2021-336 Verslag raadsvergadering dd 8 juli 2021 (Kaderraad).pdf

Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, collega raadsleden, en alle anderen die via de livestream meekijken naar deze raadsvergadering. Graag maak ook ik gebruik van de gelegenheid om u en alle inwoners te feliciteren met het heugelijke feit dat Nieuwegein 50 jaar geleden is ontstaan uit de samenvoeging van Jutphaas en Vreeswijk. Zo'n mijlpaal wordt vaak gebruikt om terug te kijken en dat is dan ook veel gebeurd in de afgelopen dagen. De aandacht voor de rijke historie van Nieuwegein is de kern van alle nieuwsartikelen en festiviteiten en de vondst van de resten uit de Romeinse tijd kon wat dat betreft qua timing ook niet beter. Ook het cadeau van onze gemeenteraad aan de stad belicht vooral dit rijke verleden. Daarom lijkt het mij nu een goed moment om ook eerst met u terug te kijken naar de afgelopen jaren. Er was eens... Drie jaar geleden stapten de VVD, het CDA, de PvdA en GL in deze coalitie. Later schoof ook LV aan, zodat dit college alsnog vanuit een meerderheid kon besturen, en de grote uitdagingen die toen voor lagen konden aanpakken. Een raadsakkoord was onbespreekbaar, evenals een minderheidscoalitie. Eigenlijk was er onvoldoende vertrouwen in elkaar en de democratie en wat D66 betreft is dat een gemiste kans. Wij denken dat er goede mogelijkheden zijn om dat volgend jaar - in 2022 - alsnog te realiseren.

...een sterke raad Zeker als je kijkt welke resultaten we deze periode als gemeenteraad zèlf hebben bereikt. De raad heeft het initiatief genomen om een nieuw besluit te formuleren om te komen tot een afwegingskader voor het winnen van aardwarmte; Bij de mobiliteitsvisie heeft de raad ook samengewerkt om tot een ander besluit te komen en een andere prioritering dan waar het college mee is gekomen. Het initiatief van Ieders Belang over het vrachtwagenparkeren is ook raadsbreed opgepakt, net als de vraagstukken rondom de huisvesting van onze scoutingverenigingen. Dit heeft de raad samen met de stad gedaan. Niet het college. ...een aantal successen Toch heeft ook het college mooie dingen bereikt. Laat ik er twee noemen: 1. De ontwikkeling van de binnenstad en Rijnhuizen heeft een grote stap voorwaarts genomen, juist dankzij de (verhoogde) ambitie op duurzaamheid. Het zijn beide uitdagende trajecten, maar verlopen eigenlijk heel soepel. De aanpak met systeemkeuzen voor de binnenstad, kan wat D66 betreft dan ook benut worden bij de toekomstige ontwikkeling van de A12-zone. Wel wil ik nogmaals benadrukken, net als de afgelopen jaren, dat bebouwing in LaagravenOost voor ons vooralsnog onbespreekbaar is. De meerwaarde om dit unieke gebied te verstenen, zien wij nog niet. 2. Onze positie in de regio is verder versterkt.

Zeker met de regionale opgaven die op ons pad komen, is dat een belangrijke ontwikkeling. Wel constateren we dat besluitvorming in onze raad vaak veel eerder of juist later plaatsvindt dan in onze omliggende gemeenteraden. Daardoor vindt tussen de raden onvoldoende afstemming plaats en missen we goede ideeën of negeren wij zorgen van onze buren en zij die van ons. Om de positie van onze raad in de regionale samenwerking verder te verbeteren, vraagt D66 de burgemeester - als voorzitter van onze raad - om samen met onze griffier deze regionale afstemming verder te verbeteren. Graag uw reactie. De verzameling zienswijzen en behandelmomenten die de griffier laatst heeft gedeeld bij de behandeling van het Integraal Ruimtelijk Perspectief, kan op ons enthousiasme rekenen. Het komt onze regio, en daarmee Nieuwegein ten goede. Financieel staan we er ook niet slecht voor, wat overigens een grote verrassing is voor ons allemaal want nog geen half jaar geleden waren de kaarten totaal anders geschud. We

17/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

constateren dat veel kostenoverschrijdingen buiten onze macht liggen, zoals de invoering van de Omgevingswet, de coronacrisis en de ontwikkelingen in de jeugdzorg. ...geen resultaat. Die jeugdzorg ligt overigens niet geheel buiten onze macht. Door jeugdzorg dicht bij de gemeente te organiseren, zouden wij in staat zijn om dit niet alleen beter maar ook goedkoper in te richten. Maar ondertussen zijn de wachtlijsten gegroeid, wordt de jeugdzorg overvraagd, waardoor de echt kwetsbare kinderen en gezinnen niet de zorg krijgen die ze nodig hebben. D66 vraagt zich af wat dit college nu werkelijk heeft gedaan om kwetsbare kinderen en gezinnen op tijd te helpen? Ook hier vragen we het college expliciet om op te reflecteren in hun beantwoording. Ik noemde het in het begin al: er moest een meerderheidscoalitie komen om de grote uitdagingen die toen voorlagen op te lossen. D66 vraagt zich af wat dit college daadwerkelijk heeft bereikt op ‘deze grote uitdagingen’. Want de groene bolletjes in de Jaarrekening ten spijt, moeten we pijnlijk constateren dat er geen resultaat is geboekt bij bijvoorbeeld:   



De vernieuwing van sportpark Parkhout – Zandveld; juist dit coronajaar zou perfect geweest zijn om het sportpark te vernieuwen. Ook de aanpak van de sport- en onderwijshuisvesting kent een traagheid die D66 niet meer kan uitleggen in de stad. Oké, we hebben tramhalte Merwestein weten te behouden (als raad!), maar de ontwikkeling van het gebied ligt gewoon stil. Met als triest gevolg dat we fietsers gaan benadelen. Zij moeten straks ongemakkelijk of ver omfietsen, omdat we aan de Doorslag gaan bouwen en de omgeving nog niet op orde hebben. En dan het Atrium. Drie jaar geleden toch een verkiezingsthema dankzij het CDA, hoe kijken jullie hier eigenlijk op terug? Vorig voorjaar zouden wij al besluiten over een definitief ontwerp en D66 heeft niets anders gezien en gehoord dan stilte.

Ondanks aandringen van de raad, blijft resultaat uit. D66 is ervan overtuigd dat als wij hadden gewerkt met een raadsakkoord, dat we deze trajecten vast verder hadden gebracht dan waar ze nu staan. Gelukkig zijn ook kleine successen met een grote betekenis te noemen.  Zo besluiten steeds meer scholen en verenigingen om rookvrij te worden. Ook de vernieuwde tramhaltes zijn rookvrij. Soms heeft een motie een groot effect.  Ook is D66 verheugd met de drie regenboogzebrapaden in Nieuwegein. Sommige reacties op social media bij foto's en berichten hierover, geven juist aan hoe belangrijk deze symbolen in onze stad zijn. Maar, zoals de wethouder zelf ook zei: "ik wil geen symbolen. Ik wil beleid, ik wil actie." Beste wethouder, D66 mist deze actie. Want dat inclusiviteitsbeleid hebben we niet meer gezien. Ook in deze Jaarrekening en Kadernota wordt er opnieuw met geen woord over gerept. Dat vindt D66 echt een fors gemiste kans, we zijn zelfs teleurgesteld. Zeker gelet op de brede ondersteuning van het regenboog stembusakkoord en de vele moties die velen van ons in de raad jaar na jaar mee hebben ingediend of ondertekend. Een nieuwe motie gaat hier geen verschil meer in maken.

