2026-09-08 15. Bijlage 1 - Programmaplan
Tekst van het document
Doelen Het doel van Handle with Care is dat kinderen die thuis een geweldsincident meemaken snel op school sociale steun ontvangen. Het eindresultaat van dit project is dat HwC in 2027 in de hele regio Noord- en Midden-Limburg structureel is geborgd. Hierdoor kan aan circa 32.500 kinderen in het basisonderwijs sociale steun op school worden geboden wanneer zij thuis onveiligheid meemaken. Daarnaast fungeert Handle with Care als een belangrijk vliegwiel om de samenwerking met het onderwijs te versterken. Dit legt een basis voor verdere gezamenlijke initiatieven. Belangrijkste activiteiten, resultaten & tijdsplanning In overleg met kernpartners en op basis van ervaringen uit andere regio’s is gekozen voor een gefaseerde uitvoering in twee startmomenten. Hierdoor wordt de benodigde capaciteit gespreid en kunnen lessen uit de eerste fase worden meegenomen in de tweede. In december 2027 vindt een eindevaluatie plaats. Hierin wordt gekeken naar de structurele borging van HwC en eventuele uitbreiding naar het voortgezet onderwijs, inclusief wat daarvoor nodig is. In het projectplan is een gedetailleerde activiteitenplanning met tijdpad opgenomen. Randvoorwaarden Om focusproject 4 tot uitvoering te kunnen brengen is het noodzakelijk dat: • er commitment is van gemeenten, kernpartners en onderwijs over de aanpak en ieders rol en verantwoordelijkheid;
• er een projectgroep wordt ingericht met de kernpartners van Handle with Care; • er een regionale projectleider Handle with Care wordt aangesteld. Deze persoon fungeert als ‘het gezicht’ van het project, onderhoudt de benodigde contacten en verbindingen en bewaakt de voortgang en resultaten binnen het afgesproken tijdpad. Kostenraming Namens de regiogemeenten heeft de Venlo in december 2024 een subsidieaanvraag ingediend bij de Provincie Limburg voor de implementatie van HwC. Deze aanvraag is goedgekeurd. De provincie financiert 50% van de kosten van dit project, wat neerkomt op een totaal subsidiebedrag van €86.269, verdeeld over de jaren 2026 en 2027. De gemeenten Weert, Roermond, Venlo, Horst aan de Maas en Peel en Maas starten met de uitvoering in 2026. De overige gemeenten sluiten aan vanaf 2027. Na afronding van de pilot, eind 2027, wordt HwC structureel voortgezet. In de begroting vanaf 2028 is rekening gehouden met het voortzetten van de inzet van personeel, waaronder Veilig Thuis (VT), Leerplicht en de projectleider. De eindevaluatie in december 2027 zal uitwijzen of deze voortzetting daadwerkelijk nodig en passend is. Dit is met name afhankelijk van de keuze die gemeenten maken ten aanzien van de verdere uitrol van HwC naar het voortgezet onderwijs (VO). De trainingen voor leerkrachten worden kosteloos aangeboden door de Augeo Foundation.
In de voorbereidingsfase heeft de programmaleider een trekkende rol gehad richting kernpartners en de provincie Limburg. Deze rol wordt straks overgedragen aan de projectleider HwC. Onderdeel | Wat | Toelichting | 2026* | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Personeel | Projectleider | 20 uur/wk | € 48.067 | € 36.050 | € 38.105 | € 38.105 | € 38.105 | € 38.105 Inzet | VT | 4 uur/wk | € 4.601 | € 10.761 | € 10.749 | € 10.749 | € 10.749 | € 10.749 partners Leerplicht | 8 uur/wk | € 6.592 | € 15.419 | € 7.701 | € 7.701 | € 7.701 | € 7.701 Overig | Stelpost bijeenkomsten | € 8.250 | € 8.577 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 Totale kosten | € 55.493 | € 119.082 | € 56.555 | € 56.555 | € 56.555 | € 56.555 Bijdrage provincie Limburg** | -€ 31.783 | -€ 54.486 | -- | -- | -- | -- Totaal Focusproject 4: Handle with Care | € 24.375 | € 64.596 | € 56.555 | € 56.555 | € 56.555 | € 56.555 *de kosten 2026 zijn berekend o.b.v. 7 maanden (juni-dec). **de provinciale subsidie is over 2026 en 2027 verdeeld naar aantal deelnemende gemeenten.
Monitoren Eens per zes maanden brengt de projectleider in kaart: • het aantal Handle with Care-meldingen via Veilig Thuis en Leerplicht richting leerkrachten in het basisonderwijs; • de doorlooptijden van het uitvoeringsproces; • in hoeveel gevallen voorafgaand aan het signaal wel of geen zorgen waren over de leerling; • de opbrengsten van het Handle with Care-signaal op basis van kwalitatieve casusbeschrijvingen; • algemene bevindingen en ervaringen van de werkgroepleden. 23 24 2.5. Focusproject 5: Kennis- en lerend netwerk De komende jaren bouwen we aan het kennis- en lerend netwerk Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg. Binnen dit netwerk brengen we professionals samen om kennis en ervaringen te delen, nieuwe inzichten op te doen en elkaars expertise beter te benutten. Waarom prioriteit Dit focusproject is belangrijk om meerdere redenen: - Omdat we niet altijd goed weten en begrijpen van elkaar wat ieders rol, taak en aanbod is in de aanpak van GiA. - Er is een veelvoud aan instrumenten ter ondersteuning van de aanpak GiA, maar dat is niet gebundeld en gemakkelijk vindbaar voor professionals waardoor het niet optimaal benut wordt. - Er ontbreekt een compleet overzicht van specialistische kennis en de manier waarop professionals hierop een beroep kunnen doen.
- Professionals met vergelijkbare functies ontmoeten elkaar niet vanzelfsprekend, waardoor kennisdeling en uitwisseling beperkt blijft. Het bijeen brengen van bijvoorbeeld aandachtsfunctionarissen en bijblijvers is waardevol om van elkaar te leren en elkaar te inspireren. - Er is geen regionaal en structureel leeraanbod (naast de Top 3-methodiek), terwijl dit wel nodig is voor een effectieve aanpak van GiA-casuïstiek (conform ook het advies van VJI). Scholing wordt nu vooral per organisatie apart georganiseerd, waardoor verschillen in kennis en ontwikkeling ontstaan. - Opgedane kennis wordt onvoldoende onderhouden, waardoor deze verwatert. - Casussen worden te weinig geëvalueerd, waardoor leren van de praktijk onvoldoende plaatsvindt en best practices niet goed worden benut. Doelstelling We bouwen aan een effectievere aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties door samen te leren, kennis te delen, kennis te ontwikkelen en te onderhouden, en best practices te benutten. Dit draagt bij aan een eenduidigere toepassing van beschikbare kennis en versterkt de samenwerking in de regio. Vanuit het netwerk wordt een gezamenlijk scholings- en trainingsaanbod ontwikkeld. In de leer- en ontwikkeltafels dagen we elkaar uit, oefenen we met de praktijk en toetsen we het werken vanuit de gezamenlijke visie en afgesproken samenwerkingsprincipes (zie hoofdstuk 1).
Belangrijkste activiteiten Het kennis- en lerend netwerk sluit aan op de implementatie van de visie Gefaseerd Samenwerken voor Veiligheid en versterkt deze. Professionals ontwikkelen binnen dit netwerk een gezamenlijke grondhouding, versterken hun gespreksvaardigheden en vergroten hun vakkennis. Relevante informatie Het advies van VJI was: stimuleer het evalueren, het reflecteren en het ontwikkelen van expertise op het terrein van geweld in afhankelijkheidsrelaties, heb daarbij specifiek aandacht voor: • Systemisch werken is een containerbegrip. Geef daar concreet invulling aan en zorg voor voldoende opleiding/training. • Het is belangrijk dat de professional voldoende kennis heeft over de functie en de aard van het geweld (gewelds typologieën) en wat daarin effectief werkt of juist niet. • Heb specifiek aandacht voor de juiste kennis over intiem terreur zodat een ernstige afloop (femicide) beter voorkomen wordt. • Werk traumasensitief en houdt daar rekening mee in de aanpak, daar wordt nog te vaak aan voorbij gegaan waardoor ingezette hulp te weinig effectief is.
