Bijlage - Jaarstukken 2022

27

Wat heeft het gekost? Programma: P1 Bestuur en Dienstverlening Begroting 2022 Bedragen x € 1.000,-

Rekening

Verschil

Voor wijziging

Na wijziging

2022

Lasten

2.917

3.084

3.073

Begr. na wijz. / Rekening -12

Baten

-336

-336

-642

-306

2.581

2.748

2.430

-318

Exploitatieresultaat += nadeel - = voordeel

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 25.000 en afgerond op € 1.000) Taakveld 0.1 Bestuur (voordeel incidenteel € 206.000) Onderzoek precariomiddelen (voordeel € 11.000) Conform opdracht van de raad worden de precariogelden teruggegeven aan de inwoners. Een deel van de voorbereidingen hebben in 2022 plaatsgevonden, maar de daadwerkelijke uitvoering zal in 2023 plaatsvinden. Met de tweede Bestuursrapportage 2022 is al € 35.000 doorgeschoven. Voorgesteld wordt om de resterende €11.000 ook door te schuiven naar 2023. Communicatie (voordeel € 24.000) Binnen het budget communicatie is €30.000 euro afkomstig uit het bedrag dat voor 2020 was gereserveerd voor de viering van 75 jaar vrijheid. Door de pandemie is in de afgelopen drie jaar een beperkt bedrag gebruikt. Het restant nemen we mee naar 2023 omdat uitgestelde activiteiten nu waarschijnlijk wel doorgaan. Voorgesteld wordt het resterende bedrag van € 24.000 door te schuiven naar 2023. Wethouderspensioenen wet APPA (voordeel € 143.000) In onze begroting wordt structureel rekening gehouden met een jaarlijkse storting voor het benodigd kapitaal ter uitvoering van het de wet APPA. Aangezien afgelopen jaar de rente fors is gestegen is voor 2022 geen extra benodigd kapitaal noodzakelijk. Zodoende is sprake van een voordeel van € 143.000 voor het jaar 2022.

Het structurele voordeel zal meegenomen worden in de 1e bestuursrapportage 2023. Overige kleine verschillen (voordeel € 28.000) Tevens heeft onder taakveld bestuur eind 2022 een ontvangst plaatsgevonden die betrekking heeft op de wethouderspensioenen ter hoogte van € 154.000 en doorgestort is in de voorziening wethouderspensioenen. Dit heeft een budgettair neutraal effect op het jaarrekeningresultaat. Verdere toelichting hierover vindt u terug in de paragraaf bedrijfsvoering. Daarnaast is nog sprake van enkele kleine voor- en nadelen binnen taakveld Bestuur die hebben geleid tot een incidenteel voordeel van € 28.000. Taakveld 0.2 Burgerzaken (voordeel incidenteel € 112.000) Huwelijken (voordeel van € 82.000) De gemeente Neder- Betuwe heeft meerdere populaire trouwlocaties. De vraag naar deze locaties is explosief gegroeid, met name door aanstaande bruidsparen van buiten de gemeente NederBetuwe. Daarnaast was er een sterke groei van het aantal voorgenomen huwelijken te zien t.o.v. de jaren daarvoor. Dit heeft geresulteerd in € 82.000 aan extra legesinkomsten. De verwachting is Jaarstukken

28

dat de groei van het aantal huwelijken structureel zal zijn. De daarmee gepaard gaande stijging van de inkomsten zullen we meenemen in de eerste bestuursrapportage 2023. Verkiezingen (nadeel van € 26.000) Door corona en daaruit voortvloeiende regels en verplichtingen is er € 26.000 meer uitgegeven ten behoeve van de organisatie van de verkiezingen dan begroot. Dit betreft onder andere de externe inhuur van security, externe inhuur van medewerkers ter ondersteuning en het inzetten van meer stembureauleden Documenten (voordeel van € 50.000) In 2022 zijn veel meer rijbewijzen en reisdocumenten afgegeven dan was begroot. Hierdoor zijn er veel meer leges binnen gekomen. We gaan ervan uit dat dit te maken heeft met het feit dat veel inwoners na corona weer meer zijn gaan reizen en dat dit heeft geleid tot deze toename. De verwachting is dat dit na 2022 gaat stabiliseren. De toename heeft geleid tot een incidenteel voordeel van €50.000 Overige kleine verschillen (incidenteel voordeel van € 6.000) Daarnaast is nog sprake van enkele kleine voor- en nadelen binnen taakveld Burgerzaken die hebben geleid tot een incidenteel voordeel van € 6.000. Per saldo is sprake van een incidenteel voordeel op taakveld Burgerzaken van € 112.000.

Jaarstukken

29

Programma 2 Openbare orde veiligheid Missie Neder-Betuwe is een gemeente waarin iedereen zich veilig moet voelen met een lokale overheid die zich daarvoor aantoonbaar inzet. Spelregels en grenzen zijn helder. Er wordt snel en merkbaar opgetreden tegen overlast en criminaliteit. We stimuleren burgers, bezoekers, ondernemers en veiligheidspartners om vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bij te dragen aan de veiligheid binnen de gemeente.

Actuele kaderstellende beleidsnota's • • • • • • • • • • • • • •

Integrale Beleidsnota Sociaal Domein "Samen verder op de ingeslagen weg" 2021 - 2024 (2021) Uitvoeringsplan Meedoen en Samenleven (2022) Uitvoeringsplan Optimaal Ontwikkelen en Opgroeien (2022) Uitvoeringsplan Gezond en Vitaal (2022) Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 (2018) Jaarplan Veiligheid 2022 (2022) Veiligheidsstrategie 2019-2022 Oost-Nederland (2019) Meerjarenbeleidsplan 2019-2022 politie Oost-Nederland (2019) Regionaal Beleidsplan Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Regionaal Crisisplan Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Generiek Rampbestrijdingsplan VRGZ (2018) Preventie- en Handhavingsplan Alcohol Neder-Betuwe 2022-2024 (2021) en het Uitvoeringsplan 2022 Algemene Plaatselijke Verordening Neder-Betuwe 2021 (2020); Eerste wijziging Algemene Plaatselijke Verordening Neder-Betuwe 2021 (2022) ; Bijlage 1 ; Bijlage 2 ;

Jaarstukken

30

Thema's 2.1 Hulpdiensten

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?

Adequate brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding • Actualiseren van regionale rampen– en incidentbestrijdingsplannen. Dit doen we door deel te nemen in de werkgroep planvorming van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). • Up to date houden van de kennis en vaardigheden van de gemeentelijke crisisorganisatie. Dit gebeurt door het oefenen van de lokale crisisorganisatie (of onderdelen) om de kennis en vaardigheden op peil te houden. De hulpdiensten voldoen aan de normen voor de opkomsttijden • Het toetsen van de behaalde resultaten (opkomsttijden) gebeurt door het opvragen en bespreken van tussentijdse rapportages. In 2022 is hiervoor het volgende gedaan Adequate brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding De regionale rampen- en incidentbestrijdingsplannen zijn verder geactualiseerd. Dit is een continu proces. De organisatie en het college zijn in 2022 op basis van hun functie en rol binnen de crisisorganisatie getraind. Zij zijn voorzien van informatie over actuele ontwikkelingen die van belang zijn voor de uitvoering van de betreffende rol. De hulpdiensten voldoen aan de normen voor de opkomsttijden Maandelijks zijn zowel ambtelijke als bestuurlijke overleggen gevoerd met de veiligheidspartners. Hierbij zijn de veiligheidscijfers, trends en ontwikkelingen besproken.

Aan de hand van deze overleggen is de inzet van de betreffende veiligheidspartners voor de korte en lange termijn besproken. De behaalde resultaten (opkomsttijden) zijn getoetst door het opvragen en bespreken van tussentijdse rapportages. Het is een gegeven dat de opkomsttijden niet altijd worden gehaald. Daar waar mogelijk is geprobeerd hier op bij te sturen. Daarbij is in ieder geval aandacht gevraagd voor de risico's.

Daarmee is het volgende bereikt Resultaat Beschrijving Aan de informatie over de opkomsttijden van de Ambulancezorg Gelderland-Zuid (AZGZ) is te zien dat de doelstellingen niet zijn gehaald. De doelstelling is dat 95% van de spoedritten binnen de zogenaamde 15-minutennorm blijven. Het resultaat in 2022 is 89,5%. In juni 2023 is uw raad geïnformeerd over de jaarstukken van VRGZ.

