2024-248 Bijlage 1 Programmabegroting 2025-2028
Tekst van het document
-720
-2.334
-2.423
-2.485
-2.547
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten per saldo stabiel blijven en de baten in 2025 toenemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Deelnemersbijdrage Gemeenschappelijke Regeling RMN/AVU (hogere lasten € 645.000) Deze bijstelling is gebaseerd op de ontwerpbegroting 2025 van RMN. De begroting van de AVU is onderdeel van de begroting van RMN en hier dus in opgenomen. Hogere lasten voornamelijk door stijging personeelskosten (CAO stijging, € 185.000), hogere lasten tractiemiddelen (€ 90.000), afvalverwerkingskosten AVU (€ 135.000), kapitaallasten ondergrondse containers (€ 250.000) en overig (€ -15.000). Verwerkingskosten afval (hogere lasten € 40.000) Maandelijkse kosten voor verwerking van batterijen, CD's, kleine electronische apparatuur, etc. In Nieuwegein zijn hiervoor enkele inzamellocaties. Deze kosten waren voorheen niet apart begroot. Interne doorberekeningen (lagere lasten € 660.000) Er is een nieuwe analyse uitgevoerd op de kostendekkendheid van de afvalstoffen- en rioolheffing. Dit heeft tot enkele aanpassingen geleid.
Straatreiniging (€ 420.000) De kosten van straatreiniging werden tot nu toe als last bij het product Huisvuil (420.000) en Riolering (€ 865.000) verwerkt, en daarnaast als baat bij het product Schoon (€ 1.285.000). Met ingang van 2025 wordt dit gecorrigeerd. Dit was vanuit de BBV regelgeving niet toegestaan, het betreft een budgetneutrale aanpassing.
Toewijzing personeelskosten (€ 240.000) De doorbelasting van directe personeelskosten aan de afvalstoffenheffing was te hoog en is aangepast.
Zie paragraaf 3.1.7 Lokale heffingen voor een nadere toelichting. Textielinzameling (hogere baten € 100.000) Opbrengst textielinzameling. Contract gestart in 2023, maar was nog niet apart begroot. Opbrengst afvalstoffenheffing (hogere baten € 760.000) De baten stijgen met € 760.000 naar € 10.344.000 als gevolg van een aanpassing van het tarief van de afvalstoffenheffing en de bijstelling van het areaal. Zie paragraaf 3.1.7 Lokale heffingen/afvalstoffenheffing.
Pagina 51 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Onttrekking aan voorziening (hogere baten € 1.072.000) In de begroting is nog een onttrekking uit de voorziening van € 1.072.000 begroot om de kostenstijging op te vangen. Deze voorziening is bedoeld ter egalisatie van het tarief. Door deze onttrekking dempen we de stijging van het tarief. Zie paragraaf 3.1.7 Lokale heffingen/afvalstoffenheffing. In totaal is hiermee voor 2025 € 11.516.000 aan baten begroot. Dit is de optelsom van € 10.344.000 afvalstoffenheffing + € 100.000 textielinzameling en € 1.072.000 onttrekking aan de voorziening. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Op dit product zijn alleen de directe kosten zichtbaar. Voor een overzicht van de lasten die worden toegerekend vanuit andere producten wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. De baten zijn gekoppeld aan de totale lasten (directe en indirecte lasten), en de mutatie in de voorziening. Product Kabels en leidingen derden Binnen het product Kabels en Leidingen zijn budgetten opgenomen voor hoofdzakelijk de baten van legesinkomsten. De lasten bestaan uit doorberekening van personeelskosten senior beheerder Kabels en Leidingen en enkele ondersteuningskosten. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Kabels en leidingen derden Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
125
126
127
129
130
Baten
303
315
326
339
349
Saldo
-178
-189
-200
-210
-220
De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Openbaar groen Binnen het product Openbaar Groen zijn budgetten opgenomen voor het onderhoud en beheer van openbaar groen conform het beheerplan 2024-2027. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Openbaar groen Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
4.811
4.409
4.461
4.529
4.619
Baten
0
35
0
0
0
Saldo
4.811
4.374
4.461
4.529
4.619
Pagina 52 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten in 2025 sterk afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Kwaliteitsimpuls groen in de stad (lagere lasten, € 420.000) In de begroting is er voor de jaren 2023-2025 incidenteel budget beschikbaar gesteld voor 'Kwaliteitsimpuls groen in de stad' (2023: € 325.000, 2024: € 325.000, 2025: € 100.000). Een groot deel van het budget voor 2023 is toegevoegd aan het budget voor 2024. Het verschil van begroting 2025 t.o.v. de (aangepaste) begroting 2024 is dus zo groot omdat de bijdrage in 2025 lager is en omdat de budgetten voor 2023 en 2024 grotendeels zijn samengevoegd. Inspectiekosten (hogere lasten € 100.000) In het beheerplan zijn er voor 2025 kosten opgenomen voor de 4 jaarlijkse inspectie bomen en het opstellen van het meerjaren onderhoudsplan (MJOP). Meerkosten onderhoud openbaar groen Noord en West (hogere lasten, p.m.). Zie kadernota 2025. In 2024 gaat het integrale groenonderhoud voor West en Noord aanbesteed worden (gunning eind november 2024). De huidige bestekken kennen geen verlengingsoptie meer. De verwachting is dat het fors duurder wordt. Hier is in het raadsvoorstel bij het omgevingsprogramma Natuur in de Stad (2024-016) al op gewezen.
De verwachte meerkosten zijn in de kadernota 2025 in afwachting van de aanbesteding als "p.m." geraamd, waarbij tevens is besloten om de uiteindelijke meerkosten in het eerste jaar ten laste te brengen van de reserve Betere Buurten en Beheerplannen. Op die manier ontstaat tijd om de verwachte kostenstijging in de meerjarenbegroting 2026-2029 in te passen. Sluitende Meerjarenbegroting: openbaar groen algemeen - Minder inboeten (lagere lasten, € 100.000 structureel) Uit het traject SMB is minder inboeten (vervanging van beplanting) gekozen als een kansrijke maatregel. We verwachten hier voor 2025 en verder een besparing te kunnen realiseren van € 100.000. Op termijn kunnen meer kale plekken ontstaan. Desondanks wordt de impact hiervan als beperkt ingeschat. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Openbare verlichting Binnen het product Openbare verlichting zijn budgetten opgenomen voor het onderhoud en beheer van de openbare verlichting conform de Beslisnotitie Exploitatie Openbare Verlichting 2025-2027 (2024-183). Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Openbare verlichting Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
2.058
1.475
1.568
1.631
1.672
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
2.058
1.475
1.568
1.631
1.672
Pagina 53 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten in 2025 met bijna € 600.000 afnemen. Deze besparing wordt gerealiseerd doordat het beheer en onderhoud van de openbare verlichting vanaf januari 2025 onder eigen regie wordt uitgevoerd. Vanaf 1 januari 2025 is gemeente Nieuwegein eigenaar van het volledige areaal en zelf verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de verlichting. Aan het College is een beslisnotitie voorgelegd en de Raad is per brief geïnformeerd. Het gekozen scenario wordt uitgewerkt in een beheerplan openbare verlichting voor de periode 2025 – 2027. Op basis van de huidige uitwerkingen wordt een forse besparing verwacht. Na gunning, in kwartaal vier 2024, kunnen we het benodigde budget pas definitief bepalen. Product Parkeren Het product parkeren bestaat uit lasten en baten van garageparkeren, fietsparkeren en de lasten van straatparkeren. De baten van straatparkeren staan in het programma algemene dekkingsmiddelen onderdeel belasting. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan:
Ambitie 5: Parkeren; voldoende mogelijkheden met oog voor verschuiven van de auto naar andere mobiliteitsoplossingen.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Parkeren Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
5.527
5.443
5.604
5.935
5.994
Baten
3.702
4.209
4.332
4.490
4.630
Saldo
1.825
1.234
1.272
1.446
1.364
In de tabel zijn de baten van straatparkeren niet meegenomen, welke vermeld staan bij programma algemene dekkingsmiddelen. Voor een complete en uitgebreide toelichting op het product Parkeren wordt verwezen naar de paragraaf Parkeerexploitatie (3.7). Baten De inkomsten voor 2025 zijn hoger dan 2024 vanwege de verhoging van de tarieven van kort parkeren met 10%. Tevens is rekening gehouden met structurele inkomsten vanuit abonnementen/verhuur van parkeerplekken gerelateerd aan de bouw van de Doorslagzone. Lasten Ten opzichte van de begroting 2024 zijn de lasten van de meerjarige onderhoudsplanningen gestegen. Omdat de interne rentelasten voor 2025 en 2026 naar beneden zijn bijgesteld met 0,5% ten opzichte van 1% zijn de totale lasten gedaald. Sluitende Meerjarenbegroting Om een positieve Parkeerexploitatie (PEX) te kunnen realiseren zijn de tarieven op kort parkeren verhoogd met 10% ten opzichte van 2024.
