2023-377 Verslag raadsvergadering 2 november 2023

Fractie D66, de heer Verhoeve: Dank u wel, voorzitter. Met deze begroting die we vanavond bespreken, kijken we vooruit en keek D66 de afgelopen Avond voor de Stad ook terug. Terug naar afspraken die we in deze zaal eerder hebben gemaakt, bijvoorbeeld over de toegankelijkheid van tramhalte Merwestein en de artillerieloods op Vreeswijk. En over dat laatste is ons toen een brief beloofd en die hebben we deze week ook gekregen en als D66 kan ik wel zeggen dat wij het fijn vinden dat we dus daar nu ook een streep onder kunnen zetten, zodat we die artillerieloods ook echt gaan aanpakken. Onze dank daarvoor. Maar dan terug naar die toegankelijkheid van Merwestein, van de tramhalte van Merwestein, want het vorige college heeft de motie over de toegankelijkheid verbonden aan een grotere gebiedsontwikkeling wat vervolgens genoemd is ‘de Knoop’ en in de Avond voor de Stad afgelopen week werd gesproken over een jaartal van 2027 waarin het aan de orde zou komen. Dat hebben wij als D66 wel even moeten laten bezinken, want even terug naar 2018, toen wij met elkaar die motie unaniem hebben aangenomen, daar hadden we het echt over de toegankelijkheid van Merwestein en dat daar vervolgens een hele gebiedsontwikkeling aan vast is gekomen, merken we dat dat nu eigenlijk belemmerend is geweest in de uitvoering van die motie.

Als we dat nu naar 2027 gaan tillen, dan zitten we in die ravijnjaren waar we het al over hebben gehad, dus wij zien ook al wel weer voor ons: hé, waar kunnen we dan mogelijk geen geld aan uitgeven, zodat dat ons weer wat geld bespaart? Dan kunnen we een aantal acties waar we wellicht eerder wel toe hebben besloten maar nog niet hebben uitgevoerd misschien wel even pauzeren wat dan ook wel weer mooi uitkomt, want als we kijken naar de tramhalte Merwestein en naar de gebiedsontwikkeling, mevrouw Adriani had het er ook al over, hebben we de ontwikkeling van het Antonius-terrein. Zo zijn er elke keer nieuwe ontwikkelingen waarom we dan misschien de toegankelijkheid van Merwestein vooral maar nog even niet nu moeten gaan aanpakken en wat ons betreft doet dat geen recht aan een unanieme uitspraak van deze raad.

Ik zou graag van het college horen of zij het ook als een optie zien om die toegankelijkheid te verbeteren, of zij dat los zouden kunnen koppelen van de gebiedsontwikkeling en als dat echt niet kan, dat ze ons dan in ieder geval de garantie kunnen geven, ondanks wat de heer Bamberg zojuist zei, maar dat ze dan in ieder geval de garantie kunnen geven dat het in de plannen die worden gemaakt in aanloop naar de Kadernota wordt voorbereid en in ieder geval niet wordt gekeken naar uitspraken die de raad al, in ieder geval de unanieme uitspraken die de raad heeft gedaan, dat die in ieder geval nog even buiten beschouwing worden gelaten bij eventuele besparingsmaatregelen, want als we het gaan hebben over de besparingsmaatregelen dan moet alles op tafel liggen. Dit in principe ook, maar het is wel ons eigen uitvoeringsprobleem, waardoor we nu tegen deze situatie aanlopen en als deze punten zijn afgerond, dan kan D66 ook weer mee vooruit kijken wat we eigenlijk zouden moeten doen bij een begroting. Dank u wel. Fractie Partij van de Arbeid, de heer Van Esch: Dank u wel, voorzitter. Wat voor stad willen we zijn? Vanwege het voorliggende meerjarenperspectief met 2 negatieve begrotingsjaren vanaf 2026, is deze vraag relevanter dan ooit.

Een vraag die we komend jaar met elkaar opnieuw moeten beantwoorden en waarbij de inzet van de Partij van de Arbeid altijd zal zijn een kansrijk leven voor iedereen waar we kiezen voor gelijke kansen en waar de gemeente de regie pakt, zodat iedereen mee kan doen. Voorzitter, de begroting kent voor de jaren 24 en 25 een positief saldo, maar dat beeld verslechtert voor de jaren daarna. Dat wordt mede veroorzaakt doordat het Rijk niet met voldoende middelen over de brug komt voor de lange termijn en dat terwijl onze samenleving juist nu baat heeft bij overheden die samenwerken en problemen oplossen op het gebied van armoedebestrijding, klimaat, onderwijs, volkshuisvesting enzovoort. Wij verzoeken het college dan ook om dit signaal op alle mogelijke momenten te blijven uitdragen. De Partij van de Arbeid heeft om deze reden bij de behandeling van de Kadernota conform het VNG-advies ingestemd met het opstellen van een reële meerjarenbegroting. Wij blijven 16/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

vasthouden aan deze koers om te voorkomen dat we in een te vroeg stadium keuzes maken die voor onze stad zeer schadelijk of misschien zelfs onnodig blijken te zijn. Tegelijkertijd kunnen we niet wegkijken van wat er op ons afkomt. De wethouder gaf vorige week voorzichtig aan dat we een compensatie vanuit het Rijk kunnen verwachten, maar in welke mate is nog onduidelijk. Daarom is het van belang dat we komend jaar met elkaar een eerlijke koers bepalen en keuzes klaar zetten om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting voor het moment dat die duidelijkheid van het Rijk er wel is. Voorzitter, de vraag ‘wat voor stad willen we zijn?’ hebben we natuurlijk eerder bij onze omgevingsvisie ook al bepaald, dus dat het college de 3 pijlers (duurzaamheid, veiligheid en gezondheid) noemt in het plan van aanpak is logisch, maar de Partij van de Arbeid heeft het college vorige week wel verzocht om in het voorjaar met een document te komen met voldoende richting en leidende principes om te voorkomen dat het straks enkel een rekensom wordt. Het antwoord van de wethouder heeft ons gerustgesteld, dus dat document zien we graag tegemoet. Daarbij wil de Partij van de Arbeid nog wel meegeven dat er in het vervolgproces ook gekeken dient te worden naar de totale begroting, naar beide kanten van de balans en dat we blijven kijken naar verstandige langetermijninvesteringen.

Een goed voorbeeld hiervan is het initiatiefvoorstel preventieve gezondheidszorg van de heren Doosje en Holtermann. De Partij van de Arbeid heeft bij de behandeling van de Kadernota ook expliciet gewezen op de krapte op de arbeidsmarkt in relatie tot het uitvoeren van onze jaarlijkse ambities. Dit zal naar alle waarschijnlijkheid in de komende jaren aan de orde blijven en daarom is wat ons betreft van belang dat we dit aspect ook meenemen om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting. De wethouder refereerde daar vorige week in een van haar antwoorden heel kort aan, dus hierbij de vraag: hebben wij de wethouder goed begrepen dat externe inhuur van personeel en advies ook in beeld wordt gebracht? Voorzitter, ik begon mijn bijdrage met de vraag: wat voor stad willen we zijn? En voor komend jaar zien wij mooie ambities die bijdragen aan gelijke kansen en een gemeente die de regie pakt. Wij zijn ook zeer tevreden met de uitkomst van het debat van vorige week, want de wethouders Van Engelen en Bamberg hebben aangegeven dat bij het uitvoeringsprogramma Onderwijskansenbeleid en binnen het gehele programma Versterking Eigen Kracht het principe ongelijk investeren voor gelijke kansen wordt toegepast, want alleen als je aan de voorkant en preventief middelen gericht inzet waar deze hardst nodig zijn, worden kansen ook echt vergroot.