2.2 Openbare orde en veiligheid

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?

Een veilige gemeente dankzij een integrale aanpak • De kadernota Veiligheid 2019-2022 en het jaarplan veiligheid uitvoeren. Daarbij ligt de focus op de inzet van preventiemaatregelen en op beleidsontwikkeling van actuele prioriteiten op het gebied van de aanpak van ondermijning. Op casusniveau wordt met betrokken partners een passende aanpak voorbereid om overlast en/of verdere problematiek tegen te gaan. Jaarstukken

31

Afname ondermijnende criminaliteit • Bespreken van casuïstiek in het intergemeentelijk projectbureau (aanpak van ondermijningscriminaliteit in de regio Gelderland-Zuid). Voorbeelden zijn: adresfraude, hennepteelt, illegale handel, zorgfraude, etc. Indien noodzakelijk een plan van aanpak opstellen om tot concrete acties over te kunnen gaan. Denk aan de inzet van een integrale handhavingsactie waarbij alle vergunningen worden gecontroleerd of aan een huisbezoek bij vermoedens van bijvoorbeeld adresfraude. • Verhoging van gericht toezicht op straat, uitgevoerd door diverse veiligheidspartners zoals BOA's, politie en overige toezichthouders. • Bewustzijnsvergroting bij inwoners, ondernemers en bezoekers door hen mee te nemen in de actuele problematiek en ze te stimuleren signalen te melden. Afname vandalisme • Inzetten op het doen van aangifte van alle vernielingen van gemeentelijke eigendommen. Als de dader bekend is, verhaalt de gemeente de schade. Afname van alcoholgebruik en -misbruik, drugsgebruik en drugshandel • Aanpakken van drugsproductie en –handel door het uitvoeren van het beleid op grond van artikel 13b Opiumwet en het Regionaal hennepconvenant. • Aanbieden van preventie/voorlichtingslessen aan VO scholen inzake alcohol, roken en blowen. • Inzetten van een medewerker van IrisZorg voor gerichte persoonlijke hulpverlening bij verslavingsproblematiek.

• Inzetten op de uitwerking van het Preventie- en Handhavingsplan uitvoering Drank- en Horecawet (per 1-7-2021 Alcoholwet) 2018-2022. Hierbij worden jaarlijks terugkerende educatie, voorlichting en de organisatie van toezicht/handhaving ingezet. In 2022 is hiervoor het volgende gedaan

Een veilige gemeente dankzij een integrale aanpak De speerpunten uit de kadernota veiligheid 2019-2022 en het bijbehorende jaarplan 2022 zijn opgepakt en uitgevoerd. De focus lag daarbij op de inzet van preventie-activiteiten, gericht op bewustzijnsbevordering en het bieden van handelingsperspectief. Ook is gefocust op verdere beleidsontwikkeling op het gebied van o.a. jeugdoverlast, digitale veiligheid en ondermijning. Daarbij is extra aandacht besteed aan zorgfraude, BIBOB-beleid, veilig buitengebied, zorg en veiligheid en drugs. Daarnaast zijn de voorbereidingen gestart voor de nieuwe kadernota veiligheid (beleidsperiode 2023-2026). Op casusniveau is, samen met de veiligheidspartners, ingezet op een concrete aanpak om overlast en/of verdere problematiek tegen te gaan. Dit heeft voor veel casuïstiek tot een blijvende oplossing geleid. Voor andere hardnekkige casussen zijn afspraken gemaakt over het blijven monitoren en inspelen op de situatie zodra noodzakelijk. Afname ondermijnende criminaliteit Op casusniveau zijn diverse plannen van aanpak opgesteld en controles uitgevoerd in samenspraak met de betrokken partners. Het gerichte toezicht op straat is verhoogd op basis van de aanpak veilig buitengebied. Vanwege een toename van jeugdoverlast in de openbare ruimte en aan de hand van specifieke incidenten.

In de laatste periode van 2022 heeft de politie specifiek voor Neder-Betuwe jeugdagenten ingezet. Zij hebben zich gericht op de aanpak van jeugdoverlast in de openbare ruimte. Per 1 januari 2022 zijn wij aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem, gericht op het vergroten van de mogelijkheden om melding te doen van misstanden. Tijdens de week van de veiligheid in oktober 2022 is de mogelijkheid tot anoniem melden extra onder de aandacht gebracht.

Jaarstukken

32

Gedurende 2022 zijn de communicatiekanalen gericht ingezet op bewustzijnsbevordering op verschillende veiligheidsthema's. Zoals het veilig buitengebied en drugs, maar ook op huiselijk geweld en kindermishandeling en digitale veiligheid (o.a. cybercrime). Afname vandalisme De afspraken over het verhalen van schade zijn uitgevoerd. Het gaat vooral om vandalismeschade bij scholen en sporthallen, dumpingen (asbest en chemisch afval) en niet gemelde aanrijdingsschade en oliesporen op het wegdek. Als gevolg van het ontbreken van dadergegevens blijft het lastig om schade te verhalen. Afname van alcoholgebruik en -misbruik, drugsgebruik en drugshandel We hebben uitvoering gegeven aan de voorgenomen activiteiten. Het beleid op grond van artikel 13b Opiumwet en het Regionaal hennepconvenant is uitgevoerd. Op de VO scholen zijn preventie/voorlichtingslessen gegeven inzake alcohol, roken en blowen. Een medewerker van IrisZorg is ingezet voor gerichte persoonlijke hulpverlening bij verslavingsproblematiek. Ook is hij samen met het jongerenwerk mee de straat op geweest om jongeren hierover voor te lichten. Bij het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol gemeente Neder-Betuwe 2022 t/m 2024 is een uitvoeringsplan voor het jaar 2022 opgesteld en uitgevoerd. Ook zijn de ‘Beleidsregels openbare inrichtingen (horeca) en alcoholverstrekking 2022’ ingevoerd en vervolgens uitgevoerd.

Een van de onderdelen is afgerond, namelijk het onderzoek naar naleving van de leeftijdsgrenzen alcohol. Vanwege aanzienlijke daling in nalevingspercentage (33%) ten opzichte van eerdere jaren (55%) heeft de burgemeester het ‘Actieplan naleving leeftijdsgrens alcohol Neder-Betuwe 2022’ vastgesteld en zijn de bijbehorende acties uitgezet. Daarnaast zijn op basis van de Alcoholwet diverse bedrijven en instellingen bezocht. Daarmee is het volgende bereikt Resultaat Beschrijving De beleidskaders en bijbehorende uitvoeringsplannen zijn conform afspraken uitgevoerd in samenspraak met de betrokken partijen. Zowel repressief als preventief hebben vele acties plaatsgevonden die hebben bijgedragen aan een veiligere gemeente en het tegengaan van ondermijnende criminaliteit, vandalisme en alcohol- en drugsgebruik/handel.

Waaraan hebben we in 2022 ook gewerkt? De gezagsdriehoek De Waarden heeft in 2022 besloten om te komen tot een gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan. Dit plan komt naast het lokale veiligheidsbeleid. Het plan is in maart 2023 ter vaststelling aan uw raad voorgelegd. In dit plan zijn de prioriteiten van gezagsdriehoek De Waarden voor de periode 2023 – 2026 verwoord. Dit zijn de onderwerpen waar, naast de reguliere werkzaamheden, extra aandacht en focus op zou moeten zijn. En waar meerwaarde is om op het niveau van het basisteam samen te werken. Twee ontwikkelingen naast de vaste thema's binnen de brede aanpak van ondermijning Vanuit het Regionaal Informatie en expertisecentrum (RIEC) is gestart met het uitvoeren van een weerbaarheidsscan. Daarmee wordt inzicht verkregen in de weerbaarheid van onze gemeente. Deze scan wordt in het overgrote deel van de gemeenten binnen Oost-Nederland uitgevoerd omdat gemeenten niet meer weg te denken zijn in de aanpak van Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit. Het is daarbij van belang gebleken dat gemeenten de interne organisatie op orde hebben en hun instrumenten waar mogelijk inzetten. De resultaten van de weerbaarheidsscan verwachten wij in 2023. Deze zullen wij gebruiken voor de verdere aanpak van ondermijning. Ook is een motie aangenomen om de zogenoemde patseraanpak onderdeel te laten uitmaken van de aanpak van ondermijning.

