Bijlage - Tweede bestuursrapportage 2023

Tweede Bestuursrapportage 2023

32

De verwachting bestaat dat de hoge energieprijzen nog geruime tijd zullen aanhouden en worden daarom structureel meegenomen voor budgetverhoging. Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (nadeel structureel in 2023 € 88.000, nadeel in 2024 € 228.000, nadeel in 2025 en 2026 van € 158.000) Openbare verlichting (nadeel structureel van € 158.000) De gemeente koopt stroom in voor de openbare verlichting (lantaarnpalen en abri's). Het effect van de hoge energieprijzen zien we terug in de voorschotten. We verwachten structureel een overschrijding van € 158.000. De eindafrekening ontvangen we pas volgend jaar. We zijn bezig met het vervangen van de armaturen naar LED-verlichting. Daarbij zijn onze budgetten meteen neerwaarts bijgesteld, vooruitlopend op een verwachte energiebesparing. Deze energiebesparing weegt echter niet op tegen de veel hogere energiekosten. Daarnaast is er het effect van de nieuwe aanbesteding. Onze stroom is bovendien 100% groen, hetgeen ook meer kost dan grijze stroom. We constateren dat het budget daarom structureel te laag is. Voorbereiding aanleg rondweg Ochten (voordeel incidenteel in 2023 van € 70.000 en nadeel incidenteel van € 70.000 in 2024) Als gevolg van het doorschuiven van budget van 2022 naar 2023 is ook in dit jaar sprake van een overschot van € 70.000. Inmiddels wordt verkeerskundig onderzoek uitgevoerd alsmede een variantenstudie.

Tevens bevindt de gebiedsvisie zich in een afsluitende fase. De werkzaamheden zullen in het jaar 2024 doorlopen, inclusief besluitvorming in de eerste helft van 2024. Om deze reden wordt voorgesteld het resterende bedrag over te hevelen naar 2024. Binnen dit taakveld ziet u het incidenteel voordeel van 2023 (lagere last exploitatie) en het incidenteel nadeel van 2024 (hogere last exploitatie). Verderop bij de mutaties in reserves bij de algemene dekkingsmiddelen ziet u de mutaties die via de algemene reserve lopen. Per saldo betreft dit een budgettair neutraal effect voor deze bestuursrapportage. Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed (budgettair neutraal) In de eerste bestuursrapportage 2023 is aanvullend budget gevraagd voor het groot onderhoud aan de kerktorens, in bijzonder de kerktoren in IJzendoorn. Aanleiding was onder meer de onverwachte kosten als gevolg van de wet op de Natuurbescherming (aanwezigheid van vleermuizen). Het uitstel bood wel de gelegenheid om een aanvraag in te dienen voor een provinciale subsidie. We hebben een subsidie van € 113.143 van de provincie Gelderland ontvangen. Hiermee hebben we een verwachte budgetoverschrijding afgewend. Tevens hebben we extra werkzaamheden kunnen uitvoeren, zoals het onderhoud aan het uurwerk en de verlichting. Dit voorkomt dat we op een later moment opnieuw kosten moeten maken voor de opbouw van een steiger.

Taakveld 5.7 openbaar groen en (openlucht) recreatie (incidenteel nadeel van € 272.978 in 2023 en € 36.000 in 2024) Groenstroken (nadeel incidenteel in 2023 € 48.000) De gemeente werkt aan het project grondgebruik. In dit project worden groenstroken die in gebruik zijn genomen verhuurd of verkocht aan inwoners. Voor dit project worden medewerkers ingehuurd. Hiervoor is € 94.000 begroot. We verwachten dat deze kosten in 2023 op zullen lopen tot € 142.000. In de voorafgaande jaren waren de inkomsten uit grondverkoop hoger dan de uitgaven aan de personele capaciteit van het project. Doordat aan het einde van het project de lastigere dossiers overblijven zien we nu dat de opbrengsten teruglopen terwijl meer inzet noodzakelijk was. Daarnaast zijn de medewerkers ingezet voor een her-inventarisatie van het grondgebruik en het actualiseren van het gronduitgiftebeleid. Onderhoud openbare speelplaatsen (nadeel incidenteel in 2023 € 75.193) We hebben een budgetafwijking vanwege de herschikking van de speel- en ontmoetingsplekken in Ochten. Er is sprake van langdurige overlast en vernielingen, bedreiging en intimidatie. Om de

Tweede Bestuursrapportage 2023

33

overlast in Ochten te beperken en voldoende plekken te behouden waar jongeren samen kunnen komen, hebben wij eerder dit jaar een aantal besluiten genomen. Wij hebben u hier 5 september jl. via een raadsbrief over geïnformeerd. Voor deze werkzaamheden is geen budget gereserveerd in de begroting. Daarom nemen wij de verwachte overschrijding van het budget in deze bestuursrapportage op. Aanvullende kosten realisatie, beheer en onderhoud speelvoorzieningen (nadeel incidenteel in 2023 € 139.785 en in 2024 € 36.000) De beleidskant speelvoorzieningen is verder uitgewerkt in programma 6 onder Wat mag het kosten?. Na vertrek van de vaste medewerker spelen in 2022 is de vacature in juni 2023 op interim-basis ingevuld. Onderwerpen die zijn blijven liggen zijn versneld opgepakt.  Inhuur externe expertise (€ 21.760) In het van kracht zijnde speelbeleid zijn geen budgetten voor de inzet van externe expertise opgenomen.  In kaart brengen actuele situatie speeltuinen (€ 5.093) en actualiseren speelbeleid (€ 11.970) Middels een nul meting hebben we de actuele situatie van onze speeltuinen in kaart gebracht. Met deze kennis kunnen wij ons speelbeleid, dat afloopt in 2023, verder actualiseren. De planning is dat het geactualiseerde beleid in februari 2024 wordt geagendeerd voor de raad.

 Indexering benodigde middelen uitwerkingsprogramma spelen (€ 89.962) De benodigde middelen om het lopende uitwerkingsprogramma spelen vorm te geven zijn begin 2023 niet geïndexeerd. Reden hiervoor was het ontbreken van ambtelijke capaciteit. De aanvullende kosten voor de realisatie van het uitvoeringsprogramma worden alsnog in deze 2e bestuursrapportage meegenomen.  Extra kosten speeltuin Prunusstraat (€ 11.000) De actualisatie van de speeltuin in de Prunusstraat valt in 2023 door indexatie duurder uit. Ondanks subsidie is een bedrag van € 11.000 ongedekt.

Overige kleine verschillen (nadeel incidenteel in 2023 € 10.000) Taakveld 7.4 Milieubeheer (nadeel incidenteel in 2023 € 69.997) Tijdelijke regeling decentrale overheden voor klimaat en energiebeleid (budgettair neutraal in 2023) Om uitvoering te geven aan de Klimaatwet heeft het Rijk subsidie beschikbaar gesteld voor gemeentelijke uitvoeringstaken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Zo krijgen gemeenten en provincies de mogelijkheid hun interne organisatie te versterken voor het uitvoeren van deze taken en het behalen van het doel om in 2030 55% minder Co2 uit te stoten. De subsidiebeschikking over de totale periode ziet er als volgt uit: Voor het jaar 2023 een bedrag van € 392.965 Voor het jaar 2024 een bedrag van € 396.529 Voor het jaar 2025 een bedrag van € 400.094 In de kadernota 2024 en conceptbegroting 2024 is voorgesteld deze middelen in te zetten voor aardgasvrije wijken. De jaren 2024 en 2025 zijn al meegenomen bij de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. Bestuursrapportage ODR (nadeel incidenteel in 2023 € 69.997) Er is op dit moment een nadeel van € 69.997 zichtbaar in de bestuursrapportage van de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR). Zoals eerder aangekondigd, werd verwacht dat er met de bijgestelde begroting een fors tekort op de personeelskosten zou ontstaan omdat de CAO-stijging niet goed is verwerkt.

Inmiddels hebben er correcties plaatsgevonden waarbij ook diverse voordelen zijn meegenomen bij de herberekening van het uurtarief. Dit heeft geresulteerd in een lager nadeel dan verwacht.

