2024-248 Bijlage 1 Programmabegroting 2025-2028
Tekst van het document
Thema Wonen Met de uitkomsten van het onderzoek naar de Groei van de stad heeft Nieuwegein de instrumenten en het afwegingskader om te sturen op een samenhangende integrale groei van de stad volgens de doelen van de omgevingsvisie: een duurzaam, gezond en veilig stedelijk leven. Bij de verdere ontwikkeling van de stad wordt ingezet op vijf kritische succesfactoren zoals die zijn vastgesteld in Grip op de Groei van de stad (2023-172). Deze vijf kritische succesfactoren zijn leidend in de aanpak en sturing op de integrale ontwikkeling van de stad en wat de stad aankan. Aan de basis van deze vijf kritische succesfactoren ligt de vastgestelde omgevingsvisie voor Nieuwegein.
Ambitie 1: Een goede kwaliteit van de fysieke leefomgeving De Omgevingsvisie wordt verder uitgewerkt in omgevingsprogramma’s. We werken aan de wettelijke taak om het op 1 januari 2024 van rechtswege geldende tijdelijke omgevingsplan in
Pagina 28 van 230
Programmabegroting 2025-2028
2031 te hebben omgezet in een omgevingsplan volgens de Omgevingswet. We gaan aan de slag met gebiedsgerichte instrumenten van de Omgevingswet. Voor de wijken Galecop en Doorslag wordt een gebiedsgericht omgevingsplan opgesteld. En we verkennen wat een gebiedsgericht omgevingsprogramma aan meerwaarde kan opleveren. In 2025 zullen we een eerste herijking doen van de Omgevingsvisie, mede aan de hand van de omgevingsprogramma’s zodat we onze Omgevingsvisie up to date houden. In City wordt de woningbouwontwikkeling van de Doorslagzone en het stationsgebied (grotendeels) afgerond en is de ontwikkeling van de overige woongebieden volop bezig. Rijnhuizen gaat de laatste fase van ontwikkeling in. Elders in de stad zijn ook veel woningbouwprojecten in de realisatiefase. In de stad worden daardoor ongeveer 1.200 woningen, het hoogste aantal in jaren, opgeleverd. Na een intensieve voorbereiding leveren we ook de eerste gerenoveerde woningen in het Nijpelsplantsoen op. Ondertussen werken we door aan de planvorming voor nieuwe gebiedsontwikkeling zoals de Zeepfabriek, City-West en de Herenstraat-Kruyderlaan. Daarnaast zijn er diverse kleinere gebiedsontwikkelingen die onze inzet vragen. In de visie Groot Stadshart worden de ruimtelijke uitgangspunten bepaald voor een samenhangende ontwikkeling van Rijnhuizen, City, Merwestein en op termijn mogelijk de locatie van het Antonius ziekenhuis.
Voor Groot Merwede zal in de Verkenning van het Bestuuroverleg Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport door de rijksoverheid met de regionale partners een belangrijke beslissing worden genomen welke kant de gebiedsontwikkeling op zal gaan. Betere Buurten is een langjarig programma waarin wij fysieke en ruimtelijke omstandigheden, samen met sociale aspecten van bewoners in die buurt, verbeteren. In de Muntenbuurt zal het omliggende gebied worden heringericht. Ditzelfde geldt voor de Betere Buurt Kerkveld e.o. Voor de nieuwe Betere Buurt Zuilenstein wordt samen met de bewoners gewerkt aan de plannen. Doelstelling(en): 1. 2. 3. 4.
De omgevingsvisie Nieuwegein Verstedelijkt en Vergroent is de leidraad in al ons handelen en vertalen we (pro-)actief in de omgevingsprogramma’s, het omgevingsplan en in ruimtelijke projecten. Integraal werken aan de inrichting van de stad via het programma Groei van de Stad. Een gebiedsoverstijgende benadering van ruimtelijke initiatieven o.a. van het gebied Groot Stadshart waaronder City als de meest duurzame binnenstad van Nederland. Met de ruimtelijke projecten en investeringen dragen we bij aan de versterking van de inwoners in de Centrale As.
Activiteiten 2025 D1-A1
Aanscherpen omgevingsvisie: aangescherpte beleidskeuzes, zoals vastgesteld in de omgevingsprogramma’s, verwerken in de omgevingsvisie.
D1-A2
Opstellen omgevingsprogramma’s Bodem en ondergrond, Energietransitie en Circulaire stad.
D1-A3
Doorwerken aan de gebiedsgerichte omzetting voor de wijken Galecop en Doorslag.
D1-A4
Realiseren van de wijziging omgevingsplan horeca, om de aanscherpingen uit het omgevingsprogramma Horeca planologisch te verwerken.
D1-A5
Starten met de werkzaamheden voor de regels in het Omgevingsplan om het evenemententerrein in Park Oudegein mogelijk te maken.
D1-A6
Doorwerken aan de wijziging omgevingsplan bruidsschat, waarmee de Rijksregels verwerkt worden voor heel Nieuwegein.
Pagina 29 van 230
Programmabegroting 2025-2028
D1-A7
Monitoren effecten invoering Wet kwaliteitsborging bouw (kwaliteit/veiligheid en kosten) om te kunnen anticiperen op mogelijk negatieve gevolgen invoering.
D1-A8
In het Natuurkwartier worden vanuit het nieuwe Milieu-Educatie Centrum natuureducatieve activiteiten voor de Nieuwegeinse kinderen en hun gezinnen georganiseerd.
D2-A1
De Groei van de stad wordt jaarlijks gemonitord aan de hand van een jaarrapportage “ontwikkeling van de stad in balans: terugblik en vooruitblik”. In 2025 wordt deze gecombineerd met vierjaarlijkse evaluatie van de omgevingsvisie.
D2-A2
De implementatie van het digitale model van Nieuwegein is in 2025 afgerond.
D3-A1
Voorbereiden van de ontwikkeling van de nieuwe bioscoop.
D3-A2
In samenwerking met Woonin een Woon-Zorg complex ontwikkelen.
D3-A3
Met Portaal starten aan de verkenning voor de Dyade (onderdeel van Doorslagzone) ontwikkeling.
D3-A4
Voorbereiden van de realisatie van het nieuwe busstation.
D3-A5
Volgens de Herijking Gebiedsvisie Mooi Rijnhuizen 2024 worden de laatste 20% van de te verlenen vergunningen voor woningbouw getoetst en verleend. Uitvoering van eerder verleende vergunningen vindt plaats.
D3-A6
De locatie van voorzieningen als een basisschool, supermarkt en een brug naar City zijn definitief. De planvorming en uitvoering wordt verder vormgegeven.
D3-A7
Het inrichting van delen van Park Rijnhuizen en onderliggend wegenstructuur ten behoeve van de gebiedsontwikkeling gaat verder in uitvoering.
D3-A8
In 2025 wordt de Zeepfabriek door beide grondeigenaren in de markt gezet en verder uitgewerkt op basis van het vastgestelde ontwikkelkader.
D3-A9
In Uned verband werken wij in 2025 verder aan de MIRT-Verkenning (verdiepingsfase naar voorkeursalternatief) en het MIRT-haalbaarheidsonderzoek Groot Merwede in samenwerking met Rijnenburg.
D3-A10
In 2025 zal het geactualiseerde ontwikkelkader Kruyderlaan-Herenstraat voor particuliere initiatieven ter besluitvorming worden aangeboden.
D3-A11
Er wordt gewerkt aan diverse woningbouw in verschillende fasen. Er wordt o.a gebouwd aan het Middenblok in Hoog-Zandveld, Nijemonde, Deventerschans, Pinguinlocatie, Zijdewend, Acaciastraat, Blokhoeve-west en Buizerdlaan. De voorbereidingsfase van o.a. de Buizerdlaan , Vredebestlaan en Wiersdijk worden voltooid.
D4-A1
De fysieke leefomgeving van de Betere Buurten Muntenbuurt en Kerkveld e.o. zullen opnieuw worden aangelegd.
D4-A2
De voorbereiding van de herinrichting van de fysieke leefomgeving in Zuilenstein wordt, in samenwerking met de bewoners, opgepakt.