Deze motie is in meerdere gemeenten binnen onze regio ingediend. Gezien de benodigde inzet van gezamenlijke veiligheidspartners is gesproken over de mogelijkheden om dit in regionaal verband op te pakken. Ook dit onderdeel krijgt een vervolg in 2023. Jaarstukken

33

Beleidsindicatoren Naam Indicator:

Eenheid:

Verwijzingen Halt

aantal per Bureau 1.000 Halt jongeren

Geweldsmisdrijven

Bron:

aantal per CBS 1.000 inwoners

Diefstallen uit woning aantal per CBS 1.000 inwoners Winkeldiefstallen

aantal per CBS 1.000 inwoners

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

NB

7,00

8,00

5,00

5,00

12,00

6,00

L

14,00

13,00

12,00

13,00

11,00

8,00

NB

3,30

3,40

3,40

2,10

2,50

1,80

2,40

L

5,30

5,00

4,80

4,90

4,60

4,30

4,60

NB

2,20

1,90

2,10

1,50

1,40

0,80

0,60

L

3,30

2,90

2,50

2,30

1,80

1,30

1,40

NB

0,40

0,20

0,20

0,60

0,60

0,20

0,60

L

2,30

2,20

2,20

2,30

2,00

1,80

2,30

NB = Neder-Betuwe L = Landelijk

Jaarstukken

34

Verbonden partijen Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) is een organisatie voor brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, meldkameractiviteiten en voorbereiding en coördinatie op het gebied van (gemeentelijke) rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit regionale samenwerkingsverband van veertien gemeenten is gebaseerd op de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de Wet veiligheidsregio’s (Wvr). In het Regionaal Beleidsplan 2020-2023 VRGZ staat de ambitie als volgt omschreven: "De VRGZ is dé partner op het gebied van fysieke veiligheid met oog voor sociale veiligheid. Wij leveren uitstekende dienstverlening en worden gekenmerkt als verbinders van veiligheid en staan midden in de samenleving." De belangrijkste accenten in het beleid van de VRGZ zijn: • Samenwerking en afstemming • Risicogericht werken • Een weerbare samenleving • Toekomstbestendige veiligheidsregio • Gevolgen van nieuwe risico's Welke ontwikkelingen hebben zich in 2022 voorgedaan? Extra focus op een viertal risico's Gezien de ontwikkelingen die op ons afkomen, heeft de VRGZ een viertal risico's onderzocht.

Het gaat om: • Gevolgen cyberrisico's • Gevolgen criminaliteit voor fysieke leefomgeving/fysieke veiligheid • Gevolgen extreem weer • Gevolgen energietransitie Omgevingswet De Omgevingswet bundelt en moderniseert de wetten voor de leefomgeving. De VRGZ heeft onderzocht wat in 2023 nodig is om aan de landelijke kwalificatieprofielen- en normen te voldoen. Aanvullend op de al gehouden opleidingen en trainingen. Over bovenstaande ontwikkelingen is uw raad geïnformeerd tijdens de raadsvergadering van juni j.l.. Daarin zijn de jaarstukken van de Verbonden Partijen behandeld.

Jaarstukken

35

Wat heeft het gekost? Programma: P2 Openbare Orde en Veiligheid Begroting 2022 Bedragen x € 1.000,-

Rekening

Verschil

Voor wijziging

Na wijziging

2022

Lasten

2.597

2.646

2.444

Begr. na wijz. / Rekening -202

Baten

-316

-207

-96

111

2.280

2.439

2.349

-91

Exploitatieresultaat += nadeel - = voordeel

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 25.000 en afgerond op € 1.000) Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid (incidenteel voordeel € 80.000) Opruimen explosieven (incidenteel voordeel € 80.000) Als gemeente zijn wij intermediair voor een rijksregeling voor het opruimen van explosieven bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het Rijk draagt voor 2/3e bij. De overige kosten, 1/3e, draagt de initiatiefnemer zelf. Omdat vooraf onbekend is om hoeveel projecten het gaat, is in de Eerste Bestuursrapportage 2022 een gemiddelde van de afgelopen vijf jaar (€ 150.000) als bedrag in de begroting opgenomen. In 2022 zijn relatief weinig projecten ingediend waarbij explosievenonderzoek nodig was. Omdat de gemeente slechts intermediair is, is deze post opgenomen als een last en een baat. Van het voordeel op Opruimen explosieven (waar de last is geraamd) valt dit incidenteel voordeel van € 80.000 weg tegen een nadeel op taakveld 0.7 Algemene uitkering (waar de baat is geraamd). Regeling tegemoetkoming Corona toegangsbewijzen (budgettair neutraal) Als gemeente zijn wij intermediair voor een rijksregeling voor de kosten Corona Toegangsbewijzen. Hiervoor hebben wij van het Rijk € 94.000 ontvangen. Hierop is € 25.000 uitgegeven voor de tegemoetkoming voor bedrijven/instellingen etc.

voor de kosten voor de controle op de Corona Toegangsbewijzen en het informeren en controleren op de regeling. Per saldo is er een bedrag van € 69.000 niet ingezet of aangevraagd. Dit moet worden terugbetaald aan het Rijk. Het terug te betalen bedrag is gereserveerd op de balans in de derdengelden CTB-gelden. Overige taakvelden kleine verschillen voordeel € 11.000 Behoeven geen toelichting.

Jaarstukken

36

Programma 3 Fysieke leefomgeving Missie Neder-Betuwe is een veilige, schone, aantrekkelijke en gevarieerde gemeente en staat bekend als hét laanboomcentrum van Nederland en Europa. Wij werken samen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties aan het behoud en de ontwikkeling van een duurzame, leefbare en vitale gemeente. De woningvoorraad is kwalitatief op orde en stemmen we voortdurend af op de behoefte. We ontwikkelen de mobiliteit in onze gemeente zo, dat deze de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid versterkt. Klimaatverandering is een urgent wereldwijd probleem. Onder invloed van klimaatverandering ontstaan maatschappelijke vraagstukken. De regierol om deze vraagstukken aan te pakken ligt voor een deel bij gemeenten. We werken daarom integraal aan een duurzame (lokale) leefomgeving en een gezonde leefstijl.

Actuele kaderstellende beleidsnota's • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen 2022-2025 Landschapsontwikkelingsplan (LOP) Neder-Betuwe 2022-2032 Bestemmingsplannen Nota Bovenwijkse Voorzieningen 2018 deel A (2018) , (deel B, actualisatie 2022) Omgevingsvisie Neder-Betuwe Verordening Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (per 1-1-2024 in werking) Programma Wonen 2022-2030 Nota grondbeleid (2016) Welstandsnota (2011) VTH beleid Rivierenland 2022 (VTH: Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving), Bijlage 1 (Risicoanalyse) , Bijlage 2 (Richtlijn geharmoniseerde sancties) Verordening uitvoering en handhaving Omgevingsrecht Neder-Betuwe 2023 (per 1-1-2024 in werking) Geurgebiedsvisie NederBetuwe (2011) Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023 inclusief Waterplan (2018) Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2021 (IBOR) Assetsheet Begraafplaatsen Assetsheet Riolering & Water (Incl.

Baggeren) Duurzaamheidsvisie Neder-Betuwe 2016-2020 (2015) Programmaplan Duurzaamheid (2022) Klimaatnota Neder-Betuwe 2021-2025 (2021) Nota Honden(poep)beleid 2016 (2016) Beleidsvisie externe veiligheid Neder Betuwe 2015-2018 (2015) Bodembelastingkaart (actualisatie 2017) Neder-Betuws Verkeer- en Vervoerplan beleidsrapportage (2018) , (achtergrondrapportage) Speelruimtenota 2020-2023 (2019) , (bijlage 1) , (bijlage 2) Vervangingsplan essentaksterfte 2019-2022 (2019) Uitvoeringsplan bomen Neder-Betuwe 2019 (2019) Beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten 2020-2022 (2019) Woonwagenbeleid (2020)

Jaarstukken

37

Thema's 3.1 Agro Business Centrum (ABC)

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?

