevende situaties. De gemeente is benaderbaar, betrouwbaar en zichtbaar in de stad aanwezig om bij te dragen aan een veilige omgeving. Mede op basis van veiligheids- en maatschappelijke ontwikkelingen en veiligheidscijfers handelen we samen met onze (veiligheids-)partners, inwoners en ondernemers preventief, proactief en wanneer noodzakelijk reactief om de stad veilig te houden en veiliger te maken. De samenwerking met onze (veiligheids-)partners is hecht en goed, waarbij het gezamenlijk vergroten van de bewustwording en weerbaarheid van professionals, inwoners en ondernemers centraal staan. Een voorbeeld van een programma waar deze elementen terugkomen is Preventie met Gezag (PmG). Met dit programma vindt integrale samenwerking plaats om jongeren uit de criminaliteit te houden. Doelstelling(en): 1. 2.
We verkleinen de kansen voor georganiseerde ondermijnende criminaliteit in de gemeente. We voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden of (niet verder) afglijden in de drugscriminaliteit.
3.
We versterken de weerbaarheid van inwoners en ondernemers in Nieuwegein tegen digitale en gedigitaliseerde criminaliteit.
4.
We zijn met samenwerkingspartners voorbereid om adequaat en effectief te handelen wanneer er ontwikkelingen zijn die tot maatschappelijke onrust en/of openbare ordeverstoringen (kunnen) leiden.
5.
De aanpak woon-en adresfraude draagt bij aan het beschermen van de woningvoorraad, een eerlijke woonruimteverdeling en een betere doorstroming.
Activiteiten 2026 D1-A1 D1-A2 D1-A3 D1-A4
De bewustwording van medewerkers vergroten we door bijeenkomsten, presentaties en trainingen te organiseren over georganiseerde ondermijnende criminaliteit. De weerbaarheid van onze maatschappelijke partners, zoals inwoners, ondernemers en partnerorganisaties versterken we door gerichte communicatie en campagnes. We versterken onze aanpak van ondermijning door ons bestuurlijk instrumentarium aan te scherpen en waar mogelijk uit te breiden, zoals de APV en Bibobbeleid. Met gebiedsgerichte en branchegerichte controles houden we zicht op ondermijning in de gemeente. Dit doen we met onze partners, zoals politie, AVIM, NLA, douane.
Pagina 66 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Activiteiten 2026 D2-A1
Het programma Preventie met Gezag wordt uitgevoerd conform het uitvoeringsplan 2024-2026. Vanaf 2026 geldt een nieuw uitvoeringsplan voor de periode juni 2026 - dec 2029. We zetten met dit programma continue in op de drie pijlers: Beeld op orde Preventie Aanpakken en Oppakken
D3-A1
We zetten driemaal een lokale communicatiecampagne op die zich richt op de geprioriteerde doelgroepen (ouderen, jongeren en ondernemers). We voeren viermaal de Echt of Nep-campagne uit.
D3-A2 D3-A3 D4-A1 D4-A2 D5-A1 D5-A2
Van de ondernemersbijeenkomst over digitale veiligheid maken we een jaarlijks terugkerende activiteit. We breiden ons lokaal bondgenotennetwerk uit met inwoner(s) die een ander netwerk vertegenwoordigen/ achterban hebben dan de huidige bondgenoten. We wisselen kennis uit met onze partners om zo meer zicht te krijgen op lokale objecten en locaties die kwetsbaar kunnen zijn in het kader van maatschappelijke onrust. We breiden de samenwerking met externe partijen uit, zoals woningcorporaties en politie maar ook met bijvoorbeeld uitzendbureaus die kamers verhuren. We evalueren de werking van het systeem (PGA-x) waarin we digitaal werken om alle signalen en acties te verwerken.
Ambitie 2: Voorbereid zijn om adequaat en effectief te handelen bij crises en rampen die zich (kunnen) voordoen. In geval van een crisis of ramp zijn we in staat om de taken op het gebied van bevolkingszorg adequaat uit te voeren. Hiertoe beschikt de gemeente over (lokale)bevolkingszorgfunctionarissen die getraind en vakbekwaam zijn. Daarnaast zijn andere disciplines via de crisisstructuur van de VRU aangehaakt. We werken nauw samen met onze veiligheidspartners waaronder de VRU. Dit doen we niet enkel op het moment dat er zich een crisis of ramp voordoet, maar ook aan de voorkant zoals bij het voorkomen van een crisis en bij het vergroten van bewustwording en de zelfredzaamheid van onze inwoners. Doelstelling(en): 1.