En daarnaast zien we in de begroting dat we weer nieuwe voorstellen kunnen verwachten voor wat betreft woningbouw, want na 2 jaar pas op de plaats en een wooncrisis die blijft voortduren, is dat heel hard nodig. We zullen de plannen dan ook blijven beoordelen en toetsen op het aandeel sociale huur, duurzaamheid en voldoende plekken voor ouderen, zodat een verhuisketting op gang komt. Voorzitter, tot slot. In het raadsvoorstel wordt voorgesteld om een reserve bestrijding energiearmoede in te stellen en de Partij van de Arbeid stemt daar van harte mee in. De middelen zijn namelijk keihard nodig en noodzakelijk om inwoners goed te kunnen helpen. En in het plan Energiearmoede staan vele maatregelen opgenomen zoals de energiebox, de fiksbrigade, maar ook langetermijninvesteringen, zoals de ondersteuning van woningcorporaties bij het versnellen van onderhoud. Op die manier worden inwoners zowel op de korte termijn maar ook op de lange termijn geholpen bij verduurzaming. Dat is een gemeente die de regie pakt. Dank u wel. Fractie De Unie van Nieuwegein, mevrouw Derriks: Dank, voorzitter. Voorzitter, soms kunnen historici verrassend nuttig zijn, zo voelde ik het althans, maar ik ben zelf historica en ik vind het fijn dat ik af en toe het idee heb dat ik erg nuttig ben, dat begrijpt u.

Dat gaat in dit geval over de tramhalte Merwestein en ik wil toch een klein stukje meer van de geschiedenis belichten. Op enig moment in 2018 kwam de provincie met het idee om die tramhalte op te heffen omdat naar het oordeel van dezelfde provincie te weinig mensen van de halte gebruik maakten. Ik ben 17/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

toen zelf gaan inspreken in de Statencommissie Verkeer. Ik heb ze gerustgesteld met de mededeling dat ik al 10 jaar in de Staten had gezeten en echt niet van plan was om terug te komen verder. Dat vonden ze prettig en uiteindelijk hebben de Staten besloten om de halte te handhaven, maar we hebben daar wel wat tegenover gezet. We hebben er tegenover gezet dat we de halte aantrekkelijk zouden maken, dus niet alleen maar toegankelijk, maar aantrekkelijk. Revitaliseren, of welke woorden je kunt verzinnen. Dan wil het er bij mij niet in dat we nu, 5 jaar later, nog steeds helemaal niets van dat aantrekkelijker maken hebben meegekregen. Er moeten toch plannen gemaakt kunnen worden? Dit voelt als hele diepe treurnis en ik heb overwogen maar uiteindelijk ook weer overboord gegooid, het idee om een motie in te dienen, alleen constateer ik ook dat moties en mijzelf niet zo'n geweldige combinatie zijn, dus dat heb ik dan maar niet gedaan, maar de treurnis die blijft wel. Ik ga ervan uit dat het college luistert en serieus op deze zaak wil ingaan. Ik vind het schandalig dat die tramhalte en nog steeds zo verlopen bij ligt en ik durf mijzelf op dit moment niet in de Statencommissie Verkeer te tonen, dat zal helder zijn Ik ben daar gaan inspreken en ik heb resultaat gekregen en vervolgens hebben we er als gemeente totaal niets mee gedaan.

Wat er nu ligt, dat het iets beter oogt dan toen, is te danken aan het feit dat de provincie de halte heeft laten aanpassen voor de lagevloertrams die zijn gaan rijden, maar verder is er echt helemaal niets gebeurd en ik wilde van het college graag de toezegging dat die halte nu op korte termijn wel aantrekkelijk wordt gemaakt, want dat is uiteindelijk de belofte die we aan de provincie hebben gedaan. Diepe treurnis ook voorzitter, op het punt van jeugdbeleid. Dat schiet naar mijn gevoel aan alle kanten tekort. Zeker, we hebben een goed jeugdbeleid op het punt van probleemjongeren, maar die grote massa? Weten we nog de Covid-periode dat heel veel jongeren gingen lijden aan depressies en eenzaamheid en dat de neigingen richting suïcidaliteit toenamen? Wat gebeurt er op dit moment in het kader van onze pogingen om de jeugd een aantrekkelijk leven in Nieuwegein te bezorgen aan activiteiten? We hebben een project gehad op het Cals College, waarbij Havo 4-leerlingen hun best hebben gedaan om allerlei dingen onder de loep te nemen en daaruit kwam als grote punt naar voren dat ze graag een discotheek wilden. Ik zie niets in de voorstellen van het college. Het is net of dat project nooit heeft plaatsgevonden. Hangplekken voor jongeren, waar ik het in de begrotingen een aantal keren over heb gehad. Helemaal niet, terwijl jongeren zich graag aan elkaar willen spiegelen.

Het is niet zo dat ze daar alleen maar hangen, het heeft een bepaalde functie in hun ontwikkeling en ik zou graag zien dat daar eindelijk eens een keer wat gebeurt, zodat Nieuwegein aantrekkelijk wordt, ook voor de jongeren die op dit moment geen probleemjongere zijn. Daar hebben we ook een verplichting aan. Dan voorzitter, nog twee puntjes. Ik heb het in de algemene beschouwingen ook gehad over de oversteek voor fietsers bij de Doorslagbrug. Daar kan ik continu om blijven roepen want dat doe ik ook al een aantal jaren, die plek is uiterst onveilig. Ik heb toen al gezegd: ik weet heus wel dat dat mede komt omdat de jeugd zich niet aan de verkeersregels houdt, maar dat is een gegeven. En voor het autoverkeer zetten we stoplichten neer. Valt daar nou echt niets te bedenken waardoor de jeugd veilig kan oversteken en niets automobilisten, busbestuurders, vrachtautobestuurders enzovoort noopt om op de noodrem te gaan staan? Tenslotte voorzitter, de armoede. Die is er ook in Nieuwegein en er wordt op een aantal plekken pas op de plaats gemaakt dacht ik, maar de waterschappen zijn al van plan om hun heffingen met een procent of 10 te verhogen minimaal, want de dijken moeten weer verhoogd.

En wij spreken op allerlei plekken ook over het verhogen van heffingen want anders krijgen we het boeltje niet rond, maar dat moet allemaal uit dezelfde portemonnee van die burger die het in een aantal opzichten gewoon financieel ontzettend moeilijk heeft, nu al. En de verhogingen die nu weer zijn aangekondigd maken het voor die burger alleen maar moeilijker. Dan kan ik mij voorstellen dat er partijen in ons midden zijn die zeggen van ‘nou ja goed, maar je moet dan betalen, want je bent inwoner van Nieuwegein’. En ik zeg: ik ben liberaal en goed begrepen liberalisme is uiterst sociaal. Liberalisme zegt: lieve mensen, wij willen dat iedereen vrij is om zijn eigen keuzes in het leven te maken. Zij die arm zijn, die in 18/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

armoede verkeren, kunnen dat niet, ook al worden ze met wat lapmiddelen geholpen, want wie in armoede leeft, heeft maar 1 belangrijk ding. Dat is overleven, maar als je alleen maar in de overleefstand zit, kun je geen vorm geven aan je eigen leven en dat betekent dat die burgers ons nodig hebben om ruimte te krijgen, om werkelijk vorm te kunnen geven aan hun eigen leven, dus hier is mijn pleidooi: houd die verhogingen van de heffingen uiterst beperkt, weet wat je een redelijk groot aantal gezinnen met kinderen die in armoede verkeren daarmee aan doet. Dank u, voorzitter. Fractie Verenigde Seniorenpartij, de heer Houwer: Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt de meerjarenbegroting 2024-2027 en zoals we al bij de Kadernota hebben gezegd, had de VSP hoge verwachtingen: 2024 is sluitend en 2025 is sluitend of misschien beter gezegd: sluitend gemaakt. En ja, gelukkig komt u met een plan van aanpak voor de Kadernota 2025 om de meerjarenbegroting sluitend te maken. De raad kan dan in juni bij de behandeling van de Kadernota keuzes maken die in de begroting verwerkt kunnen worden. Daar zit wel een risico aan dat we te snel gaan met de stakeholders en in overleg gaan over de mogelijkheden en de effecten die daar aan vast zitten. Snelheid mag nooit leiden tot onherstelbare schade aan onder andere onze sociale infrastructuur.

