Document · PDF

Bijlage - Ontwerpjaarstukken 2025

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente Neder-BetuweBij agendapunt: Jaarstukken 202548.398 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 6

In 2025 is binnen Klimaat Actief Rivierenland (KAR), samen met de klimaatwerkregio Rijk van Maas en Waal, Fruitdelta Rivierenland en de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, gestart met de ontwikkeling van signaleringskaarten Water en Bodem Sturend. Daarnaast is een intentieovereenkomst ondertekend voor de gezamenlijke implementatie van normen voor een leefbare en klimaatbestendige omgeving. Ook zijn initiatieven uitgevoerd, zoals de Tegeltaxi. Voor 2026 is subsidie verkregen voor drempelverlagende maatregelen klimaatadaptatie, met speciale aandacht voor het bereiken van nieuwe doelgroepen. Tot slot werken wij binnen KAR aan de actualisatie van de DPRA-stresstesten.

3.4 We zorgen voor samenhang tussen de huidige omgevingskwaliteit en toekomstige functies ter vervulling van maatschappelijke behoeften Wat wilden we bereiken? 3.4.1 Gezonde en kwalitatieve leefomgeving

3.4.2 Omgaan met de schaarse ruimte

3.4.3 Planvorming en regels Omgevingswet op orde

3.4.4 Nuchter natuur- en stikstofbeleid 3.4.5 Werkende en werkbare digitale systemen

Jaarstukken 2025

Wat zouden we daarvoor doen? 3.4.1.1 De bodemkwaliteit wegen we integraal mee. (aanvullingsspoor Bodem Omgevingswet). 3.4.1.2 Actualiseren Welstandsnota. 3.4.2.1 Keuzes maken welke functies wel/niet in het buitengebied. 3.4.2.2 Regionaal samenwerken aan complexe opgaven. 3.4.2.3 De gemeente draagt als stakeholder bij aan een integrale afweging voor de drinkwaterreserveringsgebieden. 3.4.3.1 Eén gemeentedekkend Omgevingsplan in fases. 3.4.3.2 Juridische regels omzetten in ‘toepasbare regels’: gebruiksvriendelijk en leesbaar. 3.4.3.4 We gaan (bestaande) regelgeving en (lokale) beleidsdoelen vertalen naar toepasbare regels in het omgevingsplan. 3.4.4.1 Toekomstperspectief bieden voor agrariërs, met ruimte voor bedrijfsontwikkeling en innovatie. 3.4.5.2 Een stabiele en functionele (regionale) keten van systemen.

Realisatie

Wanneer speelt het? 2024 e.v. 2024 e.v. 2024 e.v. 2024 e.v. 2024 e.v.

2024 e.v. 2024 e.v.

2025 e.v.

continu

2024-2025

In 2025 is hiervoor het volgende gedaan 3.4.1 Gezonde en kwalitatieve leefomgeving 3.4.1.1 De bodemkwaliteit wegen we integraal mee. (aanvullingsspoor Bodem Omgevingswet). In 2025 hebben wij de concept bodem- en maatwerkregels gebiedsspecifiek gemaakt en aangeboden ter verwerking in het Omgevingsplan. 3.4.1.2 Actualiseren Welstandsnota. Het actualiseren van de Welstandsnota is uitgesteld naar 2026. Door de hoeveelheid lopende projecten is prioritering aangebracht. Het uitstel heeft geen gevolgen, omdat de huidige Welstandsnota nog steeds van kracht is 3.4.2 Omgaan met de schaarse ruimte 3.4.2.1 Keuzes maken welke functies wel/niet in het buitengebied. In 2025 heeft het ontwerp Programma Buitengebied ter inzage gelegen. Het ontwerp Programma is eind 2025 in de raad besproken op verzoek van de raad zelf. Het college stelt het Programma in het eerste kwartaal van 2026 vast. 3.4.2.2 Regionaal samenwerken aan complexe opgaven. Eind 2023 is het Regioarrangement Fruitdelta Rivierenland ter kennisname naar de gemeenteraden in de regio gestuurd. Het was de bedoeling dat de opgaven uit dit regioarrangement werden uitgewerkt in gebiedsprogramma’s. In de regio waren 2 pilots gestart voor het opstellen van een gebiedsprogramma. Dit om ervaring op te doen. Ochten-Oost was een van de pilots. In 2025 heeft de provincie aangegeven (tijdelijk) te stoppen met de pilots vanwege o.a.

de stikstofproblematiek. In 2025 zijn in regionaal verband de eerste stappen gezet om te komen tot een regionaal ruimtelijk ontwikkelperspectief. 3.4.2.3 De gemeente draagt als stakeholder bij aan een integrale afweging voor de drinkwaterreserveringsgebieden. We namen deel aan de ambtelijke begeleidingsgroep van Vitens. De gemeentelijke belangen zijn hier ingebracht. Vitens heeft in het afgelopen jaar een verdiepingsslag uitgevoerd waaruit blijkt dat de noordzijde, en op langere termijn ook de zuidzijde, van de Waal in aanmerking komt voor (oever)drinkwaterwinning. Dat betekent dat een milieueffectrapportage wordt gestart. 3.4.3 Planvorming en regels Omgevingswet op orde 3.4.3.1 Eén gemeentedekkend Omgevingsplan in fases. Door een groot aantal factoren (waaronder veel van technische aard) was de wijziging van het Omgevingsplan voor het deelgebied Kernen vertraagd. Het plan heeft in 2025 alsnog de procedure doorlopen en kan het eerste kwartaal 2026 worden vastgesteld. Het Omgevingsplan voor het deelgebied Buitengebied is in 2025 aanbesteed en de veld- en beleidsinventarisatie is afgerond. De eerste stappen voor het opstellen van de Nota van Uitgangspunten zijn gezet. De transitietermijn voor het maken van een gemeentedekkend Omgevingsplan loopt tot 1 januari 2032.

We zijn van mening dat er ondanks de vertraging nog voldoende tijd is om de gehele transitie binnen deze termijn af te ronden. 3.4.3.2 Juridische regels omzetten in ‘toepasbare regels’: gebruiksvriendelijk en leesbaar. Voor juridische regels in het Omgevingsplan worden waar nodig toepasbare regels opgesteld. Daarmee loopt de ontwikkeling van de toepasbare regels parallel aan de ontwikkeling van het Omgevingsplan. 3.4.3.4 We gaan (bestaande) regelgeving en (lokale) beleidsdoelen vertalen naar toepasbare regels in het omgevingsplan Deze operationele doelstelling dekt niet helemaal de lading en is in de begroting voor 2026 als volgt opgenomen: We vertalen de regels uit de verordeningen over de fysieke leefomgeving naar omgevingsplanregels en voor zover nodig verwerken we lokaal beleid in het Omgevingsplan. Lokaal, Provinciaal- en Rijksbeleid wordt gevolgd en daar waar nodig in het Omgevingsplan opgenomen. Dit is een continu proces. In 2025 is het beleid dat betrekking heeft op de kernen in de wijziging Omgevingsplan, deelgebied Kernen opgenomen. De lokale verordeningen worden in principe na de wijzigingen voor de grote deelgebieden (Kernen, Buitengebied en Bedrijventerreinen) in het Omgevingsplan opgenomen of, indien daar een noodzaak voor is, eerder. Zo is bijvoorbeeld de hemelwaterverordening al opgegaan in de wijziging voor het deelgebied Kernen.

3.4.4 Nuchter natuur- en stikstofbeleid 3.4.4.1 Toekomstperspectief bieden voor agrariërs, met ruimte voor bedrijfsontwikkeling en innovatie. De uitspraken van de Raad van State eind 2024 en begin 2025 hebben geleid tot een strenger provinciaal beleid. Dit beleid is met name gericht op natuurherstel van stikstof gevoelige natuur. Een van de maatregelen is het strokenbeleid. Vooralsnog geldt dit beleid niet in Rivierenland. In het strokenbeleid gelden voor alle sectoren extra maatregelen, ook voor de agrarische sector.