We richten ons Lokale Team Bevolkingszorg in volgens de kwaliteitsadviezen uit de doorontwikkeling bevolkingszorg 3.0.
2.
We werken volgens het programma Veerkracht en Weerbaarheid van de VRU, waarmee we onder andere de zelfredzaamheid van de inwoners van Nieuwegein met betrekking tot een mogelijke crisis vergroten.
Activiteiten 2026 D1-A1 D2-A1
Medewerkers binnen het lokale team bevolkingszorg volgen het Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) programma van de VRU. We starten met de uitvoering van de actiepuntenlijst die vanuit het programma Veerkracht en Weerbaarheid voor gemeenten wordt opgesteld.
Ambitie 3: Beheersen van milieu- en veiligheidsrisico’s bij onder meer het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en inrichtingen. We werken verder aan een schoon, heel en veilig Nieuwegein met zo min mogelijk overlast en waar zoveel mogelijk incidenten worden voorkomen.
Pagina 67 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Toezicht op bouwwerken met veel gebruikers, minder redzame personen en/of brandgevaarlijke situaties is belangrijk. Ook nieuwe ontwikkelingen op de verschillende terreinen van toezicht moeten worden opgepakt. Doelstelling(en): 1.
We hebben constructief veilige bouwwerken en inrichtingen en beheersen de milieurisico’s binnen de gemeente.
2.
Door versterkte samenwerking op toezichtstaken voorkomen we overlast bij en van activiteiten in de bebouwde omgeving.
Activiteiten 2026 D1-A1
D1-A2
D2-A1 D2-A2 D2-A3
We monitoren het uitvoeringsprogramma voor vergunningen, toezicht en handhaving dat is opgesteld op basis van het Omgevingsprogramma VTH. Hierin is onder meer toezicht op bestaande bouw, opstellen van BLCV-plannen en afval een belangrijk onderdeel. De Wet Kwaliteitsborging Bouwen (WKB) geldt vanaf 1 januari 2024. De bouwprojecten onder deze wet zijn sinds 2025 van start gegaan. We evalueren de bestaande toezicht-strategie en passen deze aan waar dat nodig is. We versterken de samenwerking in het toezicht en houden integrale controles op diverse onderwerpen. We monitoren de nieuwe omgevingsdienst en denken actief mee als er zaken bijgestuurd moeten worden. We maken een integraal kader voor BLVC-plannen.
Prestatie-indicatoren Type Amb. P
Nr.
Omschrijving
1
Het aantal (bewustwordings)trainingen en bijeenkomsten gericht op het vergoten van de weerbaarheid tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit van onze organisatie. Het aantal besproken signalen in het ondermijningsoverleg
1
P
1
2
P
1
3
P
1
4
P
1
5
Minimaal aantal controles gericht op georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Het aantal interventies omtrent digitale veiligheid gericht op een specifieke doelgroep. Adrescontroles
P
1
6
Het aantal trainingen over radicalisering.
P
1
7
Het aantal bondgenotennetwerk bijeenkomsten.
P
2
1
Het aantal keer dat partners en burgers proactief geïnformeerd zijn over de rol van de gemeente en hun eigen rol (zelf-/ samenredzaamheid) bij een grootschalig incident of crisis.
P
2
2
Het aantal multidisciplinaire crisisoefeningen.
P
3
1
Aantal themagerichte controles milieu
Pagina 68 van 236
Realisatie 2024
Streef waarde 2025
Streef waarde 2026
8
≥6
≥6
52
≥60
≥70
7
≥8
≥8
5
≥5
≥7
150
≥100
≥100
≥3
≥3
≥4
≥4
6
≥4 (1 per kwartaal)
≥4
-
-
1
60
≥50
≥50
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Financiële toelichting Product Veiligheid Binnen het product Veiligheid zijn budgetten opgenomen voor onder andere het integrale veiligheidsbeleid, stadstoezicht en de bijdrage aan de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities:
Ambitie 1: Voorkomen van criminaliteit, dreigende openbare ordeverstoringen en overlastgevende situaties.
