2022-294 Verslag raadsvergadering dd 7 juli 2022.pdf

-

Openbare Toiletten Tot slot hebben wij nog een onderwerp dat we willen aankaarten. De nood is namelijk erg hoog! In Nieuwegein zijn er niet of nauwelijks openbaar toegankelijke toiletten te vinden. En dit probleem levert een aantal van onze inwoners stress en isolement op. Er zijn veel mensen die de deur niet uit durven, uit angst geen toilet te vinden. Ook hier speelt het voorkomen van sociaal isolement de belangrijkste rol om het college het volgende te vragen: Gaat het college zich inzetten om openbaar toegankelijke toiletten zichtbaar te realiseren in alle wijkwinkelcentra? 17/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

Daarbij willen we de kanttekening meegeven, dat veel ondernemers ook een toilet bij hun bedrijf hebben en dat hier mogelijk een samenwerking kan plaatsvinden. Voorzitter, dat was mijn betoog in de eerste termijn. Ik heb net een motie, maar die had ik van de week al ingediend, maandagavond heb ik die opgestuurd. De voorzitter: u heeft nog een nieuwe motie, ik kijk even naar de griffier? De griffier: ik dacht dat je die in de tweede termijn achter de hand had, maar je wilt hem nu indienen? De voorzitter: dan zullen we zorgen dat die verspreid wordt en dat u er kennis van kunt nemen. Fractie Stadspartij Núwegein, mevrouw Bakhtali: Ja dank u wel, voorzitter. In de jaarstukken wordt een resultaat/saldo van opbrengsten en kosten gepresenteerd van € 11,9 miljoen. In werkelijkheid is het resultaat/saldo van opbrengsten en kosten € 7,5 miljoen, dat is dus € 4,4 miljoen minder rooskleurig dan in de stukken wordt voorgespiegeld. Wij ontvingen de goedkeurende accountantsverklaring ook pas vandaag op de mail. Die heb ik dus niet kunnen bestuderen en wij vinden dat onacceptabel voorzitter, en reden voor ons om tegen de stukken te stemmen. Dat willen we even gemeld hebben aan het begin van ons betoog.

We willen graag inzoomen op Bestuur en Dienstverlening en enkele kaders van het beleid voor de toekomst eruit lichten, kaders die wij heel belangrijk vinden om ons werk als raadslid uit te kunnen voeren: de inwoners vertegenwoordigen, de kaders stellen en het college controleren. Voorzitter, graag herhaal ik uw eigen woorden uit de raad van 20 juni jongstleden: “Het is een groot goed in een democratie dat alles gezegd mag worden. Ook is het een groot goed om respect naar elkaar te hebben. En als je als raadslid van een ander raadslid zegt dat die zijn werk niet goed doet vanwege een andere mening dan gaat dat een stap te ver want het gaat over de inhoud en de open democratie die we hier hebben.” Uw woorden, mooie woorden, respect en zo, althans als u de daad bij het woord zou voegen. Helaas ging u in 1 adem door met uw pogingen om tegen de geldende reglementen en afspraken in - met kracht en geweld onze motie in stemming te brengen en zonder zelfs enig overleg, laat staan onze toestemming! U praat over respect maar ik heb uw handelwijze als zeer agressief en intimiderend ervaren. Ik voelde mij gedwongen om de motie in te trekken en dat is niet zoals het hoort te gaan in een fatsoenlijk en respectvol bestuur. U heeft daarmee de toon gezet en de kaders van wat we mogen verwachten van “Bestuurlijke Vernieuwing” zijn daarmee duidelijk afgetekend.

Voorzitter, ik hoef u niet te vertellen dat de basis van onze democratie transparantie is en dat raadsleden zonder last, dus vrij en onbelemmerd hun raadswerk moeten kunnen uitvoeren en dat u als raadsvoorzitter de vrije uitwisseling borgt/dient te borgen. U dient ervoor te zorgen dat elk raadslid in alle vrijheid zijn/haar standpunten kan verkondigen, hoe vervelend u dat ook als politicus zelf vindt. Ik heb al meerdere momenten ervaren dat u uw positie misbruikt om een rel te veroorzaken of mij als raadslid te intimideren en ik wil u vragen om daarmee eindelijk een keer te stoppen. Ik vraag u om gewoon de regels te volgen die we met elkaar hebben opgesteld. Wij dienen een motie in. Iedereen kan in alle vrijheid daarop reageren, u brengt de motie in stemming en klaar is Kees. Hoe simpel kan het zijn! We zijn dus genoodzaakt om de motie opnieuw in te brengen, alstublieft, en ik moet mijn kostbare spreektijd hieraan gaan besteden terwijl dat niet had gehoeven. Het gaat om een motie van wantrouwen tegen wethouder Bamberg die als PvdA-raadslid vertrouwelijke informatie die 18/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

hij als raadslid had ontvangen heeft misbruikt om gunsten van anderen te verkrijgen voor zijn eigen persoonlijk belang. Wanneer de positie als raadslid misbruikt wordt om voor zichzelf of anderen ongeoorloofde gunsten te verlenen in ruil voor wederdiensten of als vriendendienst, noemen we dat corruptie. Althans in een beschaafde democratie. Onze motie heeft alle bijlagen waarin iedereen zwart op wit kan lezen waar het over gaat en wat er precies is gebeurd is en waarom het corruptie is. Tot op heden heeft de heer Bamberg geen enkele vorm van reflectie getoond. Over respect en fatsoen gesproken. Voorzitter, graag uw aandacht voor een ander kader zoals dat in wetten en regels is vastgelegd, namelijk de Archiefwet. Wij vinden het heel belangrijk dat alles wat wij hier doen deugdelijk wordt vastgelegd en opgeslagen. Wij kunnen natuurlijk niet altijd alles aldoor controleren, maar we hebben al vaker mogen vaststellen dat bijvoorbeeld dossiers onvindbaar zijn. Dat is een slechte zaak. Wij hadden ook reeds ontdekt dat er delen van raadsvergaderingen worden verwijderd of onleesbaar of onvindbaar worden gemaakt, allerlei creatieve streken worden er mee uitgehaald. Bewoners klagen ook vaak dat de verslagen die door de gemeente worden gemaakt van inwonersavonden en inspraakavonden, dat zij niet terug herkennen in die verslagen wat er besproken is.

En dat voorzitter, past niet in een betrouwbaar, respectvol bestuur. Wij horen graag als burgemeester van Nieuwegein, hoe u de betrouwbaarheid van onze verslagen en archivering kunt garanderen. Elke zichzelf respecterende gemeente heeft een integriteitsprotocol. U bent bij de wet aangewezen als hoeder van de bestuurlijke integriteit. Wij hebben al vaker aan u vragen gesteld over de stand van zaken omtrent het integriteitsbeleid. We moeten helaas vaststellen dat het niet erg opschiet, dat heeft niet echt uw voorkeur. Waarom hebben wij in Nieuwegein nog niet een dergelijk protocol? Terugkomend op onze motie van wantrouwen. Ondanks de ernstige bezwaren werd de heer Bamberg als wethouder aangesteld op 20 juni jongstleden. Wij vinden dat vanuit de aanstelling van de heer Bamberg als wethouder van Nieuwegein heel verkeerde signalen uitgaan. In de eerste plaats zegt het veel over het moreel kompas in dit huis onder uw leiding. Naar de ambtenaren toe zegt u: Mondje dicht als je een integriteitsschending te melden hebt. Je loopt zelf gevaar en wij doen er niets mee. Het maakt ook duidelijk dat de regels, de normen, de waarden, de wetten en de regelgeving alleen op papier gelden. In de praktijk zijn ze bar weinig waard, want in de praktijk heerst willekeur. Het laat ook zien dat de raadsleden niet bij machte zijn om daar iets aan te veranderen.