25 De komende jaren bouwen we dit stapsgewijs uit langs drie lijnen: 1. Regionaal aanbod van scholing en training Er wordt een regionaal (en deels provinciaal) leeraanbod ontwikkeld dat aansluit op de kwaliteitsnorm Samen voor Veilig en op inzichten uit het Verwey-Jonker onderzoek. Er wordt onderscheid gemaakt tussen: a. Basiskennis - Wet Meldcode - Training aandachtsfunctionarissen GiA - Visie GSV en Top-3-methodiek - Kennisdeling over rollen, taken en (on)mogelijkheden van partners b. Specialistische kennis - Thema’s zoals trauma, intiem terreur, mensenhandel - Systemisch werken - Verklarende analyse - Verschillende vormen van geweld en problematiek Voor bijblijvers wordt een deel van het aanbod verplicht gesteld vanwege hun centrale rol. In bijlage 5 is een voorlopig totaaloverzicht te vinden van het scholings- en trainingsaanbod wat we regionaal of provinciaal willen aanbieden en wat aansluit bij de benodigde vakkennis. 2. Leer- en ontwikkeltafels & experimentele praktijken De bestaande leerstructuren, zoals het Regionaal Netwerk Zorg en Straf (Veiligheid Voorop) en MDA++, worden voortgezet en versterkt. Daarnaast worden nieuwe leer- en ontwikkeltafels ingericht. Deze worden geleid door de regionale implementatiecoach, die samen met professionals uit verschillende organisaties casuïstiek bespreekt en leert van de praktijk.
De opbrengsten worden gebruikt om: - direct verbeteringen toe te passen in de praktijk (korte termijn); - structurele verbeteringen en rode draden te signaleren (lange termijn). Overzicht van leer- en ontwikkeltafels Lokaal Regionaal Provinciaal - 1 x 6 maanden per gemeente (nieuw). - MDA++: gemiddeld 1x2 wkn; - Visie GSV: 1 x per kwartaal (opgenomen in focusproject 2). - Overig en nader in te vullen (bijvoorbeeld alle bijblijvers, GW’ers of AF’s of specifiek thema): 1 x 6 maanden (nieuw). - RNZS (regionaal netwerk zorg straf): 1 x per kwartaal met alle provinciale partners en Limburgse gemeenten. Voor de nieuwe leer- en ontwikkeltafels (zie bovenstaand schema) wordt door de regionale implementatiecoach (zie focusproject 2) een werkmethodiek ontwikkelt. Ook wordt aangesloten bij bestaande initiatieven zoals de proeftuinen van het Toekomstscenario10. 3. Jaarlijkse netwerk- en kennisdag Samen voor Veilig Jaarlijks organiseren we een netwerkdag Samen voor Veilig om te netwerken, kennis te delen en inspiratie op te doen. Op interactieve wijze brengen we professionals, beleidsmakers en bestuurders van gemeenten en kernpartners bij elkaar.
De algehele voortgang van het programma wordt gedeeld, 10 Zie: Factsheet Proeftuinen - Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming | Publicatie | voor Jeugd & Gezin specifieke en actuele thema’s komen aan bod, nieuwe instrumenten worden gepresenteerd en succesvolle aanpakken van binnen of buiten de regio krijgen podium. Belangrijkste activiteiten en tijdspad Onderdeel | Activiteiten | Wanneer | Wie Regionale | Definitief maken regionaal aanbod scholing en | Q4 2026 | Werkgroep leeractiviteiten | training. Jaarlijks kalender opstellen (faseren). Onderzoeken hoe we de rol van de expertiseteams | Gestart | Werkgroep en VT. VT beter kunnen benutten. Leertafels en | Kalender leer- en ontwikkeltafels in verbinding met | Q4 2026 | Regionale experimentele | beleidsmatige en bestuurlijke tafels (opvolging | implementatiecoach praktijken | inzichten). | i.s.m. programmaleider Uitwerken werkmethodiek | Gereed Overzicht uitkomsten (rode draden), delen van | Gestart en bewezen werkzame elementen uit de praktijk en | doorlopend aanjagen van aanvullende experimenten in Noord- en Midden-Limburg. Netwerk en | Voorbereiden en organiseren van de eerste editie in | Q3 2026 | Regionaal kennisdag | 2027. Draaiboek opstellen voor de volgende jaren. | beleidsadviseur GiA en programmaleider Monitoring | Monitoring en evaluatie vormgeven | Q4 2026 | Programmaleider i.s.m..
regionale implementatiecoach Randvoorwaarden Om focusproject 5 tot uitvoering te kunnen brengen is het noodzakelijk dat: Voor de uitvoering van dit focusproject is nodig dat: - gemeenten en kernpartners zich committeren aan de gezamenlijke aanpak en het principe “kennis brengen en kennis halen”; - professionals ruimte krijgen van hun organisatie om deel te nemen; - er experimenteerruimte wordt geboden om nieuwe werkwijzen te ontwikkelen en te testen; - management, beleid en bestuur deze ruimte actief ondersteunen; - wordt aangesloten bij het platform 1 Sociaal Domein voor het delen van kennis en instrumenten; - coördinerende taken worden belegd voor inventariseren en selecteren scholingsaanbod en afspraken met aanbieders; - ondersteunende capaciteit wordt georganiseerd voor beheer, planning en organisatie van leeractiviteiten en de netwerkdag. Kostenraming Ten aanzien van deelname aan leeractiviteiten wordt uitgegaan van een eigen bijdrage van organisaties per deelnemer/leeractiviteit. Onderdeel | Wat | Toelichting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Coördinerende | 12 u/wk | € 32.284 | € 32.284 | € 32.284 | € 32.284 | € 32.284 en onder- steunende taken. Personeel | Leer- en | (door)ontwikkeling en | € 7.881 | € 7.881 | € 7.881 | € 7.881 | € 7.881 ontwikkeltafels | activiteiten 80 u/jr.
VZ lokale leertafels | € 10.344 | € 10.344 | € 10.344 | € 10.344 | € 10.344 2xper jaar, per gemeente. 84 u/jr. VZ regionale | € 739 | € 739 | € 739 | € 739 | € 739 leertafels 2 p/jr = 26 6u/jr. Leer- | Stelpost inzet regionale leeractiviteiten | € 53.539 | € 53.539 | € 53.539 | € 53.539 | € 53.539 activiteiten Bijdrage partners uit scholingsbudget | -€ 26.770 | -€ 26.770 | -€ 26.770 | -€ 26.770 | -€ 26.770 Kennis- en | Locatie, faciliteiten, sprekers etc. | € 10.708 | € 10.708 | € 10.708 | € 10.708 | € 10.708 netwerkdag 1Sociaal | Inrichting channel (2027) en jaarlijkse | € 8.364 | € 4.725 | € 4.725 | € 4.725 | € 4.725 Domein | huur. Totaal Focusproject 5: kennis- en lerend netwerk | € 97.089 | € 93.450 | € 93.450 | € 93.450 | € 93.450 Monitoring De leeractiviteiten, leertafels en jaarlijkse kennis- en netwerkdag wordt geëvalueerd door middel van het afnemen van enquêtes bij de deelnemers ervan. Dit moet nog verder uitgewerkt worden. 27 28
29 3. Focusthema’s In het vorige hoofdstuk kwamen de vijf focusprojecten aan bod. Dit hoofdstuk behandelt thema’s en activiteiten die doorlopend aandacht krijgen. 30 3.1. Samenwerking zorg en straf In hoofdstuk 1 is het belang van een sterke verbinding tussen zorg- en strafrechtelijke interventies bij de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties toegelicht. De focusprojecten uit dit programma geven hier al concreet invulling aan, onder meer via de regionale implementatie van integrale triage, gezamenlijke veiligheidsbeoordeling en een betere aansluiting tussen lokale teams, Veilig Thuis, politie, justitie en de Zorg- en Veiligheidshuizen. Dit hoofdstuk beschrijft aanvullend de samenwerkingsstructuren, ontwikkelingen en ambities die bijdragen aan een verdere versterking van de verbinding tussen zorg en straf binnen de regionale aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Veiligheid Voorop (vroegtijdige samenwerking zorg-straf) De aanpak Veiligheid Voorop richt zich op het eerder en beter verbinden van zorg- en strafrechtelijke interventies bij huiselijk geweld en kindermishandeling. Binnen deze aanpak werken Veilig Thuis, politie, Openbaar Ministerie, de drie reclasseringsorganisaties (3RO) en de Raad voor de Kinderbescherming nauw samen.
