2022-294 Verslag raadsvergadering dd 7 juli 2022.pdf

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

meneer Vosseberg komen eraan; dan is daarmee vastgesteld dat we met voldoende zijn om te vergaderen. Nog wat huishoudelijke mededelingen; de ingediende amendementen die voor 12.00 uur zijn ingediend treft u aan op iBabs en per fractie is er ook het setje gekopieerd wat op uw tafel ligt. De spreektijdregeling geldt vanaf agendapunt 2 en die is voor deze vergadering als volgt, dat iedere fractie 25 minuten spreektijd heeft. De fracties kunnen de spreektijd naar eigen inzicht verdelen over de termijnen en de interrupties en het college heeft in totaliteit 120 minuten spreektijd. De spreekvolgorde is aan u verstuurd en zal ik zometeen hanteren en op het allerlaatste moment is gelukkig binnengekomen de goedkeurende verklaring over de Jaarrekening van de accountant en via de mail is die ook aan u meegedeeld. 2.

Vaststellen agenda De voorzitter: kunt u instemmen met de agenda? Als dat zo is, dan gaan we volgens die lijn de agenda behandelen.

3.

Voorstel tot vaststelling van de besluitenlijsten van de vergaderingen van 20 juni 2022 (2022-262) en 23 juni 2022 (2022-257) De voorzitter: er zijn geen verzoeken tot wijziging van de besluitlijsten binnengekomen. Ik ga ervan uit dat u de besluitenlijsten op deze manier wilt vaststellen, maar ik zie mevrouw Bakhtali? Fractie Stadspartij Núwegein, mevrouw Bakhtali: Ja, ik had hem bijna gemist. Er staat dat de motie is ingetrokken. Ik wil toch erbij vermeld hebben dat hij noodgedwongen was ingetrokken, het was niet vrijwillig ingetrokken maar noodgedwongen. Ik vind dat toch wel een belangrijke toevoeging. De voorzitter: die toevoeging kunt u lezen in de woordelijke verslaglegging die gemaakt wordt van alle vergaderingen dus daar staat het in en de besluitenlijst is sec de besluitenlijst; ik zou daar niet voor willen pleiten om daar ook allerlei andere dingen aan toe te voegen, maar de besluitenlijst maakt onderdeel uit van het woordelijk verslag waar dat in staat en daarmee blijft het ook voor het nageslacht bewaard. Ik hoop dat u daarmee akkoord kunt gaan; dan zijn de besluitenlijsten vastgesteld.

4.

Lijst van ingekomen stukken raadsvergadering 7 juli 2022 (2022-258) De voorzitter: het voorstel is om de stukken 1.1 t/m 1.6 voor kennisgeving aan te nemen. Daar kunt u mee instemmen? Dan is dat vastgesteld.

5.

Eerste termijn Algemene Beschouwingen Fractie Lokale Vernieuwing Voorzitter, college, raadsleden en alle andere aanwezigen en geïnteresseerden, Inleiding Voorzitter, ik heb een déjà vu en wel met de raadsvergadering van 15 juni jl., zijnde de raadsvergadering waarin wij als raad debatteerden en met elkaar spraken over de inhoud van het coalitieakkoord. Het zou wat vreemd zijn als ik, als fractievoorzitter van 1 van de coalitiepartijen, hier vandaag met een heel verhaal zou komen dat het er echt anders of beter uit zou moeten zien. Uw raad zou dan immers kunnen stellen dat LV blijkbaar niet tevreden is over de uitkomsten van de gevoerde onderhandelingen.

2/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

Nu ik uw raad op 15 juni heb laten weten dat wij juist zeer tevreden zijn met de inhoud van het coalitieakkoord en ik namens LV op die vergadering al, aan de hand van de 5 speerpunten van onze fractie, een aantal highlights uit het akkoord heb benoemd, ga ik dat vandaag niet herhalen. Daarom voorzitter, ga ik het vandaag wat anders doen dan dat u tot op heden van mijn fractie gewend bent. Dus geen behandeling van de financiële stukken aan de hand van onze 5 speerpunten, dat heb ik namelijk op 15 juni al gedaan, maar een wat andere bijdrage, die is toegespitst op een aantal belangrijke punten/zorgwekkende ontwikkelingen zo u wilt, en die voortborduurt op hetgeen ik namens LV tijdens de vergadering van 15 juni in deze raad al heb gezegd. Nu ik vandaag de eerste spreker ben en de moties en amendementen dus nog niet officieel zijn ingediend, zal ik in mijn eerste termijn over een aantal moties en amendementen kort iets zeggen of vragen, in de hoop dat ik daarop in de eerste termijn van de andere fracties en ook van het college reeds een reactie krijg, zodat ik dan onze tweede termijn kan gebruiken om de moties en amendementen nader te behandelen en te bespreken. Jaarrekening en jaarstukken Dan eerst een opmerking over de Jaarrekening 2021 en de Jaarstukken van het Grondbedrijf.

Positief is, aan de ene kant, te noemen dat de gemeente, ondanks de negatieve begroting 2021 en de stand na de tweede technische wijziging, het jaar 2021 met een positief saldo weet af te sluiten. De andere kant is natuurlijk wel dat dit mede komt door het niet uitgeven van wel begrote bedragen, wat in veel gevallen weer het gevolg is, althans zou zijn, van corona. En ik noem maar gewoon het woord corona omdat dat duidelijker is en zoals u weet houden wij daar wel van, een beetje duidelijkheid, want dat heb ik in de financiële stukken vaker teruggelezen met een ietwat vage omschrijving in de zin van ‘gegeven de omstandigheden er minder activiteiten hebben kunnen plaatsvinden’. Zeg gewoon zoals het is: door corona konden er dingen niet doorgaan. Voorzitter, ik moet u zeggen dat mijn fractie vindt dat de rek er wel een beetje uit is. Corona was een crisis, maar is dat wat ons betreft al geruime tijd ook niet meer. Wat is het volgende: de inflatie? Personeelstekort? Ik ben er tijdens mijn opleiding meerdere malen en ook zeer duidelijk op gewezen dat nergens staat dat druk, stress of vermoeidheid een geldige reden is om je werk niet, niet goed of niet tijdig te doen. En mijn fractie zou deze mentaliteit ook binnen de gemeente wat meer terug willen zien, zeker, of misschien moet ik zeggen vooral, in het sociaal domein.

Daar hebben we immers te maken met mensen met een zorgbehoefte en het mag duidelijk zijn dat dingen als corona op hun behoeften en vragen alleen maar een opdrijvend effect hebben. En dan kan het toch niet zo zijn dat juist in zo’n tijd de gemeente de dingen niet doet, die zij wel zou moeten doen. Wij hadden dan ook liever gezien dat het begrote geld wel was uitgegeven en dus de verwachte hulp ook was geboden. Tegelijkertijd zijn wij het eens met het uitgangspunt dat de gemeente een goede werkgever moet zijn en daarin het goede voorbeeld moet geven. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld dat de gemeente ervoor moet waken dat vrijwilligers worden ingezet als, en daarmee dus ook de verantwoordelijkheden krijgen van, een medewerker. Vrijwilligers moeten niet zoiets als gratis personeel worden, zo zal ik maar zeggen. Kadernota Dan verder met een korte bespreking van de Kadernota 2023, inclusief de invloed daarvan van de meicirculaire. Tja, die meicirculaire. Misschien moeten we die juni- of julicirculaire gaan noemen, want heel tijdig was hij er in ieder geval niet en ook de duidelijkheid over het accres van het Gemeentefonds vanaf 2026 gaf het niet. Hier moeten we dus nog even op wachten.