Ook gaat het signaal uit dat in dit huis informatie niet veilig is. Dat blijkt uit meerdere voorvallen. Er kan gerust gehandeld worden in vertrouwelijke informatie voor uw eigen persoonlijk voordeel. U heeft duidelijk gemaakt dat dit u, dit bestuur en deze raadsleden niemand een strobreed in de weg zullen leggen en dat onbetrouwbaar gedrag eerder wordt beloond. Dat zijn de signalen die u naar alle partijen uitzendt. Voorzitter wij willen graag een hoofdelijke stemming op onze motie. Dank u wel. Fractie GroenLinks, mevrouw Feenstra: Geachte voorzitter, ambtelijke organisatie, leden van de raad, mensen thuis, fijn om hier weer te zijn en ja, daar sta ik dan weer, de eerste algemene beschouwingen in deze coalitieperiode. Het is ook best wel een beetje bijzonder moment, dat is al eerder ook door een aantal collega’s gememoreerd, omdat we nog maar zo kort geleden hier ook stonden en het coalitieakkoord mochten presenteren. Een programma vol ambitie ook om recht te doen aan de stad, om onrecht van armoede en kansenongelijkheid tegen te gaan en ook om maatregelen te nemen om de

19/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

klimaatcrisis en de wooncrisis het hoofd te bieden. En ja, daarvoor was de tijd te kort om dat allemaal al te verwerken in deze jaarstukken. Laat ik ook gezegd hebben dat het stuk wat nu voor ons ligt, een knap stuk werk is. Ondanks een negatieve begroting in 2021, ligt er een positieve Jaarrekening. Dat is knap, zeker als we nog even in aanmerking nemen dat corona nog volop onder ons was. Tegelijk zien we ook dat juist door corona er een aantal posten doorgeschoven zijn en daar heeft GroenLinks wel zorgen over, want we kunnen geen zaken voor ons uit blijven schuiven. Bovendien wordt met de huidige inflatie daarmee alles alleen maar duurder. De zorgen voor de gewone huishoudens in Nieuwegein worden met de dag groter, juist ook vanwége die inflatie en de stijgende energiekosten. Er is ontzettend veel onzekerheid door onze regering in Den Haag die steeds weigert om een eerlijke en reële bijdrage over te maken aan burgers in dit land én aan gemeenten. Gemeenten zoals Nieuwegein die eigenlijk ook steeds meer van het werk moeten doen wat eerst in Den Haag gebeurde. Dat vraagt scherpe keuzes. Voor GroenLinks zijn die helder.

En normaal spreekt een fractie zich daar tijdens deze AB over uit en uiteraard doen wij dat ook graag, maar wij zullen het ook compact houden, omdat we daar de vorige keer, drie weken geleden, in de presentatie van het coalitieakkoord ook al het een en ander over gezegd hebben. Wat wij willen, is dat de stad een prettige stad is. Een stad waar de jeugd kan opgroeien, waar kansen zijn voor jongeren en ouderen. Een gezonde, veilige en groene stad waar mensen zich uitgenodigd voelen om mee te doen en ook mee kan doen. Waar we elkaar helpen, waar we niet discrimineren. Nieuwsgierig zijn naar elkaar en met open handen klaarstaan voor elkaar, met aandacht voor cultuur en cultuurverschillen. En een klimaatadaptieve, groene stad! Want hoe fijn is het om te wonen in een groene stad. Maar ook: hoe gezond is het en hoe belangrijk is dat voor het klimaat en de leefbaarheid van onze stad. Dat betekent ook dat daar waar Den Haag mensen in de kou laat staan, wij wel ingrijpen. Wij zijn dan ook kritisch op het feit dat in 2021 geld overgebleven is op armoedebeleid. Wij vinden dat het college echt veel meer kan en moet doen om dit geld goed terecht te laten komen.

Met zoveel mensen en gezinnen in armoede die afhankelijk zijn van de voedselbank verwachten wij echt meer creativiteit en inzet van het college om die mensen op te sporen en te helpen, zeker als daar nog geld voor in de begroting beschikbaar is. Onze vraag aan dit college is dan ook: wat gaat u daaraan doen? Verder zijn wij kritisch op het overhevelen van de 5 miljoen naar de algemene middelen. En eerlijk gezegd: de afgelopen week, toen bekend werd dat Den Haag eerst toch geen geld wilde overmaken aan de mensen die zo hard getroffen worden door de energie-armoede, overwogen wij om ook om daar een amendement op te maken. Later kwamen ze daar weer een beetje op terug, het is echt nooit saai in Den Haag. Wat wij vinden is dat die mensen ook echt geholpen moeten worden en snel ook, want dat kunnen wij met elkaar voor onze Nieuwegeins inwoners realiseren. Tegelijk zijn daarvoor al gelden vrijgemaakt in het nieuwe coalitieakkoord.

En dus stellen wij hier aan het college wat verantwoordelijk is voor de uitvoering daarvan, graag de vraag: welke concrete plannen heeft u daarvoor? Kunt u ons toezeggen dat nog dit kalenderjaar er een eerste bedrag overgemaakt wordt aan deze mensen in Nieuwegein die het zo hard nodig hebben en dat u proactief beleid voert om de juiste mensen te bereiken? Tenslotte hebben wij, ik zeg het ook maar eerlijk, lang geaarzeld om in te stemmen met het besluit om de reserves voor het Actieplan Geluid op te heffen, want wij zien nog op zoveel plaatsten dat geluidsoverlast echt storend, waar het slecht is voor de gezondheid voor mens of 20/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

dier. Bovendien is er een actieplan geluid 2018-2022. Wat is een plan zonder middelen? Maar op basis van de beantwoording van onze technische vragen hebben wij hier vooralsnog geen amendement op gemaakt. Wel vragen wij het college wat zij de komende tijd van plan is te doen om geluidsoverlast heel concreet op te sporen en tegen te gaan; komt er een nieuw actieplan? Hoeveel prioriteit heeft dat voor het college en welke tijdsperiode mogen wij als raad verwachten van het college om hier ook concrete antwoorden op te krijgen? Kan de wethouder toezeggen dat dit actieplan een integraal onderdeel wordt van het omgevingsplan waar gezondheid in meegewogen wordt? \ Voor ik ga afsluiten, heb ik nog een vraag aan Lokale Vernieuwing op een opmerking die zij in de eerste termijn maakte zodat ze daar misschien in de tweede termijn ook op kan ingaan. Dat betreft de opmerking over het speelgoed en de kleding, om dat niet langer te koppelen aan alleen de Stadspas of geregistreerde vluchtelingen. Op zich zien wij daarvan ook de noodzaak in, maar wij missen wel een concrete motie of amendement hierop, want wat ziet Lokale Vernieuwing dan voor zich en wellicht kunnen zij daar in een tweede termijn op ingaan zodat we daar ook iets concreets zouden kunnen betekenen in plaats van alleen het hier erover hebben. Daar wil ik het voor nu bij laten. Dank u wel, voorzitter.

Fractie De Unie van Nieuwegein, mevrouw Derriks: Voorzitter, voor 1 keer van papier …. Ik ben gewend om het eigenlijk vanuit het hoofd te doen, maar dit is zo complex, dat moet op papier. Voorzitter, in een van de boeken van Asterix kunnen we de verzuchting “o tempora, o mores” lezen. Heel toepasselijk voor onze tijd: wat een tijden, wat een gewoonten. Dachten we enkele jaren geleden nog dat er dingen gebeurden tegen de achtergrond van een redelijk zeker decor, nu blijkt dat veel dingen niet meer zo zeker zijn als toen werd aangenomen en allerlei mondiale problemen oefenen direct of indirect invloed uit op ons Nieuwegeinse wereldje. De Brexit bijvoorbeeld is een feit met als gevolg hinderpalen in onze handel met Engeland en navenant financieel verlies, de aanslag op het leefmilieu gaat veel sneller dan wij toen vermoedden, denk aan het kappen van steeds meer Amazonewoud maar ook elders in de wereld, het smelten van het poolijs en het daardoor stijgen van de zeespiegel, de oorlog in de Oekraïne met als gevolg een kandidaat-lidmaatschap van de EU voor dat land, terwijl nog geen 10 jaar geleden de Nederlandse bevolking dat afwees bij een referendum dat vervolgens door de regering met voeten werd getreden, oorlogen elders, grote vluchtelingenstromen, grote onzekerheid over onze energievoorziening, het achteruit hollen van de mondiale biodiversiteit en ….