Ambitie 2: Voorbereid zijn om adequaat en effectief te handelen bij crises en rampen die zich (kunnen) voordoen.
Ambitie 3: Beheersen van milieu en veiligheidsrisico’s bij onder meer het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en inrichtingen.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2025 Product
Veiligheid Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
7.062
5.976
5.567
5.742
5.872
Baten
2.173
933
282
284
288
Saldo
4.889
5.043
5.285
5.458
5.584
Ten opzichte van de begroting 2025 is te zien dat in 2026 de lasten met bijna € 1,1 miljoen afnemen en de baten met meer dan € 1,2 miljoen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Integrale veiligheid, lagere lasten € 111.000 Voor integrale veiligheid dalen de lasten in 2026 met € 111.000. Dit heeft met name te maken met incidentele budgetten in 2025 van ongeveer 87.000 (budgetoverheveling vanuit 2024). Verder is een afname te zien van materiële lasten en kapitaallasten, gezamenlijk effect van ongeveer € 30.000. Preventie met gezag, lagere lasten € 1.222.000 en lagere baten € 841.000 De baten en lasten voor preventie met gezag dalen aanzienlijk in 2026 ten opzichte van 2025. Dit komt doordat de SPUK Preventie met Gezag loopt tot en met mei 2026. Op het moment van opstellen van de begroting 2026 hebben we een nieuwe aanvraag ingediend. Hier kunnen we niet op vooruit lopen en om die reden zijn de middelen uit een mogelijke vervolg SPUK niet in de begroting opgenomen. Stadstoezicht, lagere lasten € 31.000 en lagere baten € 400.000 In 2025 zijn er incidentele lasten geraamd. Deze keren niet terug in 2026, waardoor de lasten dalen met ongeveer € 31.000. Verder vindt er een verschuiving plaats van Stadstoezicht naar het product Bedrijfsvoering (€ 400.000). Dit hangt samen met de toerekening van personele inzet aan parkeertoezicht op
Pagina 69 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
straat. Dit is voor de begroting saldoneutraal en middels deze correctie worden de kosten op de juiste plaats verantwoord. Veiligheidsregio Utrecht (VRU), hogere lasten € 278.000 De bijdrage aan Veiligheidsregio stijgt met € 278.000 ten opzichte van 2025 als gevolg van loonen prijsstijgingen. In het meerjarenperspectief van de gemeente was al rekening gehouden met de stijging van de bijdrage. In de kadernota 2026 is de bijdrage verder bijgesteld. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht.
Wat mag het kosten?
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Leefomgeving
30.679
32.124
34.518
36.315
38.121
38.831
Veiligheid
5.787
7.062
5.976
5.567
5.742
5.872
Totaal lasten
36.466
39.186
40.494
41.882
43.862
44.703
Leefomgeving
24.051
23.312
25.662
26.929
27.884
28.748
Veiligheid
1.941
2.173
933
282
284
288
Totaal baten
25.991
25.485
26.594
27.211
28.168
29.036
Saldo van lasten en baten
10.475
13.701
13.899
14.671
15.694
15.667
Storting in reserves
492
325
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
11
-
-
-
-
-
10.956
14.026
13.899
14.671
15.694
15.667
Thema
Totaal van het programma
Reserve parkeren: Nu het tekort niet langer oploopt kan het aanloopverlies geleidelijk worden goedgemaakt. Volgend uit het besluit in de kadernota 2026 wordt het jaarresultaat parkeren niet langer toegevoegd of onttrokken aan de reserve parkeren. In plaats daarvan wordt dit direct verantwoord in het begrotingssaldo. Er vindt daarmee geen verrekening meer plaats met de reserve Parkeren. Dit betekent een wijziging ten opzichte van eerdere jaren. Het resultaat parkeren is verder inzichtelijk gemaakt in de paragraaf Parkeerexploitatie (3.7).