Realisatie van het ABC • Werken aan de planvorming en investeringsscenario’s voor de hoofdontsluiting van het ABC (als deel van de randweg/rondweg Opheusden). Wegtracés voor hoofdontsluiting van het ABC zijn in beeld. De keuze van de raad voor het voorkeurstracé is leidend voor de vervolgstappen in de planvorming en overige acties, die leiden tot het in procedure brengen van een (ontwerp) bestemmingsplan. • Werken aan de planvorming van volgende fasen van het ABC binnen de kaders van de Structuurvisie ABC. Voor fase 2 van het ABC en verder schetsen we de eerste stedenbouwkundige structuren. Deze bepalen mede de verhouding tussen openbare ruimte en uit te geven meters en daarmee de planeconomische haalbaarheid ervan. • Opstellen van de Nota Kostenverhaal 2.0 voor de volgende fasen van het ABC voor inzicht in investeringen en dekking van realisatie van de nieuwe openbare ruimte, grondinbreng, plankosten. • Ontwikkeling en bouw van het Laanboomhuis samen met TCO. TCO en de gemeente ronden de contractuele afspraken af. Het bestemmingsplan voor de laanboomhuiskavel is vastgesteld. Inmiddels heeft TCO een aannemer en architect geselecteerd. • Uitgeven van de laatste gemeentegronden in fase 1 ABC in Opheusden als bedrijfskavel. • Inzetten op organische gebiedsontwikkeling van het ABC door de ontwikkeling van diverse bedrijfspercelen in eigendom van derden.

Westelijk van de Pijenkampseveldweg (hernoemd als Pottenveld) liggen meer potentiële bedrijfskavels van derden. Met hen overleggen we over de gewenste verkaveling binnen de ABC-kaders. In 2022 is hiervoor het volgende gedaan • • •

•

Het Laanboomhuis is opgeleverd en in gebruik genomen door hoofdgebruiker TCO. In 2022 zijn meer gebruikers verhuisd naar het Laanboomhuis, waaronder kwekers en Helicon. De show-/assortimentstuin bij het Laanboomhuis is in gebruik genomen. Begin september vond de officiële opening van het Laanboomhuis plaats (vanwege Covid19 kon dit niet in 2021 plaatsvinden). Bij deze opening is het ABC terrein hernoemd naar Tree Valley Business Centre (TVBC). De gebiedsontwikkeling op het TVBC vindt plaats door derden. Wanneer grondeigenaren plannen wilden ontwikkelen, heeft de gemeente hierbij gefaciliteerd.

Daarmee is het volgende bereikt Resultaat Beschrijving Dit is witte tekst om de tabel op de website te kunnen tonen. Het Laanboomhuis is officieel geopend. Er is een nieuwe naam gegeven aan het bedrijventerrein: Tree Valley Business Centre (voorheen Agro Business Centre).

3.2 Openbaar groen en Groenplan

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?

Openbaar groen moet in kwaliteit en kwantiteit de uitstraling van hét Europees Laanboomcentrum vertolken. • Organiseren van betrokkenheid en onderlinge samenwerking van boomtelers, hoveniers, inwoners en onderwijsinstellingen bij aanleg, inrichting, efficiënt beheer en onderhoud van openbaar groen ter versterking van de kwaliteit van de leefomgeving; • Op peil houden van het kwaliteitsniveau van onderhoud van begraafplaatsen; Jaarstukken

38

• • •

Monitoren van beheer en onderhoud door Avri op basis van het actuele werkprogramma (DienstVerleningsOvereenkomst of DVO); Het meerjaren-vervangingsplan gemeentelijke essen en bomenbeleid uitvoeren; Inzetten op de (preventieve) bestrijding van de eikenprocessierups. In 2022 is hiervoor het volgende gedaan •

•

•

Het beheer en onderhoud van het groen worden vooral uitgevoerd door Avri. In 2022 hebben meerdere vakspecialisten-overleggen plaatsgevonden. Om het beheer en onderhoud van het openbaar groen te monitoren en waar nodig bij te sturen. Het onderhoud- en beheerniveau is vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst (DVO). De DVO is ook dit jaar weer geëvalueerd en geactualiseerd. De vervanging van de essen langs de Bonegraafseweg is voortgezet. Ook is de vervanging van de essen bij voetbalveld Dodewaard gestart. Daarnaast is afgelopen jaar een nieuwe meting uitgevoerd in het kader van het vervangingsplan essentaksterfte. De bestrijding van de eikenprocessierups had ook in 2022 weer de volledige aandacht.

Versterken (bio)diversiteit We nemen beheermaatregelen om de diversiteit te versterken en stemmen deze af op de lokale karakteristiek. In 2022 is in toenemende mate gekozen voor een bloeiende en vruchtdragende beplanting bij de herinrichting van plantvakken. Zodat niet alleen mensen maar ook dieren (insecten, vogels, etc.) profiteren van het openbaar groen. Bovendien is het maaibeheer van de gemeentelijke bermen geëvalueerd. Daarbij is een pilot gestart met een maai-regiem dat de biodiversiteit versterkt. Vergroten participatie bewoners en bedrijven Door meer inspraak voor bewoners en bedrijven is de betrokkenheid vergroot. Daarnaast is de samenwerking met partners voortgezet. In 2022 zijn we een pilot gestart voor het snoeien van bomen bij aanplant, samen met het TCO en Avri. De eerst resultaten zijn besproken. De resultaten zijn een positieve ontwikkeling voor de kwaliteit van het openbaar groen. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt met Yuverta Kesteren (voorheen Helicon). Namelijk over het groenonderhoud bij het monument de Vliegers in Opheusden als onderdeel van het lesprogramma van de leerlingen. Ook is een zelfbeheer-initiatief met bewoners van de Vuurdoornstraat in Opheusden opgestart. Dit om de representatieve groene uitstraling te versterken en de bruikbaarheid en biodiversiteit te vergroten.

Daarmee is het volgende bereikt Resultaat Beschrijving Dit is witte tekst om de tabel op de website te kunnen tonen.

3.3 Duurzaamheid hoog in het vaandel/Energietransitie Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?

Inzetten op duurzaamheid met oog voor leefbaarheid voor inwoners en voorkomen van overlast • Integraal uitvoeren van acties en afspraken van het Uitvoeringsprogramma Klimaatnota rond doelstellingen voor de Energietransitie; • Bijkomende acties binnen het uitvoeringsprogramma Duurzaamheidsvisie invullen; • Regionaal invullen van de taakstelling van het landelijke Klimaatakkoord in de Regionale Energie Strategie (RES); • Maatregelen voor klimaatadaptatie uit het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) uitvoeren om schade als gevolg van wateroverlast te voorkomen; • Werken aan en ondersteunen van bewustwording, draagvlak en eigen verantwoordelijkheid van inwoners en bedrijven voor de toepassing van verschillende vormen van duurzaamheid en hernieuwbare energie; Jaarstukken

39

• •

Inzetten op een aardgasarme maatschappij. Onderzoeken van de toepassing van alternatieve maatregelen; Planmatig vervolgen van verdere verduurzaming van openbare verlichting. In 2022 is hiervoor het volgende gedaan

Wij hebben rijksregelingen uitgevoerd voor het nemen van energiebesparende maatregelen Hiervoor hebben wij het FIX project ingericht. De focus ligt daarbij op coaching en lichte energiebesparende maatregelen bij inwoners waar energiearmoede een rol speelt. We hanteren hierbij een persoonlijke benadering en komen bij de mensen thuis. Ongeveer 80% van deze doelgroep is huurder bij Thius. Met hen maakten we een aanzet voor een aanpak voor structurele duurzaamheidsmaatregelen. De transitievisie warmte en het uitvoeringsprogramma is vastgesteld Doel van dit plan is om de woningen in Neder-Betuwe uiterlijk in 2050 van het aardgasnet af te kunnen sluiten. In het uitvoeringsprogramma richten wij in de eerste fase op bewustwording, activatie en het nemen van energiebesparende maatregelen. In de volgende fase wordt ingezet op het stapsgewijs afsluiten van het gas. De regionale- en lokale adaptatiestrategie is vastgesteld In 2050 wil Neder-Betuwe klimaatbestendig en waterrobuust zijn. Deze ambitie is uitgesproken in samenspraak met medeoverheden en Rijksoverheid. Het Beleidskader Klimaatadaptatie NederBetuwe 2022-2027 beschrijft de visie en strategie voor Neder-Betuwe. De visie is geschreven voor een periode van 5 jaar, daarna wordt deze geactualiseerd.