zo zijn er nog meer problemen aan de horizon. Dat heeft gevolgen voor ons land, onze begrotingssituatie en daarmee ook voor ons Nieuwegeinse wereldje. Boodschappen dreigen voor veel mensen een probleem te worden, de energie bijna onbetaalbaar. Veel mensen leven in armoede, tal van kinderen moeten in ons rijke land al jaren in armoede opgroeien. Velen wachten al ik weet niet hoeveel jaar op een betaalbare woning; wie van het openbaar vervoer afhankelijk is gaat waarschijnlijk problemen krijgen in geval van wonen in landelijke of dun bevolkte gebieden, het verkeersinfarct neemt weer toe, enz. Tot zover alle problemen die omschreven kunnen worden en waarvoor oorzaken kunnen worden gedefinieerd. Het grootste probleem is echter moeilijk te analyseren: in de hele wereld en ook in Nederland lijkt de bijl aan de wortel van de democratie geslagen te zijn. Dat begint niet alleen bij een superlage opkomst bij verkiezingen, maar uit zich in toenemende mate in acties, in zichtbaar geworden wantrouwen in de overheid, in complotdenken, in rellen maar ook bij velen 21/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

in een zich afkeren van die overheid door onder te duiken in het eigen leven en zich met de maatschappij niet meer bezig te houden. Een overheid die voor de mensen soms niet meer te bereiken is. Een administratie-overheid die achter digitale adressen zit, die de mensen aanpakt wanneer ze in onbegrijpelijke formulieren een fout maken, die met regelmaat het contact met de mensen schuwt op het moment dat de mensen laten blijken het niet eens te zijn met de overheid, die met regelmaat het woord “onacceptabel” in de mond neemt maar niets doet om dat onacceptabele ook gestalte te geven, die haar eigen gezagsapparaat deels heeft wegbezuinigd, blind is voor de noden in de zorg, in het onderwijs, bij politie en nog altijd ook bij defensie, die gezinnen niet herenigt die uit elkaar zijn gerukt door de toeslagenaffaire, die de Groningers eindeloos in de kou laat staan … Voorzitter, is het een wonder dat zoveel burgers in die overheid geen vertrouwen meer hebben? (dat is een retorische vraag!) Vele dossiers in de gemeente liggen niet zo moeilijk als die in Den Haag; vergeleken met de landelijke politiek zijn onze problemen vaak veeleer technisch of pragmatisch van aard (overigens een belangrijke factor bij het ontstaan van lokale partijen). Toch krijgt ook Nieuwegein haar deel van de groeiende afkeer van met name de Haagse politiek.

En dus dienen wij ons hier in de raad af te vragen of wij alles doen wat we kunnen om niet in dezelfde fouten te geraken als de Haagse politici: zijn wij voldoende open en uitnodigend naar de burger, is onze communicatie werkelijk in begrijpelijke taal, geven wij de burgers na tijdige en begrijpelijke communicatie voldoende tijd om mee te denken, praten wij elkaar naar de mond of laten we duidelijk blijken wat voor ons een rol speelt bij het afwegen van argumenten, durven we ons te richten op de hoofdlijnen of vinden wij als raadsleden onze zekerheid in het spreken over details? Zijn de kaderstellende opdrachten aan het college voldoende duidelijk en houden we dat vervolgens ook in de gaten? Enfin, er is meer te bedenken maar we zitten er voor de inwoners van onze gemeente. Wel moeten we bedenken dat vertrouwen dat lange tijd geleidelijk is afgebrokkeld ook niet in ene keer terug is: dat vergt tijd - en inspanning. En ook geduld: kennelijk zijn de landelijke beleidsmakers nog niet toe aan bijvoorbeeld een correctief referendum toe en De Unie is daar wel een groot voorstander van. Bij alle mondiale en landelijke problemen waarmee ik mijn betoog begon ligt hier onze grootste uitdaging.

Laten wij in de komende jaren ons best doen om althans in Nieuwegein het vertrouwen van de inwoners in de politiek weer terug te winnen – dat zal zich uiteindelijk vertalen in hogere opkomst, in meer mensen ook op de tribune en in meer kijkers naar de livestream, een goede toevoeging aan de raad waarvan ik me overigens uit de vorige periode herinner dat het met name de Stadspartij van collega Bakhtali was die daarop zwaar heeft ingezet. Voorzitter, de Kadernota die wij bespreken is beleidsarm maar doet niet niets. Wij vragen ons af of het college bij de Jaarrekening concrete plannen heeft en met de toevoegingen aan een hele kudde reserves; dat is een vraag. De Unie denkt dat indien niet deze bedragen beter eerst in de algemene reserve gestort kunnen worden. Onze partij zal nadrukkelijk volgen wat er gebeurt op het gebied van armoedebestrijding, op het gebied van klimaat en milieu – zoals wij te maken hebben met de invloed van mondiale zaken moeten wij beseffen dat onze acties, hoe klein ook, ook mondiaal een heel klein rimpeltje de goede kant uit kunnen veroorzaken: te denken valt aan het zuinig zijn op onze bomen en ander groen. Wij zullen in de gaten houden wat er voor onze jeugd en jongeren gedaan wordt, er is immers op dit moment weinig leuks te doen voor hen. Een goede zaak zou zijn om te beginnen met het weer laten plaatsvinden van de jaarlijkse kermis.

De vraag is dus: kan de jaarlijkse kermis terugkomen? Wij zullen bezien in hoeverre er voor de ouderen gewerkt gaat worden aan levensbestendige woningen en goede doorstroommogelijkheden. Wij zullen in de gaten houden wat er gebeurt op het gebied van meedoen in en aan de samenleving voor iedereen ongeacht welke hoedanigheid ook, bijvoorbeeld voor mindervaliden; wij dienen immers recht te doen aan de waardigheid van 22/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

en het respect voor elke individuele mens. Dat betekent in deze raad ook dat wij respect behoren te hebben voor die raadscollega’s die niet meegaan met de richting van de overgrote meerderheid. En wij zullen eveneens heel duidelijk proberen te controleren, een van de hoofdtaken van de raad. Een grote opgave blijft om voldoende betaalbare woningen voor Nieuwegeinse woningzoekenden te bouwen: voor Nieuwegeinse woningzoekenden, want die kunnen dan hier in de gemeente hun sociale netwerk behouden door in hun eigen gemeente een woning te krijgen en dat is bevorderlijk voor het beleven van hun eigen gemeente als hun stad. Daar hoort bij dat wij ons best doen en moeten doen ook om van Nieuwegein een complete stad te maken en niet alles over de schutting naar Utrecht te gooien. De grootste opgave voor ons zal echter blijken om weer aansluiting te vinden bij het grote deel van onze bevolking dat zich door niet te stemmen min of meer heeft afgekeerd ook van onze Nieuwegeinse politiek. Tenslotte, voorzitter: wij zijn de ambtelijke staf erkentelijk voor al wat zij doen, wij zijn het college dank verschuldigd voor hun bereidheid om de kaders die de gemeenteraad vaststelt te vertalen naar concrete maatregelen. Maar bovenal willen wij onze dank hier uitspreken aan onze eigen raadsambtenaren, zijnde de medewerkers van de griffie.

Wat zij in de verkiezingstijd hebben gedaan om ons te ondersteunen en hoe zij ons geholpen hebben om in de periode na 16 maart ons voor te bereiden op de taak die wij als raadsleden hebben, het was groots en heeft hen ongetwijfeld de nodige zweetdruppels en soms ook opgetrokken wenkbrauwen gekost, maar zij waren er altijd voor ons: geen zee was te hoog en geen vraag teveel. Grote klasse en ongelooflijk veel dank. Laten we daarmee nu aan het werk gaan om van Nieuwegein in alle opzichten een bloeiende gemeente te maken! Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: dank mevrouw Derriks. Dan is daarmee de eerste termijn vanuit de raad beëindigd en ik stel voor dat ik de vergadering schors tot 16.15 uur, het college heeft wel even de tijd nodig voor de beantwoording. Schorsing (15.32-16.17 uur) De voorzitter: ik kijk even rond, ik zie dat alle fracties weer vertegenwoordigd zijn. Dan heropen ik de vergadering voor de eerste termijn van het college en ik geef als eerst het woord aan wethouder Eggengoor vanwege haar rol als wethouder Financiën. Beantwoording wethouder Eggengoor Ja dank u wel voorzitter, dat is de eerste keer in deze raadzaal, dus even kijken of ik goed georganiseerd ben inmiddels. Volgens mij wel, maar u gaat mij ongetwijfeld helpen als ik iets vergeet en trouwens, we hebben ook nog de tweede termijn.