Sinds 2018 zet deze landelijke coalitie in op een werkwijze waarbij partners eerder informatie delen, gezamenlijk risico’s beoordelen en interventies beter op elkaar afstemmen. Het doel is om geweld sneller te stoppen, herhaling te voorkomen en duurzame veiligheid te realiseren. Om deze samenwerking verder te versterken is het Regionaal Netwerk Zorg-Straf opgericht. Dit netwerk brengt gemeenten, zorg-, veiligheids- en justitiepartners bijeen om kennis en ervaringen uit te wisselen, knelpunten in de praktijk te signaleren en de kwaliteit van gezamenlijke interventies te verbeteren. De programmaleider Samen voor Veilig neemt namens de gemeenten deel aan dit netwerk. De opgedane inzichten bieden waardevolle aanknopingspunten voor de verdere ontwikkeling van de regionale aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties (GiA). Zij laten zien dat een goede verbinding tussen zorg- en strafrechtpartners essentieel is om structurele onveiligheid effectief aan te pakken en onderstrepen tegelijkertijd dat verdere versterking van deze samenwerking nodig blijft. Intiem terreur, stalking en femicide In de derde cohortstudie van het Verwey-Jonker Instituut is voor het eerst specifiek gekeken naar intiem terreur: een ernstige vorm van partnergeweld die wordt gekenmerkt door structurele controle, dwang en machtsuitoefening.
Uit de studie blijkt dat bij deze doelgroep aanzienlijk minder verbetering zichtbaar is dan bij andere vormen van huiselijk geweld; het vraagt een specifieke aanpak, specialistische kennis, een zorgvuldige risicotaxatie en een nauwe samenwerking tussen zorg-, veiligheids- en strafrechtpartners. Juist de verbinding tussen zorg en straf is van groot belang om risico’s tijdig te signaleren, passende maatregelen te treffen en escalatie te voorkomen. Daarom wordt door het Regionaal Netwerk Zorg Straf eind 2026 een leertraject rondom dit thema aangeboden aan Limburgse gemeenten en betrokken netwerkpartners. In dit traject worden actuele wetenschappelijke inzichten vertaald naar de uitvoerings- en samenwerkingspraktijk. Het leertraject richt zich op een brede doelgroep, waaronder bestuurders, beleidsmedewerkers, managers en professionals van gemeenten en uit het zorg-, veiligheids- en strafrechtelijk domein. Hiermee wordt bijgedragen aan een betere herkenning van signalen, een gezamenlijke risicobeoordeling en een effectievere aanpak van complexe en hoog-risico casuïstiek.
Andere belangrijke ontwikkelingen Naast bovenstaande initiatieven zijn er ook nog een aantal landelijke en regionale ontwikkelingen die de komende jaren van invloed kunnen zijn op het programma Samen voor Veilig: - De landelijke herziening van het instrument Tijdelijk Huisverbod, die mogelijk leidt tot aanpassingen in de inzet, afweging en samenwerking tussen zorg en straf. - Het landelijke project Acuut Onveilig, gericht op de ontwikkeling van een regionale, integrale en 24/7 crisisinterventiestructuur voor alle leeftijden, wat gevolgen kan hebben voor de inrichting van crisiszorg en de rolverdeling tussen ketenpartners. - De (door)ontwikkeling en positionering van de Zorg- en Veiligheidshuizen in Noord- en Midden- Limburg binnen de GiA-aanpak, inclusief afspraken over het aanmelden van casuïstiek zoals stalking en strafbare kindermishandeling ten behoeve van procesregie. 31 Deze ontwikkelingen raken direct aan de wijze waarop zorg en straf in samenhang worden georganiseerd en vragen om blijvende afstemming tussen partners. Binnen het programma Samen voor Veilig wordt actief aangesloten bij deze ontwikkelingen, zodat nieuwe werkwijzen en inzichten tijdig kunnen worden geïntegreerd en bijdragen aan een effectievere, samenhangende aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties.
Ambitie en bestuurlijke verankering De komende jaren wordt de samenwerking tussen zorg- en strafrechtpartners verder ontwikkeld door gezamenlijke leertrajecten, aansluiting op landelijke ontwikkelingen en een intensievere samenwerking op zowel uitvoerend als bestuurlijk niveau. Daarmee wordt toegewerkt naar een aanpak waarin zorg- en strafrechtelijke interventies eerder, beter en meer in samenhang worden ingezet om structurele onveiligheid duurzaam te stoppen. Gemeenten vervullen hierin een belangrijke verbindende, regisserende en deels opdrachtgevende rol. Vanuit die verantwoordelijkheid spreken zij de ambitie uit om de samenwerking tussen lokale teams, zorgpartners en strafrechtketen verder te versterken en gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor een effectieve aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Om deze samenwerking duurzaam te ondersteunen, wordt binnen het programma Samen voor Veilig ingezet op een governance die samenwerking tussen zorg, veiligheid en bestuur faciliteert en stimuleert (zie hoofdstuk 5). Zo wordt de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor veiligheid niet alleen in de uitvoering, maar ook bestuurlijk geborgd. 3.2 Hulpverlening voor mannen die betrokken zijn bij GiA Een belangrijk deel van de oplossing voor het stoppen van geweld en onveiligheid in gezinnen en huishoudens ligt bij de pleger.
Daarom bieden de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg sinds 2023, via de Reclassering Nederland, een groepstraining aan voor mannen die betrokken zijn bij huiselijk geweld. Een dergelijk laagdrempelig aanbod was er eerder nog niet in de regio. Landelijk kent het huidige zorglandschap relatief weinig structurele voorzieningen voor mannen die geweld plegen in afhankelijkheidsrelaties, met name wanneer zij (nog) niet onder een verplicht strafrechtelijk kader vallen. Juist voor deze groep bestaat het risico dat zij tussen wal en schip raakt. De zogeheten Carrouselgroep is een wekelijkse training waarin mannen op vrijwillige basis werken aan gedragsverandering. Het doel is om geweld te stoppen, inzicht te krijgen in hoe het geweld ontstaat en blijft voortbestaan, en verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen aandeel daarin. Deelnemers kunnen direct na een geweldsincident starten, zonder wachttijd, op verwijzing van alle professionals of door zichzelf aan te melden. Het uitgangspunt is dat deelnemers acht bijeenkomsten volgen binnen een periode van drie maanden. Evaluatie en bevindingen De evaluaties laten een gemengd beeld zien. Enerzijds blijft het aantal aanmeldingen achter bij de verwachtingen (in de periode van juli tot en met december 2023 werden acht deelnemers aangemeld, in 2024 negen en in 2025 ook negen).
Anderzijds zijn de ervaringen van deelnemers die aan de training hebben deelgenomen overwegend positief. Zij waarderen de inhoud van de training, de begeleiding door de trainers en de snelle start van het traject. Ook het contact met lotgenoten wordt als een belangrijke meerwaarde ervaren. Deelnemers geven regelmatig aan dat zij zich voor het eerst echt gehoord voelen. De evaluaties bevestigen daarmee de meerwaarde van de Carrouselgroep voor de deelnemers die worden bereikt. Vervolg Om het bereik van de Carrouselgroep te vergroten is samen met partners binnen het Regionaal Netwerk Zorg-Straf een versterkingsplan opgesteld. Dit plan richt zich op het vergroten van de bekendheid van het aanbod, het verbeteren van de toeleiding en het verhogen van het aantal aanmeldingen, zodat meer deelnemers kunnen profiteren van de positieve effecten van de training. Daarnaast zijn afspraken gemaakt met Veilig Thuis om de Carrouselgroep structureel onder de aandacht te brengen bij mannen die betrokken zijn bij geweld in afhankelijkheidsrelaties. Ook de regionale integrale triage biedt kansen om de Carrouselgroep eerder | en nadrukkelijker onder de aandacht te brengen van lokale teams en betrokken professionals. Hiermee wordt ingezet op een betere benutting van het bestaande aanbod en een grotere impact op het stoppen en voorkomen van geweld.
