2023-091 Verslag raadsvergadering 22 februari met voortzetting op 23 februari 2023.pdf

Het geld wat we hier besteden vandaag, volgend jaar, het jaar erop, zolang Nieuwegein bestaat, is niet alleen het geld van het college, maar vooral het geld van de raad en het geld van de raad is ook niet het geld van de raad maar geld van de stad, maar wij dragen daar als raad wel verantwoording over dat wij verantwoordelijke keuzes maken en doordacht nadenken welke risico’s we wel en welke risico’s we niet nemen. Met het voorstel wat hier nu ligt, wordt de raad niet in een positie gezet om die keuze fatsoenlijk te maken. Dat vinden wij jammer, vooral als we kijken dat het nog geheel onbekend is wat er na of in 2026 met de gemeentebegrotingen gaat gebeuren. Moeten wij onze inwoners gaan waarschuwen dat ze alvast moeten sparen voor het jaar waar onze belastingen misschien maar omhoog moeten? Of moeten wij enorm gaan bezuinigen op allerlei andere voorzieningen? Dat is onbekend en die vraagtekens bepalen wel of de planvorming zoals die hier ligt het eigenlijk wel moet kunnen halen. Dan hebben we het over het ontbreken van de opties die de raad worden gegeven. Als ik het college zo moet begrijpen, dan staan wij voor de keuze of we hebben in de toekomst wel Merwestein of we hebben in de toekomst geen Merwestein meer, geen zwembad, geen grootschalige sporthallen. Dat is voor ons geen keuze die we zo willen maken.

We moeten het maar doen met de uitspraak van het college dat dit financieel het meest gunstige scenario is, maar dan is voor de VSP nog steeds de vraag: als wij zo erg gaan investeren in verduurzaming, waar blijven die opbrengsten dan? En politieke keuzes zoals een buitenbad die voor veel inwoners van de stad nog zo belangrijk is, die moeten we in dit scenario maar loslaten omdat het financieel het meest gunstige is omdat er minder mensen komen voor het buitenbad dan het financieel zou opbrengen. Gaat het college echt zeggen: ga maar in de kanalen zwemmen? Ook in de winter? Maar goed, ja het buitenbad is in de winter ook dicht, dat is mijn fout. Het ontbreekt ons gewoon enorm in de dekkingsvoorstellen en de keuze die de raad nu wordt gegeven is eigenlijk slikken of stikken en dat vindt de VSP eigenlijk geen manier om de raad voorstellen aan te bieden. Voorzitter, dat was het voor nu. Fractie ieders Belang, mevrouw Verbeek: Ja voorzitter, er is al veel gesproken. Voorzitter, ik wil eigenlijk beginnen bij 2010. Toen hadden we Nieuwegein Kiest en toen moesten wij keuzes maken. We hebben als raad toen keuzes gemaakt en ook het zwembad een taakstelling opgelegd. Voorzitter, 10 jaar later zijn we daar weer van afgestapt, want ze konden het niet bolwerken, dat ging niet.

Nu wordt er gezegd ‘ja, het wordt duurzaam verbouwd’ maar hoe duurzaam voorzitter? Als wij hier kijken staan de gebouwen ongeveer 15 jaar en dan is het verouderd en dan moet het vernieuwd worden. Kijk naar ons eigen gemeentehuis. Voorzitter, als je dan verder kijkt, dan gaan we een gat schieten in de begroting en dat lossen we later wel op. Ja, waarmee? Een collega van mij hoorde ik zeggen ‘ach, dan gaat de bibliotheek dicht’. Ja voorzitter, en dat is nou precies hetgeen waar wij over willen beslissen als raad. Wij willen die keuzes maken en niet het college achteraf en dan zeggen ‘ja raad, slikken of stikken’, want daar zijn we niet van gediend. Voorzitter, ik weet nog goed dat de VVD heel duidelijk zei: ‘er moet een dekkingsvoorstel bij zitten mevrouw Verbeek, want anders komen we tekort in de begroting’ en dat wilt u niet en wij 16/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

zeker niet. En wat doet het college nu, waar de VVD ook in zit? Ach ja, een dekkingsvoorstel komt later wel. Nee voorzitter, zo kennen wij de VVD niet. En voorzitter, wij willen keuzes maken. Wij zijn verantwoordelijk en daarom willen wij een dekkingsvoorstel, anders gaat het niet door. Fractie Partij van de Arbeid, de heer Holtermann: Voorzitter, laat het vooraf duidelijk zijn: de PvdA ziet Merwestein als een waardevolle voorziening voor onze stad en wil deze graag behouden. Het belang van een sport- en zwemaccommodatie in Nieuwegein voor het welzijn en de gezondheid van onze inwoners kan niet vaak genoeg benadrukt worden. Merwestein levert dan ook een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van onze stad. En toch voorzitter, na de Avond voor de Stad van 2 februari jongstleden, bleef de PvdA met de vragen zitten. Teveel politieke vragen aan de wethouder bleven onbeantwoord. Dat bracht onze oordeelsvorming over het raadsvoorstel in een lastig parket. Het college heeft nu met de aanvullende raadsinformatiebrief geprobeerd nader in te gaan op onze vragen en zorgen. We zijn het college daar erkentelijk voor en het is nu aan ons om te beoordelen of dit voldoende is om tot een verantwoorde besluitvorming over te gaan.

Gelukkig werden ook al tijdens het werkbezoek aan Merwestein op 7 februari jongstleden, een aantal twijfels weggenomen over de financiële risico’s. Zo maakte de financieel adviseur van Maatschappelijk Financieren ons niet alleen inzichtelijk dat de garantstelling noodzakelijk is, dat de bezoekersgroei vooral zit in de droge sporten met langdurige en vaste contracten en dus een laag risicoprofiel en dat zelfs behoorlijke tegenvallers opgevangen zouden kunnen worden door de bedrijfsvoering zonder dat de gemeente bij zou moeten lappen. Dat was in ieder geval een geruststelling, want als we nu ja zeggen tegen dit voorstel, kunnen we niet meer terug. De PvdA heeft daarom gevraagd om meer inzicht in de dekking van het voorstel. De PvdA wil voorkomen dat we nu keuzes maken die ook grote gevolgen kunnen hebben voor andere organisaties en voorzieningen die wij ook beschouwen als basisinfrastructuur van onze stad, ik noem bijvoorbeeld De Tweede Verdieping en De Kom. We hebben natuurlijk niet voor niets samen deze basisinfrastructuur tijdens de coronaperiode overeind gehouden. De volgende 3 vragen wil ik daarover aan de wethouder stellen: 1. Het mag toch niet zo zijn dat met dit voorstel het uitgangspunt ‘wie het eerst, wie het eerst maalt’ geldt in onze stad. Kan de wethouder ons geruststellen op dit punt? 2.

Is de wethouder het met ons eens dat het besluit over Verbindion in ieder geval gedurende deze collegeperiode niet ten koste mag gaan van andere basisvoorzieningen en zal hij zich daarvoor samen met zijn collega’s tot het uiterste toe inspannen. 3. Voorzitter, wordt het niet tijd, zo vragen wij ons af, dat er een vervolg komt op de notitie Duurzaam financieel evenwicht? Wanneer kunnen we deze verwachten zodat we beter in staat worden gesteld om integrale afwegingen in de toekomst te maken? Als afronding van mijn eerste termijn wil ik nader ingaan op de verhoging van de DVOvergoeding. Het college komt in de kadernota 2024 met nadere voorstellen voor de dekking, maar geeft in de aanvullende brief al wel meer toelichting. De jaarlijkse indexering van € 317.000 is ook voor ons een gegeven, dat zien we wel terug in de P&C-documenten. De verhoging van € 306.000 in verband met de haalbaarheid van de investering, is volgens het college een maximaal financieel effect en kan dus alleen maar meevallen. Verduurzaming van het complex is nodig, dat staat voor ons niet ter discussie.

Terwijl in het raadsvoorstel slechts mogelijke denkrichtingen werden aangegeven voor de dekking van de uitbreiding, wordt in de aanvullende brief de dekking van de verhoging van € 375.000 in ieder geval gezocht in de middelen voor sport en bewegen, minder lagere capaciteit binnensportaccommodaties, de groei van de stad en gezondheid. Dat geeft in ieder geval wat meer duidelijkheid en de PvdA vindt het verstandig dat de groei van de stad hier nu ook bij betrokken wordt, want de groei van de stad maakt het ook mogelijk dat de kwaliteit van de basisinfrastructuur en voorzieningen behouden kan blijven en zo mogelijk zelfs verbetert.

