2021-336 Verslag raadsvergadering dd 8 juli 2021 (Kaderraad).pdf

32/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

amendementen op in en dan hebben we daar het debat over of dat nu een goed idee is of niet, maar dit is echt uw budgetrecht om daar ook initiatief in te nemen. Dan voorzitter hebben de VVD en ieders Belang nog wel hun zorg geuit over of de bijdragen van het Rijk structureel zijn. Ieders Belang kondigde zelfs aan dat het Rijk gaat bezuinigen; die signalen heb ik zelf nog niet gehad. Sterker nog, ik zie aan alle kanten ook rondom de formatietafel dat de noodzaak om ook in gemeentes te investeren politiek eigenlijk best heel breed gedragen is in Den Haag. Ik heb dan ook goede hoop dat het zwaarwegende advies van dit demissionaire Kabinet om de uitkomsten van de arbitragecommissie structureel ook in de gemeentebegrotingen en in het Gemeentefonds op te nemen, een plek in de formatiebesprekingen zal krijgen maar zeker weten kan ik dat niet, want ik zit er niet bij. Dan is er door vrij veel van u wat gezegd over woningbouw. Laat ik als eerste zeggen; het college heeft geen doelstelling om 70.000 inwoners te bereiken. Het college heeft een doelstelling om een bijdrage te leveren aan het gierende woningtekort wat we in heel Nederland en zeker in de regio Utrecht hebben en zeker ook in Nieuwegein.

Hoe somber de heer Van den Heuvel de staat van Nieuwegein ook schetst, feit is wel dat de groei van de huizenprijzen in Nieuwegein het afgelopen jaar harder is gegaan dan in de rest van de regio en dat de wachttijd voor sociale huurwoningen in Nieuwegein het langste is van de hele regio Utrecht. Kennelijk willen heel veel mensen toch nog steeds heel graag, meneer Van den Heuvel, in Nieuwegein wonen. Gelukkig maar, denk ik, en dat betekent dus dat we echt vol staan achter het woningbouwprogramma wat we hebben en ook in de keuzes die we daarin hebben gemaakt, namelijk het in stand houden van de groene, rustige woonwijken en daardoor op een aantal plekken in de stad, waaronder City, de hoogte in te gaan. Daar hebben we ook de afgelopen 4 jaar zowel met u als met heel veel mensen in de stad gespreken over gevoerd en dan zie je, zeg ik tegen de heer Schat, dat nu het spannend wordt, nu het ‘voor het echie is’ bij het bestemmingsplan, dat een aantal mensen denken: dan wil ik nu toch nog een keer mijn stem laten horen over wat ik daar van vind, want en volgens mij zei mevrouw Peters dat ook, participeren betekent uiteindelijk niet dat iedereen het gevoel heeft zijn zin gekregen te hebben. Dat die groei van het aantal woningen ook gevolgen heeft voor andere aspecten in de stad, voor de voorzieningen en voor de mate waarin we andere beleidsdoelen kunnen houden, dat spreekt voor zich.

Ik zie een interruptie, voorzitter. De voorzitter: ik zie hem niet. Mevrouw Bakhtali. Ja, soms staat het hier op mijn schermpje en soms ook niet. Mevrouw Bakhtali (Nú): ja, ik zag u de andere kant uit kijken, dus u kon mij niet ontdekt hebben. Begrijp ik het goed, ik wil het graag goed begrijpen, dat de wethouder bedoelt te zeggen dat het niet zo heel erg is dat mensen uit Nieuwegein gejaagd worden, want er zijn toch nog genoeg mensen die hier willen komen wonen, dus geen probleem? Wethouder Adriani: voorzitter, mevrouw Bakhtali doet dat wel vaker, die legt dan woorden bij iemand in de mond die hij zelf op geen enkel manier gebruikt heeft en vraagt dan of zij het goed begrepen heeft. Het antwoord is dus: nee, dat heeft u niet goed begrepen. We proberen de stad zo goed mogelijk voor iedereen te maken, maar het is wel zo dat met de druk op de woningmarkt en de enorme behoefte van mensen om hier te komen wonen en ons uitgangspunt dat we dat zo goed als mogelijk willen kunnen accommoderen, dat betekent dat er hier en daar een klein beetje ingeschikt moet worden en dat gaat van au. De heer Van den Heuvel (SP): dank, voorzitter. Is de wethouder het met mij eens dat de druk op de huizenmarkt voornamelijk veroorzaakt wordt door de onbegrensde groei van de huren en het opkopen van woningen door beleggers?

33/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Wethouder Adriani: ja, dank u wel. Dat is een mooi bruggetje naar de reactie op een van uw moties. Het antwoord is: nee, dat ben ik niet met u eens, in ieder geval niet in Nieuwegein. We hebben overigens mede dankzij het rapport wat u daar 2 jaar geleden over heeft gemaakt behoorlijk stringente regels voor het verkameren en gesplitst verhuren van woningen in Nieuwegein. Daar wordt ook extra op gehandhaafd, ook dat hebben we met elkaar gedeeld. Er worden veel meer vergunningen tegenwoordig afgewezen dan dat er toegekend worden en we worden geholpen door een nieuwe wet die gisteren of eergisteren in de Eerste Kamer is aangenomen die ook opkoopbescherming gaat bieden en wellicht nog een consultatie- en vergunningstelsel rondom goed verhuurderschap, dus we krijgen ook steeds meer instrumenten om dat te doen. Maar meer nog heeft u in het verleden besluiten genomen als raad bijvoorbeeld om in City een flinke afslag op de grondprijs te doen om daar sociale huur en middenhuur mogelijk te maken en om in de gebiedsvisie Rijnhuizen regels op te nemen over hoe we tot meer sociale huur komen, hebben we inmiddels beleidsregels om in nieuwbouw altijd een aandeel betaalbare middenhuur te hebben, dus er wordt ook in het huidige woningbouwprogramma hard gestuurd op het betaalbaar kunnen blijven wonen, ook in City. Dat brengt mij bij uw motie ‘Terug naar 30% sociale huur’.

Los van dat die technisch niet helemaal klopt, ben ik het met het uitgangspunt van die motie helemaal eens maar ik vind wel, meneer Van den Heuvel, dat u de laatste bent die hem in mag dienen, want u heeft tegen het Meanderpark gestemd, u heeft tegen City gestemd en u heeft tegen de Zadelstede gestemd. U heeft in totaal in de afgelopen 2 jaar tegen 1.000 nieuwe sociale huurwoningen gestemd. Dan vind ik het toch wel heel bijzonder dat u nu met deze motie komt, los van het feit dat ik het met dit uitgangspunt heel erg eens ben en dat het college er ook de afgelopen jaren wel hard aan gewerkt heeft om te zorgen dat die er komen. Dan heeft u nog een andere motie en die gaat over zorgen die u heeft met die toenemende inwonersaantallen hoe dat dan zit op andere beleidsterreinen. We hebben daar in januari ook een debat met elkaar over gehad en toen heeft de ChristenUnie een amendement ingediend om daar nader onderzoek naar te doen. Daarvoor zijn de opdrachten inmiddels ook verstrekt, daar heeft u een brief over gekregen, en in september hoop ik bij u terug te komen met de resultaten daarvan zodat we het inhoudelijke debat kunnen voeren.

Daar zit niet alles in wat u nu noemt in uw motie, maar ik had ook eigenlijk wel gewild dat u dat in januari aan dat amendement van de ChristenUnie toegevoegd had, want nu denk ik niet dat ik al deze onderwerpen voor september er nog bij in beeld krijg, dus dat maakt het wel wat ingewikkeld om die uit te voeren. Dan loop ik nog even een paar opmerkingen af. GroenLinks vraagt: overwegen wij om in die terugkoppeling in september ook bijvoorbeeld het zelf bouwen van sociale huurwoningen op te voeren? Dat hebben we op dit moment nog niet in ons programma staan omdat ik denk dat we samen met de corporaties de opgaven zoals we die in het woningbouwprogramma hebben afgesproken, behoorlijk goed aan het waarmaken zijn en zeker als ook de verhuurdersheffing nog afgeschaft wordt in de komende formatie, dan zijn er ook belangrijke financiële belemmeringen weg. Mijn zorg zit eerlijk gezegd veel meer bij die goedkope middenhuur, of we dat voldoende gerealiseerd zouden kunnen krijgen, dan bij dat we de afgesproken aantallen sociale huurwoningen niet kunnen realiseren. De VVD doet een oproep en volgens mij deed D66 dat ook om zorgvuldig te zijn bij de planvorming in de A12-zone. Mevrouw Feenstra (GL): ja, dank u wel.