Tweede Bestuursrapportage 2023

34

Energiearmoede (budgettair neutraal) Het kabinet heeft extra middelen (€ 157.353) beschikbaar gesteld om energiearmoede te bestrijden en kwetsbare huishoudens in huur- en koopwoningen te helpen met het verlagen van hun energieverbruik via energieadvies en kleine tot middelgrote energiebesparende maatregelen. Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria (incidenteel voordeel in 2023 van € 50.000) Begraafrechten (incidenteel voordeel in 2023 van € 50.000) Er zijn in 2023 meer begraafrechten verstrekt. Hierdoor zijn er vooralsnog incidenteel meer inkomsten gegenereerd. Nader onderzoek moet uitwijzen of en hoeveel van deze inkomsten structureel is. Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) (incidenteel voordeel in 2023 van € 490.000 en incidenteel nadeel in 2024 van € 490.000) Bouwgrondexploitatie Casterhoven (incidenteel voordeel in 2023 van € 490.000 en incidenteel nadeel in 2024 van € 490.000) Op basis van de vaststellingsovereenkomst Casterhoven krijgt de gemeente een bijdrage die is verdeeld in twee fasen. De eerste fase van € 260.000 is ontvangen in 2022, de tweede fase van € 260.000 is ontvangen in 2023. Nog niet alle werkzaamheden betreffende Casterhoven zijn uitgevoerd. Het resterende bedrag van € 490.000 wordt meegenomen naar het volgend boekjaar.

Binnen dit taakveld ziet u het incidenteel voordeel van 2023 (lagere last exploitatie) en het incidenteel nadeel van 2024 (hogere last exploitatie). Verderop bij de mutaties in reserves bij de algemene dekkingsmiddelen ziet u de mutaties die via de algemene reserve lopen. Per saldo betreft dit een budgettair neutraal effect voor deze bestuursrapportage. Taakveld 8.3 Wonen en bouwen (incidenteel voordeel in 2023 € 49.000) Bestuursopdracht woonwagenstandplaatsen (nadeel incidenteel in 2023 van € 51.000) We moeten dertien nieuwe woonwagenstandplaatsen realiseren. Met deze bestuursopdracht worden de daarvoor benodigde onderzoeken uitgevoerd en de verdere ruimtelijke planvorming mogelijk gemaakt. Na afronding van de onderzoeken wordt voor de haalbare locaties een ruimtelijke procedure opgestart. Omwonenden en andere belanghebbenden worden van het begin betrokken bij de planvorming, zodra duidelijk is welke locaties mogelijk zijn. Voor dekking van de lasten (€ 51.000) is vooralsnog de stelpost beleidsvoornemens ingezet. Voor de in de bestuursopdracht omschreven werkzaamheden (onderzoeken, ruimtelijke procedure en inhuur externe projectleider) is een budget van € 86.000 benodigd. Er is een dekking van € 35.000 vanuit een al ontvangen doelgroepensubsidie van de Rijksoverheid. Voor de resterende kosten (€ 51.000) vragen wij opnieuw deze subsidie aan.

Wanneer de subsidie wordt toegekend maken we geen aanspraak op de stelpost beleidsvoornemens. Vrijeveld toezicht (voordeel incidenteel voor 2023 van € 100.000) Op het budget voor toezicht en handhaving dat niet aan een vergunning gebonden is, het zogenaamde vrijeveldtoezicht, verwachten we € 100.000 over te houden. Door personeelstekorten bij de omgevingsdienst (ODR) zijn voor dit project tot nu toe veel minder uren gemaakt. De ODR heeft toegezegd om extra aandacht aan dit project te besteden en de begrote urenplanning in te halen. Ondanks deze extra inzet verwachten wij aan het einde van 2023 een aanzienlijk bedrag over te houden. Actualisatie Nota Bovenwijks (incidenteel voordeel van € 78.580 voor 2023, € 164.895 voor 2024 en € 122.975 voor 2025) Door een bijstelling van de Nota Bovenwijks (deel B) zijn de ontvangsten uit projecten (Reserve ruimtelijke investeringen) en de dotatie aan de reserve bovenwijkse voorziening bijgesteld. Dit resulteert in een incidenteel voordeel van € 78.580 voor 2023, € 164.895 voor 2024 en € 147.975

Tweede Bestuursrapportage 2023

35

voor 2025. Dit voordeel heeft een relatie met het nadeel benoemd onder Programma 3 mutaties reserves. Daarnaast wordt in de Nota Bovenwijks een nadeel geraamd voor een bijdrage voor Speelvoorzieningen in 2025 van € 25.000. In totaliteit heeft de actualisatie van de Nota Bovenwijks (deel B) met de mutaties op programma 3, 4 en 6 in samenhang met de mutaties op reserves binnen programma 3 een budgettair neutraal effect in deze bestuursrapportage. Zie daarvoor de extra toelichting bij mutaties in reserves programma 3. Actualisatie Staat van vaste Activa (incidenteel voordeel van € 138.218 voor 2023) Onlangs heeft u in de begroting 2024 kunnen vernemen dat de staat van vaste activa meerjarig is geactualiseerd. Hierbij ziet u het financieel effect terug met betrekking tot jaarschijf 2023, het effect voor dit programma bedraagt incidenteel € 138.218 voordelig voor 2023. Septembercirculaire (structureel nadeel van € 4.008 in 2023, € 4.288 in 2024, € 4.521 in 2025 en € 4.404 in 2026) Hier ziet u het financieel meerjarig effect terug van de septembercirculaire 2023. U dient het nadeel onder dit programma in relatie te zien met de bijstelling van diverse budgetten binnen de overige programma's en of taakvelden in deze bestuursrapportage. Voor een uitgebreide inhoudelijke en integrale toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief inzake de septembercirculaire 2023.

Mutaties reserves Programma 3 Mutaties in reserves Mutaties van grootste afwijkingen (> € 25.000)

2023

2024

0.10

RS Bovenwijkse voorzieningen

166.680

160.995 -391.833

0.10

RS Fonds Ruimtelijke investeringen

-31.600

197.400

-12.692

0.10

RS Kapitaallasten

-24.000

-26.000

327.500 -600.000

111.080

332.395

-77.025

Totaal

2025

2026 600.000 0

0

De nota Bovenwijks (onderdeel B) is onlangs geactualiseerd en heeft een financieel effect op programma 3, 4 en 6. Dit heeft in totaliteit met de mutaties in de onderstaande reserves Bovenwijkse voorziening, Fonds Ruimtelijke investeringen en Kapitaallasten een budgettair neutraal effect in deze bestuursrapportage. Reserve Bovenwijkse voorziening In de Nota Bovenwijks (deel B) zijn verschillende voorzieningen toegevoegd of doorgeschoven in tijd. Nieuw zijn Verbeteren Spoorstraat Kesteren (€ 50.000 in 2024), Veiligheid Schoolzones (€ 100.000 in 2024), Verkeersaanpassingen nabij MFC Dodewaard (€ 127.500 in 2025) en Speelvoorzieningen (€ 25.000 in 2025). Doorgeschoven zijn Fietsbrug Meersteeg (€ 24.000 van 2023 naar 2024), Opdikken dijk Dodewaard, Ochten, IJzendoorn (€ 100.000 van 2024 naar 2025) en Randweg Opheusden (€ 600.000 van 2026 naar 2027). Binnen programma 4 is de bijdrage aan Centrumplan Ochten doorgeschoven van 2024 naar 2025 (€ 200.000). Binnen programma 6 is de bijdrage aan Skatepark Dodewaard doorgeschoven van 2023 naar 2024 (€ 32.500). Door de bijstelling van de Nota Bovenwijks (deel B) is de dotatie aan de reserve bovenwijkse voorziening verhoogd met € 110.180 in 2023, € 67.495 in 2024 en € 60.667 in 2025.