Kostenraming Onderdeel | Toelichting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Training | Kosten per training zijn € Inclusief voor en | 1.598 per training. Maximaal | € 47.950 | € 47.950 | € 47.950 | € 47.950 | € 47.950 nabereiding | 30 trainingen per jaar. Locatiekosten | Zaalhuur, koffie en thee | € 2731 | € 2731 | € 2731 | € 2731 | € 2731 Totale kosten vrijwillige hulpverlening mannen | € 50.681 | € 50.681 | € 50.681 | € 50.681 | € 50.681 betrokken bij GiA. 3.3. Samenwerken met ervaringsdeskundigen Ervaringsdeskundigen vormen een belangrijke schakel tussen verschillende werelden: het systeem en het dagelijks leven, theorie en praktijk, en de hulpverlening en het (cliënt)systeem. Wij geloven dat samenwerking met ervaringsdeskundigen ervoor zorgt dat we beter kunnen aansluiten bij wat gezinnen en huishoudens echt nodig hebben. Het doel is dat zij zich meer gezien, gehoord en gesteund voelen. Het staat vast dat we ervaringsdeskundigheid een vaste plek gaan geven in de uitvoering van dit programma. Op welke manier we dat precies gaan doen, werken we nog verder uit. 3.4. Accounts GiA Hieronder worden een aantal thema’s beschreven waarvan de uitvoering is belegd bij externe partners, met wie gemeenten een contract- of subsidierelatie hebben.
De financiële middelen voor deze inzet zijn als structurele kosten opgenomen in de integrale GiA-begroting, waarvan ook de programmakosten onderdeel zijn. De partners die aan bod komen vervullen een cruciale uitvoeringsrol en hebben ieder een eigen opdracht binnen de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Voor een effectieve aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties is het nodig dat de verschillende opdrachten expliciet met elkaar worden verbonden en in onderlinge samenhang worden aangestuurd. Dat is best een uitdaging aangezien deze thema’s | (mensenhandel, seksueel geweld en opvang) | grotendeels | een eigen governancestructuur kennen , met bijbehorende verantwoordelijkheden en sturingslijnen. | Om het risico op versnippering in de uitvoering en fragmentatie in de sturing zo klein mogelijk te maken is het versterken van de verbinding tussen die partners, opdrachten en governance | -structuren geen vrijblijvende ambitie, maar een noodzakelijke voorwa | arde voor een effectieve aanpak. Advies, meldingen, | onderzoek en voorwaarden en vervolg ( | Veilig Thuis | Noord- en Midden | - Limburg) Veilig Thuis is de regionale organisatie met een wettelijke taak op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling en fungeert als advies | - en meldpunt.
De organisatie is verantwoordelijk voor het beoordelen van meldingen, het doen van veiligheidsins | chattingen en het inzetten van passende vervolgstappen | in samenwerking met lokale teams en ketenpartners. Daarmee vervult Veilig Thuis een centrale rol in de signalering en eerste regie op veiligheid binnen de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. | De inhoudelijke sturing en doorontwikkeling van Veilig Thuis vinden plaats via de accountmanagers (inhoudelijk en financieel), de accountgroep ( | vertegenwoordiging meerdere 32 33 gemeenten) en de stuurgroep GiA. De nauwe samenwerking tussen Veilig Thuis en het programma Samen voor Veilig is essentieel, juist vanwege de positie van Veilig Thuis in de keten. Dit vraagt om heldere afspraken over afstemming, informatie-uitwisseling en regievoering, waarbij enerzijds recht wordt gedaan aan de autonome positie van Veilig Thuis en anderzijds wordt gestuurd op samenhang en effectiviteit binnen de bredere programmadoelen. Aanpak mensenhandel (zorg- en veiligheidshuizen Noord- en Midden-Limburg) In 2022 hebben de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg het regionale plan van aanpak “Naar een regio zonder uitbuiting” vastgesteld. Hiermee geven zij invulling aan hun wettelijke taken op het gebied van mensenhandel, in lijn met het Interbestuurlijk Programma 2018.
Mensenhandel is een prioriteit binnen de integrale veiligheidsprogramma’s van gemeenten en is beleidsmatig ondergebracht bij de afdelingen Openbare Orde en Veiligheid (OOV). De coördinatie van de aanpak ligt bij de Zorg- en Veiligheidshuizen, die hierover verantwoording afleggen aan hun stuurgroepen. De kosten voor de coördinator mensenhandel worden gefinancierd vanuit de GiA-begroting, maar de inhoudelijke sturing en besluitvorming vinden plaats in andere overlegstructuren. Seksueel geweld (Centrum voor seksueel geweld) Het Centrum voor Seksueel Geweld Limburg (CSG) bestaat sinds 2013 en biedt hulp en advies aan slachtoffers van seksueel geweld. Het centrum fungeert als meldpunt en verzorgt casemanagement voor alle Limburgse gemeenten. De hulpverlening is integraal en wordt uitgevoerd door professionals uit verschillende disciplines. Gemeenten en kernpartners werken samen op basis van een convenant. De monitoring en aansturing verlopen via een ambtelijk en bestuurlijk overleg. Het accountmanagement van het CSG wordt namens alle Limburgse gemeenten uitgevoerd door de gemeente Maastricht. Veilige opvang en ambulante trajecten GiA (Moveoo) De opvang GiA biedt tijdelijke opvang en begeleiding aan vrouwen en kinderen in situaties van acute en ernstige onveiligheid, waarbij verblijf buiten het eigen huis noodzakelijk is.
Deze opvang en de ambulante begeleiding maken onderdeel uit van de aanbesteding Maatschappelijke Opvang en worden uitgevoerd door Moveoo. Ambulante trajecten worden ingezet om opvang te voorkomen of als nazorg na verblijf in de opvang. De Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen in Noord- en Midden-Limburg kennen een eigen governancestructuur. Het contractmanagement is ondergebracht bij de MGR Sociaal Domein. Omdat het programma Samen voor Veilig inzet op de centrale positie van de bijblijver (ook tijdens gedwongen kaders of tijdelijke inzet opvang) wordt nader onderzocht hoe het ambulante aanbod van Moveoo zich daartoe verhoudt en wat dat betekent voor de toekomst. 3.5 Belangrijkste activiteiten en tijdspad Activiteiten/resultaten Start Gereed Wie Pva ter bevordering van het aantal aanmeldingen voor deelname aan vrijwillige hulp voor mannen. Gestart Q2 2026 Programmaleider i.s.m. Regionaal Netwerk Zorg Straf. Onderzoek en plan van aanpak om de kennis van ervaringsdeskundigen in de aanpak GiA beter te benutten. Q2 2026 Q3 2026 Werkgroep Verkenning naar verhouding ambulante trajecten Moveoo i.r.t. bijblijver: wat is complementair, waar zit overlap en wat betekent dat voor de toekomst. Q4 2025 Q2 2026 Accountgroep Maatschappelijke Opvang. 34
35 4. Communicatie In dit hoofdstuk komt de communicatiestrategie aan bod. Communicatie is van fundamenteel belang in het bereiken van de gestelde programmadoelen omdat het een belangrijke bijdrage levert aan begrip en draagvlak bij stakeholders en de samenwerking die nodig is. 36 In de afgelopen jaren zijn verschillende communicatieactiviteiten georganiseerd, zoals publiekscampagnes tijdens de Week tegen Kindermishandeling en bijeenkomsten zoals tentoonstellingen, theater, werksessies en themabijeenkomsten. De komende jaren zetten we deze activiteiten voort, maar meer samenhangend, doelgericht en planmatig. Daarmee zorgen we voor meer impact en een betere aansluiting op de doelen van het programma. Waarom prioriteit? Een effectieve aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties begint bij bewustwording, urgentie en samenwerking. Communicatie speelt hierin een belangrijke sleutelrol. Binnen het programma Samen voor Veilig richten we communicatie op: - het vergroten van het gevoel van urgentie; - het versterken van gedeeld eigenaarschap; - het stimuleren van samenwerking en kennisdeling. We richten ons daarbij op drie belangrijke doelgroepen: Bestuurders en beleidsmakers. Zij zijn verantwoordelijk voor het realiseren van de visie en het beschikbaar stellen van budget en capaciteit.