Ik heb daar wel een aanvullende vraag op want ik hoor u zeggen, overigens dank voor uw antwoord, dat u denkt dat u de voorgenomen plannen wel gaat realiseren, want het zelfbouwen is een van de opties dus we hebben gezegd: kunt u dan ook breder kijken of er toch meer sociale woningen bij komen. Er zijn nog steeds 3.000 actieve woningzoekenden en er is een wachttijd van 12,6 jaar, dus ik denk wel dat er wat extra gedaan moet worden en dan zou je ook kunnen denken van, een ander idee wat we gedaan hebben, zou 34/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

je de norm omlaag moeten brengen, dus niet op 60 maar misschien 50 of 40 woningen zodat ook projectontwikkelaars uitgenodigd worden om in ieder geval ook een bijdrage te leveren op het toe laten nemen van deze woningen, dus ik zou daar graag toch wel een antwoord nog op willen hebben. Wethouder Adriani: ja, dat tweede wat u noemt daar studeren we wel op, of we die beleidsregel nog zo kunnen in vullen dat we niet alleen nog maar projecten van 59 woningen op ons bureau krijgen, want zo werkt het dan ook als je probeert te sturen als overheid. Ik ben ook met de provincie in gesprek om te kijken hoe zij vanuit hun versnelling woningbouwprogramma nog een bijdrage kunnen leveren, dus een aantal van die elementen komen zeker in september terug. A12 startnotie, daar was ik. Daar zit ook het gesprek in: hoe organiseren we nu het goede maatschappelijke debat over wat we daar willen in de A12-zone in de wetenschap dat we dat gesprek met mensen nu voeren voor plannen die er misschien pas over 15 jaar zijn, dus dat vind ik ook echt nog wel het doordenken waard hoe je dat precies doet. Geen bebouwing in Laagraven-oost zei D66 nog, daar wilde ik een verduidelijkende vraag over stellen, want als ik Laagraven-oost zeg dan bedoel ik altijd de Houtense kant van Laagraven, dus ik wilde even checken of u dat ook bedoelt, want dan zijn we het weer heel snel eens.

De heer Verhoeve (D66): ja, en dan zit ik weer even te zoeken van: waar begint en eindigt dan die Houtense kant, maar ik heb het dan over aan de overkant van de Hornbach, die boomgaard waar fort de Batterijen ligt, dat gebied. Wethouder Adriani: ja, dan is het toch goed als we dat nog even verduidelijken. Laagraven is ongeveer precies in het midden doormidden gedeeld in een Nieuwegeinse en een Houtense kant en wij noemen het Nieuwegeinse deel het westelijke deel. Daarvan hebben we eerder gezegd: achter de schootslijn (de lijn die je doortrekt als je de Gamma als ijkpunt neemt) zou je nog wat kunnen doen en voor de schootslijn kun je eigenlijk alleen maar bebouwing doen als dat versterkend werkt op het landschap van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en daar is het gebiedspaspoort van de provincie eigenlijk leidend in. Je zult het daar nooit over hele grote aantallen hebben, maar dat je er niks moet doen, dat weet ik ook niet helemaal zeker, want het is nu toch ook een vrij rommelig gebied eigenlijk. De voorzitter: ik zie nog een interruptie van de heer Horst. De heer Horst (CDA): nee voorzitter, eerder een punt van orde want ik kijk ook op de klok en ik zie dat het eerste lid van het college nu net heeft geantwoord en we zouden rond deze tijd ook de dinerpauze hebben en ik mag aannemen dat er misschien meer collega’s zijn waar thuis op gerekend wordt.

Moet ik aanstoots aannemen dat ik moet aangeven dat de piepers maar van het gas moeten of van de kookplaat? Wij koken nog op aardgas, ja. Ik corrigeerde mijzelf, de kookplaat. De voorzitter: misschien had ik het aan het begin moeten zeggen, maar ik wilde eigenlijk de eerste termijn van het college afmaken en dan daarna 2 uur pauze, dus die 2 uur blijft overeind. De heer Horst (CDA): ja, maar moeten we dan de hele boel opschuiven? Want binnen 2 uur koken wordt wel een uitdaging en ik wil wel graag een warme maaltijd hebben. De voorzitter: nee, maar u blijft gewoon 2 uur pauze houden, dus dan begint de pauze wat later maar we beginnen vanavond dan ook later.

35/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

De heer Horst (CDA): ja, dat snap ik maar met het koken voor het thuisfront wordt dat misschien wel een uitdaging, dat bedoel ik meer. De voorzitter: ja. De heer Horst (CDA): oké, helder. De voorzitter: de raad had een andere start van deze middag dan ik had voorgenomen. De heer Horst (CDA): ik weet wat mij te doen staat. Dank u wel, voorzitter. Beantwoording wethouder Eggengoor: Ja, dank u wel voorzitter. Met dank aan uw beschouwingen. Ik kom terug op de thema’s waar ik graag reflectie op wil geven en ben begin ik even bij de economie. De VVD merkte terecht op, dat hoorden we ook in de media, dat de economische gevolgen van corona mee lijken te vallen op dit moment. Dat zien we ook, maar dat neemt niet weg dat we ook zien dat toch heel veel inwoners en ook met name ondernemers het enorm lastig hebben op dit moment en als college zijn wij daar zeer mee begaan, ook al tijdens corona en we proberen daar ook echt goed bovenop te zitten en ook met deze mensen in gesprek te zijn om ook goed te vragen: welke behoefte hebt u en hoe kunnen wij u helpen als gemeente. Het Rijk helpt daarbij, maar ook als college gaat ons dat zeer aan het hart. Daarnaast werd de opmerking gemaakt over de bijstand.

Het ziet ernaar uit als kijken ook naar gebruik van de Tozo en de TONK, die overigens niet zo goed gebruikt, maar ook met name de gebruikers va de Tozo, dat je er eigenlijk vanuit mag gaan dat het ook de nieuwe instroom in de bijstand is, want als je zelfs in Tozo 4 en Tozo 5 daar nog gebruik van maakt, dan heb je het gewoon op dat moment erg lastig. Wat we proberen, daar hebben we u ook al eerder over bijgepraat, is dat met name ook WIL ook aan de voorkant met dat matchingsteam probeert om mensen die echt weer meteen jobfit zijn voordat ze instromen terug te brengen naar de arbeidsmarkt en we hebben u ook laten weten dat dat succesvol is, dus dat dat ook lukt. Ik ben het ook wel met de VVD eens dat mensen die in de bijstand komen, dat dit zo min mogelijk mensen moeten zijn en dan bij voorkeur ook zo kort mogelijk en dat we deze mensen echt zo goed mogelijk helpen om weer mee te gaan doen in de samenleving, op welke manier dan ook. Dat is ook de hoofdtaak van het lokale werkteam wat nu echt vol aan de slag is. Wat we proberen in het werkteam is met deze mensen in gesprek gaan.

Dat lukt en dat is echt een opgave die we hebben, waar we vorig jaar gelukkig toch ook nog stappen in hebben kunnen zetten in de tweede helft van het jaar en waar we nu volop mee bezig zijn, zodat we bijna iedereen in beeld hebben, maar dat we vooral ook kijken: wat is een passende plek voor deze persoon, waar wordt die nou gelukkig van en welke bijdrage wil en kan iemand leveren aan onze samenleving. Is dat niet meteen een betaalde baan, dan is het wel ook in gesprek gaan van: waar word je wel gelukkig van? Wat kun je wel doen en welke stappen kun je zetten op de participatieladder, maar het belangrijkste is en dat heeft een aantal van u ook aangegeven, dat we de mensen in beeld hebben en ook met deze mensen in gesprek zijn en dat is ook wel het doel wat wij hebben in het lokale werkteam. Mobiliteit, daar heeft een aantal van u het ook over gehad, met name ook in relatie tot de groei van de stad en we zijn volop bezig met het schrijven van de uitvoeringsagenda, daar hebben we u een paar weken geleden ook in meegenomen in de dilemma’s die we daarbij hebben, waarbij de focus echt ligt en die hebt u ook in de visie zo aangegeven, op leefbaarheid, veiligheid en gezondheid, maar ook in de prioritering die u op die visie heeft meegegeven.