Dit soort ingrepen moet zorgvuldig voorbereid, uitgevoerd en opgevolgd worden. Tijdens de Avond voor de Stad zagen we al de eerste discussie ontstaan en vanavond horen we het ook alweer: moeten we ombuigen, bezuinigen, inkomsten verhogen, OZB- of technische maatregelen nemen? Er zijn allerlei dingen denkbaar. Voorzitter, en daar zit een behoorlijke uitdaging voor het college en voor ons als raad. Hoe voorkomen we dat politieke tegenstellingen onze lokale samenleving dusdanig hard raken dat onze inwoners echt de dupe gaan worden van dit rijksbeleid? Natuurlijk begrijpen wij dat op dit moment het niet zinvol is om een meerjarenbegroting structureel sluitend te maken door bezuinigingen meteen voor te stellen. Het Rijk zou dan wel erg makkelijk van het probleem afkomen en niet meer met financiële middelen voor de gemeente komen, maar ondanks dat de VNG deze opzet deelt, zijn er ook gemeenten die wel een sluitende meerjarenbegroting presenteren. Een idee zoals in de Avond voor de Stad gepresenteerd om de rust te bewaren en de jaren 26/27 eenmalig sluitend te maken, is om met eenmalige middelen de balans te zoeken tussen snelheid en zorgvuldigheid en voorzitter, zoals uit de beantwoording van de technische vragen blijkt, is dat een mogelijkheid voor een overgangsperiode tot er maatregelen zijn die uitgevoerd kunnen worden voor een structurele oplossing.

Overigens dank voor de beantwoording van de technische vragen daaromtrent. Dat neemt niet weg dat er wel voorwerk gedaan moet worden, een plan van aanpak moet er dan wat ons betreft wel liggen en dat ligt er ook, gelukkig heeft u de oproep gehoord. En we zeiden het al: je moet het dak repareren als de zon schijnt, als het nog droog is. Nou weet ik niet of het vandaag een goede dag is om dat te zeggen, want volgens mij is er wel wat gevallen. U begint in ieder geval met een boodschappenlijstje te maken en dat kan ook op een regenachtige dag wel gebeuren. Andere gemeenten hebben het advies van de VNG niet gevolgd, ik zei het al, en die hebben een meerjarenbegroting gepresenteerd die sluitend is. Voorzitter, de gemeente Nieuwegein is een relatief goedkope gemeente wat betreft de gemeentelijke lasten. In de wijde omtrek zijn we zelfs de goedkoopste gemeente en daar zijn we natuurlijk trots op en dat biedt ook de mogelijkheden om samen met de samenleving op alle terreinen de schouders eronder te zetten, in balans en ervoor zorgen dat we geen onherstelbare schade aanrichten. Al eerder heeft de fractie van de VSP aangeven dat we meer hadden verwacht van het plan van aanpak, een plan dat overigens niet wordt vastgesteld, maar ter kennisname als bijlage bij de begroting wordt gevoegd.

Voorzitter, wij willen graag dat het plan van aanpak wordt vastgesteld door de raad met duidelijke uitgangspunten waarmee het college kan werken en voorstellen kan doen om onze financiële situatie veilig te stellen. De wethouder van Financiën zei in de Avond voor de Stad wel dat je tussen de regels door kunt lezen welke kant het opgaat, maar wij hebben liever duidelijke doelstellingen die smart zijn en niet voor 19/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

velerlei uitleg vatbaar. Het gaat om de verdeling van de diverse maatregelen om dit te realiseren en als fractie zouden we dit de mix van maatregelen willen noemen: voor iedere euro die we minder aan inkomsten krijgen van het Rijk gaan we er bijvoorbeeld 40% ombuigen, 40% inkomsten verhogen of 20% technische maatregelen nemen. Zo maken we het transparant voor iedere fractie, voor de stakeholders, vereniging of inwoners. Voorzitter, de fractie van de VSP heeft al vaker gevraagd naar een onderzoek om de mogelijkheden te onderzoeken om gratis OV in te voeren voor bijvoorbeeld oudere inwoners, dus de lokale lijnen binnen de gemeente en omdat wij ook beseffen dat dit geld kost, hebben wij het college gevraagd in ieder geval eerst het onderzoek te doen naar die mogelijkheden en de kosten voor gratis OV voor de diverse doelgroepen. We stellen ons voor dat er gekeken wordt naar wat het bijvoorbeeld kost als we starten met gratis OV voor mensen die uitsluitend AOW hebben, mensen met een Stadspas of andere doelgroepen en GroenLinks vroeg er ook al om: de deelmobiliteit. Gelet op de toenemende armoede zou dit wat ons betreft een prima bijdrage zijn om mensen mobiel en dus ook gezond te houden. Voorzitter, zoals we lezen bij het thema vrije tijd worden de openbare ruimtes in Nieuwegein verbeterd, waardoor de omgeving aantrekkelijker is om te recreëren en te ontmoeten.

Prima, maar wat ons betreft voor iedereen, dus ook bijvoorbeeld voor de oudere die het vervoer niet kan betalen. Wij hebben daar niets meer over vernomen en ook geen terugkoppeling gehad over de pilot van de provincie die daar uitgevoerd wordt en in de Avond voor de Stad is aangegeven door meerdere partijen dat we van het college een actieve informatie verwachten. We hopen en verwachten dat het college daarnaar gekeken heeft en ook mee komt. In ieder geval is nu gebleken naar aanleiding ook van de technische vraag, dat de provincie voorlopige cijfers beschikbaar heeft gesteld waaruit blijkt dat 84% en ik herhaal het nog maar even, 84% van de deelnemers die gebruik heeft gemaakt van het gratis OV wat de provincie nu als pilot heeft, zijn leven op een positieve manier heeft zien veranderen en ik vind dat nogal wat; 84%. Daarom herhaal ik de vraag die we als VSP al eerder hebben gesteld om dat onderzoek te doen en dan te kijken: wat zijn de mogelijkheden voor de doelgroep en de ouderen zijn al een paar gevallen, niet geheel toevallig natuurlijk, maar ook mensen met een Stadspas, GroenLinks zei het ook al even, en kinderen tot 12 jaar hebben ook altijd problemen om met het openbaar vervoer te gaan. Kortom, wij willen graag een onderzoek en kijken wat de kosten zijn waarna wij een besluit kunnen nemen als raad.

Voorzitter, ook ziet de VSP dat er gelet op het belang van onze oudere bewoners, aandacht is voor het bouwen van seniorenwoningen. We zijn daar blij mee. Het hebben van een wooncoach en een verhuisconsulent draagt bij aan de oplossing van het probleem, maar meer en vooral bouwen voor seniorenwoningen zou onze voorkeur hebben. De doelstelling dat doorstroming van ouderen op de woningmarkt stijgt, zal niet alleen bereikt worden met praten. Afsluitend voorzitter, zouden wij willen vragen aan de collega’s of zij een uitwerking van het plan van aanpak op een manier zien zitten zoals wij voorgesteld hebben met die mix van maatregelen. Eventueel kunnen we dan voor een volgende vergadering een motie daartoe voorbereiden. Dank voor uw aandacht. Fractie ChristenUnie, mevrouw Voorthuijsen: Dank u wel, voorzitter. En net zoals enkele voorgangers, wil ik ook nog bedanken voor het beantwoorden van al onze technische vragen en al het werk wat daarin is gaan zitten. We hebben een beetje de opdracht gekregen om niet al teveel technische vragen te stellen, dus hopelijk is dat deze keer gelukt en er ligt inderdaad een grote uitdaging op financieel vlak.

Nou goed, we stevenen af op een tekort, dat weten we allemaal, en gezien het feit dat dit ook een landelijke trend is, zou je kunnen zeggen: dat ligt dan ook niet helemaal bij ons als gemeente, maar gelukkig hebben we de wethouder al eerder horen zeggen dat het belangrijk is dat wij als gemeente ook zelf anticiperen op deze situatie en wij vinden het dus ook verstandig om als raad goed na te denken met elkaar wat we belangrijk vinden als het gaat om bezuinigingen straks. Wat we alvast willen meegeven is dat wij graag zouden willen dat de effecten worden gemeten van de bezuinigingen op lange termijn, want uit de technische beantwoording bleek dat dit ook 20/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

de bedoeling is dus dat is fijn en mooi, maar wat wij ook graag zouden zie is dat er ook wordt gekeken naar de maatschappelijke impact op onze stad hiervan, die is niet altijd aan de voorkant te overzien. Een klein voorbeeldje wat ik zelf ken uit de zorg is dat er bijvoorbeeld bezuinigd werd in een woonzorgcentrum en wat het bestuur als eerste deed was de koekjes bij de koffie wegbezuinigen met als gevolg dat een van de weinige gezelligheidsmomenten van de bewoners die daar wonen afgenomen werd. Er was wel een soort van financiële winst dus, maar het diende niet het doel wat namelijk was dat die bewoners een gevoel van welbevinden hadden. Nou, dit soort voorbeelden. Wat betreft het plan van aanpak zijn wij blij dat deze er is en dat er nagedacht is over wat wij als gemeente zelf kunnen doen om de financiële positie te verbeteren. Wij zouden graag zien dat het college leert van eerdere bezuinigingen in de uitwerking van dit plan, dus vind alsjeblieft niet het wiel weer opnieuw uit.