Wij stelden een aanpak vast om ons vastgoed versneld te verduurzamen Dit deden wij vanwege de stijgende energieprijzen door het aflopen van ons energiecontract. De aanpak richt zich op het versneld verduurzamen van ons eigen vastgoed. Met als doel kosten te besparen en CO₂ te reduceren. In 2023 wordt deze aanpak uitgevoerd. In 2022 is de communicatiecampagne SAMENDETOEKOMST.NL opgezet ‘SAMEN DE TOEKOMST.NL’ is het concept waaronder alle communicatie-uitingen (in- en extern) hun plek vinden. Dit doen we door op veel verschillende plekken zichtbaar te zijn in het straatbeeld, incidenteel en permanent. De campagne koppelen we aan acties waarbij de mensen direct duurzaam kunnen handelen. Ook worden mensen persoonlijk benaderd op strategische plekken in de kernen. Op deze manier zal ’Samen de Toekomst’ sneller landen bij de inwoners. Wij stelden een programmaplan duurzaamheid op Aanleiding daarvoor was de steeds groter wordende vraagstukken en hogere ambities (o.a. vanuit het Rijk) rondom klimaat & duurzaamheid. Dat schuurde met onze huidige projectmatige manier van sturen op deze opgave. Met het vaststellen van dit programmaplan duurzaamheid ligt er een basis voor de uitvoering voor de komende jaren.

Daarmee is het volgende bereikt Resultaat Beschrijving Dit is witte tekst om de tabel op de website te kunnen tonen.

3.4 Opstellen en uitrollen nieuwe Omgevingsvisie Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?

Maximale ruimte in het buitengebied voor agrariërs, laanboom- en fruittelers. • In cocreatie opstellen van een Omgevingsvisie voor besluitvorming medio 2022; Jaarstukken

40

• •

Lokaal handhavingsbeleid en -strategie aanpakken met een projectmatige uitvoering van toezicht, controle en handhaving van Wabo-taken; Ontwikkelen van initiatieven voor versterken van gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van landschappelijk en cultuurhistorisch waardevolle objecten. In 2022 is hiervoor het volgende gedaan

Omgevingsvisie Neder-Betuwe vastgesteld Uw raad heeft op de 24 februari 2022 de Omgevingsvisie Neder-Betuwe vastgesteld. Programma Buitengebied gestart In de Omgevingsvisie is opgenomen dat we een programma Buitengebied gaan opstellen. Onder de nieuwe Omgevingswet is het college het bevoegd gezag voor het vaststellen van een programma. Gelet op het grote belang van het programma Buitengebied betrekken we de raad graag bij het opstellen ervan. We stellen dit programma niet alleen op. Ook betrekken ook inwoners, ondernemers en gebruikers van het buitengebied om met ons mee te denken over de vraag hoe we met het buitengebied om willen gaan. Na de zomer van 2022 zijn we begonnen met het opstellen van het programma. De eerste fase, de analysefase, wordt in het eerste kwartaal van 2023 afgerond. Erfgoedbeleid Op 27 januari 2022 heeft uw raad de Erfgoedbeleidsnota vastgesteld. We zijn begonnen met het inventariseren van de bijzondere gebouwen in onze gemeente. Daarmee gaan we onze monumentenlijst actualiseren. Dit proces loopt nog. Daarmee is het volgende bereikt Resultaat Beschrijving Dit is witte tekst om de tabel op de website te kunnen tonen.

3.5 Goed Wegennet

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?

Een veilig en goed onderhouden wegennet • Uitvoeren van acties en maatregelen in het Neder-Betuws Verkeers- en Vervoersplan 2018; (NBVVP), waaronder de fietsverbinding Meersteeg, stationsgebieden Opheusden en Kesteren; • Faciliteren van en actief participeren in dijkverzwaring van de Waalbandijk/project Gastvrije Waaldijk (Waterschap); • Actieve bijdrage aan voorbereidingen voor verbreding van de Rijnbrug; • Regionaal deelnemen in mobiliteitsonderzoeken over de A15; • Regionaal deelnemen aan projecten uit het regionaal Uitvoeringsplan Mobiliteit; In 2022 is hiervoor het volgende gedaan De fietsverbinding over de Meersteeg en enkele andere projecten (zoals maatregelen Keizerstraat, parkeren Oranjestraat) zijn voorbereid. De stationsgebieden in Kesteren en Opheusden zijn grotendeels in 2022 uitgevoerd. In Opheusden konden de werkzaamheden nog niet helemaal afgerond worden i.v.m. vergunningseisen van ProRail. Samen met het Waterschap is een concept-verkeersplan voor de (gastvrije) Waaldijk opgesteld. Dit is eind 2022 ter inzage gegaan. De Klankbordgroep Dijkversterking is hier nauw bij betrokken geweest. In 2022 is er druk gelobbyd voor de verbreding van de Rijnbrug. dDe Taskforce Rijnbrug is hiervoor met succes opgericht. Dat heeft er voor gezorgd dat er vanuit de Rijksoverheid geïnvesteerd gaat worden in de Rijnbrug, een voorwaarde voor de provincie Gelderland om ook

Jaarstukken

41

(meer) in de brug te investeren. De verbreding van de Rijnbrug is daarmee een stap dichterbij gekomen. Regionaal is ook op andere mobiliteitsdossiers samengewerkt (zoals fiets, schone mobiliteit etc.). Er is een nieuwe uitvoeringsagenda voor 2023-2027 opgesteld, hoewel de vaststelling in 2023 plaats zal vinden. Daarmee is het volgende bereikt Resultaat Beschrijving Dit is witte tekst om de tabel op de website te kunnen tonen.

3.6 Wonen Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Duurzame nieuwbouwwoningen in alle kernen voor alle doelgroepen • Meer betaalbare woningen. • Nieuwe (regionale) woonmonitor. • Tijdelijke woningbouw onderzoeken. • Regionale samenwerking beheerorganisatie huisvesting arbeidsmigranten. • Locatie onderzoek nieuwbouw huisvesting arbeidsmigranten afronden. • Locatie onderzoek nieuwe woonwagenstandplaatsen afronden. • Speelruimtebeleid uitvoeringsplan realiseren. In 2022 is hiervoor het volgende gedaan Programma Wonen en Woondeal Regio Rivierenland Uw raad heeft begin 2022 het programma Wonen 2022-2030 vastgesteld. De kernboodschap is: betaalbaar en passend wonen voor alle inwoners. Dit is uitgewerkt in zes speerpunten. Hiermee worden de problemen van de woningmarkt niet opgelost, maar doet de gemeente wel wat binnen haar mogelijkheden ligt om de kansen voor betaalbaar en passend wonen te verbeteren. In 2022 is het woningbouwprogramma tot 2030 opgesteld. Dit is vervolgens ingebracht in de vastgestelde Woondeal Regio Rivierenland, op 8 maart 2023. Het streven in onze gemeente is 30% sociale huur, 10% middeldure huur en 10% sociale koop. Op dit moment worden deze percentages nog niet gehaald, op basis van de huidige woningbouwprogrammering. Samen met woningcorporatie Thius verkennen we de vergroting van deze percentages.

Ook is een verkenning gestart naar de mogelijkheden om de bouwkosten te beperken. Al lijkt een beperkte verhoging van de maximale koopprijsgrens van sociale koopwoningen (€ 200.000 op basis van de Woonvisie) onvermijdelijk. Regionale woonmonitor gerealiseerd De nieuwe regionale woonmonitor is inmiddels gereed. Een meer gedetailleerde lokale woonmonitor, aansluitend op de regionale monitor, is voor het onderdeel woningbouwprogrammering gereed. Andere onderdelen volgen in 2023. Zoals de huisvesting aandachtsgroepen (in het kader van de in 2023 op te stellen woonzorgvisie), prestatieafspraken en verduurzaming van de woningvoorraad. Huisvesting arbeidsmigranten en regionale afspraken De regionale samenwerking 'beheerorganisatie huisvesting arbeidsmigranten' heeft vorm gekregen in een regionaal beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten en een daarop gebaseerd uitvoeringsplan. Er wordt afgezien van een fysieke beheerorganisatie. Op basis van het beleids-en uitvoeringsplan is gestart met een aantal punten. Zoals het opstellen van een convenant met werkgevers en uitzendbureaus, een verkenning naar mogelijke huisvestingslocaties in de regio in samenwerking met het Kadaster, een regionaal digitaal nachtregister en de regionalisering van handhaving en toezicht op de huisvesting van arbeidsmigranten. Er zijn verschillende initiatieven ingediend voor de huisvesting van arbeidsmigranten.