3/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

Positief is wel dat, ondanks de 3 ontwikkelingen die er zichtbaar zijn in de ontwikkeling van de algemene uitkering, wat weer leidt tot grote verschillen tussen de jaren, het meerjarenperspectief uiteindelijk positief is. Oók voor het jaar 2026, uitgaande dan van het advies van de 100.000+gemeenten, inhoudende het accres van 2025 door mag worden getrokken naar het jaar 2026. Uit onder andere het vakblad Binnenlands Bestuur blijkt dat er door veel gemeenten aan het Rijk wordt gevraagd om duidelijkheid over de inkomsten uit het accres. Mijn fractie hoort graag van het college of en op welke wijze zij reeds om deze duidelijkheid hebben verzocht. Steunt het college bijvoorbeeld het dringende en zeer duidelijke verzoek van burgemeester Van Zanen, die zeer treffend zegt: ‘bij taken horen ook knaken’? Dan een aantal opmerkingen of zorgen n.a.v. een aantal punten die in de Kadernota 2023 staan genoemd. Allereerst delen wij hierbij graag onze zorgen over de stijgende kosten voor ieder huishouden. Werkelijk alles wordt duurder en dan moeten er ook nog duurzaamheidsmaatregelen worden genomen. Hoe gaan de Nieuwegeiners dit betalen? In het licht van het heden is een beëindiging van de leveranties door Gazprom een geschenk, maar wel 1 met grote financiële gevolgen. Eneco is namelijk zo’n 5 keer duurder.

Dit heeft geresulteerd in vragen die mijn fractie middels een artikel 42-brief aan het college en wij hebben hierin vragen gesteld over hoe het college energie-armoede denkt te gaan voorkomen in onze gemeente. En als je meer geld kwijt bent aan je vaste lasten, heb je minder geld over voor andere dingen, zoals kleding en speelgoed. Mijn fractie werd geattendeerd op het feit dat er bij de kledingwinkel die is ingericht met gratis kleding voor de vluchtelingen uit Oekraïne, steeds vaker niet-vluchtelingen komen vragen of zij daar misschien ook wat kleding mogen meenemen. Hetzelfde doet zich voor bij de speelgoedbank, in die zin dat zich daar steeds vaker mensen melden die geen Stadspas hebben. En wat moeten de mensen die daar werken dan zeggen? ‘Nee, jij bent niet gevlucht en krijgt geen kleren? Of nee jij hebt geen Stadspas en je mag geen speelgoed uitzoeken?’ Voorzitter, het zal toch niet zo zijn dat dit het antwoord is. Mijn fractie is benieuwd en verneemt graag van het college of het voorgaande bij hen bekend is en, belangrijker, hoe dit probleem wordt opgelost. Ons voorstel is om de Stadspas als enig entreebewijs voor o.a. de speelgoedbank los te laten en ook anderen (niet-vluchtelingen) te helpen aan kleren uit de bedoelde winkel.

Volgens mijn fractie zijn de betreffende vrijwilligers prima in staat en zijn er voldoende spullen aanwezig om dit aan een breder publiek uit te delen. Kan en wil het college hieraan meewerken? Ook vraag ik namens mijn fractie aandacht voor het programma leefbaarheid & veiligheid, meer in het bijzonder voor de toenemende zorgen over de jeugdcriminaliteit in onze stad. Op de wijze zoals het nu in paragraaf 3.4 staat omschreven, lijkt het wel alsof we er als stad trots op moeten zijn dat wij als gemeente extra geld krijgen om dit hardnekkige, maar tot op heden verkeerd ingeschatte en ook onderschatte probleem, aan te pakken. Het is niet bepaald, lijkt mij zo, iets om trots op te zijn dat onze stad, als 1 van de 15 steden in het land, extra budget krijgt om de jeugdcriminaliteit effectief te bestrijden. Eerlijk gezegd vinden wij het meer iets om je ‘kapot’ te schamen dat wij als stad dat nodig hebben. Wij horen dan ook graag op welke termijn het college verwacht dat het daarvoor nodige plan van aanpak gereed is. Om nou de bespreking van de Kadernota positief af te sluiten vermeld ik graag dat mijn fractie verheugd is dat er blijkens het coalitieakkoord gepraat gaat worden met de jeugd over wat voor vermaak zij hier in Nieuwegein wensen. Om de jeugd ook op dat vlak wat te bieden te hebben, hoopt mijn fractie dat dit punt uit het coalitieakkoord voortvarend wordt opgepakt.

Moties en amendementen Tot slot een aantal opmerkingen over de nog niet ingediende maar wel reeds bekend zijnde moties en amendementen. Laat ik beginnen met de opmerking dat ik blij ben met de input 4/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

vanuit de verschillende fracties en vooral ook met de frisse wind die vanuit de verschillende, vernieuwde, fracties waait. Wij vinden het in ieder geval tot nu toe een fijn verfrissend briesje! Dus dank iedereen daarvoor. Namens mijn fractie benoem ik dit expliciet omdat het nader inkleuren van een Kadernota niet moet zijn voorbehouden aan coalitiepartijen. Dat hebben zij immers gedaan door een nieuw akkoord op te stellen en wat ons betreft is vandaag dan ook het moment om verder te kijken dan onze coalitie-neus lang is. Dus fijn dat er wordt meegedacht. Dat is echter niet hetzelfde voorzitter, als dat mijn fractie over alle moties en amendementen nu even enthousiast is. Dus over de inhoud van de moties en amendementen kort het volgende, met de toezegging dus dat ik daar in mijn tweede termijn op terug kom. De moties van de CU, over de motiemarkt, en het CDA, over de woningverduurzaming, te beginnen en die pak ik even samen. Laat ik beginnen met de opmerking dat wij de inhoud van de moties heel sympathiek vinden, maar er is ook een keerzijde. De motie van het CDA geeft direct het halve budget van onze raad uit en de motie van de CU vraagt ook om een (groot) gedeelte van dit budget uit te geven aan een motiemarkt. De vraag is zelfs of deze moties wel tegelijkertijd kunnen worden uitgevoerd, als we naar de financiële impact van deze moties kijken.

En dit terwijl wij als raad denk ik nog wel veel meer goede ideeën kunnen bedenken waaraan wij ons eigen budget willen uitgeven én ook nog eens bekijkende dat er op 17 september a.s. een raadsconferentie is, waarin wij als raad gaan voortborduren op de conferentie van april van dit jaar. Wat ons betreft zijn het dus goede, misschien zelfs wel zeer goede ideeën, maar zouden wij deze ideeën graag samen met ideeën van andere fracties en dan ook nog eens in samenhang met de bestaande plannen voor de Week van de Democratie, en dus op de raadsconferentie van 17 september a.s. willen bespreken en behandelen. Het zou zonde zijn, waarmee ik dus niets wil afdoen aan het belang van deze moties, maar wel recht wil doen aan het kunnen bespreken ook van de andere ideeën en oplossingen, als we vandaag al een deel van het budget of misschien wel het hele budget uitgeven waardoor we op de raadsconferentie van 17 september aanstaande hele mooie dingen kunnen bedenken, maar daar gewoon geen geld meer voor hebben. Daarom is mijn concrete vraag aan de CU en het CDA: zijn jullie bereid om daarover mee te denken en mogelijk zelfs deze moties vandaag niet in stemming te brengen met, mijn toezegging kan ik niet doen, maar in ieder geval het idee om hier dan met z’n allen tijdens de raadsconferentie naar te kijken en te bespreken waar gaan wij als raad ons budget aan uitgeven.