Wij begrijpen dat dit een intensieve taak kan zijn bijvoorbeeld, dit begrepen we ook uit de beantwoording van de technische vragen, om die wettelijke en nietwettelijke taken standaard bij te houden, maar wellicht kan de wethouder aangeven wat zij ervan vindt om zoiets dergelijks toch standaard in te regelen of is er toch een andere manier waarop we dit kunnen versimpelen? Dan nog een stukje over het programma Natuur in de stad; hiervan begrijpen we dat er nog geen middelen zijn opgenomen in de begroting aangezien het plan nog wordt gemaakt, maar we zien graag wel dat er invulling wordt gegeven aan de ambities en tegelijkertijd zijn we ook realistisch, want we zijn blij dat de wethouder heeft toegezegd dat we zoveel mogelijk binnen de financiële kaders blijven. Tot zover, dank u wel. Fractie ieders Belang, mevrouw Verbeek: Ja dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik was van plan hier om een heel betoog te gaan houden, maar alles gehoord hebbende denk ik dat ik het heel kort zal houden. Ik sluit mij bij een heel groot deel van de collega’s aan en ik heb nog een paar opmerkingen. Ten eerste over de begroting. Klopt het wat we vernoemen hebben dat er 3 miljoen extra tekort is op het Atrium, wat nog niet in deze begroting is verwerkt? Zo ja, hoe gaan we dat oplossen? Ten tweede heb ik een vraag over dat plan van aanpak, dat staat in de meerjarenbegroting.

Ik zou voorstellen om het eens een keer op een hele ander manier te doen. Ik heb diverse inwoners gesproken en zij voelen zich steeds achteraf geïnformeerd. Lijkt het niet een idee om nou eens te vragen aan de inwoners waar zij op zouden willen bezuinigen en dat hoeft helemaal niet groot met een heleboel toestanden. Dat kan op een hele makkelijke, eenvoudige manier, maar dan kunnen we eens beginnen bij de inwoners, dan zelf gaan kijken en dan de inwoners betrekken erbij en zeggen waarom we dingen wel en niet meer hebben meegenomen. Ik denk dat je dan een heel groot dragvlak krijgt in onze stad en ik denk dat we daar hier als gemeenteraad ook voor zitten om gezamenlijk met de inwoners te kijken naar de oplossingen die mogelijk zijn. Ik zou graag van de collega’s daarover horen. Voorzitter, dat was mijn korte bijdrage. De voorzitter: dank u wel, mevrouw Verbeek. Dan zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn van de leden van de gemeenteraad en kijk ik even hoe lang het college wenst te schorsen? Hoe lang; 25 minuten? Dan proberen we rond 21.30 uur hier weer terug te zijn en verzoek ik in ieder geval de leden van de raad om dan weer aanwezig te zijn zodat zodra wij terug zijn, wij meteen van start kunnen gaan. Dank u wel. Schorsing (21.09-21.32 uur) De voorzitter: ik verzoek de leden om weer plaats te gaan nemen, zodat we kunnen verdergaan met de raadsvergadering.

Dank u wel. Ik heropen de vergadering en geef graag het woord aan mevrouw Eggengoor, zij zal als eerste reageren namens het college.

21/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

Beantwoording wethouder Eggengoor: Dank u wel, voorzitter en dank voor uw bijdragen in de eerste termijn en ook voor de complimenten die zijn uitgedeeld voor het stuk en ook iedereen die daaraan gewerkt heeft en die geeft het college natuurlijk van harte door aan iedereen die hier de afgelopen tijd heel erg druk mee is geweest. Wij hebben al uw vragen verdeeld, dus ik mag als eerste van de voorzitter en ik zal met name even kijken naar de opmerkingen die u heeft gemaakt over het plan van aanpak en uiteraard de dingen uit mijn eigen portefeuille en voorzitter, ik hoop dat ik het relatief kort kan houden. Allereerst maar even naar het plan van aanpak. Wat het college hoort is dat u zich kunt vinden in de lijn die het college voorstelt, nog los van het feit dat u vragen heeft over de snelheid waarmee het gaat en of we het wel eens zijn over waar we met elkaar naartoe gaan, maar ik hoor ook toch echt goede weergaven van het gesprek wat we daar vorige week donderdag over hebben gehad, want ja, het college is het met u eens dat we uiteindelijk bij de Kadernota u inzicht gaan geven in wat beïnvloedbaar is, wat niet beïnvloedbaar is, dus welke knoppen we aan kunnen draaien, maar ook wat op hoofdlijnen dus de impact van die knoppen zal zijn.

Ook even naar de fracties die daar een opmerking over maakten: nee, het college sluit aan de voorkant ook niets uit dus alles moet ook bespreekbaar zijn, maar het college maakt aan de voorkant ook nog niet eens de keuzes, dus we kijken naar beïnvloedbaar/niet beïnvloedbaar en we kijken zeker ook naar maatschappelijke impact en dat was ook een vraag: hoe doen we dat dan? Daar zijn juist die gesprekken met stakeholders heel belangrijk voor, want zij kunnen heel goed inschatten wat de impact voor inwoners in de stad is, voor organisaties is, dus dat gesprek wordt heel belangrijk. Dat nemen we mee, dat wordt met elkaar gebundeld. We kijken naar inhuur, dat is ook genoemd. We kijken naar andere effecten en welke omvang een effect heeft, dus dat zijn dingen die u bij de Kadernota krijgt aangeboden en het college maakt daar geen keuzes want de keus maakt u dus uiteindelijk zelf, dus dat was ook een vraag: kunt u dan alle unaniem aangenomen voorstellen uitsluiten? Wij sluiten niets uit, daar gaat u uiteindelijk zelf over, dus dat even denk ik daarover. Maar goed, wat het college hoorde bij u in de eerste termijn is echt ook zoals het college naar dit proces kijkt en we proberen het zo zorgvuldig mogelijk te lopen. We zijn begonnen met de eerste fases, met de eerste analyse. Vanaf daar kijken we ook verder hoe het loopt en komen we ook op gezette tijden bij u terug.

We gaan ook zien hoe dat gaat en dat gaan we met elkaar beleven maar we hebben een deadline, dat is de Kadernota, waarin we dus inderdaad een aantal knoppen en scenario’s op gaan leveren. Een aantal fracties voorzitter, geeft toch aan van: ja, misschien is het toch wel comfortabel om dan de eerste jaren dat we die tekorten zien dan maar uit de algemene reserve te dekken. Nog los van het feit of dat wel of niet mag van de provincie en of dat wel of niet mag volgens de regels van de BBV, is het college daar geen voorstander van omdat het ook in de ogen van het college niet leidt tot een goed financieel beleid. We zien een tekort op ons afkomen, dat is ook niet voor een paar jaren maar dat is veel langer en we moeten echt aan die structurele knoppen gaan draaien om ervoor te zorgen dat we dat gat gaan dichten. We weten ook nog niet hoe groot het gat is, dus we moeten ook in het proces wat we met elkaar gaan lopen die actualiteit met elkaar in ogenschouw houden, want er kan elke keer weer iets nieuws aan tafel komen en ja, het college heeft ook nog steeds met een deel van uw raad ook, het idee dat er een tegemoetkoming komt uit Den Haag.