Jaarstukken 2025

Naast de nieuwe regels voor stikstof werkt de provincie ook aan een nieuw Land- en Tuinbouwbeleid. 3.4.5 Werkende en werkbare digitale systemen 3.4.5.2 Een stabiele en functionele (regionale) keten van systemen. De gemeente beschikt over een werkende keten van systemen. In principe zijn alle benodigde functionaliteiten voor het maken, publiceren en beheren van het Omgevingsplan en andere omgevingsdocumenten (programma's en Omgevingsvisie) aanwezig en functioneren deze goed. Het publiceren van wijzigingen van het Omgevingsplan en programma's op het Omgevingsloket gaat goed. Wel moeten we helaas constateren dat de met de Omgevingswet gekozen systematiek en het onderdeel 'regels op de kaart' van het Omgevingsloket heel erg moeilijk te doorgronden is. Het is daarom voor inwoners en bedrijven lastig om alle regels te vinden en om ze goed te begrijpen. Dit ligt helaas buiten onze invloedsfeer.

Overige ontwikkelingen Er zijn geen overige ontwikkelingen te melden over 2024.

Beleidsindicatoren Naam Indicator:

Eenheid:

Omvang huishoudelijk restafval

Kg per inwoner

Hernieuwbare elektriciteit percentage

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Nieuw gebouwde woningen

aantal per 1.000 inwoners

aantal per 1.000 woningen

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

86,00

63,00

51,00

52,00

54,00

163,00

171,00

164,00 153,00

148,00

14,10

24,00

23,10

34,90

16,80

22,10

24,90

32,50

2,90

4,50

4,30

3,80

3,30

3,50

2,90

5,90

6,30

6,10

6,00

5,80

5,70

11,50

5,20

11,70

9,50

15,20

10,10

9,20

8,90

9,30

9,10

8,40

NB = Neder-Betuwe L = Landelijk Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Jaarstukken 2025

Verbonden partijen Afvalverwijdering Rivierenland (Avri) Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? Waarvoor is Avri verantwoordelijk? Avri werkt aan een schoon Rivierenland. Dit doet de organisatie in opdracht van acht gemeenten: Neder-Betuwe, West-Betuwe, West Maas en Waal, Maasdriel, Tiel, Culemborg, Zaltbommel en Buren. Avri verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen. Ook ontwikkelt ze het gemeentelijke afvalstoffenbeleid en verzorgt zij de voorlichting over afval. Dit alles doet Avri met een sterke visie op circulariteit en duurzaamheid. Daarnaast beheert Avri voor de gemeenten NederBetuwe, Buren, Tiel en West Betuwe een deel van de taken in de openbare ruimte. Het gaat daarbij onder meer om het onderhoud van groen, wegen en riolering. Per 1 januari 2025 heeft de gemeente Neder-Betuwe een aantal IBOR-taken weer in eigen beheer genomen. Het betrof enkele contracten die Avri had afgesloten met derde partijen ter ondersteuning van het onderhoud in de openbare ruimte. Deze contracten besloegen echter niet het volledige takenpakket waarover de gemeenteraad heeft besloten terug in eigen beheer te nemen. De volledige transitie van deze taken heeft daarom pas op 1 januari 2026 plaatsgevonden.

Welke ontwikkelingen hebben zich in 2025 voorgedaan? De financiële gegevens van de verbonden partijen zijn niet geactualiseerd ten opzichte van de gegevens zoals die aan u aangeboden waren in de Begroting 2026. Deze heeft u behandeld in de raadsvergadering van november 2025. De gegevens in die begroting en dus in deze jaarrekening, zijn gebaseerd op de jaarrekeningen van de verbonden partijen over 2024. Bij het opstellen van onze jaarstukken hadden de verbonden partijen hun jaarrekeningen over 2025 nog niet afgerond. De jaarrekeningen van de verbonden partijen over 2025 worden in de raadscyclus van juni 2026 met u besproken. De raad kan zienswijzen indienen op die jaarrekeningen. De jaarrekeningen worden voor het merendeel in een vergadering van de respectievelijke Algemeen Besturen in juni of juli 2026 vastgesteld. De financiële gegevens van de verbonden partijen over 2025 zullen worden opgenomen in onze gemeentelijke Begroting 2027.

Omgevingsdienst Rivierenland Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? De omgevingsdienst Regio Rivierenland (ODR) werkt aan een prettige, veilige en duurzame leefomgeving. Zij doet dat in opdracht van acht gemeenten: Neder-Betuwe, West-Betuwe, West Maas en Waal, Maasdriel, Tiel, Culemborg, Zaltbommel, Buren en in opdracht van de provincie. Dit doet de ODR door de vergunningverlening-, toezicht- en handhavingstaken uit te voeren op het gebied van het omgevingsrecht. De ODR is klantgericht en adviseert gemeenten en inwoners over leefomgeving, milieu, bouw natuur en energie. De uitvoering vindt plaats via een jaarlijks door het college vast te stellen werkprogramma en het regionale VTH-beleid. Er is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en overheid voor onze fysieke leefomgeving. Deze wordt gedragen door een stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). De Omgevingswet bundelt de wetten en regels op het gebied van ruimte, bouwen, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Hiermee geven we uitvoering aan het VTH-beleid. Welke ontwikkelingen hebben zich in 2025 voorgedaan? De financiële gegevens van de verbonden partijen zijn niet geactualiseerd ten opzichte van de gegevens zoals die aan u aangeboden waren in de Begroting 2026. Deze heeft u behandeld in de raadsvergadering van november 2025.

De gegevens in die begroting en dus in deze jaarrekening, zijn gebaseerd op de jaarrekeningen van de verbonden partijen over 2024. Bij het opstellen van onze jaarstukken hadden de verbonden partijen hun jaarrekeningen over 2025 nog niet afgerond. De jaarrekeningen van de verbonden partijen over 2025 worden in de raadscyclus van juni 2026 met u besproken. De raad kan zienswijzen indienen op die jaarrekeningen. De jaarrekeningen worden voor het merendeel in een vergadering van de respectievelijke Algemeen Besturen in juni of juli 2026 vastgesteld. De financiële gegevens van de verbonden partijen over 2025 zullen worden opgenomen in onze gemeentelijke Begroting 2027.

Jaarstukken 2025

Wat heeft het gekost? 3. Fysieke Leefomgeving Begroting 2025 Bedragen x € 1.000,Lasten

Rekening

Voor Na wijziging wijziging 22.340 26.684

Verschil

2025 Begr. na wijz./ Rekening 22.483 -4.201

Baten

-10.847

-12.961

-11.226

1.735

Exploitatieresultaat

11.493

13.724

11.257

-2.466

+= nadeel - = voordeel Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (incidenteel voordeel € 1.283.000) Het taakveld Verkeer en vervoer heeft een voordelig saldo van € 1.283.000. Het voordeel komt door verschillende onderwerpen. Hieronder een toelichting per onderwerp. Openbare verlichting (incidenteel voordeel van € 204.000) Het budget had betrekking op de kosten van het elektriciteitsverbruik voor de openbare verlichting (OVL). In 2025 is een teruggave van € 110.000 ontvangen, wat een aanzienlijke invloed heeft gehad op het beschikbare budget. Deze teruggave vormt dan ook een belangrijke verklaring voor de geconstateerde onderschrijding. Daarnaast is de gerealiseerde besparing te danken aan het toenemende aantal lichtmasten waarvan de armaturen zijn vervangen door ledverlichting, waardoor het energieverbruik is afgenomen. Ook fluctuaties op de energiemarkt hebben bijgedragen aan lagere kosten. Dit voordeel bedraagt € 94.000. Spoorwegovergang Hoofdstraat Kesteren (incidenteel voordeel van € 750.000) In 2025 heeft ProRail op ons verzoek het proces opgestart om te komen tot de verbreding van de spoorwegovergang Hoofdstraat Kesteren. De kosten hiervan zijn voor onze rekening. Hiervoor hebben we vooralsnog een bedrag van € 750.000 begroot.