17/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

De heer Verhoeve (D66): ja dank u wel voorzitter, want ik hoor een PvdA-draai aan komen, want tijdens de Avond voor de Stad was het zo duidelijk: als wij aankomen met een amendement zonder dekking, dan gaat die de prullenbak in en ik hoor u al vertellen ‘nou, dat gaat bij ons wat anders nu’. U geeft aan en u verwijst daarbij naar de brief, daarbij onderzoeken wij in ieder geval in welke mate er dekking is en dan worden er een aantal posten genoemd. Heeft u dan nu ook concreet voor ogen ten koste van wat deze investering dan nu gaat plaatsvinden? De heer Holtermann (PvdA): als de heer Verhoeve mij ook in ieder geval goed beluisterd heeft tijdens de Avond voor de Stad, heb ik in ieder geval niet gevraagd om achter de komma met euro’s te komen waar het uit gedekt zou moeten worden. Ik heb in ieder geval wel gevraagd om de richting meer te duiden. Wat we ook hebben gezien is zoiets van dat, wat ik net heb gezegd in het oorspronkelijke voorstel, stond er nog helemaal niets, want er waren mogelijke denkrichtingen. Het is nu ingekaderd, de groei van de stad is daarbij benoemd wat in het vorige voorstel nog niet zo is, en ik met mijn vragen in ieder geval aangegeven waar wij als PvdA willen dat de basisinfrastructuur in deze stad tijdens deze collegeperiode niet ter discussie staat en ik mag aannemen dat u dat ook vindt.

De heer Verhoeve (D66): ja, ik lees de zin in diezelfde brief blijkbaar heel anders: “daarbij onderzoeken we in ieder geval in welke mate er dekking is”, dus de constatering kan ook straks zijn in deze posten is er geen dekking. Wat doet u dan? De heer Holtermann (PvdA): dan wil ik eerst de beantwoording van uw vraag door de wethouder afwachten, voordat ik dat kan beantwoorden. Ik ga verder, voorzitter. Ik was eigenlijk al aan mijn laatste zin toe. De kwaliteit van de basisinfrastructuur bepaalt mede de leefbaarheid van de stad voor onze huidige en toekomstige inwoners. Dank u wel. Fractie VVD, de heer Gadella: Dank u wel, voorzitter. Ja, het hele traject tot nu toe is wat rommelig geweest. We hebben in de commissievergadering/de Avond voor de Stad de discussie ook niet goed kunnen afmaken, maar we worden wel geconfronteerd met een belangrijk vraagstuk: willen we in Nieuwegein moderne, goed geoutilleerde sportaccommodatie, willen we het zwemonderwijs op een goede manier geregeld hebben en dat zijn zaken waar de VVD volmondig ja tegen zegt.

Er ligt nu eigenlijk een dubbele vraag, aan de ene kant een investering waar we garant voor staan, ik heb begrepen ook vanuit de beantwoording dat de risico’s dat die garantstelling ingeroepen wordt, niet groot zijn en zonder die garantstelling komt er helemaal geen verbouwing, dus wat dat betreft is die garantstelling denk ik een zaak gewoon van gezond verstand, gezond koopmanschap omdat zonder garantstelling er geen lening komt dus geen verbouwing en geen bijdetijdse sportinrichting. Ja, moet je dan eindeloos wachten met zo’n besluit nemen? Het uitstellen totdat we alles helemaal compleet hebben? De regelen der kunst zeggen misschien dat dat zo zou moeten zijn. Aan de andere kant, iedere maand uitstel met renteverhogingen op het moment, bouwprijzen die alle kanten opgaan, leidt tot grotere kosten en waarschijnlijk ook een behoorlijk hoog bedrag dat we als gemeente mogelijk bij moeten plussen. In die zin is snelheid van belang. Mevrouw Verbeek (iB): ja voorzitter, ik hoor de heer Gadella zeggen ‘de snelheid is van belang’, maar bent u het niet met ons eens dat het college ook veel eerder met het voorstel naar ons toe had kunnen komen? De heer Gadella (VVD): dat kan ik niet goed overzien, mevrouw Verbeek of meneer de voorzitter moet ik zeggen. Ja, dan liggen er eigenlijk een aantal risico’s ook nog in het plan.

De rente die stijgt op het moment, hoe langer je wacht, ieder half procent stijging is 2-2,5 ton extra kosten die je in feite 18/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

structureel meeneemt, eventueel vraaguitval doordat het langer duurt en sporters minder in die periode ook in onzekerheid verkeren, kan ook tot minder deelname en dus ook tot een financieel probleem leiden. In de avond die wij hebben mogen meemaken bij Merwestein, overigens mijn complimenten daarvoor hoe goed dat ingericht was en hoe duidelijk ook de plannen daar naar voren gebracht zijn, gaf ons wel een goed gevoel over hoe zaken ook met second opinions afgedekt waren. In die zin denk ik van ja, het is natuurlijk, je kunt niet helemaal in de toekomst kijken, maar hier is goed over nagedacht. Kijk ik dan naar de dekking … Mevrouw Voorthuijsen (CU): ja dank u wel, voorzitter. Ik heb altijd begrepen voorzitter, dat de VVD als stokpaardje heeft dat voor voorstellen een juiste dekking moet zijn, een goede dekking moet zijn, überhaupt dat er dekking moet zijn. Hoe ziet de heer Gadella dit, want ik hoor daar helemaal niets over terug in uw bijdrage? De heer Gadella (VVD): daar wilde ik op ingaan. Kijk, niks doen op het moment, levert een veel groter dekkingsprobleem op; dat is 3 keer zo groot. Dan hebben we over 1-2 jaar een DVOvoorstel dat een paar miljoen meer gaat kosten. In feite is dit een dekkingsprobleem verminderend voorstel. In dien zin zeg ik van: ja, als we niks doen, dan moet er over een paar jaar verbouwd worden, dat kost ook geld.

De bedrijfsvoering is een stuk minder ideaal, het hele milieuverhaal, ja, je stookt door het plafond heen de energie weg, dat is een veel groter bedrag en ja, dan blijf je op dezelfde voet verder gaan, dat heeft u ook in de voorstellen kunnen zien, dan ben je een paar miljoen meer kwijt en daar heb je ook geen dekking voor en dat zou dan iets later, dus het is in feite je kop in het zand steken door nu nee te zeggen. Dat kost € 2 miljoen structureel meer en dat neemt de VVD liever niet voor zijn rekening. Mevrouw Voorthuijsen (CU): ja dank u wel, voorzitter, en ik benijd uw creatief denken, maar ik denk toch dat voorliggend had geweest dat er wel dekking zou zijn en ons is gewoon niet duidelijk waarom dat niet zo is en misschien heeft de VVD daar dan zelf een idee over waarom dit niet kon en waarom hebben jullie je daar ook niet over uitgesproken of daar vragen over gesteld? De heer Gadella (VVD): dank u wel, voorzitter. Het is niet aan mij om met een dekkingsvoorstel te komen. Dat is aan het college en het is op zich normaal dat je dat in een planning & controlcyclus met de kadernota doet en er zijn een aantal zaken te voorzien en die dekking breng je daar in en een kadernota is ook een algemeen afwegingsdocument waarin je de jaren verder beschouwt waar dit goed in kan.

Daarnaast heb ik ook begrepen vanuit de brief van het college dat goed naar het meerjarige dekkingsperspectief, dat financieel evenwicht door de jaren heen, dat het daar ook in meegenomen wordt en die voorstellen zien wij met belangstelling tegemoet. De voorzitter: nu zie ik 3 mensen voor een interruptie, maar mevrouw Voorthuijsen niet meer, denk ik? Eigenlijk was de heer Horst eerder, meneer Verhoeve, maar die stond nog achter mevrouw Voorthuijsen, dus ik wilde eigenlijk de heer Horst toch als eerste even de gelegenheid geven. De heer Horst (CDA): dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik denk dat ik 2 prijzen aan de heer Gadella vanavond uit wil reiken, namelijk 1 voor het meest fantastische frame en 1 voor de grootste pirouette, want zelden heb ik de VVD waar het gaat om financiële degelijkheid zo zien draaien en kruipen haast om hier onderuit te komen en ik heb ook de VVD op de Avond voor de Stad gehoord en ik vraag me toch echt af: waar is het duale karakter ook van de VVD gebleven en waar is de kritische houding van de VVD waar het om degelijk financieel beleid gaat en het onderbouwen van een voorstel met dekking dat we in de raad leggen? Waar is dat gebleven, voorzitter? Ik zou daar graag een antwoord van de heer Gadella op willen.