Reserve Fonds Ruimtelijke investeringen Voor de reserve Fonds Ruimtelijke investeringen heeft deze actualisatie deel B onder andere betrekking op gewijzigde inkomsten en de verschoven bijdrage aan Gastvrije Waaldijk (€ 100.000) van 2024 naar 2025. Door de bijstelling van de Nota Bovenwijks (deel B) zijn de ontvangsten uit

Tweede Bestuursrapportage 2023

36

projecten (Reserve ruimtelijke investeringen) bijgesteld, dit resulteert in een hogere onttrekking van € 31.600 in 2023 en lagere onttrekking van € 97.400 in 2024 en € 87.308 in 2025. Reserve Kapitaallasten Door de bijstelling van de Nota Bovenwijks (deel B) zijn de onttrekkingen uit de reserve kapitaallasten aangepast. Nieuw zijn Verbeteren Spoorstraat Kesteren (€ 50.000 in 2024), Veiligheid Schoolzones (€ 100.000 in 2024) en Verkeersaanpassingen nabij MFC Dodewaard (€ 127.500 in 2025). Doorgeschoven zijn Fietsbrug Meersteeg (€ 24.000 van 2023 naar 2024), Randweg Opheusden (€ 600.000 van 2026 naar 2027) en Centrumplan Ochten (€ 200.000 van 2024 naar 2025). Dit resulteert voor 2023 in een voordeel van € 24.000, € 26.000 in 2024 een nadeel van € 327.500 voor 2025 en een voordeel van € 600.000 in 2026. Hieronder kunt u terugzien dat het totale financiële effect van de nota Bovenwijks (onderdeel B) een financieel budgettair effect heeft in deze bestuursrapportage.

Tweede Bestuursrapportage 2023

37

Programma 4 Economie Missie

De komende jaren investeren we verder in een goed ondernemersklimaat, een goede ondernemersdienstverlening en een goede kwaliteit van onze werklocaties. We willen daarmee welvaart en werkgelegenheid behouden en bevorderen. Lokale ondernemers verdienen onze speciale aandacht. Zij zijn immers belangrijk voor de leefbaarheid en het voorzieningenniveau in onze dorpen. Recreatie en toerisme zijn belangrijk voor onze gemeente en de omliggende regio en zorgen voor het behoud van het voorzieningenniveau in de kernen. We moedigen activiteiten op het gebied van toerisme en recreatie aan en richten ons op het aantrekken van meer recreanten. De agrarische sector steunen wij. Waar mogelijk ondersteunen we innovatie.

Actuele kaderstellende beleidsnota's        

Neder-Betuws Verkeer-en Vervoerplan, beleidsrapportage (2018), (achtergrondrapportage) Detailhandelsstructuurvisie Neder-Betuwe (2016) Intergemeentelijke Strategische Visie Laanboomcentrum Betuwe (2015) Regionaal Ambitiedocument 2022-2025 Ruimtelijke Strategische Visie Regio Rivierenland (2019) Regionaal Programma Werklocaties 2019-2024 (2020) Beleidsrichtlijnen Kantoren op bestaande bedrijventerreinen (2020) Landschapsontwikkelingsplan (LOP) Neder-Betuwe 2022-2032

Ambities 4.1 We zorgen voor een veerkrachtige economische structuur Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We versterken de ondernemersdienstverlening.

continu

Goed ondernemersklimaat

We bevorderen een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. (Dit draagt ook bij aan 6.1 Goed en passend onderwijs voor alle inwoners in Neder-Betuwe.)

2025

Voortgang ambitie

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Ondersteuning en innovatie agrarische sector

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We doen mee aan het Laanboompact en voeren projecten uit.

continu

We vernieuwen de handreiking voor de teeltondersteunende voorzieningen (TOV).

2023

We moedigen biodiversiteit aan. (Dit werken we verder uit in ambitie 3.4).

Tweede Bestuursrapportage 2023

-

38

Voortgang ambitie

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Goed vestigingsklimaat

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We maken ons sterk voor (uitbreidings)ruimte voor onze lokale ondernemers.

continu

We plannen binnen onze mogelijkheden voldoende aanbod van nieuwe bedrijventerreinen.

continu

We zorgen dat onze bedrijventerreinen duurzaam en toekomstbestendig zijn.

continu

We gaan verder met de planvorming van fase 2 van het Tree Valley Business Centre.

continu

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Florerende dorpen en kernen

Wat gaan we daarvoor doen?

We zetten actief in op de winkelconcentratieplannen.

continu

We hebben een faciliterende rol bij het voorzieningenniveau in de dorpen.

continu

We maken het voor de initiatiefnemers mogelijk dat er in het centrum van Ochten een nieuwe supermarkt, dorpshuis en nieuwe centrumfuncties komen. We investeren in de herinrichting van de openbare ruimte zodat het plein een kwaliteitsverbetering krijgt.

2023 e.v.

We zorgen voor een economische inbreng bij de ontwikkeling van het Omgevingsplan Kernen.

Voortgang ambitie

Wanneer speelt het?

Kleur

Resultaat

2023

Toelichting voortgang De gemeente heeft met de initiatiefnemer een exploitatieovereenkomst (EOK) voor het Van Driel-plein in Ochten gesloten. De initiatiefnemer doorloopt voor eigen rekening en risico een planologische procedure voor het integrale plan. De gemeente verzorgt de herinrichting van de openbare ruimte. In het najaar pakt de gemeente de subsidie-afhandeling op en moeten de grondtransacties plaatsvinden. Deze moeten op grond van de EOK uiterlijk 15 december 2023 rond zijn.

Tijd Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2023

Via het raadsbesluit van 28 september 2023 zijn, om te kunnen voldoen aan de gemeentelijke verplichting, extra

39

middelen beschikbaar gesteld voor de herinrichting van het dorpsplein. De extra middelen zijn naar verwachting toereikend.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Afstemming met regionaal economische agenda

Als regiogemeente zijn we betrokken bij de uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument.

2023 e.v.

We werken samen in de regio aan de opgaven agrotoerisme en cultuurhistorische landmarks.

2023-2025

Voortgang ambitie

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

4.2 We vergroten de aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

We maken de beschikbare informatie over ons erfgoed toegankelijk. Goed omgaan met ons (cultureel) erfgoed

Voortgang ambitie

We herijken de gemeentelijke monumentenlijst en voegen waardevol landschap en gebieden toe.

Wanneer speelt het? 2025 2023-2025

We benutten kansen die erfgoed biedt.

continu

We leggen ons erfgoedbeleid vast door middel van regels in het nieuwe Omgevingsplan.

2023 e.v.

We vergroten de zichtbaarheid van het cultureel en historisch erfgoed. (Regioplan Inspirerend Rivierenland)

continu

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Recreatie en toerisme

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We richten ons op het aantrekken van meer recreanten.

2023 e.v.

We zorgen voor genoeg mogelijkheden om te ontspannen, onder meer door aantrekkelijke fiets- en wandelpaden. We verkennen de aanleg van een fietsverbinding tussen Echteld en Tiel.

2023-2025

We vergroten de bekendheid van het merk De Betuwe.

2023-2025

We stellen een samenwerkingsagenda Boven-Linge op en

2023-2025

Tweede Bestuursrapportage 2023

40

voeren deze uit. We verbinden het project Gastvrije Waaldijk en het dijkversterkingsproject met elkaar. We werken aan de ontwikkeling van de Veerhaven Ochten.

Voortgang ambitie

Kleur

2023-2027 2023 e.v.

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd

De planning en uitvoering van Gastvrije Waaldijk is gekoppeld aan de planning van de dijkversterking door het waterschap. Gastvrije Waaldijk volgt de uitvoering van de dijkversterking. De dijkversterking begint pas medio 2024. Dat betekent dat het dit jaar niet meer lukt om de lokale maatregelen voor Gastvrije Waaldijk uit te voeren.

Middelen

Er is een bedrag van € 50.000 beschikbaar voor het project Gastvrije Waaldijk. Het project bestaat uit lokale maatregelen voor een verkeersveilige inrichting van de noordelijke Waaldijk, inclusief belevingsplekken en een duidelijk (communicatie)verhaal van de Waal. We hevelen dit bedrag over naar 2024.