ProRail rekent de werkelijke kosten steeds per processtap af. Inmiddels is er ook weer opdracht gegeven tot een vervolgstap. Hiervoor komen er ook in 2026 weer facturen. Wij stellen u voor om het bedrag van € 750.000 over te hevelen naar begrotingsjaar 2026. Verkeersaanpassing buitenruimte MFC Dodewaard (incidenteel voordeel € 75.000) Voor de aanpassingen aan de verkeerssituatie rondom het toekomstige MFC is in 2025 onderzoek uitgevoerd naar de benodigde maatregelen. Momenteel wordt gewerkt aan de planvorming. De uiteindelijke maatregelen zullen in 2026 worden gerealiseerd, zodra de bouwwerkzaamheden zijn afgerond. Het is daarom wenselijk om het budget van € 75.000 door te schuiven naar 2026 en daar beschikbaar te stellen. De dekking van dit budget vindt plaats via een onttrekking uit de reserve Bovenwijkse Voorzieningen. Klein onderhoud wegen (incidenteel voordeel € 50.000) In het verleden is ervoor gekozen een deel van het klein onderhoud aan wegen onder te brengen bij AVRI. Hiervoor was een budget van € 50.000 beschikbaar. In 2025 heeft AVRI hiervoor geen werkzaamheden uitgevoerd. Het klein onderhoud is inmiddels weer volledig in beheer van de gemeente en de werkzaamheden zullen in 2026 alsnog uitgevoerd worden. Daarom wordt voorgesteld het budget van € 50.000 over te hevelen naar 2026.

Overige kleine verschillen (incidenteel voordeel € 204.000) Onder dit taakveld vallen een groot aantal onderwerpen die een incidenteel voordeel laten zien. Deze behoeven geen toelichting omdat de afzonderlijke afwijkingen lager dan € 50.000,- zijn. Taakveld 2.5 Openbaar vervoer (incidenteel voordeel € 37.000) Veer Opheusden - Wageningen (incidenteel voordeel € 52.000) Bij het opstellen van de begroting voor 2025 was nog onduidelijk wat de gevolgen zouden zijn van de gewijzigde provinciale financiering/subsidie voor het veer Opheusden - Wageningen. Daarom is in de begroting uitgegaan van een worstcasescenario, waarbij de gemeente volledig zou bijdragen aan het exploitatietekort. Dit scenario heeft zich niet voorgedaan. De gemeente draagt uiteindelijk 50% van het tekort en ontvangt daarnaast subsidie van de provincie. De ontvangen subsidie is iets lager uitgevallen dan vooraf ingeschat, doordat het exploitatietekort ook lager was dan verwacht. Overige kleine verschillen (incidenteel nadeel € 15.000) Onder dit taakveld vallen onderwerpen die een incidenteel nadeel laten zien. Deze behoeven geen toelichting.

Jaarstukken 2025

Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie (incidenteel voordeel € 357.000) Het taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie heeft een voordelig saldo van € 357.000. Het voordeel komt door verschillende onderwerpen. Hieronder een toelichting per onderwerp. Beheer bomen (incidenteel nadeel € 92.000) In 2025 heeft de essentaksterfte zich aanzienlijk sneller ontwikkeld dan in voorgaande jaren. Hierdoor zijn meer afstervende bomen verwijderd dan was begroot. Daarnaast stond in 2025 een grootschalige herplantactie van 273 bomen gepland, ter compensatie van de kap in 2024. De samenloop van deze twee omvangrijke werkzaamheden heeft geleid tot een budgetoverschrijding. Ongeveer de helft van deze overschrijding wordt gedekt door een onttrekking uit de reserve essentaksterfte. In 2025 is hiervoor € 94.000 aan de reserve onttrokken. Naast de gevolgen van de essentaksterfte was er ook sprake van een uitbraak van iepziekte bij het sportveld in Echteld. In dat kader zijn 10 bomen vervangen en is het onderliggende plantsoen hersteld. Met de herplant van in totaal 283 bomen is het boombestand in 2025 hersteld en is tegelijkertijd extra groene ruimte in de gemeente gerealiseerd. Bij de herplant is gekozen voor een gevarieerd en toekomstbestendig sortiment, waarmee de kans op nieuwe ziekte-uitbraken wordt verkleind.

In 2026 wordt het verloop van de ziekten gemonitord en worden de gevolgen tijdig inzichtelijk gemaakt voor de raad. Uitbesteding werkzaamheden maaien gazon- en kruidachtige (incidenteel voordeel € 94.000) Het terughalen van het maaien van gazon- en kruidachtige vegetatie in 2025 is de eerste stap naar het volledig in eigen beheer uitvoeren van alle beeldbepalende beheertaken per 1 januari 2026. Hiermee sturen we op meer grip, kwaliteit en kostenbeheersing in de openbare ruimte. Bij het opstellen van de begroting 2025 is uitgegaan van de informatie die destijds door Avri is aangeleverd. In de praktijk bleken de werkelijke kosten aanzienlijk lager. Ook speelden de weersomstandigheden een rol: door een nat voorjaar en een laat op gang komende zomer is minder gemaaid.Het lopende contract van Avri met de aannemer is overgenomen, waardoor de continuïteit is geborgd en de overgang zorgvuldig is verlopen. Dit resulteert in een voordeel van € 94.000. Overgang Avri (incidenteel voordeel € 128.000) De besluitvorming en daarmee ook de (financiële) afronding van de overgang van Avri naar NederBetuwe was per 31 december 2025 nog niet volledig afgerond. Het proces om tijdig tot de benodigde besluitvorming te komen is in 2025 door Avri niet conform planning doorlopen, waardoor verschillende processtappen vertraging hebben opgelopen.

Daarnaast konden leveranciers niet in alle gevallen tijdig leveren, wat de voortgang verder heeft beïnvloed. Tijdens de implementatie zijn bovendien enkele onderdelen doorgeschoven, waardoor de afronding in 2026 zal plaatsvinden en de bijbehorende betalingen eveneens naar 2026 doorschuiven. Wij verzoeken uw raad het resterende budget over te hevelen naar 2026. Impulsen herinrichting van speelplekken (incidenteel voordeel € 75.000) Het Speelruimteplan 2024–2027 bevat een jaarlijks uitvoeringsplan waarin meerdere speelplekken worden heringericht. De uitvoering van het herinrichtingplan 2025 heeft vertraging opgelopen door zorgvuldige participatie met inwoners en langere doorlooptijden voor inkoop en uitvoering. Naar verwachting ronden we deze werkzaamheden af in het tweede kwartaal van 2026. Daarnaast liggen twee speelplekken in het dijkverzwaringsgebied van Neder-Betuwe. Door vertraging in dit project worden deze herinrichtingen doorgeschoven naar 2026 en 2027. Wij verzoeken u om van het resterende budget van € 75.000, € 45.000 over te hevelen naar 2026 en € 30.000 naar 2027. Overige kleine verschillen (incidenteel voordeel €152.000 ) Onder dit taakveld vallen een groot aantal onderwerpen die een incidenteel voordeel laten zien. Deze behoeven geen toelichting omdat de afzonderlijke afwijkingen lager dan € 50.000,- zijn.

Taakveld 7.3 Afval (incidenteel voordeel € 133.000) Zwerfafval (incidenteel voordeel € 96.000) De vergoeding die wij jaarlijks vanuit de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) zouden moeten ontvangen voor het opruimen van zwerfafval is een aantal jaar niet uitgekeerd. Eind 2025 is voor kalenderjaren 2023 en 2024 een vergoeding van ca. 50.000 per jaarschijf uitgekeerd. Hier was in de begroting 2025 geen rekening mee gehouden. Overige kleine verschillen (incidenteel voordeel € 37.000) Onder dit taakveld vallen onderwerpen die een incidenteel voordeel laten zien. Deze behoeven geen toelichting.