Allereerst, mag ik u danken voor uw bijdragen in de eerste termijn voor uw algemene beschouwingen, maar ook voor de concrete vragen die gesteld zijn aan het college en voor mij ook wel weer een teken dat we het eigenlijk best wel met elkaar eens zijn, gelukkig ook maar, over wat nu in deze stad belangrijk is en waar we met elkaar voor aan de slag moeten en waar we ook voor aan de slag zijn, dus dank daarvoor. Ik ga beginnen met u even mee te nemen in een aantal financiële beschouwingen die u dan vanuit het college krijgt ook naar aanleiding van de vragen die u daarover hebt gesteld en daarna zijn er nog een aantal vragen gesteld over andere onderdelen van mijn portefeuille, daar kom ik dan aan het eind van mijn eerste termijn even op terug. Allereerst wat ik bij meerdere fracties hoor is de zorg over het financiële perspectief, daar hebben we het vorige week donderdag ook over gehad, die zorg deelt het college met u. We hebben een perspectief waarin we, een aantal van u noemde het ook al, het ravijnjaar 2026 en dat lijkt ver weg maar eigenlijk is dat heel dichtbij en wij realiseren ons dat en maken ons daar 23/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

met u zorgen over hoe dat gaat lopen. De ChristenUnie zei van: het college moet niet achterover leunen. Mag ik u vertellen, dat doet het college ook zeker niet en dat doet de organisatie niet. We zijn daar echt dagelijks mee bezig en we zien ook de urgentie en het uitgangspunt, en dat zou ik ook nog een keer willen benadrukken, is dat we echt zo goed mogelijk proberen te sturen op een financieel sluitend meerjarenperspectief waarin we gewoon elk jaar een sluitende begroting opleveren. Dat is het uitgangspunt en dat blijft het uitgangspunt. Ook vanuit de ChristenUnie kwam de opmerking: heeft het college wel een visie over hoe we daar in het meerjarenperspectief mee omgaan? Hoe wil het college nou omgaan met de vooruitzichten die we hebben, die gewoon op dit moment en onzeker maar ook nog niet goed zijn? Daarvoor verwijs ik u graag naar de nota Duurzaam Financieel Evenwicht, want dat is nou juist het onderwerp waar we een aantal jaren geleden in de vorige bestuursperiode mee zijn begonnen en het is ook uitzonderlijk in gemeenteland waarin wij proberen al 40 jaar vooruit te kijken. Dat doen heel veel gemeenten niet, juist om die onzekere positie maar ook het feit dat wij als Nieuwegein vanuit die New Town positie komen, waarin er vrij veel geld beschikbaar was voor de ontwikkeling van de stad.

Dat is voorbij, dus we moeten echt kijken hoe we ook die vervanging van alle voorzieningen in de stad die in de komende jaren nodig is financieren. Nog los van het feit dat er in gemeenteland heel veel verandert voor wat betreft het geld wat we van het Rijk krijgen, is dat nou juist ook de nota waarin u hopelijk wel degelijk ziet dat wij als college wel een visie hebben op hoe we de toekomst tegemoet gaan treden en wat we daarvoor moeten doen, maar ook dat wij dat onderwerp zeker belangrijk vinden en daar dus mee bezig zijn. De verwijzing, jammer dat er in de Kadernota niet een verwijzing naar het coalitieakkoord is gemaakt. Ja, dat is jammer, maar het was nu een keer zo dat de Kadernota eerder klaar was dan het coalitieakkoord, maar gelukkig hebben we in de inleiding, ik heb het nog even gecheckt, wel aangegeven dat we weten dat die eraan komt en hij is ook al grotendeels in de brief van de meicirculaire doorgerekend, maar straks bij de begroting gaan we het daar zeker ook nog uitgebreid over hebben. Dat en waar ik blij mee ben is, dat was volgens mij ook de ChristenUnie, u de koppeling legt met de reserve Grondbedrijf, want ik denk dat dat ook een terechte opmerking is; we hadden meer partijen die het daarover hadden, dat onderschrijft het college ook, dat we daar echt behoedzaam mee om moeten gaan, want we weten wat ons perspectief is.

Er zit een grote onzekerheid in en dit is juist, dit is incidenteel geld, maar laten we met elkaar ook, niet precies wetende wat er komt, goed kijken dat we daar zuinig op zijn en met elkaar ook heel behoedzaam zijn in hoe we dat geld besteden. Er werd door De Unie de vraag gesteld over van: we hebben in het raadsvoorstel weer een heel overzicht van middelen die aan bestemmingsreserves worden toegevoegd en het is eigenlijk een heel flauw antwoord, maar het college probeert zo goed mogelijk de spelregels na te leven die u in de nota Reserves en voorzieningen hebt vastgesteld, dus dat is daar de reden voor, maar het is ook wel een bestendige manier van werken omdat je daarmee de middelen die voor een bepaald doel zijn vastgesteld maar die nog niet uitgegeven, als je die op deze manier kunt overdragen naar het volgende begrotingsjaar, dat die middelen ook beschikbaar zijn daarvoor, niet dat dat niet zo is als je het in de algemene reserve doet, maar dit is ook de spelregel die we met elkaar hebben afgesproken in de nota Reserves en voorzieningen, dus is dat ook de reden dat u dit zo terugvindt in de stukken. Dat voor wat betreft en ik check nog even, de zaken die u op financieel gebied hebt aangekaart. Dan ga ik kort even naar een paar andere thema’s. De VVD stelde de vraag over de uitbreiding van terrassen.

Ook in gesprek met horecaondernemers weten wij dat het enorm gewaardeerd wordt dat die uitbreiding er is en dit was vanuit het oogpunt van corona zodat mensen ook afstand konden houden, maar ook wij horen de geluiden, ook van inwoners, dat het gewaardeerd wordt en dat het ook tot meer levendigheid leidt. Wat we wel hebben gedaan, ook omdat we qua corona niet geheel zeker zijn dat het nu echt voorbij is, we zitten nu alweer in een piek en het 24/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

RIVM vraagt zich al af wat er in het najaar gaat gebeuren, hebben we die uitbreiding van de terrassen nu al verlengd tot eind 2023, dus voor de rest van dit jaar kunnen ondernemers gebruik maken van die regeling en dat weten ze inmiddels ook en we zijn bezig, zoals u ook weet, met de Horecavisie. De voorzitter: misschien even voor de duidelijkheid, want u zei eind 2023 maar ik denk dat u eind 2022 bedoelt? Wethouder Eggengoor: ja sorry, er staat 2022. De voorzitter: 2022, ja want ik zie de griffier een toezegging opschrijven, voordat dat misgaat. Wethouder Eggengoor: nee december 2022, sorry. Dank dat u mij daar even op corrigeert, dat was blijkbaar ook de vraag van de heer Verhoeve die weer is gaan zitten. In de Horecavisie die wij op gaan leveren wordt dit ook een onderdeel en gaan we u ook een voorstel doen hoe we daar dus langjarig mee omgaan. Dan de A12-zone. Ja, ik ben het met meneer Verhoeve van D66 eens dat juist hier die zorgvuldigheid van het proces heel belangrijk is en dat juist ook hier de raad goed in positie moet zijn. Daarom hebben we u op 24 juni ook een brief geschreven die ging over de uitkomsten van het Bestuurlijke Overleg Leefomgeving, waarin staat dat we u dus voor de zomer al mee gaan nemen in de positiebepaling.