Wat willen we bereiken? We maken ons landschap aantrekkelijker

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We geven uitvoering aan het Landschapsontwikkelingsplan (LOP).

continu

We zetten in op meer biodiversiteit.

continu

We plaatsen meer bomen in het openbaar gebied en stimuleren dit op particulier terrein.

continu

We zijn zuinig op onze bijzondere landschappelijke gebieden.

continu

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Overige ontwikkelingen Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen overige ontwikkelingen.

Tweede Bestuursrapportage 2023

41

Wat mag het kosten? Programma 4 Economie Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld

3.1 3.3 3.4

2023

2024

2025

2026

Economische ontwikkeling

17.500

27.500

0

0

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-57.500

57.500

0

0

Economische promotie

-50.000

50.000

0

0

3.395

0

0

0

0 -200.000

200.000

0

200.000

0

Diverse taakvelden Actualisatie staat van vaste Activa Actualisatie nota Bovenwijks (deel B)

Totaal

-86.605

-65.000

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 25.000 en afgerond op € 1.000)

Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling (nadeel incidenteel in 2023 € 17.500 en in 2024 van € 27.500) Bestuursopdracht Programma Economie (nadeel incidenteel in 2023 € 17.500 en in 2024 van € 27.500) In het coalitieakkoord is een economische koers beschreven op hoofdlijnen. Maar de gemeente beschikt niet over een (actueel) beleidsdocument specifiek voor lokale economie en werklocaties. Via het opstellen van een Programma Economie worden de kaders uit de omgevingsvisie ten aanzien van de rol van de gemeente in de lokale economie verder verdiept en uitgewerkt. Dit resulteert in een helder programma met concreet beleid en gerichte acties voor economie en bedrijventerreinen. Daarmee ontstaat er focus en prioritering in de inspanningen van de gemeente op het (ruimtelijk-) economische vlak. Zo kan de gemeente gericht economisch beleid voeren, dat inspeelt op actuele trends en ontwikkelingen, met als doel het goede ondernemers- en vestigingsklimaat te behouden en te versterken. In dit verband heeft op 12 oktober 2023 het gesprek met u als raad plaatsgevonden. Aan het Programma Economie zijn eenmalig kosten verbonden voor de inhuur van een adviesbureau om de gemeente te begeleiden bij het opstellen van de visie.

Taakveld 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (voordeel incidenteel in 2023 € 57.500 en nadeel incidenteel in 2024 van € 57.500) Herstellen inrit aan de Hamsestraat in Opheusden (voordeel incidenteel in 2023 € 57.500 en nadeel in 2024 van € 57.500) Op basis van een overeenkomst heeft de gemeente de verplichting tot het herstellen van een inrit aan de Hamsestraat in Opheusden. Deze vergoeding wordt betaald als het werk is uitgevoerd. De middelen worden al enkele jaren gereserveerd. Binnen dit taakveld ziet u het incidenteel voordeel van 2023 (lagere last exploitatie) en het incidenteel nadeel van 2024 (hogere last exploitatie). Verderop bij de mutaties in reserves bij de algemene dekkingsmiddelen ziet u de mutaties die via de algemene reserve lopen. Per saldo betreft dit een budgettair neutraal effect voor deze bestuursrapportage.

Tweede Bestuursrapportage 2023

42

Taakveld 3.4 Economische promotie (voordeel incidenteel in 2023 € 50.000 en nadeel incidenteel in 2024 van € 50.000) Gastvrije Waaldijk (voordeel incidenteel in 2023 € 50.000 en nadeel incidenteel in 2024 van € 50.000). In het budget Toerisme, onder het programma Economie, is een bedrag van € 50.000 gereserveerd voor het project Gastvrije Waaldijk. Het project betreft lokale maatregelen voor een verkeersveilige inrichting van de noordelijke Waaldijk, inclusief belevingsplekken en een eenduidig (communicatie) verhaal van de Waal. De planning en uitvoering van Gastvrije Waaldijk is gekoppeld aan de planning van de dijkversterking door het waterschap. Gastvrije Waaldijk volgt de uitvoering van de dijkversterking. De dijkversterking begint pas medio 2024. Dit betekent dat het dit jaar niet meer lukt om de lokale maatregelen ten behoeve van Gastvrije Waaldijk uit te voeren. Binnen dit taakveld ziet u het incidenteel voordeel van 2023 (lagere last exploitatie) en het incidenteel nadeel van 2024 (hogere last exploitatie). Verderop bij de mutaties in reserves bij de algemene dekkingsmiddelen ziet u de mutaties die via de algemene reserve lopen. Per saldo betreft dit een budgettair neutraal effect voor deze bestuursrapportage.

Actualisatie staat van vaste activa (incidenteel nadeel van € 3.395 voor 2023) Onlangs heeft u in de begroting 2024 kunnen vernemen dat de staat van vaste activa meerjarig is geactualiseerd. Hierbij ziet u het financieel effect terug met betrekking tot jaarschijf 2023 dat een incidenteel nadeel betreft van € 3.395 voor dit programma. Actualisatie Nota Bovenwijkse voorziening (deel B) (incidenteel voordeel € 200.000 in 2024, nadeel € 200.000 in 2025) In de Nota Bovenwijks zijn de bijdrage aan Gastvrije Waaldijk en de bijdrage aan Opdikken dijk Dodewaard, Ochten, IJzendoorn doorgeschoven van 2024 naar 2025. Het voor- en nadeel heeft een relatie met het voor- en nadeel benoemd onder Programma 3 mutaties in reserves. In totaliteit heeft de actualisatie van de Nota Bovenwijks (deel B) met de mutaties op programma 3, 4 en 6 in samenhang met de mutaties op reserves binnen programma 3 een budgettair neutraal effect in deze bestuursrapportage. Zie daarvoor de extra toelichting bij mutaties in reserves programma 3.

Mutaties in reserves

Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties in reserves.

Tweede Bestuursrapportage 2023

43

Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet Missie

In Neder-Betuwe doet iedereen ertoe. De inwoners in onze gemeente zijn zorgzaam en waar mogelijk helpen zij elkaar en zorgen zij voor elkaar. Om inwoners hiertoe in staat te stellen, ondersteunen wij vormen van informele zorg en versterken wij de samenwerking met en tussen onze maatschappelijke partners. Zo stellen we inwoners in staat om zoveel mogelijk zelf de regie te voeren over hun leven. Vanuit eigen kracht en met steun van de omgeving. Zelfredzaam zijn, dat lukt niet iedereen. Wij bieden dan zorg en ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet en de Participatiewet. Zorgvragers hebben keuzevrijheid, zodat de hulp past bij hun levensovertuiging. Wij zetten steeds meer in op preventie, omdat we willen voorkomen dat mensen zorg nodig hebben. Voorkomen is immers beter dan genezen. Deze missie komt overeen met de vastgestelde visie in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein. De ambities en ontwikkelingen binnen dit programma komen grotendeels terug in de nota of de bijbehorende uitvoeringsplannen.