Binnen de gemeentegrens gaat het om 2 locaties met een capaciteit van circa 500 plaatsen. Deze plannen Jaarstukken

42

vragen nog wel om een nadere uitwerking, mogelijke aanpassingen en het betrekken van omwonenden c.q. andere belanghebbenden voordat de realisering kan beginnen. Nog geen definitieve locaties woonwagenstandplaatsen Verkenningen naar de locaties voor nieuwe woonwagenstandplaatsen zijn gestart, maar nog niet afgerond. Daarmee is het volgende bereikt Resultaat Beschrijving De concrete mogelijkheden voor tijdelijke woningbouw zijn nog niet onderzocht in afwachting van locaties waar deze gerealiseerd kunnen worden. Verkenning naar mogelijke locaties lopen wel en er vindt overleg plaats met de provincie over een mogelijke financiële bijdrage.

Waaraan hebben we in 2022 ook gewerkt? Invoeringswerkzaamheden Omgevingswet Wederom is de invoering van de Omgevingswet uitgesteld. Invoering is nu gepland per 1 januari 2024. Dit betekent ook dat een aantal onderdelen ter besluitvorming zijn uitgesteld, zoals de legesverordening onder de Omgevingswet. In 2022 hebben we verder gewerkt aan de invoeringswerkzaamheden. De gemeente heeft (vooralsnog) tot 1 januari 2030 de tijd om voor het gehele grondgebied een omgevingsplan op te stellen. Om op 1 januari 2030 klaar te zijn, gaan we door met het opstellen van het omgevingsplan conform het 'plan van aanpak transitieperiode'. Gebiedsprocessen Regio Rivierenland • Gelders Programma Landelijk gebied De Rijksoverheid heeft een startnotitie Nationaal Programma Landelijk Gebied opgesteld. Het doel van dit programma is te komen tot een toekomstbestendig landelijk gebied. De internationale verplichtingen ten aanzien van natuur (stikstof), water en klimaat vervullen hierbij een belangrijke rol. De provincies hebben de opdracht gekregen voor hun eigen provincie de doelen uit te werken. De provincie Gelderland heeft gekozen om een Gelders programma Landelijk Gebied op te stellen. De gemeente is via regio Rivierenland aangehaakt bij dit proces. • Regio Arrangement Rivierland De ruimte is schaars, terwijl ruimtelijke opgaven groot zijn.

Dit geldt niet alleen voor de gemeente, maar voor heel Nederland. Er spelen urgente maatschappelijke opgaven, zoals het woningtekort, de kwaliteit van de natuur, de transitie van de landbouw en de verduurzaming van energievoorziening. Deze opgaven hebben allemaal een grote ruimtelijke impact. De schaarste aan ruimte maakt dat het Rijk de regie in het ruimtelijk domein gaat hernemen. Aan de provincie is gevraagd om dit proces op te pakken door het opstellen van een regio arrangement. Ook hier is de gemeente via regio Rivierenland aangehaakt. Bestemmingsplannen In 2022 hebben we gewerkt aan diverse bestemmingsplannen. Dit waren zowel grote complexe bestemmingsplannen als wat kleinere plannen. Twee bestemmingsplannen willen we specifiek benoemen, namelijk de bestemmingsplannen Randweg Opheusden en Willemspolder fase 1. • Bestemmingsplan Randweg Opheusden In februari 2022 heeft uw raad het bestemmingsplan Randweg Opheusden vastgesteld. Met de vaststelling van dit bestemmingsplan hebben we een belangrijke stap gezet voor de aanleg van de rondweg bij Opheusden. • Bestemmingsplan Willemspolder fase 1 Uw raad heeft in september het bestemmingsplan Willemspolder fase 1 vastgesteld. Dit bestemmingsplan maakt de ontgronding en herinrichting van een deel van de Willemspolder Jaarstukken

43

mogelijk. Na de ontgronding wordt het gebied heringericht voor natuur met extensieve recreatie als medegebruik. Voor deze ontwikkeling zijn naast het bestemmingsplan, diverse vergunningen verleend. Het gaat om de vergunningen: milieuvergunning (ODR), ontgrondingsvergunning, natuurbeschermingsvergunning (soorten), natuurbeschermingsvergunning gebieden (provincie Gelderland) en watervergunning (Rijkswaterstaat). Motie bijzondere status graven KNIL-militairen In september 2021 nam uw raad een motie aan met het verzoek de graven van KNIL-militairen een bijzondere status te geven. In 2022 zijn de mogelijkheden hiertoe onderzocht. In december 2022 heeft u ingestemd met de kaders en een begrotingswijziging over het geven van een speciale status aan 50 tot 70 graven van KNIL-militairen en hun echtgenotes op de gemeentelijke begraafplaatsen. Nieuw Landschapsontwikkelingsplan voor 2022-2023 In september 2022 is het nieuwe Landschapsontwikkelingsplan Neder-Betuwe 2022-2032 vastgesteld. Hiermee is een nieuw integraal kader gemaakt waarmee waardevolle elementen in ons landschap worden versterkt. Daarbij worden ook actief nieuwe kwaliteiten van ons landschap ontwikkeld. In dit nieuwe LOP zijn ook nieuwe vraagstukken als klimaat, energie en biodiversiteit meegenomen. Bij het LOP zit een nieuw uitvoeringsprogramma met een kansenkaart.

We laten hiermee zien waar de kansen liggen en nodigen uit om daarbinnen te komen met initiatieven. Financiering voor de projecten wordt pas gevraagd wanneer het project concreet wordt.

Beleidsindicatoren Naam Indicator:

Eenheid:

Bron:

Vernielingen en aantal per CBS beschadigingen (in 1.000 de openbare ruimte) inwoners Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

Kg per inwoner

CBS

percentage RWS

2016

2017

2018

2019

2020

2021

NB

3,90

3,40

3,60

2,90

4,50

4,30

L

6,80

6,00

5,40

5,90

6,30

6,00

NB

120,00

116,00 115,00

86,00

63,00

L

189,00

179,00 172,00 163,00

170,00 169,00

NB

14,30

14,20

15,80

17,50

21,30

L

14,90

16,30

17,60

20,10

26,90

2022

NB = Neder-Betuwe L = Landelijk

Jaarstukken

44

Verbonden partijen Afvalverwijdering Rivierenland (Avri) Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? Waarvoor is Avri verantwoordelijk? Avri werkt aan een schoon Rivierenland. Dit doet Avri in opdracht van de acht gemeenten NederBetuwe, West-Betuwe, West Maas en Waal, Maasdriel, Tiel, Culemborg, Zaltbommel en Buren. Avri verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen. Ook ontwikkelt Avri het gemeentelijke afvalstoffenbeleid en verzorgt zij de voorlichting over afval. Dit alles doet Avri met een sterke visie op circulariteit en duurzaamheid. Daarnaast beheert Avri voor gemeenten Neder-Betuwe, Buren, Tiel en West Betuwe de openbare ruimte. Denk hierbij aan het onderhouden van het groen, de wegen en de riolering. Welke ontwikkelingen hebben zich in 2022 voorgedaan? Is Avri voorbereid op de huidige maatschappelijke veranderingen? In 2022 heeft Avri veel last gehad van de prijsstijgingen, krapte op de arbeidsmarkt. Bovendien heeft de groeiende maatschappelijke behoefte aan duurzaamheid ook meer gestalte gekregen. Programma Grip Binnen het programmateam GRIP is er in 2022 een dashboard GRIP gemaakt met als doel om AB Avri, bestuur en raadsleden te informeren over de voortgang van de projecten. Het dashboard laat op een toegankelijke manier de vorderingen binnen GRIP zien.