We hebben gezegd een conceptraadsvoorstel maar dat zou ertoe leiden, als we dat doen, dat er misschien een ‘strekt ter vervanging’ moet komen, maar wat we ook hebben gezegd: we gaan in september eerst het gesprek voeren. Dat doen we dus op basis van de brief en de informatie die we dan hebben, dan komt er een raadsbesluit en in die brief staat ook al van 24 juni dat de besluitvorming wordt doorgeschoven naar oktober. Dat is op tijd voor het BO MIRT, want daar hadden we eigenlijk die positiebepaling voor nodig, maar omdat we al met u in september in gesprek gaan en we in oktober de besluitvorming hebben, zijn we op tijd, dus u vroeg wat de technische consequenties zijn; die zijn er eigenlijk niet. Het enige wat afwijkt van de brief die u van ons heeft gehad is dat wij u niet een conceptraadsvoorstel sturen maar een brief waar die informatie in staat. Op basis van onze dialoog in september, het gesprek wat wij hebben, gaan wij een raadsvoorstel maken wat dan in de cyclus van oktober ter besluitvorming aan u wordt voorgelegd, dus volgens mij wordt u daarmee u op uw wenken bediend, ook vanuit de overtuiging dat juist die positie van de raad en het zorgvuldige proces voor ons ook heel belangrijk is. Dan kom ik bij mobiliteit, de motie van de VSP.

Meneer Zondag merkte terecht al op dat er een proef gaat lopen bij de provincie, die start in september, juist ook om senioren gratis van het OV gebruik te kunnen laten maken. Dat is een proef die ook wordt gevolgd en ook wordt geëvalueerd en ik zou willen voorstellen dat we de provincie die proef laten doen; daar komt een evaluatie uit en dan ook kijken wat daaruit komt en met de provincie in overleg gaan of dat aanleiding geeft om die proef of in ieder geval de regeling te verbreden, kijken of dat mogelijk is, wenselijk is maar ook betaalbaar is, dus dat is eigenlijk anders dan wat u hier voorschrijft want u zei in uw betoog al dat u dat samen met de provincie wilt doen. Dat staat niet in het dictum van de motie dus als u hiermee akkoord zou willen gaan, dan zou dat prima zijn want ik denk niet dat het slim is om nu al met de provincie, terwijl zij in voorbereiding van die proef zijn die echt goed is afgebakend, dit nu nog toe te voegen. Dat zie ik ook als weinig kansrijk. Mijn laatste punt ging, voordat ik nog even ook naar de andere motie ga, D66, meneer Verhoeve haalde in zijn betoog de DPS-matrix aan.

Daar bent u over geïnformeerd, software voor algoritmes noemt u dat, daar zijn ook schriftelijke vragen over gesteld, maar ik moet eerlijk zeggen, dit biedt mij ook wel de mogelijkheid om daar even kort iets over te zeggen want het klopt, u hebt volgens mij 2 jaar geleden gevraagd: maakt WIL gebruik van algoritmes? Daar hebt u het antwoord nee op gekregen en dat was omdat, en dat geldt voor heel veel gemeenten 25/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

in het land, die gebruikten de fraudescorekaart. Dat was een algoritme wat zelflerend was en wat ook werd gebruikt om een kruisje achter iemands naam te zetten en daar is WIL mee gestopt en daar zijn alle gemeenten ook mee gestopt, maar die DPS-matrix niet. Daar is nu wel mee gestopt, ook op basis van het onderzoek wat Argos daarnaar heeft gedaan maar het punt is ook, dat is en dat was ook de definitie die ook in het statement stond, WIL heeft dat eigenlijk ook nooit gezien als een algoritme, ervan uitgaande dat een algoritme een softwareapplicatie is die leert en doorleert en daarmee mensen in een hokje duwt want de DPS-matrix is een Excellijst met 24 vragen waar een score uitkomt. Heel simpel gezegd, ik zeg altijd: het is de quiz die ik vroeger in de Viva deed en waar je een score uit krijgt en daaruit blijkt in welke categorie je valt. Het enige waar die voor gebruikt is, is ook niet op handhaving of op fraude, maar is om aan de poort, als iemand binnenkomt bij een aanvraag, te kijken: kan iemand naar de verkorte aanvraagprocedure of loopt iemand het gewone pad dus ook niet meer, maar alleen: kan iemand naar de verkorte aanvraagprocedure. 80% deed dat en de andere aanvragen gingen door de gewone aanvraag heen. Mevrouw Feenstra (GL): ja dank u wel, voorzitter. Ja, ook wij hebben hier vragen over gesteld en ik begrijp uw antwoord.

Het enige is, waar wij grote zorgen over hebben, is dat het nu zo’n enorme technische discussie over de definitie gaat worden en wat ons betreft gaat het er echt om dat we de mensen recht doen en dat betekent dat we eigenlijk niet willen verzanden in een discussie van: als we strikt kijken naar discussie A, dan is het geen algoritme. Onze vraag zou zijn: kunt u die definitie desnoods breder trekken, maar in ieder geval kijken dat mensen recht gedaan wordt op het moment dat we gebruik maken van systemen om mensen toch iets toe te kennen in dit geval, dus daar in ieder geval ruimhartiger mee om te gaan en de definitiekwestie mag wat ons betreft wel, in ieder geval niet op deze manier gevoerd worden, omdat we hiermee niet veel verder komen. Kunt u daar op reageren? Wethouder Eggengoor: dat ben ik helemaal met u eens, maar ik wilde hem toch even toelichten. Ik vind de definitie eigenlijk helemaal niet relevant. Waar het om gaat is waar dit middel voor gebruikt werd, want er is inmiddels ook mee gestopt, en dit middel werd gebruikt om 80% van de mensen die bij WIL komen om een bijstandsuitkering aan te vragen, in die versnelde route zodat ze sneller een uitkering toegewezen krijgen. Daar werd het middel voor gebruikt.

Daarna was het ook weg en dan staat er geen kruisje achter je naam, dus dat doel had het gebruik van de DPS-matrix dus we zitten nu ook op het punt, want eigenlijk zouden we nu moeten zeggen: iedereen die bij de poort van WIL komt, moet de volledige procedure doorlopen. Dat is de consequentie van het feit dat we nu hebben gezegd: we stoppen met de DPS-matrix. De andere keuze is: iedereen gaat door de versnelde route en dat is ook de keuze die nu binnen WIL is gemaakt, alleen de vraag is of dat houdbaar is, want je wilt wel dat je rechtmatig uitkeringen toewijst, dus dat betekent dat er iets extra aan de achterkant moet gebeuren, maar ik ben het helemaal met u eens: het gaat niet over de definitie. Het gaat om het effect wat het middel DPS-matrix had op cliënten die een bijstandsuitkering nodig hebben. De heer Verhoeve (D66): dank u wel. Een moeilijk, ongrijpbaar onderwerp en dat begrijpen we. Dat is precies de reden waarom we al jaren pleiten om een algoritmeregister aan te leggen waarin eigenlijk wat u net beschrijft: wat is het doel waarvoor we iets inzetten, voor iedereen transparant is. Dan hoeven we niet te wachten totdat Argos een soort diepgravend onderzoek gaat doen om te snappen of wat wij willen ook met dat doel bereiken. Ik wil namelijk voorkomen dat we algoritmes in een slecht daglicht stellen.

Algoritmes kunnen heel behulpzaam zijn, alleen we moeten weten waarvoor ze worden gebruikt en dat was de vraag die wij in 2020 stelden, daarop kregen we ‘dat hoeft niet, want we gebruiken niks’. Nu blijkt dat we toch iets gebruiken, wel of niet definitie dat vind ik eigenlijk helemaal niet interessant. Ik wil eigenlijk gewoon dat overzicht hebben van: welke algoritmes zijn er in gebruik zonder dat ze in 26/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

een kwaad daglicht staan, maar gewoon dat we snappen en niet alleen wij maar ook jullie als bestuurders snappen waarvoor zetten we wat in? Waarvoor wordt het gebruikt, punt. Kunt u dan toezeggen, nu met deze situatie in ieder geval in het hele actuele achterhoofd, om zo’n overzicht te creëren? Wethouder Eggengoor: we hebben vanochtend bestuursvergadering gehad en ook gevraagd van: kijk nou eens in de organisatie, want dit is een selectiemiddel, welke selectiemiddelen je gebruikt. Algoritmes zijn overigens alom aanwezig. Als u een hypotheek aanvraagt of een bankrekening, dan gaat u door allerlei algoritmes die wel leren maar goed, eens, cliënten hebben recht op die transparantie. Daarom gaat WIL nu ook kijken in alle processen wat, ik zou bijna zeggen, enigszins riekt naar een selectiemiddel of een algoritme, dat we dat in ieder geval inzichtelijk hebben. Dan is het nog de vraag: maak je er gebruik van? Dat is dan de volgende, want als je het namelijk niet hebt, dat is ook de discussie die wij wel in het bestuur van WIL hebben gevoerd, dan moet je dus altijd afgaan op het onderbuikgevoel van een medewerker en soms is een middel wel behulpzaam, maar dan moeten we wel weten welke het zijn, op welk moment we ze inzetten en waarvoor we ze gebruiken. De heer Verhoeve (D66): ja en daar zijn we het volgens mij volledig met elkaar over eens.