Dan het amendement van het CDA over sporten, eigenlijk horen wij met name op dit punt … De voorzitter: een interruptie van de heer Verhoeve. De heer Verhoeve (D66): ja, dank u wel. En dat is ook ongebruikelijk om in eerste termijn bij dit soort gelegenheden meteen te interrumperen, maar ik hoor nu een aantal keer ‘ons budget’. Bent u zich ervan bewust dat al het geld wat we hier in dit huis uitgeven ‘ons budget’ is? Mevrouw Peters (LV): jazeker. Misschien moet ik mij dan nader duidelijker uitdrukken als ik aangeef dat er een bepaald budget is voor ideeën vanuit de raad, dus een specifiek bedrag wat genoemd is en ik heb de motie van in ieder geval de CU en het CDA zo begrepen dat zij dat stukje van het budget daarvoor willen gebruiken, dus alles wat ik tot op heden heb gezegd over ‘ons budget’, bedoel ik dan het gebudgetteerde bedrag voor de ideeën vanuit de raad, dus dank voor deze aanscherping. Verder met, als het mag, mijn eerste termijn. Over het amendement van het CDA over sporten; eigenlijk horen over dit amendement graag de reactie van het college want en daar kunnen we ook eerlijk over zijn, op basis van het verkiezingsprogramma van Lokale Vernieuwing worden wij hondsdol/wild enthousiast over de inhoud van dit amendement, maar ook hier is een financiële kant en een financiële keerzijde en 5/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

is de vraag is het doel wat wordt bewerkstelligd met dit amendement, bij voorbaat niet reeds nu deels of misschien wel geheel wordt geeffectueerd door het geld wat afkomstig is uit Stichting Leergeld, dus voordat wij inhoudelijke standpunten innemen over dit amendement, zouden wij graag de reactie van het college willen. Het amendement van D66 over inflatie dienen wij mede in, dus ons enthousiasme daarover zal duidelijk zijn. Dan de bakfietsmotie, zoals ik hem maar even heb genoemd, van D66. Heel fijn dat er meer fracties, net als de mijne, zich irriteren aan en zorgen maken over het lozen van (grof)vuil in onze stad. Ook LV irriteert zich daar enorm aan en wil dat er daadkracht wordt getoond. Volgens ons moet het ophalen van grofvuil bijvoorbeeld weer gratis worden, maar andere alternatieven, zoals een bakfiets, zijn misschien ook wel een goede oplossing. Echter, het is nu, vrezen wij, nog wat te vroeg om met een oplossing te komen als we nog niet zo goed weten of en zo ja welk probleem er op te lossen valt. Wij zijn dan ook van mening dat de in het GRIP opgenomen evaluatie moet worden afgewacht voordat we geld gaan investeren in welke vermeende oplossing dan ook. Dus nu nog even niet, maar mogelijk wel na de evaluatie. Wat vindt D66 hiervan? Ik hoor het graag.

Over de moties van de PvdA en de VSP verneemt mijn fractie graag eerst het standpunt van de overige fracties, maar ook van het college dus daarover meer in de tweede termijn. Voorzitter, tot slot. Na het opstellen van deze bijdrage zag ik de vernieuwde, heringediende motie van Núwegein. Ik meen dat ik daarover in een andere vergadering reeds voldoende heb gezegd en daaraan ga ik vandaag dan ook verder geen spreektijd meer besteden. Dank. De heer Van Esch (PvdA): dank u wel voorzitter en dank ook aan mevrouw Peters voor haar eerste termijn. U noemde een belangrijk thema, voor ons als raad maar ook zeker voor u, en dat is de jeugdcriminaliteit en de effectieve bestrijding daarvan. Als ik dat dan koppel aan de motie die de Partij van de Arbeid indient, M11, naar meer grip op die resultaatgerichte P&C-cyclus, zou dat dan niet juist een onderwerp zijn waar we als raad verdiepend met elkaar het gesprek over voeren in plaats van en dan enkel, dus aanvullend op, de groen, oranje en rode bolletjes waar misschien ook wel terechte zorgen over zijn van: is dat wel voldoende om daar dadelijk uit te halen hoe het nou gaat met onze jeugd in onze stad. Mevrouw Peters (LV): ja misschien wel, maar om nou te zeggen dat ik alleen op basis daarvan dan de beslissing neem over de motie, dat gaat mij dan weer dus net te ver.

Vandaar dat ik aangeef de reactie van de andere fracties maar met name ook vanuit het college, af te willen wachten. De heer Van Esch (PvdA): ik ben ook benieuwd natuurlijk wat de andere fracties ervan vinden, maar ik kan me zo voorstellen dat als ik hier het debat met mevrouw Peters voer, dat ook zij misschien nu een eerste idee kan hebben over deze motie en misschien ook aanvullend op wat ik net zei. De voorzitter: mevrouw Peters zei in haar bijdrage al dat ze vooruitliep op het indienen van de moties en nou begint het debat al plaats te vinden, terwijl de moties nog niet helemaal ingediend zijn en u heeft nog een eerste en een tweede termijn meneer Van Esch, dus misschien dat we ook in de gewone termijnen het debat daarover kunnen voeren en dan misschien in tweede termijn de interrupties om de precisiering van de discussie te kunnen voeren, plaats kunnen vinden. Dank mevrouw Peters. Fractie ChristenUnie, mevrouw Voorthuijsen: Dank u wel, voorzitter .Voorzitter, voor ons liggen vier financiële stukken. In de voorbereiding op deze raadsvergadering hebben wij en andere collega’s onze zorgen uitgesproken over de 6/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

financiën, de betrokkenheid van zowel de stad als de raad en het grip krijgen op de inhoud van de stukken. Deze zorgen zijn bij ons nog niet geheel weggenomen. Wat we vooral niet begrijpen is de, in onze ogen, achteroverleunende houding, misschien wat zwart wit gezegd maar even om iets te schetsen, als het gaat om het voeren van behoorlijk financieel beleid. En nee, het niet is niet zo dat we vinden dat de ambtenaren en het college geen goed werk doen of dat de cijfers niet kloppen. Maar er ontbreekt ons inziens echt een lange termijn visie om te zorgen dat we niet alleen nú sluitende begrotingen hebben, maar ook nog aan het einde van deze raadsperiode en zelfs daarna. Want ook al kunnen we niet in de toekomst kijken, het moge duidelijk zijn dat we voorbereid moeten zijn op tekorten. En dat kan best op manieren die niet eerder aan bod zijn gekomen. Onze oproep aan het college is ‘doe wat nodig is’, denk ‘out of the box’ en wacht niet enkel af!’ Liever voorkomen dan genezen. Goed, ik denk dat duidelijk is wat wij dan bedoelen. Dan iets over participatie want dat is een veelgebruikt woord in deze raad, maar dit echt in praktijk brengen blijkt toch wat lastig. Het coalitieakkoord hoofdstuk 6 ‘De inclusieve en betrokken stad’ beschrijft beknopt hoe het college de inwoners wil betrekken.

Wij als ChristenUnie willen daar graag nog een schepje bovenop doen door het indienen van onze motie ‘Invoeren motiemarkt ter invulling raadsbudget’. Daarbij laten we het aan de raad om samen te besluiten hoe die motiemarkt er dan precies uit komt te zien. Het mooiste zou zijn om een vorm te bedenken waar de stad aan mee kan doen. Bij die vorm nodig je de inwoners bijvoorbeeld uit tot het geven van ideeën die zij in samenwerking met een raadslid omzetten tot een motie of amendement. De motiemarkt is ook een manier om laagdrempelig met collegae raadsleden te overleggen over moties en daarbij te zorgen dat het geen ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’ verhaal wordt wat betreft de invulling van dat te besteden raadsbudget, wat volgens ons op die manier ook een eerlijke werkwijze is. We nodigen jullie dan ook van harte uit om deze motie te steunen. Voor ons is ook het belangrijk dat iedereen deel kan nemen aan sport, vandaar dat wij ook de motie met het CDA mee indienen om ook te zorgen dat kleding voor dat sporten ook mogelijk gemaakt wordt. Op de rest van de moties en amendementen zullen wij terugkomen in de tweede termijn. En wat vinden we van de stukken afzonderlijk? De Jaarrekening is een stuk met mooie kleurtjes die de voortgang aan moeten geven betreffende de doelstellingen. Echter geeft het ons als raad een heel beperkt beeld van de integrale stand van zaken.