Pagina 54 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Product Riolering Binnen het product Riolering zijn budgetten opgenomen voor de uitvoering van het geactualiseerde Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) 2024-2027, inclusief baggerwerkzaamheden. Deze kosten vormen, samen met enkele toerekeningen uit andere producten en programma's, de basis voor de berekening van de rioolrechten. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Riolering Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
4.235
4.233
4.376
4.837
4.916
Baten
6.101
6.189
6.366
6.851
7.195
Saldo
-1.865
-1.957
-1.990
-2.014
-2.279
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten stabiel blijven en de baten toenemen in 2025. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Interne doorberekeningen (hogere lasten € 100.000) Er is een nieuwe analyse uitgevoerd op de kostendekkendheid van de afvalstoffen- en rioolheffing. Dit heeft tot enkele aanpassingen geleid.
Straatreiniging (lagere lasten € 865.000) De kosten van straatreiniging werden tot nu toe als last bij het product Huisvuil (420.000) en Riolering (€ 865.000) verwerkt, en daarnaast als baat bij het product Schoon (€ 1.285.000). Met ingang van 2025 wordt dit gecorrigeerd. Dit was vanuit de BBV regelgeving niet toegestaan, het betreft een budgetneutrale aanpassing.
Toewijzing personeelskosten (hogere lasten € 960.000) De doorbelasting van directe personeelskosten aan de rioolheffing was te laag opgenomen en is aangepast.
Zie paragraaf 3.1.7 Lokale heffingen voor een nadere toelichting. Systeemoverzicht Stedelijk Water (voorheen BRP) (lagere lasten € 100.000) In de begroting 2024 is eenmalig € 100.000 opgenomen voor het opstellen van een Systeemoverzicht Stedelijk Water (beschrijving van het (stedelijk) watersysteem van alle deelsystemen voor afval-, hemel- en grondwater, en bijbehorende voorzieningen en objecten). Deze lasten vallen weg in 2025. Opbrengsten rioolheffing, onttrekking uit de voorziening en overige baten (hogere baten € 90.000) Vanuit het oogpunt van kostendekkendheid is gestreefd naar aansluiting van de totale (directe en indirecte) kosten met de opbrengsten. De opbrengsten uit de rioolheffing komen dan uit op € 6,1 mln, een stijging van ruim € 0,3 mln. ten opzichte van vorig jaar. Dit is de uitkomst van een eerste tariefberekening gebaseerd op het GRP 2024-2027. Vorig jaar was een onttrekking uit de voorziening begroot van ruim € 0,2 mln. Voor 2025 is de mutatie in de voorziening (verschil kosten en opbrengsten) minimaal (per saldo dus lagere opbrengsten van € 0,2 miljoen). De stand van de voorziening (doel tarief egalisatie) is per 1-1-
Pagina 55 van 230
Programmabegroting 2025-2028
2024 ruim € 1,3 miljoen. Dit saldo is meegenomen in het tariefvoorstel voor de rioolheffing 2025. Zie ook paragraaf 3.1.8 Lokale heffingen onderdeel rioolheffing. In totaal is hiermee voor 2025 € 6.189.000 aan baten begroot. Dit is de optelsom van € 6.090.000 rioolheffing+ € 87.000 huisaansluiting/vergoeding derden en € 12.000 onttrekking aan de voorziening. Op dit product zijn alleen de directe kosten zichtbaar. Voor een overzicht van de lasten die worden toegerekend vanuit andere producten wordt verwezen naar de paragraaf 3.1.7 Lokale heffingen. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Schoon Binnen het product Schoon zijn budgetten opgenomen voor plaagdierenbestrijding, straatreiniging en gladheidsbestrijding. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Schoon Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
395
815
838
864
889
Baten
1.286
0
0
0
0
Saldo
-891
815
838
864
889
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten toenemen en de baten sterk afnemen in 2025. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen Straatreiniging (lagere baten € 1.286.000) Ten opzichte van vorig jaar is een correctie doorgevoerd op de baten; de kosten van straatreiniging werden tot nu toe als last bij het product Riolering en huisvuil verwerkt, en daarnaast als baat bij het product Schoon. Met ingang van 2025 wordt dit gecorrigeerd. Dit was vanuit de BBV regelgeving niet toegestaan, het betreft een budgetneutrale aanpassing. Doorrekening personeelskosten (hogere lasten € 330.000) De kosten van straatreiniging bestaan hoofdzakelijk uit personeelskosten van medewerkers uitvoering. Deze personeelskosten worden verantwoord bij het thema Bedrijfsvoering/product Bedrijfsvoering en nu via interne doorrekening toegerekend aan dit product. Vergoeding werkzaamheden: reinigen City (hogere lasten € 100.000) In de bestuursrapportage 2024 is de begroting voor kosten straatreiniging City met € 100.000 naar beneden bijgesteld, omdat het te reinigen gebied tijdelijk kleiner is vanwege de bouwactiviteiten. In de begroting 2025 is weer het volledige budget opgenomen, omdat nu moeilijk is in te schatten welke gebieden voor welke periode ontoegankelijk blijven voor reiniging.
Eventuele besparingen zullen verwerkt worden in één van de Planning & Control rapportages 2025.
Pagina 56 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Sluitende Meerjarenbegroting: plaagdierenbestrijding (lagere lasten € 25.000) Uit het traject SMB is besloten om alleen plaagdieren te bestrijden in de openbare ruimte. Dit betekent dat vanaf 2025 huiseigenaren en woningcorporaties zelf moeten regelen het bestrijden van plaagdieren op eigen terrein. De resterende beschikbare middelen worden ingezet om inwoners te adviseren en voorlichting te geven via de gemeentelijke website. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Speelvoorzieningen en kinderboerderij Binnen het product Speelvoorzieningen en kinderboerderij zijn budgetten opgenomen voor onder andere het onderhoud en beheer van speelvoorzieningen, de kinderboerderij IJsselstee en dierenweides. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Speelvoorzieningen en kinderboerderij Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
488
382
502
567
571
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
488
382
502
567
571
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten in 2025 afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Kapitaallasten (lagere lasten € 45.000) Op basis van de actuele doorrekening van de kapitaallasten is de begroting 2025 € 45.000 lager dan de (aangepaste) begroting 2024. Dierenweides (lagere lasten € 70.000) Vanaf 1 september 2023 wordt het beheer van de dierenweides door de gemeente zelf uitgevoerd. Voor 2024 is hiervoor op basis van de kadernota 2024 extra budget toegekend aan dit product. Het beheer wordt sindsdien uitgevoerd door eigen personeel van de gemeente. De lasten van deze inzet zijn onderdeel van de personeelsbegroting (programma bedrijfsvoering) en vervallen binnen het programma Leefomgeving en Veiligheid). De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Verkeersmaatregelen Binnen het product Veiligheid zijn budgetten opgenomen voor Verkeersregelinstallaties (VRI), bewegwijzering, straatmeubilair, mobiliteit en verkeersmaatregelen. Beheer en onderhoud vindt plaats conform beheerplannen 2024-2027.