Jaarstukken 2025

Taakveld 7.4 Milieubeheer (incidenteel voordeel € 110.000) Jaarrekening 2025 ODR (incidenteel nadeel € 85.000 door hogere en complexere bouwopgave) De overschrijding bij omgevingsvergunningen voor bouwen wordt veroorzaakt door een toegenomen en complexere bouwopgave. Met name de groei in woningbouwprojecten, dijkversterkingen en aanvragen met afwijkingen van het Omgevingsplan hebben geleid tot een hogere werkdruk. Hierdoor waren per aanvraag meer uren nodig dan vooraf begroot. Ook binnen het toezicht op de bouw is sprake van een stijging van de inzet. Door de toename van woningbouwprojecten was intensiever toezicht noodzakelijk. Daarnaast is extra capaciteit ingezet op de bestaande bouw. Deze ontwikkelingen hebben tevens geleid tot een toename van de handhavingsactiviteiten. De stijging van de juridische kosten hangt samen met een forse toename van handhavingsvoornemens en bezwaarschriften. Met name enkele complexe en bestuurlijk gevoelige dossiers hebben een bovengemiddelde inzet van juridische capaciteit gevraagd, wat heeft bijgedragen aan de hogere kosten. CDOKE gelden (incidenteel voordeel € 68.000) In 2025 hebben wij van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland middelen ontvangen vanuit de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE). De nietbestede middelen va n € 486.000 zijn op een derdengeldenrekening geplaatst.

Wanneer deze middelen niet worden besteed aan het beoogde doel, geldt een terugbetalingsverplichting aan de Rijksdienst. Op taakveld 0.4 zijn daarnaast kosten voor inhuur gemaakt, die worden gedekt uit de ontvangen CDOKE-middelen. Klimaatadaptatie (incidenteel voordeel € 35.000) Op het gebied van klimaatadaptatie (subsidies voor een vitale leefomgeving) zijn minder subsidies (€ 14.652) verstrekt dan begroot (€ 50.000), hierdoor wordt € 35.348 minder uit de reserve precariobelasting onttrokken dan is geraamd. Zie voor een verdere toelichting programma 7 mutaties in reserves. Overige kleine verschillen (incidenteel voordeel € 92.000) Onder dit taakveld vallen onderwerpen die een incidenteel voordeel laten zien. Deze behoeven geen toelichting. Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria (incidenteel nadeel € 148.000) Onderhoud begraafplaatsen (incidenteel nadeel € 143.000) De budgetoverschrijding in 2025 kent meerdere oorzaken. In de eerste plaats is de laatste termijnfactuur voor onderhoudswerkzaamheden uit 2024 pas in mei 2025 ontvangen. Hierdoor is deze factuur ten laste gekomen van het boekjaar 2025. Daarnaast bleek gedurende het begrotingsjaar dat uitbreiding van het aantal beschikbare graven op begraafplaats De Markhof eerder noodzakelijk was dan voorzien in het begraafplaatsbeleid.

In het najaar van 2025 is de uitbreiding gerealiseerd, waarmee de capaciteit is vergroot met 150 uitgeefbare graven en de continuïteit van uitgifte is gewaarborgd. Verder is op begraafplaats Dalwagen een monumentale beuk plotseling afgestorven en vanwege het directe veiligheidsrisico met spoed verwijderd. De kosten vielen hoger uit doordat de boom zich boven bestaande graven bevond en specialistische inzet noodzakelijk was. Tot slot is bij de inrichting van het financiële programma uitgegaan van beheerbudgetten inclusief btw, omdat werd aangenomen dat werkzaamheden op begraafplaatsen niet onder het btw-compensatiefonds vallen. Bij het aangaan van contracten is echter uitgegaan van bedragen exclusief btw. Dit verschil heeft bijgedragen aan de overschrijding. In 2026 wordt onderzocht of de begrotingsinrichting op dit punt moet worden aangepast om herhaling te voorkomen. Overige kleine verschillen (incidenteel nadeel € 5.000) Onder dit taakveld vallen onderwerpen die een incidenteel voordeel laten zien. Deze behoeven geen toelichting. Taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving (incidenteel nadeel € 397.000) Het taakveld ruimte en leefomgeving heeft een nadelig saldo van afgerond € 397.000. Het nadeel wordt veroorzaakt door verschillende onderwerpen. Hieronder een toelichting per onderwerp.

Beleidsvorming algemeen (incidenteel voordeel € 21.000) In de decembercirculaire van 2024 hebben we eenmalig middelen ontvangen ten behoeve van regionale gebiedsprocessen. In regioverband wordt samen met de provincie nagedacht op welke wijze overheden kunnen samenwerken in gebiedsprocessen. Om te kijken of de werkwijze in de praktijk ook uitvoerbaar is, zijn er in de regio twee pilots gestart. Eén pilot ligt in onze gemeente. Dit betreft het opstellen van een visie voor Ochten-Oost. Het was de bedoeling om met deze middelen bij te dragen

Jaarstukken 2025

aan deze pilot. Echter heeft de provincie medio 2025 besloten om de pilots stop te zetten vanwege de stikstofproblematiek. In regio verband zijn we gestart met het opstellen van een ruimtelijke ontwikkelperspectief. Bij dit proces worden verschillende disciplines betrokken en dit vergt extra capaciteit van de ambtelijke organisatie. Om deze extra kosten te kunnen dekken is het nodig om het budget van 2025 over te hevelen naar 2026. LBV en LBV plus (Landelijke Beëindiging Veehouder) (incidenteel voordeel € 56.000) Om de stikstofuitstoot vanuit de veehouderij te verlagen zijn er diverse rijksregelingen waar veehouderijen gebruik van kunnen maken. In 2023/2024 konden veehouders, die wilden stoppen met hun bedrijf, gebruik maken van de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderijlocaties (LBV) en de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderijlocaties met piekbelasting (LBV plus). Het was een rijkssubsidieregeling, maar het is aan de gemeenten om mee te denken in mogelijkheden voor herbestemming en uiteindelijk om ook de procedure voor de herbestemming te voeren. In zowel de meicirculaire als in de decembercirculaire van 2024 zijn er middelen beschikbaar gekomen om de extra kosten / werkzaamheden te dekken die de gemeente moet maken wanneer gebruik wordt gemaakt van de LBV of de LBV plus regeling.

In 2025 hebben we enkele verzoeken van veehouders ontvangen die gebruik maken van de regeling. De gemeente maakt bij het beoordelen van het verzoek om herbestemming gebruik van de regeling voor ‘Vrijkomende agrarische bebouwing’. Deze regeling is gedateerd en het is wenselijk om deze regeling te actualiseren. Daarnaast is de verwachting dat in 2026 de nieuwe LBV-regeling van kracht wordt. Om de kosten die de gemeente moet maken voor deze regelingen te kunnen dekken is het noodzakelijk om het resterende budget van 2025 over te hevelen naar 2026. Toegerekende salariskosten Ruimtelijke ordening (incidenteel nadeel € 469.000) Voor de initiatieven van derden is de terugverdiencapaciteit (inkomsten uit overeenkomsten) € 469.000 lager dan geraamd. Hiertegenover staat een even groot voordelig resultaat op het taakveld 0.4 Overhead, doordat minder inhuur van derden nodig is geweest. Overige kleine verschillen (incidenteel nadeel € 5.000) Onder dit taakveld vallen onderwerpen die een incidenteel voordeel laten zien. Deze behoeven geen toelichting. Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) (incidenteel voordeel € 1.132.000) Binnen het budget voor aan- en verkoop van (strategische) gronden is geld beschikbaar voor de aankoop van woningen op het tracé van de Randweg Opheusden. In 2025 was € 1.275.000 geraamd, maar er is slechts één woning aangekocht voor € 675.000.

Voorgesteld wordt het resterende bedrag van € 600.000 door te schuiven naar 2026. Daarnaast is € 540.000 beschikbaar gesteld als subsidie voor het Dorpshuis in Ochten, onderdeel van het Centrumplan Ochten. Het bestemmingsplan is onherroepelijk en de werkzaamheden zijn gestart. De bouw van de supermarkt en het Dorpshuis lopen parallel waarbij de supermarkt eerder kan worden opgeleverd dan het Dorpshuis, respectievelijk ca. mei en juli 2026. De eerste fase van het bouwproces van het dorpshuis kan door het stichtingsbestuur betaald worden uit de grondverkoop. De subsidie wordt pas in 2026 uitgekeerd, wanneer de tweede fase van de bouw start. Daarom wordt voorgesteld dit bedrag door te schuiven naar 2026. Overige kleine verschillen (incidenteel nadeel € 8.000) Onder dit taakveld vallen onderwerpen die een incidenteel voordeel laten zien. Deze behoeven geen toelichting. Taakveld 8.3 Wonen en bouwen (incidenteel nadeel € 114.000) Het taakveld wonen en bouwen heeft een nadelig saldo van afgerond € 114.000. Het nadeel wordt veroorzaakt door verschillende onderwerpen. Hieronder een toelichting per onderwerp. Omgevingsvergunning bouwen (incidenteel voordeel € 90.000) Bij de legesinkomsten voor omgevingsvergunningen (bouwen) is er in 2025 een voordeel van € 90.000 . Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door een hoger aantal en complexere bouwaanvragen dan vooraf geraamd.