Dat is wel duidelijk, want hoe vaak moeten we ons uitspreken? Daarom roept D66 alle partijen op om dit onderwerp in de eigen verkiezingsprogramma's op te nemen, zodat we na de verkiezingen van 16 maart volgend jaar er wèl mee aan de slag gaan, bijvoorbeeld via ons raadsakkoord. ...een raadsakkoord

18/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Voorzitter, laten we weer vooruit kijken. 50 jaar is voor steden nog jong te noemen. Er ligt een grotere toekomst voor ons. Een toekomst vol uitdagingen én kansen. En om die kansen te grijpen en uitdagingen aan te gaan, is daadkracht nodig. Als we ècht willen investeren in onze stad, dan moeten we ook durven investeren in onszelf. Een sterke stad heeft een sterke gemeenteraad nodig. Ik weet niet hoe het u vergaat collega’s, maar ik ervaar dat de werkdruk over de afgelopen jaren is toegenomen.  We moeten ons over ingewikkeldere besluiten buigen.  We hebben meer in en samen met de regio te doen.  We hebben structureel meer fracties, en daardoor per fractie minder mensen om het werk onder te verdelen. Juist onze gedrevenheid zorgt ervoor dat we mooie resultaten bereiken met elkaar. Maar hoe lang nog? Wat D66 betreft is het tijd dat de grotere politieke discussies in de raad worden gevoerd, en niet in de coalitie. Wat ons betreft werken we in de volgende periode met een raadsakkoord, maar dat kan alleen als we ook in onze raad investeren. Daarom vraag ik de andere fracties om terug te komen in de tweede termijn op de vraag wat jullie nodig hebben om te komen tot een raadsakkoord? Het wordt nú tijd om te kiezen: doen we het makkelijke, of het juiste? Voorzitter, dank u wel. Fractie CDA, de heer Horst: Dank u wel, voorzitter.

Ook ik begin kort met een paar woorden die ik wijd aan het 50-jarig bestaan van Nieuwegein want inderdaad, dit jaar bestaat de stad 50 jaar. Een mijlpaal voor onze jonge stad met historische wortels. Een halve eeuw om met trots op terug te kijken. Want uit de twee dorpen Jutphaas en Vreeswijk is een nieuwe stad gegroeid waar het prettig wonen en werken is, zo blijkt telkens weer uit gesprekken met inwoners en ondernemers. Die afgelopen 50 jaar vormen een mooie basis om samen verder te bouwen aan deze stad. Dat hebben we de afgelopen 50 jaar gedaan en daar gaan we de komende 50 jaar mee door. Helaas kunnen we dit jaar niet zo voluit dit jubileum vieren zoals we graag zouden willen. We weten allemaal waarom dat zo is. En zoals ook inwoners veel feestjes deels of geheel hebben moeten uitstellen, kan wat het CDA betreft ook in 2022 de viering van 50 jaar Nieuwegein nog worden doorgezet. Hoe graag ik het ook zou willen, er valt niet om het meest dominante onderwerp van dit jaar heen te komen: de COVID-pandemie en alles wat dat voor de samenleving en economie heeft betekent en nog zal gaan betekenen. Ook Nieuwegein heeft een zeer bijzondere en intensieve periode achter de rug. Het CDA hoopt dat we het ergste hebben gehad, al valt dat te bezien.

Het vaccineren is in volle gang en dus hopelijk ook de laatste beperkingen zijn daarmee snel achter de rug, maar met de oplopende besmettingen is het de vraag of we dat vol weten te houden. En daarmee is ook een moeilijke tijd voor inwoners en ondernemers die hebben geleden onder de lockdowns, zoals jongeren die meer dan voorheen last hebben van eenzaamheid en leerachterstanden achter de rug Het CDA ziet dat de afgelopen tijd ook veel saamhorigheid heeft gebracht in de stad, dat ook is een resultaat van deze pandemie. We wensen ons allen toe dat we dat naar de toekomst vasthouden. Voorzitter, algemene beschouwingen zijn er om vooruit te kijken. Aan wat geweest is kunnen we niets veranderen, hooguit lessen voor de toekomst uit trekken. En dus wil ik voor de komende jaren bij drie ontwikkelingen stilstaan die volgens het CDA nu van het allerhoogste belang zijn: inwonerparticipatie, energietransitie en de groeiende stad.

19/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Allereerst de inwonerparticipatie. De afgelopen 50 jaar is Nieuwegein uit de grond gestampt. Letterlijk. En ook als gemeenschap is zij gegroeid. De gemeente was daarbij leidende en dat was gezien de grote opgaven logisch, maar afgezien van de twee dorpen Jutphaas en Vreeswijk was er weinig om op voort te bouwen. Dat is nu anders. Veel inwoners wonen hier al tientallen jaren. Nieuwe generaties zijn in Nieuwegein opgegroeid en zijn hier blijven wonen. De Nieuwegeiner van vandaag en morgen wil meer betrokken moeten worden bij de toekomst van hun stad. Dat vraagt van de gemeente om een andere en meer bescheiden rol dan in de afgelopen 50 jaar. Minder sturend en dominant. Meer begeleidend en kaderstellend. En dat geldt vooral voor ingrepen in de leefomgeving van inwoners. De mening van inwoners is daarbij cruciaal, zo geeft ook het Planbureau voor de Leefomgeving aan in hun recente rapport Grote opgaven in een beperkte ruimte. Het CDA vindt in dit verband de mening van jongeren van bijzonder belang, want het gaat immers ook om hun toekomst. De opgaven zijn de komende jaren groot: meer nieuwe woningen, meer windmolens en zonnepanelen, oplossingen voor wateroverlast én droogte door klimaatverandering, maar ook behoud van groen en voorzieningen.

Dit vraagt om ambitieuze plannen om alles op elkaar af te stemmen, zeker binnen de toch al heel beperkte ruimte en financiën van de gemeente Nieuwegein. Daarvoor is, zoals net geschetst, een andere aanpak nodig dan in de afgelopen 50 jaar. Het CDA pleit voor meer betrokkenheid van inwoners en een meer regisserende en kaderstellende rol voor de gemeente. Een gemeente die de vele opgaven waartussen afwegingen gemaakt moeten worden helder naast elkaar zet. De afgelopen jaren is dat in regionaal verband door de U10 al goed gedaan met de brede verstedelijkingsstrategie gezond stedelijk leven, maar dat kan niet zonder de inbreng en mening van onze inwoners. De opgaven zijn fors en grijpen vaak diep in in de dagelijkse leefomgeving. Dat maakt maatschappelijk draagvlak van groot belang en dus vindt het CDA dat inwoners meer moeten worden betrokken bij het hele proces en er meer oog moet komen voor hoe inwoners de ruimte beleven. Inspraak achteraf is daarbij niet meer van deze tijd. Inspraak is echt iets anders dan meedoen. Het CDA ziet liever dat inwoners vaker al tijdens de planningsfase worden betrokken. De gemeente zou zich telkens moeten afvragen: hoe ziet de inwoner dit? In plaats van alleen te kijken naar het doel dat moet worden behaald. Dat kost aanvankelijk moeite, maar het CDA gelooft dat op de lange termijn het zich dubbel en dwars terugbetaalt.

Voorzitter, een grote opgave voor de komende jaren is de energietransitie. En hoewel er de laatste tijd meer over in de media wordt geschreven, is dit voor veel mensen toch nog abacadabra. Er wordt volop jargon gebruikt wat maakt dat het voor veel inwoners niet duidelijk is in hoeverre hen dit gaat raken. Ja, de discussies over wel of geen windmolens zijn vaak wel bekend en daar heeft iedereen wel een mening ook over. Maar de energietransitie is zoveel meer dan voor of tegen windmolens. Het zal een directe en grote impact krijgen op het dagelijks leven van ons allemaal. Voor het CDA is daarbij de vraag hoe we dit op een goede manier met elkaar gaan doen. Hoe voorkomen we dat dit alleen iets gaat opleveren voor de mensen die het zich kunnen veroorloven en de mensen met een kleine beurs die niet kunnen investeren in zonnepanelen of een warmtepomp niet mee kunnen doen? De energietransitie gaat ons allemaal aan, want het klimaat gaat ons allemaal aan! Daarom zal het CDA scherp blijven letten op gedeeld eigenaarschap, het woongenot van inwoners en het maatschappelijk draagvlak. En daarbij is een goede inzet van inwonerparticipatie cruciaal. Het CDA constateert dat op dat vlak nog veel te verbeteren valt in Nieuwegein. Maar laat ook helder zijn: niets doen en wachten tot betere technieken zich aandienen, is geen optie.