Ambitie 2: Een woningaanbod dat aansluit bij woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners, ook ouderen of mensen met een beperking. De huidige woningmarkt stagneert en de woonlasten stijgen. We krijgen steeds meer diverse doelgroepen die een betaalbare woning nodig hebben. Om dit positief te beïnvloeden voeren we de maatregelen uit het Omgevingsprogramma Wonen en de prestatieafspraken met de woningcorporaties uit. We richten ons met name op de betaalbaarheid van de woningen en op het realiseren van huisvesting voor bijzondere doelgroepen zoals vluchtelingen en aandachtsgroepen met zorg- en ondersteuningsbehoefte. De Centrale As krijgt extra aandacht om het woonklimaat te verbeteren. We willen een actueel woonbeleid dat aansluit bij het Rijksbeleid. Diverse woonwetswijzigingen van het Rijk laten op zich wachten waarmee ook de vertaling naar gemeentelijk beleid nog niet aan de orde is. In het kader van het traject Sluitende Meerjarenbegroting wordt hierop bezuinigd. Doelstelling(en): 1.
Onze woningvoorraad sluit aan bij de veranderende woningbehoefte. Zo is tweederde van de nieuwe woningen betaalbaar.
Pagina 30 van 230
Programmabegroting 2025-2028
2.
3.
Het is goed samenleven in de wijken. Ouderen en kwetsbare inwoners kunnen beter zelfstandig wonen. De huisvesting van aandachtsgroepen en de zorg- en ondersteuningsbehoefte krijgen een steeds grotere rol en we zorgen voor voldoende huisvesting voor vluchtelingen. Alle wijken zijn leefbaar en aantrekkelijk om in te wonen. Daarom geven we extra aandacht aan sturing op wonen in de Centrale As. De woningvoorraad is kwalitatief goed en toekomstbestendig.
Activiteiten 2025 D1-A1
We maken een locatiescan, waarmee we de locaties in zicht krijgen waar we de ambities van het Omgevingsprogramma wonen kunnen vertalen in de bestaande voorraad en nieuwbouw binnen de kritische succesfactoren van de groei van de stad.
D1-A2
Betaalbaar bouwen: we onderzoeken instrumenten en treffen voorbereidingen om een project betaalbare koopwoningen te realiseren.
D1-A3
Om de bestaande voorraad beter te benutten versoepelen we de regels rondom woningdelen.
D2-A1
We maken regionale afspraken rondom zorg- en huisvestingsbehoefte van aandachtsgroepen.
D2-A2
We vullen het omgevingsprogramma wonen aan op de zorg- en huisvestingsbehoefte van aandachtsgroepen en de hierover gemaakte regionale afspraken.
D2-A3
We realiseren een project Flexwonen (zie Omgevingsprogramma Wonen) en een opvanglocatie voor vluchtelingen.
D3-A1
We verkennen of er in de Centrale As meer maatwerk geleverd kan worden in de woningtoewijzing.
Ambitie 3: Behoud en ontwikkeling van het erfgoed, waaronder de beschermde dorpsgezichten, het gebouwde erfgoed, het historisch landschap en de archeologie. 2025 is een bijzonder jaar voor het beleefbaar maken van het erfgoed. We werken aan herstel van elementen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. We werken hiervoor samen met onder meer erfgoed organisaties in de stad en de Provincie en leggen de verbinding met stadsmarketing (Programma Vrije Tijd). We ondersteunen particuliere eigenaren door hen te informeren over de mogelijkheid van verduurzaming van monumenten. Doelstelling(en): 1.
Mensen beleven het Nieuwegeinse erfgoed meer.
2.
Particuliere monumenten zijn verduurzaamd.
Activiteiten 2025 D1-A1
We faciliteren en promoten de Archeologiedagen en Open Monumentendag.
D1-A2
Met de Provincie werken we samen om de openbare ruimte van de forten, de kazemat Vreeswijk West en de Koninginnensluis te verbeteren. Op fort Vreeswijk wordt een nieuwe informatiepunt over de Nieuwe Hollandse Waterlinie geopend.
D1-A3
De zeldzame archeologische vondsten van Het Klooster worden met een tentoonstelling en evenementen in de spotlights gezet.
D1-A4
We lanceren de wandelroute Jong Erfgoed.
D2-A1
We organiseren informatiebijeenkomst(en) over verduurzaming van (particuliere) monumenten.
Pagina 31 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Ambitie 4: Een klimaatneutrale en duurzame stad, die de gevolgen van klimaatveranderingen aan kan. In 2025 gaan we steeds meer van de visievorming en planvorming naar de uitvoering van de Omgevingsprogramma’s Energietransitie, Klimaatadaptatie en Duurzaam Bouwen. De maatregelen die in 2024 succesvol waren zetten we voort. We ontwikkelen met de wijkuitvoeringsplannen (WUP) maatwerk voor wijken, buurten en bepaalde doelgroepen. We nemen klimaatadaptieve maatregelen in de openbare ruimte in de Betere Buurten. En we onderzoeken de mogelijkheden voor meer duurzame opwekking van energie en voor duurzame warmtebronnen voor de op aardgas aangesloten woningen en gebouwen. We ondersteunen inwonersinitiatieven in klimaatdaptatie en warmtetransitie. Het Rijk heeft voor 2025 alle gemeente een uitkering beschikbaar gesteld voor personele capaciteit voor de uitvoering van het Klimaatakkoord. In het project toekomstig bestendig bedrijventerrein Plettenburg-De Wiers stimuleren we bedrijven om gezamenlijk hun bedrijventerreinen te verduurzamen (zie ook thema Economie). In 2025 ronden we het omgevingsprogramma Circulariteit af en starten we met uitvoeringsprojecten en activiteiten om in Nieuwegein zuiniger met grondstoffen en producten om te gaan.
Netcongestie in de provincie Utrecht leidt er toe dat bedrijven moeilijk een nieuwe of een uitbreiding van een bestaande aansluiting op het elektriciteitsnet krijgen. Ook is er het risico dat door netcongestie gebiedsontwikkelingen vertragen. We sluiten aan op de provinciale aanpak. In 2025 faciliteren we daartoe een aantal fysieke maatregelen, bijvoorbeeld het plaatsen van nieuwe transformatorhuisjes door Stedin, om verdere problemen met netcongestie te voorkomen of te beperken. We zetten in op netbewust bouwen bij nieuwe gebiedsontwikkelingen. Deze ambitie beperkt zich niet tot de gemeentegrens en daarom maken we ook regionaal afspraken en maken we gebruik van elkaars kennis en ervaring. We heroriënteren ons op de gemeentelijke bijdrage aan het 2030-doel en hoe we deze kunnen verwezelnijken van de regionale energie strategie van de regio Utrecht10 (RES U16). Doelstelling(en): 1.
In 2040 is Nieuwegein energieneutraal.
2.
In 2050 is Nieuwegein klimaatbestendig en klimaatadaptief ingericht.
3.
Nieuwegein is zo veel mogelijk circulair.
4.
Verduurzaming bedrijventerreinen.
5.
Bijdragen aan een energietransitiebestendig en robuust elektriciteitssysteem zonder netcongestie.
Activiteiten 2025 D1-A1
Voorbereiden van aardgasvrije wijken Vaststelling WUP Gebouwendriften Opstellen WUP Doorslag Opstellen WUP Zandveld Opstellen WUP (nieuw) Vreeswijk
D1-A2
Stadsbrede isolatieaanpak voor grondgebonden koopwoningen, onderverdeeld in 3 verschillende doelgroepen waarbij inwoners met (kans op) energie armoede de meeste hulp en subsidie krijgen.
D1-A3
Gebiedsgerichte isolatieaanpak om de isolatieopgave te versnellen en inwoners beter te ondersteunen. De gebieden in 2025 zijn: Bazuinlaan, Carillonlaan en Citadeldrift.
Pagina 32 van 230
Programmabegroting 2025-2028
D1-A4
Isolatie aanpak is uitgewerkt en beschikbaar voor VvE’s.
D1-A5
Huurders worden geholpen met kleine energiebesparende maatregelen via de energiebox en FIXbrigade.
D1-A6
Onderzoek naar de haalbaarheid (in relatie tot netcongestie) van meer zonnepanelen op daken en langs de A2.
D1-A7
We onderzoeken opties voor duurzame warmtebronnen: Rioolwaterzuivering Nieuwegein (in gemeente IJsselstein), thermische energie uit lucht in Blokhoeve en warmte uit watergangen o.a. Merwede- en Amsterdam-Rijnkanaal.