Mandjes 2 Omgevingsvergunningen, afwijken Omgevingsplan (incidenteel nadeel € 74.000) Er is € 12.045 minder aan leges ontvangen dan begroot, maar de totale baten zijn ruim voldoende om de lasten van € 61.577 (uren) te dekken. Voor deze lasten was geen apart budget opgenomen, omdat de dekking is voorzien binnen de personeelsformatie van de Fysieke Pijler.

Jaarstukken 2025

Principeverzoeken (incidenteel nadeel € 63.000) Er zijn minder opbrengsten (leges) binnengekomen dan begroot. Het gaan om een bedrag van € 2.000. De gemaakte kosten (uren) bedragen € 61.000. Dit resulteert in een nadeel van € 63.000. Hierdoor zijn de ontvangen leges onvoldoende om de gemaakte kosten (uren) te dekken. Daarnaast lopen principeverzoeken over het jaar heen. De leges worden vooraf geïnd, waardoor de baten soms al in 2024 zijn ontvangen, terwijl de bijbehorende kosten (uren) pas in 2025 zijn gemaakt. Halverwege het jaar heeft een wisseling plaats gevonden van de behandelaar van de principeverzoeken waardoor tijdelijk extra uren zijn gemaakt. Deze extra uren zijn gemaakt in het kader van het inwerken van de nieuwe behandelaar en overdracht van de lopende verzoeken. Ook was de doorlooptijd van principeverzoeken langer dan gebruikelijk, doordat plannen moesten worden aangepast en/of aanvullende gegevens nodig waren. Voor de lasten (uren) is geen afzonderlijk budget begroot. Deze kosten worden opgevangen binnen de personeelsformatie van de Fysieke Pijler. Wijzigen Omgevingsplan (incidenteel nadeel € 95.000) Vanaf 1 januari 2026 is het niet meer mogelijk om gebruik te maken van TAM-IMRO plannen en moet het Omgevingsplan gewijzigd worden via STOP-TPOD. Hierdoor zijn eind 2025 nog veel verzoeken ingediend om het Omgevingsplan va een TAM-IMRO-plan te wijzigen.

De leges hiervoor worden vooraf, vóór behandeling van het verzoek, geïnd. Daarnaast lopen wijzigingen over het jaar heen. Hierdoor zijn de baten (leges) soms al in 2024 ontvangen, terwijl de bijbehorende kosten (uren) pas in 2025 zijn gemaakt. Voor de TAM-IMRO-plannen die eind 2025 zijn ingediend zijn de baten (leges) in 2025 ontvangen, terwijl de bijbehorende kosten deels in 2025 zijn gemaakt en deels kosten gemaakt moeten worden in 2026. Er zijn zeven verzoeken meer ingediend dan begroot. De opbrengsten dekken de gemaakte kosten. Ten aanzien van de lasten (uren) is geen afzonderlijk budget begroot. Deze kosten worden opgevangen binnen de personeelsformatie van de Fysieke Pijler. Overige kleine verschillen (incidenteel voordeel € 28.000) De overige kleine verschillen op dit laten een voordeel zien die geen toelichting behoeven. Kleine verschillen overige taakvelden (incidenteel voordeel € 73.000) Dit betreffen overige taakvelden onder Programma 3 die samen een voordeel overige kleine verschillen laten zien die geen toelichting behoeven.

Jaarstukken 2025

Investeringen Programma:3 Fysieke Leefomgeving Beschikbaar gestelde investering (lopend/toekomstig)

x € 1.000 Start jaar

Jaar van Investerings- Uitgaven tot Restant per Realisatie bedrag 31-12-2025 31-12-2025

Voortgang Realisatie Resultaat Tijd Middelen

Lopende investeringen: Lopend

Uniforme schoolzones 2024

2024

2026

344

313

De werkzaamheden zijn voorbereid, maar konden in 2025 niet uitgevoerd worden i.v.m. late leveringen van materialen. Uitvoering is in 2026. Lopend

Uniforme schoolzones 2025

2025

2026

170

Lopend

Uniforme schoolzones 2026

2025

2026

Lopend

Hoofdstraat, Fruitstraatrotonde Broekdijk

2021

2027

200

185

Lopend

Welysestraat (Wely)

2021

2028

Lopend

Wijk De Leede - oud Kesteren

2025

2028

Lopend

Fietsbrug Meersteeg (Echteld)

2021

2026

200

75 137

Het project is nagenoeg afgerond. Er vinden nog enkele kleine afrondende werkzaamheden (nazorg) plaats m.b.t. parkeerplaatsen. Ook vindt er nog een eindafrekening plaats met de gemeente Buren. De gemeente heeft voorgefinancieerd voor Buren. Lopend

Spoorstraat (Kesteren)

2025

2027

200

193

Project is in 2026 in voorbereiding. Uitvoering is in 2027. Lopend

Molenstraat-Heuningstraat (IJzendoorn)

2024

2027

250

De werkzaamheden worden voorbereid, maar realisatie in 2026 lijkt niet haalbaar. Dat wordt 2027. Lopend

Dorpsstraat (IJzendoorn)

2026

Lopend

Eldik, diverse wegen

2026

Lopend

Oude Broekdijk (Kesteren)

2027

Lopend

44 RI-straat (Ochten)

2026

2027

Lopend

Wijk Kesteren (Dichterswijk/ Romeinsebuurt)

2021

2028

1.800

474

1.326

Het startjaar van uitvoering is gewijzigd als gevolg van het heroverwegingstraject in 2021 en de uitvraag voor de actualisatie kapitaallasten 1e berap 2022. Bij dit investeringskrediet zijn uitgaven gedaan in het kader van voorbereiding. Het investeringskrediet dient volledig meegenomen te worden naar het dienstjaar 2026. Dit krediet van het integrale project is gekoppeld aan de investeringen van wegen, riool, verkeer en groen. De uitvoering van de bovengenoemde investeringen staat gepland voor 2026. De voorbereidingen zijn in 2025 afgerond. Lopend

Nassaulaan eo Kesteren

2022

2028

590

Vervanging afvalbakken

2024

2026

255

138

117

Lopend

Herinrichting buitenruimte dorpshuis IJzendoorn

2022

2027

300

251

566

325

De uitvoering van het krediet hangt samen met de Dijkversterking. Lopend

Voorbereidingskrediet Randweg Opheusden

Jaarstukken 2025

2021

2026

891

Programma:3 Fysieke Leefomgeving

x € 1.000

Beschikbaar gestelde investering Start Jaar van Investerings- Uitgaven tot Restant per Voortgang Realisatie (lopend/toekomstig) jaar Realisatie bedrag 31-12-2025 31-12-2025 Het project de Randweg Opheusden is een doorlopend project. In 2026 worden uren gemaakt en onderzoeken uitgevoerd ter voorbereiding op realisatie. Het restant moet daarom worden meegenomen naar 2026. Lopend

Aankoop strategische gronden Randweg Opheusden

2022'26

2028

5.730

2.497

3.233

Voor de randweg Opheusden zijn diverse percelen aangekocht en moeten ook nog verschillende percelen worden aangekocht. Het resterende krediet wordt daarom doorgeschoven naar 2026. Beeïndigd

Vervanging heesters/bodembedekkers

2023

2025

-2

Lopend

Vervanging plantvakken

2023

2026

103

Lopend

Het krediet wordt in 2026 afgerond. Bermverharding 2023-2025

2023

2026

450

161

289

Het investeringskrediet dient volledig meegenomen te worden naar het dienstjaar 2026. Verwachting is dat de werkzaamheden bermverhardingen eind 2026 afgerond zijn. Deze werkzaamheden zullen worden opgepakt in samenwerking met verkeer die hier subsidie voor heeft gekregen. Beeïndigd