19/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

De heer Gadella (VVD): dank u wel, voorzitter. Wij kijken hier als volgt naar. Op het moment, financiële degelijkheid is ook zorgen dat je je ogen open hebt voor wat er gebeurt wanneer je de zaken uitstelt en die gevolgen zijn veel groter en ja, dan bekijk je dat tegenover wat, het zou natuurlijk het mooiste zijn als hier een kant-en-klaar dekkingsvoorstel lag, dan zou u ook meteen juichend akkoord gaan, maar de zaken uitstellen om tot zo’n voorstel te komen, dan zitten we in juli ergens, dan zijn we een paar ton structureel meer kwijt vanwege de rentestijging. Dan zijn we ook een eind verder, terwijl je weet als je niks doet, dat alleen de kosten maar veel hoger worden en ja, dat pragmatisme heeft ons gebracht tot dit standpunt. De heer Horst (CDA): voorzitter, ik wil daar graag wat ander pragmatisme aan toevoegen, want ik kan de heer Gadella voor een groot deel volgen: uitstellen leidt alleen maar tot meer kosten, we hebben dat in andere projecten gezien, maar de heer Gadella weet ook dat dit niet zomaar plotseling uit de lucht is komen vallen, zoals ik ook al in mijn bijdrage zei. Het was al veel langer bekend dat Merwestein hiermee bezig was, die plannen daar is al eerder over gesproken, ik heb aangegeven: het is ook aan ons als fractie gepresenteerd, dus geheim was het niet.

Hoe kan het dan dat daar zo lang aan gewerkt is en dat er dus wel ruimte was voor een second opinion zoals mijn collega van D66 aangaf, maar blijkbaar niet om hier met een fatsoenlijke dekking onder het voorstel te komen. Ik snap werkelijk niet dat de VVD daar niet kritisch op is. Waar is die dualiteit van de VVD gebleven, voorzitter, blijf ik herhalen. De heer Gadella (VVD): ik denk dat ik eerder antwoorden op dit type vragen al door uw voorganger aan het spreekgestoelte gegeven heb. Onze degelijkheid zit erin dat je nu gewoon zoveel mogelijk aan schadebeperking doet door snel door te pakken en ja, wij hebben het vertrouwen in dit college dat die dekking er komt en de raad geeft die dekking niet, die accordeert alleen een dekking. Het dekkingsvoorstel moet vanuit het college komen. De voorzitter: de laatste dan, meneer Horst, dan beëindig ik dit interruptiedebatje. De heer Horst (CDA): uiteraard voorzitter, dat is aan u. Maar dat is nou precies het probleem, voorzitter. Uiteraard is het aan het college om met een dekkingsvoorstel te komen en daar hebben ze ruim de tijd voor gehad. Ze hebben ook ruim de tijd gehad voor de second opinion. Ze hebben ruim de tijd gehad voor het overleg met Verbindion over dit plan, dat loopt al een paar jaar.

Hoe kan het dan dat er dus geen fatsoenlijke dekking is gekomen en moeten we dus maar afwachten wat er zometeen in de kadernota staat? Voorzitter, nogmaals, ik hoor geen antwoord van de heer Gadella. Hij draait en hij draait en hij draait en hij komt niet met een antwoord op de vraag waarom de VVD hier in vredesnaam mee akkoord kan gaan. De heer Gadella (VVD): ja, ik kan mijn woorden herhalen. Het draaien is niet nieuw, dat doet u ook wel eens. Ja, ik denk op zich met interrupties die er gepleegd zijn, dat ik voldoende van mijn betoog gegeven heb, maar ik zie dat er nog meer mensen zijn, voorzitter. De voorzitter: ja dat wilde ik zeggen, dan moet u nog even blijven staan, want ik zie mevrouw Bakhtali. Mevrouw Bakhtali (Nú): ik wil de heer Gadella een compliment geven dat hij zo eerlijk is om toe te geven dat hij vreselijk draait. Ja, ik kon het even niet laten om een interruptie daarvoor te gebruiken. Ik kom er straks op terug in mijn termijn. De heer Verhoeve (D66): ja, ik merk ook dat ik met volle verbazing zit te luisteren naar deze oud-wethouder Financiën nota bene. Hoeveel raadsvoorstellen tot aan de kadernota zonder dekking gaat u goedkeuren? De heer Gadella (VVD): die voorstellen zullen we eerst moeten bestuderen voordat we daar überhaupt een standpunt over innemen. 20/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

De voorzitter: ik denk dat daarmee uw termijn, tenminste dat had u aangekondigd, afgelopen is. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Voorthuijsen. Fractie ChristenUnie, mevrouw Voorthuijsen: Dank u wel, voorzitter, maar er is al een heleboel gezegd, dus ik zal het wat dat betreft kort houden. We begrijpen dat we ooit samen hebben besloten dat we een zwembad willen hebben hier in Nieuwegein en dat dat prachtig is en ook dat dat geld kost en dat er nu een beroep op ons wordt gedaan vinden wij ook heel logisch. Ook het plan van de ondernemer hebben wij ook geen moeite mee, kort gezegd. Echter, een voorstel als dit zonder dekking is gewoon onacceptabel wat ons betreft. Mijn voorganger Martin Monrooij had onder andere ook affiniteit met financiën en hij leerde mij altijd: een raadsvoorstel zonder dekking, is in principe een absolute no go. Om die reden vraag ik de wethouder ook nog 1 keer concreet proberen uit te leggen aan ons waarom we nu afwijken van een gezonde volgorde. Ook vragen wij ons eigenlijk af waarom heeft de wethouder financiën zich hier niet zichtbaar mee bemoeit. We vinden dit alles erg zorgelijk. Tot zover. Fractie Stadspartij Núwegein, mevrouw Bakhtali: Ja dank u wel, voorzitter. Ik weet echt niet waar ik moet beginnen.

De heer Gadella heeft eigenlijk een mooi staaltje, hij heeft eigenlijk heel goed duidelijk gemaakt dat wat ik had voorbereid, dat het een onvoldragen voorstel is en wat hij dus eigenlijk zegt in het kort is van: ja, het is een slecht voorstel, maar het wordt met de dag duurder, dus laten we maar instemmen met het slechte voorstel. Dat is wat hij zegt. Ja, het voelt sowieso, dat is ook al een paar keer door mijn voorgangers gezegd, als een houdgreep. Het is kiezen tussen een slechte optie en een veel te kostbare, minder slechte optie, zoiets. We hebben vanmiddag antwoorden gehad op onze technische vragen en die roepen eigenlijk alleen nog maar meer technische vragen op en wij hebben dus nog heel veel vragen die openstaan. Ja, de conclusie die wij trekken is eigenlijk dat aan het begin van deze avond werd gevraagd om dit agendapunt van de agenda af te halen en het is op de agenda gebleven en ja, we kunnen eigenlijk net zo goed helemaal niet vergaderen, want hij ligt hier ter besluitvorming omdat er al een meerderheid is die voor gaat stemmen, terwijl ze het niet eens goed kunnen vertellen waarom ze ervoor gaan stemmen, dat is het tragische ervan. Nou ja, ik heb wel een paar vragen voor de wethouder, een paar politieke vragen. DeMIX en Merwestein zijn nogal verstrengeld en bij dit plan is ook rekening gehouden met de belangen van DeMIX.

In hoeverre profiteert DeMIX van deze verbouwing en hoeveel dragen ze zelf bij? Verder komen er een hele hoop extra vierkante meters, eigenlijk kubieke meters bij. Waarom heeft dat niet een drastische vermindering tot gevolg voor de gemeentelijke kosten, want dat is een goede investering. Je investeert en het is een bedrijf en die moet dan genoeg kunnen opleveren op eigen kracht om de gemeentelasten juist naar beneden te halen en het tegendeel gaat gebeuren. Wij vinden dat heel vreemd, om het zo maar even te zeggen en wat wij ook vreemd vinden is waarom de bank helemaal geen lening wil geven, terwijl ze toch ook heel erg voor klimaat zijn. Ze geven toch heel graag klimaatleningen en klimaathypotheken. Ze hadden bijvoorbeeld ook gewoon kunnen zeggen: oké, wij nemen voor een gedeelte de garantstelling en de gemeente hoeft dan voor minder garant te staan, dus ik weet niet of de wethouder hierover nog iets kan zeggen, maar ik ben er wel benieuwd naar. Wat ik jammer vind om te concluderen is dat er met heel veel vragen zal toch worden ingestemd bij meerderheid van stemmen en de enige dekking is dus gewoon de inwoner van Nieuwegein; die draait er voor op. Een gemeente kan nooit failliet gaan omdat je altijd het geld van de bewoners kan afhalen en daar wordt dus nu een claim op gedaan en dat is triest. Dank u wel. Fractie Lokale Vernieuwing, mevrouw Peters: Ja voorzitter, dank.