Daar wordt dus volop aan gewerkt en dat moet ook een antwoord gaan geven over hoe we die groei in de stad kunnen faciliteren en welke maatregelen daar voor nodig zijn, maar ook welke kosten daar aan hangen en hoe we met elkaar kunnen komen tot een goede afweging wat we moeten doen op 36/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

korte termijn, wat we moeten doen op langere termijn en hoe we daar in de middelen kunnen voorzien. Daar koppel ik meteen ook de opmerking die de VVD maakte over de doorfietsroute. Meneer Schat, u vroeg om een integrale afweging en ik denk dat die ook heel erg passend is voor de doorfietsroute, want dan moeten we juist ook die integrale afweging maken tussen enerzijds de historische dorpskern van Jutphaas die echt dat aangezicht, dat moet bewaard blijven en daar moeten we heel zuinig op zijn en aan de andere kant de veiligheid, het comfort, maar ook de herkenbaarheid van de doorfietsroute zoals die op dit moment samen met de provincie wordt uitgewerkt en ook een gezicht moet krijgen, dus eens dat die integrale afweging niet alleen bij alle activiteiten in de uitvoeringsagenda, maar ook bij de doorfietsroute gewoon belangrijk is. Mevrouw Verbeek had het nog even kort over de buslijnen en met name over buslijn 77, die sinds 2019 niet meer door Vreeswijk rijdt en ja, dat deelt het college met u, dat dat echt een verlies is voor de inwoners van Vreeswijk omdat het hun meer beperkt om met name tussen Vreeswijk en het stadscentrum maar ook het Antonius Ziekenhuis met het openbaar vervoer te reizen.

We weten ook inmiddels dat ook door corona de provincie het plan voor 2022 eigenlijk laat zoals het dit jaar 2021 is maar dat neemt niet weg, daar heeft u ons ook toe opgeroepen om te kijken samen met de provincie welke mogelijkheden daar wel zijn en die liggen op dit moment in een uitwerking van een plan voor een wijkbus tussen Vreeswijk en het stadscentrum waarin mensen wel degelijk een mogelijkheid krijgen om met een vorm van openbaar vervoer, dit is een flexibele vorm in de vorm van een wijkbus, wel gebruik kunnen maken van vervoer tussen Vreeswijk en het stadscentrum, los van de dienstregeling die in 2022 vanuit de provincie wordt aangeboden. Dan kom ik bij het amendement wat u hebt ingediend voor de overheveling van de Klijnsmagelden. Laten we voorop stellen en daar is het college het absoluut mee eens, dat jeugd en daar zal collega Kuiper zometeen nog op terugkomen dus jeugd in het algemeen, maar zeker ook kinderen die in armoede opgroeien, al onze hulp en ondersteuning kunnen gebruiken. Daar zijn met name ook de Klijnsma-gelden voor bedoeld, maar daar zetten we ook middelen in breder uit het armoedebudget, dus daar zijn wij het zeker over eens. We weten echter ook dat wat er vorig jaar niet is gedaan of we niet hebben kunnen doen vanwege corona, dat we dat niet allemaal kunnen inhalen. Dat lukt gewoon niet, sommige dingen zijn gewoon niet in te halen.

En wat ik u ook al heb meegegeven is: wij hebben een budget voor 2021, armoedebudget waar de Klijnsmagelden onderdeel van uitmaken en dat is voldoende om te doen wat we van plan zijn en het is zelfs voldoende om daar ook een stukje extra nog in te doen omdat we eigenlijk al elk jaar zagen dat we een onderbesteding hadden van die Klijnsma-gelden en wat daarmee gebeurde is, die vloeiden terug in de reserve sociaal domein. Dat is denk ik ook de onderligger bij uw amendement, die reserve sociaal domein hebben we niet meer, dus dan is het logisch, want het hek is ook weg rond het sociaal domein, dat die gelden terugstromen in de algemene reserve, wat niet wil zeggen dat als er een … Ik zie een interruptie, voorzitter. De heer Van Esch (PvdA): ja, dank u wel. Het gaat me niet zozeer om waar nou dat geld in terugvloeit, of dat nu in de reserve sociaal domein of nu in de algemene reserve terechtkomt. Het gaat erom dat deze kinderen iets extra’s krijgen wat in 2020 niet is gelukt en nu na zo’n moeilijk jaar misschien kan helpen in de start, laten we zeggen na de zomer. Ik hoor de wethouder zeggen dat er al iets extra’s gedaan kan worden.

Dan vraag ik me af: dat extra is dan wel binnen het vorige budget, dus in die zin is dat niet echt iets extra’s en daar vraagt dit amendement wel om, om die € 141.000 zo snel mogelijk voor handgeld of in ieder geval voor een kleine activiteit snel in te zetten nu nog in de komende maanden. Ik verwacht ook zeker niet dat er een heel programma opgetuigd moet worden, maar gewoon dat kinderen op korte termijn iets leuks kunnen doen. Daar is dit amendement voor bedoeld.

37/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Wethouder Eggengoor: dat is duidelijk wat meneer Van Esch bedoelt voorzitter, maar dat is nou precies wat ik bedoel te zeggen want ook in 2021 hebben we een volwaardig budget waarvan we in het voorjaar minder hebben kunnen gebruiken. Er is op dit moment echt voldoende budget voor 2021 beschikbaar om én te doen wat we van plan waren én nog iets extra’s dus dat budget, dat is er. Daar hebben we het geld van vorig jaar, wat u wilt overhevelen, u kunt het geld laten overhevelen, dat is uw goed recht want u voert tenslotte budgetrecht. De heer Van Esch (PvdA): ik vraag me af hoe iets extra’s kan uit worden gegeven op het moment dat er al een beschikbaar budget is vastgesteld voor 1 jaar. Dat snap ik niet. Wethouder Eggengoor: meneer Van Esch, we zien eigenlijk elk jaar en daar hebben we het ook eerder over gehad dat die Klijnsma-gelden, het budget wat we daarvoor krijgen, we maken een begroting maar we houden er eigenlijk elk jaar aan over. We kijken ook elk jaar of we iets extra’s kunnen doen om dat nog uit te geven. Soms lukt dat en soms lukt dat niet, maar we houden er eigenlijk elk jaar op over. Alleen, dat vloeide altijd terug in de reserve sociaal domein en we keken dan in de begroting van het jaar daarna.

We gaan ervan uit dat het opkomt, maar ook dit jaar zien we dat met grote waarschijnlijkheid ook het budget 2021, ook omdat we in het voorjaar nog echt in corona zaten, niet opmaken dus dat geld, dat is er. De begroting gaat ervan uit dat we het opmaken en daar houden we ook rekening mee natuurlijk, want een aantal dingen zijn open einden, want we gaan niet op een gegeven moment zeggen ‘Het geld is op, dus bepaalde jongeren mogen geen gebruik meer maken van voorzieningen die bijvoorbeeld voor de Stadspas gelden’. Daar zit dus ruimte in en daar zit dit jaar extra ruimte in, weer omdat we door corona in het voorjaar een aantal dingen niet hebben kunnen doen en we kunnen het budget wat we voor dit jaar hebben gebruiken om in de tweede helft van dit jaar nog zoals u zegt wat leuke dingen, iets extra leuks te doen ook voor deze kinderen die in armoede opgroeien, nog een extra activiteit aan te bieden waardoor zij ook iets leuks hebben te vertellen op school of een leuke herinnering hebben toch aan 2021, dus wat ik u zeg is dat we daar dit geld niet specifiek voor nodig hebben. Mevrouw Feenstra (GL): ja, dank u wel. Ik ben toch wel verbaasd om dit te horen omdat ik denk van wat we met deze motie, die wij mee indienen, beogen is om inderdaad het geld wat er is uit te geven aan de bedoeling.