En nee, we moeten ook niet teveel informatie willen, maar wel de juiste informatie om een standpunt in te kunnen nemen. Verder is het jammer dat de definitieve versie van het accountantsverslag op zich laat wachten, maar zoals we net al hoorden, is die nu binnen via onze mail, dus dank daarvoor. In de jaarstukken van het Grondbedrijf zien we grote ontwikkelprojecten met nog grotere financiële uitdagingen waarvan een aantal zoals; CITY en het Kindcentrum verlieslatend zijn. Het is begrijpelijk dat binnenstedelijke ontwikkelingen die we meer en meer zullen gaan zien minder winstgevend zijn. We hopen daarom op adequaat beleid zodat we een gezonde Reserve Grondbedrijf blijven houden en dit onderstreept ook nogmaals het belang van een gedegen meerjarenperspectief op de financiën. De Kadernota is wederom een beleidsarm stuk, te wijten aan het feit dat het coalitieprogramma nog verwerkt moet worden en wellicht door de groeiende tekorten, en dit is inmiddels helaas geen uitzondering meer. Tevens jammer dat er geen verwijzing naar het coalitieprogramma in de Kadernota zit. Nu kunnen we zeggen ‘ach het heeft allemaal een reden’. Maar dit is natuurlijk niet de eerste keer dat het zo gaat. Zoals eerder door ons gezegd; de ontwikkeling van 7/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

het accres en het gegeven dat het Rijk altijd komt met die aanvulling is volgens ons niet voldoende om grotere tekorten te voorkomen. Het is als gemeente ook aan ons de taak om te zorgen dat we een structureel en reëel sluitende begroting blijven houden zodat repressief toezicht de regel blijft. De Meicirculaire meldt dat de decentralisatie uitkeringen dalen tot in ieder geval 2027. Weer een reden om op te letten bij het begroten op de lange termijn. Bij de jeugdzorg wordt er zowel gesproken over extra middelen als besparen. Wij vinden het belangrijk dat er de aankomende tijd ook aandacht blijft voor de kwaliteit en de toegang tot zorg. Niet enkel voor de besparende maatregelen. We hopen daarop ook op een toezegging van de wethouder. Hopende op een goede uitwerking van alle plannen van dit college. En wij zullen daar ons ChristenUnie geluid bij laten horen om samen recht te doen aan deze stad. Bedankt. Fractie VVD, mevrouw Vizee: Voorzitter, college, raadsleden, aanwezigen en kijkers via de livestream, Zoals gebruikelijk stelt de VVD eerst een korte terugblik op prijs. We hebben een hele bijzondere periode achter de rug. De afgelopen 2-2,5 jaar hebben we ons gezamenlijk door de COVID-pandemie heen geworsteld.

Dat heeft voor de een voor grotere uitdagingen gezorgd dan voor een ander, maar ik denk dat uiteindelijk iedereen wel een bepaalde mate van uitdaging heeft gevoeld en ervaren in deze bijzondere periode. En nog niet iedereen is er bovenop, al dan niet op persoonlijk dan wel zakelijk vlak. Sommige mensen kampen met long-covid en ondervinden daar dagelijks de gevolgen van, maar ook vele ondernemers hebben het nog steeds zwaar of staan op een kantelpunt: redden we het net wel of net niet. De VVD-fractie hoopt voor iedereen, die er op welke manier dan ook nog niet bovenop is, dat dit spoedig goed komt en dat er voor iedereen in onze stad in ieder geval uitzicht is of komt op verbetering. En we gaan van de ene crisis door in de andere. Relatief dichtbij is er een oorlog gaande en hiervan merken wij direct de gevolgen. Ook Nieuwegein biedt onderdak aan vluchtelingen. Sommige inwoners hebben hiervoor hun eigen huis opengesteld, voor andere vluchtelingen is er centraal opvang geregeld. Wij hebben veel bewondering voor de samenhorigheid, flexibiliteit en inzet van ons inwoners, ondernemers en onze eigen organisatie en hopen dit vast te kunnen houden. Het verleden en het heden hebben ook gevolgen voor de dag van vandaag en verder – de toekomst.

Ik noem de druk op de zorg – die als gevolg van de COVID-pandemie te maken heeft met grote personele problemen - ik denk aan het hoge ziekteverzuim - en een grote achterstand van zorg waarvan we ons afvragen of deze überhaupt nog ingehaald kan worden, die een grote impact heeft op mensen die al een tijd zitten te wachten op een behandeling. Wij hebben groot respect voor iedereen in de zorg die, ondanks alle problemen, doorgaat met het leveren van hulp aan iedereen die dat nodig heeft. Ik noem ook de tekorten aan materialen voor de industrie en de bouw, de prijsstijgingen en het afscheid nemen van Russisch gas door de uitgebroken oorlog. Vraagstukken waarvan we ons, pakweg 3 jaar geleden, nog niet eens bewust van waren dat we ze nu zouden kennen. En dat naast de uitdagingen die we al hadden, voor COVID. Zoals de druk op de woningmarkt, op onze leefomgeving en onze financiën. Hier maak ik dan ook graag de sprong naar de 8/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

besluiten die vandaag voorliggen. De Jaarrekening 2021, de Jaarstukken Grondbedrijf 2021 en de Kadernota. Ons Grondbedrijf is op dit moment nog steeds een bron van inkomsten waar we van kunnen profiteren om noodzakelijke en gewenste ontwikkelingen in onze stad van te financieren. Maar, zoals u van ons gewend bent, vinden we dat behoedzaamheid hier geboden is. Het Klooster is zo goed als geheel verkocht. Dat betekent dat de reserve Grondbedrijf niet verder zal toenemen. En omdat verdere (grootschalige) verkoop van grondposities in onze stad niet voorhanden is, zullen we prudent en weloverwogen moeten omgaan met deze “pot met geld”. Want: op is op en incidenteel geld kun je maar een keer uitgeven. Wij horen als VVD positieve geluiden van horecaondernemers over de mogelijkheid die werd geboden om hun terras te verruimen tijdens de coronatijd. Het bood ondernemers de mogelijkheid om, ondanks de geldende beperkingen, hun klanten op een veilige manier te kunnen blijven bedienen. En wij zien dat dit een waardevolle bijdrage levert aan de levendigheid in onze winkel- en horecagebieden. Het is daarom dat het de VVD wat waard is om dit voor de toekomst te behouden, en daarom zijn we benieuwd wat het college hier voor plannen heeft. Iedereen moet op zijn of haar manier mee kunnen doen in de maatschappij.

Wij blijven ons inzetten om wie kan werken aan werk te helpen, want dat biedt kansen en perspectief. Om deze kansen te vergroten is het belangrijk dat iedereen de Nederlandse taal spreekt, zowel gesproken als geschreven, of het nou je moedertaal is of een nieuwe taal. We zijn daarom blij met de inzet op laaggeletterdheid. De veiligheid blijft voor de VVD ook altijd een belangrijk aandachtspunt. We geven een flinke impuls aan de aanpak van (jeugd)criminaliteit en daar zijn wij blij mee. Een aantal zaken die al opgestart zijn worden voortgezet en we zetten aanvullend in op subsidie van het Rijk voor het programma ‘preventie met gezag’. We lezen, net als u waarschijnlijk, de berichten in de media dat in Nieuwegein 1 op 15 jongeren de kans heeft om terecht te komen in het criminele circuit. Daarover maken wij ons grote zorgen, en wij vragen ons af of de burgemeester de omvang goed in beeld heeft en wat hij denkt nodig te hebben om dit te keren. Wij horen graag zijn reactie hierop. De VVD is van mening dat we hier nu fors op moeten inzetten, met de wetenschap dat we waarschijnlijk pas na vele jaren het effect van onze inzet gaan weten. Maar op meer plaatsen in de stad is er wat aan de hand en wordt er gelukkig hard gewerkt om overlast terug te dringen. Zoals de sluiting van ‘Me Eigen Café’, waarover ook wij al langer berichten ontvingen van inwoners.

We lezen daarnaast dat ondanks de beperkingen, er heel veel zaken wel gewoon zijn doorgegaan. En dat vinden wij een compliment waard. Zo hebben we gezien dat we met digitale bijeenkomsten ineens meer, maar ook andere inwoners konden betrekken bij onderwerpen die speelden. Wij vinden het begrijpelijk dat een aantal activiteiten niet uitgevoerd konden worden door Covid, door het uitvallen van medewerkers of omdat alternatieven niet passend waren voor de betreffende activiteiten. Maar nu … nu moet er – zonder dat ik de organisatie meteen boven in de gordijnen wil jageneen inhaalslag komen, want sommige dingen kunnen gewoonweg niet te lang blijven liggen. Wij vinden dat raadsbesluiten moeten worden uitgevoerd, zeker als mogelijke materiaaltekorten en prijsstijgingen een steeds grotere invloed gaan hebben op de door de raad beschikbaar gestelde budgetten.