Pagina 70 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
2.4 Vrije tijd Wat is de bedoeling van dit programma? Het programma Vrije Tijd draagt bij aan het welzijn van de inwoners van Nieuwegein door mogelijkheden te bieden voor zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding. Inwoners kunnen deelnemen aan een breed scala aan activiteiten, variërend van sport en cultuur tot erfgoed, evenementen en recreatie, wat bijdraagt aan sociale samenhang en een prettig leefklimaat. Via de Stadspas maken we deze activiteiten toegankelijk voor zoveel mogelijk mensen door financiële drempels weg te nemen. Onze ambitie is om van Nieuwegein een stad te maken die tegemoetkomt aan de behoeften van haar inwoners: een stad waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, energie opdoen en de vrijheid ervaren om samen activiteiten te ondernemen en voor elkaar klaar te staan. Zinvolle vrijetijdsbesteding speelt een cruciale rol in het welzijn van onze inwoners, draagt bij aan het versterken van hun eigen kracht én aan gemeenschapszin.
Relatie met andere programma's Het programma Vrije Tijd en het programma Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning & Bescherming vormen de kern van het sociaal domein. In de Koers Sociaal Domein zijn deze thema's verder uitgewerkt als belangrijke pijlers voor een solide sociale infrastructuur. Het programma Vrije Tijd richt zich op het creëren van mogelijkheden voor mensen om elkaar te ontmoeten, energie op te doen door zinvolle vrijetijdsbesteding, en de ruimte te voelen om samen activiteiten te ondernemen. Dit draagt bij aan gemeenschapszin, de eerste pijler uit de Koers Sociaal Domein. In het omgevingsprogramma Vrije Tijd hebben wij deze pijler verder uitgewerkt. Communicatie Er is veel te doen in Nieuwegein. Soms is het echter niet duidelijk voor inwoners waar zij informatie over het aanbod kunnen vinden. Dit bleek ook uit het Burgerakkoord van 2025. Voor inwoners is het cruciaal dat informatie toegankelijk, begrijpelijk en vindbaar is. Daarom leggen we dit jaar extra nadruk op het vergroten van de bekendheid van activiteiten in onze stad. Hier is ook aandacht voor binnen het thema Dienstverlening. Cultureel erfgoed Dit thema wordt zowel behandeld in het programma Wonen & Economie als in Vrije Tijd.
Terwijl publiekrechtelijke aspecten en regelgeving in het programma Wonen & Economie worden besproken, richt het programma Vrije Tijd zich op de beleving door inwoners, toeristen en recreanten. Gezondheid Gezondheid heeft een relatie met alle programma's. Het is een belangrijk onderwerp in de Omgevingsvisie waarbij een gezonde leefomgeving centraal staat. In het omgevingsprogramma Gezondheid staat beschreven hoe we van Nieuwegein een gezondere stad willen maken. Gezondheid in brede zin is vaak de basis voor optimale participatie in de samenleving. Leefomgeving De ambitie om de openbare ruimte aantrekkelijker en uitdagender te maken voor spel, sport en beweging is gerelateerd aan het thema Leefomgeving van het programma Leefomgeving & Veiligheid. Dit betreft het gebruik en de betrokkenheid bij de openbare ruimte en het bieden van
Pagina 71 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
voldoende en kwalitatief goede voorzieningen en groen om te recreëren, ondernemen en verblijven. De aspecten van sportaccommodaties vallen onder het programma Vrije Tijd, terwijl de optimalisatie van onderwijshuisvesting en sportaccommodaties beschreven staat in het programma Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning & Bescherming en de uit de investeringen voortvloeiende kapitaallasten zijn opgenomen in het programma Bedrijfsvoering. De ontwikkeling van de Zeepfabriek is een voorbeeld van de relatie met het programma Wonen en Economie. Door deze integrale benadering binnen de Koers Sociaal Domein, streven we naar een Nieuwegein waar iedereen de kans krijgt om actief deel te nemen aan een gezonde, zinvolle en sociaal verbonden gemeenschap. Hoe groot we ook worden.