Laten we eens beginnen met de vraag waar dit raadsvoorstel ook alweer over gaat. Het gaat over de vraag of wij akkoord gaan met de garantstelling en over het 21/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

gedeeltelijk opheffen van de geheimhouding. Als ik het goed begrijp voorzitter, zijn we daar als raad in meerderheid, volgens mij bijna ongeveer unaniem, over eens. Wij willen Merwestein behouden. We zijn trots op Merwestein en daar moeten we wat voor over hebben, dus over die garantstelling en over de opheffing van die geheimhouding, eigenlijk geen enkele discussie. Maar dan komt het. Het blijft namelijk niet alleen maar bij die garantiestelling in die zin dat het een en ander gevolgen heeft voor de exploitatiekosten, meneer Verhoeve heeft dat heel mooi uitgelegd: exploitatiekosten oftewel DVO, dat neemt toe en daar is geen dekking voor. Dan is de vraag of we die dekking die we nu niet hebben, of we die op een gegeven moment wel gaan vinden en of wij dat als raad dan acceptabel vinden. Vinden wij het acceptabel dat er niet nu een dekkend raadsvoorstel ligt en vertrouwen wij het college erop dat we zeggen: jammer, misschien ook wel vervelend en misschien ook wel onwenselijk dat dat voorstel er nu niet is, maar gaat dat goedkomen? Gaat het zo zijn dat het college over een aantal maanden, namelijk als we het hebben over de behandeling van de kadernota, met een dekkingsvoorstel gaat komen waar wij als raad mee kunnen instemmen? Dat is het issue, dat is waar we het vandaag over hebben.

Dus wat blijft hangen hier in de raad en waar we het nu bijna 1 uur over hebben, is de vraag: wat willen wij met deze dekking of nu eigenlijk met de tijdelijke afwezigheid van deze dekking? Daar zit hem de pijn. Ik hoor termen over ‘niet slikken, maar stikken, waar gaat het dan van ten koste, bang dat we dat zelf niet kunnen beslissen, bang dat het ten koste gaat van onze basisvoorzieningen, bang voor wie het eerst komt, wie het eerst maalt’. Om het maar een beetje in een oud Nederland spreekwoord samen te vatten, heb ik voor mezelf opgeschreven: men lijdt het meest onder het leed dat men vreest, want het leed is nog niet geleden en in de optiek van mijn fractie gaan we het leed ook niet leden, want als we het hebben over de kadernota voorzitter, dan is dat een kadernota die aan onze raad wordt voorgelegd, is dat een kadernota waar het college nu wel druk mee is, waar de wethouder Financiën mee naar de raad komt en waarvan wij als raadsleden kunnen zeggen … Mevrouw Verbeek (iB): ja voorzitter, maar om even de angst bij u te brengen die ik voel, dat is dat wij niet de keuzes kunnen maken, maar dat het college dat voor ons doet en wij willen juist zelf die keuzes maken, want u kunt zeggen ‘ja, dat komt in de kadernota’.

Ja prima, maar dan hebben ze keuzes gemaakt waar wij het waarschijnlijk of misschien wel of niet, maar ik denk niet want als je kijkt dat we al een tekort hebben, dan weet ik überhaupt niet waar we het vandaan moeten halen. U wel? Mevrouw Peters (LV): oh, dat was nog even de vraag waar ik op zat te wachten, dank. Dan zijn mevrouw Verbeek en ik het niet eens, in die zin dat, ik ben nog niet klaar hoor, maar waar ik was blijven hangen in mijn betoog: het standpunt is dat een kadernota ons wel degelijk opties biedt en dat een kadernota ons inzicht geeft in wat gaan we waarvan betalen en als we ergens wat moeten betalen, waar gaat dat dan ten kosten van. Dus ik ben met u eens, want dan ga ik door waar ik gebleven was, dat het misschien niet heel prettig is dat dit de volgorde is, daar ben ik het eigenlijk volledig mee eens, maar dat het niet hetzelfde is als dat het tot iets gaat leiden waar we nu heel hard voor moeten vrezen. De heer Feenstra (VSP): ja, ik vind het toch wat bijzonder wat mevrouw Peters hier zegt, dat er tijdens de kadernota besloten kan worden: waar gaan we dat dan van betalen. We hebben het hier over de integrale besluitvorming die de raad uiteindelijk moet bepalen.

We hebben hier een voorstel dat gegarandeerd financiële consequenties gaat hebben in onder andere het jaar 2026, als ik het voorstel zo moet begrijpen staat de gemeente al € 2,3 miljoen in de min volgens de afgelopen programmabegroting. Daar komt dus nog 7 ton minimaal bovenop, dus wij gaan in de kadernota straks een discussie moeten voeren: ja, dat gat wat er al was, waar we ons al bewust van waren, dat wordt nog groter. Vindt u dat een goed moment om dan alle openstaande facturen nog een keertje te bespreken en is de raad dan nog in een positie om op een goede overwogen manier de besluiten te maken over de kosten die eigenlijk al zijn toegezegd door raadsvoorstellen zoals deze?

22/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

Mevrouw Peters (LV): dank. Ik ga u antwoord geven meneer Feenstra, want ik ben het eigenlijk volledig met u eens dat het onwenselijk is, maar volgens mij is de vraag van vandaag: is deze onwenselijkheid, namelijk de vraag dat we nu geen dekking hebben en tot op zekere hoogte de vraag is of we die ooit gaan vinden, of dat dan de reden moet zijn om nu tegen Merwestein te zeggen: tabé ermee, bedankt voor de jaren, maar we hoeven je niet meer. Want dat is de vraag waar we het hier vandaag over hebben en dat is de vraag die we vandaag moeten beantwoorden. Als u die vraag aan Lokale Vernieuwing stelt, dan is de vraag: wij willen Merwestein heel graag houden en we willen Merwestein heel graag helpen en we vertrouwen erop dat het financieel goedkomt, dus ons antwoord op dit raadsvoorstel is een volmondig ja. Voorzitter, dank. De heer Gadella (VVD): voorzitter, graag een vraag aan mevrouw Peters. Bent u het met mij eens dat dit voorstel het voorstel is dat de minste pijn voor de gemeentelijke financiën veroorzaakt? De andere 2 voorstellen zijn namelijk een paar miljoen meer pijn. Mevrouw Peters (LV): ja voorzitter, nogmaals dank. Ja, meneer Gadella, ik ben het volmondig met u eens en het is ook nog eens het enige voorstel of de enige optie die Merwestein toekomst biedt en daar zijn wij voor. Dank u.

Mevrouw Voorthuijsen (CU): ja dank u wel voorzitter en fijn dat u het eens bent met de heer Gadella, mevrouw Peters. Dat had ik eigenlijk ook wel verwacht, maar u heeft het nu over dit voorstel, de minste pijn, schadebeperking, dat zijn woorden die ik hoor, maar hoe zitten we dan met volgende raadsvoorstellen? Zou u met een volgend dergelijk voorstel zonder dekking dan ook instemmen? Gaat het geen precedent scheppen dus voor andere raadsvoorstellen? Ik vind dat dit wel verder gevolgen heeft dan alleen maar voor dit raadsvoorstel en dat we nu dus doen aan schadebeperking. Hoe ziet u dat? Mevrouw Peters (LV): voorzitter, dank. Ik heb in mijn voorstel of in mijn pleidooi zojuist, of pleidooi, in mijn termijn, zo moet ik het hier noemen. Ja, ik sta even weer in een hele andere werkkring dan ik eigenlijk hier sta. De voorzitter: maar ook in uw termijn kunt u een pleidooi houden.