Het dashboard is terug te vinden op de website van Avri. Houtskoolschets Inmiddels heeft de raadswerkgroep het rapport houtskoolschets opgeleverd en gepresenteerd aan de raden in de regio. De werkgroep heeft daarmee onder meer de motie van gemeente NederBetuwe uitgevoerd. In 2023 wordt het rapport verder verwerkt, inclusief opmerkingen van de raden. De pilot inzameling incontinentiemateriaal was in 2022 succesvol. In 2022 is Avri in vier gemeenten gestart met het gescheiden inzamelen van luiers en incontinentiemateriaal. De overige gemeenten in de regio kunnen kiezen om ook te gaan voor een gescheiden inzameling. De geplande installatie voor gescheiden verwerking van incontinentiemateriaal en luiers bij ARN BV is gerealiseerd. Het geprognosticeerd tonnage komt in 2022 boven de afgesproken waarde uit. Met eventuele deelname van overige gemeenten in 2023 kan dit tonnage verder worden overschreden. Deze overschrijding zal van invloed zijn op het tarief per ton van de verwerkingskosten.

Omgevingsdienst Rivierenland Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? Waarvoor is de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) verantwoordelijk? De omgevingsdienst Regio Rivierenland werkt aan een prettige, veilige en duurzame leefomgeving. Zij doet dat in opdracht van de acht gemeenten Neder-Betuwe, West-Betuwe, West Maas en Waal, Maasdriel, Tiel, Culemborg, Zaltbommel, Buren en de provincie. Dit doet de ODR door de vergunningverlening-, toezicht- en handhavingstaken uit te voeren op het gebied van het omgevingsrecht. De ODR is klantgericht en adviseert gemeenten en inwoners over leefomgeving, Jaarstukken

45

milieu, bouw natuur en energie. De uitvoering vindt plaats via een jaarlijks door het college vast te stellen werkprogramma en het regionale VTH-beleid; De gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en overheid voor onze fysieke leefomgeving wordt gedragen door een stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). De Omgevingswet bundelt de wetten en regels op het gebied van ruimte, bouwen, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Hiermee kan uitvoering worden gegeven aan het VTHbeleid. Welke ontwikkelingen hebben zich in 2022 voorgedaan? Vergunningverlening In 2022 zijn er in onze gemeente meer kleinere bouwaanvragen ingediend dan begroot. Omdat deze kleine aanvragen efficiënt kunnen worden verwerkt, heeft de ODR deze aanvragen kunnen verwerken onder het begrote aantal uren. Daartegenover staat het verhoogde aantal complexere vergunningsaanvragen milieu. Dit heeft de ODR wat meer uren gekost dan begroot. Onder aan de streep levert dit geen grote afwijkingen op in vergunningsverlening. Toezicht en handhaving Op toezicht en handhaving zijn er geen bijzondere afwijkingen ten opzichte van het werkprogramma 2022 te melden. Naast het werkprogramma werkt de ODR vanaf 2022 ook met een uitvoeringsprogramma milieu.

Dit uitvoeringsprogramma laat zien hoe er binnen het milieutoezicht wordt omgegaan met risico-prioritering, hoe het milieutoezicht in 2022 wordt uitgevoerd en wat er binnen de verschillende onderdelen van het milieutoezicht in 2022 wordt opgepakt. Dit uitvoeringsprogramma biedt de mogelijkheid om op inhoud bij te sturen en achterstanden te prioriteren en opnieuw in te plannen. Advisering In 2022 zijn er fors meer informatieverzoeken ontvangen dan begroot. Dit betreft met name bodeminformatie. Met de invoering van de bodemviewer begin 2022 werd verwacht dat inwoners gemakkelijker zelf informatie zouden vinden. In de praktijk is gebleken dat niet iedereen de weg naar deze nieuwe bodemviewer heeft gevonden. Hierdoor heeft de ODR meer uren moeten besteden dan verwacht. Personeel en Organisatie In 2022 heeft de ODR veel last gehad van de grillige arbeidsmarkt. Het personeelsbestand is nog niet op het gewenste niveau. Met veel creativiteit heeft de ODR deze problemen goed opgevangen. Onder meer de inhuur van tijdelijk personeel heeft hieraan bijgedragen. Voor de korte termijn is dit een oplossing, maar voor de langere termijn wordt er gewerkt aan alternatieven. Klanttevredenheid De ODR blijft meten hoe tevreden de klant is. In 2022 heeft de ODR een klanttevredenheid van 84% met betrekking tot haar dienstverlening in de regio.

Casterhoven Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? De realisatie van de wijk Casterhoven in Kesteren heeft bijgedragen aan onze woondoelstellingen. Er is een onherroepelijk bestemmingsplan. Met de realisatie van fase 7 kunnen er 140 woningen worden gerealiseerd. Welke ontwikkelingen hebben zich in 2022 voorgedaan?

Jaarstukken

46

De samenwerking Casterhoven is opgeheven. Partijen hebben een vaststellingsovereenkomst gemaakt. De ontvangen afkoop is financieel verwerkt. We hebben u hierover geïnformeerd in de 1e Bestuursrapportage 2022.

Jaarstukken

47

Wat heeft het gekost? Programma: P3 Fysieke Leefomgeving Begroting 2022 Bedragen x € 1.000,-

Rekening

Verschil

Voor wijziging

Na wijziging

2022

Lasten

16.601

19.165

18.145

Begr. na wijz. / Rekening -1.020

Baten

-9.333

-10.932

-10.540

392

Exploitatieresultaat

7.268

8.233

7.605

-628

+= nadeel - = voordeel Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 25.000 en afgerond op € 1.000) Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden (nadeel incidenteel € 228.000) Gemeentelijk vastgoed (nadeel incidenteel 235.000) De gemeente heeft in 2022 op basis van oude afspraken een pand overgenomen tegen betaling van de boekwaarde. Na deze aankoop zou dit pand door de gemeente weer verkocht worden aan derden, omdat het pand niet nodig is voor gemeentelijke doeleinden. Er wordt hierbij een positief verkoopresultaat verwacht. De (plan)kosten voor de verkoop en de verwachte verkoopopbrengst zijn in de begroting verwerkt. Omdat het gebouw in 2022 niet is verkocht worden de kosten en opbrengsten in 2023 verwacht. De verwachte kosten en opbrengsten wordt verwerkt in de eerste bestuursrapportage 2023. Overige kleine verschillen (voordeel incidenteel € 7.000) Deze behoeven geen toelichting. Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (voordeel incidenteel € 128.000) Het taakveld Verkeer en vervoer heeft een voordelig saldo van afgerond € 128.000. Het verschil wordt veroorzaakt door verschillende onderwerpen. Hieronder een toelichting per onderwerp. Beheerplan openbare verlichting (nadeel incidenteel € 27.000) Dit nadeel bestaat uit verschillende onderdelen. • Er is een nadeel op gas/elektra van € 22.000.

Dit komt enerzijds door de hogere energieprijzen. Daarnaast wordt de besparing in kosten op energie niet gehaald, omdat er vertraging is in de uitvoering van het vervangen van armaturen voor ledverlichting. • Er is ook een nadeel op onderhoud van € 16.000. Ondanks dat de vervangen van armaturen voor ledverlichting loopt blijft er nog steeds meer onderhoud nodig dan ingeschat. • Tot slot is er een voordeel rente kapitaallasten € 11.000 in verband met het doorschuiven van investeringen. Verkeersveiligheid (voordeel incidenteel € 47.000) Dit nadeel bestaat uit verschillende onderdelen. • Maatregelen Kalkestraat Er is een voordeel van € 17.000. Dit is nog bestemd voor maatregelen aan de Kalkestraat, die nog niet zijn uitgevoerd. Derhalve wordt er minder onttrokken uit de reserve. Het bedrag is onderdeel van het budget dat is onttrokken uit de reserve verkeer en vervoer, in het kader van het NBVVP. • Spoorwegovergang Polsestraat wordt nog afgerekend met de provincie

Jaarstukken

48

In 2022 zijn de werkzaamheden voor de afsluiting van de spoorwegovergang (NABO) Polsestraat te Opheusden afgerond. De uitvoering vond samen met ProRail plaats. De uitgaven voor dit project zijn gedaan, maar de definitieve afrekening met de provincie moet nog plaatsvinden (het gaat om de resterende 20%, 80% is al ontvangen). De uitgaven lopen daarom niet met de inkomsten in de pas en is er een onderschrijding t.o.v. het budget. Het betreft hier dus een voordeel van € 30.000. Voorbereiding aanleg rondweg Ochten (voordeel incidenteel € 27.000) Voor het jaar 2022 is sprake van een overschot van € 27.000 voor de jaarschijf 2022. Dit bedrag was gereserveerd voor het verlenen van een opdracht voor het uitvoeren van een variantenstudie. In verband met aanbestedingsregels kon de opdracht niet worden gegund in 2022. De opdracht zal alsnog, na een aanbestedingsprocedure, worden gegund. De raad wordt voorgesteld om dit bedrag bij de jaarrekening 2022 te bestemmen voor het jaar 2023. Afrekening Avri IBOR taakveld 2.1 (voordeel incidenteel € 28.000) De afrekening van de Avri IBOR heeft betrekking op de meerdere taakvelden (2.1, 5.7 en 7.2.) Voor wat betreft het taakveld 2.1 gaat het om de onderdelen Vegen en Zwerfvuil en het Straatmeubilair.