Als ik u hoor zeggen dat er toch jaar op jaar eigenlijk iedere keer geld over is, dan vraag ik me toch af of de plannen vooraf dan ambitieus genoeg zijn. Wat dat betreft zouden we dan eigenlijk ook tegelijkertijd willen oproepen om meer ambitieuze plannen te maken en ik ben het wel met collega Van Esch eens: het kan toch niet zo zijn dat in deze tijd waarin de jongeren het zo zwaar hebben, dat we niet iets kunnen bedenken in dit huis wat voor de jongeren echt van betekenis is, waarbij ze echt ook een mooie ervaring krijgen, dus ik zou toch willen oproepen om meer creativiteit om dit geld ook echt te besteden aan datgene waar het voor bedoeld was. Dank u wel. De voorzitter: ik denk dat ik ook even de heer Van Esch even aan het woord laat, dan kunt u het in 1 keer doen. De heer Van Esch (PvdA): ja, voor de tijd is het wel handig om te zeggen dat ik mij volledig kan aansluiten bij mevrouw Feenstra, maar ik ben toch wel even benieuwd naar het antwoord op mijn vragen uit de eerste termijn dus geen interruptie; ik wacht gewoon nog even af. Wethouder Eggengoor: er is in de afgelopen jaren geld overgebleven zoals u weet, omdat wij al heel lang van plan zijn om die huiswerkbegeleiding goed in te richten en daar zat een paar jaar vertraging in.

We hadden daar een partij maar die haakte weer af en dat is iets wat we nu voor corona eindelijk goed hadden ingericht en waar we dus vorig jaar nog geen gebruik van 38/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

hebben kunnen maken. Dat is een van de redenen ook waardoor die onderbesteding er op dit moment is. Wat we wel zien is dat we, daar gaan we ook na deze zomer volop op inzetten, dat voor het nieuwe schooljaar die huiswerkbegeleiding echt goed op gaan zetten. Die heeft al die tijd in de begroting gezeten en we hebben ook elk jaar in dit debat bij de jaarstukken ook met elkaar gedeeld dat, omdat die huiswerkbegeleiding nog niet in place was, dat dat geld nog niet kon worden uitgegeven. Op het moment dat dat wel kon kwam corona. Dat was bijzonder ongelukkig, maar dat betekent wel dat we nu voor het nieuwe schooljaar volop in die huiswerkbegeleiding gaan zitten. Dat betekent dat een groot gedeelte van die onderbesteding ook met ingang van dit jaar is opgelost, maar wat we ook zien is dat we echt wel kijken naar de leuke dingen voor kinderen op het moment dat er onderbesteding optreedt, want dat hebben we de afgelopen paar jaar gehad door die huiswerkbegeleiding met name, maar zeker ook aan het kijken zijn en daar heeft u vorige week ook nog een brief over gehad bijvoorbeeld hoe we beter kunnen voorzien in de behoefte die jongeren met schulden hebben.

We zijn dus wel degelijk aan het kijken over hoe we de groep zo goed mogelijk kunnen bedienen, maar dat neemt niet weg dat als ik kijk naar het budget wat we hebben voor 2021, dat voorziet in een volle inzet op de huiswerkbegeleiding, maar we dan toch nog zien dat we dit jaar echt geld overhouden om juist iets extra’s te doen voor deze kinderen die opgroeien in armoede. De heer Verhoeve (D66): dank u wel, voorzitter. Volgens mij hebben we het met elkaar heel duidelijk gesteld; wij willen dat die Klijnsma-gelden worden besteed waarvoor ze bedoeld zijn. U geeft in uw beantwoording aan: voor dit jaar is dat eigenlijk wel geregeld. Nu zitten we hier niet alleen voor dit jaar, maar ook voor volgend jaar. Ik ben nu wel benieuwd, als u die zaken voor dit jaar heeft geregeld en daar voldoende budget voor is, hoe dat zit voor volgend jaar en of het dan misschien een beter idee is en we wellicht dit amendement daar op moeten aanpassen, om het niet voor dit jaar te reserveren, maar vast voor volgend jaar. Wethouder Eggengoor: ik heb nog niet de definitieve begroting van de Klijnsma-gelden gezien voor volgend jaar, maar ik ga er eigenlijk vanuit, omdat wat we van plan waren in de afgelopen jaren ook binnen dat budget paste, dit zijn structurele middelen, dat dat ook voor 2022 geldt.

Wat we wel weten is dat we een aantal extra dingen doen waarover u inmiddels per brief bent geïnformeerd voor met name jongeren in schulden, waar we wel extra geld voor nodig hebben voor 2022 maar dat komt, daar mag u als raad eerst nog wat van vinden, want daarvan wordt ook een deel ter besluitvorming aan u voorgelegd en dat zijn middelen die dan eigenlijk weer uit de algemene reserve moeten komen op het moment dat de Klijnsma-gelden dan wel het armoedebudget daar niet volledig in voorzien. De heer Van Esch (PvdA): ja, ik twijfel of ik het in mijn tweede termijn doe of dat nu toch reageer. Ik vind het verhaal over iets extra’s kunnen doen binnen een bestaande begroting of binnen een bestaand budget, dat snap ik nog steeds niet. Meneer Verhoeve stelt nu een constructie voor waarvan ik dan denk als tegenbod: laten we dat geld van 2020, die € 141.000 nu overhevelen, uitgeven aan deze kinderen die dat echt hard kunnen gebruiken en kijken wat dan de stand van zaken is op 31 december en als blijkt dat gewoon uit 2021 weer geld over is, dan hebben we volgend jaar weer dit debat. De voorzitter: ik heb eigenlijk langzamerhand het idee dat de standpunten over en weer wel goed gewisseld zijn. Wethouder Eggengoor: mag ik daar nog 1 opmerking aan toevoegen? Die € 141.000 is de onderbesteding op het volledige armoedebudget.

Dat zijn niet alleen de Klijnsma-gelden, maar ik laat hem bij u liggen.

39/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Beantwoording wethouder Schouten: Dank u wel voorzitter en ook dank aan de raad voor alle vragen en bijdragen. Voorzitter, ik wil beginnen met een aantal vragen en opmerkingen die u gemaakt heeft over de gevolgen van klimaatverandering, wat dat betekent voor onze stad en de inrichting van onze stad. GroenLinks heeft daar een motie voor ingediend en daar wil ik eigenlijk direct mee beginnen, dat gaat over betere bescherming van bomen voor betere klimaatadaptatie en u geeft aan het belang van groen in de openbare ruimte voor vasthouden van water en dergelijke. Een aantal opmerkingen daarbij. Vooropgesteld, we gaan echt heel zorgvuldig om met het groen en de bomen in onze stad. Het roept ook vaak veel vragen en veel emotie op, dat zal u ook allemaal bekend zijn. We hebben een bomenafwegingskader uit 2019, na een lang participatietraject tot stand gekomen, en we zien natuurlijk ook dat klimaatveranderingen dus hitte, droogte, veel water echt gevolgen hebben ook in onze stad. Dat betekent ook dat in de openbare ruimte daar ook meer rekening mee moeten gaan houden en bomen zijn daar natuurlijk bij van belang, dat is evident. U vraagt of we onze puntentelling in het bomenafwegingskader daarop willen aanpassen en ook vraagt u of we willen naar alternatieven voor wortelopdruk.

Wat betreft uw eerste vraag, als wij dit opnemen in ons bomenafwegingskader, dan betekent dat dat we onze wegingen ook moeten aanpassen. Dat is een vrij uitgebreid puntensysteem en u vraagt tegelijkertijd, als deze motie wordt aangenomen, kunnen wij daar in Q1 2022 eens een update over verwachten, zo heb ik uw vraag gehoord. Ik denk als dat de duiding is van de motie, dus dat wij u in kwartaal 1 van 2022 meenemen in hoe het staat met ons natuurbeleid en hoe we ook proberen vorm te geven aan deze 2 oproepen die u doet in de moties, dan is dat een reële termijn dus dan gaat het over echt een update geven hoe we daar mee verder gaan en hoe het daarmee staat. Voorzitter, ook het CDA, ieders Belang en Lokale Vernieuwing hebben allemaal aandacht gevraagd voor issues gerelateerd aan klimaat en energietransitie, bijvoorbeeld over participatie en ik meen dat de heer Horst daar ook van zei en ook mevrouw Peters van: participatie, dat kan beter. Ik denk waar we het vooral echt met u eens zijn is dat participatie in die hele energietransitie cruciaal is en het echt onze volle aandacht heeft en zal blijven hebben ook. U stelde ook een aantal concrete vragen.