Mevrouw Peters (LV): maar in mijn termijn, laat ik blijven bij waar we zijn, heb ik al gezegd dat dit wat ons betreft de schoonheidsprijs helemaal niet verdient en dat het anders had gemoeten, dus als u vraagt aan mij en ik kan alleen maar voor mijn eigen fractie antwoord geven, schept het voor mij geen precedent, want ik zeg hier ook gewoon keihard: dat had anders gekund en misschien ook wel gemoeten, maar nu dat niet zo is, is de vraag: wat doe je met die gegevens? Welke keuzes maak je? En ik heb volgens mij net heel duidelijk antwoord gegeven over welke keuzes wij in dit geval, gezien alle omstandigheden, maken en daar wil ik het graag bij houden. Beantwoording wethouder Van Engelen: Ja dank u wel, voorzitter. Voorzitter, voordat ik overga naar de beantwoording van de gestelde vragen, wil ik graag nog het volgende wel benadrukken. Ik voel het ongemak van de raad, omdat een onmiddellijk en volledig inzicht voor de dekking nu nog niet voorhanden is. Dat wordt veroorzaakt door de bijzondere en eigenlijk ook en dat hoorden we net ook al terug, unieke situatie waarin wij en Verbindion op dit moment verkeren. De snel oplopende energieprijzen en de renteverhogingen vragen echt nu om een snelle, maar inhoudelijk sterke interventie. Ik zou bijna willen zeggen: SOS, ijsberg in zicht. Dat is een persoonlijke noot die ik graag wil toevoegen.

Niet investeren in het voorkeurscenario, leidt absoluut tot een hoger tekort op de exploitatiebegroting van Verbindion en leidt dan ook tot de noodzaak om extra middelen vrij te moeten maken vanuit de gemeentelijke begroting. Kortom, het college gaat ervan uit u te

23/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

hebben kunnen en in ieder geval proberen overtuigen dat tegenover een momenteel niet onmiddellijk en volledig inzicht in de dekking wel een sterk en verantwoord plan staat. De heer Horst (CDA): ja voorzitter, dank u. Ik kan mij en dat heb ik ook in mijn bijdrage gezegd, niet aan de indruk onttrekken dat wij al geruime tijd inmiddels geconfronteerd zijn met hogere energielasten maar ook dat we weten en dat weet de wethouder ook, dat de planvorming rond Merwestein al veel langer loopt. De wethouder presenteert het nu alsof dit de afgelopen maand/2 maanden op is komen zetten. Dat wil er bij mij niet in en ik vraag mij dus echt af: waar komt die paniekvoetbal nu in 1 keer vandaan die de wethouder hier presenteert in de raad. Wat maakt nu de situatie zo bijzonder? Wethouder Van Engelen: ja dank u wel, voorzitter. Ja meneer Horst, u ziet het als paniekvoetbal. Ik zie het meer als interventie op het juiste moment omdat we niet langer kunnen wachten, dat heb ik net ook al proberen duidelijk te maken. Om even terug te gaan en die vraag is ook gesteld, ik weet niet of u dat was, van: wanneer wist je nou precies/wist het college van dat we nu haast moesten maken? Dat was eigenlijk denk ik en dan schat ik het even in, zo oktober/november dit jaar, dat inderdaad de energieprijzen door het dak bleven gaan en inderdaad ook de rente bleef stijgen.

Aan de andere kant: er zouden investeringen moeten gaan plaatsvinden voor de continuïteit van Merwestein en dat heeft u ook kunnen lezen, dat tot aan 2026 er structureel nog 4,5-5 miljoen zou moeten betaald worden en daarbij kwam dat door de stijging van de energielasten ook een beroep gedaan werd op onze gemeente om in ieder geval bij te moeten gaan springen als we dat zouden continueren op die manier, dus het is geen paniekvoetbal. Het is echt op dit moment een interventie die noodzakelijk is en die echt onafwendbaar is en die ook naar u toegebracht is in deze vorm. Hij is uniek en ik heb ook al een aantal keren horen vragen en horen zeggen dat het niet te doen gebruikelijk is binnen deze raad om zonder dekking een raadsvoorstel neer te leggen. Dat klopt, en wat mij betreft gebeurt dat ook nooit meer, maar dan spreek ik voor mijzelf, maar op dit moment is dit de enige weg die en tot besparing van geld voor de gemeente leidt en leidt tot een herinrichting, een revitalisering van het Merwestein wat we nodig hebben voor onze gemeente en ook voor Merwestein denk ik, an sich.

De heer Horst (CDA): ja dank u wel voorzitter, want dat waren heel veel woorden van de wethouder, maar ik kan toch me niet aan de indruk onttrekken dat deze planvorming al veel eerder speelde, dat de wethouder sport hier ook al veel eerder van geweten moet hebben en dat hij dus verzuimd heeft om ons daar tijdig in mee te nemen en daar kwam inderdaad het energievraagstuk bij, maar dat staat daar in mijn beleving in feite los van. Het maakt de urgentie wel groter, maar waarom is niet eerder hiermee naar de raad gekomen? En u had wel de tijd voor een second opinion, die tijd heeft u wel gehad, maar niet voor een dekkingsvoorstel. Volgens mij was dat dekkingsvoorstel eerder geregeld dan een lang onderzoek door een externe partij voor een second opinion. Dus waarom, voorzitter? Dat is de vraag. Wethouder Van Engelen: ja dank u wel, voorzitter.

Nou meneer Horst, toen het echt duidelijk werd dat het echt urgent en wat ik net heb proberen uit te leggen, ook echt noodzakelijk was om, toen hebben wij als gemeente wel gezegd van: de constatering van het traject wat loopt, dat is 1 en 2, wij willen wel in ieder geval door een gerenommeerd bedrijf in dezen de Hospitality Group ook, een second opinion hebben omdat we wel duidelijk willen hebben van de plannen die gemaakt zijn en ik weet dat de plannen in eerdere instantie, dat er werd nagedacht over van kunnen we niet vervroegen, kunnen we niet 2026 waarin dat moet, niet naar voren trekken. De discussie over: wat zouden onze voordelen zijn om dat te doen, want we moeten het toch gaan doen, dus daar werd wel degelijk over gesproken, maar inhoudelijk was de urgentie die nu voorligt, nog niet aan de orde en dat is hij nu wel. Ik ga dan toch verder naar de beantwoording van de vragen voor zover die niet al beantwoord zijn.

24/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

Meneer Verhoeve begon zijn pleidooi, of zijn pleidooi, nou ga ik ook al in die lijn verder zeg, zijn betoog met een mooie verbouwing. Nee, het is een noodzakelijke verbouwing, meneer Verhoeve, dat heb ik net ook proberen duidelijk te maken en ik heb de metafoor van de ijsberg maar even gebruikt om inderdaad zoals ik het zie, de urgentie aan te geven. Er ligt inderdaad nog geen dekking onder het voorstel, maar er worden wel concrete plannen aangedragen om te zeggen dat we het zometeen wel kunnen dekken. Als iets urgent is en noodzakelijk is, dan prevaleert het snel acteren denk ik in noodsituaties, dan de afwachtende houding die gaat leiden tot veel meer kosten en andere zaken die leiden tot misschien wel uiteindelijk een faillissement van Merwestein. Mevrouw Voorthuijsen (CU): dank u wel, voorzitter. Begrijp ik het dan goed dat als er geen sprake was van urgentie, dat er dan wel een dekkingsvoorstel had gelegen? Wethouder Van Engelen: ja dank u wel, voorzitter.

Ja mevrouw Voorthuijsen, ik heb net gezegd dat, en dat is ook zo en dat is ook volgens mij gangbaar in deze raad, dat er standaard bij een raadsvoorstel ook financiële dekking bij komt, dus als wij de tijd hadden gehad en het was gebleven zoals het was en alleen de overweging van: kunnen we versnellen omdat we anders over een periode van 4 jaar toch nog een investering moeten doen, kunnen we die terugverdienen door eerder met plannen te komen en die op een andere manier te dekken, dan zou misschien het resultaat kunnen zijn dat wat nu in de brief is voorgesteld als zijnde de domeinen waar de dekking in wordt gezocht en in de kadernota wordt gepresenteerd, om die dan uitgewerkt aan u voor te leggen ja, maar dat kan nu niet. De heer Gadella (VVD): voorzitter, dank u. Een vraag aan de wethouder: de urgentie is denk ik ontstaan door die energieprijzen die flink gestegen zijn. In mijn opinie is dat vanaf augustus eigenlijk en de doorrekening daarna naar rekeningen zal waarschijnlijk in oktober zijn, dat die hele hoge energieprijzen in beeld gekomen zijn. De rentestijgingen zijn vanaf november zo’n beetje in gang gezet, dus die urgentie is vrij laat ontstaan. Heb ik dat goed? De voorzitter: het woord is aan de wethouder en dan wilde ik eigenlijk ook voorstellen om de wethouder even zijn betoog verder af te laten maken en voor even niet elke keer te interrumperen.