Hoe groot die is weten we niet, maar we gaan er echt wel vanuit dat die komt, dus dat betekent ook weer iets voor het gesprek wat we op dat moment met elkaar gaan voeren, dus laten we dat gesprek ook met elkaar voeren en laten we dan bij de Kadernota met elkaar het net ophalen en kijken waar we staan en welke keuzes we dan moeten maken om ervoor te zorgen dat we naar een positief meerjarenperspectief gaan. Het college ontraadt u dus echt om een deel van de algemene reserve in te zetten, wetende ook dat het een fikse hap uit onze algemene reserve zal nemen en we als we naar het perspectief kijken, het aanvullen daarvan in de komende jaren alleen maar lastiger wordt dus wij zeggen: laten we zuinig zijn op

22/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

het spaarpotje wat we op dit moment hebben en niet gebruiken voor iets wat we anders kunnen oplossen. Dat was even een hartenkreet, voorzitter. Er is ook nog een vraag gesteld over de heffingen en het college is het eens met De Unie dat alle verhogingen die wij doorvoeren, daar hebben inwoners die het op dit moment al lastig hebben ook last van. Dat zien wij ook en dat is ook gesprek in het college geweest en daarom hebben wij ook in tegenstelling tot andere gemeenten in de provincie besloten om de heffing alleen te verhogen met de indexatie, waarbij we zelfs voor afvalstoffenheffing en riolering ook hebben besloten om een deel van de toename van de heffingen te dempen met een voorschot uit de voorziening die we daarvoor hebben, zodat we ook de lasten niet volledig bij de inwoners leggen maar ook rekening houden met het feit dat een deel van de Nieuwegeiners het gewoon lastig heeft op dit moment, dus dat is de wijze waarop het college dat doet. Andere heffingen van bijvoorbeeld het Waterschap, daar hebben we geen invloed op dus dat komt daarbij, maar laten we ook met elkaar in ogenschouw nemen hoe groot de totale last is voor onze inwoners en de knoppen die wij hebben, kijk daar gaan we zelf over, daar kunnen wij het gesprek over voeren. Dan heb ik volgens mij alles gehad over de begroting en het plan van aanpak.

Dan heb ik nog een aantal losse dingen, in ieder geval de mobiliteit. Twee onderwerpen: de fietsersoversteek bij de Doorslagbrug en P Zuid. De kortste maar eerst even. De fietsoversteek hebben we het eerder over gehad en ja, ik kom weer met hetzelfde antwoord. We gaan het aanpakken op het moment dat ook het bouwverkeer daar weg is. Op dit moment is de snelheid terug naar 30km/u en de verlichting is verbeterd, zeker in dit jaargetijde heel erg belangrijk. Ik moet daarbij ook zeggen: dat is het voor dit moment. Echt alles wat we nu daar gaan doen, moeten we straks weer afbreken of veranderen, dus we kiezen er echt voor om met die 2 maatregelen het nu voort te laten duren en als de Doorslagzone straks af is en het bouwverkeer daar weg is en ook het bouwterrein weg is, dan in 1 keer de goede maatregel toe te passen en wat het college betreft is de situatie zoals we hem nu hebben met die maatregelen ook aanvaardbaar. Dan P Zuid, mevrouw Adriani had het daarover en ja, het klopt, de uitspraken die u deed over wat ik vorig jaar hier heb gezegd dat klopt ook, dat was in dat tijdsbeeld ook het goede antwoord. Alleen ook hier zien we dat het meebeweegt met de tijd.

Wat we op dit moment zien, dat hebt u ook in de presentatie die u vorige maand heeft gehad over de parkeerexploitatie gezien, we zien dat het aantal bezoekers van City Plaza terug is op het oude niveau van voor Corona, maar we zien dat het aantal parkeerders achterblijft. Vorig jaar, dat was een paar maanden na corona, zat dat herstel er nog steeds in dus wisten we dat niet. Toen gingen we er eigenlijk vanuit dat het aantal parkeerders gewoon toe zou nemen en dat was ook de basis waarvan we zeiden: P15 hebben we echt nodig, zeker gezien de afspraken die we met de ontwikkelaar van de Doorslagzone hebben gemaakt. Maar wat we nu zien, 1 jaar verder, is dat die aantallen van de parkeerders niet op niveau komen en we er nu voorzichtig, het is nog steeds een voorbehoud, vanuit gaan dat dat ook niet meer gaat gebeuren. We nemen dus ook wel een klein beetje een risico door nu te zeggen: wij gaan die investering, het is een investering van 16 miljoen, op dit moment niet doen omdat we denken dat de aantallen echt achterblijven en dat heeft te maken met ook misschien wel het succes van onze mobiliteitstransitie dat we ook mensen oproepen op een andere manier naar City te komen, dus dat is wellicht een van de effecten waardoor we nu kunnen zeggen: dat was vorig jaar echt te vroeg.

Nu kunnen we zeggen: we zien die cijfers zich niet herstellen, dus nu vinden wij het een wijs besluit om die investering van 16 miljoen nu niet te doen. Dat betekent wel dat daar een aantal acties uit voortkomen, want we moeten met de ontwikkelaar andere afspraken gaan maken over de plekken die daarvoor zijn bestemd maar gezien de ruimte, u gaf het net zelf ook aan, moeten we die ruimte ergens kunnen vinden, maar die afspraken moeten nog wel gemaakt. Dat voorzitter, denk ik even over P Zuid. Dan heb ik er nog eentje: het gratis OV, een terugkerend voorzitter van de VSP. Meneer Houwer wist mij ook te verrassen met een aantal uitspraken uit het onderzoeksrapport. 23/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

Het onderzoeksrapport hebben wij nog niet maar goed, daar is een preview van en ik kan me heel goed voorstellen dat een deel van de inwoners er echt baat bij heeft dat zij op deze manier worden ondersteund. Alleen het college is van mening en dat hebben we u ook eerder gezegd, dat de provincie staat aan de lat voor openbaar vervoer. Het is best een kostbare zaak als wij dat zelf willen gaan doen, dus wij volgen echt nou wat de provincie doet en we zien ook dat ze nu voor schoolkinderen ook gratis OV hebben aangeboden, dus ze zijn ook echt aan het experimenteren naar een goede mix, daar zijn wij ook met de provincie over in gesprek dus eigenlijk is dat een lang verhaal voorzitter om tegen de VSP te zeggen: nee, het college wil op dit moment niet een onderzoek starten naar gratis OV voor inwoners van Nieuwegein, maar goed volgen wat de provincie op dit moment allemaal aan het uitproberen is en daar op een later moment een uitspraak over te doen. Dan heb ik volgens mij alles gehad. De voorzitter: nou, dat ging in een goed tempo! Ik kijk even wie ik vervolgens het woord mag geven; dat is wethouder Schouten. Beantwoording wethouder Schouten: Dank, voorzitter. Ik heb een aantal vragen en ik wil beginnen met de vraag van mevrouw Feenstra over suïcidezorg/preventieve zorg, ook mede naar aanleiding van de beantwoording van de technische vraag die daarover is gesteld.

Ik denk dat je de technische vraag of de technische beantwoording, die eigenlijk zegt: ‘we kunnen het heel moeilijk kwantificeren in euro’s, hoeveel die zorg kost’, gelukkig niet betekent dat er niets gebeurt, integendeel zelfs. Het heeft op diverse terreinen, dat is in de hele aanpak vanuit jongeren, aandacht, maar ook vanuit de GGD bijvoorbeeld in met meldpunt acute zorg en vanuit de GGZ die de GGD ook verleent, dus het heeft op allerlei terreinen gelukkig wel zeker de aandacht, want het is ook een heel belangrijk onderwerp. Dan de vragen die gesteld zijn door de heer Verhoeve van D66 en mevrouw Derriks van De Unie over de Knoop. Ja, het is natuurlijk zeker waar dat die vraag er best al een poosje ligt en we hebben destijds ook gezegd; die toegankelijkheid van Merwestein, de tramhalte en alles wat daar omheen gebeurt, dat doen we echt, dat heb ik natuurlijk vorige week ook gezegd, dat doen we graag in samenhang met de andere trajecten die er lopen, maar ik begrijp ook echt wel de urgentie dus we zullen ook zo snel mogelijk komen met een plan van aanpak om inzichtelijk te maken wanneer wat gebeurt, dan kijk ik even naar uw beiden ook, met echt het doel om daar vaart in te maken. Mevrouw Adriani, u stelde de vraag over het Antonius Ziekenhuis.