Meneer Horst, u vroeg onder andere: hoe zit het met die labels en kan de gemeente huiseigenaren vragen om die regelmatig te updaten? Daar zijn een aantal dingen over te melden en u vroeg dat, want dat helpt ons ook om te weten of we onze doelstellingen behalen. Het korte antwoord is: nee, dat kan eigenlijk niet. Labels zijn bedoeld om iets te zeggen over het huis, maar ze zeggen nog niets over de energiebesteding en er kunnen meerdere mensen in een huis wonen en dat bepaalt ook in hoge mate hoe energie gebruikt wordt. We zeggen natuurlijk wel: wij willen energieneutraal zijn in 2040 en daar ontwikkelen we ook monitoringsinstrumenten voor en we kunnen als gemeente ook huiseigenaren niet verplichten om het label te vernieuwen, dus het label is een instrument dat een doel heeft, maar niet het doel om onze doelstellingen op het terrein van energieneutraliteit voor onze stad te kunnen monitoren. De heer Horst (CDA): ja voorzitter, ik heb de wethouder gehoord maar ik denk dat ik misschien niet duidelijk genoeg geweest ben, want ik heb niet willen pleiten voor een verplichting maar we weten dat de gemeente en daar zijn we zeer voor, inwoners stimuleert om hun woning te verduurzamen.

Chapeau, daar moeten we vooral mee doorgaan, maar in die voorlichting zou het goed zijn om ook te zeggen tegen bewoners: als u dat nou doet, en wij zien dat graag, zorg dan ook dat u uw label actualiseert zodat we als gemeente weten wat de actuele labelling is van onze woningvoorraad opdat we ook weten: zitten we op koers wat betreft onze doelstellingen? Dat is eigenlijk de vraag, dus geen verplichting maar een stimulans, net als dat we dan bij de verduurzaming van het eigen woningbezit.

40/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Wethouder Schouten: ja, dank voor deze toelichting, meneer Horst. Ik hoor wat u zegt en tegelijkertijd, u vraagt ook: kunnen we dat doen voor het meten van doelstellingen of het volgen van de doelstellingen en daar is het niet echt het instrument voor. We kunnen altijd natuurlijk wel huiseigenaren stimuleren om het te doen, daar ben ik het zeker met u eens dat dat een mogelijkheid is, en het monitoren van onze beleidsdoelstellingen, daar hebben we ook andere zaken voor nodig. Voorzitter, ik wil direct ingaan omdat het gerelateerd is ook aan de energietransitie op een aantal zaken die mevrouw Verbeek heeft genoemd ten aanzien van de energietransitie. U heeft aandacht gevraagd voor het rapport van de Rekenkamercommissie. U heeft daar ook een motie op ingediend, 260, en daarin vraagt u aandacht voor mogelijke gevolgen van boring naar diepe aardwarmte op vervuiling. Zoals u weet zijn we op dit moment volop bezig met het maken van een afwegingskader voor aardwarmte en de kwaliteit van grondwater of het borgen daarvan is daar echt een belangrijke indicator in. In die zin zeg ik: deze motie is feitelijk, vind ik op dit moment, prematuur omdat het afwegingskader daar aandacht aan besteedt en het komt naar uw raad na de zomer. Dat was 1 van uw moties.

Voorzitter, mevrouw Verbeek heeft ook via een andere motie aandacht gevraagd voor energietransitie, dat is motie 261, waarin u spreekt over wind en zonne-energie en vraagt om maar te stoppen met het zoeken naar zoekgebieden voor wind en zon omdat de doelstelling al behaald is van de 35 Terawatt. Ik denk op dit moment zijn de RES-regio’s bezig om hun biedingen in te dienen bij het nationale RES-programma en daarvan weten we dat op dit moment er een pot is van ongeveer 55 Terawatt in ons land en de verwachting is dat daar in ieder geval wel 35 Terawatt van gehaald zal worden, maar het zijn allemaal ambities en ze zijn nog zeker niet allemaal gehaald, dus deze motie ontraden we. Mevrouw Verbeek (iB): ja voorzitter, de wethouder kan wel zeggen het is een ambitie, maar het Rijk heeft een besluit genomen dus ik weet niet hoe het besluit van het Rijk ziet? Wethouder Schouten: voorzitter, ik weet niet precies welk besluit mevrouw Verbeek op doelt, tenzij u bedoelt de norm van 35 Terawatt waarnaar u refereert in uw constateringen en dat klopt, dat is een opgave die we met elkaar hebben om 35 Terawatt tot 2030 met elkaar op te gaan wekken, dat is inderdaad een afspraak of een norm die het Rijk hanteert. Mevrouw Verbeek (iB): voorzitter, even ter verduidelijking.

Het is niet wat zij hanteert maar wat zij vast heeft gesteld, dus het wordt aangewezen door het Rijk en niet meer door de provincies. Wethouder Schouten: voorzitter, dat klopt ook, dat die norm door het Rijk is vastgesteld en dat betekent dat wat er nu gebeurt, wat we doen met elkaar in de regionale energiestrategie om daar zoekgebieden voor aan te wijzen, heel hard nodig is om aan die afspraak te kunnen voldoen. Voorzitter, dan zijn er ook een aantal onderwerpen aan de orde geweest die te maken hebben met het onderhoud/het openbaar domein. De heer Schat vroeg aandacht voor motie 91 van, dan moeten we even teruggaan in de tijd, juni 2017. Die motie is gelukkig uitgevoerd al enige tijd geleden en ook toen we onze beheerplannen vastgesteld hebben, is dat daar in opgenomen. Dat was een motie die opriep tot extra financiering voor onderhoud openbaar domein. Toen is ook de Reservenota Kapitaalgoederen ingesteld, dus gelukkig is dat helemaal uitgevoerd. U vroeg ook van: hoe zit het nu met de huidige kwaliteit van het onderhoud? Dat moet allemaal volgens niveau B uitgevoerd worden. Wat we wel zien dat we te maken hebben met een heel goed groeiseizoen, dus aannemers moeten echt wel zich volop inzetten om nu goed uitvoering te geven aan het onderhoud en zetten daar ook extra op in.

Wat wel meldenswaardig is, is dat we ongelooflijk weinig klachten krijgen dit jaar als ik dat vergelijk met vorig jaar, dus dat zegt gelukkig ook wel iets. 41/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

De heer Schat (VVD): voorzitter, dank u wel. Kan de wethouder aangeven wanneer het beheer weer op orde is, als we dan bezig zijn met een inhaalslag? Wethouder Schouten: nou voorzitter, er wordt volop op ingezet om aan de normen die gaan met natuurlijk het beheer op orde van niveau B te voldoen. Aannemers zetten daar extra mensen op in. Overigens ook aannemers hebben te maken met personeelsvraagstukken, dus dat speelt ook niet heel direct mee, maar daar wil ik wel rekening mee houden, maar daar wordt nu gewoon vol op ingezet. Een aantal van u vroeg ook naar exoten en het beheer daarvan, onder andere mevrouw Verbeek. Misschien toch even kort daarover; berenklauw, er wordt 4 keer per jaar extra gemaaid als er berenklauw is en ook andere exoten, dus daar is gelukkig ook heel veel aandacht voor. Ieders Belang diende ook motie 259 in over het verzorgen van planten en bloemen en u roept eigenlijk op: denk erom, geef planten en bloemen extra water tegen de droogte en gelukkig gebeurt dat ook. In de Jaarrekening heeft u ook kunnen zien dat we zelfs wat kosten gemaakt hebben vorig jaar om dat te doen en nu is het ook een onderdeel van het bestek dat aannemers dat ook moeten doen, dus dat hoort er ook gewoon echt bij. In die zin is deze motie eigenlijk overbodig. Een aantal van u heeft ook voor het sociaal domein een aantal onderwerpen aangekaart.

Laaggeletterdheid, om daar blijvend aandacht voor te hebben, heeft een aantal van u gevraagd en dat heeft ook zeker onze aandacht. U heeft daar ook eerder extra middelen voor beschikbaar gesteld. Dat gaan we ook eind dit jaar begin volgend jaar evalueren en dan zullen we ook bij u terugkomen hoe dat uitgewerkt heeft. U stelde ook de vraag transformatieagenda/transformatiegelden; hoe weten we dat we voldoende gelden beschikbaar hebben in het sociaal domein om echt te kunnen blijven transformeren of dat getransformeerd werken ook echt goed te doen. Ook daar zal eind dit jaar een evaluatie op plaatsvinden zodat we daar ook meer inzicht in zullen hebben. Voorzitter en dan als allerlaatst nog 1 motie ook van ieders Belang over de nota Dierenwelzijn. U heeft daarvoor ook een eigen nota overhandigd aan de voorzitter van uw raad. Dank daarvoor ook. Wij zijn op dit moment volop bezig met de nota Dierenwelzijn en die willen we ook na het reces aan u voorleggen, helaas wat verlaat zeg ik er ook bij want dat hadden wij graag eerder gedaan en dat is echt overmacht dat dat niet gelukt is. Hij is volop in voorbereiding en we zullen ook de nota die u ons aangeboden heeft daarin betrekken. Voorzitter, dat zijn de vragen die ik op mijn lijstje heb staan. Mevrouw Verbeek (iB): ja voorzitter, ik vind het wel een beetje laat excuus.