Wat doen we samen? Veel activiteiten van het programma Vrije Tijd worden uitgevoerd door diverse organisaties en instellingen die financiële ondersteuning van de gemeente ontvangen. Bij deze verenigingen, instellingen en organisaties, die bijdragen aan de doelstellingen van het programma Vrije Tijd, zijn veel vrijwilligers actief. We werken samen met partners als DE KOM, Bibliotheek Nieuwegein, Verbindion, sportverenigingen, Museumwerf Vreeswijk, Museum Warsenhoeck, Kunst Centraal en Recreatieschap Stichtse Groenlanden. Daarnaast zetten we ons samen met eigenaren en gebruikers van forten en waterwerken en via het Pact van Ruigenhoek (een samenwerkingsverband van provincie, waterschappen, gemeenten, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten) in voor het behouden, ontwikkelen, verbinden en recreatief benutten van het Unesco Werelderfgoed Hollandse Waterlinie in Nieuwegein. In het kader van stadsmarketing werken we samen met bijvoorbeeld het Regionaal Bureau voor Toerisme Heuvelrug & Vallei, Utrecht Marketing en Visit Gooi en Vecht. Met deze partners brengen we vier keer per jaar de Utrechtse Regio Recreatiekrant uit, waarbij we lokale partijen betrekken. We zijn aangesloten bij de regionale marketingorganisatie Visit Utrecht Region en vervullen hierin een actieve rol, in lijn met de ambities en wensen van Nieuwegein.
Ook werken we samen met het Utrechtse Routebureau, dat verantwoordelijk is voor het onderhoud en beheer van wandel- en fietsroutenetwerken en knooppunten.
Thema Vrije tijd Vrijetijdsbesteding speelt een cruciale rol in het welbevinden van mensen. Het biedt de mogelijkheid om actief bezig te zijn, te leren, nieuwe indrukken op te doen en te ontspannen. Bovendien bevordert het sociale verbindingen. Sport, recreatie, cultuur, erfgoed en evenementen trekken niet alleen veel bezoekers en gebruikers aan, maar worden ook ondersteund door een groot aantal vrijwilligers. Hierdoor heeft vrijetijdsbesteding een aanzienlijke meerwaarde voor onze stad. Als gemeente zorgen we voor de randvoorwaarden die nodig zijn om de infrastructuur voor vrijetijdsbesteding in stand te houden en te versterken. De inrichting van de fysieke leefomgeving stimuleert bewegen en een gezonde leefstijl. De beweeglinten zijn hier een goed voorbeeld van. Soms organiseren we zelf activiteiten, maar vaak faciliteren we anderen om dit te doen. Op deze manier dragen we bij aan een breed en divers aanbod van vrijetijdsactiviteiten.
Pagina 72 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Ambitie 1. Inwoners hebben de ruimte om in hun vrije tijd zelf en met anderen actief te zijn en initiatieven te nemen. De rol van de gemeente hierin is dat we inwoners stimuleren om actief te zijn en initiatieven te nemen. Daarbij faciliteren wij en denken wij mee in mogelijkheden. We brengen initiatieven en mogelijkheden met elkaar in verbinding en hechten waarde aan inclusie en diversiteit binnen het vrijetijdsaanbod. Daarom zetten we ons in om activiteiten en evenementen toegankelijk te maken voor zoveel mogelijk inwoners, ongeacht achtergrond, leeftijd of mogelijkheden. We stimuleren initiatieven die bijdragen aan een samenleving waarin iedereen zich gezien en betrokken voelt. Door ruimte te bieden aan uiteenlopende culturele uitingen en herdenkingen, zoals Keti Koti, willen we inwoners inspireren om zelf ook activiteiten te organiseren die aansluiten bij hun eigen verhaal en gemeenschap. We ondersteunen terugkerende evenementen zoals de herdenkingsavond Licht op Noorderveld, de herdenking op 4 mei, de viering van 5 mei, Koningsdag, de Indië-herdenking en Veteranendag. Om te bereiken dat inwoners zelf en met anderen actief zijn en initiatieven nemen, continueren we de subsidiemogelijkheden voor Geins Geluk, culturele initiatieven en erfgoedinitiatieven.
Hiermee faciliteren en stimuleren we inwoners bij hun initiatieven, versterken we onderlinge contacten en proberen we ook inwoners te bereiken die minder snel meedoen. Ook faciliteren we jaarlijks diverse muziekactiviteiten, waaronder Gluren bij de Buren. Dit huiskamerfestival biedt een laagdrempelige manier om met muziek als kunstvorm in aanraking te komen en bevordert de onderlinge verbondenheid tussen inwoners. Daarnaast werken we aan de ontwikkeling van een evenemententerrein in Park Oudegein, met als doel een geschikte locatie te creëren voor zowel kleine als grote evenementen. Op deze manier willen we het aanbod van activiteiten vergroten, met speciale aandacht voor jongeren. In 2025 hebben we drie activiteitendagen voor kinderen georganiseerd, een initiatief uit de Ideeënmarkt 2024. Dit bleek zo'n succes, dat we hebben besloten om dit jaar hobbydagen te organiseren met aanbieders van de Stadspas. Doelstelling(en): 1.