Pagina 57 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Verkeersmaatregelen Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
1.117
1.153
1.215
1.352
1.354
Baten
404
496
468
476
489
Saldo
713
658
747
876
866
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten en de baten in 2025 toenemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Reclame opbrengsten (hogere baten € 70.000) De opbrengsten zijn gebudgetteerd op basis van de huidige contractwaarde. Vanaf 2024 is er een nieuwe overeenkomst gesloten voor infozuilen (digitale schermen) en rotondereclame. Dit was nog niet in de begroting 2024 verwerkt. Inkomsten van derden: vergoeding Gehandicapten Parkeerplaatsen (hogere baten € 20.000). De vergoeding bestaat uit een deel van de bewoner zelf en deel vanuit Geynwijs. Deze laatste vergoeding wordt nu ook hier werkelijk verantwoord. Uitvoeringsprogramma mobiliteit (hogere lasten € 35.000) De middelen die vanuit 'Groei van de Stad' beschikbaar worden gesteld voor uitvoering van het Mobiliteitsprogramma 2030, zijn in 2025 € 35.000 hoger, De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Wegen Binnen het product Wegen zijn budgetten opgenomen voor onderhoud en beheer van het wegennet in de gemeente Nieuwegein. Beheer en onderhoud vindt plaats conform het beheerplan 20242027. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Wegen Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
2.561
2.244
2.653
3.029
3.044
Baten
120
0
0
1
3
Saldo
2.441
2.244
2.653
3.029
3.040
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de baten en de lasten in 2025 afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Pachtcontract verkooppunt motorbrandstoffen (lagere baten € 120.000). Deze baten hebben betrekking op de opbrengsten uit een huurovereenkomst onbebouwde grond ten behoeve van een verkooppunt voor motorbrandstoffen. Deze opbrengsten kwamen voor een
Pagina 58 van 230
Programmabegroting 2025-2028
deel ten gunste van het grondbedrijf en voor een deel bij het product wegen. Het voorstel is om de totale opbrengst bij het grondbedrijf te gaan verantwoorden aangezien het geen betrekking heeft op het product wegen. Doordat deze opbrengsten binnen het grondbedrijf worden verrekend met de daarvoor bestemde reserve heeft deze verschuiving van baten een negatief effect op het saldo van € 120.000. Publiekrechtelijke heffingen (hogere lasten € 50.000) Er is in de afgelopen jaren een stijgende trend zichtbaar van de kosten van watersysteemheffing die geboekt worden ten laste van het product wegen. Het budget 2025 is gebaseerd op de realisatie in 2024. Kosten onderhoud en reparaties (lagere lasten 150.000) In 2023 en 2024 is er een inhaalsslag uitgevoerd met betrekking tot het aanbrengen van wegmarkeringen. Conform het beheerplan 2024-2027 is het budget voor markeringen in 2025 met € 150.000 verlaagd ten opzichte van de voorgaande jaren. Kapitaallasten levensduurverlengende- en vervangingsinvesteringen (lagere lasten € 210.000) Op basis van de actuele doorrekening van de kapitaallasten is de begroting 2025 € 210.000 lager dan de (aangepaste) begroting 2024. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht.
Thema Veiligheid Onze ambities op het gebied van veiligheid zijn: 1. 2.
Voorkomen van criminaliteit, openbare ordeverstoringen en overlastgevende situaties. Voorbereid zijn om adequaat en effectief te handelen bij crises en rampen die zich (kunnen) voordoen.
3.
Beheersen van milieu en veiligheidsrisico’s bij onder meer het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en inrichtingen.
Ambitie 1: Voorkomen van criminaliteit, dreigende openbare ordeverstoringen en overlastgevende situaties. De gemeente is benaderbaar, betrouwbaar en zichtbaar in de stad aanwezig om bij te dragen aan een veilige omgeving. Mede op basis van de veiligheidsontwikkelingen en de veiligheidscijfers handelen we samen met onze (veiligheids-)partners, inwoners en ondernemers preventief, proactief en wanneer noodzakelijk reactief om de stad veilig te houden en veiliger te maken. De samenwerking met onze (veiligheids-)partners is hecht en goed, waarbij het gezamenlijk vergroten van de bewustwording en weerbaarheid van professionals, inwoners en ondernemers centraal staan. In het eerste kwartaal van 2025 wordt het nieuwe integrale veiligheidsplan 2025-2028 (IVP) vastgesteld samen met het bijbehorende uitvoeringsplan 2025-2026 (UVP). Voorafgaand en gedurende het opstellen van het IVP en het UVP hebben we bij onze inwoners, interne en externe (veiligheids-)partners opgehaald wat voor hun prioriteiten zijn op het gebied van veiligheid. Het IVP 2025-2028 krijgt de volgende prioriteiten: georganiseerde ondermijnende (drugs)criminaliteit, Jonge Aanwas en Doorgroeiers, digitale veiligheid en cybercrime en maatschappelijke onrust. Van de onderstaande doelstellingen sluiten de eerste vier aan bij de prioriteiten van het IVP 2025-2028.
Pagina 59 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Doelstelling(en): 1.
We verkleinen de kansen voor georganiseerde ondermijnende criminaliteit in de gemeente.
2.
De kans dat jongeren in de (drugs)criminaliteit belanden of hierin verder afglijden is steeds kleiner. We vergroten de weerbaarheid van inwoners en ondernemers in Nieuwegein tegen digitale en gedigitaliseerde criminaliteit. We zijn voorbereid om adequaat en effectief te handelen wanneer er ontwikkelingen zijn die tot onrust en/of openbare orde verstoringen (kunnen) leiden. De aanpak woon-en adresfraude draagt bij aan het beschermen van de woningvoorraad, een eerlijke woonruimteverdeling en een betere doorstroming.
3. 4. 5.
Activiteiten 2025 D1-A1
We investeren in de bewustwording van medewerkers over georganiseerde ondermijnende criminaliteit door het organiseren van gerichte (bewustwordings)trainingen en bijeenkomsten.
D1-A2
We vergroten de weerbaarheid van onze maatschappelijke partners, zoals inwoners, ondernemers en partnerorganisaties, hoofdzakelijk door middel van verschillende voorlichtingen.
D1-A3
Ons bestuurlijk instrumentarium blijven we versterken door onze APV en bestaand beleid up to date te houden en nieuw beleid te ontwikkelen. Zo breiden we ons mensenhandelbeleid uit met beleid over arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting en voeren we dit beleid uit.
D1-A4
Met integrale controles, zoals gebiedsgerichte en branchegerichte controles, intensiveren we onze integrale aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit.
D1-A5
We houden toezicht op de sekswerkbranche door controles uit te voeren gericht op de vergunde en onvergunde sector, waarbij we gebruik maken van onder andere de expertise van ervaringsdeskundigen en andere gemeenten.
D2-A1
Het programma Jonge aanwas en doorgroeiers (PMG) wordt uitgevoerd conform het uitvoeringsplan 2024-2026. We zetten met dit programma continue in op de drie pijlers: Beeld op orde Preventie Repressie
D3-A1
Voor de geprioriteerde doelgroepen (jongeren, ouderen en ondernemers) worden interventies en campagnes ingezet om bewustwording te creëren op digitale en gedigitaliseerde criminaliteit.
D4-A1
We investeren samen met politie in ons lokale bondgenoten netwerk.
D4-A2
We ontwikkelen een routekaart waarin de gemeentelijke aanpak zichtbaar wordt. Hierbij wordt intensief samengewerkt met ketenpartners.
D5-A1
We monitoren het uitvoeringsplan van de integrale aanpak voor het voorkomen en tegengaan van woon- en adresfraude.
D5-A2
We intensiveren we de samenwerking met ketenpartners ten aanzien van woon- en adresfraude.
D5-A3
We evalueren het meldpunt en huurteam vanuit de Wet Goed Verhuurderschap en Wet Betaalbare Huur.