U wist dat u hem beloofd had aan de raad en omdat nu ik ermee kom gaat u excuus maken dat die te laat is. Dat wist u al veel eerder. Waarom heeft u ons dat als raad niet gemeld? Wethouder Schouten: voorzitter, ik begrijp wel wat u zegt mevrouw Verbeek en ook wij hadden heel graag de nota Dierenwelzijn nu al aan u voorgelegd. We hebben ongelooflijk veel onderwerpen waar we mee bezig zijn op dit moment en die willen we ook graag zorgvuldig doen, dat geldt ook voor de nota Dierenwelzijn waar we ook in gesprek zijn met andere partijen die input moeten geven op die nota en dat is ook mede de reden dat deze nota na de zomer naar u toe komt. De heer Schat (VVD): ja voorzitter, dank u wel. Volgens mij heeft wethouder Schouten ook de openbare verlichting in haar portefeuille en daar heb ik een vraag over gesteld wat betreft de historische verbinding. Er is ook eerder een motie ingediend over het inrichten van de historische verbinding met duurzame verlichting, motie 83 was dat, en wij willen graag weten wat de uitvoering daarvan is, de stand van zaken. 42/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Wethouder Schouten: voorzitter, ik moet even graven in mijn geheugen, maar ik denk dat het gaat over de motie die over beschermd dorpsgezicht gaat. In de uitvoering daarvan hebben we ook eerder naar u in antwoord op technische vragen aangegeven dat we die ook vervangen als ze aan vervanging toe zijn, om dat goed te kunnen doen en, nee punt, dat is eigenlijk het antwoord op uw vraag. De voorzitter: een korte vervolgvraag dan nog, de heer Schat. De heer Schat (VVD): ja, die motie loopt al enige tijd. Daar zijn we dan toch wel behoorlijk teleurgesteld over, dus wij willen toch wel graag dat de wethouder daar gas op geeft, voorzitter. Wethouder Schouten: ja voorzitter, ik denk ook dat het wel goed is, ik neem dat zeker mee wat u zegt en tegelijkertijd zou ik bijna zeggen, het woord wat een andere partij vaak gebruikt, goed rentmeesterschap om dat ook op een tijdige manier te doen. De heer Schat (VVD): ja, ik heb eerder gesproken over de doorfietsroute, dat gaat over een groot deel van de doorfietsroute dus dit is de kans om bij die doorfietsroute te realiseren, om dan ook gelijk die verlichting aan te pakken. Wethouder Schouten: ja voorzitter, dat is heel correct. Ik denk als het gaat over die snelfietsroute/doorfietsroute, dan haken daar echt wel andere projecten ook aan en dit is er 1 van, eens. Beantwoording wethouder Kuiper: Dank u wel, voorzitter.

Dank u wel raad voor uw inbreng bij de algemene beschouwingen en bij nadere duiding daarvan als gevolg van de interrupties die u kreeg. Allereerst is er veel inbreng gepleegd op het gebied van jeugd en onderwijs en worden hier zorgen gedeeld over de effecten van de coronacrisis, met name voor groepen die het toch al zwaar en moeilijk hebben in deze samenleving en jongeren worden daar vaak bij genoemd. Ik denk dat deze raad net als de rest van Nederland en ook uw college het eens is met de zorgen. Tegelijkertijd blijkt inmiddels uit verschillende onderzoeken dat er ook veel winst geboekt is bij allerlei groepen als gevolg van de coronacrisis. Zo hier en daar bleek de veerkracht veel groter dan we hadden vermoed en onderwijsdeskundigen zeggen ook: alle uitval in het onderwijs en al het thuisonderwijs heeft misschien cognitieve achterstanden opgeleverd, maar heeft andere kwaliteiten en leertrajecten bij jongeren mogelijk enorm bevorderd. Op dit moment weten we over de exacte effecten van de coronacrisis bij specifieke groepen nog niet voldoende om te kunnen zeggen: we hebben ook een programma klaar liggen voor jeugd en voor mensen in een specifieke achterstandsituatie.

Dat wil zeggen dat ik met betrekking daartoe, wat de inbreng van GroenLinks betreft, wijs op de dingen die we op dit moment aan het doen zijn en waar we intensiveringen op kunnen realiseren mocht dat in de komende tijd ook nog nodig zijn. Onderwijs is naar mijn idee een sleutel voor het uiteindelijk op langere termijn ook terugdringen van kansenverschillen en ons onderwijsbeleid heeft de afgelopen tijd sterk ingezet op onderwijskansenbeleid, een betere doorontwikkeling van de thuiszittersaanpak, het verder toewerken naar passend onderwijs en versterking van de VVE-aanpak. Binnenkort bereikt u daarover een rapport van de inspectie waarin aangegeven staat hoe zij vinden dat we het doen en waar het nog beter kan en dat gaan we ook doen. De komende tijd staat ook in het kader van het inclusieve onderwijs, dus we willen toe naar onderwijsvormen waarin iedereen welkom is op normale scholen met de ondersteuning die daarbij past. Doorontwikkeling van onderwijszorgarrangementen hoort daar ook bij. Voor de korte termijn hebben we net als vorig jaar een zomerschool opgezet en in die 43/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

zomerschool is specifiek aandacht voor opgelopen taalachterstanden, want u noemt dat ook met name en dat is ook wel iets wat we zien, dus als je heel lang thuis hebt gezeten in een taalarme omgeving, dan is je taalachterstand echt wel zichtbaar geworden. Primair onderwijs weet goed wat er aan de hand is en brengt leerlingen aan voor de zomerschool. Het voortgezet onderwijs en het primair onderwijs is momenteel bezig met scholenscans in het kader van het besteden van het NPO-geld, dat is een enorme hoeveelheid geld. Collega Eggengoor heeft ook al gezegd: we kunnen niet alles inhalen wat er verkeerd is gegaan in de afgelopen tijd, maar we kunnen wel intensiveren onder andere op huiswerkbegeleiding. Met het onderwijs samen zal de gemeente ook keuzes maken over de besteding van de NPO-gelden. Dan nog een opmerking over gezondheid in relatie tot de inzet van de GGD. Ik denk dat de raad, uw raad voorzitter, de afgelopen tijd geregeld heeft gezegd: wij vinden dat de GGD zichtbaar moet maken waar zij inzet op terugdringen van gezondheidsverschillen en we zien in de beleidsvoering van de GGD hoe zij de bestuursagenda ook die richting hebben gegeven voor de komende tijd en Nieuwegein is voorloper op het gebied van een aantal elementen maatwerk waaronder voorzorg, die ook heel nadrukkelijk probeert in te grijpen in het leven van kwetsbare mensen die zwanger zijn.

Ik zou de komende tijd ook met u wel willen zoeken nog naar een verdieping van dat maatwerk, onder andere door te kijken naar ‘Nu nog niet zwanger’, dat is een programma om te voorkomen dat mensen in ingewikkelde situaties terechtkomen als gevolg van zwangerschap. Jeugd. Er gebeurt heel veel met jeugd en in november 2020 zijn er 2 belangrijke rapporten geschreven door Andersson Elffers Felix en het Sociaal Cultureel Planbureau, ‘Stelsel in Groei’ van AEF en ‘Sociaal domein op Koers’ van het Sociaal Cultureel Planbureau. Die rapporten zijn een goede spiegel geweest voor onze gemeente ten opzichte van het jeugdbeleid wat u in 2018 heeft vastgesteld als antwoord op vraag 8 van ieders Belang. In dat jeugdbeleid hebben we gezegd: wij willen vroegsignaleren en we willen preventieve inspanningen om te zorgen dat kinderen niet te laat in de jeugdzorg komen, waardoor zij sterker verzwaard raken in trajecten. Maar we willen ook intensiveren op de Praktijkondersteuner Huisarts. We willen ons sociaal team beter uitrusten met werkvormen waardoor ze zelf het gesprek met jeugdigen en hun gezin aan kunnen.