D2-A1
We nemen klimaatadaptieve maatregelen in de openbare ruimte in de Betere Buurten Muntenbuurt en Kerkveld en de gebiedsontwikkeling Rijnhuizen, vervangen 2.000 m2 aan verharding door groen en continueren de uitvoering van het Omgevingsprogramma klimaatadaptatie 2023-2026.
D3-A1
In het eerste kwartaal stelt het college het Omgevingsprogramma Circulaire Stad 2025-2028 vast met daarin uitvoeringsprojecten en activiteiten (beleid, financieel, samenwerking en communicatie) voor de uitvoering van de circulaire ambities en doelen, denk bijvoorbeeld aan inkoopgerelateerde trajecten en afvalinzameling.
D4-A1
Met het project toekomstig bestendig bedrijventerrein Plettenburg-De Wiers werken we samen met de ondernemers aan versterking van duurzaamheid, weerbaarheid, verbinding, bereikbaarheid en vergroening van het bedrijventerrein.
D5-A1
In 2025 hebben we een lokaal actieprogramma netcongestie, waarmee we bijdragen aan en aansluiten bij landelijke en regionale netcongestie-actieprogramma’s.
Prestatie-indicatoren Type Amb.
Nr.
Omschrijving
P
2
1
Taakstelling huisvesting statushouders
P
2
2
Flexwoningen voor spoedzoekers en statushouders
K
3
1
Aantal monumenten
P
4
1
Hoeveelheid van grijs naar groen gerealiseerde m2.
Realisatie 2023
Streef waarde 2024
Streef waarde 2025
165
178
170 (schatting)
-
150
50
44
43
43
-
2.000
2.000
Streefwaarde 2023 bijgesteld naar werkelijke taakstelling van 123
Effectindicatoren Realisatie 2023
Streefwaarde Streefwaarde 2024 2025
Type
Nr.
Omschrijving
E
1
Tevredenheid over de omgevingskwaliteit en fysieke leefomgeving (voorzieningen) (1)
3,7
3,7
3,7
E
2
Tevredenheid over omgevingskwaliteit en fysieke leefomgeving (woonwijk) (1)
4.1
4,0
4,1
E
3
Tevredenheid over het woningaanbod in Nieuwegein (1)
2,7
2,5
2,7
E
4
Algemene tevredenheid over de kwaliteit van de woning (1)
4,0
4,1
4,0
E
5
Aantal woningen uitbreiding woningvoorraad
325
570
1.250
E
6
Aantal sociale huurwoningen
8.811
8.700 (2)
9.050
E
7
Het percentage aanbod betaalbare sociale huur ten opzichte van het totale aanbod
77%
70%
70%
E
8
Uitbreiding aantal toegevoegde nultreden woningen en woningen voor verzorgd wonen
298
137
559
E
9
Uitbreiding aantal middeldure huurwoningen
14
80
54
E
10
Aantal geïsoleerde huizen via NIP
-
200
200
Pagina 33 van 230
Programmabegroting 2025-2028
E
11
Aantal verleende subsidies
E
12
Mate van energieneutraliteit (3)
-
200
200
PM
13%
14%
1. Gemeten op een schaal van 1 tot 5 (1 is zeer ontevreden, 5 is zeer tevreden). 2. Er staan geen nieuwbouwopleveringen gepland en er worden woningen verkocht. 3. Energieneutraliteit = opgewekte duurzame energie / energiegebruik * 100 %
Financiële toelichting Product Grondzaken Het product Grondzaken bevat de budgetten gerelateerd aan het grondbedrijf. Dit betreft de totale lasten en baten vanuit de diverse grondexploitaties en daarnaast ook kleinere budgetten voor onder andere het snippergroen en verhuurde gronden. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities:
Ambitie 1: Een goede kwaliteit van de fysieke leefomgeving.
Ambitie 2: Een woningaanbod dat aansluit bij woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners, ook ouderen of mensen met een beperking.
Ambitie 4: Een klimaatneutrale en duurzame stad, die de gevolgen van klimaatveranderingen aan kan.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Grondzaken Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
35.092
29.291
46.772
27.494
23.679
Baten
35.168
29.297
46.783
27.403
23.579
Saldo
-77
-6
-11
91
100
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten en baten in 2025 afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt samen met de verwachte jaarlijkse inkomsten en uitgaven van de verschillende grondexploitatieprojecten. Voor een uitgebreide toelichting op het product Grondzaken wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid (3.6). Product Milieu en klimaatadaptie Het product Milieu en klimaatadaptatie omvat de budgetten voor onder andere de Routekaart Energieneutraal, duurzaamheid en klimaatadaptatie, evenals de baten en lasten voor de subsidies Energie in de wijk (tot 2026), programma circulariteit en Nationaal Isolatieprogramma (tot 2027). Ook het bouw- en milieutoezicht is onderdeel van dit product, hier valt onder andere de bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD Utrecht) onder. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambitie:
Ambitie 4: Een klimaatneutrale en duurzame stad, die de gevolgen van klimaatveranderingen aan kan.
Pagina 34 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Milieu en klimaatadapatie Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
5.384
3.637
2.074
2.205
2.237
Baten
1.701
1.706
359
359
360
Saldo
3.683
1.931
1.715
1.846
1.877
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten in 2025 afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Sluitende Meerjarenbegroting Vanwege de toegekende Rijkssubsidie 2025 voor de gemeentelijke uitvoering van het Klimaatakkoord worden personeelslasten uit de Routekaart in 2025 incidenteel met € 250.000 verlaagd. Meerjarige subsidies vanuit Rijk en provincie In 2025 zal meer worden uitgegeven van de subsidie Nationaal Isolatieprogramma (€ 52.000). De omvang van de subsidie Klimaat en Energiebeleid neemt met € 39.000 af in 2025, en daarmee ook de lasten. De begrote lasten voor deze bestuursperiode toegekende middelen, nemen in 2025 af. Vooralsnog hebben we de middelen via overhevelingen voor deze periodes beschikbaar gehouden. Om deze reden is het verschil tussen 2024 en 2025 in afname van kosten fors (€ 567.000 voor subsidie verduurzaming voor ondernemers + € 572.000 subsidie klimaatadaptieve maatregelen + € 397.000 voor subsidie verduurzaming voor particulieren). Product Natuur en dier Dit product bestaat uit het Natuurkwartier, Milieu Educatie Centrum, BuitenWijs en Dierenwelzijn. Samen met inwoners en organisaties maken we inwoners bewust van het belang van de Nieuwegeinse natuur en dierenwelzijn onder andere via natuur en milieueducatie vanuit het Natuurkwartier en Milieu educatie centrum.
Met meer bewustwording waarderen inwoners hun fysieke leefomgeving meer en gaan daar bewuster mee om. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambitie: Ambitie 1: Een goede kwaliteit van de fysieke leefomgeving.
Pagina 35 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Natuur en dier Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
241
247
253
258
262
Baten
91
91
93
95
97
Saldo
150
156
160
163
165
De verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Ruimtelijk ontwikkeling wonen Dit product bestaat uit het programma Betere Buurten, stedenbouw, vergunningverlening in de fysieke leefomgeving, woonbeleid en starters-, verzilverleningen en het beleefbaar en zichtbaar maken van Nieuwegeins erfgoed. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities:
Ambitie 1: Een goede kwaliteit van de fysieke leefomgeving.
Ambitie 2: Een woningaanbod dat aansluit bij woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners, ook ouderen of mensen met een beperking.
Ambitie 3: Behoud en ontwikkeling van het erfgoed, waaronder de beschermde dorpsgezichten, het gebouwde erfgoed, het historisch landschap en de archeologie.
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Ruimtelijke ontwikkeling wonen Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
3.443
2.342
2.398
2.690
2.712
Baten
3.325
2.459
2.359
2.267
2.331
Saldo
118
-117
39
423
381
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat zowel de lasten als de baten in 2025 afnemen. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Sluitende Meerjarenbegroting Er was voorzien om diverse woonwetswijzigingen van het Rijk te vertalen naar gemeentelijk beleid. Door het uitblijven van dit Rijksbeleid wordt geen beroep gedaan op het hiervoor gereserveerde budget van € 75.000 en valt dit budget structureel vrij. Echter mocht dit Rijksbeleid toch worden opgesteld dan is het van belang om dit budget wederom beschikbaar te stellen om aan dit Rijksbeleid uitvoering te geven. Betere Buurten De kapitaallasten van het programma Betere Buurten nemen met € 55.000 af vanwege lagere interne rente.