9/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

En dan maak ik de overstap naar de Kadernota. Een beleidsneutrale Kadernota, met name omdat de plannen van het coalitieakkoord nog niet verwerkt zijn. Maar wel goed om te lezen dat in de brief van de meicirculaire al wel een completer beeld gegeven kan worden. Dat geeft iets meer houvast, ondanks dat we ons realiseren dat we in een onvoorstelbaar onzekere periode leven. En dat we ons moeten realiseren dat de garanties die we krijgen in veel gevallen niet verder dan de spreekwoordelijke voordeur reiken. We zullen dan ook met elkaar regelmatig het gesprek moeten voeren hoe we onze rol als raad goed kunnen blijven doen tijdens deze bijzondere tijden, zonder dat we trachten allerlei systemen op te tuigen die schijnzekerheden geven. Ik heb de oplossing helaas ook niet, maar laten we daarover de komende periode regelmatig met elkaar het gesprek voeren. Het zal dan ook weinig verrassend zijn dat wij voor de komende periode onze aandacht blijven hebben voor een duurzaam financiële koers. Gezien het meerjarenbeleid en de prognose voor 2026 staan wij een behoedzaam beleid voor. Dat maakt dat er, wat ons betreft, de komende jaren incidentele intensiveringen mogelijk zijn, maar dat we weinig nieuwe structurele uitgaven kunnen doen, simpelweg omdat het onzekere perspectief ons niet het comfort geeft dat de ruimte er is om structureel te investeren.

Kortom, ook de komende jaren is er onverminderd mooi werk aan de winkel en wij gaan dan ook met passie, toewijding en plezier aan de slag voor deze mooie stad, die goed is en nog beter wordt. Dank u wel, voorzitter. Fractie CDA, mevrouw Adriani: Dank u wel voorzitter, collega raadsleden, college, geïnteresseerden thuis en aanwezigen op de tribune. De algemene beschouwingen worden vaak gezien als het politieke hoogtepunt van het jaar. Een moment waarop je eens ongezouten iets mag vinden van het gevoerde beleid en tegelijkertijd ook met een aantal stokpaardjes mag komen voor de nieuwe begroting. Dit jaar is natuurlijk een bijzonder jaar; na de verkiezingen met een college dat net geïnstalleerd is, met 19 nieuwe raadsleden en een coalitieakkoord waarvan de inkt nog aan het opdrogen is. Het CDA wil beginnen met het vorige college en alle ambtenaren te bedanken voor hun inzet en hetgeen ze bereikt hebben onder bijzondere omstandigheden. Er is hard gewerkt en dat is zichtbaar en merkbaar. De Jaarrekening maakt met de zgn. stoplichtrapportage inzichtelijk of een activiteit wel of niet is uitgevoerd. Daarmee is echter niet altijd duidelijk of ook het beoogde doel behaald is.

Een paar voorbeelden: is met het proactief meedenken van de gemeente met Mitros voor de sloop-nieuwbouwplannen aan het Nijpelsplantsoen, ook voor de bewoners duidelijk of zij straks terug kunnen keren in een vergelijkbare woning? Heeft de evaluatie van de Sport- en beweegvisie laten zien dat er meer mensen zijn gaan sporten? Is door het verankeren van de thuiszittersaanpak ook het aantal thuiszitters verminderd en wordt deze aanpak vervolgens ook doorgezet? Zomaar een aantal vragen waarvan de antwoorden niet uit de jaarstukken te halen zijn. Dat neemt niet weg dat we graag van het college horen hoe het zit. In 2021 zijn verschillende activiteiten door corona niet uitgevoerd en het is nog maar de vraag in hoeverre dat voor alle voorgenomen plannen in 2022 wel lukt, want naast corona hebben we te maken met allerlei andere externe factoren die grote onzekerheden met zich meebrengen. Denk aan de oorlog in de Oekraïne, de stijgende energiekosten, de krapte op de arbeidsmarkt, het tekort aan grondstoffen, de inflatie, wellicht weer een nieuwe coronagolf in het najaar met een lockdown….. Naast die onzekerheden zijn de aanpak van de wooncrisis, de energietransitie en de klimaatcrisis de belangrijkste thema’s voor Nieuwegein. Daar hebben we bij de behandeling van het coalitieakkoord al iets over gezegd.

10/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

Voorzitter, vorig jaar heeft het CDA al aangegeven dat, om de klimaatdoelen van Parijs te halen, er nu echt doorgepakt moet worden in het verduurzamen van de stad, in de verduurzaming van particuliere woningen en de verduurzaming van bedrijven. Het CDA ziet inwoners worstelen met de hoge kosten voor de verduurzaming van hun woning en dat met energieprijzen die door het dak gaan en het onzeker is of we de komende winter voldoende gas hebben om onze woningen te verwarmen. Daarom is het nodig extra budget uit te trekken voor de subsidie voor particuliere woningverduurzaming. We zien in het coalitieakkoord dat deze subsidie wordt voortgezet, maar we vrezen dat de vraag het beschikbare budget vér zal overstijgen. Voor woningeigenaren met een inkomen op of onder modaal is het des te belangrijker dat het mogelijk wordt de woning te verduurzamen. Daarom dienen we samen met De Unie en D66 de motie in om de helft van het budget voor de raadsagenda, éxtra voor dit doel in te zetten.

En om meteen maar te reageren op Lokale Vernieuwing; wij snappen dat Lokale Vernieuwing aangeeft om te wachten tot de raadsconferentie van 17 september, maar dit is de Kaderraad en hiermee stellen we kaders voor de begroting van 2023 en het is natuurlijk aan alle fracties om met voorstellen te komen voor de invulling van het raadsbudget van volgend jaar, dus wij hopen dan ook eigenlijk op brede steun vanuit de raad zodat meer inwoners gebruik kunnen maken van deze subsidie. Voorzitter, dan onderwijs. Het CDA hecht grote waarde aan goede schoolgebouwen die aansluiten bij het huidige en toekomstige onderwijs. Schoolgebouwen met een gezond binnenklimaat waarin het voor leerlingen en medewerkers prettig leren en werken is. We weten dat veel Nieuwegeinse schoolgebouwen al jaren dringend aan een flinke opknapbeurt of vervanging toe zijn. Het vorige college heeft hier ook onderzoek naar laten doen. In november 2021 is een tussenstand uit het ‘onderzoek vitale scholen’ aan de raad gepresenteerd. Het CDA was erg enthousiast over die tussenstand. Maar daarna is het stil geworden en maken we ons grote zorgen over de voortgang van het onderzoek vitale scholen met ondersteuning van de Erfgoeddeal Onderwijs. Het onderzoek kon niet in 2021 worden afgerond en dus is het budget deels doorgeschoven naar ‘22.

Wanneer kan de raad de einduitkomsten van het onderzoek verwachten? Hoe ziet het verdere tijdspad eruit? En welke ambities gaat het college waarmaken? Voorzitter, we ontkomen er niet aan iets over wonen te zeggen. De woningnood is hoog; teveel inwoners zijn dringend op zoek naar een passende en betaalbare woning, maar Nieuwegein heeft een zgn. ‘pas op de plaats’ gemaakt. In de brief van het college aan de raad van 24 juni jl. lezen we dat de ‘pas op de plaats’ al verlengd is tot januari 2023. Het CDA maakt zich zorgen over de vertraging in de planvorming voor de komende jaren. We weten dat er voor de komende tijd nog voldoende plancapaciteit is, maar we weten ook dat om daarna door te kunnen gaan met woningbouw, we nu al moeten beginnen met de planvoorbereiding, zeker als je daarbij ook meer tijd en aandacht wil geven aan goede inwonerparticipatie. Menig bouwproject duurt meer dan 10 jaar voordat het gerealiseerd is, dus onze oproep is ‘de pas op de plaats’ m.b.t. woningbouw dan ook níet langer dan januari 2023 te laten duren. Voorzitter, we hebben we nog een paar losse, maar niet minder belangrijke opmerkingen. Bij de bespreking van het coalitieakkoord heeft het CDA al aangegeven dat we het onderwerp vrijwilligers en mantelzorgers missen. Ook in de Kadernota staan ze helaas niet genoemd en zelfs op de gemeentelijke website kunnen we niets vinden.