De openbare ruimtes in en om Nieuwegein worden verbeterd, waardoor de omgeving aantrekkelijker is om te recreëren en te ontmoeten.
2.
We versterken de onderlinge contacten tussen inwoners door het faciliteren en organiseren van gemeenschapsevenementen en activiteiten.
Activiteiten 2026 D1-A1 D2-A1
We laten diverse technische onderzoeken uitvoeren voor de realisatie van het evenemententerrein in Park Oudegein. Samen met lokale partijen organiseren we de viering van het jubileumjaar 55 jaar Nieuwegein.
D2-A2
We dragen bij aan de organisatie van het festival Keti Koti.
D2-A3
Samen met aanbieders van de Stadspas organiseren we Hobbydagen voor kinderen.
Pagina 73 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Ambitie 2. Inwoners kunnen gebruik maken van voorzieningen voor activiteiten die hen een zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding geven. Wij streven ernaar dat alle inwoners van Nieuwegein gebruik kunnen maken van voorzieningen die bijdragen aan een zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding. We zorgen voor goede basisvoorzieningen die passen bij de maat en het karakter van Nieuwegein, zoals musea, culturele instellingen, sportaccommodaties, recreatieterreinen, theater en de bibliotheek. Cultuur voor iedereen Cultuurdeelname, zowel actief als passief, moet voor iedereen bereikbaar zijn. Daarom ondersteunen we culturele basisvoorzieningen zoals theater, kunstencentrum, bibliotheek en musea. De Nieuwegein Stadspas helpt financiële drempels weg te nemen door korting te bieden bij lokale sport- en cultuuraanbieders. Ongeveer 5.000 inwoners maken gebruik van deze kortingspas. Via het Stadspaspanel denken inwoners mee over de uitvoering van deze regeling, zodat het aanbod zoveel mogelijk aansluit bij hun behoeften. We zetten ons in om het bereik en gebruik van de Stadspas te verhogen en onderzoeken continu verbeteringsmogelijkheden. Cultuureducatie voor kinderen Cultuurdeelname speelt een grote rol in de vorming en ontwikkeling van kinderen. Daarom krijgen alle kinderen in Nieuwegein goed cultuuronderwijs, zowel binnen als buiten schooltijd.
Diverse programma’s laten hen kennismaken met cultuur. Cultuurcoaches verbinden culturele initiatieven aan scholen en zijn actief in de wijken, zodat ook kinderen voor wie kunst en cultuur minder vanzelfsprekend is, bereikt worden. Ze maken kennis met professionele kunst, bezoeken voorstellingen en nemen deel aan wijkorkesten. Via kunst- en erfgoedprojecten ontdekken ze hun lokale culturele omgeving en inspireren ze anderen om hier ook gebruik van te maken. Bevorderen van sport en beweging Om zoveel mogelijk mensen letterlijk in beweging te krijgen, zetten buurtsportcoaches zich in om inwoners aan het sporten en bewegen te krijgen en te houden. Dit draagt bij aan de vitaliteit van inwoners. We faciliteren ook de inzet van diverse verenigingen en stichtingen. Partners zoals Scouting Vreeswijk, Scouting Jutphaas, Bouwgein en Jeugdland richten zich op kinderen met als doel hen zelfstandigheid aan te leren, samenwerking te bevorderen, en hen creatief en actief bezig te laten zijn. Door middel van zeven beweeglinten in onze stad motiveren we inwoners op een laagdrempelige manier om in beweging te komen in hun eigen omgeving en op hun eigen niveau. Dit draagt bij aan ontmoeten, recreëren en een gezonde leefstijl. Doelstelling(en): 1.
We verbeteren de toegankelijkheid en vindbaarheid van activiteiten in Nieuwegein, zodat meer mensen hier gebruik van kunnen maken.
2.
De voorzieningen en activiteiten (in de openbare ruimtes) in Nieuwegein nodigen uit om in beweging te komen.