Pagina 36 van 230
Programmabegroting 2025-2028
De begrote cofinanciering vanuit het Rijk voor de regiodeal in het kader van de Muntenbuurt is tot en met 2024 in de begroting opgenomen. De subsidie is te gebruiken tot en met 2025. Mochten de subsidie middelen niet volledig in 2024 worden opgemaakt zal het restant alsnog in de begroting 2025 worden opgenomen. Leges voor bouwprojecten (effect Wkb) Per 2024 is de Omgevingswet gaan gelden, inclusief de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Door de Wkb zullen de bouwtechnische toets- en toezichttaken stapsgewijs verplaatsen naar private kwaliteitsborgers, te beginnen bij bouwontwikkelingen met een laag risico (gevolgklasse 1). Die stapsgewijze invoering heeft effect op het werkaanbod, de daarmee samenhangende kosten en de 100% dekking door leges die we nastreven. Dat effect is medio 2023 geprognosticeerd in de begrotingscijfers voor 2024 e.v. maar op een later moment is besloten om de eerste Wkb-stap (veel) minder groot te maken dan aanvankelijk voorzien. Het moment en de omvang van de volgende Wkb-stappen zijn op dit moment nog onvoldoende duidelijk. Ondertussen houdt de hoge bouwconjunctuur aan wat resulteert in veel grotere bouwprojecten o.a. in City en Rijnhuizen. De leges voor 2025 en verder (en de toe te rekenen kosten) zullen dus zeer waarschijnlijk hoger uitvallen dan begroot. Dit monitoren we doorlopend.
De legesinkomsten zijn al decennia lang afhankelijk van de inkomsten uit de bouwtechnische omgevingsvergunningen voor grote bouwprojecten. In de Legesverordening 2024 is die afhankelijkheid verlaagd met het oog op de uiteindelijke impact van de Wkb wanneer deze wet stapsgewijs nadrukkelijker wordt ingevuld (en deze bouwtechnische leges voor een deel wegvallen). Met name de kostendekking van de ruimtelijke procedures is verhoogd. Die procedures vormen meestal de voorfase van diezelfde grote bouwprojecten. De kostendekking van die projecten verschuift dus naar voren in het totale proces. Meldingen De invoering van de Wkb introduceert een meldingsstelsel voor die bouwontwikkelingen waarbij de bouwtechnische toets- en toezichttaken verplaatsen naar private kwaliteitsborgers. Aan dat stelsel zijn meerdere (nieuwe) wettelijke taken gekoppeld voor het bevoegd gezag. Die taken mogen echter niet met leges gedekt worden. In de Kadernota 2024 is gemeld dat voor 2025 daarvoor een bedrag van € 160.000 wordt geraamd, waarvoor in eerste instantie dekkingsmogelijkheden gezocht worden in de reserve Omgevingswet.
Thema Economie Een gezonde economie is belangrijk voor de stad. Het brengt welvaart en werkgelegenheid. Wij geven ondernemers ruimte om te ondernemen zoals vermeld in de Omgevingsvisie. Dit betekent dat we werken vanuit een 'ja, mits'- houding met altijd aandacht voor de ambities van de stad uit onze Omgevingsvisie. Dat helpt hen en de werkgelegenheid in de stad. We verbinden ondernemers met elkaar. Ondernemers op bedrijventerreinen en winkelcentra dragen bij aan het realiseren van de ambities van het stadsbestuur. Als gemeente creëren we de randvoorwaarden zodat ondernemers hun klanten en medewerkers goed kunnen bedienen.
Ambitie 1: Nieuwegein is een bedrijvige stad in een sterke regio. Nieuwegein vormt onderdeel van een levendige regio. Er is sprake van een regionale woon, werk en recreatie markt. Om die reden richten wij ons op een stevige regionale samenwerking. Om zo een goede regionale verdeling van bedrijven en kantoren te realiseren, waarbij we overaanbod
Pagina 37 van 230
Programmabegroting 2025-2028
willen voorkomen en het juiste bedrijf op de juiste plaats te laten ondernemen. Met hierbij ook het bieden van de juiste gebieds- en gebouwkwaliteit. De groei van de werkgelegenheid in de regio is ook groei van de werkgelegenheid van Nieuwegein. Startende (creatieve) ondernemers zijn vaak innovatief en geven de stad energie. Weten wat er leeft en speelt onder onze ondernemers en ondernemersnetwerken; dat is belangrijk voor goed beleid. Op deze ambitie zijn besluiten genomen in het kader van het traject Sluitende Meerjarenbegroting, waardoor we een aantal activiteiten versoberen. Zo onderhouden wij via een versoberde uitvoering (o.a. Provadadeelname) goed contact met onze ondernemers. Als ondernemers, winkeliers of vastgoedeigenaren ruimtelijke initiatieven ontwikkelen, die bijdragen aan de vijf kritische succesfactoren van de Groei van de Stad, helpen wij met een ja, mits houding. Voor de winkelcentra vertaalt dat zich, onder meer, in duurzaamheid, veilig laden & lossen en verdere verbetering van de fietsbereikbaarheid en fietsenstalling. Voor de bedrijventerreinen in duurzaam en intensief ruimtegebruik. Met de groei van onze stad is het belangrijk dat we een passend en gevarieerd winkelaanbod hebben dat aansluit op de klantvraag. De ontwikkeling van City is hierbij een belangrijk aandachtspunt in. Winkelcentra zijn het sociale hart van de wijk.
De toekomstwaarde van onze winkelcentra behouden is daarom belangrijk. We houden een vinger aan de pols op de ontwikkelingen in onze winkelcentra. We blijven samenwerken met de partners vanuit het binnenstadsmanagement (Wereldhave, De Kom, de Bibliotheek, Stichting Markten en de gemeente) om vanuit een klantgerichte benadering de binnenstad levendig en aantrekkelijk te houden en de verblijfstijd van de bestaande bezoekers te verlengen en nieuwe bezoekers aan te trekken. We versoberen onze inzet in het binnenstadsmanagement. We blijven meedenken over hoe we de binnenstad levendig en aantrekkelijk houden, maar zullen een kleinere financiële bijdrage leveren aan de stichting binnenstadsmanagement. Er wordt invulling gegeven aan de acties en uitgangspunten van het Omgevingsprogramma Horeca. Zo houden we vraag en aanbod met elkaar in lijn en bevorderen we de aandacht voor gezondheid en duurzaamheid in de horeca. Doelstelling(en): 1.
Nieuwegein heeft een gezond ondernemersklimaat.
2. 3.
Ondernemers ondernemen niet alleen voor zichzelf, maar ook voor een welvarend Nieuwegein en Utrecht10 regio. We kennen onze ondernemers en hun behoeften.
4.
We hebben een gevarieerd winkelaanbod dat aansluit op de klantvraag.
Activiteiten 2025 D1-A1
Gezamenlijk met onze partners in de Stichting Binnenstadsmanagement organiseren wij op maat gesneden campagnes en evenementen in City.
D1-A2
Nieuwe initiatieven en herontwikkelingen van ondernemers die bijdragen aan de groei van de stad benaderen wij met een "ja mits"- houding.
D1-A3
De tijdelijke situatie voor start-ups in de Zeepfabriek is succesvol gebleken. Wij zetten in op het behouden van deze start up plekken voor de definitieve situatie van de Zeepfabriek.
D2-A1
Wij gaan de interactie met ondernemers verder vergroten. Bewust kiezen wij voor het experimenteren met diverse media technieken zoals LinkedIn groepen, nieuwsbrieven e.d.
Pagina 38 van 230
Programmabegroting 2025-2028
D3-A3
Wij bezoeken bedrijven, houden thema bijeenkomsten, spreken branchegroeperingen en zijn via het ondernemersloket bereikbaar voor allerhande ondernemersvragen en ondersteuning.
D4-A1
Wij bezoeken de winkelcentra en blijven in gesprek met de grotere vastgoedeigenaren om een vinger aan de pols te houden op de ontwikkelingen en (bij) te sturen.
Prestatie-indicatoren Type Amb.
Nr.