Een samenleving zonder vrijwilligers en mantelzorgers is ondenkbaar. Daarom vragen we het college om in de begroting wél aandacht te besteden aan deze groepen, zoals het behoud van de mantelzorgwaardering, de subsidies voor de vrijwilligersorganisaties en op de gemeentelijke website een pagina in te

11/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

richten met informatie over vrijwilligers en mantelzorg, met een link naar organisaties zoals het Vrijwilligershuis en de Algemene Hulpdienst Nieuwegein. Dan aandacht voor het armoedebeleid. Nieuwegein kent de zgn. Stadspas. We weten dat er maar beperkt gebruik van gemaakt wordt; jaarlijks blijft een groot deel van het budget liggen. Niet alleen door corona, maar ook omdat er nog steeds drempels zijn om de pas te gebruiken. Denk aan het verplicht aanschaffen van specifieke kleding of materialen als je lid wilt worden van een vereniging. We dienen daarom, samen met de Unie, D66 en de CU een amendement in bij de Kadernota, die regelt dat Stadspashouders verplicht aan te schaffen kleding of materialen vergoed krijgen. En ook hier alvast een reactie naar aanleiding van de opmerking van Lokale Vernieuwing; het budget voor de Stadspas wordt al jaren niet goed gebruikt. Er is dit jaar ook weer een onderschrijding van € 78.000; dat geld ligt gewoon op de plank en stichting Leergeld is voor kinderen en voor jongvolwassenen, niet voor volwassenen en sportkleding wordt tot maximaal € 135,- vergoed en dus materialen niet, bijvoorbeeld een tennisracket dat je moet aanschaffen. De Stadspas is voor het gebruik van iedereen die in aanmerking komt voor die Stadspas, dus ook hier willen wij verzoeken deze motie breed te ondersteunen. Als laatste onderwerp financiën.

Het vorige college heeft ingezet op een meerjarig duurzaam financieel evenwicht en gezien de ontwikkelingen van het accres en de externe factoren die we al genoemd hebben, is dat geen overbodige luxe. Het college gaat er vanuit dat gemeenten gecompenseerd gaan worden, maar er wordt nu al gesproken over het zgn. ravijnjaar 2026 en Nieuwegein heeft een nadelig gevolg van de zgn. opschalingskorting. Voorzitter, het CDA staat bekend om een degelijk financieel beleid, maar hier zien wij een enorm risico op ons afkomen. Is het college het met deze zienswijze eens en hoe gaat het college er concreet voor zorgen dat we in 2026 niet daadwerkelijk in het ravijn vallen? Tot slot. Een samenleving zonder vernieuwing en vertrouwen is geen sterke samenleving, om maar met de woorden van Willem Wijntjes, oud-raadslid en Statenlid van het CDA te eindigen. Het CDA houdt van aanpakken, samen met de inwoners, verenigingen en organisaties. Gedreven en bedreven, met durf en daadkracht. En altijd werkend aan een betrokken samenleving met vertrouwen én respect voor elkaar. Nieuwegein is tenslotte van ons allemaal! Dank u wel, voorzitter. Fractie D66, de heer Verhoeve: Dank u wel, voorzitter. Collega raadsleden, mensen op de publieke tribune en iedereen die thuis meekijkt, Nieuwegein is een prachtige én krachtige stad verbonden in en met een sterke regio.

Onze 50-jarige stad is volwassen aan het worden: er wordt volop gebouwd, zowel aan woningen als aan verbindingen tussen inwoners onderling. En alhoewel het goed gaat met veel bewoners, zijn er helaas ook Nieuwegeiners die moeite hebben om mee te komen in onze samenleving. Ze ervaren te weinig perspectief, hebben niet de juiste middelen tot hun beschikking of worden buitengesloten door onze maatschappij. Het zijn ook uitdagende tijden: de gevolgen van de klimaatcrisis, woningcrisis, stikstofcrisis, energiecrisis, corona, personeelscrisis, vluchtelingencrisis en een oplopende inflatie; ze gaan allemaal niet ongemerkt aan ons voorbij. Sommige van deze ontwikkelingen overkomen ons en bij andere ontwikkelingen kunnen én moeten wij het heft in eigen hand nemen om oplossingen te vinden. De klimaatcrisis, de groeiende ongelijkheid in onze stad en de regionale ontwikkelingen ziet D66 als de 3 belangrijkste onderwerpen waar wij als gemeente Nieuwegein de komende jaren 12/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

mee aan de slag moeten. Hier moeten middelen voor worden gezocht en vrijgemaakt, uiteraard binnen de financiële mogelijkheden die we hebben, waarbij het uitgangspunt van ons altijd is: structurele uitgaven worden gedekt met structurele inkomsten. Dit zijn de prioriteiten waarlangs D66 voorstellen vanuit de raad en het college zullen beoordelen. Nu kan ik een heel betoog houden dat we werk moeten maken om energiebesparende of opwekkende maatregelen te nemen, om meer groen met een hogere biodiversiteit te creëren of dat we onze openbare ruimte ten gunste van de fiets moeten herinrichten maar dat betoog kent u inmiddels wel. En in grote lijnen bent u het er ook mee eens, getuige de middelen die de vier partijen voornemens zijn om hiervoor vrij te maken. Wel introduceer ik bij u de term "klimaatrechtvaardigheid", want wat we de komende jaren op het thema "klimaat" doen (of laten) zal nog duizenden jaren effect gaan hebben en wat we zeker weten is dat het niet vanzelf goed komt. Klimaatrechtvaardigheid gaat erover dat we bij alles wat we doen, de impact op het klimaat meewegen en hier een positieve invulling aan geven. Dat is rechtvaardig voor het klimaat. Maar het gaat er ook om dat we onze inwoners en ondernemers ondersteunen waar dat nodig is om een structurele positieve bijdrage te leveren aan het klimaat. Neem bijvoorbeeld het grondstoffeninzamelplan.

Daarmee heeft de raad in meerderheid o.a. besloten dat het ophalen van grofvuil € 10 per keer gaat kosten. In de Jaarrekening over 2021 staat dat het aantal grofvuilafspraken met ongeveer 50% is teruggelopen en dat tegelijkertijd het aantal illegaal bijplaatsen van grofvuil niet groter is geworden. Ik vraag u: waar is dat grofvuil gebleven? Bij het recyclestation kunnen inwoners gratis een aanhangwagen lenen om afval naar het recyclingstation te brengen. Maar goed, dan heb je wel een auto met een trekhaak nodig. Is dat rechtvaardig? D66 denkt van niet. Daarom stellen we voor om, in navolging van de gemeente Rotterdam, een pilot/proef te doen waarbij inwoners gratis een elektrische bakfiets kunnen lenen om grofvuil, bruikbare tweedehandsspullen en groot tuinafval in te leveren bij het recyclestation of een kringloopwinkel. Aangezien het recyclestation in Nieuwegein-Zuid staat, lijkt het ons zinvol om te beginnen met drie elektrische bakfietsen en deze beschikbaar te stellen in Nieuwegein-Noord, Nieuwegein-Centrum en Nieuwegein-Zuid. Daarvoor dienen wij bij dezen, mevrouw Peters, de motie in en wat fijn dat u al heeft laten weten wat u ervan vindt, maar ik ben vooral ook benieuwd wat de andere collega’s daarvan gaan vinden.