Adaptieve klimaatmaatregelen 2022

2022

2025

215

279

-64

2025

215

214

Het krediet is in 2025 afgerond. Beeïndigd

Adaptieve klimaatmaatregelen 2023

2023

Het krediet is in 2025 afgerond. Lopend

Lopend

Lopend Lopend

Renovatie drukrioolgemalen (pompen) 2024-2028 15jr Renovatie drukrioolgemalen (kasten) 2024-2028 30jr Renovatie drukrioolgemalen (pompen) 2024-2028 15jr Renovatie rioolgemalen (kasten) 2024-2028 30jr Vervanging Riolering 2024-2028 60jr

2024

2027

735

195

540

2024

2027

315

249

2024

2027

282

267

2024

2027

121

2024

2028

100

Nassaulaan - Kesteren 2020

2022

2028

590

106

483

121

De Leede II - Kesteren 2021

2024

2029

1.116

115

1.001

Riolering Dichterswijk/ Romeinsebuurt - Kesteren 2021

2022

2028

2.654

376

2.278

Jaarstukken 2025

Programma:3 Fysieke Leefomgeving Beschikbaar gestelde investering (lopend/toekomstig) Lopend Voetgangersbrug Casterhoven

x € 1.000 Start Jaar van Investerings- Uitgaven tot Restant per jaar Realisatie bedrag 31-12-2025 31-12-2025 2025 2026 175 12 163

Voortgang Realisatie

Verwachting is dat de werkzaamheden van de brug eind 2026 afgerond zijn. Voor 2026 verwachten we een overschrijding tussen de € 25.000 en € 75.000. De exacte hoogte is nog niet bekend. Het investeringskrediet Fruitstraat Kesteren, dient volledig meegenomen te worden naar het dienstjaar 2026. Dit krediet van het integrale project is gekoppeld aan de investeringen van wegen, riool, verkeer en groen. De uitvoering van de bovengenoemde investeringen staat gepland voor 2029. Toekomstig Wegen Rehab Fruitstraat Kesteren

2026

2029

270

Toekomstig Riolering Rehab Fruitstraat Kesteren

2026

2029

850

Toekomstig Verkeer Rehab Fruitstraat Kesteren

2026

2029

Toekomstig Groen Rehab Fruitstraat Kesteren

2026

2029

Het investeringskrediet IJzendoorn Oud, dient volledig meegenomen te worden naar het dienstjaar 2026. Dit krediet van het integrale project is gekoppeld aan de investeringen van wegen, riool, verkeer en groen. De uitvoering van de bovengenoemde investeringen staat gepland voor 2031. Toekomstig Wegen Rehab IJzendoorn Oud

2028

2031

770

Toekomstig Riolering Rehab IJzendoorn Oud

2028

2031

1.045

Toekomstig Verkeer Rehab IJzendoorn Oud

2028

2031

Toekomstig Groen Rehab IJzendoorn Oud

2026

2031

Het restant investeringskrediet Molendam Ochten, dient volledig meegenomen te worden naar het dienstjaar 2026. Dit krediet van het integrale project is gekoppeld aan de investeringen van wegen, riool en groen. De uitvoering van de bovengenoemde investeringen staat gepland voor 2027. Lopend

Wegen Rehab Molendam Ochten

2026

2027

175

166

Lopend

Riolering Rehab Molendam Ochten

2027

Lopend

Groen Rehab Molendam Ochten

2027

Het investeringskrediet Schenkhofstraat Kesteren, dient volledig meegenomen te worden naar het dienstjaar 2026. Dit krediet van het integrale project is gekoppeld aan de investeringen van wegen, riool en groen. De uitvoering van de bovengenoemde investeringen staat gepland voor 2028. Toekomstig Wegen Rehab Schenkhofstraat Kesteren

2026

2028

355

Toekomstig Riolering Rehab Schenkhofstraat Kesteren

2026

2028

335

Toekomstig Groen Rehab Schenkhofstraat Kesteren

2026

2028

110

Bij dit investeringskrediet De Leede Kesteren, zijn uitgaven gedaan in het kader van voorbereiding. Het investeringskrediet dient volledig meegenomen te worden naar het dienstjaar 2026. Dit krediet van het integrale project is gekoppeld aan de investeringen van wegen, riool, verkeer en groen. De uitvoering van de bovengenoemde investeringen staat gepland voor 2029.

Jaarstukken 2025

Programma:3 Fysieke Leefomgeving

x € 1.000

Beschikbaar gestelde investering (lopend/toekomstig) Lopend Wegen Rehab De Leede Kesteren

Start Jaar van Investerings- Uitgaven tot Restant per jaar Realisatie bedrag 31-12-2025 31-12-2025 2025 2029 722 15 707

Lopend

Verkeer Rehab De Leede Kesteren

2025

2029

Lopend

Groen Rehab De Leede Kesteren

2025

2029

170

168

Voortgang Realisatie

Bij dit investeringskrediet Dichterswijk/Romeinsebuurt Kesteren, zijn uitgaven gedaan in het kader van voorbereiding. Het investeringskrediet dient volledig meegenomen te worden naar het dienstjaar 2026. Dit krediet van het integrale project is gekoppeld aan de investeringen van wegen, riool, verkeer en groen. De uitvoering van de bovengenoemde investeringen staat gepland voor 2026. Toekomstig Verkeer Rehab Dichterswijk/Romeinsebuurt Kesteren

2025

2028

Toekomstig Groen Rehab Dichterswijk/Romeinsebuurt Kesteren

2025

2028

Lopend

2025

2026

240

Toekomstig Afkoppelen Bomenbuurt Ochten

2025

2026

380

Toekomstig Afkoppelen Dichterswijk Romeinsebuurt Kesteren

2025

2027

340

Lopend

2023

2026

127

Riolering Walenhoekseweg Ochten

Vervangen lichtmasten ikv verduurzaming 2023

104

136

Het krediet dient geheel meegenomen te worden naar dienstjaar 2026. Het project is in uitvoering maar verloopt niet conform planning. Vertraging in tijd door leveringen. Realisatie zal in 2026 gebeuren Vooralsnog verloopt het verledden nog binnen budget. Lopend

Vervangen lichtmasten ikv verduurzaming 2024

2024

2026

140

115

Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2021

2022

2026

173

111

Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2022

2024

2026

173

156

Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2023

2024

2026

173

103

Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2024

2024

2027

173

157

Het krediet dient geheel meegenomen te worden naar dienstjaar 2026. Het project is in uitvoering maar verloopt niet conform planning. Vertraging in tijd door leveringen. Realisatie zal in 2027 gebeuren Vooralsnog verloopt het verledden nog binnen budget.

Jaarstukken 2025

Programma:3 Fysieke Leefomgeving

x € 1.000

Beschikbaar gestelde investering (lopend/toekomstig) Toekomstig Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2025

Start Jaar van Investerings- Uitgaven tot Restant per jaar Realisatie bedrag 31-12-2025 31-12-2025 2025 2027 173 173

Toekomstig Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2026

2026

2027

173

Toekomstig Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2027

2027

173

Beeïndigd

2022

2025

Pilot Smartcity ikv verduurz. 2022

Voortgang Realisatie

Dit budget staat al heel lang open Er zijn geen aanwijzingen dat hier op korte termijn plannen voor zijn. Het krediet wordt afgesloten. Beeïndigd

Pilot Smartcity ikv verduurz. 2023

2022

2025

Dit budget staat al heel lang open Er zijn geen aanwijzingen dat hier op korte termijn plannen voor zijn. Het krediet wordt afgesloten. Beeïndigd

Pilot Smartcity ikv verduurz. 2024

2022

2025

Dit budget staat al heel lang open Er zijn geen aanwijzingen dat hier op korte termijn plannen voor zijn. Het krediet wordt afgesloten. Lopend

Groene uitstraling gemeente

2025

2030

600

528

Het krediet is gebudgetteerd in de verschillende jaarschijven. Toekomstig Groen Nassaulaan Kesteren

2025

2028

Dit budget staat al heel lang open. Er zijn geen aanwijzingen dat hier op korte termijn plannen voor zijn. Het krediet wordt afgesloten. Toekomstig B Urnenmuur Marktstraat