Omschrijving
K
1
1
Aantal arbeidsplaatsen (1)
K
1
2
Bedrijfsvestigingen in Nieuwegein
K
1
3
Arbeidsplaatsen in U10-regio (2)
P
1
4
Aantal nieuwe bedrijven op Het Klooster
K
1
5
Aantal toeristenovernachtingen
Realisatie 2023
Streef waarde 2024
Streef waarde 2025
50.800
51.000
52.000
7.523
7.000
7.600
639.000
650.000
675.000
4
3
2
33.184
33.200
33.245
1. We verwachten weinig groei aan arbeidsplaatsen in Nieuwegein. Wel in de regio. 2. U10 bestaat uit 16 gemeenten.
Effectindicatoren Type
Nr.
Omschrijving
E
1
Tevredenheid ondernemers over ondernemersklimaat (1)
E
2
Tevredenheid over het winkelaanbod (1)
E
3
Ontwikkeling aantal bezoekers Cityplaza (2)
Realisatie 2023
Streefwaarde Streefwaarde 2024 2025
3,4
3,7
3,7
4,0
4,0
4,0
101%
+ 0%
104%
1. Gemeten op schaal van 1 (laag) tot 5 (hoog). 2. Aantal bezoekers zit op maximaal haalbare.
Financiële toelichting Product Economisch beleid Het product Economisch beleid bestaat uit toekomstbestendige bedrijfsterreinen, binnenstadsmanagement, onze bijdrage aan de regionale samenwerking Economic Board Utrecht (EBU) en andere onderdelen voor de uitvoering van de economische visie Nieuwegein. De activiteiten die vanuit de budgetten in dit onderdeel betaald worden, dragen in dit thema met name bij aan de volgende ambities:
Ambitie 1: Nieuwegein is een bedrijvige stad in een sterke regio.
Pagina 39 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Economisch beleid Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
495
236
242
248
255
Baten
13
14
14
14
15
Saldo
482
222
228
234
241
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten in 2025 afnemen. In het collegeprogramma zijn incidentele middelen voorzien voor een onderzoek naar de mogelijkheden voor start-ups. Bij de jaarrekening 2023 zijn deze middelen overgeheveld naar 2024. Deze middelen zijn niet langer beschikbaar vanaf 2025. Sluitende Meerjarenbegroting Door versobering in de uitvoering van onze bedrijfscontacten en binnenstadsmanagement wordt structureel € 80.000 bespaard.
Wat mag het kosten?
Thema
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Wonen
25.848
44.160
35.517
51.498
32.648
28.890
289
495
236
242
248
255
Totaal lasten
26.137
44.655
35.753
51.740
32.896
29.145
Wonen
26.084
40.285
33.553
49.595
30.125
26.367
21
13
14
14
14
15
26.105
40.298
33.567
49.609
30.139
26.382
32
4.357
2.186
2.131
2.757
2.763
2.262
2.757
75
75
75
75
686
9.222
237
8
8
8
1.608
-2.108
2.024
2.199
2.824
2.831
Economie
Economie Totaal baten Saldo van lasten en baten Storting in reserves Onttrekking aan reserves Totaal van het programma
Op dit programma worden de volgende reservemutaties geraamd:
In 2025 wordt vanuit de inkomsten vanuit het pauzelandschap Galecopperzoom een bedrag van € 75.000 gestort in de reserve bijdrage Merwedelijn en ontwikkeling Groot Merwede.
In 2025 wordt een bedrag van € 70.000 onttrokken aan de reserve ISV voor uitvoering van het beleid met betrekking tot verkamering.
In 2025 wordt een bedrag van € 160.000 onttrokken aan de reserve Omgevingswet voor uitvoering van (nieuwe) wettelijke taken, die niet uit legesinkomsten gedekt kunnen worden.
Er wordt € 7.000 onttrokken aan de reserve startersleningen voor de kosten van deze leningen.
Pagina 40 van 230
Programmabegroting 2025-2028
2.3 Leefomgeving en Veiligheid Wat is de bedoeling van dit programma? Leefomgeving De openbare ruimte is onze woon-, werk- en leefomgeving en daarmee van groot belang voor inwoners, ondernemers en bezoekers van Nieuwegein. Wij streven ernaar de openbare ruimte toegankelijk en aantrekkelijk te maken en te houden voor huidige en toekomstige generaties – jong en oud – als omgeving om in te wonen, recreëren en werken. We behouden en versterken de kwaliteit van de openbare ruimte en stellen de gebruiker en of functie centraal. We doen dat samen met inwoners, gebruikers, partners. Veiligheid Nieuwegein is een gevarieerde en veilige stad, waar de huidige en volgende generaties graag zijn. Samen met inwoners, ondernemers en partners vergroten we de bewustwording en de weerbaarheid en versterken we de veiligheid.
Relatie met andere programma's ‘Leefomgeving’ heeft een belangrijke relatie met het programma ‘Wonen en Economie’ waar het gaat om de thema's Betere Buurten, (betaald) parkeren, spelen, Omgevingswet, Actieplan geluid, afval, duurzaamheid. En met het programma ‘Vrije tijd’ als het gaat om spelen en sport en bewegen. Verder willen we ook de aandacht voor het omgaan met hemel- en afvalwater onder ontwikkelaars en inwoners vergroten. Hiervoor gebruiken we de instrumenten geschreven op de omgevingsprogramma’s ‘Duurzaam Bouwen: Woningbouw 2022‘ en ‘Klimaatadaptatie 2023-2026: Samen klaar voor klimaatverandering’. Op deze wijze dragen wij zorg voor goede en voldoende voorzieningen op het gebied van riolering en waterhuishouding, die goed te beheren zijn. Aanpak Leefbaarheid en Veiligheid We werken vanuit het programma Leefomgeving en Veiligheid aan de aanpak voor de opgaven in de Centrale As (oostelijk Batau en de wijken Zuilenstein, Jutphaas-Wijkersloot, Merwestein en Fokkesteeg), in het kader van de aanpak Leefbaarheid en Veiligheid binnen het programma Versterking Eigen kracht. Vanuit deze aanpak bieden we langjarige inzet om zo de leefbaarheid en veiligheid in de buurten te verbeteren, het perspectief voor de jeugd te verbeteren en voor onze inwoners bestaanszekerheid te vergroten.
Dit doen we als gemeente niet alleen, maar we werken hier vanuit een samenwerkingsalliantie met verschillende organisaties in de stad. Domeinoverstijgende veiligheidsthema's Veiligheidsthema’s zijn vaak domein overstijgend. Overlast en criminaliteit zijn onder andere zichtbaar in de buitenruimte en raken daarom aan de programmaonderdelen van het Programma Wonen en Economie. Hierbij zijn de Omgevingswet, aansluiting bij de omgevingsprogramma's en een gezond ondernemersklimaat belangrijke elementen. In het bijzonder werken we in het kader van het project toekomstbestendige bedrijventerreinen ook aan het weerbaar houden van het bedrijventerrein Plettenburg-De Wiers. Digitale criminaliteit wordt steeds meer een onderdeel van het dagelijks leven. Denk bijvoorbeeld aan ransomware-aanvallen, waarbij gegevens worden versleuteld en alleen tegen betaling weer beschikbaar worden gesteld of aan phishing waarbij criminelen proberen je bankgegevens en identiteit te stelen. Het is daarom belangrijk dat inwoners en ondernemers zich bewust zijn van
Pagina 41 van 230
Programmabegroting 2025-2028
deze risico’s en zich hiertegen kunnen beschermen. Naast het verhogen van het bewustzijn en de weerbaarheid van inwoners en ondernemers op het gebied van digitale veiligheid, zullen ook medewerkers van de gemeente Nieuwegein voldoende basisvaardigheden nodig hebben om digitaal veilig te werken. Dit speerpunt is reeds onderdeel van het programma ‘Samenwerken aan ICT’ van de afdeling Support, dat zich richt op het waarborgen van interne digitale veiligheid. Een bijzonder aandachtspunt is de relatie met het Programma Versterking Eigen kracht, ondersteuning en bescherming waar met name op de thema's huiselijk geweld/kindermishandeling, complexe multiprobleemgezinnen en preventie van jeugdcriminaliteit raakvlakken zijn met het sociaal domein. Vroegtijdig signaleren en inzetten van interventies kan helpen om te voorkomen dat casussen in het sociaal domein escaleren naar het veiligheidsdomein. Daarnaast is er ook een relatie tussen het thema gezondheid en veiligheid met betrekking tot preventie drugsgebruik. Naast de nadelige gezondheidseffecten van drugsgebruik, draagt de drugsgebruiker ook bij aan het in stand houden van criminaliteit. Belangrijke speerpunten zijn het voorkomen dat Nieuwegeinse jeugd drugs gaat gebruiken en/of in de drugscriminaliteit belandt.