Om de klimaatdoelen van Parijs te halen, moeten we nu gaan handelen. Dat betekent voor het CDA dat in de volgende raadsperiode ook opnieuw gekeken gaat worden naar uitbreiding van het windenergiepark aan de rand van Het Klooster langs de A27. Met de beperkte mogelijkheden die Nieuwegein heeft, kunnen we het ons niet veroorloven om die optie van tafel te schuiven. Een ander concreet zorgpunt voor het CDA is het inzicht in de verduurzaming van particuliere woningen. We zien dat steeds meer 20/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

inwoners investeren in het verduurzamen van hun eigen huis. Dat is winst, want het draagt bij aan onze gemeentelijke doelstellingen. Tegelijkertijd vragen we ons af of diezelfde bewoners vervolgens ook opnieuw het energielabel van hun woning laten bepalen. We vrezen van niet. En ja, bij de verkoop van de woning is dat sinds enkele jaren verplicht, maar lang niet elke verduurzaamde woning is de afgelopen jaren op de markt gekomen. Zonder actuele energielabels voor de totale woningvoorraad weten we niet waar we staan in het realiseren van onze doelstellingen als gemeente. Daarom pleit het CDA ervoor om bij de promotie van woningverduurzaming ook de actualisatie van het energielabel mee te nemen. Kan het college dat toezeggen? De groeiende stad. Voorzitter, De komende jaren groeit Nieuwegein door richting de 70.000 inwoners. Het zal een opgave worden om die groei goed te laten verlopen. Het CDA steunt de inzet van het college waar het gaat om de noodzakelijke schaalsprong en het inlopen van achterstanden in de voorzieningen in de stad. De benodigde financiering hiervan vinden we op een geloofwaardige wijze terug in het meerjarenperspectief. Wel staat voor het CDA de 80/20-verhouding en de verdeelsleutel over de diverse programma’s niet in steen gebeiteld. We zullen dit van jaar tot jaar bekijken en om bijsturing vragen wanneer we dat nodig vinden.

Voor die extra inwoners moeten we de komende jaren woningen worden gebouwd. Voor het CDA is daarbij van belang dat we zuinig zijn op onze groene woonwijken. Juist die groene woonwijken maken wonen in Nieuwegein voor veel mensen zo aantrekkelijk. Dat betekent wel dat we elders, zoals in City, gaan verdichten en fors de hoogte in gaan. Het CDA heeft die beweging gesteund en zal dat de komende jaren blijven doen. De laatste jaren ziet het CDA verbetering in de manier waarop perken en plantsoenen worden beplant, meer bloemrijk en divers. Een goede zaak! We hebben dit in 2019 bepleit met onze motie voor een bijen- en insectenvriendelijk natuurbeleid (M108). In dat verband pleit het CDA voor het meer zaaien van bloemenmengsels langs sloten en in bermen. Ook dat kan een grote bijdrage leveren aan een verdere verbetering van de biodiversiteit in Nieuwegein. En goede projecten als tegel uit de tuin en het aanleggen van geveltuintjes biedt inwoners de gelegenheid om zelf een bijdrage te leveren aan een meer leefbare stad. Met 64% versteende oppervlakte in tuinen, valt daar nog veel winst te behalen. Het CDA vindt daarom dat de gemeente moet doorgaan met dit soort projecten die inwoners stimuleren. Dit draagt immers ook bij aan het verminderen van hittestress en betere neerslagabsorptie. De afgelopen tijd heeft u het CDA veelvuldig horen pleiten voor meer vervoer over water.

Gelukkig begint dat in Nieuwegein en in de regio steeds meer weerklank te krijgen. We zullen hier de komende jaren mee door blijven gaan, omdat we geloven dat dit een bijdrage kan leveren aan de beheersbaarheid van de mobiliteitsopgave van de regio en een logische duurzame keuze is. Voorzitter, voor het CDA zal het motto zijn en blijven: Nieuwegein bouwen we samen. Dat hebben we de afgelopen 50 jaar gedaan tot een heerlijke stad om te wonen en te werken en daar gaan we ook de komende 50 jaar gewoon mee door. Dank u wel. Fractie ChristenUnie, de heer Monrooij: Voorzitter, dank u wel. Tja voorzitter, 1 juli 1971, dat was een trieste dag: opheffing van de gemeente Vreeswijk , van de geliefde gemeente Vreeswijk. Ik hoor het mijn oude fractievoorzitter Job Hoegée nog zeggen: het was een zwarte dag voor hem, opheffing van Vreeswijk en toen hij in 2010 het ereburgerschap kreeg van Nieuwegein, was zijn eerste reactie: ‘tjonge, het is toch wat hè, ereburger van Vreeswijk te worden!’. Voorzitter, ik woon zelf al 47 jaar met alle liefde en plezier in Nieuwegein en ik hoop dat ook nog een lange tijd te blijven doen en ik feliciteer ons allemaal met deze verjaardag.

21/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Voorzitter, we hebben een bijzonder jaar achter de rug. Het coronavirus heeft laten zien dat de mens niet alles in de hand heeft. Tegelijkertijd hebben we ook gezien dat er een enorme veerkracht en vindingrijkheid in de samenleving als geheel en in de mens individueel zit. Het grootste deel van de samenleving (organisaties en mensen) heeft zich goed kunnen aanpassen aan alle beperkingen. Maar er zijn uiteraard ook sectoren en mensen geweest die het zwaar te verduren hebben gehad. Die zich niet staande hebben kunnen houden, bedrijven zijn gesloten en mensen hebben geen werk geboden kunnen worden. En laten we tot slot niet vergeten dat er veel mensen het leven hebben verloren aan corona of hier nog steeds de gezondheidsklachten aan hebben overgehouden. We hebben inderdaad een bijzonder jaar achter de rug en alleen God weet wat er nog voor ons ligt. Kadernota 2022 Voorzitter, toen ik de Kadernota in handen kreeg dacht ik eerlijk gezegd, dat ik de helft miste. Er waren maar 16 kantjes tekst. De reden hiervoor lezen we op pagina 1: “Het is de laatste Kadernota van de collegeperiode en dat is de reden geweest om een beleidsarme Kadernota op te stellen”. Ik moest daar even van bijkomen. Sinds wanneer is de continuïteit van bestuur opgehouden te bestaan? Normaliter is de eerste Kadernota in een collegeperiode al een beleidsarme nota omdat het college er dan net zit.

Kennelijk gaat nu ook de laatste Kadernota een beleidsarm document worden. Per saldo dus maar twee beleidsrijke nota’s in één collegeperiode? Dat kan volgens mij niet de bedoeling zijn en wij stellen dan ook voor om dat gewoon maar niet meer zo te doen. Toen ik dat zo constateerde, heb ik teruggekeken naar mijn bijdragen bij de Kadernota’s en begrotingen vanaf het begin van deze collegeperiode en als ik nu lees wat ik toen gezegd heb allemaal, dan word ik daar toch niet helemaal blij van en ik ga u toch even met een paar citaten verrassen zal het waarschijnlijk niet, want u weet natuurlijk allemaal nog wat ik gezegd heb de afgelopen 4 jaar, maar ik zal het u weer even in herinnering helpen brengen. Juni 2018: Geen Kadernota, wel bespreking van het coalitieakkoord. November 2018: Algemene beschouwingen bij de begroting: De begroting staat vol met uitvoeringsvoornemens. Echt zoveel dat het ons duizelt. Is dat ook de reden waarom wij als raad op dit moment zo weinig te doen hebben? Commissievergaderingen vallen uit vanwege gebrek aan agendapunten. Bent u een college dat geen nieuw beleid meer uitvaardigt? Bent u een college dat alleen nog bestaand beleid uitvoert en de raad voorlopig niet nodig heeft? Juli 2019: bespreking Kadernota: Dit is eigenlijk best wel een beetje zielige nota. Het is het tweede jaar op rij dat het een beleidsarme Kadernota is.