2025

2026

Er is nog geen noodzaak tot uitbreiding in 2025. Het budget wordt meegenomen naar 2026. In 2026 zal een beleidsherziening plaatsvinden waarbij een nieuwe capaciteitsberekening uitgevoerd wordt. Hieruit blijkt of uitbreiding nog noodzakelijk is. Beeïndigd

Speelruimteplan 2024

2024

2025

198

206

-9

503

458

Het krediet Speelruimteplan 2024 is in 2025 afgerond. Lopend

Speelruimteplan 2025

2025

2027

In 2026 volgt de realisatie van de herinrichting van de speelplekken, die op de planning voor 2025 staan. Lopend

Lopend

Realisatie skatevoorziening

2025

2026

150

143

Door een langere periode voor het opstellen van het definitief ontwerp en het doorlopen van de vergunningsprocedure, is het jaar van uitvoering een jaar opgeschoven van 2025 naar 2026. Daarnaast is in de actualisatie van de nota bovenwijksevoorziening opgenomen dat er dekking aawezig is voor het aanvullend benodigde krediet van 35.000. De aanvraag voor het aanvullend krediet en de effecten daarvan op de kapitaallasten wordt in de 1e bestuursrapportage van 2026 verwerkt.Verwachting is dat het krediet in 2026 wordt afgesloten. Realisatie inrit verkeer voor 2025 2026 50 8 42 skatevoorziening Door een langere periode voor het opstellen van het definitief ontwerp en het doorlopen van de vergunningsprocedure, is het jaar van uitvoering een jaar opgeschoven van 2025 naar 2026.

Lopend

Duurzaamheidsleningen SVn

2014

Lopend

Duurzaamheidsleningen Toekomstig wonen en wonen VVE

2019 2023

1.753

Lopend

Startersleningen

2014

450

-374

35.253

5.947

27.945

Totaal investeringsbedragen

Jaarstukken 2025

-94

-30

-64 1.730

Mutaties in reserves Programma: Fysieke leefomgeving Begroting 2025

Bedragen x € 1.000,-

Voor wijziging

Na wijziging

Rekening

Verschil

2025

Begr. na wijz. / Rekening

Reserve: Bovenwijkse voorzieningen Toevoegingen

215

475

Onttrekkingen

-598

-1.028

-100

928

Toevoegingen

Onttrekkingen

-540

-40

Toevoegingen

Onttrekkingen

-94

Toevoegingen

214

402

Onttrekkingen

-140

-615

-190

425

Toevoegingen

383

1.283

-1.258

Onttrekkingen

-21

-41

-14

Toevoegingen

Onttrekkingen

-54

Toevoegingen

141

Onttrekkingen

-115

-165

-168

-3

Toevoegingen

Onttrekkingen

-149

-79

Totaal += nadeel - = voordeel

-899

115

305

191

Reserve: Duurzaamheid

Reserve: Essentaksterfte

Reserve: Financiële bijdrage

Reserve: Kapitaallasten

Reserve: Laanboomhuis

Reserve: Omgevingswet

Reserve: Verkeer en vervoer

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Reserve bovenwijkse voorzieningen (incidenteel nadeel € 928.000) In 2025 is rekening gehouden met een raming van de onttrekking uit de reserve bovenwijkse voorziening van € 1.028.000. De onttrekking uit deze reserve geldt als een gedeeltelijke dekking van de werkelijke kosten. De projecten die hiermee te maken hebben, zijn niet allemaal uitgevoerd en zijn in tijd verschoven. In 2025 is voor € 100.000 aan de reserve ter dekking van werkelijke gemaakte kosten onttrokken. Hierdoor ontstaat een nadeel van € 928.000. Voor onze financiële positie heeft dit een neutraal effect.

Jaarstukken 2025

Reserve kapitaallasten (incidenteel voordeel € 1.230.000) In het kader van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het niet toegestaan om reserves rechtstreeks in mindering te brengen op investeringen. Alle investeringskredieten moeten bruto worden geactiveerd en afgeschreven. Eenmalige middelen (reserves) worden ingezet voor investeringskredieten en worden gestort in deze reserve ter dekking van de kapitaallasten. In 2025 zijn een aantal projecten niet uitgevoerd en worden doorgeschoven in de tijd. Hierdoor was er geen storting in de reserve. De reserve kapitaallasten heeft een grote link met de reserve bovenwijkse voorziening en de reserve financiële bijdrage. Reserve financiële bijdrage (incidenteel nadeel € 425.000) In 2025 is rekening gehouden met een raming van de onttrekking uit de reserve financiële bijdrage van € 615.000. De onttrekking uit deze reserve geldt als een gedeeltelijke dekking van de werkelijke kosten. De projecten die hiermee te maken hebben, zijn niet allemaal uitgevoerd en zijn in tijd verschoven. In 2025 is voor € 190.000 aan de reserve ter dekking van werkelijk gemaakte kosten, onttrokken. Hierdoor ontstaat een nadeel van € 425.000. Voor onze financiële positie heeft dit een neutraal effect. Reserve verkeer en vervoer (incidenteel nadeel € 70.000) De reserve wordt gebruikt ter dekking van de kosten voor verkeersveiligheid.

In 2025 was hiervoor begroot € 149.000. De werkelijke kosten waren € 79.000, onder andere voor het opstellen van een mobiliteitsplan, verkeersregelaars, verkeersonderzoeken. Overige kleine verschillen reserves per saldo € 3.000 voordelig. • Reserve Omgevingswet incidenteel voordeel € 3.000 hier staan meer uitgaven tegenover.

Jaarstukken 2025

Programma 4 Economie Missie We willen de economie laten groeien door te werken aan een goed ondernemersklimaat, goede ondernemersdienstverlening en een goede kwaliteit van onze werklocaties. Ook zetten we in op vitaliteit van onze winkelkernen. Daarbij vinden we ontwikkeling en behoud van gebieden met winkels belangrijk. We moedigen economische groei aan via uitbreiding van verblijfs- en dagrecreatie. We benutten de sterke kanten en mogelijkheden van de gemeente. Kwaliteitsverbetering is hierbij het uitgangspunt. We ontwikkelen de mobiliteit in onze gemeente zodat deze de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid versterkt.

Actuele kaderstellende beleidsnota's • • • • • • • • • • •

Neder-Betuws Verkeer-en Vervoerplan, beleidsrapportage (2018), (achtergrondrapportage) Detailhandelsstructuurvisie Neder-Betuwe (2016) Intergemeentelijke Strategische Visie Laanboomcentrum Betuwe (2015) Regionaal Ambitiedocument 2022-2025 Ruimtelijke Strategische Visie Regio Rivierenland (2019) Regionaal Programma Werklocaties 2025-2029 (2025) Structuurvisie Agro Business Centre Opheusden (2014) Ruimtelijk Kwaliteitskader Agro Business Centre Opheusden (2017) Beleidsrichtlijnen Kantoren op bestaande bedrijventerreinen (2020) Omgevingsvisie Programma Economie 2024-2028

Jaarstukken 2025

Ambities 4.1 We zorgen voor een veerkrachtige economische structuur Wat wilden we bereiken?