Actuele kaderstellende beleidsnota's

Algemeen  Raadsvisie 2030 (2019)  Integrale Beleidsnota Sociaal Domein "Samen verder op de ingeslagen weg" 2021 - 2024 (2021)  Uitvoeringsplan Meedoen en Samenleven (2022)  Uitvoeringsplan Optimaal Ontwikkelen en Opgroeien (2022)  Uitvoeringsplan Gezond en Vitaal (2022)  Algemene subsidieverordening Neder-Betuwe 2019 (2019)  Nadere regel subsidies voor vrijwilligersorganisaties (2019)  Nadere regel belangenbehartiging sociaal domein 2019 (2019) Wmo/Jeugd  Nota Kernpunten (2013),  Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Neder-Betuwe 2020 (2020)  Verordening Jeugdhulp gemeente Neder-Betuwe 2023 (2023)  Dienstverleningsovereenkomst Wmo/Jeugd door de regio Rivierenland (2019)  Nadere regel subsidie vervanging buurtbus Klaartje en Swobrik 2019 (2019)  Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning gemeente Neder-Betuwe 2019 (2019)  Beleidsregels huishoudelijke ondersteuning Wmo gemeente Neder-Betuwe 2020 (2020)  Beleidsregels woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelen Neder-Betuwe 2021 (2021) Participatie  Vangnetregeling Participatiewet (2015)  Re-integratieverordening (2017)  Verordening individuele studietoeslag Participatiewet (2022)  Verordening meedoenregeling Neder-Betuwe 2022 (2022)  Afstemmingsverordening Participatiewet (2016)  Verordening individuele inkomenstoeslag (2014)  Verordening loonkostensubsidie (2017)  Gemeenschappelijke

regeling Werkzaak Rivierenland (2021) Volksgezondheid  Gemeenschappelijke regeling GGD Gelderland-Zuid (2020)  Meerjarenstrategie GGD Gelderland-Zuid 2020-2023 (2020)  Preventie- en Handhavingsplan Alcohol Neder-Betuwe 2022-2024 (2021)  Uitvoeringskader gezond opgroeien in Neder-Betuwe 2019-2024 (2019)  Monitor Neder-Betuwe Bloeit! 2019-2024 (2020)  Hoofdlijnennotitie Aanpak eenzaamheid Neder-Betuwe (2019) Tweede Bestuursrapportage 2023

44

 Nadere regel subsidie voorkomen en/of verminderen van eenzaamheid (2023) Overige  Verordening tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (2018)  Beleidsplan Schuldhulpverlening 2018-2021 (2018), bijbehorende beleidsregels (2022)  Verordening beslistermijn Schuldhulpverlening Neder-Betuwe 2022 (2021)  Beleidsregels Bijzondere Bijstand 2022 (2022)  Plan van aanpak bestrijding kinderarmoede (2018)  Beleidsplan GGZ Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2018-2020 'Samen Dichtbij' (2018)  Beschermd Wonen, regio Nijmegen en Rivierenland (2021)

Ambities 5.1 Inwoners zijn zoveel mogelijk zelfredzaam en kunnen deelnemen aan de samenleving Wat willen we bereiken?

Inwoners met een hulpvraag ontvangen passende ondersteuning

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We bieden een helpende hand bij het formuleren van een hulpvraag, door onder andere onafhankelijke cliëntondersteuning, het welzijnswerk en de Kernpunten

continu

Wij borgen de kwaliteit en beschikbaarheid van ondersteuning middels een aanbesteding en contractmanagement

continu

We zorgen dat inwoners keuzevrijheid hebben zodat de geboden hulp aansluit bij hun levensovertuiging en identiteit

continu

We ondersteunen vormen van informele zorg en blijven hiervoor in gesprek met onze (lokale) partners

continu

We evalueren de methode één gezin - één plan - één regisseur, waarbij één regisseur wordt ingezet in de ondersteuning van gezinnen

2024

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Inwoners zijn zoveel mogelijk financieel zelfredzaam

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We bieden ondersteuning aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het vinden en behouden van passend werk

continu

We zetten in op het terugdringen van energiearmoede (zie verder ambitie 3.3: We willen een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst)

2023

Problematische schulden worden waar mogelijk voorkomen door vroegtijdig signaleren en een breed ondersteuningsaanbod

continu

Tweede Bestuursrapportage 2023

45

Voortgang ambitie

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Landelijke maatregelen (zoals het energieplafond, de aanpassing van toeslagen en verhoging van minimumloon en bijstand) hebben rust gebracht. Helaas is de wetswijziging die nodig is voor de energietoeslag pas in oktober 2023 goedgekeurd door de Eerste Kamer. Hierdoor hebben gemeenten deze nog niet kunnen uitkeren. In het laatste kwartaal van 2023 zal dit alsnog gebeuren.

Tijd Middelen

De kosten voor de uitvoering van de Participatiewet stijgen. Gemeente Buren heeft aangetoond heeft dat de huidige vergoeding ontoereikend is. Er loopt momenteel een onafhankelijk onderzoek naar verschillende scenario's en daarbij behorende kosten voor de uitvoering. Daarnaast geldt dat zowel het aantal bijstandsgerechtigden als de hoogte van de bijstand is gestegen. Er wordt een mogelijk tekort voorzien op de rijksmiddelen voor de bijstand. Hoewel het Rijksbudget naar boven is bijgesteld, lijkt dit niet geheel voldoende om dit mogelijke tekort op te vangen. Deze prognose is echter gebaseerd op de cijfers van het eerste half jaar - waardoor er nog veel kan veranderen en er onvoldoende onderbouwing is voor een budgetaanpassing op dit moment. Daarom wordt in de jaarrekening het uiteindelijke budgeteffect verwerkt.

Wat willen we bereiken?

Iedereen kan deelnemen aan de samenleving

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We zijn een dementievriendelijke gemeente. Dit wordt bevestigd met het behalen van het certificaat

2023

We dragen bij aan het voorkomen en verminderen van eenzaamheid onder inwoners

continu

Het minimabeleid en bijzondere bijstand wordt voortgezet en het Kindpakket is herijkt

2023

We bieden goede ondersteuning op het gebied van o.a. huisvesting, taal, scholing, werk en ontmoeting aan nieuwkomers conform de Wet Inburgering

continu

We zorgen ervoor dat iedereen, van oud tot jong, ongeacht geloofsachtergrond, geaardheid, afkomst, beperkingen en met welke idealen dan ook kan deelnemen aan onze samenleving

continu

We zorgen voor een passend woningaanbod in de wijk voor kwetsbare inwoners zoals mensen die beschermd wonen (Zie verder ambitie 3.1: Wonen voor iedereen)

2023

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2023

46

5.2 Inwoners van Neder-Betuwe leven gezond en zijn vitaal Wat willen we bereiken?

Er is toegenomen aandacht voor preventie op de gebieden gezond leven en vitaal zijn

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We zetten ons in voor een gezonde leefstijl voor jongeren en volwassenen, onder meer door de uitvoering van de JOGG-aanpak en het Lokaal Akkoord Gezond op eigen wijze (dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 3.3 We willen een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst)

continu

We zetten in op het versterken van de mentale gezondheid van onze inwoners door het verbeteren van hun veerkracht en balans

continu

We zetten in op het vroegtijdig signaleren van (verborgen) problemen bij ouderen en bieden preventieve ondersteuning zoals huisbezoeken

2023

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken? Het middelengebruik onder (jonge) inwoners neemt af

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

De uitwerking hiervan vindt u terug onder ambitie 2.1 Neder-Betuwe is een veilige gemeente om te wonen en leven

Kleur

Wanneer speelt het? continu

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Jeugdigen groeien op in een stabiele en veilige (thuis)omgeving

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

We geven uitvoering aan het lokale plan huiselijk geweld en kindermishandeling. We zetten hier onder meer in op het versterken van relaties en het bieden van tijdige ondersteuning bij scheidingen

2023

We geven uitvoering aan (boven)regionale ontwikkelingen rondom jeugdbescherming en hoogspecialistische jeugdzorg (onder meer Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming en crisishulp)

2023

We zoeken naar innovatieve mogelijkheden om de

2023

Tweede Bestuursrapportage 2023

47

jeugdzorg effectiever en efficiënter uit te voeren, samen met relevante partners We zetten in op normaliseren en een stevige leefomgeving voor jeugdigen

continu

Dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 6.3 Actieve en leefbare kernen binnen de gemeente

Voortgang ambitie

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Kinderen maken een goede start in het leven en hebben daarin gelijke kansen

We nemen deel aan het rijksprogramma ‘Kansrijke start’

Voortgang ambitie

Kleur

We zetten blijvend in op de versterking tussen zorg en onderwijs en faciliteren ondersteuning op school

Wanneer speelt het? 2023 2023

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Overige ontwikkelingen

Integraal Zorgakkoord (IZA) Het IZA zorgt voor een belangrijke landelijke ontwikkeling: de verschuiving van zorg richting preventie: een focus op het bevorderen van gezondheid. Dit om de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Zorgpartijen moeten onderling meer samenwerken, maar ook met de gemeenten samen. In de eerste bestuursrapportage hebben we aangegeven dat we hopen in deze tweede bestuursrapportage meer duidelijkheid te geven over de middelen die we hiervoor ontvangen. Voor 2023 zijn er geen financiële ontwikkelingen die in deze bestuursrapportage verwerkt moeten worden. We hebben in de begroting 2024 meer informatie hierover opgenomen. Uitvoering Nota Sociaal Domein In de eerste bestuursrapportage kondigden wij aan dat we verwachtten extra middelen nodig te hebben voor de uitvoering van de Nota Sociaal Domein voor onder andere:  het faciliteren van bijeenkomsten met en voor maatschappelijke partners;  ondersteuning bij het goed laten aansluiten van afspraken met grote subsidiepartners of groepen van (subsidie)partners bij de uitvoeringsplannen en het Kwaliteitskompas. Dit is voor nu echter (nog) niet aan de orde. De middelen die we vanuit de Brede SPUK hebben ontvangen, kunnen hier eventueel ook voor aangewend worden. Dus we gaan eerst goed in kaart brengen hoe we de middelen van de Brede SPUK besteden en of er ruimte is om de middelen hiervoor in te zetten.