Ambitie 2: Voorbereid zijn om adequaat en effectief te kunnen handelen bij crises en rampen die zich (kunnen) voordoen. In geval van een crisis of ramp zijn we in staat om de taken op het gebied van bevolkingszorg adequaat uit te voeren. Hiertoe beschikt de gemeente over (lokale)bevolkingszorgfunctionarissen die getraind en vakbekwaam zijn waarbij onze lokale bevolkingszorgorganisatie is aangesloten op de (multidisciplinaire) hoofdstructuur. We werken nauw samen met onze veiligheidspartners waaronder de VRU. Dit doen we niet enkel op het moment dat er zich een crisis of ramp voordoet, maar ook aan de voorkant zoals bij het voorkomen van een crisis en bij het vergroten van bewustwording en de zelfredzaamheid van onze inwoners. Doelstelling(en):
Pagina 60 van 230
Programmabegroting 2025-2028
1.
De inrichting van het Lokale Team Bevolkingszorg voldoet aan de kwaliteitsadviezen zoals gesteld vanuit de doorontwikkeling bevolkingszorg 3.0. De zelfredzaamheid van de inwoners van Nieuwegein met betrekking tot een mogelijke crisis wordt vergroot.
2.
Activiteiten 2025 D1-A1
Medewerkers binnen het lokale team bevolkingszorg volgen het Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) programma.
D1-A2
Een themamiddag n.a.v. het advies bevolkingszorg 3.0 vindt plaats voor lokale functionarissen.
D1-A3
Een multidisciplinaire oefening in de gemeente wordt uitgevoerd.
D2-A1
We investeren in de verbinding met burgers om de rol van gemeenten bij crises en rampen te verduidelijken.
D2-A2
We vergroten de bewustwording van onze inwoners hoe zij zich kunnen voorbereiden op een mogelijke crisis.
Ambitie 3: Beheersen van milieu- en veiligheidsrisico’s bij onder meer het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en inrichtingen. We werken verder aan een schoon, heel en veilig Nieuwegein met zo min mogelijk overlast en waar zoveel mogelijk incidenten worden voorkomen. Toezicht op bouwwerken met veel gebruikers, minder redzame personen en/of brandgevaarlijke situaties is belangrijk. Ook nieuwe ontwikkelingen op de verschillende terreinen van toezicht moeten worden opgepakt. Doelstelling(en): 1.
We hebben constructief veilige bouwwerken en inrichtingen en beheersen de milieurisico’s binnen de gemeente. Versterking samenwerking op toezichtstaken.
2.
Activiteiten 2025 D1-A1
We monitoren het uitvoeringsprogramma voor vergunningen, toezicht en handhaving dat is opgesteld op basis van het Omgevingsprogramma VTH. Hierin is onder meer toezicht bestaande bouw, opstellen van BLCV-plannen en afval een belangrijk onderdeel.
D1-A2
De Wet Kwaliteitsborging Bouwen (WKB) geldt vanaf 1 januari 2024. We evalueren onze bestaande toezicht strategie en passen deze aan waar dat nodig is.
D2-A1
We versterken de samenwerking in het toezicht en houden integrale controles op diverse onderwerpen.
D2-A2
De omgevingsdiensten bereiden zich voor op het inrichten van een nieuwe gezamenlijke organisatie. Hierbij geven we onze wensen en eisen mee en dragen we actief bij aan de uitwerking van deze organisatie.
D2-A3
Voor de uitvoering van de basistaken door de omgevingsdiensten (RUD Utrecht en ODRU) geldt de regionale VTH-strategie waarin doelstellingen zijn opgenomen. We werken samen in de regio aan een actualisatie van de regionale VTH-strategie waarin we uitvoerbare doelstellingen opnemen.
Prestatie-indicatoren Type Amb. P
Nr.
Omschrijving
1
Het aantal (bewustwordings)trainingen en bijeenkomsten gericht op het vergoten van de weerbaarheid tegen georganiseerde ondermijnende criminaliteit van onze organisatie.
1
Pagina 61 van 230
Realisatie 2023
Streef waarde 2024
Streef waarde 2025
-
>6
≥6
Programmabegroting 2025-2028
K
1
2
Het aantal binnengekomen signalen ondermijning.
P
1
3
Het aantal controles gericht op georganiseerde ondermijnende criminaliteit.
P
1
4
Het aantal awareness sessies over Jonge Aanwas.
K
1
5
61
40
≥60
-
4 (1 per kwartaal)
≥8
-
16
≥16
Het aantal signalen omtrent Jonge Aanwas die zijn binnengekomen via het 'Signaalpunt Jonge Aanwas'.
-
>40
≥40
-
5
≥5
-
100
≥100
-
-
≥3
-
-
≥4
P
1
6
Het aantal interventies omtrent digitale veiligheid gericht op een specifieke doelgroep.
P
1
7
Het aantal adrescontroles.
P
1
8
Het aantal trainingen over radicalisering.
P
1
9
Het aantal bondgenotennetwerk bijeenkomsten.
P
2
1
Het aantal keer dat partners en burgers zijn geïnformeerd over de rol van de gemeente bij een grootschalig incident of in het geval van een crisis of een ramp.
-
4 (1 per kwartaal)
≥4 (1 per kwartaal)
Het aantal bezochte bedrijven bij integrale controles milieu
-
50
≥50
P
3
1
Financiële toelichting Product Veiligheid Binnen het product Veiligheid zijn budgetten opgenomen voor onder andere het integrale veiligheidsbeleid, stadstoezicht en de bijdrage aan de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Daarnaast zijn ook de middelen voor het programma ‘Leefbaarheid en veiligheid’ in dit product opgenomen. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities:
Ambitie 1: Voorkomen van criminaliteit, dreigende openbare ordeverstoringen en overlastgevende situaties.
Ambitie 2: Voorbereid zijn om adequaat en effectief te kunnen handelen bij crises en rampen die zich (kunnen) voordoen.
Ambitie 3: Beheersen van milieu en veiligheidsrisico’s bij onder meer het bouwen, gebruiken en slopen van gebouwen en inrichtingen.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Veiligheid Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
6.684
6.708
5.944
5.460
5.619
Baten
2.151
2.173
1.342
699
710
Saldo
4.532
4.535
4.603
4.761
4.909
Integrale veiligheid (lagere lasten € 138.000)
Pagina 62 van 230
Programmabegroting 2025-2028
De lasten voor integrale veiligheid dalen met € 138.000. Deze daling is te verklaren doordat er in 2024 incidenteel budget beschikbaar is gesteld voor cameratoezicht op hotspots. Aanpak jonge aanwas en jongerenwerkers (lagere lasten € 200.000) In 2024 is er een extra budget van € 200.000 beschikbaar, voortkomend uit de inzet van middelen uit het coalitieakkoord voor jongerenwerkers. Dit bedrag is overgeheveld vanuit 2023. Deze verschuiving van middelen tussen de jaren verklaart de lagere lasten die voor 2025 zijn begroot. Vanuit een meerjarig perspectief zal er een daling van de lasten en baten plaatsvinden aangezien de middelen voor de aanpak jonge aanwas eind 2025 aflopen. Deze middelen kunnen echter nog worden ingezet tot medio 2026. Stadstoezicht (hogere lasten € 37.500) De lasten stijgen met € 37.500 ten opzichte van het voorgaande jaar. Deze toename kan worden toegeschreven aan een lichte verhoging van de kosten voor opleidingen en materiaalkosten. Veiligheidsregio (hogere lasten € 352.000) De begroting van de VRU is conform de kadernota 2025 bijgesteld tot een bedrag van € 4.555.000. In vergelijking met de begroting van 2024 betekent dit een stijging van € 352.000 als gevolg van loon- en prijsstijgingen. Daarnaast is er in de meerjarenbegroting rekening gehouden met indexatie, waardoor de bijdragen binnen de gemeenschappelijke regeling zullen toenemen.
Wat mag het kosten?
