Document · PDF

Bijlage - Eerste bestuursrapportage 2026

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente Neder-BetuweBij agendapunt: Eerste bestuursrapportage 202619.764 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Wat willen we bereiken?

5.1.3 Iedereen kan deelnemen aan de samenleving

Continu

Wanneer speelt het? Continu

2025 e.v.

Continu

Toelichting voortgang

Wat gaan we daarvoor doen? 5.1.3.1 We zetten ons in voor een dementievriendelijk NederBetuwe 5.1.3.2 We dragen bij aan het voorkomen en verminderen van eenzaamheid onder inwoners 5.1.3.3 We bieden goede ondersteuning op het gebied van o.a. huisvesting, taal, scholing, werk en ontmoeting aan nieuwkomers volgens de Wet Inburgering

Eerste Bestuursrapportage 2026

Continu

Toelichting voortgang

Wat gaan we daarvoor doen?

Kleur

Wanneer speelt het?

Wanneer speelt het? Continu

Continu

5.1.3.4 We zorgen ervoor dat iedereen, van oud tot jong, ongeacht geloofsachtergrond, geaardheid, afkomst, beperkingen en met welke idealen dan ook kan deelnemen aan onze samenleving 5.1.3.5 We zorgen voor een passend woningaanbod in de wijk voor kwetsbare inwoners (zie verder ambitie 3.1: Wonen voor iedereen) Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen Wat willen we bereiken? 5.1.4 Voldoende opvangplekken voor asielzoekers volgens opgave Spreidingswet

Kleur

5.1.4.1 We realiseren voldoende opvangplekken voor asielzoekers en zoeken daarbij zoveel mogelijk de samenwerking met gemeenten in Regio Rivierenland

Kleur

Tijd

Continu

Toelichting voortgang

Wat gaan we daarvoor doen?

Voortgang ambitie Resultaat

Continu

Wanneer speelt het? 2025 e.v.

Toelichting voortgang 5.1.4.1 Er is nog geen definitieve locatie voor asielopvang aangewezen, waardoor we de opvangplekken voor asielzoekers niet kunnen realiseren zoals de Spreidingswet ons voorschrijft. Het haalbaarheidsonderzoek naar het voorkeursperceel in MedelNoord is na de zomer van 2025 grotendeels stil komen te liggen. Enerzijds omdat de gesprekken met buurgemeenten geïntensiveerd moeten worden om tot een gedragen regionaal plan te komen. Anderzijds omdat een helder politiek mandaat nodig is – zowel landelijk als lokaal – voordat colleges en raden over kunnen gaan tot besluitvorming over opvangvoorzieningen. 5.1.4.1 Volgens de Spreidingswet hadden wij uiterlijk per 1 juli 2025 moeten voorzien in asielopvangplekken. Dit is niet gelukt. Nu de plannen van het kabinet ten aanzien van de Spreidingswet duidelijk zijn en de nieuwe gemeenteraden geïnstalleerd zijn, verwachten wij de komende periode in samenwerking met regiogemeenten tot een (regionaal) plan te komen hoe wij invulling gaan geven aan de Spreidingswet.

Middelen

5.2 Inwoners van Neder-Betuwe leven gezond en zijn vitaal Wat willen we bereiken?

5.2.1 Er is toegenomen aandacht voor preventie op de gebieden gezond leven en vitaal zijn

Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Wat gaan we daarvoor doen? 5.2.1.1 We zetten ons in voor een gezonde leefstijl voor jongeren en volwassenen 5.2.1.2 We zetten in op het versterken van de mentale gezondheid van onze inwoners 5.2.1.3 We zetten in op het vroegtijdig signaleren van (verborgen) problemen bij ouderen en bieden preventieve ondersteuning Kleur

Eerste Bestuursrapportage 2026

Wanneer speelt het? Continu

Continu

2024 e.v.

Toelichting voortgang

Wat willen we bereiken? 5.2.2 Het middelengebruik onder (jonge) inwoners neemt af Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Wat gaan we daarvoor doen?

5.2.2.1 We werken de aanpak 'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving' (OKO) - voorheen IJslands Preventiemodel Nader uit en implementeren deze Kleur

Wat willen we bereiken?