U stelde ook een hele grote vraag: wat bedoelt het college met wat is goede en passende zorg voor mensen in onze stad? We bespreken binnenkort met u ook de Koers Sociaal Domein. Daar wordt natuurlijk overall een visie op gegeven en wat ik denk de inzet is in ons gesprek met het Antonius, is ook echt van die nabijheid van goede zorg en dan hebben we het vaak over specialistische zorg en de toegang daartoe, die blijft heel belangrijk ook, maar uiteindelijk is nu op dit moment het Antonius Ziekenhuis zelf heel erg aan zet om een plan te maken en wij zitten zeker wel aan tafel ook en dan geven wij dat belang ook aan, dus de toegankelijkheid en de nabijheid ook en we hebben ook gevraagd, want het gaat natuurlijk niet alleen om Nieuwegein maar om onze buurgemeenten ook in Lekstroomverband, of zij ook op een goed moment het liefst ergens begin volgend jaar u als raad en de raden tegelijkertijd een keer goed kunt meenemen in wat die plannen zijn. Tot zover, voorzitter. Beantwoording wethouder Bamberg: Dank u, voorzitter. Ik heb vragen genoteerd rondom het thema jeugd en armoedebeleid en ik begin met dat laatste, mevrouw Feenstra van GroenLinks had daar twee clustertjes vragen over. Ten eerste over de mate van gebruik van de Stadspas, daar hebben we het in de Avond voor de Stad ook kort over gehad en toen overviel het mij een beetje met alle getallen.

Ik heb daar nog even goed naar gekeken. In de begroting staat het gebruik dat gemaakt wordt en het doel dat het 24/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

college stelt, dat groeit over de jaren via 36% naar 38% naar 40% gebruik. Nou klinkt dat als laag. Als je zegt: iemand heeft een pas of een groep mensen heeft een pas en 40% gebruikt hem maar minimaal 1 keer, maar als je dieper kijkt, dan gaat het natuurlijk vooral om wat je mensen daarmee biedt. Het valt op, de mate van tevredenheid over de Stadspas is heel groot en voldoet dus aan zijn doelstelling en als je kijkt naar andere Stadspassen, bijvoorbeeld de U-pas, die wordt 65% gebruikt tenminste 1 maal, maar daar zitten hele andere dingen in die Stadspas. Wij hebben waardevolle, letterlijk en figuurlijk, zaken die je met de Stadspas kunt kopen en in Utrecht zitten er ook gewoon commerciële bedrijven in die € 3 korting geven op een knipbeurt bij de kapper. Daar is niks mis mee, maar is natuurlijk een heel andere mate van gebruik die je telt en sterker nog, we doen natuurlijk moeite om alle regelingen die we hebben zo goed mogelijk te laten gebruiken, we streven ook naar die 40%, maar als het de helft meer zou worden, dan zou ik ook terug moeten naar uw raad, want dan hebben we ook de helft meer geld nodig. Dit is wat we met elkaar hebben afgesproken, dit is wat we begroten.

Dit is wat we beogen en wat we dus ook grotendeels bereiken, wat onverlet laat dat we voortdurend bezig blijven met wat je met de Stadspas kunt doen, welke bedrijven er meedoen en wat we kunnen toevoegen, dus geen zorgen daarover. Een ander thema in datzelfde kader was deelmobiliteit: kunnen we met de Stadspas nou niet zorgen dat mensen korting krijgen op deelmobiliteit? De eerste belemmering is dat we nog niet veel deelmobiliteit in de stad hebben maar dat komt wel, dus het is goed om daarover na te denken. Dit jaar komt er een startnotitie Deelmobiliteit, dat staat ook in de begroting aangekondigd, gevolgd door een actieplan Deelmobiliteit dat naar de raad toe gaat en in dat kader komt er ook een pilot ter bestrijding van verkeersarmoede in 1 van de wijken om met deelmobiliteit te beginnen op de Stadspas. Ik denk dat we dan ook in die tijd moeten checken bij het Stadspaspanel dat we tegenwoordig hebben om te begrijpen hoe de vraag is, of er mensen daar echt op zitten te wachten dus er komt een pilot en als die succesvol is, dan gaan we daar natuurlijk mee verder. En dan was mevrouw Derriks heel treurig, ook over het jeugdbeleid omdat er voor zeg maar even kort ‘de gewone jongeren’ niets te doen is, een veelgehoord mantra wat toch wel voor enige relativering in aanmerking komt. Hangplekken zijn er bijvoorbeeld niet, is een stelling.

Er is een heleboel voor jongeren, voor gewone jongeren zoals mevrouw Derriks dat pleegt te noemen: sportactiviteiten, cultuur, bibliotheek maar ook specifieke dingen vanuit het jongerenwerk: bootcamps, we hebben Chill Out waar jongeren van de middelbare school kunnen gamen en hangen, we hebben een tijdelijke muziekstudio op Rijnhuizen waar ze gebruik van kunnen maken en wij zijn vooral ambtelijk voortdurend in gesprek met jongeren zelf: wat willen jullie, wat kunnen we doen met elkaar, maar ook met bedrijven, ondernemers in de sociale en culturele sector om te zorgen dat hun programma’s aansluiten bij jongeren. Die hangplekken zijn er zeker wel, al jaren. Ze worden ook goed gebruikt over het algemeen en we zijn zelfs bezig nu met de tweede generatie hangplekken. De eerste is een tijd geleden vervangen in Galecop door een Smart JOP, een smart jongerenontmoetingsplek. Toen was mijn verbazing nog: wat is daar nou smart aan? Nou, er is smart aan dat je dan Wifi hebt voor jongeren en zeker jongeren met niet teveel geld heel belangrijk om mee te kunnen doen en oplaadpunten in die JOP, dus je zit daar lekker droog te gamen en films te kijken met Wifi en je kunt je telefoon opladen. Die Smart JOP staat in Galecop en een fleurig nieuwtje om de dag dan nog een beetje vrolijk voor mevrouw Derriks mee af te sluiten is dat vandaag de Smart JOP voor Rijnhuizen besteld is.

Dat waren de vragen in eerste termijn, voorzitter. Beantwoording wethouder Van Engelen: Goed voorzitter, ik zal beginnen met mijn beantwoording van de vragen in eerste termijn. Mevrouw Adriani, ik heb van u een aantal vragen mogen ontvangen en u begon eigenlijk uw betoog met zoiets in de trant van: ‘u zult wel denken, daar heb je haar weer’ of zoiets. Zoiets ontving ik in ieder geval, maar ik wil u bij dezen wel even als reactie op hetgeen wat ik in ieder

25/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

geval van u hoorde; ik heb alleen waardering voor uw betrokkenheid, dus ik zie het niet zo in ieder geval dus dat wilde ik u toch eventjes mededelen. Wat betreft uw vragen en de ambities met het groen wat we hebben. Het bestek oost en zuid is ingericht om met maatregelen op het gebied van duurzaamheid en biodiversiteit door te voeren en verder te verbeteren. Uw andere vraag: wat gebeurt er dan met de rest van de stad? Nou, bijvoorbeeld zijn we bezig met het anders maaien. We zijn bezig met een actie bladgoud en dat betekent dat we blad mulchen, u zult waarschijnlijk allen weten wat dat is, maar ik doe het er toch maar even bij, dat is verpulveren en hergebruiken in het groen als grondverbeteraar. Alles wat we tegelijkertijd met het werk wat we doen en wat we eenvoudig mee kunnen nemen, dus werkzaamheden die zich tegelijkertijd voor doen, een soort werk maakt werk, dat doen we meteen daarin meenemen. De bestekken noord en west worden op dezelfde manier als ik net gezegd heb in 2024 in de markt gezet en in ieder geval gaan we daar dan ook anders maaien en ook die actie bladgoud, ik zal dat woord niet meer gebruiken verder, toepassen en we gaan plantvakken zo inrichten dat de biodiversiteit daarin wordt bevorderd. Naast die projecten die ik net genoemd heb en bezigheden die daarbij horen, gaan we ook nog 2.000 m² aan verharding omvormen naar groen.