Inderdaad eerst overzicht en inzicht en dan weten wat je ermee kan en wil doen, maar u betrekt het nu alleen op de WIL en ik zou eigenlijk willen vragen: kunt u dat niet ook gewoon binnen de gemeente, binnen Geynwijs, eigenlijk alles waar wij wat over te zeggen hebben want wat u terecht al aangeeft, er zijn overal algoritmes in gebruik en eigenlijk willen we de situatie zoals die net bij de WIL heeft plaatsgevonden voorkomen. Kunt u toezeggen om dat overzicht dan iets breder te trekken dan de WIL? Wethouder Eggengoor: de hele organisatie; ik moet eerlijk zeggen daar heb ik op dit moment niet het overzicht wat de impact is van de vraag die u op dit moment stelt, maar ik stel voor dat we daar dan even naar kijken en bij u terugkomen wat dan de impact is en of dat ook op een redelijke termijn te doen is of wellicht loopt het al, dat weet ik ook niet. Met dit debatje heb ik volgens mij alles wat ik wilde vertellen over het algoritme bij WIL ook gedaan en ben ik volgens mij aan het einde van mijn termijn. Oh nee wacht, ik ben nog wat vergeten, de moties. Die van de VSP heb ik inmiddels gedaan.

De voorzitter: ik zie ook een interruptie nog van mevrouw Peters, dat gaat over het vorige onderwerp nog? Mevrouw Peters (LV): het gaat in ieder geval niet over een motie en een amendement, maar volgens mij wel een vraag die ook nog voor wethouder Eggengoor openstaat over duidelijkheid over het accres en ik denk dat dat in uw portefeuille valt. Wethouder Eggengoor: ja, in het kader van inderdaad de vraag: wat heeft ook de gemeente gedaan om, ja, want er werd gerefereerd aan de uitspraak van meneer Van Zanen en zoals u weet is de heer Van Zanen voorzitter van de VNG. Wat de heer Van Zanen zegt, zegt hij dus namens alle Nederlandse gemeenten dus ook namens de gemeente Nieuwegein. Daarnaast heeft Nieuwegein van harte de motie op het VNG-congres gesteund waarin duidelijk actie wordt ondernomen richting het Rijk hierover met daarbij, want dat heb ik u vorige week donderdag verteld, dat de minister van Binnenlandse Zaken inmiddels ook heeft aangekondigd dat ze na de zomer komt met duidelijkheid, in ieder geval over het jaar 2026. Dan nog de motie. Ja, ik had de motie van de VSP al bij mijn kopje mobiliteit besproken. Rest nog de motie over Meer grip en een resultaatgerichte P&C-cyclus. Het leest een beetje als een structuuroplossing voor iets wat eigenlijk gaat over het goede gesprek wat we met elkaar hebben 27/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

en de inhoud die we daaraan geven, want als ik ook kijk naar de toelichting die achterop staat over de methode Duisenberg; wij werken al met die 3 W-vragen en wij hebben in de Jaarrekening niet 3 H-vragen maar 3 W-vragen die aansluiten op die 3 W-vragen die in de begroting staan. De vraag is: gaat dan een meer thematisch gedreven, kwalitatief onderzoek bijdragen aan het vergroten van het gevoel van grip wat u als raad heeft want eigenlijk lijkt dat dan op een structuuraanpassing waarbij we tegelijk ook wel willen aangeven dat niet alle doelstellingen ook niet in de begroting zo smart te maken zijn en wat ik vorige week donderdag ook al heb aangegeven; laten we ook voorkomen dat we het met elkaar met name hebben over percentages en echte harde KPI‘s, maar ook het gesprek blijven voeren over wat voor beleid we nou voorstaan en hoe we dat zo goed mogelijk met elkaar kunnen vormgeven aan de voorkant en dus ook met elkaar kunnen bespreken of de doelen bereikt zijn, nog los van het feit, want die groene bolletjes, dat is niet alleen als er activiteiten uitgevoerd zijn maar wel degelijk is de doelstelling behaald.

Zo’n bolletje heeft dus een tweeledige functie dus eigenlijk zou ik zeggen: vooraf bij de begroting, als we vaststellen wat we het jaar daar gaan doen, moeten die 3 Wvragen heel goed geformuleerd zijn en met name die eerste en die tweede, dus wat is het beleid wat we voorstaan en wat zijn de activiteiten die daarbij horen? Die koppeling en dat zien wij zelf ook, die koppeling tussen die eerste 2 W-vragen, die kan beter en daar zouden we ook op moeten sturen en daar zouden we het dan bij de begroting over kunnen hebben of dat dan past bij de wijze waarop u daar tegenaan kijkt. Dat is ook de toezegging die ik u wil doen dat we nu, want er wordt al druk gewerkt aan de begroting, goed gaan kijken dit wetende en ervan uitgaande dat dit beantwoordt aan uw behoeften, hoe krijgen we die 3 W-vragen beter met elkaar in verbinding, waarbij we dan ook meteen meenemen wat zijn de lessen uit het verleden en wat zijn de ervaringen die we daarin meenemen.

Eigenlijk is dat dan ook wat het college voorstelt: om bij de komende begroting, die ligt in november hier op tafel, zorgvuldig met elkaar in gesprek te gaan: zijn die W’s goed en smart genoeg geformuleerd? Daar hebben we dan vervolgens bij de Jaarrekening het gesprek over en als nou blijkt dat dat niet voldoende is, dat je dan eens zou kunnen kijken naar een structuuraanpassing maar wat ons betreft; we maken al gebruik van die 3 W-vragen dus daar voegt wat ons betreft die methode Duisenberg niet heel veel aan toe, maar gaat het erom hoe wij dat gesprek voeren, maar daar zou dan ook aan vooraf moeten gaan dat u met elkaar op 17 september dat gesprek voert over wat er dan smart in die begroting moet landen, want dat helpt dan ook en welke thema’s gaat dat dan over, want dat gesprek met elkaar is altijd nodig. De heer Van Esch (PvdA): ja, dank u wel. Even reageren op dat laatste over die raadsconferentie. Dat is natuurlijk een prachtig moment om met elkaar stil te staan en te spreken over wat gaat er goed, wat kan er beter en hoe we met elkaar samenwerken, maar dit is natuurlijk ook een raadsdingetje.

We hebben het afgelopen donderdag met elkaar besproken in de commissie, vorig jaar is dit in de commissie teruggekomen, dus ik zou er niet zo’n voorstander van zijn om alles maar naar een raadsconferentie met elkaar te gaan verplaatsen terwijl we hier met elkaar de discussie voeren over de doelstellingen en de activiteiten die we met elkaar afspreken en of die ook behaald worden. Ik snap dus het voorstel van de wethouder niet zo goed op het voorstel wat de motie overigens verzoekt aan de raad, om dit te verplaatsen naar een raadsconferentie, waar wij dan als raad het over zouden moeten hebben. Wethouder Eggengoor: omdat als je het college vraagt hoe zij erover denken, wij met name vinden dat dat gesprek want dat is ook niet eenmalig, wij voeren dit gesprek regelmatig, elke bestuursperiode komt dit onderwerp wel 1 of 2 keer terug, soms in het algemeen, soms bij wisselende thema’s. Het sociaal domein is zo’n voorbeeld waar dit steeds vaker terugkomt en dan is het ook belangrijk om dat u als raad met elkaar in gesprek bent over hoe u daar nu tegenaan kijkt want dat kan ook veranderen. Daarom het voorstel van: heb het daar op de raadsconferentie dan ook over, nog los van het feit dat wij het gesprek met elkaar, dus college 28/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