En dan wordt deze nota ook nog eens overschaduwd door een tegenvallende meicirculaire. Dus de weinige ambitie die we al kunnen terug vinden zou in zijn geheel wel eens verdwenen kunnen zijn in september als de begroting 2020 uitkom. Er zijn gewoon te weinig aanknopingspunten om een goed inhoudelijk debat net elkaar te voeren. November 2019 begroting: Het is uitermate teleurstellend dat het college zich niet tot het uiterste heeft ingespannen om de begroting voor 2020 sluitend te maken. De wethouder meldde vorige week dat hij de stad niet wilde belasten met het snijden in budgetten omdat er een incidenteel tekort is. Juli 2020: geen Kadernota, maar een Koersnota in verband met corona: Wil je een Koersnota waarin verschillende scenario’s zijn uitgewerkt of wil je hier en daar wat piketpalen slaan en kijken hoe we via een organisch proces tot een begroting 2021 komen? Het college kiest voor het laatste. November 2020 begroting: Vorig jaar meldde ik dat het uitermate teleurstellend was dat het college zich niet tot het uiterste had ingespannen om de begroting voor 2020 sluitend te maken. De wethouder meldde toen dat hij de stad niet wilde belasten met het snijden in budgetten

22/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

omdat er een incidenteel tekort is. Maar ook dit jaar wordt er weer geen sluitende begroting gepresenteerd. Voorzitter, Als ik terugkijk zijn er eigenlijk helemaal geen beleidsrijke financiële stukken geproduceerd door dit college. Het lijkt alsof dit college deze hele periode, ik zeg het misschien wat plat, op de winkel heeft gepast en alleen reactief reageerde als er wat langs kwam dat opgepakt moest worden. Ik kan het eigenlijk niet anders verwoorden. En als ik dat doortrek naar maart 2022; waar zullen we dan staan? Zal er een beslissing rondom het Atrium genomen zijn? Zouden alle problemen bij Sportpark Zandveld opgelost zijn? Gaan we eindelijk weten hoe betere buurten verder uitgerold gaat worden? Zou het feitenrelaas van scouting al klaar zijn? De zouden de plannen voor scholen en sportlokalen in Doorslag en Vreeswijk klaar zijn? (om nog maar niet te spreken over de andere scholen die aangepakt moeten worden) Zou de problematiek bij RMN en het recreatieschap opgelost zijn? Zou dan ook al bekend zijn wat de stad aan nieuwe woningen aan kan of zijn we toch blind gestapt in de opgave van 7.500 woningen? En waar zullen we in maart 2022 merken waar het verschil in zit met de start van dit college in 2018? Samen zou u het verschil maken. Wij hebben het nog niet gezien.

Ik wil wel blijven benadrukken dat wij de begroting 2022 zullen beoordelen op de speerpunten van de ChristenUnie en die zijn: - de stad blijft veilig, schoon, heel en duurzaam. - De stad blijft groen in de wijken behouden - Alle inwoners krijgen de zorg die ze verdienen - Voor ons is ook van belang dat inwoners geholpen worden bij het verduurzamen van hun woning en hun stad - In het sociaal domein blijven wij preventie en vroegsignalering belangrijk vinden. Voorzitter, terugkijkend en ook kijkend naar de huidige situatie, missen wij toch een beetje een proactieve houding van het college. Wat is het college van plan om te doen als de coronapandemie in het najaar weer toeslaat of misschien zelfs al eerder toeslaat, de cijfers zijn bepaald niet hoopgevend op dit moment. Hoe is het college van plan om de na-effecten van de coronapandemie aan te gaan pakken als alles achter de rug is? Het tekort in de jeugdzorg loopt op naar 2,9 miljoen. Er is nu 1 miljoen voor beschikbaar vanuit het Rijk en gisteren werd bekend dat we er nog bijna 5 miljoen bij gaan krijgen. Dat is meer dan u had ingeschat bij het opstellen van de Kadernota. Het bedrag lijkt dan ruim voldoende om de lopende uitdagingen mee aan te pakken. Wat zal het college nog meer gaan doen om de uitvoering van de jeugdzorg te verbeteren? Met betrekking tot de Jaarrekening kunnen we kort zijn.

Wij vinden dat het college het goed gedaan heeft onder de omstandigheden die zij ook zomaar over hen heen kregen, waarvoor dank. Voorzitter, ik kom tot een afronding. Het college schrijft zelf al in de Kadernota dat het een beleidsarme nota is omdat dit de laatste Kadernota van deze collegeperiode is. Een slechter argument dan dat heb ik nog niet eerder gehoord in deze raad. Maar het maakt ons alles duidelijk. Het heeft weinig zin om met dit college over toekomstig beleid te spreken, tenzij het 23/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

gaat over bouwopgaven. Dan kunnen we wel praten met dit college. Voor de rest van het beleid zullen we moeten wachten op een nieuw college. Fractie ieders Belang, mevrouw Verbeek: Het kan en moet beter Bij de voorbereidingen op de laatste Kadernota van deze raadsperiode past het om niet alleen vooruit te kijken, maar ook een balans op te maken van de afgelopen jaren. Het college stelt zelf dat deze Kadernota beleidsarm is. Voor ons geen verrassing. Immers, reeds in april 2018 stelden wij in een commissievergadering dat het collegeprogramma beleidsarm was en dat is in de jaren daarna bewaarheid geworden. En de jaarstukken geven ook al niet te veel zekerheid. Immers, de uitgevoerde projecten worden met groen aangegeven, maar op een aantal plekken is wel groen gebruikt maar geeft het college tegelijkertijd aan dat het desbetreffende project nog niet is uitgevoerd. Enkele prestigeprojecten, zoals de verbouwing van het Atrium en het realiseren van een nieuw busstation doen daar niets aan af. Prestigeprojecten: op het kindje van wethouder Adriani, de verbouwing van het Atrium, daar zit geen burger op te wachten en de druiven zijn zuur, want de kosten zullen behoorlijk boven de 5,7 miljoen uit gaan komen. Weggegooid geld naar onze mening. En het busstation was nodig omdat er meer buslijnen zouden komen. In plaats daarvan is het aantal buslijnen gehalveerd.

Weer minimaal 7,5 miljoen weggegooid geld. In een onderzoek gaven burgers aan dat hun eigen leefomgeving het belangrijkste is. Het kostte ons veel moeite om enkele sloten, die ernstig vervuild waren, te laten uitbaggeren. Dit niettegenstaande jarenlange en veelvuldige meldingen van betrokken bewoners. In de Omgevingsvisie schreef het college dat oppervlaktewater schoon, helder en zichtbaar moet zijn. Wat daarvan terecht moet komen laat zich raden. In diezelfde Omgevingsvisie wordt het vergroenen van Nieuwegein onderstreept. Dit verdraagt zich niet met de grootschalige kap van bomen. Staand beleid is dat elke gekapte boom vervangen moet worden. In een ander stuk merkt het college terloops op dat het geen uitgemaakte zaak is dat bomen één op één vervangen worden. Alsof er geen klimaatcrisis is! En bovendien maakt de raad dat uit en kan het college het beleid niet eenzijdig veranderen. En bovendien, hier had de verantwoordelijk portefeuillehouder naar ons gevoel een minderheidsstandpunt moeten innemen, maar niets daarvan. Waar staat dan dat woord “groen” voor, in de naam Groen Links? Maar van een wethouder, die ook een motie over dierenwelzijn van haar eigen partij niet uitvoert (de wethouder moest in het tweede kwartaal van 2021 met een dergelijke nota komen, weet u nog?) is dat ook niet te verwachten. Toch komen wij haar hier in tegemoet.

Wij bieden haar, het college en de raad de door ieders Belang geschreven nota Dierenwelzijn aan, ter bespreking in de avond van de raad en ter vaststelling in de gemeenteraad. Wij hebben dit hand in hand met twee fracties uit de Utrechtse gemeenteraad geschreven. De Utrechtse nota Dierenwelzijn is, met uitzondering van de stemmen van de VVD, verder met algehele stemmen aangenomen in de gemeenteraad van Utrecht. Onze D66-fractie hoeft niet opnieuw aan te komen met de opmerking “dit stuk rammelt aan alle kanten”, want voor Utrecht was het goed genoeg. Die opmerking bezigde die fractie naar aanleiding van ons initiatiefvoorstel over het vrachtwagenparkeren. Vriendelijk brengen wij bij D66 onder de aandacht dat de uiteindelijke oplossing van het college de hoofdlijnen van ons voorstel volgde. Maar wat wil je ook met een partij die bij de Kamerverkiezingen transparantie en leiderschap als speerpunten had, om vervolgens te bewijzen dat ook bij D66 alles bij het oude blijft. En datzelfde voorzitter, dat alles bij het oude blijft, geldt ook voor de partij Lokale Vernieuwing. De naam suggereert een programma van verandering, maar wij hebben niet veel gezien van deze partij. Creatieve voorstellen en vernieuwing laten nog altijd op zich wachten. Wat er wel kwam was een slecht voorstel voor sportpark Parkhout, een voorstel 24/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