Wethouder Van Engelen: ja dank u wel, voorzitter. Ja, meneer Gadella, zo zit het ook in mijn herinnering. Zo is het gebeurd, ja. Even kijken waar ik was; de second opinion heb ik antwoord op gegeven. De financiering rente: is de rente vastgelegd, de marktrente? Ja, daar is een vraag over gesteld of die vastgeklikt was, de rente, volgens mij. Ja, op de informatieavond in Merwestein heeft meneer Van Rijswijk daar uitgebreid informatie over gegeven en ook aangegeven dat hij, en zo heb ik het ervaren, het liefst de rente zo snel mogelijk wilde vastleggen, maar dat niet kon omdat het eerst en dat is vanzelfsprekend, de raad van Nieuwegein moest passeren en daar een toestemming moest komen of tenminste, een instemming met het voorstel en dat daarna pas actie uitgezet wordt en dat lijkt me ook vanzelfsprekend om dat te doen. Het vooraf vastklikken van rente, heeft hij volgens mij expliciet aangegeven, dat is niet gangbaar en dat is ook niet gebeurd, dat is wat ik ervan weet. De voorzitter: de heer Verhoeve, kort een aanvullende vraag … De heer Verhoeve (D66): ik heb u gehoord. De voorzitter: maar ik maak een waarschuwing, want anders wordt het wel heel technisch over iets van een bijeenkomst waar sommigen bij zijn geweest en velen niet.

25/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

De heer Verhoeve (D66): betekent dat dat als wij vanavond komen tot een besluit, dat dat alsnog onuitvoerbaar blijkt omdat de rente dermate hoog is gestegen, dat het niet meer financierbaar is? Wethouder Van Engelen: ja meneer de voorzitter, de eerlijkheid gebiedt mij dat ik op dit moment niet weet wat de rente doet, dus ik heb daar verder vandaag ook niets over vernomen. Dan had meneer Verhoeve nog een vraag gesteld over de geheimhouding met de bijlage. Waarom heeft die beschouwing aan de voorkant niet plaatsgevonden? Ja, ik ga daar toch maar antwoord op geven, meneer Verhoeve, want ik denk dat dat terecht is. Het verzoek is gekomen om prudent om te gaan met de bedrijfsinformatie van Verbindion omdat dat werd aangeleverd in die documenten en daar heeft een snelle schouw op plaatsgevonden en op basis daarvan hebben wij op een gegeven moment inderdaad besloten om dat dan als geheim te definiëren. Er is een vraag over gekomen om die heroverweging te laten plaatsvinden. De heroverweging heeft het college laten plaatsvinden en op basis daarvan heeft vanavond de voorzitter duidelijk aangegeven van wat voor acties daar uit voortgekomen zijn en dat heeft u ook in de brief kunnen ontvangen. Meneer Horst van het CDA stap ik dan naar over. Ja meneer Horst, met name bleef u zeggen: er ontbreekt een compleet dekkingsvoorstel, daar hebben wij net ook een debat over gehad.

U vroeg ook daarin van: hoe lang wist u dat al, daar heb ik ook antwoord op gegeven. U heeft gevraagd wat de urgentie is, ik geloof dat ik dat ook duidelijk heb aangegeven van wat het college vindt wat de urgentie in dezen is. Dat waren volgens mij de vragen. Dan ga ik door naar De Unie van mevrouw Derriks. Ja, mevrouw Derriks vroeg van: dat dekkingsplan, komt dat nou nog? Ja mevrouw Derriks, wij gaan in ieder geval zometeen met de kadernota vanuit de 4 domeinen die we hebben aangegeven in de brief ook expliciet op zoek naar dekking en dan zal die dekking ook landen in de kadernota. U vroeg ook: geeft het ook nog besparing op de gezondheidskosten? Uiteindelijk, als je daar de ruimte krijgt om goed te sporten, bezig te zijn en met elkaar ook in een andere omgeving dan alleen sport, want het wordt ook nog een ontmoetingscentrum en activiteitencentrum, ik zou bijna willen zeggen, sporten is gezond en goed met elkaar omgaan en elkaar kunnen ontmoeten is ook een gezonde bezigheid, dus volmondig ja daarop. Mevrouw Gathier had niet echt vragen, die heb ik tenminste niet bespeurd.

Meneer Feenstra van de VSP, ik haalde de vraag eruit van: waar blijven de opbrengsten dan? Nou meneer Feenstra, ik heb ook gezien en u heeft dat waarschijnlijk ook gelezen, dat na 7 jaar er wordt wel verwacht dat we dan in de positieve flow gaan, dat de eerste positieve resultaten dan gaan plaatsvinden, dus dan komen er ook opbrengsten. Dan moeten daar ook wel wat winst gaan komen, dus ik houd vast aan hetgene wat ik gelezen heb en dat heeft u waarschijnlijk dan ook gelezen. Mevrouw Verbeek, ik heb daar geen vraag van gehoord. Meneer Holtermann van de PvdA vroeg naar de basisinfrastructuur die benoemd is inderdaad, daar was Verbindion er 1 van tijdens de coronatijd, maar De Kom en De Tweede Verdieping waren daar ook 1 van. U vroeg heel expliciet: het is toch niet wie het eerst komt, wie het eerst maalt? Nee, meneer Holtermann, dat is het niet, maar op dit moment en dat heb ik nu vaak genoeg benadrukt denk ik, zijn de problemen heel hoog bij Verbindion en daar moeten we echt iets mee doen, dus die worden op dit moment in ieder geval aangepakt wat het college betreft en dat mag inderdaad niet ten koste gaan van de andere instellingen en u vroeg ook van: gaat u zich daar hard voor maken en gaat u ook het uiterste doen om dat zo in stand te houden en absoluut, dat is een volmondig ja. Het vervolg: u vroeg ook nog over het duurzaam financieel evenwicht.

Ja, dan komt u echt op het terrein van collega Eggengoor terecht. Ik weet in ieder geval voor zover mij bekend, dat zoals altijd hier ambtelijk aan wordt gewerkt aan die inzichtelijkheid en dat het ook in de P&Ccyclus gewoon weer terug zal komen en aan u voorgelegd zal worden en ja, als u daar meer inhoudelijke vragen over heeft, dan moet ik hem toch echt overdoen aan collega Eggengoor. Meneer Gadella van de VVD heb ik geen expliciete vragen van gehoord, behalve wat er nog gezegd is. 26/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

Mevrouw Voorthuijsen van de ChristenUnie heb ik denk ik ook al antwoord gegeven waarom we afwijken van deze standaard van geen dekking, geen raadsvoorstel. Ik heb u aangegeven hoe wij daarin staan als college. Mevrouw Bakhtali vroeg ook nog het een en ander hierover en mevrouw Bakhtali vroeg ook van de rol van DeMIX en Merwestein, hoe zit dat nou? Heeft DeMIX daar voordeel aan? Zover mij bekend, mevrouw Bakhtali, gaat DeMIX mee in de plannen van Merwestein en zijn zij zelfstandig en moeten zij dat ook zelfstandig dragen, dat is wat mij bekend is, maar zij gaan daarin mee in ieder geval en dat gaat niet op kosten van de gemeente, maar dat doen zij zelfstandig. U vroeg ook nog of de bank geen lening anders zou geven. Dat is ook allemaal uitgebreid in de Avond voor de Stad en in de informatieavond aan de orde geweest in het financiële betoog van de financieel expert op sociaal maatschappelijk financieren, dus dat is ook duidelijk uitgelegd waarom een bank op geen andere manier dan in het raadsvoorstel een garantie geeft of tenminste een hypotheek verstrekt van 50 miljoen euro. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: dank u wel en dan misschien nog even de rol van voorzitter; ik weet dat in de aanloop naar de kadernota ook het duurzaam financieel evenwicht weer met u besproken wordt, dus dat ter informatie. Dan wilde ik naar de tweede termijn, maar ik zie de heer Verhoeve.