Het is essentieel dat zij de urgentie voelen en het verhaal goed kennen, zodat zij dit binnen hun eigen organisatie kunnen uitdragen en prioriteren. Kartrekkers (ambtelijke sleutelfiguren) Dit zijn de regionale en lokale verantwoordelijken voor GiA (zoals de ambtelijke werkgroep). Zij fungeren als ambassadeurs van het programma en zorgen voor voortgang en verbinding. Uitvoerende professionals Zij werken dagelijks met de aanpak. Het is belangrijk dat zij weten hoe het programma werkt, vertrouwen hebben in de meerwaarde en zich gesteund voelen door hun organisatie. Goede communicatie helpt hen om het beter toe te passen in de praktijk. Doelen De communicatieactiviteiten zijn gericht op het vergroten van het besef dat geweld in afhankelijkheidsrelaties dagelijks voorkomt en dichterbij is dan vaak wordt gedacht. We maken duidelijk dat: - geweld geen abstract probleem is; - het iedereen kan raken (bijvoorbeeld een buur, collega, vriend of familielid); - en dat handelen zin heeft. Daarom staat in de communicatie altijd een concrete casus centraal. Afhankelijk van de doelgroep kiezen we een passende invalshoek, bijvoorbeeld via een ervaringsdeskundige, professional of beleidsmaker. De boodschap is duidelijk en activerend: het kan en móet beter. Ondanks onze inspanningen, beschermen we onze dierbaren nog onvoldoende.
Als we écht meer geweld in onze regio willen voorkomen en duurzaam willen stoppen, dan moeten we de kans om het beter te doen nú grijpen. Belangrijkste activiteiten: fasering & tijdsplanning Wat Wanneer Doel Hoe Fase 1: De basis op orde Gestart Urgentie en commitment creëren bij bestuurders en beleidsmakers van gemeenten en kernpartners. • Communicatiestrategie en huisstijl • Communicatietoolkit • Communicatiekalender en Communicatieplan. Fase 2: | Q1 2027 | Bekendheid en begrip van het | • Gezamenlijke kick-off met partners Start programma | programma vergroten. | (inclusief ondertekening samenwerking); Samen voor Veilig | • Interne communicatiecampagne voor beleidsmakers en professionals. Fase 3: | Q2 2027 | Professionals ondersteunen en | • Lanceren van het platform 1 Sociaal Samenwerken aan | enthousiasmeren. | Domein als centrale kennisplek; de uitvoering van | • Promoten van leer- en ontwikkeltafels; het programma | • Delen van praktijkvoorbeelden en resultaten. Fase 4: | n.n.t.b. | Inwoners betrekken en | • Jaarlijks campagnes, bijvoorbeeld tijdens Publiekscampagne | stimuleren om signalen te | de week tegen kindermishandeling, (optioneel) | melden: ‘melden heeft zin!’ | Orange the World etc. Randvoorwaarden Voor een effectieve uitvoering zijn de volgende voorwaarden belangrijk: 1.
Tactisch communicatieplan Er wordt een concreet plan opgesteld met doelen, middelen en verantwoordelijkheden per fase. Dit plan wordt continu bijgesteld op basis van ervaringen. 2. Inzet van communicatiemiddelen Per fase worden gerichte middelen ingezet. Hiervoor is structureel budget nodig. 3. Regionale communicatiemedewerker Een vaste medewerker coördineert de communicatie, bewaakt de voortgang en zorgt voor afstemming met partners en externe partijen. 4. Samenwerking met communicatieadviseurs Communicatieadviseurs van gemeenten en partners spelen een actieve rol in de uitvoering binnen hun eigen organisatie. Hiervoor wordt twee keer per jaar een regionale communicatietafel georganiseerd. De inzet per organisatie bedraagt gemiddeld circa 2 uur per week. 5. Gebruik van het platform 1 Sociaal Domein Zoals al toegelicht in focusproject 5; 1 SociaalDomein is straks dé centrale plek van waaruit alle communicatie wordt gedaan en waar alle informatie over het programma Samen voor Veilig te vinden is. Denk aan toolkits, instrumenten, contactpersonen, scholings- en trainingsaanbod, voortgang experimentele praktijken en uitkomsten van leer- en ontwikkeltafels. Kostenraming Onderdeel* | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Fase 1,2,3 | € 20.793 | € 20.793 | € 20.793 | € 20.793 | € 20.793 Inzet regionale | € 32.284 | € 32.284 | € 32.284 | € 32.284 | € 32.284 communicatiemedewerker 12 u/wk.
Totaal communicatie | € 53.077 | € 53.077 | € 53.077 | € 53.077 | € 53.077 *de kosten van de kick-off bijeenkomst in 2027 en de jaarlijkse kennis- en netwerkdag is opgenomen in de kostenraming van prioriteit 5: kennis- en lerend netwerk. Datzelfde geldt voor de kosten van 1Sociaal Domein. 37 38 5. Programma- structuur & governance Tijdens de uitvoering van het programma Samen voor Veilig leren we continu van de praktijk, zodat we de aanpak steeds verder kunnen verbeteren. Dit vraagt om een sterke wisselwerking tussen besluitvorming en de inzichten die uit de praktijk naar voren komen, en om een andere manier van sturen waarin leren en bijstellen structureel zijn ingebed. 39 Sturen op basis van praktijk en leerinzichten Tijdens de uitvoering van het programma Samen voor Veilig leren we continu van de praktijk, zodat we de aanpak blijvend kunnen verbeteren. Dit vraagt om een sterke wisselwerking tussen besluitvorming en inzichten uit de uitvoering, en om een adaptieve manier van sturen waarin leren, bijstellen en verbeteren structureel zijn ingebed. De governance van het programma is langs deze principes ingericht. 5.1. Programmasturing De 14 gemeenteraden stellen de inhoudelijke en financiële kaders vast voor het programma Samen voor Veilig. Het vaststellen van de visie Samen voor Veilig is daarom een bevoegdheid van hen.
De colleges hebben de beslissingsbevoegdheid tot het vaststellen van dit programmaplan Samen voor Veilig. De wethouders van de gemeenten Venlo, Peel en Maas, Venray, Roermond en Weert vormen samen de Stuurgroep Samen voor Veilig G5 en zijn de bestuurlijke opdrachtgevers van het programma. Zij sturen binnen de vastgestelde kaders door de colleges op het realiseren van de programmadoelstellingen en resultaten. De bestuurders van zorg- en veiligheidspartners sluiten twee keer per jaar aan bij deze stuurgroep. Daarnaast vindt twee keer per jaar afstemming plaats met de portefeuillehouders van de veertien regiogemeenten in het Bestuurlijk Overleg GiA G14. Dit gremium borgt de regionale samenhang en de gezamenlijke koers tussen de 14 gemeenten. De voorbereiding is in handen van de regionale beleidsgroep G14, de conceptagenda wordt vooraf afgestemd met de Stuurgroep Samen voor Veilig G5. Het ambtelijk kernteam GiA G6 bestaat uit de regionale beleidsadviseur GiA en de beleidsadviseurs GiA van Venlo, Peel en Maas, Venray, Horst aan de Maas, Roermond en Weert. Zij vervullen de rol van ambtelijk opdrachtgever en bewaken de uitvoering en samenhang van het programma in samenwerking met de programmaleider. Gezamenlijk vertegenwoordigen zij de regiogemeenten. Twee keer per jaar vindt ambtelijke afstemming plaats met alle 14 gemeenten in het regionaal beleidsoverleg GiA G14.
Op termijn wordt onderzocht of ook het middenkader van zorg- en veiligheidspartners hierbij kan aansluiten. De regionaal programmaleider is verantwoordelijk voor de uitvoering van het programma en bewaakt de inhoudelijke samenhang, voortgang en integraliteit van het programma. Hij/zij is het centrale aanspreekpunt en vormt samen met de projectleiders en de regionale implementatiecoach het programmateam. De programmaleider stuurt het programmateam aan en legt verantwoording af aan het ambtelijk kernteam GiA G6 en de stuurgroep GiA G5 over voortgang, samenhang en resultaten. Projectleiders en de implementatiecoach zijn verantwoordelijk voor het realiseren van de afgesproken resultaten binnen hun onderdelen. De regionale beleidsadviseur GiA vormt een stevig duo met de programmaleider en vervult de Strategisch: G5, G14 en bestuurders zorg- en veiligheidspartners. Tactisch: G6, G14 en middenkader zorg en veiligheidspartners. Accounts. Operationeel: werkgroepen, leertafels, experimentele praktijken, leerinzichten. Ambitie: voortdurend blijven leren en verbeteren vanuit de praktijk.