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Leefomgeving
31.897
32.070
30.979
32.541
34.477
35.033
Veiligheid
4.781
6.684
6.708
5.944
5.460
5.619
Totaal lasten
36.677
38.754
37.687
38.485
39.937
40.651
Leefomgeving
22.671
22.284
23.250
23.911
24.950
25.767
Veiligheid
1.361
2.151
2.173
1.342
699
710
Totaal baten
24.031
24.436
25.423
25.252
25.649
26.477
Saldo van lasten en baten
12.646
14.318
12.264
13.233
14.288
14.175
Storting in reserves
619
-
313
416
360
219
Onttrekking aan reserves
437
205
-
-
-
-
12.827
14.113
12.577
13.649
14.648
14.394
Thema
Totaal van het programma
Op dit programma worden de stortingen en onttrekkingen aan de reserve Parkeren geraamd. Aan deze reserve wordt het resultaat van de parkeerexploitaties onttrokken/ gestort. In de periode 2025-2028 worden stortingen aan de reserve begroot vanwege maatregelen van de Sluitende Meerjarenbegroting (zie paragraaf Parkeerexploitatie).
Pagina 63 van 230
Programmabegroting 2025-2028
2.4 Vrije tijd Wat is de bedoeling van dit programma? Het programma Vrije Tijd draagt bij aan het welzijn van de inwoners van Nieuwegein door mogelijkheden te bieden voor zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding. Inwoners kunnen deelnemen aan een breed scala aan activiteiten, variërend van sport en cultuur tot erfgoed, evenementen en recreatie, wat bijdraagt aan sociale samenhang en een prettig leefklimaat. Via de Stadspas maken we deze activiteiten toegankelijk voor zoveel mogelijk mensen door financiële drempels weg te nemen. Onze ambitie is om van Nieuwegein een stad te maken die tegemoetkomt aan de behoeften van haar inwoners: een stad waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, energie opdoen en de ruimte voelen om samen activiteiten te ondernemen en voor elkaar klaar te staan. Zinvolle vrijetijdsbesteding speelt een cruciale rol in het welzijn van onze inwoners en draagt bij aan het versterken van hun eigen kracht.
Relatie met andere programma's Het programma Vrije Tijd en het programma Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning & Bescherming vormen de kern van het sociaal domein. In de vernieuwde Koers Sociaal Domein zijn deze thema's verder uitgewerkt als belangrijke pijlers voor een solide sociale infrastructuur. Het programma Vrije Tijd richt zich op het creëren van mogelijkheden voor mensen om elkaar te ontmoeten, energie op te doen door zinvolle vrijetijdsbesteding, en de ruimte te voelen om samen activiteiten te ondernemen. Dit draagt bij aan gemeenschapszin, de eerste pijler uit de Koers Sociaal Domein. Cultureel erfgoed Dit thema wordt zowel behandeld in het programma Wonen & Economie als in Vrije Tijd. Terwijl publiekrechtelijke aspecten en regelgeving in het programma Wonen & Economie worden besproken, richt het programma Vrije Tijd zich op de beleving door inwoners, toeristen en recreanten. Gezondheid Gezondheid heeft een relatie met alle programma's. Het is een belangrijk onderwerp in de Omgevingsvisie, de Betere Buurtenaanpak en de Regiodeal Vitale Wijken (Batau-Noord), waarbij een gezonde leefomgeving centraal staat. In het omgevingsprogramma Gezondheid staat beschreven hoe we van Nieuwegein een gezondere stad willen maken. Gezondheid in brede zin is vaak de basis voor optimale participatie in de samenleving.
Leefomgeving De ambitie om de openbare ruimte aantrekkelijker en uitdagender te maken voor spel, sport en beweging is gerelateerd aan het thema Leefomgeving van het programma Leefomgeving & Veiligheid en het programma Vrije Tijd. Dit betreft het gebruik en de betrokkenheid bij de openbare ruimte en het bieden van voldoende en kwalitatief goede voorzieningen en groen om te recreëren, ondernemen en verblijven. De aspecten van sportaccommodaties vallen onder het programma Vrije Tijd, terwijl de optimalisatie van onderwijshuisvesting en sportaccommodaties beschreven staat in het programma Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning & Bescherming en de uit de investeringen voortvloeiende kapitaallasten zijn opgenomen in het programma Bedrijfsvoering. De ontwikkeling van de Zeepfabriek is een voorbeeld van de relatie met het programma Wonen en
Pagina 64 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Economie. Door deze integrale benadering binnen de Koers Sociaal Domein, streven we naar een Nieuwegein waar iedereen de kans krijgt om actief deel te nemen aan een gezonde, zinvolle en sociaal verbonden gemeenschap.
Wat doen we samen? Veel activiteiten van het programma Vrije Tijd worden uitgevoerd door diverse organisaties en instellingen die financiële ondersteuning van de gemeente ontvangen. Bij deze verenigingen, instellingen en organisaties, die bijdragen aan de doelstellingen van het programma Vrije Tijd, zijn veel vrijwilligers actief. We werken samen met partners als DE KOM, Bibliotheek Nieuwegein, Verbindion, sportverenigingen, Museumwerf Vreeswijk, Museum Warsenhoeck, Kunst Centraal en Recreatieschap Stichtse Groenlanden. Daarnaast zetten we ons samen met eigenaren en gebruikers van forten en waterwerken en via het Pact van Ruigenhoek (een samenwerkingsverband van provincie, waterschappen, gemeenten, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten) in voor het behouden, ontwikkelen, verbinden en recreatief benutten van het Unesco Werelderfgoed Hollandse Waterlinie in Nieuwegein. In het kader van stadsmarketing werken we samen met bijvoorbeeld het Regionaal Bureau voor Toerisme Heuvelrug & Vallei, Utrecht Marketing en Visit Gooi en Vecht. Met deze partners brengen we vier keer per jaar de Utrechtse Regio Recreatiekrant uit, waarbij we lokale partijen betrekken. We zijn aangesloten bij de regionale marketingorganisatie Visit Utrecht Region en vervullen hierin een actieve rol, in lijn met de ambities en wensen van Nieuwegein.
Ook werken we samen met het Utrechtse Routebureau, dat verantwoordelijk is voor het onderhoud en beheer van wandel- en fietsroutenetwerken en knooppunten.
Thema Vrije tijd Vrijetijdsbesteding speelt een cruciale rol in het welbevinden van mensen. Het biedt de mogelijkheid om actief bezig te zijn, te leren, nieuwe indrukken op te doen en te ontspannen. Bovendien bevordert het sociale verbindingen. Sport, recreatie, cultuur, erfgoed en evenementen trekken niet alleen veel bezoekers en gebruikers aan, maar worden ook ondersteund door een groot aantal vrijwilligers. Hierdoor heeft vrijetijdsbesteding een aanzienlijke meerwaarde voor onze stad. Als gemeente zorgen we voor de randvoorwaarden die nodig zijn om de infrastructuur voor vrijetijdsbesteding in stand te houden en te versterken. De inrichting van de fysieke leefomgeving stimuleert bewegen en een gezonde leefstijl. De beweeglinten zijn hier een goed voorbeeld van. Soms organiseren we zelf activiteiten, maar vaak faciliteren we anderen om dit te doen. Op deze manier dragen we bij aan een breed en divers aanbod van vrijetijdsactiviteiten.
Ambitie 1. Inwoners hebben de ruimte om in hun vrije tijd zelf en met anderen actief te zijn en initiatieven te nemen. Om te bereiken dat inwoners zelf en met anderen actief zijn en initiatieven nemen, continueren we de subsidiemogelijkheden voor Geins Geluk, culturele initiatieven en erfgoedinitiatieven. Hiermee faciliteren en stimuleren we inwoners bij hun initiatieven, versterken we onderlinge contacten en proberen we ook inwoners te bereiken die minder snel meedoen. Verenigingen, collectieven en stichtingen die gevestigd zijn in Nieuwegein kunnen in aanmerking komen voor ondersteuning van culturele initiatieven waar inwoners als vrijwilliger, deelnemer of toeschouwer bij betrokken kunnen zijn.
Pagina 65 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Ook faciliteren we jaarlijks diverse muziekactiviteiten, waaronder Gluren bij de Buren. Dit huiskamerfestival biedt een laagdrempelige manier om met muziek als kunstvorm in aanraking te komen en draagt bij aan de onderlinge contacten tussen inwoners, waardoor ze elkaar beter leren kennen. Doelstelling(en): 1.