We willen kijken naar onze inkoopstrategie, dat is op dit moment heel actueel aan de orde: hoe kopen we nou in? Kunnen we leveranciers van jeugdzorg verleiden om met ons na te denken vanuit een transformatiegedachte over het zo snel mogelijk afschalen van jeugdzorg? De keuzes die we tot nu toe gemaakt hebben zijn voor een belangrijk deel door AEF ook in Insight aangegeven als keuzes die wel goed zijn geweest. De POH komt er goed af, andere manieren van inkomen lijken te werken volgens AEF, de wijze waarop we samenwerken met het veld vanuit een transformatiegedachte wordt goed aangescherpt door AEF en in de afgelopen tijd zijn er meer intensiveringen geweest zoals bijvoorbeeld overleg met onderwijs en jeugd over wat hoort nou waar als we het over jeugdzorg hebben. Er zijn ook dingen waar AEF achteraf heel kritisch op is en dat is met name op preventie en vroegsignalering want, zegt AEF, dat heeft wel geleid tot een hogere instroom, maar het heeft niet geleid tot een verbetering op de uitstroom en daar zit ook met name de crux als je kijkt naar de ontwikkeling van de kosten in de jeugdzorg; die zit met name in de uitstroom die moeilijk te realiseren is. Vandaar ook de komende tijd dat we vanuit de inkoopstrategie gesprekken hebben met aanbieders over hoe krijgen we die uitstroom nou op gang.

We hebben een voorliggend veld en een onderwijsveld waarin die uitstroom ook realistisch te borgen is, maar we hebben daar een keus gemaakt waarvan achteraf door AEF wordt gezegd: bijna alle gemeentes hebben dat gedaan, maar wij vragen ons af of dat de beste keus was toen. Ik ben daar gewoon heel transparant in: een aantal dingen zijn heel goed gedaan, ik ben blij dat we bijvoorbeeld niet op de zwaarste 100 gebruikers zijn gaan zitten want dat is een strategie die nergens goed heeft gewerkt en wij hebben hem niet eens geprobeerd, maar we hebben wel in de ‘heat of the moment’ gezegd: preventie en vroegsignalering en daarvan denk ik moeten we ons nu afvragen of dat het heil gebracht heeft dus wat jeugd betreft, er is veel werk verricht en er is veel werk te doen. Ik vind niet dat 44/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Nieuwegein, ook als je deze spiegels leest, op de verkeerde weg is, maar we zitten op dit moment ook middenin de uitvoering van het rapport van de Rekenkamer, dus ik ben ook heel benieuwd waar de Rekenkamer nog mee komt. Hoe meer we gespiegeld worden op dit beleidsdomein, hoe beter dat is en hoe meer dat helpt. Dan een aantal zaken waarvan ik denk: het is doordieselen de komende tijd. Het is echt focus en finish. Het Atriumprorject; het is een stevige klus geweest de afgelopen tijd. We hebben u eind 2019 volgens mij meegenomen in de visies die we toen hadden op: hoe moet het ontwerp eruit zien, wat moet de beleving zijn van de bezoekers van het Atrium. Als ik nu kijk waar wij staan, dan hebben we de afgelopen maanden echt diepteboringen gedaan naar hoe kunnen we nou het verhaal zo compleet mogelijk terugleggen bij de raad. Waar we telkens tegenaan lopen uiteindelijk is de uitdaging die dit gebouw oplevert als je hier iets wilt doen of zoals mijn fractievoorzitter Gerben altijd zegt: als je een spijker in de muur slaat, wat gebeurt hier dan? Nou, er gebeurt dan veel en ik vind dat ik pas naar de raad mag als ik met antwoorden kan komen die daarover gaan, dus dat is veel werk geweest en nuttig werk, waardoor we met een compleet verhaal kunnen komen in het najaar. In september praten we u bij en dan volgt er een moment dat de raad besluit.

LHBTI-beleid; ik vind dat we enorm veel moeite hebben gedaan om het vlot te trekken en dat ons veel heeft tegengezeten in dat beleid, maar ik zie het nu gebeuren, ik heb een aantal versies gelezen. Ik zie een interruptie van mevrouw Verbeek, excuus voorzitter. Mevrouw Verbeek (iB): ja, dat was al voor een poosje maar voorzitter, om even op het Atrium terug te komen. Wij hebben vernomen dat de copyshop gaat verdwijnen, dat we dat gaan uitbesteden. Heeft u dat daar in meegenomen? Wethouder Kuiper: voorzitter, het is bijna een technische vraag dit. Ik kan daar geen antwoord op geven. Mevrouw Verbeek (iB): dat kan misschien wel zijn, maar het heeft wel een politieke lading. Wethouder Kuiper: laat ik dan dit zeggen voorzitter: iemand die behoefte heeft aan papier, zou die behoefte bevredigd moeten kunnen krijgen. De voorzitter: komt u daar op een later moment op terug, in ieder geval bij het voorstel straks. Wethouder Kuiper: dank u wel, dat daarover. Ik was inmiddels bij het LHBTI-beleid aanbeland, wat nogal wat hobbels en bobbels heeft gehad. Wat ik met name gemist heb en dat heb ik u ook al in een eerder gesprek verteld, is de ontmoeting met de groep. Daar heeft het afgelopen jaar gewoon echt niet aan bijgedragen en dat was het belangrijkste wat er uiteindelijk nog vormgegeven moest worden en waarover we met elkaar in gesprek waren en dat gesprek hebben we niet kunnen afronden.

De heer Verhoeve (D66): ik hoor u nu praten over het LHBTI-beleid, dat is heel mooi dat u daar ook op focust, maar volgens mij hebben we met elkaar afgesproken dat er een inclusiviteitsbeleid zou komen wat breder zou zijn dan alleen het LHBTI-beleid, dus nu ben ik wel benieuwd waar we nu naar toe aan het werken zijn. Wethouder Kuiper: naar een inclusiviteitsbeleid, excuus. Ik heb net al gezegd: uit het onderwijs komt die roep ook dus op het moment dat ik heb gezegd hier in huis: laten we kijken naar inclusiviteit, dan wordt die wel weer een tikkie breder, maar veel wezenlijker wat mij betreft voor de stad.

45/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Ik heb nog wat vagen van ieders Belang en ik heb de slechte gewoonte om de vragen van ieders Belang niet te beantwoorden; daar gaan we nu mee breken. U heeft vraag 3 gesteld: wat is er aan activiteiten als je jong bent in Nieuwegein? Nou, als je jong bent in Nieuwegein, je bent tussen de 4 en 18 jaar, dan bof je echt als een malle. Ik sprak laatst een wethouder uit Renswoude, die zei ‘wij hebben de laagste lasten van heel Nederland’. Toen zei ik: ‘maar is het dan nog een leuke stad om te wonen?’ ’Nee, dat is het niet, want er is geen sport en geen zwembad’. Mevrouw Verbeek (iB): ja voorzitter, de wethouder kan zeggen tot een bepaalde leeftijd, maar de jeugd is wat langer. U heeft toen gezegd dat ze konden gaan vissen. Bent u nog steeds van mening dat u daarachter staat? De voorzitter: volgens mij moeten we eerst de wethouder het antwoord laten geven en dan kijken of nog steeds die vraag blijft. De wethouder. Wethouder Kuiper: voorzitter, laat mij duidelijk zijn. Ik heb hier 2 kinderen opgevoed in deze stad. Voor hen kan Nieuwegein niet stuk als het gaat om een stad voor jongeren. Je hebt parken waarin je kunt spelen, alle sporten die je wilt doen die kun je in deze stad doen, je kunt ze op een volkssportniveau doen maar ook op een hoog niveau. Je kunt hier naar een grote diversiteit aan primair en voortgezet onderwijs.