waarmee het bloeiende verenigingsleven van de voetbalclubs Geinoord en Vreeswijk kapot gemaakt wordt. Wij noemen dat Lokale Vernieling! Vorig jaar gaven wij aan de raad als weinig kritisch en erg volgzaam te ervaren. Terwijl dit thema landelijk meer en meer op de agenda kwam, bleef onze raad echter zo mak als een lammetje. En als een collegepartij eens wat lastig was, werd coalitiedwang ingeschakeld. Een lokale Omtzigt ontbreekt bij onze CDA-fractie. En natuurlijk past D66, dat ook wel graag op het pluche wil zitten, zich aan. Niets transparantie, niets macht en tegenmacht! En voor leiderschap hoeven we bij onze D66-fractie helemaal niet te zijn. Den Haag is immers ver weg… Een college dat gewend is in de raad haar zin te krijgen heeft ook een bijzondere kijk op inwonersparticipatie. Vrijwel continu schiet de voorlichting tekort, schiet de informatievoorziening tekort. Inspraak en medezeggenschap wordt met de mond beleden om vervolgens veronachtzaamd te worden. Dit maakt de kloof tussen politiek en inwoners alleen maar groter. Besluitvormingsprocessen worden er op een achternamiddag doorheen gejaagd, waarbij voor de burger hoogstens de kleur van dat wat men niet wil, te bespreken valt. Denk maar aan de warmtebuffer. U wilt hem niet, maar had u hem dan in groen of zelfs een wat vrolijker kleurtje gewild? En de raad is als de twee beren: ze zitten erbij en kijken er naar.

De gemeenteraad krijgt echter weer een nieuwe kans. De algemene rekenkamer stelt in een rapport dat het boren naar aardwarmte op veel plekken niet wordt voorzien van de nodige stringente voorwaarden om een sterke vervuiling van het grondwater tegen te gaan. Wat gaat Nieuwegein met dit rapport doen? Hierover dienen wij een motie in. Nog een kans. Nu het plafond van 35 Twh energie landelijk in totaal is gehaald, vervalt het subsidiëren van zonnevelden en windmolens en zeker nu het Rijk de zoekgebieden gaat aanwijzen, vervalt de noodzaak om dit regionaal af te kaarten. Hierover dienen wij ook een motie in. Met die regionale samenwerking heeft onze fractie het wel gehad. De RES wil het, dus kunnen jullie niet anders dan ja zeggen. Een ideaal drukmiddel waar wij echter nee tegen zeggen. Wij vinden dat de gemeenteraad meer greep moet krijgen op die regionale samenwerking. Niet voor niets stelt de Grondwet dat de gemeenteraad het hoogste orgaan in de gemeente is. Wij zeggen luister en spreek goed met je inwoners en laat je tanden zien. Het college is alleen een uitvoerend orgaan en de burgemeester alleen een technisch voorzitter van de raad. In zijn politieke mening hebben wij geen interesse. Raad, maak jezelf waar!! Ondertussen ligt er nu een Kadernota, naar ons gevoel gebouwd op drijfzand.

De financiële gevolgen van corona zijn nog steeds voor rekening van het Rijk, maar wat nu als niet alles door het Rijk wordt bekostigd? Wel te verwachten, want Hoekstra gaf al aan dat er bezuinigd moet worden. Geen volledige coronacompensatie en bezuinigingen vanuit het Rijk op bijvoorbeeld het Gemeentefonds, de bijdragen voor de zorg, voor het openbaar vervoer etc. Boffen als je tot de cultuursector behoort, het kindje van een D66-minister, want die krijgen er geld bij. Maar dat is vaak elitair. Wat kun je als je jong bent? Op de door ons gestelde art. 42 brief-vragen dienaangaande antwoordde het college dat ze konden gaan vissen!.. Wij willen voor de jeugd de kermis terug, maar die is door het college vakkundig de nek omgedraaid. Maar terug naar de Kadernota. Wij maken ons, zeker na de nota Parkeerbeleid, grote zorgen over de exploitatie van de parkeergarages. Die molensteen hangt nog steeds om onze nek. Parkeercapaciteit voor dat ene piekmoment in de week, de zaterdag. Is dat nog steeds reëel, waar er per 12 juli 2021 in Cityplaza 14 panden leeg staan? Wij moeten nog zien dat de toverstaf van de verantwoordelijk portefeuillehouder in 2022 zorgt voor een positief resultaat, hetgeen ons in de afgelopen jaren telkenmale is voorgehouden in de begrotingsstukken. 25/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Een Kadernota die na jaren vragen door onze fractie eindelijk het aantal reserves iets omlaag brengt. Chapeau! Maar te weinig: wij willen een halvering van het aantal reserves ten opzichte van 2019. En ook willen wij meer aandacht voor het groen, immers in belangrijke mate bepalend voor de ervaring van de leefomgeving. Wij hebben ons door diverse hoveniers laten vertellen dat water geven aan planten en bloemen gedurende warme perioden goedkoper is dan na zo’n periode alle planten en bloemen weer te moeten vervangen. En hoe zit het met de bestrijding van de berenklauw en de wilde Japanse duizendknoop? Reeds in mei 2018 spraken wij met de wethouder om onze zorg hierover te uiten. Is Nieuwegein nu vrij van dit soort gewassen en wat is op dit moment het beleid terzake? Over gevaren gesproken, net als in 2018 zijn de knelpunten voor de fietsers nog volop aanwezig als voorbeeld de oversteek bij de Doorslagbrug. Een enkele keer is een automobilist heer of dame in het verkeer om meteen getrakteerd te worden op claxonconcerten van de daarachter komende auto’s. En wat te denken van het plaveisel van de stoepen! Dat ligt er vaak liederlijk bij. Levensgevaarlijk voor ouden van dagen en mindervaliden, die laatsten als ze de stoep op kunnen tenminste, met een rolstoel bijvoorbeeld, want op veel plaatsen ontbreken nog steeds de op- en afritten.

De recente vondst van het Romeinse kampement onder de Edisonbaan geeft ons reden om nogmaals te onderstrepen het belang van een Nieuwegeins museum waar alle bijzondere vondsten geëxposeerd kunnen worden. Wij hebben dit enige tijd geleden in de commissie al aangekaart. Maar ook voor deze portefeuillehouder hebben wij nog een wens. Herstel van de lijn 77 naar Nieuwegein-zuid. Frapper toujours en op zeker moment lukt het. Met de huidige situatie zijn wij ongelukkig. Tenslotte, voorzitter, wethouder Adriani wil doorgroeien naar 70.000 inwoners. Waar komt dit vandaan en wat moeten wij ermee? Nog verder verstenen? Niet als het aan ons ligt. En waar blijft het jeugdbeleid en het LHBTI-beleid van wethouder Kuiper? Hij heeft nog 9 maanden om daar vorm aan te geven. Voorzitter, met veel onzekerheid over de jaarstukken en de financiën, zien wij 2022 met vertrouwen in onze eigen kracht tegemoet. Tot zover. De voorzitter: dank mevrouw Verbeek en tot slot in de eerste termijn is het woord aan … Mevrouw Verbeek (iB): voorzitter, ik had u gezegd dat ik een nota aan zou bieden. De voorzitter: ja, als de bode hem dan even aanreikt. Ik wist niet dat dat fysiek ook de bedoeling was, dat had ik zo niet begrepen. Dank u wel en dit maakt onderdeel uit van de beraadslagingen.