5.2.3 Jeugdigen groeien op in een stabiele en veilige (thuis)omgeving

Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken? 5.2.4 Kinderen maken een goede start in het leven en hebben daarin gelijke kansen Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

2024-2027

Toelichting voortgang

Wat gaan we daarvoor doen? 5.2.3.1 We zetten in op het versterken van relaties en het bieden van tijdige ondersteuning bij scheidingen 5.2.3.2 We zetten in op kwalitatief goede jeugdbescherming en hoog specialistische jeugdzorg 5.2.3.3 We voeren de jeugdzorg zo effectief en efficiënt mogelijk uit, samen met relevante partners 5.2.3.4 We zetten in op een duurzame aanpak van jeugdoverlast 5.2.3.5 We zetten in op normaliseren en een stevige leefomgeving voor jeugdigen Kleur

Wanneer speelt het?

Wanneer speelt het? Continu

Continu

Continu 2024-2026 Continu

Toelichting voortgang

5.2.3.3. In 2026 wordt een tekort van 1,7 miljoen euro verwacht ten opzichte van de begroting. Deze verwachting is gebaseerd op de uitgaven in 2025, gecombineerd met landelijke en lokale trends in de jeugdhulp, waaronder de autonome groei van het aantal jeugdigen in de gemeente. De afwijking ten opzichte van het budget wordt verder toegelicht bij de beantwoording van de derde W-vraag. Wat gaan we daarvoor doen? 5.2.4.1 We creëren een stevige basis tijdens de eerste 1000 dagen van een kind 5.2.4.2 We blijven inzetten op de versterking tussen zorg en onderwijs Kleur

Wanneer speelt het? 2024-2026

Continu

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijg

Overige ontwikkelingen

De groei van het aantal inwoners in onze gemeente én een verschuiving van hulpvragen vanuit het zorgdomein naar het sociaal domein, leidt onder meer tot een toename van de druk op het informele netwerk en groei van de vraag naar ondersteuning vanuit het welzijnswerk. We monitoren deze ontwikkelingen en passen de uitvoering en ondersteuning waar mogelijk aan. We sluiten hierbij ook aan op landelijke en regionale ontwikkelingen vanuit het AZWA (Aanvullend zorg- en welzijnsakkoord).

Eerste Bestuursrapportage 2026

Wat mag het kosten? Programma: 5. WMO, Jeugdzorg en Participatiewet Bedragen x € 1.000, -

2026

2027

2028

2029

Mutaties per taakveld

-10

-25

6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)

236

123

6.712 Begeleiding (WMO)

6.713 Dagbesteding (WMO)

6.752 Jeugdhulp ambulant Regionaal

1.430

1.490

1.550

1.610

6.753 Jeugdhulp ambulant Landelijk

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

515

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

198

6.792 PGB Jeugd

-52

-47

-41

-36

6.811 Beschermd wonen (WMO)

-181

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.821 Jeugdbescherming

181 169

181 174

181 180

181 185

6.822 Jeugdreclassering

6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

7.1 Volksgezondheid

2.744

2.695

2.701

2.756

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorziening WMO 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorziening Jeugd 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorziening Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)

6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.751 Jeugdhulp ambulant Lokaal

6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal

6.791 PGB WMO

Totaal mutaties per programma

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (Verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Taakvelden Jeugdbudgetten (structureel nadeel € 2.380.503 in 2026 oplopend naar € 2.497.903 in 2029) Structureel tekort vanuit 2025 (structureel nadeel € 1.614.703) Vanaf 2023 zien we een flinke stijging in de uitgaven voor jeugdhulp. Bij de tweede bestuursrapportage 2025 was er een tekort voorzien van 2,3 miljoen ten opzichte van het geraamde budget. In de tweede bestuursrapportage 2025 is slechts een deel van dit tekort structureel bijgeraamd omdat op dat moment nog onvoldoende zicht was op het structurele karakter van dit tekort. Inmiddels weten we dat dit tekort wél volledig structureel is. Het totale verwachte tekort ten opzichte van het geraamde budget 2026 is € 1.6 miljoen. Het voorstel is om dit bedrag structureel bij te ramen. Dit zorgt voor de meest realistische raming van de jeugdhulpbudgetten gezien de huidige ontwikkelingen.