Er is verschrikkelijk veel kunst en cultuur waar je aan deel kunt nemen als jongere. Mijn zoon woont hier nu niet meer, maar die is met pijn in zijn hart uit de stad vertrokken en mijn dochter is blij dat ze na haar studie terug is kunnen komen en nu in de Verhoevewijk woont. Nieuwegein is voor jongeren een geweldige stad en we laten dat deze zomer ook weer zien in het zomerprogramma, ook weer door en voor jongeren georganiseerd. Ja, wat moet ik er meer van zeggen? Wees blij als je je kinderen hier kunt laten opgroeien, ik kijk even naar mede-ouders. Ik wil nog over de € 14 motie een reflectie geven. Als portefeuillehouder P&O ben ik natuurlijk direct geraakt door gedachtestreepje 2, addendum 2: “er zo snel mogelijk werk van te maken dat alle medewerkers die werkzaam zijn voor de gemeente Nieuwegein rechtstreeks in dienst zijnde of als payroller of uitzendkracht minimaal € 14 per uur verdienen”. In zijn algemeenheid moet ik zeggen dat vanuit het CAO-recht het onverstandig is om te gaan werken met van werkgever tot werkgever verschillende beloningsniveaus. Het maakt werkgevers concurrenten van elkaar en CAO’s zijn juist bedoeld om die concurrentie tussen werkgevers weg te halen, dus als wij hier in Nieuwegein zouden besluiten we doen dat, dan zijn we direct concurrent van IJsselstein, Houten, Utrecht, Vijfheerenlanden.

Daarnaast levert het een groter beslag op in de begroting, het zou zo’n € 60.000 per jaar kosten en de uitvoering is ongewis, dus we weten niet precies hoe we het moeten uitvoeren. We hebben verschillende doelgroepen die uiteindelijk onder een uurtarief van € 14 zitten, maar een BBL’er is een ander iemand dan iemand met een garantiebaan en ook daar gaat dan veel ongelijkheid ontstaan tussen de medewerkers, dus het is technisch ongewenst om dit te doen en het is politiek ongewenst om dit te doen omdat je het CAO-recht in feite schendt, dus ik ontraad die motie met klem. De heer Van den Heuvel (SP): dank u wel, voorzitter. U vindt het dus een goed idee dat er mensen zijn waarvoor werken niet loont, die afhankelijk zijn van wisselende toeslagen en soms meer dan 40 uur moeten werken per week om überhaupt een boterham te verdienen? Wethouder Kuiper: volgens mij, voorzitter, heb ik dat niet gezegd dat ik dat een goed idee vind. Ik vind het ook niet een goed idee. Ik vind dat hier wel nationale en Europese wetgeving op gewenst is. Ik ben blij dat de discussie gevoerd wordt in Den Haag, zoals ik ook blij ben met de discussie over de rapportage van de commissie Borstlap en onder andere het voorstel om ZZP’ers een minimum uurtarief te bieden. Dat vind ik allemaal sociaal gezien uiterst gewenste 46/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

initiatieven en hopelijk ook uitkomsten, maar om het hier in onze gemeente te doen lijkt mij sterk te ontraden. Dank u wel. Beantwoording wethouder Van Engelen: Ja, dank u wel meneer de voorzitter. Dank voor uw beschouwingen en de vragen die ik heb gekregen van u. Ik heb de volgende vragen genoteerd, voorzitter. GroenLinks, om mee te beginnen, die vraagt naar de plannen om kunst en cultuur te ondersteunen en dan heb ik begrepen specifiek voor ZZP‘ers en amateurkunst. Daar zou ik op willen antwoorden dat de subsidieregelingen die momenteel gelden niet veranderd en/of aangepast zijn, dus die zijn nog steeds van kracht. Wat betreft de ZZP’ers, ook deze ZZP‘ers kunnen gebruik maken van de landelijke regelingen die er momenteel beschikbaar zijn. Bij ons is tijdens de hele coronaperiode in ieder geval geen informatie bekend geworden dat er schade is bij amateurkunstenaars, die hebben zich niet gemeld. Nu is het ook zo dat met deze groep verloopt het contact normaal gesproken vrij incidenteel, maar er is niet 1 amateurkunstgroep bij ons geweest die heeft gezegd van: wij dreigen onderuit te gaan en dat komt ook omdat zij heel vaak ook gebruik maken van kerken, de partner onder andere en voor een andere incidentele kostprijs zitten, maar dat heeft ook niet plaatsgevonden dus zij hebben gewoon dan weinig gedaan. Mevrouw Feenstra (GL): dank u wel.

Ja, misschien ben ik net iets te vroeg, dat laat onverlet, maar dan zal ik daar een klein voorzetje voor geven, want uit de gegevens van de Kamer van Koophandel blijkt wel degelijk dat ook in Nieuwegein het aantal mensen voor ZZP’ers ernstig is teruggenomen en dat zijn toch met name ook kunstenaars en vrije beroepsbeoefenaars. Onze vraag is dan ook wat het college daaraan gaat doen en het feit dat u van amateurkunstenaars nog geen signaal heeft gekregen wil niet zeggen dat daar misschien ook proactief op gereageerd zou kunnen worden, dus dat is onze vraag. Wethouder Van Engelen: dank u wel, voorzitter. Ja mevrouw Feenstra, maar dan komt u wel op het domein van wethouder Eggengoor denk ik die zich druk bezighoudt met de ZZP’ers. Dat laat onverlet dat er natuurlijk ook een verantwoordelijkheid ligt vanuit mijn portefeuilleverantwoordelijkheid. Nogmaals, ik heb het gecheckt voorafgaand aan dit overleg en ik heb ambtelijk doorgekregen dat het ons niet bekend was, dus dan zullen we daar misschien, als u deze informatie wel heeft en wij hebben deze informatie niet, dan ga ik daarmee aan de gang.

Dat laat onverlet, en dan ga ik hem nu invullen, dat er ook ongeveer om de 2 maanden afstemmingsoverleg is tussen alle wethouders van kunst en cultuur in deze provincie met de Gedeputeerde, waarin wij praten over omstandigheden binnen gemeente vergelijkbaar of juist divers en wat wij zometeen met elkaar moeten doen en gaan doen daarin, dus er vindt wel degelijk ook op een hoger echelon afstemmingsoverleg plaats, waarbij ik in ieder geval dit ook zal meenemen in het volgende overleg, want ik heb het daar ook niet terug gehoord, dus dat neem ik dan mee. De VVD heeft 2 vragen gesteld. In eerste instantie ging het over SPZ, duidelijkheid daarover. Ik hoorde vanuit ieders Belang en vanuit ChristenUnie en D66 niet echt een aantal concrete vragen maar wel duidelijke opmerkingen ook hierover en zoals ik u eerder heb toegezegd, krijgt u voor het zomerreces een brief met daarin de stand van zaken en de verdere ontwikkelingen en die komen dus toe volgende week. Een ander punt wat ik van de VVD hoor, een andere vraag was: hoe zit dat nu met de parkeerexploitatie? Waar gaan we nu tegenaan lopen zometeen? Wanneer is dat omslagpunt? Meneer Schat, zoals u ook bekend, het omslagpunt stond of staat eigenlijk nu nog steeds op 2023. Wij zijn nu aan het onderzoeken in hoeverre corona daar effect op heeft.

Dat is dus niet geheel duidelijk en in de begroting van november komt een geactualiseerde PEX ter informatie naar u toe. Oh voorzitter … (geluid van demonstratie voor Stadshuis) 47/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

De voorzitter: gaat u gewoon door. De wethouder: in totaal heb ik, meneer de voorzitter, op mijn lijstje nog 1 vraag. De voorzitter: ik kijk even naar de heer Van den Heuvel; ik denk dat dat uw mensen zijn met de soepkar? De heer Van den Heuvel: nee. Mevrouw Verbeek: voorzitter, dat zijn de inwoners die al 1 uur op ons zitten te wachten om de handtekeningen te kunnen overhandigen. De voorzitter: ja, dit helpt ook niet. De wethouder heeft het woord. Wethouder Van Engelen: dank u wel, voorzitter. Ik zal het beperken, ik heb nog 1 vraag genoteerd en die komt van mevrouw Verbeek van ieders Belang en de vraag is: is de parkeercapaciteit reëel bij de huidige leegstand in het centrum? Ja mevrouw Verbeek, die parkeercapaciteit is reëel. Die hebben we hard nodig ook zometeen met alle plannen die we gaan uitvoeren en dat blijkt bovendien uit de recent gedane parkeerbalans, dat onze parkeerfaciliteiten en parkeermogelijkheden gewoon noodzakelijk zijn. Mevrouw Verbeek (iB): voorzitter, daar wil ik graag nog even op reageren, dus ik neem aan voorzitter, dat de wethouder een toverstok heeft om het geld bij elkaar te krijgen? Wethouder Van Engelen: ja mevrouw Verbeek, het is geen toverstok, want dat hoorde ik u straks ook noemen.