Als ik me niet vergis was daar ook nog een vraag van de ChristenUnie bij de Avond voor de Stad over, dus die is bij dezen dan ook meteen inhoudelijk verduidelijkt. Verder gaan we in ieder geval inwoners heel erg stimuleren om hun versteende tuinen aan te pakken en dat doen we samen met het programma klimaatadaptatie. Dan nog uw andere vraag over het bomenbeheerplan. We zijn in ieder geval begonnen met de voorbereiding voor een Avond voor de Stad en we proberen dat nog dit jaar te doen, om in gesprek te gaan met uw raad over het bomenafwegingskader en in het bomenafwegingskader gaan we met de inwoners van de stad evalueren. Dat kost tijd en daarna gaan we met het plan aan de slag. Ik denk dat ik dan de antwoorden van mevrouw Adriani heb beantwoord. Dan was er nog een vraag van mevrouw Verbeek en mevrouw Verbeek vroeg: de 3 miljoen van het Atrium die u heeft geconstateerd extra, dat valt onder 30% inflatie die we eerder hebben besproken dat die gedekt worden uit het geld dat door uw raad al eerder beschikbaar is gesteld. Daar is dus dekking voor. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: dank u wel meneer Van Engelen, en dan waren er nog 2 vragen voor mij en dan zou ik graag meneer Verhoeve willen vragen om het voorzitterschap over te nemen. De heer Verhoeve: dan geef ik het woord aan de burgemeester in alle vaagheid, mistigheid.

Ja, maar ik denk dat als u uw microfoon aanzet, er dan heel veel gaat verhelderd worden! Beantwoording burgemeester: Het stormt buiten en het mist binnen! Dank u wel voorzitter, en bedankt ook aan de gemeenteraad voor de vragen en opmerkingen over veiligheid en in het bijzonder over het programma Leefbaarheid en Veiligheid. Ik hoor in de inbreng van Lokale Vernieuwing dat er behoefte is aan meer zicht te krijgen op wanneer er concrete stappen gezet worden en vooral wanneer dat zichtbaar zal worden. Daarbij een oproep om het vooral voortvarend aan te pakken en integraal, maar er werd ook nog een zijsprongetje gemaakt naar 25 jaar, daar blijf ik maar even buiten. Ik wil graag bevestigen dat we voortvarend aan de slag zijn gegaan. Afgelopen zomer hebben we veel tijd gestoken in de specifieke uitkeringsaanvragen en vervolgens gaan we nu verder met het samenstellen van de alliantie, want het is wel belangrijk om hier nogmaals te benadrukken dat dit niet iets is wat de gemeente alleen kan doen. We hebben daar alle partners in de stad voor nodig en ik vind het daarom ook hele erg belangrijk dat we binnenkort met die alliantie van start gaan. We zijn nu gesprekken aan het voeren en dat betekent dat we gezamenlijk de schouders eronder gaan zetten. Dat is niet een kwestie van aan 1 knop draaien. We zullen echt met z’n allen heel veel moeten doen.

Het is natuurlijk ook een project of een programma wat langdurig 26/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

gaat draaien, zeker 10-15 jaar. Gisterne was minister Hugo de Jonge ook op bezoek, dus die hebben we even kunnen vertellen wat we hier doen in Nieuwegein en hij heeft in ieder geval geleerd dat de afslag nemen van de snelweg zeer de moeite waard is, want hij zei dat hij graag voorbij reed, maar na gisterenmiddag denkt hij daar heel anders over. Ik kom even terug op uw vragen. Er wordt al veel gedaan. We zijn bezig met de aanpak op het Nijpelsplantsoen en we zijn ook bezig met preventie met gezag en ik stel dan ook voor om binnenkort een Avond voor de Stad te gebruiken om meer in te gaan op uw vragen over veiligheid en dan zou ik het ook heel prettig vinden als daar onze veiligheidspartners zoals de politie bij aanwezig kunnen zijn omdat we dan daar wat meer op kunnen inzoomen. Verder kwam er een vraag van het CDA of we in de Nieuwegeinse samenleving ook reflectie zien van wat er allemaal in de wereld op dit moment gebeurt. Ik bespreek met de politie regelmatig de veiligheidscijfers. Daar blijkt op dit moment niet uit dat er sprake is van impact op die cijfers, dus ik zie niet een toename van de cijfers en tegelijkertijd baart het mij wel zorgen en blijven we ook samen monitoren, de politie, de handhavers en ik, wat er in onze samenleving gebeurt en of dat inderdaad tot eventuele reacties zal leiden. Tot zover, voorzitter. De plv.

voorzitter: dank u wel, ook in een hele mooie tijd. Vergeet uw pasje niet, dan ga ik het voorzitterschap weer overdragen. De voorzitter: dit was de eerste termijn namens het college. Dan kijk ik even wie het woord zou willen voeren in de tweede termijn namens de raad? Mevrouw Derriks (De Unie): voorzitter, ik zou een paar minuten schorsing graag willen om het antwoord van het college over Merwestein met een andere fractie te kunnen bespreken. De voorzitter: dat is prima, hoe lang zou u willen schorsen, mevrouw Derriks? Mevrouw Derriks (De Unie): een kleine 5 minuten. De voorzitter: dan verwacht ik iedereen over 5 minuten, om uiterlijk 22.05 uur, weer terug in de zaal en dan schors ik nu de vergadering. (21.59-22.06 uur) De voorzitter: ik heropen de vergadering. Mevrouw Derriks vroeg om een schorsing, maar ik neem aan dat ik verder kan met de tweede termijn van de raadsleden? Dan is dat het geval. Tweede termijn Fractie GroenLinks, mevrouw Feenstra: Voorzitter, dank u wel en ook dank aan het college voor de beantwoording van de vragen. Ik zat heel even te twijfelen of ik een interruptie zou doen op de beantwoording van wethouder Schouten of toch een tweede termijn.

Ik heb ervoor gekozen om er toch iets meer woorden aan te besteden, want het antwoord over onze zorg, over die preventieve geestelijke gezondheidszorg voor onze jeugd, zoals suïcidepreventie, vonden we toch echt wel onvoldoende. U geeft namelijk aan dat het aandacht heeft en ja, uiteraard, dat geloven wij graag en dat zien wij ook, maar onze vraag was heel concreet: hoeveel wordt er dan geïnvesteerd en om het niet te technisch te maken, of en hoe wij daar als gemeente op kunnen sturen en dus ook aan de voorkant ervoor zorgen dat mensen niet op de wachtlijst komen. Hoe gaat u dat aanpakken als u niet op voorhand weet hoeveel middelen daar op ingezet kunnen worden en daaronder zit natuurlijk de zorg van ons of er wel voldoende op ingezet wordt en bovendien hadden we ook nog gevraagd of u dit mee wilt nemen in het omgevingsprogramma gezondheid. Kunt u daar in de tweede termijn alsnog iets over zeggen, want dat antwoord hebben we nog niet gekregen. 27/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

Dan verder ook dank aan wethouder Bamberg voor de toezegging over de mobiliteit in een pilot toe te passen in de Stadspas, dat is heel fijn. En als we het dan toch over de Stadspas hebben, ja u geeft aan dat de gebruikers tevreden zijn. Nou, dat is natuurlijk heel mooi, dat gunnen we die andere 62 of 60% van deze doelgroep ook. Mensen hebben de Stadspas niet voor niets, de voorzieningen hebben ze heel hard nodig dus laat ik ook heel duidelijk zijn: als we een grotere groep kunnen bereiken en daar is meer geld voor nodig, dan vindt u GroenLinks daarvoor zeker aan uw zijde. Dank u wel. Fractie VVD, mevrouw Vizee: Ja dank u wel, voorzitter. Ook ik heb getwijfeld over een tweede termijn, maar ik voelde mij toch genoodzaakt. Wij wilden vanavond niet vooruitlopen op de mogelijkheden of draaiknoppen die we mogelijk moeten gaan aanwenden om het meerjarenperspectief sluitend te maken, maar aangezien een aantal partijen al enkele suggesties hebben gedaan, voelde ik mij genoodzaakt om namens de VVD toch alvast aan te geven dat, en dit zal niet als een verrassing komen, wat ons betreft we echt eerst aan de uitgavenknoppen gaan draaien en niet direct aan de inkomstenknoppen. Laten we eerst zorgvuldig kijken waar we de broekriem kunnen aantrekken voor we onze inwoners met hogere lasten belasten. Het leven is door allerlei zaken de afgelopen periode namelijk al duur genoeg geworden.