Inclusieve samenleving Voorzitter, in de laatste raadsvergadering hield mijn collega-raadslid mevrouw Plomp een gloedvol betoog om Nieuwegein inclusiever te maken met als gevolg een toezegging van de wethouder, waarvoor dank nogmaals, dat nu echt werk wordt gemaakt van het VN-verdrag Handicap. In dat licht zijn wij wel benieuwd naar de stand van zaken rondom tramhalte Merwestein: wanneer wordt deze eindelijk toegankelijk gemaakt? Als we het hebben over een inclusieve samenleving, dan is dat ook een samenleving die gebouwd is op vertrouwen. Vertrouwen in elkaar, vertrouwen van inwoners in de overheid, maar ook vertrouwen van de gemeente in haar inwoners. We hebben er inmiddels schriftelijke vragen over gesteld - net als de PvdA en GL overigens maar dat de WIL nog software gebruikt om inwoners te profileren zonder dat men dat weet en niet zomaar inwoners, nee, inwoners die hulp vragen aan de overheid omdat ze het moeilijk hebben: dat kan echt niet! Zeker niet nadat we in 2020 van het college nog de uitdrukkelijke bevestiging hebben gekregen dat dit algoritme niet meer gebruikt werd. We wachten de beantwoording op alle vragen hierover af, maar we verwachten wel een echte verbetering op dit onderwerp want voorzitter, D66 maakt zich oprecht zorgen over de vrijheden van onze inwoners 13/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

en de afspraken die we hier in de gemeente maken. De vier partijen willen € 300.000 vrijmaken om "de mogelijkheid te onderzoeken tijdelijk en proportioneel gebruik te maken van cameratoezicht in gebieden waar overlast wordt ervaren." Beste GroenLinks, VVD, PvdA en LV: daar is geen onderzoek voor nodig. Dat mag de burgemeester al doen en zoals u ook weet, doet hij dat ook, tijdelijk en proportioneel, zoals momenteel bij de Zeearend. Maar u bent blijkbaar van mening dat dat niet voldoende is. U wilt meer toezicht. Wat, of wie, vertrouwt u niet? D66, het mag duidelijk zijn, heeft hier enorme twijfels bij. Op 7 oktober 2021, slechts een paar maanden geleden, heeft de raad het onderzoek naar extra cameratoezicht besproken. En ja, daar werden ook positieve punten aan cameratoezicht toegeschreven, maar de conclusie van de bespreking van het onderzoek was duidelijk: het is zelden proportioneel. Graag horen we een reactie van de portefeuillehouder openbare orde en veiligheid op de plannen van de vier partijen maar bij dezen roept D66 de vier partijen alvast op: doe het niet! Als je dan toch € 300.000 wilt investeren in onze stad, doe het dan echt in een betere stad. Zorg dat er meer te doen is voor jongeren en jongvolwassenen bijvoorbeeld. Voed onze inwoners niet met wantrouwen, maar geef ze hoop en perspectief. Voorzitter, over perspectief gesproken.

Wat voor stad willen we zijn in 2040? Dat is de vraag waar deze raad zich over moet gaan buigen. Het zijn ontwikkelingen die wij als raad wel eens hebben aangestipt, maar nooit echt integraal hebben besproken. Wat is onze integrale visie op de Galecopperzoom en de A12-zone als geheel? Worden we een woonstad of een complete stad, zoals mevrouw Derriks al benoemde. En welk voorzieningenniveau willen we daarbij hebben? Hoe kunnen we de ontwikkelingen in Rijnenburg op onze stad laten aansluiten? Kortom: wat is onze positie, wat zijn onze kaders? Als wij niets doen, collega raadsleden, bepalen we die positie in september, zonder onderlinge gedachtenuitwisseling, zonder dat gebruik is gemaakt van onze kennis, onze kracht en onze perspectieven. Want u zult het met me eens zijn dat het interview een paar weken geleden tijdens de Avond voor de Stad niet geldt als gedachtenuitwisseling. Wij mogen, als we niet oppassen 'tekenen bij het kruisje' en dan staan wij als raad buitenspel. Voorzitter, daar maakt D66 zich zorgen over. De afgelopen jaren werden deze discussies vooral in het bestuurlijke en ambtelijke domein besproken. Terwijl het aan ons is, de gemeenteraad van Nieuwegein, om met elkaar de juiste kaders te scheppen waarbinnen deze ontwikkelingen plaatsvinden.

Juist in deze discussies krijgen we in toenemende mate het gevoel dat de gemeenteraad buitenspel gezet wordt en vooral als een stempelmachine wordt gebruikt in de regio. Wel zo makkelijk. En dat terwijl we het met elkaar eens zijn dat we juist moeten werken aan een sterke gemeenteraad, waarin verschillen uitgediscussieerd worden tot een gezamenlijke koers is bepaald. Dat vraagt wat ons betreft om een voorzitter die bovenal de positie van de raad beschermt en verstevigt. Dat vraagt om een sterk college, dat de raad ziet en betrekt als een volwaardige partner en niet als een lastige hobbel die ook nog even genomen moet worden. Daarom stellen we voor om de besluitvorming van september te verplaatsen naar oktober. Dat is bij ons weten nog op tijd voor de positiebepaling in de onderhandelingen met het Rijk. Dan kunnen wij september gebruiken om als volwaardige partners (raad, college en het huis) met elkaar eerst tot gezamenlijke gedachtenvorming te komen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van de technieken van Deep Democracy. Dan kunnen we in oktober tot een echt gezamenlijk besluit komen, vanuit een sterke raad, met een sterk college. Graag horen we van het college of het technisch mogelijk is om onze positiebepaling in oktober vast te stellen. En als dat niet kan, hoe zij dat dan voor zich ziet om de raad echt in positie te brengen.

14/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

Voorzitter, juist in de aanpak van de inflatie zien we een begin om de posities van zowel het college als de raad te versterken. Het kan dus wel. Het college komt met een logisch voorstel, maar het raadsbesluit was onbegrensd. Met dank aan een goede samenwerking met begrip voor elkaars posities, dienen we nu een amendement met vrijwel alle partijen in om het besluit te verbeteren. Zodat de raad ook echt de begrenzing aangeeft en het budgetrecht bij de raad blijft. Tot slot Voorzitter, ik kom tot een afronding. We gedragen ons soms zo gepolariseerd. Alsof ruimte geven aan de één, de ander iets kost. D66 is blij dat de vier partijen continu benoemen dat er wat hun betreft samengewerkt kan en moet worden. Maar, ‘the proof of the pudding is in the eating’. Of in goed Nederlands: zeg wat je doet, en doe wat je zegt’. Wat dat betreft hebben wij de afgelopen maanden vooral de woorden gehoord, maar de actie niet gezien. Daar zetten we vandaag een streep onder want D66 is een partij die werkt vanuit vertrouwen. Vertrouwen in elkaar en vertrouwen in de toekomst. We richten onze blik niet op wat er tussen ons staat, maar op de opgave die voor ons staat en die opgaven zijn groot.

We zullen kritisch zijn en blijven op de inhoudelijke voorstellen waarbij we werken aan klimaatrechtvaardigheid, kansengelijkheid in een inclusieve stad en een sterke positie van de raad en inwoners in de besluitvorming. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: dank u wel, meneer Verhoeve. U bent wel heel voortvarend want u heeft inmiddels het amendement ingediend voor het volgende agendapunt, want inflatie is een apart agendapunt, om de verwarring niet al te groot te maken met discussies over moties die nog niet ingediend zijn en amendementen die voortijdig ingediend worden. Fractie Partij van de Arbeid, de heer Van Esch: Coronacrisis en nieuwe ontwikkelingen In de afgelopen twee jaar en ook vandaag stonden de algemene beschouwingen vooral in het teken van de coronacrisis. Een crisis die grote gevolgen heeft gehad voor onze samenleving en zo lezen we in de jaarstukken over 2021 - ook invloed heeft gehad op de gezamenlijke ambities binnen eigenlijk al onze programma’s. Desondanks hebben we ook veel wel bereikt en dat verdient een compliment. Hoewel we dit jaar – tot nu toe – leven zonder al te veel coronabeperkingen, hebben we als stad geen tijd gehad om op adem te komen want sinds januari – door een oorlog in Oekraïne, oplopende inflatie en krapte op de arbeidsmarkt – wordt ook de komende periode weer veel van ons gevraagd.