Wat doen we samen? Leefomgeving U10 Via de U10-bestuurstafel Duurzame Mobiliteit werken we aan de uitvoering van de doelen uit de ‘Mobiliteitsvisie grootstedelijk Utrecht’: • Kiezen voor het verantwoord accommoderen van de mobiliteitsgroei. • Kiezen voor de meest geschikte vervoerwijze per gebied. • Kiezen voor kwaliteit voor de fietser. • Kiezen voor kwaliteit voor de OV-reiziger. • Kiezen voor een gezamenlijke aanpak van leefbaarheid en bereikbaarheid bij de rijkswegen. projecten als Ring Utrecht, noordelijke Randweg Utrecht (NRU) en aanpak A27. Daarnaast wordt ook de regionale inzet richting het Rijk veelal via de U10 verricht. Coöperatie ParkeerService Onze gemeente is één van de 13 leden van de Coöperatie ParkeerService. ParkeerService verzorgt in onze stad een groot deel van de operationele zaken met betrekking tot het betaald parkeren. De omvang van dit dienstenpakket wordt ieder jaar vastgelegd in een Uitvoeringsovereenkomst. Dit betreft zowel afspraken over de werkzaamheden als de bijbehorende kosten. Afval en grondstoffen We werken samen met RMN en de andere RMN-gemeenten aan het verbeteren van de inzameling van afval en grondstoffen en aan een toekomstbestendige organisatie. Ook werken we samen met de AVU (Afvalverwijdering Utrecht). Dit is een gemeenschappelijke regeling die de contracten regelt voor het verwerken van afval en grondstoffen.
Riolering en water Het (afval)watersysteem houdt niet op aan de gemeentegrenzen en daarom werken we regionaal samen in het Netwerk Water & Klimaat. De partijen van het netwerk zijn het waterschap Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden, 14 gemeenten, de provincie en de Veiligheidsregio. Belangrijke thema’s zijn de opgave als gevolg van de klimaatverandering, duurzaamheid en kostenbesparing.
Pagina 42 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Veiligheid Het waarborgen en vergroten van de veiligheid binnen Nieuwegein, kan niet zonder samenwerking met lokale, regionale en landelijke partners. Een voorbeeld van een lokale integrale aanpak is de Aanpak Nypels. Vanuit de uitgangspunten 'Anders doen op het Nypelsplantsoen' en 'dat doen wat nodig is' zetten we samen met onder andere Woonin, politie, stichting JoU, WIL en Geynwijs in op leefbaarheids- en veiligheidsvraagstukken rond het Nypelsplantsoen. Een ander voorbeeld van de lokale integrale aanpak is het bondgenotennetwerk van Nieuwegein. Het bondgenotennetwerk is in 2024 gezamenlijk met de politie opgericht met als doel het opbouwen van relaties met sleutelfiguren in de stad. De sleutelfiguren zijn geen professionals, maar inwoners die actief zijn en een achterban hebben bij bijvoorbeeld een stichting of sportclub. Tijdens de bijeenkomsten met de bondgenoten willen we, met de focus op de openbare orde en veiligheid, ophalen wat het sentiment is en wat er speelt in de wijken van Nieuwegein op het gebied van o.a. radicalisering, polarisatie en overlast. Ook fungeren onze bondgenoten als klankbord op het moment dat er sprake is van landelijke, regionale of lokale ontwikkelingen die mogelijk de openbare orde in Nieuwegein kunnen verstoren. Maar, problematiek op het gebied van de openbare orde en veiligheid stopt vaak niet bij de gemeentegrenzen.
We zetten daarom in op goede samenwerking met onze buurgemeenten en regionale/landelijke partners zoals Bureau RVS, het RIEC en het Zorg- en Veiligheidshuis Regio Utrecht. In het kader van het programma Leefbaarheid en Veiligheid en Preventie met Gezag wordt er samengewerkt met andere manifestgemeenten en in Midden-Nederland specifiek intensiever met Utrecht, Almere en Lelystad. Vanuit het Rijk is het ministerie van Justitie en Veiligheid betrokken bij Preventie met Gezag en het ministerie van Binnenlandse Zaken bij de aanpak Leefbaarheid en Veiligheid. Ook is de gemeente Nieuwegein één van de deelnemers in de gemeenschappelijke regelingen van de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Utrecht en de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). De RUD voert milieutaken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. De VRU geeft uitvoering aan een adequate risico-/ crisisbeheersings- en brandweerorganisatie en draagt daarmee bij aan een veilige leefomgeving in Nieuwegein.
Thema Leefomgeving Onder dit thema valt het onderhoud en verbetering van de openbare ruimte. We hanteren hierbij de onderstaande verdeling in ambitiegebieden.
Riolering en waterhuishouding (Blauw)
Openbaar groen, spelen en dierenwelzijn (Groen)
Mobiliteit, wegen, kunstwerken (Grijs)
Afval en grondstoffen (Wit)
Parkeren
In de paragraaf kapitaalgoederen kunt u meer informatie lezen over de beheerplannen en het assetmanagement met als basis de in 2023 door de raad vastgestelde Nota kapitaalgoederen Openbare Ruimte 2024-2027.
Pagina 43 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Ambitie 1: Nieuwegein heeft een goede waterhuishouding. De gemeente Nieuwegein heeft drie zorgplichten: het inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater, het inzamelen en verwerken van afstromend hemelwater en het voorkomen van belemmering in een gebied door overtollig grondwater waardoor inwoners minder hinder of overlast hebben. Om aan deze plichten te voldoen voeren wij de acties uit die zijn beschreven in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2024-2027. Wij werken aan een watersysteem met voldoende capaciteit met aandacht voor de waterkwaliteit. Wij gebruiken het meerjarenplan waterkwaliteit als leidraad. Er zijn diverse reparaties aan de riolering benodigd. Er worden aanpassingen gedaan op basis van hydraulische berekeningen en inspecties. Daarnaast is een aantal installaties toe aan renovatie. Doelstelling(en): 1.
Nieuwegein heeft voldoende kwalitatief water.
2.
De riolering is goed onderhouden.
3.
De waterhuishouding is toegerust op de huidige en toekomstige situatie.
Activiteiten 2025 D1-A1
Wij vragen bij onze inwoners aandacht voor het goed gebruik van de riolering middels diverse communicatiemiddelen.
D1-A2
We voeren baggerwerkzaamheden op meerdere locaties uit, circa 5 km watergangen, conform het baggerplan 2024-2027.
D2-A1
We voeren werkzaamheden uit om het oorspronkelijk functioneren ten aanzien van waterdichtheid, stabiliteit en afstroming van de riolen te herstellen.
D3-A1
We passen, zowel bij het reguliere onderhoudsprogramma als nieuwe projecten, klimaat adaptieve maatregelen toe.
Ambitie 2: Een stad die kwalitatief goede en voldoende voorzieningen en groen biedt om te kunnen recreëren, ondernemen en te verplaatsen of verblijven. Gemeente Nieuwegein is een groene natuurvriendelijke gemeente, wil dit blijven en verder uitbouwen. Nieuwegein is trots op haar bomen, groen en natuur. In een tijd waarin vele functies om ruimte vragen, is het de uitdaging om groen te behouden en waar mogelijk te versterken, met name in relatie tot toekomstige woningbouw en andere ontwikkelingen zoals de energietransitie. Bomen en groen vervullen belangrijke functies als het gaat om een gezonde leefomgeving. Ze dragen onder andere bij aan:
gezondheid van mens en dier;
verbeteren van lichamelijke en geestelijke gezondheid;
voedselvoorziening;
luchtzuivering;
verkoeling;
waterhuishouding;
herkenbaarheid;
biodiversiteit;
ruimte voor recreatie;
waarde van onroerend goed.