Gezond op eigen wijze

Tweede Bestuursrapportage 2023

48

Onder de vlag van Gezond op eigen wijze bundelen we samen met onze partners de gezonde krachten. Dit biedt de mogelijkheid voor onder meer de JOGG-regisseur, buurtsportcoaches, GGD gezondheidsmakelaars en het brede preventienetwerk, om zich te verenigingen en tal van activiteiten aan elkaar te koppelen. Daarmee ondersteunen we onze inwoners, van jong tot oud, om gezonder te gaan leven. Door gezonde keuzes te maken die voor hen passend en haalbaar zijn. Ook het Lokaal Akkoord Neder-Betuwe Bloeit! gaat verder onder de vlag van Gezond op eigen wijze. Opstellen Woonzorgvisie 2024. De Woonzorgvisie is een onderdeel van het landelijk programma ‘een thuis voor iedereen’. In de Woonzorgvisie komen meerdere vragen op het gebied van wonen en zorg bij elkaar. Het belangrijkste doel van de Woonzorgvisie is om kwantitatief en kwalitatief zicht te krijgen op de huidige en toekomstige vraag naar en het aanbod van benodigde woonvormen voor mensen met een (toekomstige) zorgvraag in onze gemeente. In 2023 starten we met een onderzoeks- en analysefase. Op basis van de uitkomsten stellen we een Woonzorgvisie op. Dit doen we richting de zomer van 2024. Dementievriendelijke gemeenschap In 2023 wordt een dementiescan uitgevoerd. Dit doen we gezamenlijk met Alzheimer NL en verschillende lokale partners. Deze dementiescan geeft inzicht in hoe dementievriendelijk NederBetuwe wordt ervaren.

Daarnaast geeft de scan concrete handvatten om aan te werken, samen met partners. In de doelenboom wordt gesproken over een certificaat 'dementievriendelijk'- deze bestaat niet als zodanig. We zetten ons in voor een dementievriendelijke gemeenschap.

Tweede Bestuursrapportage 2023

49

Wat mag het kosten? Programma 5 Wmo, Jeugdzorg en Participatie Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld

6.1 6.2 6.3

Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijsvoorzieningen

2023

2024

2025

2026

-2.014.954

0

0

0

0

24.278

24.278

24.278

Inkomensregelingen

58.670

82.462

0

0

6.5

Arbeidsparticipatie

-128.314

0

0

0

6.6

Maatwerkvoorziening (WMO)

-100.000 -100.000 -100.000 -100.000

diverse taakvelden Meicirculaire 2023

292.871

0

0

0

Septembercirculaire 2023

16.980

267.592

96.848

57.638

0

0

0

0

-1.874.747

274.332

21.126

-18.084

Brede SPUK (budgettair neturaal)

Totaal

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 25.000 en afgerond op € 1.000) Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie (incidenteel voordeel € 2.014.954 in 2023) Ondersteuning mantelzorg (voordeel € 50.000) In de begroting 2023 is opgenomen dat het ondersteuningsaanbod aan (jonge en volwassen) mantelzorgers wordt herzien en waar mogelijk wordt aangepast. Deze ambitie heeft geresulteerd in een beleidsnotitie met concrete acties om mantelzorgers voldoende te kunnen toerusten op hun zorgtaak. Voor de komende jaren leidt dit tot een verhoging van de uitgaven voor mantelzorgondersteuning - binnen het hiervoor reeds beschikbare budget. Voor dit jaar echter blijft het nog beschikbare budget grotendeels onbenut en zal sprake zijn van een overschot van € 50.000. Vluchtelingen Oekraïne (voordeel € 1.964.954) De gemeente ontvangt van rijkswege middelen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Inmiddels is bekend wat we mogen verwachten aan inkomsten en uitgaven voor 2023. Aan inkomsten voor de gemeentelijke opvanglocaties verwachten we een bedrag van € 3.961.135. Voor de particuliere opvanglocaties verwachten we een bedrag € 477.200. Deze bedragen zijn schattingen: de hoogte van het leefgeld is afhankelijk van de gezinssamenstelling en kan variëren. Bovendien kan het Rijk besluiten deze regeling aan te passen.

Tegenover de inkomsten staan verwachte uitgaven (€ 2.473.381) voor de gemeentelijke opvanglocatie en de particuliere opvanglocaties. Naast de kosten voor de weeshuizen en de verstrekking van leefgelden voor de Particuliere opvang maken we kosten voor inhuur om eigen personeel vrij te maken voor de inzet ten behoeve van de Oekraïense vluchtelingen en hebben kosten aan de coördinatie van de opvanglocatie IJzendoorn. Onder uitvoeringskosten overig worden kosten verstaan zoals kosten vanwege de verhuizing van een van de weeshuizen of (jeugd)zorg- en onderwijs gerelateerde kosten. Wij verwachten dat huur betaald moet worden voor het gebruik van de Nedereindsestraat 1. De hoogte daarvan is op het moment van schrijven nog niet bekend. Waarschijnlijk zal het hier gemelde voordeel iets lager uitvallen. Het definitieve resultaat wordt opgenomen in de jaarrekening. Tweede Bestuursrapportage 2023

50

Taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (structureel nadeel € 24.278 vanaf 2024) Per 1 juli 2023 treden de nieuwe raamovereenkomsten met de zorgaanbieders voor Wmo en jeugdhulp in werking. Vanaf die datum gaat ook een nieuwe dienstverleningsovereenkomst in met de serviceorganisatie Wmo/jeugd van de Regio Rivierenland. Op grond van deze dienstverleningsovereenkomst voert de serviceorganisatie het contractbeheer en leveranciersmanagement uit. Dit doet zij namens de gemeenten Neder-Betuwe, West-Betuwe, West Maas en Waal, Culemborg, Buren, Tiel. De serviceorganisatie voert deze taken ook deels uit voor de gemeenten Zaltbommel en Maasdriel, waar dit intramurale jeugdhulp betreft. De serviceorganisatie voert de genoemde taken uit conform de doelstellingen en uitgangspunten uit de inkoopstrategie. Deze strategie is in juni 2021 vastgesteld. De extra lasten die voortvloeien uit de nieuwe dienstverleningsovereenkomst leveren een structureel nadeel op van € 24.278, vanaf 2024.

Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (incidenteel nadeel € 58.670 in 2023, € 82.462 in 2024) Bestuursopdracht uitvoering Participatiewet en Schuldhulpverlening (nadeel 2023 € 25.000) Een evaluatie van de dienstverleningsovereenkomsten met de gemeente Buren (die de Participatiewet en Schuldhulpverlening op dit moment voor Neder-Betuwe uitvoert) heeft onder andere geleid tot een verzoek van Buren om een hogere vergoeding van de uitvoeringskosten te ontvangen (zie volgende alinea). De evaluatie en dat verzoek zijn aanleiding om een onderzoek te doen naar wat de meest wenselijke manier is om de Participatiewet en Schuldhulpverlening uit te voeren. Zowel qua kwaliteit van de dienstverlening als financieel. Het college heeft daarom opdracht gegeven een onderzoek te doen naar mogelijke varianten voor de uitvoering van de Participatiewet en Schuldhulpverlening. Compensatie uitvoeringskosten Buren 2023 (nadeel 2023 € 26.170 en 2024 (nadeel € 82.462) De gemeente Buren heeft aangetoond dat de huidige vergoeding voor de uitvoering van de Participatiewet ontoereikend is. Indien deze vergoeding niet wordt bijgesteld, zien zij zich genoodzaakt de huidige Dienstverleningsovereenkomst op te zeggen. Zoals hiervoor vermeld, heeft het college daarom opdracht gegeven verschillende scenario’s uit te werken. Dit onderzoek is inmiddels in volle gang.

Uit de deskresearch van onderzoeksbureau Berenschot is gebleken dat de huidige vergoeding die Buren ontvangt, lager is dan de landelijke benchmark. Als tijdelijke tegemoetkoming aan gemeente Buren wordt daarom vanaf medio 2023 het verschil tussen de landelijke benchmark en huidige vergoeding gedeeltelijk overbrugd. Vanaf 2025 verwacht het college dat in ieder denkbaar scenario dat uit het onderzoek naar voren komt, de uitvoeringskosten zullen stijgen. Omdat de uiteindelijke stijging in grote mate afhankelijk is van een raadsbesluit in het voorjaar van 2024, wordt dit nog niet verwerkt in de gemeentelijke begroting. Incidentele subsidie 2023 Stichting Voedselbank Rivierenland (nadeel 2023 € 7.500) De gemeenteraad van Neder-Betuwe heeft in de vergadering van 10 november 2022 een motie aangenomen met als onderwerp: Steun Voedselbank Rivierenland. De Voedselbank is gevestigd in Tiel en ondersteunt ook ongeveer 35 inwoners uit onze gemeente met voedselpakketten. In de motie wordt het college opgedragen om een incidentele bijdrage aan de Stichting Voedselbank Rivierenland te verstrekken ten bate van aanschaf van groente en fruit. De subsidie is inmiddels verstrekt aan de voedselbank en leidt tot een incidenteel nadeel van € 7.500.

Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie (incidenteel voordeel € 128.314 in 2023) Op 28 juli 2023 zond het Dagelijks bestuur van de GR Werkzaak Rivierenland de bestuursrapportage over de eerste vier maanden van 2023 toe. Daarbij is (omdat een begrotingswijziging wordt voorgesteld) de raden de kans geboden een zienswijze in te dienen. In de raadsvergadering van 28 september is deze zienswijze u ter besluitvorming voorgelegd (/RAAD/23/03289). Het voordeel voor de gemeente Neder-Betuwe is in deze bestuursrapportage verwerkt. Voor verdere detailinformatie verwijzen wij u naar de raadsstukken uit de vergadering van 28 september.

Tweede Bestuursrapportage 2023

51

Taakveld 6.6 Maatwerkvoorziening (WMO) (structureel voordeel € 100.000) Na de coronaperiode, waarbij het gebruik van Versis minimaal is geweest, nam het gebruik weer stapje voor stapje toe. De verwachting was dat het medio 2022 weer op het ‘normale’ gebruik van voor de coronaperiode zou zijn. Eind 2022 leek dit ook het geval te zijn. Echter in de eerste maanden van 2023 bleek dat het gebruik aan het afnemen was. Doorrekening naar heel 2023 (op basis van het gebruik 2022) levert een netto kostenplaatje op van €179.817 (waarbij reizigersbijdrage, subsidies en BTW-teruggave al zijn verrekend). Voor 2023 is begroot: €308.608. Dit resulteert in een onderbesteding van afgerond €128.000,-. Gezien de onzekerheid van het toekomstige gebruik, is het voorstel om €100.000 als budgetafwijking te verwerken. Daarmee resteert er nog een bedrag om een eventuele stijging op te vangen. Voorgesteld wordt om het bedrag van €100.000 voor €55.000 ten bate te brengen van de stelpost realistisch ramen en voor €45.000 ten bate van de financiële positie. Het voordeel van €100.000 dient u dan ook in relatie te zien met het nadeel van € 55.000 onder taakveld 0.8 programma Algemene Dekkingsmiddelen. Meicirculaire 2023 (incidenteel nadeel € 292.871) In deze bestuursrapportage vindt de financiële uitwerking plaats van de meicirculaire 2023.

De meicirculaire is vanaf jaarschijf 2024 verwerkt in de begroting 2024. U dient het nadeel onder dit programma in relatie te zien met de bijstelling van diverse budgetten binnen de overige programma's en of taakvelden in deze bestuursrapportage. Voor een uitgebreide inhoudelijke en integrale toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief inzake de meicirculaire 2023. Septembercirculaire 2023 (structureel nadeel € 16.980 in 2023, € 267.592 in 2024, € 96.848 in 2025, € 57.638 in 2026) Hier ziet u het financieel meerjarig effect terug van de septembercirculaire 2023 voor programma 5. U dient het nadeel onder dit programma in relatie te zien met de bijstelling van diverse budgetten binnen de overige programma's en of taakvelden in deze bestuursrapportage. Voor een uitgebreide inhoudelijke en integrale toelichting verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief inzake de septembercirculaire 2023. Brede SPUK (budgettair neutraal) Zowel baten als lasten verhogen met € 307.318 in 2023, € 302.474 in 2024 en 2025, € 216.089 in 2026) De Brede SPUK-regeling (specifieke uitkering) is voor alle gemeenten beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040.

De regeling loopt van 2023 tot en met 2026 met de intentie de middelen structureel beschikbaar te stellen aan de gemeenten. De huidige looptijd is verbonden met de looptijd van het huidige kabinet, voordat dit viel. Het Rijk bundelt in deze Brede SPUK-regeling meerdere (bestaande) regelingen binnen het sociaal domein, zowel financieel als inhoudelijk. Hierdoor dwingt het Rijk gemeenten inhoudelijk om beleid meer integraal en in samenspraak met maatschappelijke partners vorm te geven. Zo moeten er binnen deze Brede SPUK-regeling bijvoorbeeld diverse (regionale) ketenaanpakken ontwikkeld worden. Financieel zijn bijvoorbeeld de middelen voor de Uitvoering Lokaal Sportakkoord of de Brede Regeling Combinatiefuncties ondergebracht in deze regeling. Er zijn echter ook nieuwe middelen voor ons beschikbaar gesteld. Hierdoor kunnen we de huidige inzet op onderdelen intensiveren, zoals ook gevraagd wordt vanuit de regeling. Verantwoording van de Brede SPUK vindt jaarlijks bij de jaarstukken plaats. Per saldo betreft het een budgettair neutraal meerjarige bijstelling, waarbij zowel de baten als de lasten worden verhoogd.

Mutaties in reserves

Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties in reserves.

Tweede Bestuursrapportage 2023

52

Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn Missie

Goede onderwijshuisvesting verbetert de kwaliteit van het onderwijs. Daarom heeft de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen topprioriteit voor ons. Wij stimuleren een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt en brengen actief de betrokken partijen bij elkaar. Kansengelijkheid op de arbeidsmarkt is belangrijk voor onze inwoners. Wij blijven ons inzetten om laaggeletterdheid tegen te gaan. Sport, spel en bewegen dragen bij aan een gezonde leefstijl. We ondersteunen activiteiten die een aantoonbaar positief effect hebben op de leefstijl en het welbevinden van onze inwoners. Wij blijven investeren in verenigingen en maatschappelijke organisaties in de gemeente, want zij bevorderen het maatschappelijk welzijn en de sociale omgang tussen inwoners. Bovendien dragen zij bij aan een verantwoorde en gezonde vrijetijdsbesteding. Vrijwilligers zijn de drijvende kracht achter onze verenigingen, stichtingen, instellingen en besturen. Wij waarderen hun inzet en zelfredzaamheid. Wij ondersteunen waar dat past bij onze rol als gemeentelijke overheid. Deze missie komt overeen met de vastgestelde visie in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein. De ambities en ontwikkelingen binnen dit programma komen grotendeels terug in de nota of de bijbehorende uitvoeringsplannen.