Inzet komende jaren De Partij van de Arbeid heeft in de afgelopen maanden – en waar het coalitieakkoord het resultaat van is – vooral ingezet op thema’s die de problemen achter de voordeur moeten gaan oplossen. Met het Deltaplan Laaggeletterdheid, een gerichte aanpak tegen energiearmoede en door fors in te zetten op kansen voor de jeugd, veiligheid in buurten, gezondheid en welzijn, leveren we daar een belangrijke bijdrage aan. En het aanpakken van de woningnood mag daarbij niet ontbreken. De gevolgen van de meicirculaire laat een positief meerjarenperspectief zien, al is de onzekerheid vanaf 2026 groot. Dit financieel gunstige uitgangspunt maakt het dan ook mogelijk om extra in te zetten op deze thema’s, maar een grote opgave – en dus ook een opdracht aan het college – is dat we als nabije overheid die inwoners weten te vinden die hulp en ondersteuning

15/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

het hardst nodig hebben. Wij hebben het vertrouwen in het college dat zij het akkoord en deze uitgangspunten goed oppakt en verwerkt in de komende begroting. Indienen motie Voorzitter, dat brengt mij bij de motie ‘Door meer grip naar een meer resultaatgerichte P&Ccyclus’ die de Partij van de Arbeid samen met de D66 en het CDA indient. Gezien de verschillende discussies die wij de afgelopen periode hebben gevoerd over bijvoorbeeld het stoplichtmodel, lijkt het er soms op dat het meer vragen oproept dan beantwoordt en waarbij het ook niet altijd duidelijk is of en in welke mate een activiteit nu heeft geleid tot het realiseren van een gesteld doel en voor welke kosten. Dit roept de vraag op hoe we onze kaderstellende en controlerende taak kunnen verbeteren. Een nadere exercitie waard, lijkt me. In de motie staan mogelijke oplossingsrichtingen aangegeven bijvoorbeeld het meer thematisch bespreken, zoals eerder besproken in onze raad. Maar ook het voorbeeld van de methode Duisenberg, die inmiddels door meerdere gemeenteraden op verschillende wijze succesvol wordt toegepast. Dit zijn voorbeelden die de auditcommissie met ondersteuning van de griffie, ambtelijke organisatie, eventueel ‘hulptroepen’ en in overleg met het college, de komende periode kan gebruiken om te komen tot een goed voorstel.

Een voorstel voorzitter, dat de raad niet alleen in een betere positie brengt, maar ook de samenwerking en betrokkenheid binnen de raad vergroot – waardoor we een verbeterde, inhoudelijke discussie op hoofdzaken kunnen voeren en het voor ons allemaal duidelijker wordt hoe het met onze stad en onze inwoners gaat. Dank u wel. Fractie VSP, de heer Zondag: Voorzitter, raad, aanwezigen en de mensen thuis die tijd hebben genomen om deze lange zit met ons te volgen. Nieuwegein telde op 1 januari van dit jaar 64.500 inwoners, waarvan 13.500 de leeftijd van 65 of ouder heeft bereikt. Dat betekent dat meer dan 20 procent van onze stad de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt, of bijna heeft bereikt. Maar voorzitter, vergis u niet, de senioren van Nieuwegein zitten niet stil. Sterker nog; ze zetten zich elke dag in om onze stad draaiende te houden. Als mantelzorger, als collectant, als organisator van evenementen op meerdere plekken in onze stad, als vrijwillige buschauffeur, of door mee te denken aan klimaattafels. Zo hebben wij in de stad veel mensen die hulp en tijd geven aan de anderen die misschien wat meer hulp of tijd nodig hebben. Dat zien we trouwens steeds vaker in de stad. Waar voorheen belangrijke dienstverlening nog werd uitgevoerd door het Rijk of de gemeente, zien we steeds vaker dat vrijwilligers zich inzetten wanneer voorzieningen zijn wegbezuinigd.

De keuzes die hier worden gemaakt zijn dus zeker van invloed op het leven van onze inwoners. Dat zijn de gevolgen die wij, de VSP, altijd in ons achterhoofd houden, wanneer we in de raad een besluit moeten nemen. We zullen het college en de rest van de gemeenteraad hier dan ook actief aan blijven herinneren om te voorkomen dat de last op onze inwoners te groot wordt, en dat elke Nieuwegeiner hier met vertrouwen kan blijven wonen en dat de stad goed bestuurd wordt. De VSP wil in de periode 2023 extra aandacht vragen voor de senioren in onze stad, en daarvoor willen we het college vragen om deze groep te ondersteunen op drie vlakken; Openbaar Vervoer Allereerst willen wij aandacht vragen voor de mobiliteit van onze oudere inwoners. Jonge en gezonde Nieuwegeiners kunnen bijna overal naar toe op de fiets en dat zijn we als stad ook aan het bevorderen. Maar wat als je wat ouder wordt en het moeilijker wordt om de fiets te pakken, dan wordt je al snel afhankelijk van andere vormen van vervoer en zul je de auto of de bus 16/62

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 7 juli 2022

moeten nemen. Helaas zien wij steeds vaker, ook omdat de bus minder of niet meer langs jouw bushalte rijdt, dat we, naarmate we ouder worden, ook afhankelijker worden van de auto. Het gevolg is, dat veel ritjes die we op de fiets hadden gedaan, om gezondheidsreden worden vervangen met een rit in de auto. Maar een ritje met de auto en zelfs het bezit van een auto wordt steeds duurder en is voor sommigen al niet meer te betalen. De VSP vindt het belangrijk dat senioren niet te maken krijgen met een sociaal isolement, zeker nadat wij de afgelopen jaren al veel afstand van elkaar hebben moeten houden en ontmoetingen met elkaar hebben moeten opgeven. Daarom waren we blij dat de provincie Utrecht besloten heeft vanaf september ouderen, die voor 100 procent aangewezen zijn op een AOW-uitkering, gratis gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer. Deze subsidie is bedoeld om senioren meer bewegingsvrijheid te geven en kansen te geven om sociale contacten aan te knopen. Helaas ziet de VSP ook een grote groep senioren, met naast de AOW een klein aanvullend pensioen, die in een sociaal isolement terecht komen, of al zitten. Zij kunnen geen aanspraak doen op deze regeling van de provincie. We willen het college dan ook vragen om, samen met de provincie, te gaan onderzoeken of het mogelijk is om alle Nieuwegeinse gepensioneerden te ondersteunen met gratis OV.

Dit voorkomt eenzaamheid, voorkomt dat vrijwilligers afhaken door mobiliteitsarmoede, met de kers op de taart dat dit zorgt voor minder verkeersbewegingen in onze drukke stad als men de auto laat staan. Woningbouw Voorzitter, de VSP is verrast dat we in de Molenkruier moesten lezen dat het Knarrenhofje op de Deventerschans voorlopig geen doorgang gaat vinden. Kennelijk mocht niet de gehele bouwlocatie bebouwd worden; vreemd, want in het coalitieakkoord staat toch duidelijk, en ik citeer: “Om het woningaanbod in een goede balans te vergroten: bieden we ruimte voor particuliere initiatieven, zoals een ‘knarrenhofje”. Graag willen wij weten van het college of zij bereid is alsnog haar kaders voor het bestemmingsplan aan te passen zodat hier wel woningen kunnen komen voor de Nieuwegeinse senior. Maar met of zonder het knarrenhofje, zullen we nog meer woningen voor senioren moeten bouwen, en vooral in hun eigen buurt. Zoals ik in het begin al aangaf, zijn zij de grootste groep vrijwilligers en hoewel velen zich inzetten in Nieuwegein, zie je dat ze vooral in hun eigen buurt actief zijn. Nieuwegein is immers ook al een volwassen stad en de eigen buurt geeft daarin toch een veilig en vertrouwd gevoel. We vinden dan ook niet dat senioren noodgedwongen naar een andere wijk moeten uitwijken, als zij kleiner gaan wonen.

Doordat er geen woningaanbod komt die in de buurt past, zullen veel Nieuwegeiners in de woning blijven waar ze nu in zitten. Vergeet niet, meer dan twintig procent van de inwoners, zijn 65 jaar en ouder. Als het college meer doorstroming wilt creëren dan zal zij in elke wijk seniorenwoningen moeten bouwen. Daarom vragen wij aan het college of zij ons kan informeren wat er de afgelopen jaren aan seniorenwoningen is gebouwd en ons hierover ook blijft informeren in de toekomstige P&Ccycli.