Fractie Lokale Vernieuwing, mevrouw Peters: Voorzitter, College, Gemeenteraadsleden en andere geïnteresseerden, Inleiding Voorzitter, aan mij de twijfelachtige eer om als hekkensluiter van deze eerste termijn iedereen nog even wakker en bij de les te houden. Ik zou dat kunnen doen door nu in mijn eentje ‘Er is er een jarig’ voor onze 50-jarige stad te gaan zingen, dat zou gegarandeerd werken aangezien mijn

26/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

kwaliteiten echt ergens anders liggen dan bij het zingen, maar het lijkt mij toch beter om dat op een andere manier te doen. Nadat ik iedereen hier aanwezig en ook alle mee- en terugkijkers en alle inwoners van harte heb gefeliciteerd met de 50ste verjaardag van onze stad Nieuwegein, laat ik graag ieders hersens even kraken en neem ik u mee, voor een terugblik, naar de algemene beschouwingen in het najaar, het was november, van het jaar 2020. Mijn dochter van toen 9, u moet weten een brave kijker van het Jeugdjournaal, vroeg mij op de dag van die beschouwingen, tijdens het ontbijt, nadat ik had verteld wat ik die dag ging doen, of ik ook een bekende Nederlander ben, nu ik in de politiek zit en zij veel politici, natuurlijk rondom corona en destijds bij de naderende landelijke verkiezingen, op het jeugdjournaal zag. Ik heb haar gerustgesteld en gezegd dat ik echt geen BN-er ben. Ze vond dat wel fijn want, zo zei ze, ze had geen zin om de aandacht van haar moeder met meer mensen te moeten delen en ze was ook bang dat dat zou betekenen dat ik ook nog eens tijd vrij moest maken voor de tv. Immers: een BN-er moet, althans in haar optiek, ook tijd vrij maken om met het hoofd op de tv te verschijnen. Noem het toeval, maar op dezelfde dag, dus dan heb ik het nog steeds over november 2020, noemden 3 fracties in hun bijdrage mijn naam of die van mijn fractie Lokale Vernieuwing.

Even vreesde ik dat ik hierdoor het antwoord op de vraag van mijn dochter moest bijstellen. Gelukkig heeft het tot nu toe nog niet zover hoeven komen! Twee van de drie fracties wilden, samengevat in mijn eigen woorden, eigenlijk gewoon weten, onder verwijzing naar de naam van mijn partij (Lokale Vernieuwing), wat er nou precies zo ‘vernieuwend’ is aan mijn fractie en voorzitter, ik hoor die vraag vandaag nogmaals gesteld. De derde fractie noemde mijn naam in relatie tot cameratoezicht en voegde daar de woorden aan toe het o.a. op dat punt met mijn fractie eens te zijn. Ik beschouw dit als een uitnodiging tot een gesprek of samenwerking om samen eens de belangen van Nieuwegeiners te dienen. En daarvoor staat mijn fractie altijd open. Met iedereen, met alle fracties, trouwens. We zitten toch allemaal in de politiek om de Nieuwegeiners met veel plezier in onze stad te laten wonen! En samen bereik je nu eenmaal meer dan alleen, om dan hier het adagium van de ons ontvallen VSP-er Herman Troost nogmaals te mogen gebruiken! Dan tot slot, ter afronding van deze inleiding, een antwoord op de vraag wat er nou eigenlijk zo vernieuwend is aan Lokale Vernieuwing. Als je deze vraag plat slaat wordt hiermee eigenlijk gevraagd naar het bestaansrecht van mijn partij, wordt er gevraagd naar de toegevoegde waarde van Lokale Vernieuwing in de Nieuwegeinse politiek.

En Voorzitter, ik voel de behoefte om daar in het kader van deze raad het volgende over te zeggen. In mijn ogen kenmerkt, en daarmee onderscheidt LV zich door de volgende eigenschappen: scherp, duidelijk, betrouwbaar, divers, kritisch, we kennen geen heilige huisjes, we benoemen het beestje bij de naam maar blijven wel constructief en positief en wij behandelen anderen zoals wij zelf ook graag behandeld willen worden. Dit alles met als doel om de Nieuwegeiner gezond en gelukkig te laten zijn en blijven in onze stad. En, ik zou het belangrijkste bijna vergeten, bovenal zijn wij een lokale partij. Geen belangen vanuit Den Haag of vanuit de provincie, maar alleen de belangen van de Nieuwegeiners spelen bij ons een rol. En dan, voorzitter. Een korte reactie op wat mevrouw Verbeek zojuist nodig vond te zeggen. Het voorstel van het sportpark was niet van mijn fractie, maar een voorstel van het college dus mevrouw Verbeek, als u graag voorbeelden aanhaalt prima, maar gebruikt u dan gewoon de feiten zoals ze zijn. Dat is voor u soms een hele uitdaging, dat weet ik, maar probeer het eens. Jaarstukken 2020 en Jaarstukken Grondbedrijf 2020 Te beginnen bij de jaarstukken 2020 en de jaarstukken grondbedrijf 2020.

27/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Tijdens de AvdR van 23 juni jl. heeft mijn fractie het sociaal domein als zorgpunt en enkele onderdelen van de programma’s ‘Leefomgeving en veiligheid’ en het programma ‘Versterking eigen kracht, ondersteuning en bescherming’ als aandachtspunten genoemd. Zoals genoemd in mijn bijdrage bij de beschouwingen in november vorig jaar, was 2020 door de grote invloed van corona een bijzonder jaar. Bijzonder in de zin van bijzonder lastig en zorgelijk, zeker in het sociaal domein voor o.a. de jongeren, maar ook voor ouderen, zieken en andere hulpbehoevenden. Mooi om te zien dat er veel betrokken organisaties in het sociaal domein actief zijn, maar ook ondernemers of vrijwilligers buiten dat domein en mantelzorgers niet te vergeten, die de kansen hebben gegrepen om dat te doen wat wel kon. Onze dank daarvoor! Deze mensen en organisaties hebben in het lastige jaar 2020 voor veel inwoners het verschil kunnen maken. De andere kant van deze medaille is het financiële plaatje. In 2020 had het sociaal domein een tekort van ruim € 1 miljoen. Fijn te horen, wat onder andere duidelijk is geworden uit de antwoorden die wij op onze artikel 42-brief over de uitdagingen in de jeugdzorg hebben gekregen, dat het Rijk, met dank aan de uitspraak van de arbitragecommissie, met meer geld naar de gemeenten komt.

Dat was hard nodig! Wij hopen van harte dat deze geldstromen een meer structureel karakter krijgen. Met betrekking tot de thema’s ‘leefbaarheid’ en ‘veiligheid’ wenst mijn fractie op te merken begrip te hebben voor het gegeven dat corona ook op deze belangrijke leefgebieden, bijvoorbeeld bij de aanpak van ondermijning en cyberveiligheid, ervoor heeft gezorgd dat niet alle doelen zijn behaald. Maar ik wens hier namens mijn fractie wel op te merken dat het heel belangrijke onderdelen binnen het thema ‘leefbaarheid’ en ‘veiligheid’ zijn en dat juist de ontwikkelingen op deze onderdelen niet stil hebben gelegen, maar juist mogelijk zelfs hebben gefloreerd tijdens de pandemie. Mijn fractie verwacht dan ook dat deze onderdelen nu voortvarend worden opgepakt. Mevrouw Bakhtali (Nú): ja, ik heb een beetje afgewacht, ik dacht dat mevrouw Verbeek erop zou reageren, maar begrijp ik het goed dat de fractievoorzitter van Lokale Vernieuwing afstand neemt van het beleid van het college, waar haar partij deel van uitmaakt? Mevrouw Peters (LV): voorzitter, mij is niet helemaal duidelijk waar ik afstand van zou moeten nemen, dus ik kan de vraag van mevrouw Bakhtali niet beantwoorden. Mevrouw Bakhtali (Nú): ja, u zei van: het is een besluit van het college en niet van de fractie van Lokale Vernieuwing.