Actuele kaderstellende beleidsnota's Algemeen  Raadsvisie 2030 (2019)  Integrale Beleidsnota Sociaal Domein "Samen verder op de ingeslagen weg" 2021 - 2024 (2021)  Uitvoeringsplan Meedoen en Samenleven (2022)  Uitvoeringsplan Optimaal Ontwikkelen en Opgroeien (2022)  Uitvoeringsplan Gezond en Vitaal (2022)  Algemene subsidieverordening gemeente Neder-Betuwe (2019)  Nadere regel subsidies voor vrijwilligersorganisaties (2019)  Strategische visie accommodatie (2010) Onderwijs/leesbevordering  Verordening Voorziening huisvesting onderwijs (2015)  Verordening bekostiging leerlingenvervoer (2022), Beleidsregels leerlingenvervoer (2023)  Nadere regels subsidie voorschoolse educatie Neder-Betuwe (2023)  Nadere regel subsidie onderwijsachterstandbeleid Neder-Betuwe (2023)  Onderwijsachterstandenbeleidsplan Neder-Betuwe 2023-2026 (2023)  Beleidsregels handhaving kinderopvang Neder-Betuwe (2022)  Beleidskader toezicht en handhaving kinderopvang Neder-Betuwe 2022 (2022)  Integraal Huisvestingsplan onderwijs (2019)  Uitvoeringsplan IHP financieel (2021)  Convenant uitvoering bibliotheekwerk 2023 t/m 2026 "Samen maken we de bieb" (2022)  Subsidieverordening Basisbibliotheek Neder-Betuwe (2007)  Statuten "Stichting Fluvium Openbaar Onderwijs" (2018)  Nadere regel subsidie kinderopvang op grond van sociaal-medische indicatie Neder-Betuwe (2019)  Integrale Aanpak

Laaggeletterdheid in Rivierenland 2020-2024 (2020)  Sport  Sport en Beweeg visie Neder-Betuwe 2019-2030 (2019)  Monitor Neder-Betuwe Bloeit! 2019-2024 (2020)  Beheerplan onderhoud sportvelden 2016-2025 (2019), Beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen 2022-2025 (2021)

Tweede Bestuursrapportage 2023

53

Ambities 6.1 Goed en passend onderwijs voor alle inwoners in Neder-Betuwe Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Passende onderwijshuisvesting in de nabijheid van de doelgroep die bijdraagt aan de kwaliteit van het onderwijs

Uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen volgens de daarin opgenomen planning en prioritering

continu

Waar mogelijk stimuleren wij de verbinding van onderwijs met andere (kind)voorzieningen

continu

Voortgang ambitie

Kleur

Dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 3.2: In onze openbare ruimte is het heel, schoon en veilig en bereikbaar voor iedereen

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Een goede aansluiting tussen het onderwijs en de (lokale) arbeidsmarkt

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Waar mogelijk bevorderen wij de samenwerking tussen onderwijsinstellingen en ondernemers en de stimulering van actieve ontmoeting met het bedrijfsleven bv. in de vorm van stageplaatsen (dit wordt verder uitgewerkt onder ambitie 4.1: We zorgen voor een veerkrachtige economische structuur)

2025

Waar mogelijk stimuleren wij de samenwerking tussen lokale VO-scholen en MBO, HBO en Universitaire opleidingen

2025

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Jeugdigen hebben de mogelijkheid om zich optimaal en breed te ontwikkelen binnen het onderwijs

We faciliteren scholen om invulling te geven aan natuur- en cultuureducatie

2024

Wij zetten de rijksmiddelen ten behoeve van het terugdringen van onderwijsachterstanden zo effectief en efficiënt mogelijk in

Tweede Bestuursrapportage 2023

continu

54

Voortgang ambitie

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Inwoners beschikken over voldoende basisvaardigheden om te kunnen deelnemen aan de samenleving

We versterken de basisvaardigheden van inwoners door laaggeletterdheid bespreekbaar te maken, de drempel naar ondersteuning te verlagen en aanbod te faciliteren. Dit doen we samen met partners

Voortgang ambitie

Kleur

Wanneer speelt het?

2023

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

6.2 Sport, spel en bewegen stimuleren Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Een ruim aanbod van mogelijkheden die onze inwoners stimuleren tot sporten en bewegen

Uitvoeren van het Lokaal Akkoord Gezond op eigen wijze

continu

Continuering van de inzet van buurtsportcoaches middels een nieuwe aanbesteding

2023

Herijking van het beleid voor sportaccommodaties tot een integraal plan sportvoorzieningen

2025

Uitvoeren van een beweegpark in één of meer kernen, dorpsommetjes en mountainbikepaden in de uiterwaarden. Dit wordt ook uitgewerkt onder ambitie 4.2: We vergroten de aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers

2023

Dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 3.2: In onze openbare ruimte is het heel, schoon en veilig en bereikbaar voor iedereen

Voortgang ambitie

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd

Voor het Beweegpark Neder-Betuwe wordt eerst een (haalbaarheids)onderzoek uitgevoerd, wat betekent dat realisatie nog niet plaatsvindt. De nieuwe aanbesteding voor de buurtsportcoaches is dit jaar wel gestart maar nog niet afgerond. De verwachting is dat de aanbesteding in het eerste kwartaal van 2024 wordt afgerond.

Middelen Tweede Bestuursrapportage 2023

55

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Voldoende en passende speelplekken voor jeugdigen

Bij omvangrijke nieuwbouwlocaties wordt voldoende rekening gehouden met aaneengesloten speelplekken, bij de invulling ervan worden jeugdigen betrokken.

continu

Wij zorgen dat (nieuwe) speelplekken een bijdrage leveren aan klimaatadaptatie.

continu

Voortgang ambitie

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd

Middels een nulmeting hebben we de actuele situatie van onze speeltuinen in kaart gebracht. Met deze kennis kunnen we ons speelbeleid, dat afloopt in 2023, verder actualiseren. De planning is dat het geactualiseerde beleid in februari 2024 wordt geagendeerd voor de raad.

Middelen

Na vertrek van de vaste medewerker spelen in 2022 is de vacature in juni 2023 op interim-basis ingevuld. Onderwerpen die zijn blijven liggen zijn versneld opgepakt. Dit leidt tot hogere kosten in 2023 en 2024. Zie taakveld 5.7. onder programma 3.

6.3 Actieve en leefbare kernen binnen de gemeente Wat willen we bereiken? Toekomstbestendige (sport)verenigingen en stichtingen

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wij ondersteunen lokale verenigingen en stichtingen om hun bestuurskracht op peil te houden en toekomstbestendig te blijven

Kleur

Wanneer speelt het? 2023

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

In elke kern is voldoende plek voor activiteiten en ontmoeting

Wij zetten het accommodatiebeleid voort waarbij aandacht is voor goede aansluiting bij de behoefte van inwoners en gezonde exploitatie

continu

Het jeugd- en jongerenwerk heeft een preventieve rol en zet in op verbinding tussen jongeren, andere inwoners en de gemeente. Daarbij is voldoende aandacht voor de achtergrond en ontwikkeling van jongeren. Dit wordt verder uitgewerkt onder ambitie 5.2: Inwoners van NederBetuwe leven gezond en zijn vitaal

continu

Tweede Bestuursrapportage 2023

Wanneer speelt het?

56

Dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 3.2: In onze openbare ruimte is het heel, schoon en veilig en bereikbaar voor iedereen

Voortgang ambitie

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

Neder-Betuwe kent een sterk maatschappelijk middenveld om onze inwoners te ondersteunen

Wij subsidiëren doelgericht (lokale) organisaties en maken heldere afspraken met subsidieontvangers. Waar wenselijk sluiten we meerjarige subsidieovereenkomsten waarbij we aansluiten bij het Kwaliteitskompas