Pagina 44 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Om te zorgen voor een gezondere en robuuste leefomgeving hebben we het omgevingsprogramma 'Natuur in de Stad’ (2024-016) opgesteld. Met daarin 5 leidende pijlers:
verbinden
verbeteren
vergroten
beschermen
betrekken
(buiten)Spelen Het doel is om inwoners uit te dagen om buiten te spelen en te bewegen. Buiten spelen en bewegen draagt bij aan een gezonde leefstijl. Spelen en bewegen in de openbare ruimte geeft ook kans op ontmoeting en ontmoeting heeft weer een sociale (veiligheids-) functie. Het doel bereiken we door te streven naar voldoende, conform de Speelvisie Nieuwegein 20192029, aantrekkelijke en uitdagende voorzieningen en aanleidingen voor jong en oud om naar buiten te gaan. In 2025 worden de (onderhouds)werkzaamheden volgens “Beheerplan spelen en bewegen Gemeente Nieuwegein 2024-2027" uitgevoerd. Doelstelling(en): 1.
Het openbare groen is adequaat onderhouden.
2.
We vergroten het aandeel groen in de stad.
3.
In toenemende mate is ons groen verbonden, inheems en robuust.
4.
Betrokken inwoners die zich mede-eigenaar voelen van ons groen.
5.
Er zijn voldoende en goed onderhouden mogelijkheden om te spelen voor iedere leeftijdscategorie.
Activiteiten 2025 D1-A1
We voeren beheer en onderhoud conform het beheerplan openbaar groen 2024-2027.
D1-A2
We herzien de Bomenverordening uit 2012 . Als gevolg van de opname van Bomen (voorheen boombeschermingsplan en boom afwegingskader) in het omgevingsprogramma Natuur in de stad.
D2-A1
Wij voeren maatregelen conform de planning van het omgevingsprogramma Natuur in de stad.
D3-A1
We vormen drie bospercelen om naar biodiversere bospercelen naar aanleiding van de boomveiligheidscontrole.
D4-A1
Wij laten zien (safari's), stimuleren en informeren (zelfbeheer een bewonersinitiatieven) om betrokkenheid van inwoners te vergroten.
D5-A1
We voeren de buurtaanpak spelen door conform het beheerplan 2024-2027.
Ambitie 3: We zorgen voor minder druk op de bereikbaarheid, het verkeer in Nieuwegein verloopt veilig, vlot en comfortabel. Mobiliteit De Mobiliteitsvisie Nieuwegein 2030 (2021-067) is, samen met het bijbehorende Mobiliteitsprogramma Nieuwegein 2030 (2021-386), de gidslijn voor de uitvoer van mobiliteitsprojecten in de komende jaren. Het programma bevat een uitgebreid pakket aan maatregelen om de mobiliteit en bereikbaarheid van Nieuwegein de komende jaren te verbeteren. We willen dat zo veel mogelijk mensen gebruik maken van andere vervoersvormen dan de auto. In
Pagina 45 van 230
Programmabegroting 2025-2028
onze ambities houden we rekening met de mobiliteitsbehoefte van de bewoners. In 2025 gaan we verder met onder andere de realisatie van fietsstraten en de inrichting van schoolzones. Verder werken we aan de goede bereikbaarheid van het stadscentrum rekening houdend met de regionale functie van de binnenstad, bezoekers en (nieuwe) bewoners. Het stadscentrum is met verschillende vervoersvormen snel, comfortabel en veilig te bereiken vanuit alle wijken en de regio. We stimuleren daarbij het gebruik van de fiets. Wegen Het doel van het wegennet is om het verkeer veilig, vlot en comfortabel te laten doorstromen. De focus bij wegen is drieledig. Allereerst is er de voorbereiding en de uitvoering van een aantal, voor een deel al lopende, (grootschalige) asfaltwerkzaamheden die gebaseerd zijn op het beheerplan wegen. Daarnaast continueren we de buurtgerichte aanpak van de elementenverhardingen. Dit houdt in dat we ook in 2025 het groot onderhoud aan de elementenverhardingen samenvoegen tot één groot totaalproject waarin we een aantal buurten aanpakken. Samen met team Groen en Klimaatadaptatie continueren we ook het verkleinen van het verhardingsareaal door op een aantal plaatsen verharding om te vormen naar groen. In 2025 worden de (onderhouds)werkzaamheden volgens “Beheerplan wegen 2024-2027" uitgevoerd.
Kunstwerken Civiele kunstwerken zorgen voor een goede doorstroom van verkeer over land of water. Iedereen die door Nieuwegein "reist", of het nu gaat om wandelen, met de fiets, de auto of de boot, maakt gebruik van de civiele kunstwerken in Nieuwegein, zowel voor economische als recreatieve doeleinden. Onderhoud heeft als doel om de civiele kunstwerken in optimale conditie te houden. Het betreft het uitvoeren van werkzaamheden om de civiele kunstwerken in degelijke staat te brengen zodat ze voldoen aan de gestelde eisen. We voeren de werkzaamheden uit conform het beheerplan civiele kunstwerken 2024-2027. Openbare verlichting Het doel van de openbare verlichting is om optimaal bij te dragen aan de verkeersveiligheid, sociale veiligheid en de leefbaarheid van de openbare ruimte. Vanaf 1 januari 2025 is de gemeente Nieuwegein eigenaar (juridisch en economisch) van het volledige areaal en zelf verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de verlichting. Op deze manier krijgt de gemeente meer grip op de openbare verlichting en daarnaast willen we inzetten op verduurzaming om het energieverbruik zo te verlagen. Vanaf 2025 worden de ca. 2.000 armaturen die nog niet zijn verled, binnen twee jaar vervangen voor een LED-armatuur.
Daarna worden armaturen en masten vervangen bij einde levensduur, waarbij alle armaturen standaard het dimprofiel 3A krijgen, conform de Beslisnotitie Exploitatie Openbare Verlichting 2025-2027 (2024-183). Doelstelling(en): 1.
Nieuwegein is goed bereikbaar.
2.
In Nieuwegein staan naar behoefte elektrische laadpalen.
Pagina 46 van 230
Programmabegroting 2025-2028
3. 4.
Groei aandeel andere vervoersvormen is groter dan groei aandeel auto. Onder andere doordat we goede faciliteiten hebben voor fietsers en openbaar vervoer. Het onderhoud van de openbare verlichting is goed geregeld.
Activiteiten 2025 D1-A1
We voeren acties uit het Mobiliteitsprogramma Nieuwegein uit.
D1-A2
Om zicht te krijgen op de mobiliteitsontwikkeling in Nieuwegein blijven we monitoren door onder andere parkeeronderzoeken en fietsgebruik.
D1-A3
We starten de totale reconstructie van het kruispunt Plettenburgerbaan / Martinbaan-Perkinsbaan inclusief de verkeersregelinstallatie
D2-A1
We werken bij het bepalen van de behoefte aan elektrische laadpalen volgens het vastgestelde handelingskader.
D3-A1
We starten met het aanleggen van vrij liggende fietspaden vanwege de ontwikkelingen op en rond de Buizerdlaan.
D3-A2
In samenspraak met de nieuwe concessiehouder (vanaf december 2025) gaan wij het OV verder optimaliseren.
D4-A1
Het onderhoud van de openbare verlichting wordt uitgevoerd conform de Beslisnotitie Exploitatie Openbare Verlichting 2025-2027 (2024-183).
Ambitie 4: Afval: zo min mogelijk en zo verantwoord mogelijk. Het grondstof inzamelplan 2021-2024 (welke, zoals eerder aangegeven, doorloopt tot 2026) heeft de ambitie de hoeveelheid in te zamelen (rest)afval te verlagen en de kwaliteit van de ingezamelde huishoudelijke afvalstromen te verhogen en daarmee de recycling te verbeteren. Het programma 2021-2024 wil de afvalstromen beter scheiden om te voorkomen dat waardevolle grondstoffen worden verbrand. We willen inwoners helpen om het afval goed te scheiden, en zo een bijdrage te leveren aan een circulaire economie. Dat doen we door inwoners te faciliteren en te stimuleren om hun afval te minderen, afval beter te scheiden en hierdoor het restafval te verminderen. Hierbij zetten we vooral in op het scheiden van GFT van restafval. Op deze wijze worden inwoners actief betrokken bij een nettere inrichting van de openbare ruimte op het gebied van afval, alsook het (duurzame) beheer daarvan. Doelstelling(en): 1.
We verlagen de hoeveelheid (rest)afval en stimuleren hergebruik.
2.
We verhogen de kwaliteit van de ingezamelde huishoudelijke stromen.
Activiteiten 2025 D1-A1
We zetten in op gedragsverandering om afvalscheiding te verbeteren.