De openbare ruimtes in en om Nieuwegein worden verbeterd, waardoor de omgeving aantrekkelijker is om te recreëren en te ontmoeten.
Activiteiten 2025 D1-A1
We werken aan de realisatie van een evenemententerrein in Park Oudegein.
D1-A2
Het Ruimtelijk Domein werkt aan het verbeteren en herinrichten van de openbare ruimte in Vreeswijk, met name rondom de Lekdijk. Oude sluizen worden gerestaureerd (bijvoorbeeld de Koninginnensluis), er worden wandelpaden aangelegd en nieuwe rustplekken gemaakt.
Ambitie 2. Inwoners kunnen gebruik maken van voorzieningen voor activiteiten die hen een zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding geven. We dragen zorg voor goede basisvoorzieningen die passen bij de maat en het karakter van Nieuwegein. Dat betekent dat we voorzieningen als de musea, culturele instellingen, sportaccommodaties, recreatieterreinen, theater en de bibliotheek een goede toekomst willen bieden. Wij vinden het belangrijk dat cultuurdeelname, actief of passief, voor iedereen bereikbaar is. Denk hierbij aan culturele basisvoorzieningen als theater, kunstencentrum, bibliotheek en musea. De Nieuwegein Stadspas helpt om financiële drempels weg te nemen. De kortingspas is verstrekt aan ongeveer 5.000 inwoners, hiermee krijgen zij korting bij lokale sport- en cultuuraanbieders. In het Stadspaspanel denken inwoners mee over de uitvoering van deze regeling, zodat het aanbod zoveel als mogelijk aansluit bij de behoefte. We zetten er veel op in om het bereik en gebruik van de Stadspas te verhogen en onderzoeken verbeteringsmogelijkheden. Cultuurdeelname speelt een grote rol in de algemene vorming en ontwikkeling van kinderen. Om die reden krijgen alle Nieuwegeinse kinderen goed cultuuronderwijs. Met diverse programma’s, onder schooltijd en buiten schooltijd, laten wij hen in aanraking komen met cultuur.
De cultuurcoach verbindt culturele initiatieven aan scholen, maar is ook zelf actief in de wijken. Op deze manier willen we ook die kinderen bereiken voor wie kunst en cultuur minder vanzelfsprekend is. Zo maken zij kennis met professionele kunst, bezoeken ze voorstellingen en nemen ze deel aan een wijkorkest. Via kunst- en erfgoedprojecten ontdekken zij bovendien hun eigen lokale culturele omgeving en interesseren zij wellicht mensen in hun omgeving om hier ook gebruik van te maken. Om zoveel mogelijk mensen letterlijk in beweging te krijgen, zetten de buurtsportcoaches zich in om inwoners aan het sporten en bewegen te krijgen en te houden. Zij leveren hiermee een bijdrage aan de vitaliteit van inwoners. We faciliteren ook de inzet van diverse verenigingen en stichtingen. Partners als Scouting Vreeswijk en Scouting Jutphaas, Bouwgein en Jeugdland richten zich op kinderen met als doel hen zelfstandigheid aan te leren, te leren samenwerken, zichzelf en de wereld te ontdekken, creatief en actief bezig te laten zijn en plezier te laten maken. Door middel van vijf beweeglinten in onze stad motiveren wij inwoners op een laagdrempelige manier om in beweging te komen in de eigen omgeving en op eigen niveau. Hiermee dragen we bij aan ontmoeten, recreëren en gezonde leefstijl.
Pagina 66 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Doelstelling(en): 1. 2.
We verbeteren de toegankelijkheid en vindbaarheid van activiteiten in Nieuwegein, zodat meer mensen hier gebruik van kunnen maken. De voorzieningen en activiteiten (in de openbare ruimtes) in Nieuwegein nodigen uit om in beweging te komen.
Activiteiten 2025 D1-A1
We stellen een omgevingsprogramma Vrije Tijd op. Dit programma biedt een meerjarenperspectief gericht op ambities in de Omgevingsvisie op het gebied van vrije tijd en het beleven van de stad. Hierbij is één van de uitgangspunten de toegankelijkheid en vindbaarheid van activiteiten.
D2-A1
Uitbreiding en aansluiting van de beweeglinten. Naast het continueren en doorontwikkelen van de beweeglinten voor volwassenen verkennen we de mogelijkheden voor kinderbeweeglinten en bedrijfs-/organisatielinten.
Ambitie 3. We vergroten de aantrekkingskracht van Nieuwegein op inwoners, toeristen en recreanten. We streven ernaar dat Nieuwegein een aantrekkelijke en levendige stad is, waar ruimte is voor initiatieven en evenementen. Door een verbindende en coördinerende rol te vervullen, zorgen we voor een zo gevarieerd en aantrekkelijk mogelijk aanbod. We blijven initiatieven in en met de stad faciliteren, stimuleren, verbinden en ontwikkelen, met een focus op vrije tijd binnen dit programma. We ondersteunen evenementen zoals de herdenkingsavond Licht op Noorderveld, de herdenking op 4 mei, de viering van 5 mei, Koningsdag, de Indië-herdenking en Veteranendag. Het zichtbaar en beleefbaar maken van het erfgoed in Nieuwegein draagt bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad. We willen de forten Jutphaas en Vreeswijk beter onder de aandacht brengen. Daarom verbeteren we de buitenruimte van fort Vreeswijk en de verbinding met Vreeswijk. Daarnaast werken we aan de restauratie van de remises op fort Jutphaas. Bovendien ondersteunen we jaarlijks evenementen zoals Open Monumentendag en de Nationale Archeologiedagen. Om de aantrekkingskracht van onze stad te vergroten focussen we vanuit stadsmarketing op de beleving en het recreëren in de stad. Daarom voorzien we de website www.ZiemeerinNieuwegein.nl van actuele, nieuwe en seizoensgebonden informatie.
Ook blijven we werken aan nieuwe koppelingen en samenwerkingen in de stad zodat de UITagenda op deze website een zo compleet mogelijk beeld geeft van activiteiten in Nieuwegein. Doelstelling(en): 1.
We versterken de beleving van erfgoed en historie in Nieuwegein voor bewoners en bezoekers.
Activiteiten 2025 D1-A1
We breiden de museumfunctie op het Natuurkwartier uit. We investeren in de verbouwing van het voorhuis van de monumentale boerderij in 2025, zodat dit betrokken kan worden bij het bestaande museum Warsenhoeck.
D1-A2
We werken samen met de Provincie Utrecht en Rijkswaterstaat aan een kunstwerk dat de beleefbaarheid en zichtbaarheid van de Plofsluis moet vergroten, en ook zal bijdragen aan het verhalende aspect vanuit de Hollandse Waterlinies.
D1-A3
We realiseren een wandelroute langs het Post 65 erfgoed van Nieuwegein.
D1-A4
Op Fort Vreeswijk komt een toeristisch informatiepunt over de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Pagina 67 van 230
Programmabegroting 2025-2028
D1-A5
We versterken de beleving van de archeologische vondsten en verhaallijnen door onder de titel ‘Nieuwegein Eeuwenoud’ drie delen te realiseren: Een interactief kunstobject; Een tijdelijke archeologie beleving (tentoonstelling) op City; Een programma rondom de archeologiedagen 2025 waarbij partijen uit de stad archeologie thema's verwerken in hun activiteiten.
Prestatie-indicatoren Type Amb.
Nr.