3.
We streven ernaar om de bestaande volwaardige en toegankelijke bibliotheekvoorziening in Nieuwegein te behouden en verder te versterken.
4.
We verhogen het bereik en gebruik van de Nieuwegein Stadspas.
Pagina 74 van 236
Raadsnummer 2025-275
Programmabegroting 2026-2029
Activiteiten 2026 D1-A1
We geven uitvoering aan het Omgevingsprogramma Vrije Tijd.
D1-A2
We ontwikkelen en lanceren een gerichte social media campagne op platforms zoals Facebook, Instagram en Linkedin om de website Zie meer in Nieuwegein te promoten. We brengen de website Zie meer in Nieuwegein onder de aandacht via offline kanalen en in openbare ruimtes. Wij promoten bij lokale sportverenigingen en gezondheidsorganisaties het gebruik van subsidie voor het organiseren van activiteiten die een gezonde leefstijl bevorderen.
D1-A3 D2-A1 D2-A2
D3-A1 D4-A1 D4-A2 D4-A3
Naast het continueren en doorontwikkelen van de Beweeglinten voor volwassenen en kinderen, breiden wij het aanbod uit met een bedrijfs-/organisatielint vanuit het Stadshuis en rondom het nieuwe sportcomplex Merwestein. We stellen een beleidsplan op om onze visie op de zorgplicht en de inzet van beschikbare middelen voor de bibliotheekvoorziening uit te werken. We breiden het Stadspas-aanbod voor jongeren uit en we stimuleren (commerciële) organisaties in Nieuwegein om ook bij te dragen aan het vergroten van het gebruik van de Stadspas. Onder de pashouders en aanbieders van de Stadspas voeren we een betrokkenheidsanalyse uit met Citisens en houden we een tevredenheidsenquête. We gaan naast het volwassen stadspaspanel ook starten met een jongerenpanel om de wensen op te halen en het gebruik van de pas onder jongeren te vergroten.
Ambitie 3. We vergroten de aantrekkingskracht van Nieuwegein op inwoners, toeristen en recreanten. We streven ernaar dat Nieuwegein een aantrekkelijke en levendige stad is, waar ruimte is voor initiatieven en evenementen. Door een verbindende en coördinerende rol te vervullen, zorgen we voor een zo gevarieerd en aantrekkelijk mogelijk aanbod. Het zichtbaar en beleefbaar maken van het erfgoed in Nieuwegein draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad. We willen de forten Jutphaas en Vreeswijk beter onder de aandacht brengen. Daarom verbeteren we de buitenruimte van fort Vreeswijk en de verbinding met Vreeswijk. Daarnaast werken we aan de restauratie van de remises op fort Jutphaas. Bovendien ondersteunen we jaarlijks evenementen zoals Open Monumentendag en de Nationale Archeologiedagen. Om de aantrekkingskracht van onze stad te vergroten focussen we vanuit stadsmarketing op de beleving en het recreëren in de stad. Daarom voorzien we de website www.ZiemeerinNieuwegein.nl van actuele, nieuwe en seizoensgebonden informatie. Ook blijven we werken aan nieuwe koppelingen en samenwerkingen in de stad zodat de UIT-agenda op deze website een zo compleet mogelijk beeld geeft van activiteiten in Nieuwegein. Doelstelling(en): 1.
We versterken de beleving van erfgoed en historie in Nieuwegein voor bewoners en bezoekers.
2.
We versterken de zichtbaarheid en samenhang van het vrijetijdsaanbod in Nieuwegein.
Activiteiten 2026 D1-A1 D1-A2 D1-A3
De erfgoedsubsidie wordt in 2026 opnieuw uitgegeven, waarmee partijen in de stad hun activiteiten om het erfgoed zichtbaar te maken kunnen bekostigen. We werken samen met de provincie en partijen in de stad aan een meer beleefbare Nieuwe Hollandse Waterlinie, door bijvoorbeeld de bergplaatsen op Fort Jutphaas op te knappen. We onderzoeken op welke manier de museumfunctie van Warsenhoeck kan worden geoptimaliseerd en mogelijk uitgebreid (met de verbouwing van het Voorhuis van de monumentale boerderij zodat dit betrokken kan worden bij het bestaande museum Warsenhoeck).