Daarmee neemt u afstand van het college toch, waar uw partij deel van uitmaakt? Mevrouw Peters (LV): ik zei mevrouw Bakhtali, dat het een voorstel was van het college en niet van mijn fractie en dat ik daarmee de woorden van mevrouw Verbeek corrigeerde, dat was de strekking van mijn bijdrage dus ik neem nergens afstand van. Dank u. Terug naar waar ik gebleven was. Mijn fractie verwacht dan ook dat deze onderdelen nu voortvarend worden opgepakt en er wordt gestreefd naar een inhaalslag. Je kunt op deze gebieden, en dan heb ik het dus over wat ik zojuist aanhaalde, de ondermijning en de cyberveiligheid, immers je het als gemeente niet permitteren om achter te lopen of niet verder te zijn gekomen dan een verkenning. Dit gezegd hebbende, kan ik uw raad mededelen dat wij voor het raadsbesluit 2021-222 en 2021-259, ofwel de Jaarrekening 2020 en Jaarrekening Grondbedrijf 2020, zullen stemmen. Nota Reserves en voorzieningen Verder met de nota Reserves en voorzieningen. Voor het gemak neem ik ook deze nota even kort in mijn eerste termijn mee. Net als aangegeven tijdens de financiële AvdR heeft mijn 28/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

fractie m.b.t. deze nota geen zorg- of aandachtspunten. Aldus zullen wij ook voor dit raadsbesluit stemmen. Mevrouw Verbeek (iB): ja voorzitter, dank u wel dat ik toch nog het woord krijg, want ik wilde even reageren op de voorzitter van Lokale Vernieuwing. Het is toch uw wethouder die de gesprekken heeft gevoerd met de sportverenigingen of ben ik nu abuis? Mevrouw Peters (LV): ja, als u vragen heeft over wie wat doet in het college moet u denk ik niet bij mij zijn, maar die vragen aan het college richten. Als u bedoelt of wethouder Van Engelen als achtergrond mijn fractie heeft dan ben ik het met u eens, maar ik denk ook niet dat ik hoef uit te leggen wat dualisme is. Dat is een gegeven dat ik niks heb te bemoeien met het college en het college overigens ook niks met mijn fractie, dus ik verwijs u door naar het juiste loket en dat ben niet ik. Kadernota 2022 Dan verder naar de Kadernota 2022. En laten we het vanavond dan hebben over dat wat er wel in die nota staat of over wat wij vinden dat er in had moeten staan, in plaats van de nadruk te leggen op de geringe omvang en de vraag op te werpen of we hierover überhaupt met elkaar wel kunnen vergaderen. Terug naar de inhoud dus! Omdat mijn fractie graag vooruit kijkt, in tegenstelling tot dat wat u op basis van mijn inleiding, waarin ik even terugkeek, zou kunnen denken, wijd ik vandaag de meeste woorden aan de Kadernota 2022.

Zoals gebruikelijk voor mijn fractie zal ik deze Kadernota bespreken aan de hand van en beoordelen op de inmiddels 4 bij uw raad bekend zijnde speerpunten van mijn fractie, zijnde: 1. duurzaamheid, 2. veiligheid, 3. gezondheid en 4. aanpak van lokale uitdagingen. Duurzaamheid Duurzaamheid. Tja, bij de bespreking van dit speerpunt ontkom ik er niet aan om nog even het zeer gevoelige raadsvoorstel over de warmtebuffer aan te halen. Zonder de discussie over te willen doen, wil ik in dit verband graag herhalen dat mijn fractie vindt dat Nieuwegein een verduurzamingsslag moet maken, maar niet ten koste van alles en iedereen. En zeker niet ten koste van een groep Nieuwegeiners. Daar staat echter tegenover dat als je een beslissing die grote impact heeft moet nemen, en om dit soort beslissingen te nemen zit je nou eenmaal ook in de politiek, je er niet aan ontkomt om daar een of meer Nieuwegeiners teleur te moeten stellen, althans hen niet op alle punten gelijk of hun zin te kunnen geven. Tegen deze achtergrond heeft onze raad en ook onze fractie, het college meer dan eens aangegeven, steeds weer en met hele duidelijke woorden, dat het fenomeen participatie echt beter, duidelijker en vooral eerder moet worden opgepakt. Ik kom zometeen op dit onderwerp nog bij u terug. Veiligheid Dan ons tweede speerpunt: veiligheid.

Gezien het heftige nieuws van afgelopen dinsdag en daarbij opgeteld de achtergrond van mijn normale werkzaamheden, die met steeds grotere uitdagingen te maken krijgen, snapt u voorzitter dat ik over dit onderwerp wel de rest van de middag zou kunnen praten. Maar ik zal mij beperken tot de onderwerpen die voor Nieuwegein relevant zijn. In dit kader wil ik aandacht vragen voor de invloed van social media en het gebruik van dit medium om op te roepen tot al dan niet illegale feestjes, rellen of ernstigere ongeregeldheden. Veel gemeenten lopen in dit verband tegen dezelfde muur op. De muur van onbekendheid, onervarenheid en grote uitdagingen. Temeer omdat er nog geen wetgeving is die bepaalt wat je als gemeente wel of eigenlijk nou ook weer niet mag in het digitale domein. Hoe intensief mag 29/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

je als gemeente de Nieuwegeiners op internet eigenlijk volgen? Mag je bijvoorbeeld, al dan niet met een nepaccount, deelnemen aan chats om zo te weten wat er in de gemeente speelt? Dit is een heel actueel onderwerp en mogelijk een serieus probleem. Kijk maar naar het nieuws of zoek maar eens met welke uitdagingen de gemeente Bodegraven-Reeuwijk op dit gebied te kampen heeft gehad. Of, mag ook, lees eens het interview dat ik over deze uitdagingen aan het tijdschrift Binnenlands Bestuur heb gegeven. Een terechte vraag is dan ook hoe het college hiermee omgaat of zich op voorbereidt. Uit de vragen die mijn fractie hierover heeft gesteld blijkt kort gezegd dat de social media door de afdeling communicatie wordt gevolgd, er voor deze werkzaamheden geen apart budget is en dat ambtenaren onherleidbaar openbare bronnen raadplegen of zich onder eigen naam aanmelden bij een groep. Positief is dat wordt aangegeven dat digitale veiligheid prioriteit heeft bij gemeente en ook bij politie. Mevrouw Bakhtali (Nú): begrijp ik het goed dat Lokale Vernieuwing graag zou zien dat ambtenaren met een anoniem account zouden gaan infiltreren in chats van burgers? Mevrouw Peters (LV): nee, dat begrijpt u niet goed. Dat is ook niet wat ik zeg. Ik heb de uitdagingen geschetst en ik heb aangegeven welke antwoorden ik op onze vragen van de gemeente heb gekregen.

De voorzitter: u bent bijna wel aan uw derde interruptie, mevrouw Bakhtali. Mevrouw Bakhtali ((Nú): ja, dat is heel spijtig, maar ik wil dit toch heel duidelijk hebben. Het is de tweede keer dat ik heel vage antwoorden krijg en ik snap niet waarom dat nodig is. U kunt toch gewoon heel duidelijk zeggen of het uw voor- of uw afkeur heeft als partij? Mevrouw Peters (LV): ik heb net gezegd dat wat u mij de vraag stelde, dat dat niet het geval is. Ik adviseer dat niet om te doen. Dan ga ik verder, voorzitter. Gezien de naderende bespreking van de I-strategie zal mijn fractie bij dat raadsvoorstel beoordelen of en wat er aanvullend nodig is en dus niet op dit punt vandaag met moties of amendementen komen. Gezondheid Vervolgens speerpunt 3: Gezondheid. Gezondheid is een groot goed. En dan heb ik het niet alleen over COVID 19, maar over het welbehagen van Nieuwegeiners in zijn algemeenheid. Voel je je prettig? Wat kan er beter en welke zorgen heb je? Mijn fractie heeft zoals gezegd zorgen over het sociaal domein, meer in het bijzonder over onze Nieuwegeinse kinderen. Kinderarmoede, pesten, gescheiden ouders, andere uitdagingen in huis: het kan een kind en diens ontwikkeling enorm beïnvloeden. Zo oneerlijk maar helaas wel waar: waar je wieg staat is in ieder geval tot bepaalde hoogte bepalend voor de kansen die je wel of juist niet krijgt.