• Vegen en Zwerfvuil Avri (incidenteel voordeel € 61.000) Efficiëntere inzet van personeel en wagenpark was mogelijk door data-gestuurd werken en heeft een voordeel opgeleverd. Verder zijn er minder kosten gemaakt op tractie en afvalstromen. Daarnaast was er minder zwerfvuil aanwezig in het werkgebied. • Straatmeubilair (incidenteel nadeel € 33.000) Er zijn voorzieningen vervangen die niet in het areaal opgenomen waren en er zijn nieuwe voorzieningen geplaatst, zoals bankjes, afvalbakken en hekwerken. Dit meerwerk is conform afspraak met Avri doorberekend op de DVO (dienstverleningsovereenkomst). De overige kleine verschillen (voordeel incidenteel € 53.000) Dit zijn binnen taakveld resterende afwijkingen die bij elkaar opgeteld een incidenteel voordeel opleveren en behoeven formeel geen toelichting. Taakveld 5.5 Cultureel Erfgoed (voordeel incidenteel € 45.000) Onderhoud torens + gebouwen (monumenten) (incidenteel voordeel € 48.000) In 2022 is budget beschikbaar gesteld voor groot onderhoud aan de gemeentelijke kerktorens. Dit groot onderhoud hebben we, versneld, in 2021 al moeten uitvoeren. Hierdoor hebben we in 2022 juist minder onderhoudsuitgaven gehad aan de kerkklokken. Overige kleine verschillen (nadeel incidenteel € 3.000) Overige onderwerpen onder dit taakveld 5.5 Cultureel Erfgoed zorgen voor een nadeel die geen toelichting behoeven.

Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie (voordeel incidenteel € 401.000) Het taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie heeft een voordelig saldo van afgerond € 401.000. Het verschil wordt veroorzaakt door verschillende onderwerpen. Hieronder een toelichting per onderwerp. Groenstroken (voordeel incidenteel € 26.000) De gemeente werkt aan het project grondgebruik. In dit project worden groenstroken die in gebruik zijn door de gemeente verkocht aan inwoners. In 2022 heeft de verkoop van groenstroken een hoger bedrag opgeleverd dan wat geraamd is in de begroting (€ 47.000 extra). Dit komt omdat we meer grond hebben verkocht dan vooraf ingeschat. De huurkomsten zijn lager dan geraamd. Doordat er grond verkocht wordt ontvangt de gemeente minder huurinkomsten (€ 13.000 minder). Jaarstukken

49

Dan rest er nog een klein verschil van een nadeel van € 8.000 die geen toelichting behoeft. Bermen incl. watergangen m.u.v. bestekswerk (voordeel incidenteel € 89.000) In de 1e Berap 2022 is het restant budget van de Ontvangstplicht A-watergangen bestemd voor het voorbereiden van het baggeren van de gemeentelijke watergangen. Doordat de planvorming pas in november is vastgesteld, vonden we het niet gepast om al in 2022 te starten met de werkvoorbereiding van de baggerwerkzaamheden. Het vrijgemaakte budget is niet uitgegeven in 2022. Beheerplan groen, planning en beleid (incidenteel voordeel van €101.000.) Dit verschil wordt veroorzaakt door niet bestemde middelen voor de uitvoering van het baggerplan (€ 61.000) en er is door Avri door onder meer personeelsgebrek geen invulling gegeven aan de inboet van cultuurbeplanting (€40.000). • Baggerplan Bij de jaarrekening 2021 zijn middelen toegekend voor het uitvoeren van het verplicht onderhoud van de B-watergangen in 2022. We hebben hiervoor in 2022 een bestek en uitvoeringsplan geschreven. In november 2022 is het Meerjaren Baggerplan Watergangen 2022-2031 vastgesteld. De uitvoering hiervan start in 2023. Het overschot van € 61.000 uit 2022 dat was bestemd voor de uitvoering in 2022 komt nu ten gunste van het jaarrekeningresultaat.

• Cultuurbeplanting door Avri Bij de jaarrekening van 2022 is er € 40.000 voor inboet van cultuurbeplanting door medewerkers van Avri van IBOR bestemd. De geplande werkzaamheden zijn door de personele onderbezetting niet uitgevoerd. Essentaksterfte (incidenteel voordeel € 62.000) De kostenplaats Bomen laat een voordeel zien van € 62.000. Dit verschil wordt veroorzaakt doordat de geplande werkzaamheden rondom de vervanging van de essen op het voetbalveld in Dodewaard zijn vertraagd. Er moet € 17.000 worden onttrokken aan de reserves Essentaksterfte in plaats van de begrootte € 79.000. Dit heeft verder geen effect op het jaarrekeningresultaat. Afrekening AVRI IBOR Taakveld 5.7 (incidenteel voordeel € 105.000) De afrekening van de Avri IBOR heeft betrekking op de meerdere taakvelden (2.1, 5.7 en 7.2.) Voor wat betreft dit taakveld 5.7 gaat het om de onderdelen Beheerplan groen en het Onderhoud van de openbare speelplaatsen. • Beheerplan groen, planning en beleid (incidenteel voordeel € 80.000) In de eerste twee kwartalen hebben we opgeschaald voor wat betreft capaciteit en een groeizaam voorjaar. Op basis van de prognose voor de laatste twee kwartalen is er een begrotingswijziging gedaan in de bestuursrapportage. Deze prognose was gebaseerd op de opschaling van capaciteit, stijgende brandstofprijzen en indexatie.

In de laatste twee kwartalen hadden we een zeer droge zomer, dalende brandstofprijzen en hebben we kunnen afschalen. • Onderhoud openbare speelplaatsen (incidenteel voordeel € 25.000) Tijdens de inspecties zijn minder gebreken aan speeltoestellen geconstateerd dan verwacht. Hierdoor zijn minder kosten gemaakt. Overige kleine verschillen (voordeel incidenteel € 18.000) Onder dit taakveld vallen onderwerpen die een incidenteel voordeel laten zien. Deze behoeven geen toelichting. Taakveld 7.2. Riolering (voordeel incidenteel € 90.000) Riolering (voordeel incidenteel € 90.000) Het taakveld Riolering laat een voordelig saldo zien van € 90.000. Dit voordeel komt door hogere uitgaven in 2022 wat resulteert in een BTW voordeel. Door de komst van het BTWJaarstukken

50

compensatiefonds (BCF) vallen de uitgaven riolering onder de BCF en kan de BTW op uitgaven voor het riool worden gecompenseerd. Bij onze inwoners wordt rioolheffing incl. BTW opgehaald. Hierdoor is er onder aan de streep altijd een voordeel, namelijk de BTW (lasten zonder BTW en baten incl. BTW). Als er meer uitgaven zijn dan gepland, kan er meer BTW gecompenseerd worden bij het BCF dan geraamd. Dus ontstaat er onderaan de streep een voordeel (de te compenseren BTW). De budgettering voor riool is een gesloten systeem. De hogere uitgaven riolering worden veroorzaakt door een aantal onvoorziene werkzaamheden en nieuwe ontwikkelingen in 2022: • De gemeente heeft in 2022 de bestaande stresstest tegen wateroverlast verbreed met het toevoegen van testen voor hitte en verdroging conform bestuurlijke afspraken in de regionale samenwerking om vervolgens de gemeentelijke lokale adaptatiestrategie (LAS) op te stellen. Daarbij is ook het onderzoek en de voorbereiding voor het differentiëren van het huidige riooltarief ook ten laste gekomen van de exploitatie voorziening. • Er is rekening gehouden met een jaarlijks budget voor onvoorziene herstelwerkzaamheden aan de riolering. In 2022 zijn hier ook de kosten op geboekt voor het aansluiten van bestaande dakvlakken aan een separaat gelegd riool.