40 beleidsmatige spilfunctie in de regio. Hij/zij vertaalt inzichten uit de praktijk naar (nieuw of aangepast) beleid en voert beleidsevaluaties uit. Daarnaast is de regionaal beleidsadviseur voorzitter van het ambtelijke kernteam GiA G6 en ondersteunt de bestuurlijke overleggen in de voorbereiding en procescoördinatie. Ook de regionale P&C-cyclus en begrotingsvoorbereiding vallen onder deze rol. Op termijn wordt onderzocht hoe de functies van regionaal programmaleider en regionale beleidsadviseur zich tot elkaar verhouden en of daarin efficiencyslagen mogelijk zijn. De regionaal beleidsadviseur GiA is inhoudelijk accountmanager Veilig Thuis en voorzitter van de accountgroep Veilig Thuis. Hij/zij wordt ondersteunt door een financieel adviseur. De beleidsadviseur is vast deelnemer aan beleids- en accountoverleggen met Moveoo, Centrum voor Seksueel Geweld en het Zorg- en Veiligheidshuis. Hiermee wordt de verbinding tussen het programma en de afzonderlijke uitvoeringsopdrachten versterkt. De accountmanagers van deze organisaties sluiten elk kwartaal aan bij het ambtelijk kernteam GiA G6. 5.2 Werkgroep Samen voor Veilig Sinds de zomer 2024 is in vijf multidisciplinaire werkgroepen gewerkt aan de uitwerking van de focusprojecten zoals opgenomen in dit programmaplan.
Vanuit het oogpunt van samenhang en efficiëntie wordt na de zomer van 2026 gestart met één programmabrede werkgroep waarbij in subgroepen uitvoering wordt gegeven aan de activiteiten zoals opgenomen in de focusprojecten en - thema’s. 5.3 Integraal eigenaarschap GiA lokaal en regionaal Zoals beschreven in hoofdstuk 1 is het expliciet beleggen van integraal eigenaarschap een kritische succesfactor voor de uitvoering van het programma. Hiervoor is een stevige samenwerking nodig tussen Wmo, Jeugd en Veiligheid, in samenhang met beleid en uitvoering. Helder moet zijn wie lokaal en regionaal eerstverantwoordelijk is voor het programma Samen voor Veilig, zowel bestuurlijk als ambtelijk. De regionaal programmaleider coördineert en jaagt de ontwikkeling aan via de focusprojecten en activiteiten. Het daadwerkelijke “doen” op casusniveau vindt voor een belangrijk deel in de lokale gemeenten plaats. Daarom verbinden we de regionale governance steviger aan de lokale infrastructuur via de eerstverantwoordelijke voor het programma Samen voor Veilig op het niveau van de lokale gemeente. 5.4 Bestuurscommissie Zorg en Veiligheid Noord- en Midden-Limburg In februari 2026 vond de kick-off bijeenkomst plaats van de Bestuurscommissie Zorg en Veiligheid Noord- en Midden-Limburg.
Na de zomer van 2026 wordt door middel van een bestuurlijke werksessie verkend welke scenario’s mogelijk zijn voor het verbinden c.q. integreren van de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties en het programma Samen voor Veilig op de governance Zorg en Veiligheid Noord- en Midden-Limburg. Belangrijkste activiteiten: fasering & tijdsplanning Wat Wanneer Wie Governancekalender GiA Doorlopend Regionaal beleidsadviseur Coördinatie integrale werkgroep SVV en verbinding met GiA governance. Doorlopend Regionaal programmaleider Versterken koppeling regionaal programma – lokale uitvoering. Verankeren integraal eigenaarschap binnen Wmo, Jeugd en Veiligheid. Doorlopend Lokale GiA adviseurs Verkennen efficiencymogelijkheden rol en taakverdeling regionaal programmaleider & regionaal beleidsadviseur GiA. Q3 2026 Ambtelijke kerngroep GiA G6 Bestuurlijke verkenning integratie Stuurgroep GiA en bestuurscommissie Zorg & Veiligheid. Q2 2026 Regionaal beleidsadviseur GiA 41 6. Monitoring In het programma Samen voor Veilig willen we toe naar een eenvoudige maar wel duidelijke inbedding van de PDCA-cyclus. 42 6.1 Sturen op basis van leren en monitoren De evaluatie van de afgelopen jaren laat zien dat we niet altijd hebben uitgevoerd wat vooraf is afgesproken.
Ook blijkt dat belangrijke inzichten pas bij de eindevaluatie zichtbaar werden, terwijl deze eerder benut hadden kunnen worden om bij te sturen. Binnen het programma Samen voor Veilig werken we daarom met een duidelijke en praktisch toepasbare PDCA-cyclus (Plan-Do-Check-Act). Dit betekent dat we gedurende de uitvoering structureel stilstaan bij: - of we doen wat we hebben afgesproken; - welke effecten dit oplevert (voor zover zichtbaar); - welke nieuwe inzichten ontstaan; - en welke acties nodig zijn om bij te sturen. Op deze manier wordt leren en verbeteren een vast onderdeel van de uitvoering en sturing van het programma. 6.2 Programma-evaluatie Elke twee jaar evalueren we het programmaplan en stellen we dit waar nodig bij. Daarbij maken we gebruik van verschillende informatiebronnen: 1. Kwalitatieve inzichten De leer- en ontwikkeltafels vormen de belangrijkste bron voor inzicht in de kwaliteit van de samenwerking en de mate waarin we werken volgens de gemeenschappelijke uitgangspunten. 2. Kwantitatieve gegevens We maken gebruik van de Impactmonitor Huiselijk Geweld en Kindermishandeling van het CBS. Deze maakt het mogelijk om de ontwikkeling in Noord- en Midden-Limburg te volgen en te vergelijken met andere regio’s.
Aanvullend benutten we data van gemeenten en uitvoeringsorganisaties, zoals Veilig Thuis, de Zorg- en Veiligheidshuizen, het Centrum voor Seksueel Geweld en de vrouwenopvang. Verweij Jonker Instituut Eind 2031 vindt de eindevaluatie van het programma plaats. Belangrijke bouwstenen hiervoor zijn de vierde en – indien deze doorgang vindt – de vijfde cohortstudie van het Verwey-Jonker Instituut. Deze studies worden met steun van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport uitgevoerd in respectievelijk 2026/2027 en 2028/2029. De vierde cohortstudie gaat met zekerheid door. De resultaten worden naar verwachting eind 2028 of begin 2029 beschikbaar. Binnen deze studie zet onze regio in op uitbreiding van de onderzoeksgroep met 100 tot 150 extra gezinnen en huishoudens. Dit maakt het mogelijk om ook op subregionaal niveau inzicht te verkrijgen in de effectiviteit van de aanpak. Binnen deze uitbreiding wordt een selectie van gezinnen en huishoudens opgenomen die eerder zijn besproken in het analyseteam MDA++. Daarmee ontstaat aanvullend inzicht in de impact van deze werkwijze. Monitoring De projectleiders zijn verantwoordelijk voor de monitoring van hun eigen project. De programmaleider en de regionale beleidsadviseur zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de monitoring van het programma als geheel.
Zij zorgen, met ondersteuning van het ambtelijk kernteam G6, dat: • relevante informatie tijdig beschikbaar is; • deze gezamenlijk wordt geanalyseerd en geduid; • en dat inzichten worden doorgeleid naar bestuurlijke tafels en accountoverleggen. Tijdens de uitvoering van het programma Samen voor Veilig houden we stakeholders (colleges en raden van de gemeenten en onze uitvoeringspartners) geïnformeerd door middel van een jaarlijkse voortgangsrapportage op hoofdlijnen. Onderstaand een schematisch overzicht van wat we willen meten en hoe we dat gaan doen. 43 Monitoring hoofddoelstellingen programma Wat Hoe We voeren uit wat is afgesproken Monitoring van activiteiten en resultaten met jaarlijkse rapportage. We werken volgens de samenwerkingsprincipes Doorlopend onderwerp van gesprek op: • operationeel niveau (leer- en ontwikkeltafels); • tactisch niveau (G6 en G14 en met kernpartners); • bestuurlijk niveau (G5 en G14 en met kernpartners).