Laten we volgend jaar met elkaar dit proces en deze discussie zorgvuldig doen. Dank u wel. Fractie CDA, mevrouw Adriani: Dank u wel, voorzitter. Ik heb nog een paar korte opmerkingen. Dank allereerst voor de beantwoording van het college op onze vragen. Voor wat betreft de meerjarenbegroting, goed om te horen dat het college op voorhand niks uitsluit en de raad keuzes voorgelegd krijgt als het gaat om bezuinigingsmaatregelen. P Zuid, tja, dat vind ik nog wel een lastige, want de wethouder geeft aan dat de tijd meebeweegt en dat daardoor de plannen zijn gewijzigd. Wij hebben nog even in de schorsing ook de ruimte genomen om de presentatie nog eens te bekijken en wij interpreteren die cijfers echt anders. Alle signalen stonden wat ons betreft vorig jaar ook al op rood en dat hebben we toen ook geprobeerd duidelijk te maken, maar het college heeft daar een andere interpretatie van en daar gaan we vanavond niet uitkomen. Het is wat het is, maar we hebben wel gezegd; die 1,3 miljoen of in de begroting staat 1,4 miljoen en er is ooit gesproken over 1,2 miljoen, die zijn we kwijt dus we zijn ook wel benieuwd waar die nou uitgehaald gaat worden. Antonius Ziekenhuis en natuurlijk klopt het dat het Antonius Ziekenhuis zelf aan zet is en dat we gaan wachten op een plan.

Wij zijn ook wel blij om te horen dat andere Lekstroomgemeentes in beeld zijn en dat de raden hierin meegenomen worden en overigens is het gewoon een wettelijke verplichting van een ziekenhuis om de gemeentes bij dit soort plannen en besluiten te betrekken. Dank ook voor de beantwoording over de vragen met betrekking tot de leefomgeving en dank ook voor het compliment over onze betrokkenheid bij het groen en de natuur in Nieuwegein, dat is altijd fijn. Voor wat betreft de activiteiten in de rest van de stad; daar zijn we blij mee dat er ook andere projecten plaatsvinden en dat de rest van Nieuwegein ook niet vergeten wordt. Wij hebben nog wel 1 vraag daarover aan de wethouder en dat is of er straks in het Natuurbeleidsplan ook concrete indicatoren zijn opgenomen waardoor we ook echt weten of er sprake is van een toename, want nu staan in de programmabegroting woorden als ‘in toenemende mate’ en ‘we vergroten het aandeel’, maar die zijn wat ons betreft niet smart genoeg. Bomenbeheerplan en een bomenafwegingskader, ook goed om te horen en we hopen dat daar dan ook tempo in zit en voor wat betreft ook fijn dat er vooralsnog geen impact is op de samenleving hier voor wat er in de wereld gebeurt. Dank.

28/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023

Fractie D66, de heer Verhoeve: Dank voorzitter en ik wilde mijn eerste termijn zo kort houden dat ik inderdaad volledig ben vergeten om ook het college en de ambtenaren te danken voor al het werk wat zij erin hebben gestoken zodat wij vanavond en vorige week een hele goede discussie met elkaar hebben kunnen voeren en een goede discussie is het wat ons betreft ook. Er zit ook een mooie opbouw in, dus in de beschouwende vorm kijken wij zeer tevreden terug op de behandeling van de begroting zoals die dit jaar gaat. In de beantwoording van het college en ook in de eerste termijn van onze collega’s zijn wel een paar punten gekomen waar we iets bij willen stilstaan. Laten we ook maar eens beginnen bij dat plan van aanpak. We hebben mevrouw Eggengoor horen zeggen dat we een deadline hebben en dat is de Kadernota. Dat is interessant want die deadline herkennen wij, maar in het plan van aanpak staan ook andere data en ik zoek nu een beetje naar: hoe moeten wij die data lezen? Ik zeg dat maar alvast om te voorkomen dat als ik dan in april op de deur sta te bonken ‘hé, we zouden in maart iets krijgen’.

Ja, de wereld zag er iets anders uit, dat is niet het leuke gesprek wat we met elkaar moeten voeren, maar aan de andere kant wil ik ook niet dat we pas in juni de stukken krijgen omdat het voortraject toch meer tijd heeft gekost waardoor wij als raad nog maar 2-3 weken de tijd hebben om het er ook grondig over te kunnen hebben, dus ik zoek nog even naar die balans en ik hoor graag hoe de wethouder dat dan voor zich ziet als de enige deadline de Kadernota is. Het tweede wat de wethouder heeft aangegeven is dat ze ontraadt om de algemene reserve aan te spreken voor de tijdelijke overbrugging. Daar gaat D66 zich volledig bij aansluiten; dat lijkt ons echt niet de beste weg voorwaarts, daar is die algemene reserve ook echt niet voor bedoeld wat ons betreft. Mevrouw Schouten is ingegaan op de Knoop, maar mevrouw Eggengoor is ook ingegaan op de fietsersbrug. Voor mij is nu even niet duidelijk wie nu het waarover had, maar laat ik het even hebben over de tramhalte Merwestein in zijn algemeenheid, de Knoop, de fietsersbrug, wat er allemaal onderdeel van is.

We hebben en dat zei mevrouw Derriks in haar termijn ook al, ook afspraken met de provincie gemaakt en wij hebben het nu over wat wij gaan doen, maar wat ons betreft is nog wel de vraag: is de provincie daar a) van op de hoogte en b) het er ook mee eens? We hebben mevrouw Schouten dus de toezegging horen doen om zo spoedig mogelijk een plan van aanpak te sturen met wanneer wat gebeurt. Dat is fijn, alleen nog niet heel smart, dus u bent het van mij gewend: wat is zo spoedig mogelijk? Ik begrijp dat dat niet aankomende januari is, maar als dat pas in 2027 is, dan heeft dit debatje ook weer niks opgeleverd, dus als we dat scherper kunnen krijgen, dan zijn dit wel de mooie toezeggingen waar we wat mee kunnen. Dan hebben we het over de Stadspas in combinatie met deelmobiliteit en we hebben de heer Bamberg horen zeggen dat we nog wat weinig deelmobiliteit hebben. Ja, dat zie ik als een uitnodiging om even een aantal deelmobiliteitsvormen te noemen die we hebben in Nieuwegein; dat zijn SnappCar, Lynk & Co, My Wheels, Greenwheels en de Tier-fietsen en sinds vorige week een elektrische bakfiets waarmee je grofvuil kan wegbrengen, maar die hoeft niet onderdeel te zijn van de Stadspas, want die kunt u al gratis lenen.

Maak daar vooral gebruik van! Dan hebben we de heer Bamberg ook nog horen spreken over de JOP, de hangplekken voor de jongeren en het hele gesprek wat daarover plaatsvond vonden we ook al opmerkelijk. In het vorige agendapunt hadden we het over 67 panden maatschappelijk vastgoed die niet allemaal in gebruik zijn. Wellicht is het een suggestie om eens te kijken als die panden dan niet in gebruik zijn momenteel, kunnen we die dan niet inzetten om wat jeugdige activiteiten te ondersteunen en hen daarmee wat meer te voorzien? Dan tenslotte voorzitter P Zuid: 1,2 miljoen, 1,3 miljoen, 1,4 miljoen; het is uitgegeven, we krijgen het niet meer terug, maar we hebben wel hele mooie tekeningen en als het raadsbesluit goed is uitgevoerd dan zijn die tekeningen modulair, want we hebben ook al vorig jaar met elkaar gezegd: als er nou afname van de parkeerdruk is, dan moeten we de ruimte ook op een andere manier kunnen benutten, dus ik zit met de vraag: kunnen we die tekeningen nog op een 29/35 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 2 november 2023