Omschrijving
Realisatie 2023
Streef waarde 2024
Streef waarde 2025
-
5
7
2.140
2.000
2.300
6.094
5.500
6.200
63.447
53.250
55.380
572.600
300.000
120.000 (1)
267.345
190.000
120.000 (1)
P
1
1
Aantal beweeglinten
K
2
1
Aantal betalende volwassen leden Bibliotheek Nieuwegein
K
2
2
Aantal niet-betalende leden Bibliotheek Nieuwegein
K
2
3
Aantal bezoekers theater
K
2
4
Aantal bezoekers Sport- en Evenementencomplex Merwestein
K
2
5
Aantal bezoekers zwembad Merwestein
P
2
6
Aantal sportverenigingen met sport en beweegactiviteiten als voorliggende voorziening voor inwoners met een beperking
17
15
16
P
2
7
Nieuwegein Stadspas: aantal aanbieders dat is opgenomen in het aanbod van de Stadspas
142
140 (2)
140
P
2
8
Nieuwegein Stadspas: kinderen uit gezinnen met problematische schulden hebben een stadspas
45%
50%
50%
P
3
1
Aantal unieke bezoekers per maand website www.ZiemeerinNieuwegein.nl
1.500
5.000
7.000
P
3
2
Aantal bijdragers (verenigingen, organisaties, instellingen, etc.) aan de UITagenda op www.ZiemeerinNieuwegein.nl
10
12
15
1. Verbindion verbouwt Merwestein en is in 2025 grotendeels gesloten. Enkele activiteiten, van o.a. de zwemverenigingen en de zwemlessen, worden in een aangepaste programmering aangeboden. 2. De streefwaarde voor 2024 is lager omdat een aantal aanbieders is gestopt.
Effectindicatoren Type
Nr.
Omschrijving
E
1
Inwoners hebben in Nieuwegein voldoende mogelijkheden om hun vrije tijd door te brengen (1)
Realisatie 2023
Streefwaarde Streefwaarde 2024 2025
4,0
4,3
4,3
-
35
40
E
2
Aantal subsidieaanvragen: Geins Geluk
E
3
Aantal bezoekers Bibliotheek Nieuwegein
216.924
200.000
275.000 (2)
E
4
Aantal deelnemers activiteiten gericht op Kennis en Informatie Bibliotheek Nieuwegein
2.041
2.000
2.100
E
5
Aantal deelnemers activiteiten gericht op Educatie en Ontwikkeling Bibliotheek Nieuwegein
6.587
7.500
7.500
Aantal deelnemers activiteiten gericht op Leesbevordering en Kennismaking met literatuur Ontwikkeling Bibliotheek Nieuwegein
1.924
2.000
2.250
E
6
Pagina 68 van 230
Programmabegroting 2025-2028
E
E
7
8
Aantal deelnemers activiteiten gericht op Ontmoeting en Debat Ontwikkeling Bibliotheek Nieuwegein
1.014
1.000
Aantal deelnemers activiteiten gericht op Kunst en Cultuur Ontwikkeling Bibliotheek Nieuwegein
982
250
214.000
250.000
250.000
1.200
E
9
Aantal bezoekers DE KOM (totaal)
E
10
Aantal bezoekende leerlingen kunstencentrum DE KOM
661
650
650
E
11
Deelnemers cultuureducatie: aantal leerlingen primair onderwijs (Kunstmenu, Cultuurprogramma, CMK)
5.367
5.400
5.400
E
12
Deelnemers cultuureducatie: aantal leerlingen voortgezet onderwijs (CKV)
1.212
835
985
E
13
Deelnemers cultuurcoach activiteiten: aantal leerlingen primair en voortgezet onderwijs
1.803
4.605 (3)
4.800
E
14
Aantal bezoekers culturele initiatieven
21.917
10.000 (4)
21.000
E
15
Aantal bezoekers / huishoudens Gluren bij de Buren
1.848 / 24
1.800
2.400 / 40
E
16
Aantal bezoekers Museumwerf Vreeswijk en Museum Warsenhoeck
12.510 / 2.849
18.000
15.000 / 3.000
E
17
Totaal aantal deelnemers beweegactiviteiten
66.000
64.000
65.000
E
18
Aantal unieke deelnemers beweegactiviteiten
20.500
20.000
21.000
E
19
Aantal beweegactiviteiten in samenwerking
1.900
1.700
1.750
E
20
Nieuwegein Stadspas: percentage pashouders dat minimaal eenmaal gebruik heeft gemaakt van de Stadspas
40%
40%
45%
1. Gemeten op een schaal van 1 tot 5 (1 is zeer ontevreden, 5 is zeer tevreden). 2. Het aantal bezoekers zal door de verbouwing van het Stadshuis flink toenemen. Er zal geen uitsplitsing meer zijn tussen bibliotheek, Stadswinkel, GGD etc. Het zijn de totale cijfers van bezoekers van het Stadshuis. 3. Er is een groei te zien in aantallen. In de jaren voor 2024 werden alleen de leerlingen geteld die deelnamen aan buitenschoolse activiteiten. Met ingang van 2024 nemen we alle leerlingen mee. De hoge aantallen worden verder verklaard doordat eenzelfde leerling aan verschillende activiteiten kan deelnemen. In het genoemde aantal is dus niet uitgegaan van unieke deelnemers. 4. Met ingang van 2023 is de subsidieregeling voor amateurkunst komen te vervallen. In plaats daarvan is een bredere subsidieregeling culturele initiatieven gekomen. Het verwachte aantal bezoekers is een inschatting van bezoekers aan grotere evenementen en kleinere voorstellingen.
Financiële toelichting Product Cultuur In het onderdeel Cultuur zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden uit dit onderdeel de subsidies voor Bibliotheek Nieuwegein en DE KOM betaald, net als de subsidies voor de musea en culturele initiatieven. De baten betreffen de Rijksmiddelen Informatiepunten Digitale Overheid (IDO). De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan:
Ambitie 1: Inwoners hebben de ruimte om in hun vrije tijd zelf en met anderen actief te zijn en initiatieven te nemen
Ambitie 2: Inwoners kunnen gebruik maken van voorzieningen voor activiteiten die hen een zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding geven.
Pagina 69 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Cultuur Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
6.340
6.562
6.750
6.974
7.182
Baten
64
63
63
64
64
Saldo
6.276
6.499
6.687
6.909
7.117
De lasten voor het product Cultuur stijgen ten opzichte van 2024 met € 222.000, de baten zijn ongewijzigd. Dit wordt verklaard door het volgende; Subsidies instellingen, hogere lasten € 222.300 De subsidies voor diverse (culturele) instellingen stijgen voornamelijk als gevolg van de toegepaste loon- en prijscompensatie. Dit betreft voor DE KOM (€ 114.000) en Bibliotheek (€ 93.700). De resterende verschillen betreft een samenstel van diverse kleine verschillen, die niet nader worden toegelicht. Product Sport In het onderdeel Sport zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden uit dit onderdeel de bijdrage aan Verbindion voor Sport- en Evenementencomplex Merwestein betaald, net als de subsidie voor de buurtsportcoaches, voor sportstimulering, de subsidies van het Rijk voor Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) en De gezonde stad uit het coalitieakkoord. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan:
Ambitie 2: Inwoners kunnen gebruik maken van voorzieningen voor activiteiten die hen een zinvolle en gezonde vrijetijdsbesteding geven.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Sport Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
2.494
2.533
3.177
3.411
3.587
Baten
550
551
540
547
655
Saldo
1.944
1.982
2.637
2.864
2.933
Sport, hogere lasten € 39.000 De lasten Sport stijgen met € 39.000, voornamelijk als gevolg van de verwerkte loon- en prijsindexatie voor de dienstverleningsovereenkomst voor het Sport- en Evenementencomplex Merwestein (hogere lasten € 35.000).