en raad, eigenlijk bij elk P&C-document voeren, dus dat gaan wij in september ook alweer doen met de bestuursrapportage. De heer Van Esch (PvdA): ja en dat snap ik, en ik denk dat daar ook een beetje het probleem ligt in die zin van: we hebben het er wel over en we moeten het met elkaar daarover hebben, maar de constatering is ook dat we 1 jaar geleden hier voor het laatst over hadden en we zijn nu in juli 2022 en ik heb de bijdragen gehoord van mijn collega’s en ook afgelopen donderdag. Als we dan naar de jaarstukken kijken: wat lezen we nou? Begrijpen we het nou precies? Ik zou het juist een verstandige keuze vinden of tenminste, dat vinden deze 3 indieners van de motie, dat we in ieder geval wat kaders alvast meegeven en dat kan de Duisenburg-regeling zijn, de helft wordt misschien al toegepast, maar de andere 3 H-vragen nog niet. Het kan ook het bij de kop pakken van een aantal grote thema’s om te bespreken, dus puntje A staat hier ook nog open. En nu ben ik mijn begin kwijt, dat is jammer zeg! De voorzitter: zal ik de wethouder het woord geven? Dan kan ze alvast reageren op wat u gezegd heeft. De heer Van Esch (PvdA): dat is goed, ja. Wethouder Eggengoor: wat het college eigenlijk constateert is dat wij al grotendeels volgens die methode Duisenberg werken, die 3 H-vragen vertalen wij gewoon in een antwoord op die 3 W-vragen. Of je het dan H-vragen of W-vragen noemt.

Wij ontraden ook deze motie. Wat het college wil voorstellen is dat we bij de begroting die eerste 2 W-vragen, waar het uiteindelijk om gaat, dat we zo smart mogelijk maar ook meer in verbinding met elkaar gaan formuleren zonder dat we meteen een structuuraanpassing zoals u voorstelt in uw motie gaan doorvoeren. Overigens wordt in de methode Duisenberg ook gewerkt met raadsrapporteurs; dat hebt u in het verleden gedaan, dat is echt aan u om te kijken of dat prettig werkt en dat lijkt ons prima. De voorzitter: ik denk, we zitten nogmaals, in de eerste termijn van het college en u heeft ook nog een tweede termijn. Misschien dat het goed is om daar dan in tweede termijn nog op terug te komen, meneer Van Esch. Wethouder Eggengoor: dank u wel, voorzitter. Beantwoording wethouder Schouten Dank u wel voorzitter en dank ook allemaal voor uw bijdragen en uw vragen. Ik wil beginnen bij het onderwerp wonen en de heer Zondag had daar een aantal belangrijke vragen en opmerkingen bij.

U vroeg zich af waarom geen Knarrenhof, en wat weten we daarvan We hebben daar eind vorig jaar uitgebreid over gesproken: Deventerschans en waarom dat niet kon en dat had hele goede redenen, maar het betekent wel dat het niet uit het zicht is, de Knarrenhof, dus we hebben een programma Woonwijs en daarin wordt juist uitgewerkt hoe we voor groepen mensen waaronder ook oudere mensen goede woon/zorgvoorzieningen in de stad kunnen hebben. Heel concreet worden er nu bijvoorbeeld in Jutphaas bij het Juko-terrein 40 appartementen precies om die reden ook gebouwd en ook met nadruk voor mensen die in de buurt wonen dus wat dat betreft, dat is een belangrijk punt en heeft zeker de aandacht ook. Over dat programma Woonwijs is overigens net een prachtige nieuwsbrief verschenen die misschien nog wel daar ligt, ik kijk ook even naar u, waar heel veel details instaan, ook over ouderen. Dan vroeg mevrouw Derriks ook over wonen: wat doen we eraan om de doorstroming te bevorderen? Daarvoor zijn wooncoaches, die zitten hier ook in dit huis en zijn heel gemakkelijk

29/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

bereikbaar en dat is best heel effectief ook, hoe die werken met mensen die daar vragen over hebben. Dan mevrouw Adriani; u vroeg van: die pas op de plaats, wat gaat daarmee gebeuren; 1 januari, is dat echt 1 januari en dat is zeker ook wel de bedoeling: 1 januari 2023. De intentie is niet om dat nog verder te verlengen; dat zou ook teveel onzekerheid geven aan allerlei andere mensen maar wat wel nodig is en daar zijn we natuurlijk volop mee bezig, dat gesprek hebben we met u gevoerd een paar weken terug over die groei van de stad; hoe gaan we dat met elkaar goed doen, welke thema’s helpen daarbij en wat helpt ons om daar besluiten over te nemen en in het najaar gaan we daar verder met u over spreken om daar met elkaar een goed beslisinstrument voor te hebben. Dan een heel ander onderwerp, dat ging over inclusiviteit en mevrouw Voorthuijsen stelde daar een aantal belangrijke dingen op. Heel concreet was de vraag van de heer Verhoeve over de halte Merwestein; die gaat dit weekend weer open, dan gaat de tram ook weer rijden en die is ook toegankelijk, dus staat op de planning letterlijk. De heer Verhoeve (D66): ik snap nieuw college, dan is het historisch besef wellicht wat verder weg, maar we hebben het de vorige collegeperiode/raadsperiode uitgebreid gehad over tramhalte Merwestein en met name de toegankelijkheid.

Juist tramhalte Merwestein zou daarmee nog toegankelijker moeten worden, met name aan de Doorslagzijde want die is voor mindervaliden niet toegankelijk, tenzij mindervaliden met een rolstoel opeens trappen kunnen lopen. Daar zou een oplossing voor komen en dat is eigenlijk mijn vraag: hoe staat het daarmee? Wethouder Schouten: bij mijn weten is er nog niet een helling bij halte Merwestein, want dat was uw vraag heel concreet en dan maak ik wel het haakje naar de inclusieve stad en het beleid dat daarop gemaakt wordt, ook met de stad, want dat gaat ook heel erg over die fysieke ruimte in de stad. Ik ga niet zeggen: er komt een helling bij die halte Merwestein, want dat kan ik gewoon op dit moment niet toezeggen. Ik kan wel meenemen dat de toegankelijkheid van de tramhaltes, want dat blijft een punt van aandacht ook met de blindenlijnen wat een eerder onderwerp van gesprek was bij de haltes, om te kijken wat daar kan. De heer Verhoeve (D66): ja, u hoeft mij ook geen helling toe te zeggen want er is namelijk al uitgesproken bij een motie van de raad, dat de halte zou gaan voldoen aan het VN-verdrag Handicap en dat er dus gesproken zou worden over een lift om aan deze zijde te plaatsen.

Wij wachten eigenlijk op de uitvoering daarvan, want dat is allemaal verbonden met een knoop en allerlei andere ontwikkelingen en die wachten allemaal op elkaar, dus mijn vraag is eigenlijk meer van: ga niet opnieuw onderzoek doen, maar kom tot uitvoering zodat ook die halte zeker aan de Doorslagzijde ook toegankelijk is. Wethouder Schouten: ja voorzitter, en die knoop in het gesprek van hoe we met de hele binnenstad verdergaan, want daar heeft u het denk ik over, hoe dat te koppelen aan de toegankelijkheid van Merwestein, daar zit natuurlijk ook een financieel plaatje aan dus in die zin is dat onderzoek wel degelijk nodig, simpelweg omdat het ook geld kost, dus daarom dat koppelen ook met die bredere toegankelijkheidsvraagstukken op dat stukje van de stad. Dan had een aantal van u, VSP en CDA, vragen over mantelzorgers en vrijwilligers. Mantelzorgwaardering wordt zeker in stand gehouden, er is geen enkele reden om dat niet te doen. We zien wel overigens dat het aantal mantelzorgers in de stad behoorlijk aan het toenemen is, fors aan het toenemen is zelfs en waarmee ook wel het budget ietwat onder druk komt te staan, maar er is geen enkele intentie om dat niet te doen.