Ik denk dat u schorsing wilt vragen, heb ik dat goed ingeschat? De heer Verhoeve (D66): ja de ervaring spreekt boekdelen, voorzitter. De voorzitter: dan is nog de vraag hoe lang? De heer Verhoeve (D66): om heel eerlijk te zijn, ik denk dat wij wel een kwartier tot 20 minuten nodig gaan hebben. De voorzitter: dan schors ik tot 22.00 uur de vergadering. De voorzitter: ik heropen de vergadering en geef het woord aan de heer Verhoeve. Tweede termijn Fractie D66, de heer Verhoeve: Voorzitter, alles gehoord en overwogen hebbende, zien we dat een in de ogen van D66 mooi plan wordt ontsierd door een slecht gemanaged proces en ook een ongewenst proces. De raad wordt vanavond met de rug tegen de muur gezet en alle partijen hebben vanavond ook uitgesproken daar moeite mee te hebben en een aantal partijen zijn daar klaar mee. Voorzitter, in overleg met en ook met de volgende partijen, deel ik u mede dat we een motie willen indienen en met uw welbevinden lees ik deze voor: “De gemeenteraad van Nieuwegein, bijeen in vergadering op woensdag 22 februari 2023, bij behandeling van raadsbesluit 2023-022 garantstelling Verbindion vernieuwing Merwestein.

Constaterende dat, ten aanzien van de DVO,  Het toekennen van de voorgestelde garantstelling leidt tot een structurele verhoging van de exploitatie;  Ondanks een dringend verzoek uit de gemeenteraad het college geen dekkingsvoorstel heeft toegevoegd aan het raadsvoorstel; Overwegende dat, ten aanzien van de DVO,  Het college al bij het oorspronkelijke voorstel aan de gemeenteraad een dekkingsvoorstel zou moeten hebben toegevoegd;  Het college na het dringend verzoek tijdens de Avond voor de Stad van 2 februari 2023, een brief aan de gemeenteraad heeft gestuurd, gedateerd 14 februari 2023 (die bij de raad op 27/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

16 februari is aangekomen), met daarin een herhaling van de aangevoerde argumenten uit het oorspronkelijk voorstel, maar zonder dekkingsvoorstel;  Het college daarmee te kennen geeft de gemeenteraad niet ten dienste te willen zijn; Constaterende dat, ten aanzien van de geheimhouding,  Het college de raad heeft verzocht geheimhouding op te leggen op drie inhoudelijke bijlagen, die ter ondersteuning van het raadsvoorstel aan de raad zijn gestuurd;  Nadat de raad heeft verzocht de geheimhouding beter te toetsen, blijkt dat één bijlage geheel openbaar kan blijven en één bijlage grotendeels openbaar kan blijven; Overwegende dat, ten aanzien van de geheimhouding,  De geheimhouding is opgelegd op verzoek van Verbindion;  Het college heeft verzuimd om vanuit het openbaar en algemeen belang vooraf te toetsen of deze ruime geheimhouding noodzakelijk is;  Het college hierdoor de behandeling van het raadsvoorstel op een transparante en toetsbare wijze onnodig ingewikkeld heeft gemaakt; Ten aanzien van de gemeentefinanciën,  Dit raadsvoorstel, zonder dekking, een ongewenst precedent schept voor andere raadsvoorstellen; Keurt zowel het klakkeloos overnemen van het verzoek tot geheimhouding als het ontbreken van een structurele dekking als gevolg van het voorgestelde besluit af en spreekt uit geen vertrouwen meer te hebben in het functioneren van de heer Van Engelen als

verantwoordelijk wethouder in dit dossier. En gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie dien ik in namens ieders Belang, het CDA Nieuwegein, D66 Nieuwgein, de VSP, de ChristenUnie en Stadspartij Núwegein. En voorzitter, dit is een zware stap en 1 die we niet licht hebben genomen. De wethouder is blijkens ongeschikt als deze wethouder voor deze stad. Het is vanuit D66 de tweede gele en dus een rode kaart. Dank u wel. De voorzitter: ik begrijp dat de motie inmiddels ook gekopieerd is en hij wordt ook op iBabs gepubliceerd. Dat was uw tweede termijn? Mevrouw Feenstra (GL): ja dank u wel, voorzitter. Ik zou graag een schorsing willen vragen. De voorzitter: nou ben ik niet zo snel geneigd om tijdens het debat in een termijn een schorsing toe te staan, maar gezien de strekking van deze motie, kan ik me voorstellen dat er wel behoefte is aan schorsing. Dat is ook ongebruikelijk, maar er zijn meer dingen ongebruikelijk vanavond, dus ik stel voor om hem wel toe te staan en ik kijk even naar u hoe lang u dan schorsing wenst? Mevrouw Feenstra (VSP): een kwartier alstublieft. De voorzitter: dan schors ik tot 22.20 uur. De voorzitter: ik heropen de vergadering. Het was een schorsing na de eerste spreker in de tweede termijn. Ik wil het eigenlijk als volgt doen, dat ik toch de volgorde van de eerste termijn aanhoud.

Ik kan me overigens ook voorstellen dat er bij een enkele fractie misschien, gezien de motie, in tweede termijn een andere spreker is. Dat hoor ik dan wel als ik bij de desbetreffende fractie me meld, dat zie ik dan wel. Dat betekent dat het woord nu is aan de heer Horst. Een punt van orde van mevrouw Bakhtali.

28/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

Mevrouw Bakhtali (Nú): ja ik kan het verkeerd hebben hoor, maar is het niet een goede gewoonte dat degene die de schorsing aanvraagt als eerste het woord voert met de uitkomst van de schorsing? De voorzitter: ik kijk even of mevrouw Feenstra dat wil? Ja, ik heb net het voorstel gedaan om gewoon de spreekvolgorde uit de eerste termijn aan te houden, want ik denk dat iedereen over de motie wat wil zeggen. Mevrouw Bakhtali (Nú): dat heb ik gehoord, maar ik wilde dat even duidelijk hebben. De voorzitter: en niemand reageert en ik zie dat er instemming is, dus laten we het gewoon op die manier doen en dan komen we vanzelf wel bij de reactie op de motie die ingediend is van fracties. De heer Horst zal daar ongetwijfeld ook wel wat over zeggen. Fractie CDA, de heer Horst: Ja dank u wel, voorzitter. Ja, ik kan eigenlijk vrij kort zijn. Het CDA hoort van wethouder Van Engelen geen enkel overtuigend argument voor het ontbreken van een dekkingsvoorstel bij dit raadsvoorstel en ondanks herhaaldelijk aandringen weigert in onze ogen het college die dekking te leveren. Deze weigering ontstemt het CDA zeer.

Ook de wijze waarop de wethouder dit voorstel aan de raad heeft gepresenteerd en in onze ogen zwaar ondermaatse wijze waarop hij de vele vragen vanuit de raad hierover heeft beantwoord, zowel tijdens de Avond voor de Stad als ook in deze raadsvergadering, brengt het CDA ertoe om mede de motie in te dienen, die net door de heer Verhoeve is ingediend. Ik kan u zeggen voorzitter, dat het ons bijzonder spijt dat dit nodig is. We hadden het ook heel graag anders gezien. Dan voorzitter nog 1 punt uit de eerste termijn. Ik zou graag terugkomen op een onderdeel van de bijdrage van de heer Gadella, want die komt in reactie op mijn constatering over het gedraai van de VVD ten aanzien van het duaal optreden en het handhaven van een degelijk financieel beleid waar ik die partij toch om ken en hem persoonlijk ook in zijn rol als wethouder Financiën van deze gemeente komt hij in de reactie niet verder dan een jij-bak. Blijkbaar raakte ik een gevoelige snaar en waren de inhoudelijke argumenten op, ik kan niet anders constateren dan dat dat armoede is, voorzitter. Dank u wel. Fractie De Unie van Nieuwegein, mevrouw Derriks: Dank, voorzitter. Voorzitter, na de beantwoording in de eerste termijn moet ik constateren dat de wethouder helder heeft gemaakt wat de volgorde in de gang van zaken is geweest.