En daar moeten we echt oog voor hebben en houden. Om te kunnen bepalen of de Nieuwegeinse kinderen binnen een aanvaardbare termijn de hulp krijgen die ze nodig hebben, heeft mijn fractie, ik refereerde er net ook al even aan, middels een artikel 42-brief vragen aan het college gesteld. Uit de beantwoording is ons gebleken dat er knelpunten zijn en dat er voor deze knelpunten oog is en het belang van een oplossing wordt ingezien. Mijn fractie zal de aanpak op dit punt de aankomende tijd in de gaten blijven houden. Een ander onderwerp dat mijn fractie verontrust, is het wegvallen van de zorgtolk en de verontrustende berichten over het gebruik van jonge kinderen als tolk in de gezondheidszorg. Gezien de vrij technische vragen die mijn fractie over dit onderwerp heeft, zullen deze vragen middels een artikel 42-brief worden gesteld en zal ook dit onderwerp onze blijvende aandacht genieten. 30/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

Aanpak lokale uitdagingen En dan onze vierde pijler: de aanpak van lokale uitdagingen. Vorig jaar november wees ik in dit kader, onder verwijzing naar het liedje ‘het zijn de kleine dingen die het doen’, op de aanpak van hondenpoep en het oplossen van het zwerfafval. Ditmaal wil ik wijzen, zoals net al aangekondigd, op het belang van participatie en op de aandacht voor ouderen. Participatie betekent ‘actieve deelname’. Het gaat dus om actief zijn, mensen er actief bij betrekken om meer specifiek te zijn. En dat is iets anders dan mensen achteraf mededelen dat er ‘iets’ komt en dat ze nog wel een beetje mee mogen meepraten over kleur of vorm. Participatie is dus niet een pleister op een bloedende wond, maar een meedenkproces voorafgaand aan het ontwerp of een ontwikkeling een bepaalde kant op. Ik zou de stelling wel aandurven dat ieder resultaat beter wordt door er een goed participatieproces aan vooraf te laten gaan. Immers, meer/betere participatie zorgt over het algemeen voor een beter gedragen beslissing en daarmee voor een bevredigender resultaat. En dat is toch wat je als bestuur wilt: een tevreden Nieuwegein? Maar bij deze opmerking wend ik mij niet alleen tot het college of het bestuur, maar ook tot onze Nieuwegeiners: participatie is dus niet hetzelfde als je zin krijgen.

Het betekent dus niet dat als je maar heel hard roept dat je tegen bent, dat het gebouw of de zone of waar het dan ook over mag gaan er niet komt. En dat is dan soms echt wel een bittere pil, maar als het goed is kan een goed participatieproces dan ook deze weldenkende Nieuwegeiners bevredigen doordat ze begrijpen waarom het niet gaat op de manier waarop zij dat graag zouden willen. Dus die krijgen niet alleen een nee, maar ook een uitleg over het waarom. En dat vraagt naast een participatieproces, ook om verwachtingsmanagement: vertel Nieuwegeiners niet alleen dat ze mee mogen denken, maar vertel er ook gelijk bij waarover ze mee mogen denken en hoever hun invloed wel of juist niet rijkt. Duidelijkheid vooraf, voorkomt gezeur achteraf. Zoiets als beter voorkomen dan genezen! In onze optiek kunnen onder andere wijkplatforms in deze communicatie een belangrijke rol spelen. Zij kunnen informatie ophalen bij wijkbewoners en delen met de gemeente. Andersom kan het wijkplatform ook informatie verspreiden die de gemeente aan hen geeft. Absolute voorwaarde is dat de wijkplatforms en de gemeente elkaar over en weer als serieuze gesprekspartners blijven zien en behandelen en zij elkaar blijven informeren. Graag vernemen wij van het college op welke wijze participatie en verwachtingsmanagement binnen toekomstige projecten een rol krijgt.

Hierbij merk ik op, onder verwijzing naar hele duidelijke berichten vanuit meerdere Nieuwegeiners, dat wij hierbij in ieder geval denken aan de plannen met de A12-zone en de bewoners van de Rijtuigenbuurt. Ga met deze Nieuwegeiners in gesprek, in plaats van dat zij menen dat er slechts over hen wordt gesproken. Verder wil ik bij onze vierde pijler aandacht vragen voor de oudere Nieuwegeiners. Voor die inwoners die zijn geboren in Vreeswijk of Jutphaas, maar nu, sinds 50 jaar, Nieuwegeiner zijn. Natuurlijk heeft de jeugd de toekomst, maar wij moeten onze oudere inwoners niet vergeten. Zij hebben Nieuwegein gemaakt tot wat het nu is. Mijn fractie zal dan ook bij o.a. de onderwerpen over zorg (toegang tot zorg, welke zorg is nodig om thuis te kunnen blijven wonen, aandacht voor dementie of eenzaamheid) maar ook bij het onderwerp wonen (hoe kunnen onze inwoners langer thuis blijven wonen, aan welke woonvormen hebben de ouderen behoefte, enz) en bij het onderwerp zelfredzaamheid (hulp bij digitalisering/online-activiteiten) zullen wij goed in de gaten blijven houden of er aan deze groep Nieuwegeiners voldoende wordt gedacht.

Het raadsvoorstel Tot slot wil ik met betrekking tot het raadsvoorstel Kadernota 2022 namens mijn fractie opmerken dat wij ons kunnen vinden in de uitwerking van de besproken 2 bouwstenen, alsmede om de voorgestelde mutaties in de reserves in de begroting 2022 te verwerken en de provinciale 31/80 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 8 juli 2021

toezichthouder zoals voorgesteld te informeren. Kortom, mijn fractie zal voor het raadsvoorstel stemmen. Op de moties en amendementen kom ik in mijn tweede termijn terug. Dank u wel. De voorzitter: dank u wel, mevrouw Peters. Dan is daarmee de eerste termijn van de raad beëindigd en schors ik de vergadering tot 17.05 uur. De voorzitter: ik heropen de vergadering. Mevrouw Verbeek (iB): voorzitter, ik vind het wel heel erg vervelend dat wij de stukken niet krijgen van al onze collega’s als je geen computer bij je hebt, dus dan ben je monddood gemaakt om te kunnen reageren. De voorzitter: ik neem kennis van wat u zegt, maar u bent bij de beraadslagingen geweest, dus u heeft gehoord wat iedereen gezegd heeft, het staat op iBabs en het was van tevoren ook aangekondigd dat we dat op die manier zouden doen. Beantwoording wethouder Adriani: Dank voorzitter en laat ik dan ook maar beginnen met de financiën, voordat ik ook nog even op woningbouw terugkom. Er zijn niet heel veel financiële vragen en opmerkingen gemaakt, maar wel een paar dus die loop ik met u af. Dan begin ik met de Jaarrekening. Dank natuurlijk aan de heer Monrooij dat daar dan toch nog een complimentje uitgeperst werd aan het eind. Ja ja, maar ik heb hem goed gehoord! Dus dank daarvoor. Verder bij de Jaarrekening eigenlijk voornamelijk de motie van PvdA en anderen over naar een meer resultaatgerichte beleidscyclus.

Nu is de wijze van rapporteren van alle tijden en ik kan mij niet anders herinneren dan dat wij in deze raadzaal periodiek spreken over output of outcome of throughput en over evidence based en over willen we nu op effecten of op resultaten of op activiteiten. De laatste keer in mijn herinnering is dat de commissie Snoeren geweest die zich daar mee beziggehouden heeft en dat heeft geleid tot de opzet waar we nu mee werken. Eigenlijk zegt deze motie: laten we dat gesprek nog weer eens opnieuw doen en ik vind dat uiteraard prima als die behoefte er is. Waar ik wel blij van word is dat die vooral gericht is ook om het gesprek over die effecten en resultaten te verdiepen en niet zozeer, althans zo lees ik de motie, op het nog verder opkloppen van de verantwoordingselementen die in de Jaarrekening staan. Tegen die achtergrond laat ik deze motie verder aan uw raad of u hier in meerderheid ook behoefte aan heeft en als dat zo is, dan zullen we daar voorstellen voor gaan maken. Dan kom ik bij de nota reserves en voorzieningen, waar eigenlijk alleen mevrouw Verbeek iets over gezegd heeft in de zin van dat zij zou willen dat het aantal reserves gehalveerd wordt.

Nou vind ik dat een ingewikkelde vraag, want wat is nou de argumentatie achter het hebben van een vast aantal reserves? Volgens mij hebben we juist geprobeerd met de nota reserves en voorzieningen en ook voor de nieuwe plek in de P&C-cyclus ... Mevrouw Verbeek (iB): de overbodige reserves voorzitter, elk jaar weer, die elk jaar weer terugkomen en die hadden gewoon in de algemene reserve gekund. Wethouder Adriani: en wat we, wilde ik dus mijn zin afmaken, hebben geprobeerd om te doen is met de nota reserves en voorzieningen en met de nieuwe plek in de P&C-documenten juist veel meer ook inhoudelijk te onderbouwen waarom zo’n reserve wel of niet nuttig is, zodat u daar dan ook als raad een oordeel over heeft. We hebben ze allemaal weer een keer opnieuw uitgeschreven en we stellen inderdaad nu voor om er een aantal te schrappen en als u gelezen de inhoudelijke onderbouwing denkt: er moeten er meer geschrapt worden, dan dient u daar vooral