Geweld beter voorkomen Impactmonitor CBS / Veilig Thuis (daling aantal unieke gezinnen) Geweld eerder in beeld Impactmonitor CBS / Veilig Thuis (aantal incidenten voor melding) Vervolgstudie VJI (resultaten beschikbaar 2030) Geweld eerder en duurzaam stoppen Impactmonitor CBS / Veilig Thuis (her- en vervolgmeldingen) Vervolgstudie VJI (resultaten beschikbaar 2029) Monitoring focusprojecten Onderdeel Wat en hoe we gaan meten Wanneer Sterke lokale teams Regionale kwaliteitsnorm. (Her)scan regionale kwaliteitsnorm Jaarlijks m.i.v. 2027 Bijblijvers In leertafels (zie 3.5) o.a. aandacht voor: - gemeenschappelijke basis - lengte van betrokkenheid - bijschalen van aanvullende expertise Doorlopend Samenwerking VT en lokale teams In leertafels (zie 3.5) o.a. aandacht voor: - algemene ervaring samenwerking - overdracht casuïstiek van VT naar het lokale veld - werken als 1 netwerk rondom het gezin (warme overdracht, optrekken als duo). Doorlopend Jaarlijkse evaluatie (en evt. bijstelling) van de samenwerkingsafspraken. Jaarlijks Onderwerp van gesprek in accountoverleggen. Doorlopend Visie GSV Gemeenschappelijke basis In leertafels (zie 3.5) aandacht voor werken volgens de visie: - op casusniveau - met organisaties samen - binnen de eigen organisaties Doorlopend MDA ++ MDA++ Jaarlijks wordt de afgesproken managementinformatie door de coördinator MDA++ aangeleverd uit PGAx.
Jaarlijks Handle with Care Bieden van steun aan kinderen - Aantal HwC-meldingen - Gemiddelde doorlooptijd - In hoeveel gevallen er al wel/geen zorgen waren over de leerling. - Wat het opleverde aan de hand van 'kwalitatieve' casusomschrijvingen. - Leertafels met aandacht voor algemene bevindingen en persoonlijke ervaringen van werkgroepleden. 2 x per jaar Kennis- en lerend netwerk Regionale scholing en training. Leer- en ontwikkeltafels. Jaarlijkse kennis- en netwerkdag. Met enquêtes brengen we in beeld of: - professionals bekend zijn met het regionale leeraanbod en dat benutten - de leeractiviteiten aansluiten bij de behoefte - jaarlijkse kennisdag als zinvol ervaren wordt. Jaarlijks Kostenraming Of een vijfde en zesde cohortstudie worden uitgevoerd, is nog onzeker. Dit is afhankelijk van de financiële bijdrage van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de besluitvorming door het Verwey-Jonker Instituut. Vooruitlopend hierop zijn de benodigde financiële middelen wel reeds (voorwaardelijk) opgenomen in de begroting.
Onderdeel | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Deelname vierde cohortstudie | € 27.030 | € 0 | € 27.030 | € 0 | € 27.030 standaard* Toevoegen extra | € 15.000 | € 0 | € 15.000 | € 0 | € 15.000 gezinnen/huishoudens (stelpost) Totaal onderzoek en monitoring | € 42.030 | € 0 | € 42.030 | € 0 | € 42.030 * De middelen voor 2029 en 2031 zijn gereserveerd onder voorbehoud van besluitvorming over een vijfde en zesde cohortstudie. 44 45 7. Begroting 2027 t/m 2031 In dit hoofdstuk is de programmabegroting opgenomen, die onderdeel is van de totale GiA-begroting van Noord- en Midden-Limburg. 46 Begroting 2027 t/m 2031 In de voorgaande hoofdstukken is inzicht gegeven in de opbouw van de kosten per focusproject, focusactiviteit en overige programmaonderdelen. In onderstaande begroting zijn de totalen opgenomen, die samen leiden tot een integraal overzicht van de programmakosten voor de periode tot en met 2031. De tweede tabel betreft de financiële doorrekening naar de bijdrage per gemeente.
2027 2028 2029 2030 2031 Midden-Limburg Echt-Susteren 42.591€ 39.430€ 41.904€ 39.430€ 41.904€ Leudal 47.736€ 44.193€ 46.965€ 44.193€ 46.965€ Maasgouw 31.856€ 29.492€ 31.342€ 29.492€ 31.342€ Nederweert 23.865€ 22.094€ 23.480€ 22.094€ 23.480€ Roerdalen 27.696€ 25.640€ 27.249€ 25.640€ 27.249€ Roermond 84.420€ 78.155€ 83.057€ 78.155€ 83.057€ Weert 69.696€ 64.524€ 68.571€ 64.524€ 68.571€ Totaal ML 327.860€ 303.527€ 322.569€ 303.527€ 322.569€ Noord-Limburg Beesel 19.687€ 18.226€ 19.369€ 18.226€ 19.369€ Bergen 16.729€ 15.488€ 16.459€ 15.488€ 16.459€ Gennep 21.604€ 20.001€ 21.255€ 20.001€ 21.255€ Horst a/d/ Maas 54.964€ 50.885€ 54.077€ 50.885€ 54.077€ Peel en Maas 57.291€ 53.039€ 56.366€ 53.039€ 56.366€ Venlo 165.026€ 152.778€ 162.362€ 152.778€ 162.362€ Venray 60.528€ 56.036€ 59.552€ 56.036€ 59.552€ Totaal NL 395.830€ 366.452€ 389.441€ 366.452€ 389.441€ Eindtotaal NML 723.690€ 669.980€ 712.010€ 669.980€ 712.010€ Financiele bijdrage per gemeente 2027 2028 2029 2030 2031 Indexatie 0% 0% 0% 0% Regionaal programmaleider 1 fte 121.427€ 121.427€ 121.427€ 121.427€ 121.427€ Perceptiekosten 69.156€ 69.156€ 69.156€ 69.156€ 69.156€ Uitvoering focusprojecten FP 1: Sterke lokale teams -€ -€ -€ -€ -€ FP 2: Implementatie Visie GSV en Top 3 101.440€ 101.440€ 101.440€ 101.440€ 101.440€ FP 3: MDA++ 84.193€ 84.193€ 84.193€ 84.193€ 84.193€ FP 4: Handle with Care 64.596€ 56.555€ 56.555€ 56.555€ 56.555€ FP
5: Kennis- en lerend netwerk 97.089€ 93.450€ 93.450€ 93.450€ 93.450€ Overige uitvoeringskosten Communicatie 53.077€ 53.077€ 53.077€ 53.077€ 53.077€ Onderzoek en monitoring 42.030€ -€ 42.030€ -€ 42.030€ Vrijwillige plegerhulpverlening 50.681€ 50.681€ 50.681€ 50.681€ 50.681€ Onvoorzien en experimenteerruimte Onvoorzien en experimenteerruimte 40.000€ 40.000€ 40.000€ 40.000€ 40.000€ Totale regionale programmakosten 723.690€ 669.980€ 712.010€ 669.980€ 712.010€ Begroting Samen voor Veilig NML 2027 t/m 2031
47 Tekstuele Toelichting op de begroting Algemeen - De bedragen in kolom 2027 zijn geïndexeerd op basis van de OVA 2025. Voor de daaropvolgende jaren is geen indexering opgenomen, aangezien deze nog niet bekend is. De OVA-indexering wordt jaarlijks verwerkt in de definitieve GiA-begroting van november voor het daaropvolgende jaar. - De totale GiA-begroting voor 2027 wordt eens per vier jaar verdeeld in een deel Wmo en een deel Jeugd, op basis van het aantal jeugd- en volwassenencasuïstiek bij VT. De eerstvolgende herverdeling vindt plaats in 2030. - Indien zich in de komende vijf jaar inhoudelijke programmawijzigingen voordoen met financiële consequenties, wordt hierover tijdig gecommuniceerd door de programmaleider. Daarbij wordt een concreet voorstel voorgelegd aan de regiogemeenten, inclusief financiële doorrekening en toelichting op de benodigde extra middelen dan wel de dekking binnen het programmabudget. Op onderdelen - Binnen de geprioriteerde focusprojecten zijn op twee onderdelen financiële wijzigingen zichtbaar tussen 2027 en 2028: • Bij focusproject 3 vervalt per 2028 de provinciale subsidie. • Bij focusproject 5 is sprake van een eenmalige extra kostenpost van € 3.500,- in het eerste jaar, als gevolg van de inrichting van het channel op één sociaal domein.