Ik weet dat in de zomervakantie het probleem van oplopende inflatie een rol speelde, daar zijn we ons rond Prinsjesdag ernstig zorgen over gaan maken en in oktober werd dat latent en in oktober werd ook latent dat de Europese Unie of in ieder geval de ECB door het spelen met het rentetarief heeft geprobeerd de inflatie enigszins te beteugelen, hetgeen ook enigszins is gelukt, maar we zitten op het ogenblik wel met bijna maandelijks een renteverhoging van een half procent en als ik het goed heb begrepen heeft mevrouw Lagarde indertijd aangegeven dat ze daar op dit moment in ieder geval nog even mee doorgaat, dus elke maand dat we langer wachten, kost ons, heb ik begrepen, 2,5 ton extra. Voorzitter, als je met dergelijke situaties geconfronteerd wordt, dan is het zaak om als je iets groots en belangrijks wilt doen, daar enige haast mee te maken om de kosten te beperken. Dat heeft het college gedaan en in mijn beleving, maar wie ben ik, heeft het college gemeend dit voorstel snel voor te willen leggen, wetend dat anders de exploitatiekosten alleen maar verder zouden gaan oplopen en ik vind dat geen verzuim van het college. Ik vind dat eigenlijk gewoon wijs beleid.

Als ik dan vervolgens naar de motie kijk voorzitter, dan verbaast het mij dat men de motie richt op 1 van de wethouders, want als men dan werkelijk principieel wil zijn, dan is dit een voorstel van het college en had de motie richting het hele college gemoeten. Ik vind dat bijzonder, maar ik zal de motie hoe dan ook niet steunen, want ik ben het er niet mee eens. Dank u, voorzitter. 29/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

Fractie GroenLinks, mevrouw Gathier: Dank u wel, voorzitter. Inhoudelijk heb ik in mijn eerste termijn al voldoende gezegd dat wij deze voorziening heel belangrijk vinden om de sport veilig te stellen in de stad, dus daar ga ik verder ook niet op in. Voor ons ligt nu een motie van wantrouwen waarvan we de indruk hebben dat die er al lag voor deze avond en voor GroenLinks blijft staan dat er een goed voorstel ligt en dat wij er vertrouwen in hebben en houden dat het college met een dekkingsvoorstel komt. Wij distantiëren ons dan ook van deze motie. Dank u wel. Fractie Verenigde Seniorenpartij, de heer Feenstra: Ja voorzitter, bij de VSP is het ook nog steeds niet duidelijk waarom de dekking ontbreekt. Wij vinden niet dat het college dat voldoende heeft onderbouwd en vandaar deze motie. Wij krijgen het gevoel dat dit voorstel koste wat het kost er doorheen moet komen en dat daarbij kwalitatieve eisen die wij als raad stellen aan raadsvoorstellen daarbij blijkbaar klakkeloos genegeerd kunnen worden. Dank u wel, voorzitter. Fractie ieders Belang, mevrouw Verbeek: Ja voorzitter, even reagerend op wat er gezegd werd over de motie door GroenLinks, dat die er al lag. Voorzitter, natuurlijk lag die er, maar niet ondertekend. Wij hebben juist deze avond afgewacht en gehoopt dat we de antwoorden zouden krijgen waar we wat mee konden en dat hebben we niet gekregen.

De wethouder zei zelfs nog toen het over financiën ging ’ja, dat weet ik niet’, en dat was voor ons, in ieder geval voor mij, de doorslag dat dit zo niet kan. Fractie Partij van de Arbeid, de heer Holtermann: Het college beoogt met dit voorstel Verbindion beter toekomstbestendig te maken en de toch al stijgende kosten te matige. Ook de PvdA ziet dat als we niet investeren in het voorkeurscenario, dit kan leiden tot een hoger tekort op de exploitatiebegroting van Verbindion en tot de noodzaak om hiervoor nog meer middelen vrij te maken vanuit de gemeentelijke begroting. Een dergelijk Titanic-scenario zoals de wethouder schetste, is ook voor de PvdA niet wenselijk. En laat het duidelijk zijn: de PvdA vindt de Titanic-motie van iB, CDA, D66, VSP, CU en Nú, die al klaar lag, niet ondertekend maar hij lag wel klaar, op basis van deze raadsvergadering echt niet gepast. Wij zijn juist blij met de toezegging van de wethouder, dank daarvoor, dat het besluit over Verbindion gedurende deze collegeperiode niet ten koste zal gaan van andere basisvoorzieningen en dat het college zich daar tot het uiterste toe zal inspannen. Daarom kan de PvdA instemmen met het voorstel.

Voorzitter, dit voorstel betekent dat Merwestein langjarig kan blijven functioneren als belangrijke voorziening in onze stad met als bijkomend voordeel dat ook de wijk Merwestein optimaal profiteert van de investeringen in de buurt. Mevrouw Verbeek (iB): voorzitter, ik vind het wel een groot gezegde dat u zegt dat we kunnen profiteren, want u kan niks garanderen, net zoals wij dat niet kunnen, maar u heeft het er wel over en als je in het verleden kijkt, dan heb ik hele grote vraagtekens en het is jammer dat u die stukken dan niet heeft gelezen. De heer Holtermann (PvdA): voorzitter, ik heb geen vraag gehoord en als er 1 de stukken helemaal heeft gelezen, dan ben ik het wel. De wijk Merwestein, dat heeft u ook op de presentatie kunnen zien, die gaat optimaal profiteren, zeker door de groenvoorziening en de parkachtige sportgelegenheid die rondom het complex wordt aangelegd, dus het aanzien van de wijk gaat er heel erg op vooruit. De PvdA is ervan overtuigd dat het behoud van sport en evenementencomplex Merwestein in het belang is van onze huidige en toekomstige inwoners. Wel benadrukt de PvdA hierbij dat het voor iedereen, ongeacht inkomen, mogelijk moet blijven te kunnen sporten en zwemmen in het

30/43 Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 22 en 23 februari

vernieuwde complex. Dit vraagt niet alleen wat van de gemeente, maar we rekenen ook op het ondernemerschap van Verbindion. Dank u wel. Fractie VVD, de heer Gadella: Ja voorzitter, dank u wel. Dit bewijst maar weer dat een ezel zich vaker aan dezelfde steen kan stoten, mijn persoon in dit geval met het pasje. Ik wilde eerst even ingaan op een aantal zaken die de wethouder aanbracht, ook de vergelijking met SOS ijsberg. Ja, ik denk eigenlijk dat dat niet zo is. SOS zend je pas uit wanneer de ijsberg geraakt is en dat is in dit geval niet het geval. We verleggen tijdig de koers zodat we die ijsberg vermijden en ik denk, ik sprak in de schorsing even met de directeur van het zwembad, die mij aangaf dat waarschijnlijk woensdag de rente verhoogd wordt en er op dit moment een afspraak ligt die in feite afgehamerd kan worden, die afspraak ligt er, dat er voor woensdag nog een garantie is op een rente die binnen het voorstel past, lager dan de 3% waar gerekend mee is, dus uitstel is in dit geval erg dom, dat kost je minstens 2,5 ton structureel per jaar voor 40 jaar. De VVD is een zorgvuldige partij met financiën en dat willen we niet voor onze rekening nemen.

We hebben er alle belang bij die koers tijdig te verleggen en vanavond een besluit te nemen zodat we hier verder mee kunnen en eigenlijk hebben alle partijen aangegeven het van belang te vinden dat Merwestein een toekomstbestendige situatie aantreft, dus ik pleit er dan ook voor dat iedereen zich daar ook hard voor maakt in woorden en daden. Wat betreft de motie van wantrouwen die hier ligt, daar gaan wij niet in mee omdat w eons daar niet in herkennen. Fractie ChristenUnie, mevrouw Voorthuijsen: Dank u wel, voorzitter. Er is ook nog veel gezegd door mijn collega’s en wat ik hier nog aan toe wil voegen is dat, en wellicht ook ter verduidelijking voor de kijkers en de mensen op de tribune, dat ook wij indieners van deze motie ons echt wel ongemakkelijk voelen en ook begrijpen dat dit een zwaar middel is, maar dat er in het verleden ook een aantal casussen zijn geweest welke ook wel wat weg hebben van dit voorstel en wat bekende omstandigheden zoals gebrekkige communicatie, beperkt toetsen van ambtelijk advies, helder inhoudelijk antwoord op kritische vragen van de raad. Dat waren misschien andere situaties en andere tijden, maar de omstandigheden zijn eigenlijk gewoon hetzelfde en dat is eigenlijk heel kenmerkend voor deze portefeuille, dus vandaar dat wij ook deze motie steunen. Fractie Stadspartij Núwegein, mevrouw Bakhtali: Ja, dank u wel.