Pagina 70 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Sluitende Meerjarenbegroting, lagere lasten € 65.000 De verhoging van € 40.000 voor de Sportparkmanager Parkhout/Zandveld is voor 2025 niet doorgevoerd. De aanstelling van deze functionaris wordt uitgesteld naar 2026. Daarnaast is een structurele bezuiniging van € 25.000 op de subsidiemiddelen Sportstimulering doorgevoerd. Zie hiervoor ook hoofdstuk 1.4. Sluitende Meerjarenbegroting. De resterende verschillen betreft een samenstel van diverse kleine verschillen, die niet nader worden toegelicht. Product Toerisme en recreatie In het onderdeel Toerisme en Recreatie zitten budgetten voor diverse onderdelen. Zo worden uit dit onderdeel de bijdrage aan het recreatieschap Stichtse Groenlanden betaald. Ook zitten in dit onderdeel budgetten voor stadsmarketing en evenementen(beleid). De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan:
Ambitie 1: Inwoners hebben de ruimte om in hun vrije tijd zelf en met anderen actief te zijn en initiatieven te nemen
Ambitie 3: We vergroten de aantrekkingskracht van Nieuwegein op inwoners, toeristen en recreanten.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Toerisme en recreatie Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
567
509
584
568
572
Baten
28
28
29
30
30
Saldo
539
481
555
538
542
De lasten van dit product zijn € 58.000 lager, de baten zijn ongewijzigd. De lasten zijn voornamelijk lager als gevolg van in 2024 eenmalig begrote middelen voor Ontmoetingsplekken (€ 93.000). Daarnaast zijn de effecten van het raadsbesluit Aanleg Evenemententerrein (raadsnummer 2024-052) verwerkt (€ 27.000). De resterende verschillen betreft een samenstel van diverse kleine verschillen, die niet nader worden toegelicht.
Pagina 71 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Wat mag het kosten?
Thema
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Vrije tijd
9.436
9.400
9.604
10.511
10.952
11.341
Totaal lasten
9.436
9.400
9.604
10.511
10.952
11.341
Vrije tijd
1.473
641
643
633
641
750
Totaal baten
1.473
641
643
633
641
750
Saldo van lasten en baten
7.963
8.758
8.962
9.878
10.311
10.591
-
-
-
-
-
-
20
-
-
-
-
-
7.943
8.758
8.962
9.878
10.311
10.591
Storting in reserves Onttrekking aan reserves Totaal van het programma
Pagina 72 van 230
Programmabegroting 2025-2028
2.5 Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming Wat is de bedoeling van dit programma? Onze ambitie is dat mensen in Nieuwegein zoveel als mogelijk op eigen kracht, goed en gezond kunnen leven. En, wanneer dat (even) niet lukt, bieden wij ondersteuning en bescherming als dat nodig is. We bieden inwoners leermogelijkheden en ruimte om hun eigen keuzes te maken en op eigen kracht problemen op te lossen. Dit doen we om problemen te voorkomen (preventie) en bieden ondersteuning waar dat nodig is. En we bieden bescherming door in te grijpen als kinderen niet veilig kunnen opgroeien, als volwassenen niet voor zichzelf kunnen zorgen en/of anderen in gevaar brengen. Nieuwegein is daarmee een stad waar mensen zich thuis voelen, elkaar respecteren, elkaar kunnen ontmoeten, energie hebben en ruimte voelen om met elkaar initiatieven te ontplooien en voor elkaar iets te betekenen. De speerpunten van de begin 2024 vastgestelde Koers Sociaal Domein vormen - ook al komen ze niet één op één terug in de Programmabegroting - wel de basis voor dit programma: 1.
Het behouden en versterken van gemeenschapszin;
2.
Vergroten van gelijke kansen op bestaanszekerheid;
3.
Toekomstbestendige zorg en ondersteuning.
De drie speerpunten hebben een nadrukkelijke relatie met elkaar en voor al deze punten geldt dat we ongelijk investeren voor gelijke kansen. De sociale basis op orde geldt voor iedere inwoner. Voor een deel van onze inwoners is bestaanszekerheid niet vanzelfsprekend, daar hebben we extra aandacht voor. Als het met de eerste twee speerpunten goed gaat, kan dat bijdragen aan het beroep dat op geïndiceerde zorg en ondersteuning wordt gedaan. Daarmee proberen we dus ook de kosten binnen de perken te houden. Dit laatste punt – de kosten – is zeker in de aanloop naar het financieel “ravijnjaar” 2026 van groot belang. De Kadernota 2026 zal voorstellen bevatten die bijdragen aan het streven naar een sluitende meerjarenbegroting. Het op zoek gaan naar mogelijkheden hiervoor, de besluitvorming en de implementatie zal veel inzet van ons vragen. Daarmee lopen we het risico dat niet alle in 2025 voorgenomen activiteiten uitgevoerd kunnen worden. De zoektocht zal echter ook bijdragen aan een scherpere prioritering. Belangrijke criteria hierbij komen onder meer voort uit de Koers Sociaal Domein (gemeenschapszin, ongelijk investeren voor gelijke kansen op bestaanszekerheid en zorg & ondersteuning) en uit de Omgevingsvisie (gezondheid, duurzaamheid en veiligheid).
In welke mate draagt onze inzet bij aan de 6 speerpunten uit beide visies? Voor de goede orde: er zijn meer criteria die een rol kunnen spelen bij de afweging om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen. Duidelijk is evenwel dat in 2025 veel inzet gevraagd wordt om bij te dragen aan een gezondere financiële situatie voor onze gemeente. We zien de uitgaven voor jeugdhulp en de uitvoering van de Wet maatschappelijke Ondersteuning nog steeds stijgen, niet alleen in Nieuwegein, dit is een landelijke trend. Om deze stijging af te vlakken wordt effect verwacht vanuit de extra inzet die de taskforces jeugdhulp, voorzieningen, Wmo, Bestaanszekerheid in het sociaal domein leveren.
Pagina 73 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Relatie met andere programma's Het programma Vrije Tijd en het programma Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning & Bescherming vormen de hoofdmoot voor het sociaal domein. De thema's Vrije Tijd en Versterking Eigen Kracht zijn belangrijke pijlers voor de sociale basisinfrastructuur. Met het programma Vrije Tijd ligt de relatie op mogelijkheden voor mensen om elkaar te ontmoeten, om energie te hebben door een zinvolle vrijetijdsbesteding en de ruimte hebben en voelen om iets met elkaar te ondernemen. Een nuttige en prettige vrijetijdsbesteding draagt bij aan het versterken van de eigen kracht van onze inwoners én voorkomt risicogedragingen die de gezondheid negatief kunnen beïnvloeden (bijvoorbeeld middelengebruik, verleiding naar criminaliteit, verveling dat negatief effect heeft op mentaal welbevinden). Voor wat betreft de optimalisatie van onderwijshuisvesting & sportaccommodaties geldt dat dit beschreven is in dit programma (de betreffende kapitaallasten zijn opgenomen in het programma Bedrijfsvoering), de inhoudelijke aspecten van sportaccommodaties komen aan de orde in het programma Vrije Tijd. Met het programma Wonen & Economie zijn er vanuit Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning en Bescherming verbanden met het realiseren van een goede leefomgeving die uitnodigt tot gezond leven. Daarnaast is er een sterke relatie als het gaat om de aanpak van energiearmoede.
Dit gaat om een gecombineerde insteek van het bevorderen van energiebesparende maatregelen en het bestrijden van armoede. Met het programma Leefomgeving & Veiligheid liggen er gezamenlijke opdrachten vanuit Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning en Bescherming ten aanzien van het verbeteren van de openbare ruimte voor ouderen en inwoners met een beperking. Een andere belangrijke relatie met veiligheid zien we in diverse inspanningen op de thema's huiselijk geweld / kindermishandeling, complexe multiprobleemgezinnen, mensenhandel en preventie van jeugdcriminaliteit. De aanpak jonge aanwas is van het laatste een voorbeeld. Een integrale aanpak waarbij we inzetten op het vroegtijdig signaleren van (potentiële) problematiek en daaraan gekoppelde interventies kan helpen voorkomen dat complexe zorg casuïstiek in de (repressieve) veiligheidshoek terechtkomt. Bovendien ligt hier een sterke relatie als het gaat om het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid (het betreffende budget is opgenomen in het programma VEKOB). Vanuit deze aanpak sluiten wij aan bij de grote opgaven in de zes wijken in de Centrale as. Wij werken samen met een alliantie van partijen, inwoners en andere partners aan een integrale aanpak die zich richt op drie samenhangende vraagstukken, namelijk leefbaarheid in wijken en buurten, perspectief voor jeugd en bestaanszekerheid.