U vroeg heel praktisch: kunnen we pagina’s koppelen; dat moet ik even meenemen of dat kan, want beiden hebben hele uitgebreide pagina’s, zowel Steunpunt Mantelzorg als het Vrijwilligershuis, dus dat moet ik echt even meenemen om te kijken of dat niet al te moeilijk is om te doen en of het iets toevoegt ook. 30/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

Dat was concreet de vraag over mantelzorgers. Dan vroeg GroenLinks over geluid en gezondheid, hoe we daarmee omgaan. Het Actieplan Geluid was ook mede naar aanleiding van die reserve die opgeheven is. Overigens, daar zaten vooral kosten in die gingen over kapitaalslasten; die zijn natuurlijk gedekt. Ik bedoel, daarmee is dat niet verdwenen, kapitaallasten met name van geluidsschermen. Het huidige actieplan loopt tot 2024; dat betekent dat we in 2023 eigenlijk al bijna dat plan af moeten hebben. Dat is ook een wettelijke verplichting. Hoe dat nu te koppelen aan gezondheid/omgevingsvisie? Ik denk, we hebben dat Actieplan Geluid nodig en kijken ook echt wel naar een integrale aanpak van hoe kijk je naar gezondheid en geluid en zowel de Nota Gezondheid als ook het meer integraal kijken naar leefbaarheid in de stad, zijn beide onderwerpen die de komende tijd uitgewerkt moeten worden, dus die aandacht voor geluid wil ik daarin graag meenemen ook. Dan wat betreft de motie die ingediend is door het CDA op het onderwerp woningverduurzaming. Misschien nog 1 opmerking vooraf, want ik meen dat mevrouw Peters een vraag stelde over energiearmoede en of dat onze aandacht heeft.

Ik zou bijna zeggen: meer dan en er wordt best veel gedaan op dit moment, behalve de maatregelen die we uitvoeren die het Rijk van ons verwacht, ook op een heel aantal praktische terreinen van kunnen we inwoners helpen met isolatie, praktische adviezen daarop in verschillende vormen, en er komt na de zomer ook een gesprek met u voor het verder vormgeven van dat plan van aanpak van energiearmoede. Dat staat ook allemaal in de brief die naar u toekomt, die onderweg naar u is. Wat betreft die motie waarin u eigenlijk oproept om een deel van het geld dat als raadsbudget gealloceerd is te bestemmen voor verduurzaming; ik denk wel, u zult ongetwijfeld ook gezien hebben dat we ook voor dit jaar behoorlijk veel incidentele middelen al beschikbaar stellen voor subsidies voor verduurzamen, voor zowel individuele woningeigenaren als ook voor bedrijven en ook voor de energiearmoede, dat is totaal, die 3 bij elkaar, 3 ton voor verschillende doelgroepen of bestemmingen en de jaren daarna is dat ook fors meer, dus wat ik u wel wil meegeven, als u deze motie uitvoert is daarmee de helft van dat budget wat bestemd is als raadsbudget, weg en er is tegelijkertijd al behoorlijk veel geld op dit moment beschikbaar voor de subsidies, verschillende vormen van subsidies, voor duurzaamheid dus u proeft in mijn woorden dan misschien wel beraad u of u dit wel wilt doen op dit moment.

Dat waren mijn onderwerpen, voorzitter. Beantwoording wethouder Bamberg: Dank u voorzitter, ik begin met een aantal opmerkingen en vragen van mevrouw Peters van Lokale Vernieuwing en mevrouw Feenstra van GroenLinks over armoede, collega Schouten had het net ook al specifiek over energiearmoede. Mevrouw Peters merkte op dat veel Nieuwegeiners het zwaar hebben. Zeker, dat is duidelijk en dat geldt overigens voor heel Nederland, en mede daarom wordt er hier hard gewerkt aan het uitbetalen van onder andere die € 800 energietoeslag, dat is al voor een groot deel gerealiseerd. En wat mevrouw Feenstra betreft, ja het coalitieakkoord is inderdaad 3 weken oud, u memoreerde het zelf al, en we gaan met het armoedebeleid aan de slag in gesprek met partners en de doelgroep in de stad om daar beleid op te maken. Mevrouw Peters koppelt daaraan de vraag: kun je nou niet de koppeling van de Stadspas aan de kledingwinkel en de Speelgoedbank loslaten en de doelgroep daar wat vergroten, maar die voorzieningen zijn wel specifiek voor die doelgroepen bedoeld. Als je daar anderen een beroep op laat doen, dan krijg je een soort concurrentie op die winkels en is het de vraag of die oorspronkelijke doelgroep daar nog wel terecht kan.

Daarnaast zijn er ook allerlei andere initiatieven zoals heel veel kringloopwinkels tegenwoordig waar mensen ook terecht kunnen voor onder andere kleding, dus ik zou daar voorlopig nog niet aan willen tornen en ik zie ook niet goed hoe je dan wel een grens stelt. Als iemand geen Stadspas heeft, wat vraag je dan weer als een soort legitimatie, want het is duidelijk dat niet iedereen daar een beroep op zou moeten kunnen doen.

31/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

Mevrouw Adriani vraagt naar het aantal thuiszitters of eigenlijk deed ze dat niet want dat antwoord had ze al gekregen in de beantwoording van de technische vragen, daar stond het heel precies in uitgewerkt, maar eigenlijk was de bedoeling van die vraag: waarom staat dat nou niet in de Jaarrekening? We kunnen natuurlijk best meenemen dat dat volgende keer wel in de Jaarrekening staat, maar dat is dan een beetje gekoppeld aan de afloop van de discussie over de motie of het amendement over de P&C-cyclus en hoe we met dat soort normen en kengetallen omgaan. Over vitale scholen werd gevraagd naar de stand van zaken, ook door mevrouw Adriani. In november 21 is daar een informatieavond over geweest waar gepresenteerd is dat er de komende 1,5 jaar gewerkt zou worden in 4 tranches als ik het goed heb gezien aan vitale scholen. Daar wordt nog steeds hard aan gewerkt. In maart heeft het college besloten om een strategische analyse te laten uitvoeren voor verdere verduidelijking en uitwerking.

Het blijkt toch wat ingewikkelder in elkaar te zitten dan gedacht, maar de uitkomsten van die strategische analyse zullen worden meegenomen in het integrale huisvestingsplan dat geschreven gaat worden dit najaar, maar dat zal dan besluitvorming begin volgend jaar zijn, maar als er tussentijds behoefte is aan informatie, kunnen we daar natuurlijk een avond over beleggen of een brief aan de raad over presenteren. Dan heb ik tenslotte nog het amendement van het CDA over de Stadspas en de sportkleding en contributies. Dat oogt natuurlijk heel sympathiek, toen ik ermee aan de slag ging dacht ik dat sportbevordering is primair bedoeld voor kinderen en kindersportbeoefening zit natuurlijk vast aan die vaste tenuetjes van verenigingen enzovoort maar zoals al opgemerkt in de zaal, dat blijkt al geregeld te zijn via Stichting Leergeld en bij volwassenen is de link tussen sport en kleding wat moeilijker te leggen, dus het wordt dan gauw een soort extra kledingsubsidie waarvan het de vraag is of er behoefte aan is. Dat is ook niet gebleken uit de klanttevredenheidsonderzoeken een tijdje geleden, dus de vraag is of er echt een probleem is.

Ik zou u niet zonder meer adviseren dat amendement daarover aan te nemen, maar wel als u hem intrekt bijvoorbeeld zou ik kunnen zeggen: we gaan met de sportverenigingen praten wat de behoeftes zijn en wat zij daar voor rol in kunnen spelen, beter dan een subsidie die terechtkomt bij kledingleveranciers kun je dan afspraken met de sportverenigingen maken, mits die behoefte ook inderdaad onderkend wordt, dus die toezegging zou ik dan wel willen doen als we het amendement verder laten zitten en dat was het in deze termijn, voorzitter. Beantwoording wethouder van Engelen: Ja dank u wel voorzitter, leden van de raad. Ik heb in ieder geval 2 vragen gehoord vanuit het CDA. Mevrouw Adriani vroeg over de Sport- en beweegvisie en of er meer mensen aan het sporten waren gegaan, of dat al duidelijk was. Wat betreft de eerste vraag: de Sport- en beweegvisie, mevrouw Adriani, daar wordt momenteel aan gewerkt, aan de herziening/herijking daarvan en ik verwacht dat er een nieuwe kijk op sporten in die visie wordt gepresenteerd aan u aan het eind van dit jaar. Wat betreft de vraag of er meer mensen zijn gaan sporten; in de coronaperiode de afgelopen jaren was dat natuurlijk bijna niet mogelijk omdat alles op slot was. Wat we wel zagen was een toename van het individueel sporten dus dat mensen zelf aan de gang gingen.