- Voor onderzoek en monitoring zijn de jaarlijkse bijdragen niet gelijk, als gevolg van de cyclus die wordt gehanteerd door het Verweij Jonker Instituut. - Voor de focusactiviteiten zijn uitsluitend middelen opgenomen voor de inzet van vrijwillige hulpverlening aan mannen die betrokken zijn bij GiA. Indien andere focusprojecten aanvullende financiële middelen vereisen, wordt hiervoor separaat een voorstel gedaan op basis van een concreet plan. Kostenverdeling naar lokale gemeenten Gedurende de looptijd van het programma kunnen wijzigingen optreden in de verdeling van de kosten over de lokale gemeenten: - Het deel Jeugd wordt jaarlijks verdeeld over de subregio’s Noord- en Midden-Limburg op basis van het aantal jeugdigen (0–17 jaar), conform de cijfers van het CBS. Deze cijfers worden jaarlijks in het derde kwartaal gepubliceerd. De verdere verdeling binnen de subregio’s naar lokale gemeenten vindt op dezelfde wijze plaats. - Het deel Wmo wordt verdeeld over de gemeenten op basis van het aantal inwoners, eveneens conform de jaarlijks in het derde kwartaal gepubliceerde CBS-cijfers. 48
49 8. Bijlagen 1: Regionale kwaliteitsnorm Noord- en Midden- Limburg. 2: Profielbeschrijving bijblijver. 3: Oplegger en samenwerkingsafspraken Veilig Thuis & Lokale teams Noord- en Midden-Limburg. 4: Plan van aanpak regionale uitrol integrale triage GiA Noord- en Midden-Limburg. 5: Projectplan Handle with Care Noord- en Midden-Limburg. 6: Opzet regionaal scholing- en trainingsaanbod Samen voor Veilig. 50 Bijlage 1: Regionale kwaliteitsnorm Samen voor Veilig. Versiedatum 28 januari 2025 Stellers Werkgroep 1 met een vertegenwoordiging namens gemeenten Noord- en Midden-Limburg, MetGGZ, BJZ, VT, AMW/CJG, Politie, Synthese, Incluzio en Zorg- en Veiligheidshuizen. Regionale Kwaliteitsnorm Samen voor veilig. Geweld in afhankelijkheidsrelaties & Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Voor lokale (wijk)teams van Noord- en Midden-Limburg 51 Samen voor Veilig. Programmatische aanpak in Noord- en Midden-Limburg van 2025 t/m 2030.
De landelijke ontwikkeling van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming 0-100 evenals de stand van zaken in onze eigen regio met betrekking tot de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties (zie de resultaten van het Verwey-Jonker Instituut en de evaluatie van het meerjarenprogramma Geweld in Afhankelijkheidsrelaties 2021-2024) waren voor de regio Noord- en Midden-Limburg aanleiding om de uitgangspunten en prioriteiten voor de komende jaren aan te scherpen. Het moet én kan beter, zo luidt de conclusie. In combinatie met de nieuwe visie (die in februari jl. is vastgesteld door alle gemeenteraden) is het regionale programma Samen voor Veilig ingericht. Dat programma bouwt voort op de lijnen van het regionale meerjarenplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties Noord- en Midden- Limburg en combineert dat met de inzichten en leidende principes van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Wettelijke verantwoordelijkheid gemeenten Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en de Jeugdwet (JW).
Dit betekent dat gemeenten een opdrachtgevende verantwoordelijkheid hebben voor een beleidsplan en verordening, een aanbod van algemeen toegankelijke voorzieningen, de organisatie van de toegangstaken, de inrichting van een VT-organisatie, de uitvoering van jeugdbescherming en jeugdreclassering door een GI en het aanbod van maatwerkvoorzieningen. Waarom een regionale kwaliteitsnorm? Recent onderzoek wijst uit dat het ons nog niet goed genoeg lukt geweld in afhankelijkheidsrelaties (GiA) zo snel als mogelijk en duurzaam te stoppen. Concreet: in Noord- en Midden-Limburg zijn we in 6 van de 100 gezinnen in staat om het geweld binnen 1 jaar te stoppen. Er zijn de afgelopen jaren goede stappen gezet, maar we zijn er nog niet. Lokale (wijk)team heeft dé centrale rol in de aanpak GiA Een effectieve aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties (GiA) vraagt om krachtige lokale (wijk)teams omdat zij dé centrale rol spelen in de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Het lokale (wijk)team heeft een belangrijke taak in het beter signaleren en bespreekbaar maken van geweld c.q. onveiligheid in huishoudens, het direct stoppen van acute onveiligheid en het inzetten van zorg- en/of hulpverlening om de risicofactoren van onveiligheid weg te nemen. Het lokale (wijk)team is ook verantwoordelijk voor het in gang zetten van zorg- en/of hulpverlening gericht op herstel van de gevolgen.
Dit doen de lokale (wijk)teams in nauwe samenwerking met andere partners en instanties, want ook zij hebben een taak en verantwoordelijkheid in het werken aan veiligheid. Het lokale (wijk)teamlid speelt daarin een coördinerende rol waarbij hij/zij voortdurend zicht houdt op de veiligheid binnen het huishouden. Wat wordt verstaan onder het lokale (wijk)team? In dit document wordt onder lokale (wijk)teams verstaan alle teams of professionals die de opdracht hebben om zich te richten op (een dreiging van) geweld c.q. onveiligheid in huishoudens. In Noord- en Midden-Limburg hebben gemeenten daar verschillend vorm en inhoud aan gegeven. Sommige gemeenten werken met generalistische (wijk)teams, andere gemeenten hebben specialistische teams opgezet of werkt met een combinatie van beide. Waar in dit document wordt gesproken over lokale (wijk)teams, dan worden daar al deze vormen onder verstaan. Landelijk kwaliteitskader 2019 Toezicht Sociaal Domein signaleerde in 2019 dat de lokale (wijk)teams in een aantal gemeenten voldoende invulling gaven aan hun taken op gebied van GiA terwijl dat in andere gemeenten nog niet goed genoeg verliep. Om gemeenten in staat te stellen te bepalen of hun lokale (wijk)teams voldoende waren ingericht en toegerust om GiA effectief aan te pakken ontwikkelde de VNG het kwaliteitskader ‘Werken aan veiligheid voor lokale (wijk)teams en gemeenten’ .
Daarbij werd een zelfscan aangereikt. 52 Uit de evaluatie van de Meerjarenaanpak 2020-2024 GiA Noord- en Midden-Limburg blijkt dat het merendeel van de gemeenten rondom 2020 de zelfscan afnam, maar dat er niet altijd goed genoeg opvolging werd gegeven aan de inzichten die de scan opleverde. Volgens gemeenten schuilt in de veelheid van betrokken collega’s van WMO, Jeugd en veiligheid -en in combinaties van beleid en uitvoering- het risico dat “iedereen van een deel is, maar niemand verantwoordelijk is voor het totaal”. Voor de toekomst is het nodig dat de coördinerende over-all-rol -die nodig is om van inzicht tot concrete praktijkverbetering te komen- expliciet wordt belegd in de gemeente en voldoende wordt gefaciliteerd. Bestuurlijke opdracht In juni 2024 spraken bestuurders van de 14 Noord- en Midden-Limburgse gemeenten een gezamenlijke behoefte uit om te komen tot een regionale kwaliteitsnorm waarin GiA en het Toekomstscenario samenkomen en wordt afgestapt van de vrijblijvendheid. Niet met de bedoeling om elkaar tot verantwoording te roepen, maar bedoelt om de juiste ontwikkeling van de aanpak van GiA op gang te brengen en te houden. Want het móet en we kúnnen het beter, zo luidde de eindconclusie van de bestuurders van 14 gemeenten. Voorliggend document is daarvan het resultaat.
Omdat het landelijk kader van 2019 als basis heeft gediend, is de inhoud in principe niet nieuw voor gemeenten. Wel zijn de laatste inzichten met betrekking tot het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming geïntegreerd en vorm gegeven door middel van de nieuwe rol van de bijblijver: de coördinator van de casus die altijd zicht heeft op veiligheid in het huishouden en bijblijft totdat stabiele veiligheid daadwerkelijk is bereikt. Doelstelling De regionale kwaliteitsnorm beschrijft WAT er georganiseerd moet zijn (op basis van de verantwoordelijkheden van de gemeenten) maar heeft geen betrekking op HOE de gemeenten dat organiseren. De doelstellingen van de regionale kwaliteitsnorm zijn: - dat gemeenten zicht hebben op wat hun lokale opgave is om te voldoen aan de kwaliteitsstandaarden die zij moeten en kunnen stellen aan de lokale (wijk)teams om de cirkel van geweld in huishoudens effectiever te kunnen doorbreken en stabiele veiligheid te bereiken. - dat gemeenten ieder voor zich en samen in staat zijn de voortgang te monitoren door de scan op afgesproken momenten opnieuw af te nemen en de uitkomsten daarvan mee te nemen in de vervolgacties (PDCA). - dat gemeenten zicht hebben op gedeelde uitdagingen en kansen zodat daarin samen kan worden opgetrokken op (sub)regionaal niveau.