4.1.1 Goed ondernemersklimaat

4.1.2 Ondersteuning en innovatie agrarische sector

4.1.3 Goed vestigingsklimaat

4.1.4 Florerende dorpen en kernen

4.1.5 Afstemming met regionale economische agenda

Wat zouden we daarvoor doen? 4.1.1.1 We versterken de ondernemersdienstverlening. 4.1.1.2 We werken planmatig aan de versterking van de lokale economie. 4.1.1.3 We zorgen dat onderwijs en arbeidsmarkt goed op elkaar aansluiten. (Dit draagt ook bij aan 6.1 Goed en passend onderwijs voor alle inwoners in Neder-Betuwe). 4.1.2.1 We doen meel aan het Laanboompact en voeren projecten uit. 4.1.2.3 We moedigen biodiversiteit aan. (Dit werken we verder uit in ambitie 4.2). 4.1.3.1 We maken ons sterk voor (uitbreidings)ruimte voor onze lokale ondernemers. 4.1.3.2 We maken binnen onze mogelijkheidheden plannen voor voldoende aanbod van nieuwe bedrijventerreinen. 4.1.3.3 We zorgen ervoor dat onze bedrijventerreinen duurzaam en toekomstbestendig zijn. 4.1.3.4 We gaan verder met de planvorming van fase 2 van het Tree Valley Business Centre. 4.1.4.1 We zetten actief in op winkelconcentratieplannen. 4.1.4.2 We hebben een faciliterende rol bij het voorzieningenniveau in de dorpen. 4.1.4.3 We maken het mogelijk dat de initiatiefnemers in het centrum van Ochten bij de een nieuwe supermarkt, een dorpshuis en de toevoeging van nieuwe centrumfuncties kunnen ontwikkelen. We investeren in de herinrichting van de openbare ruimte zodat het plein er beter uit gaat zien. 4.1.5.1 Als regiogemeente zijn we betrokken bij de uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument.

Realisatie

Wanneer speelt het? continu continu

continu

2024 e.v.

continu continu

continu

2023 e.v.

In 2025 is hiervoor het volgende gedaan 4.1.1 Goed ondernemersklimaat 4.1.1.1 We versterken de ondernemersdienstverlening. In 2025 hebben wij de aanpak van bedrijfsbezoeken voortgezet. Via deze bedrijfsbezoeken blijven we op de hoogte van wat er speelt in het lokale bedrijfsleven. Daarnaast overleggen we regelmatig met het overkoepelende bestuurlijke platform voor Ondernemers, Onderwijs en Overheid (PVO) en de bedrijventerrein- en ondernemersverenigingen.

Jaarstukken 2025

4.1.1.2 We werken planmatig aan de versterking van de lokale economie. In 2025 zijn activiteiten uit het uitvoeringsprogramma van Programma Economie gestart, zoals de actualisatie van de Detailhandelsstructuurvisie. 4.1.1.3 We bevorderen een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. (Dit draagt ook bij aan 6.1 Goed en passend onderwijs voor alle inwoners in Neder-Betuwe.) De gemeente nam als werkgever deel aan het School & Jobs evenement. Het college ontving leerlingen van middelbare scholen. De leerlingen gingen een ochtend met de BOA's op stap en draaiden mee met het bestuurssecretariaat. De drie middelbare scholen uit Neder-Betuwe, het lokale bedrijfsleven en de gemeente werken samen om de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te bevorderen, met speciale aandacht voor stages en loopbaanoriëntatie. 4.1.2 Ondersteuning en innovatie agrarische sector 4.1.2.1 We doen mee aan het Laanboompact en voeren projecten uit. In 2025 hebben we het plan voor de periode 2025-2028 'Versneld, Verder, Verduurzamen' uitgevoerd. Het gaat om onderzoek en innovatie om actuele opgaven aan te pakken, zoals het verminderen van het gebruik en de emissie van gewasbeschermingsmiddelen en het verbeteren van de waterkwaliteit. 4.1.2.3 We stimuleren biodiversiteit. (Dit wordt verder uitgewerkt in ambitie 4.2).

Via het Laanboompact stuurden we nadrukkelijk aan op onderzoek (en opschaling van onderzoek in de praktijk), met als doel de ecologische voetafdruk van de teelt te verminderen. 4.1.3 Goed vestigingsklimaat 4.1.3.1 We maken ons sterk voor (uitbreidings)ruimte voor onze lokale ondernemers. De realisatie van de uitbreiding Bonegraaf-Oost is in uitvoering. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de realisatie van Walenhoek-West en de gronduitgifte via openbare verkoop van Poort van Ochten. 4.1.3.2 We maken, binnen onze mogelijkheden, plannen voor voldoende aanbod van nieuwe bedrijventerreinen. In 2025 is het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2025-2029 vastgesteld. Dit RPW zorgt voor netto 16 hectare uitbreidingsruimte voor lokale bedrijventerreinen in de gemeente Neder-Betuwe. Dit biedt voldoende uitbreidingsruimte voor lokale ondernemers. Er is een locatieonderzoek gestart. 4.1.3.3 We zorgen dat onze bedrijventerreinen duurzaam en toekomstbestendig zijn. We hebben hierin een ondersteunende rol. We beoordeelden ruimtelijke initiatieven voor herontwikkeling van verouderde kavels op bedrijventerreinen. 4.1.3.4 We gaan verder met de planvorming van fase 2 van het Tree Valley Business Centre. We zorgen dat ondernemers ruimtelijke initiatieven die aansluiten bij de structuurvisie voor het Tree Valley Business Centre (TVBC) kunnen uitvoeren.

Hiervoor zijn onder andere onderhandelingen gestart om grond voor de Randweg Opheusden op het TVBC aan te kopen. 4.1.4 Florerende dorpen en kernen 4.1.4.1 We zetten actief in op de winkelconcentratieplannen. In 2025 toetste de gemeente alle ontwikkelingen rondom detailhandel aan de detailhandelsstructuurvisie (DSV), waarbij we zijn uitgegaan van de winkelconcentratieplannen. We zijn ook gestart met een actualisatie van de detailhandelsstructuurvisie. Er zijn verschillende participatiebijeenkomsten met de raad, ondernemers en andere belanghebbende gehouden. In 2026 stellen we de geactualiseerde visie vast. 4.1.4.2 We hebben een faciliterende rol bij het voorzieningenniveau in de dorpen. Zie 4.1.4.1. 4.1.4.3 We maken het mogelijk dat de initiatiefnemers in het centrum van Ochten bij de een nieuwe supermarkt, een dorpshuis en de toevoeging van nieuwe centrumfuncties kunnen ontwikkelen. We investeren in de herinrichting van de openbare ruimte zodat het plein er beter uit gaat zien. In 2025 is gestart met de uitvoering van de werkzaamheden. 4.1.5 Afstemming met regionale economische agenda 4.1.5.1 Als regiogemeente zijn we betrokken bij de uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument. In 2025 is gestart met de evaluatie van het Regionaal Economisch Ambitiedocument.

Wij hebben ons ingezet om meer aandacht te vragen voor de maakindustrie, productiviteitsgroei door innovatie en het verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

Jaarstukken 2025

4.2 We vergroten de aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers Wat wilden we bereiken? 4.2.1 Goed omgaan met ons (cultureel) erfgoed

2024 e.v.

4.2.2 Bevorderen van recreatie en toerisme

4.2.3 Ons landschap aantrekkelijker maken

Jaarstukken 2025

Wat zouden we daarvoor doen? 4.2.1.1 We maken de beschikbare informatie over ons erfgoed toegankelijk. 4.2.1.2 We herijken de gemeentelijke monumentenlijst en voegen waardevol landschap en ensembles toe. 4.2.1.3 We benutten kansen die erfgoed biedt. 4.2.1.4 We borgen ons erfgoedbeleid in regels in het nieuwe Omgevingsplan. 4.2.1.5 We vergroten de zichtbaarheid van het cultureel en historisch erfgoed. (Regioplan Inspirerend Rivierenland) 4.2.2.1 We richten ons op het aantrekken van meer recreanten. 4.2.2.2 We zorgen voor voldoende mogelijkheden om te ontspannen, onder meer door aantrekkelijke fietsen wandelpaden. We verkennen de aanleg van een fietsverbinding tussen Echteld en Tiel. 4.2.2.3 We vergroten de bekendheid van het merk De Betuwe. 4.2.2.4 We stellen een samenwerkingsagenda Boven-Linge op en voeren deze uit. 4.2.2.5 We integreren het project Gastvrije Waaldijk in het dijkversterkingsproject. 4.2.2.6 We werken samen in de regio aan de opgaven agrotoerisme en cultuurhistorische landmarks. 4.2.2.7 We werken aan de ontwikkeling van Veerhaven Ochten. 4.2.3.1 We voeren het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) uit. 4.2.3.2 We zetten in op meer biodiversiteit. 4.2.3.3 We planten meer bomen in het openbaar gebied en moedigen het planten van bomen op particulier terrein aan. 4.2.3.4 We zijn zuinig op onze bijzondere landschappelijke verzameling.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16991037/1