D2-A1
In 2025 en 2026 ronden wij de acties af van het grondstof inzamelplan 2021-2024.
Ambitie 5: Parkeren; voldoende mogelijkheden met oog voor verschuiven van de auto naar andere mobiliteitsoplossingen. De parkeerexploitatie is het financiële instrument waarin de (geprognosticeerde) kosten en opbrengsten uit het garageparkeren, het straatparkeren en het fietsparkeren zijn opgenomen. Zie daarvoor ook de paragraaf parkeren.
Pagina 47 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Betaald parkeren is hoofdzakelijk verbonden met een bezoek aan de binnenstad en het ziekenhuis. Daartoe is ook in de schil van de binnenstad parkeerregulering van kracht, om parkeeroverlast te voorkomen. Voor de schilranden die direct grenzen aan de binnenstad wordt onderzocht in welke mate bijstelling van parkeerregulering past bij de ontwikkelingen. Bezoekers die met de auto komen worden slim en efficiënt naar de parkeergarages geleid. Ook fietsers/scooters faciliteren we op de hoofdroutes met stallingsinformatie. In verschillende parkeervoorzieningen bieden we services zoals oplaadmogelijkheden en deelvervoer. De geplande afname van de parkeercapaciteit op straat in City wordt steeds meer zichtbaar. Daarbij houden we vraag en aanbod in balans door diverse aanpassingen in de configuratie van onze parkeerzones. Tegelijkertijd blijven we het parkeren in de parkeergarages en in de fietsenstallingen stimuleren ten opzichte van het parkeren op straat. Aanpassingen in ons mobiliteit- en parkeerbeleid, maar ook dat van de stad Utrecht, hebben een effect op de parkeerdruk. Daarom starten wij een onderzoek naar deze effecten en de kaders voor de uitbreiding van parkeerregulering in de gehele stad. Daarbij betrekken wij ook de belanghebbenden.
Voor wat betreft de fiets wordt er verder gewerkt aan de uitbreiding van de nieuwe (tijdelijke) stallingsvoorzieningen in de binnenstad, inclusief de vindbaarheid en de benutting daarvan. Dit koppelen wij aan het hoofdfietsnetwerk uit het (herijkte) mobiliteitsbeleid inclusief de logische locaties waar van dit netwerk naar andere modaliteiten kan worden overgestapt en vice versa. Doelstelling(en): 1.
We bewaken de balans in de parkeerdruk.
2.
Iedereen parkeert op een passende plek en weet eenvoudig de parkeerlocaties te vinden.
3.
De parkeerexploitatie laat een stabiel beeld zien.
Activiteiten 2025 D1-A1
Wij kijken integraal naar de benodigde aanbod/vraag voor parkeren.
D2-A1
Bezoekers die met de auto komen worden slim en efficiënt naar de parkeergarages geleid.
D3-A1
Wij onderzoeken in welke mate de parkeerexploitatie moet worden bijgesteld. Dit doen wij integraal, op basis van het mobiliteits- en parkeerbeleid voor de hele stad en alle bijbehorende modaliteiten.
Prestatie-indicatoren Type Amb. Nr. Omschrijving P
2
1
P
2
2
K
5
1
Pagina 48 van 230
Percentage afwikkeling van meldingen openbare ruimte binnen 14 dagen/aangegeven normtijd Percentage vervolgmeldingen Gemiddelde verblijfsduur van een bezoeker in een parkeergarage uitgedrukt in minuten (1).
Realisatie 2023
Streef waarde 2024
Streef waarde 2025
67%
>70%
67%
0,07%
<5%
<5%
75
76
75
Programmabegroting 2025-2028
P
5
2
Betalingsbereidheid straatparkeren.
P
5
3
Benchmark regionale parkeertarieven (2)
99%
99%
99%
Uurtarief in Nieuwegein is Uurtarief in Uurtarief in € 2,80 en ligt € Nieuwegein ligt Nieuwegein ligt 0,16/uur maximaal 10% maximaal 10% (106%) boven hoger dan het hoger dan het het gemiddelde gemiddelde gemiddelde reguliere reguliere reguliere uurtarief in uurtarief in uurtarief in parkeergarages parkeergarages parkeergarages in de regio (€ in de regio in de regio 2,64/uur)
1. De gemiddelde verblijfsduur is het aantal minuten dat een kortparkeerder gemiddeld met zijn of haar voertuig in een openbare parkeergarage aanwezig is. Niet onderzocht in 2022 (score is uit 2019). 2. De afwijking van het standaard uurtarief in de parkeergarages in de binnenstad van Nieuwegein ten opzichte van het reguliere uurtarief in de parkeergarages in de regio.
Effectindicatoren Realisatie 2023
Streefwaarde Streefwaarde 2024 2025
Type
Nr.
Omschrijving
E
1
Tevredenheid bewoners met de openbare ruimte inzake voorzieningen (1)
3,5
3,9
3,5
E
2
Tevredenheid bewoners met de openbare ruimte inzake onderhoud voorzieningen (1)
3,3
3,6
3,3
E
3
De mate waarin bewoners een actieve bijdrage leveren aan de inrichting van de openbare ruimte
28%
35%
28%
13,4%
2%
3%
-
175 kg
175 kg
-
57%
57%
E
4
Groeipercentage gebruik Openbaar Vervoer
E
5
Hoeveelheid restafval per persoon
E
6
Scheidingspercentage afval
1. Gemeten op een schaal van 1 (zeer ontevreden) tot 5 (zeer tevreden).
Financiële toelichting Product Begraafplaatsen Binnen het product Begraafplaatsen zijn budgetten opgenomen voor kosten die betrekking hebben op Begraafkosten. De baten hebben betrekking op de begraafrechten (verordening Lijkbezorgingsrechten). Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Begraafplaatsen Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
107
79
80
83
84
Baten
474
489
502
528
545
Saldo
-367
-409
-422
-445
-461
Pagina 49 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten afnemen en de baten in 2025 toenemen. In 2024 is er sprake van hogere kosten voor het ruimen van graven. Voor 2025 gaan we er vooralsnog vanuit dat het reguliere budget voldoende is. Van graven waarvan de grafrusttermijn afloopt, kunnen nabestaanden tot eind september 2024 aangeven of ze willen overgaan tot ruimen of verlengen. De baten nemen toe door indexatie. Op dit product zijn alleen de directe kosten zichtbaar. De lasten die worden toegerekend vanuit andere producten staan toegelicht in de paragraaf Lokale heffingen. De lasten zijn lager door lagere kapitaallasten. De baten stijgen door indexering van de inkomsten. Product Civieltechnische werken Binnen het product Civieltechnische werken zijn budgetten opgenomen voor onder andere het beheer van Civiele kunstwerken (onderhoudskosten) conform het vastgestelde beheerplan 20242027. Daarnaast is bij dit product ook het budget voor onderhoud openbare roltrappen/liften en walstroombeheer (tijdelijke energievoorziening binnenvaartschepen bij aanmeren) opgenomen. Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Civieltechnische werken Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
1.471
1.438
1.624
1.741
1.751
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
1.471
1.438
1.624
1.741
1.751
Ten opzichte van de begroting 2024 is te zien dat de lasten afnemen 2025. Het verschil tussen deze jaren hangt hoofdzakelijk samen met de volgende onderdelen: Walstroombeheer (lagere lasten € 25.000) In bestuursrapportage 2024 is aanvullend budget toegekend in verband met extra uitgaven voor het ombouwen van walstroomkasten, hierdoor zijn de lasten vanaf 2025 lager. De overige verschillen op dit product zijn kleiner dan € 25.000 en worden verder niet toegelicht. Product Huisvuil Binnen het product Huisvuil zijn budgetten opgenomen voor het verzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Deze activiteiten zijn ondergebracht in de Gemeenschappelijke Regeling RMN/AVU. Het Grondstoffen inzamelplan Nieuwegein 2021-2024 (dat met 2 jaar is verlengd) is het kader waarbinnen het afvalbeleid wordt gevoerd. Deze kosten vormen, samen met enkele toerekeningen uit andere producten en programma's, de basis voor de berekening van de tarieven afvalstoffenheffing.
Pagina 50 van 230
Programmabegroting 2025-2028
Hieronder vindt u de meerjarige ontwikkelingen ten opzichte van 2024 Product
Huisvuil Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
9.175
9.183
9.493
9.781
10.009
Baten
9.895
11.517
11.916
12.266
12.556
Saldo