Eerste Bestuursrapportage 2026

Volumegroei jeugd (structureel nadeel € 70.800 in 2026 oplopend naar € 283.200 in 2029) Een belangrijk uitgangspunt in de Toekomstvisie Neder-Betuwe 2050 is dat de gemeente groeit naar ongeveer 30.000 inwoners. Een deel van deze groei zal bestaan uit jeugdigen, wat betekent dat ook de vraag naar ondersteuning vanuit de Jeugdwet zal toenemen. Voor een realistische raming van de kosten is het daarom essentieel om deze demografische ontwikkeling mee te nemen. Op basis van zowel de historische ontwikkeling van het aantal jeugdigen in de afgelopen tien jaar als de prognoses van het CBS, wordt verwacht dat het aantal jeugdigen in de gemeente de komende jaren jaarlijks met ongeveer 0,6% toeneemt. Dit resulteert naar verwachting in een kostenstijging van € 70.800 per jaar vanaf 2026 (cumulatieve stijging). Aanspraak stelpost prijsstijging (structureel nadeel € 600.000) Volgens de regionale overeenkomst met jeugdhulporganisaties worden de producttarieven jaarlijks per 1 januari geïndexeerd. Voor 2026 bedraagt het indexatiepercentage 5,13% voor ambulante producten en 5,06% voor verblijfsproducten. De verwachting is dat het totale budget verhoogd moet worden met €600.000 door de indexatie. Binnen de huidige raming is geen dekking opgenomen voor indexatie. De verhoging van het budget door indexatie wordt gedekt vanuit de stelpost prijsstijging.

Het totale resultaat op de stelpost worden toegelicht onder programma algemene dekkingsmiddelen taakveld 0.8. Plan van aanpak voor Stevige Lokale Teams (incidenteel nadeel € 45.000 voor 2026 en € 65.000 voor 2027) Gemeenten krijgen vanuit verschillende landelijke programma’s een grotere rol bij het ondersteunen van gezinnen en huishoudens. Deze programma’s kennen ieder hun eigen doelstellingen en accenten, maar vragen in de uitvoering om een samenhangende en integrale aanpak. Dit betekent dat zij in de praktijk samenkomen in de wijze waarop gemeenten hun toegang en lokale teams inrichten. Er zijn landelijke afspraken gemaakt om te komen tot Stevige Lokale Teams. De huidige werkwijze in NederBetuwe (het Kernpunt) sluit grotendeels aan bij de uitgangspunten van een Stevig Lokaal Team, maar er zijn ook ontwikkelpunten. Ook ontbreekt een samenhangende visie waarin landelijke ontwikkelingen en lokale uitgangspunten worden gecombineerd. Daarom wordt eerst een visie ontwikkeld, gevolgd door een uitvoeringsagenda en implementatie. Voor de uitvoering van het Plan van aanpak is een budget van € 45.000 benodigd voor het jaar 2026 en € 65.000 voor het jaar 2027 voor inzet van medewerkers en participatieactiviteiten.

Uitvoering bestuursopdracht jeugdhulpbudgetten (incidenteel nadeel 50.000 voor 2026) Naar aanleiding van de stijgende kosten hebben we in 2025 beheersmaatregelen vastgesteld om de uitgaven voor jeugdhulp beheersbaar te houden en waar mogelijk op termijn te verlagen. Omdat op dit moment de kosten blijven stijgen, zullen we aanvullende maatregelen moeten nemen. Dit vraagt om scherpe keuzes, die buiten het huidige beleid en kaders kunnen vallen. Het is daarom van essentieel belang om zorgvuldig in kaart te brengen welke keuzes gemaakt kunnen worden, hoe deze keuzes zich verhouden tot huidig beleid, wet- en regelgeving, en welke risico’s aan deze keuzes zijn verbonden. Voor de uitvoering hiervan is de inhuur van een externe projectleider noodzakelijk. Dit leidt tot incidentele lasten van € 50.000 in 2026. Taakvelden WMO-budgetten (structureel nadeel € 338.141 in 2026, vanaf 2027 € 224.557) Aanspraak stelpost prijsstijging (structureel nadeel € 224.557) Volgens de regionale overeenkomst worden de producttarieven jaarlijks per 1 januari geïndexeerd. Voor 2026 bedraagt het indexatiepercentage gemiddeld 5,5% voor huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding. Binnen de huidige raming is geen dekking aanwezig om de indexatie op te vangen. De verhoging van het budget door indexatie wordt gedekt vanuit de stelpost prijsstijging.

Het totale resultaat op de stelpost worden toegelicht onder programma algemene dekkingsmiddelen taakveld 0.8. Taakstelling abonnementstarief WMO (incidenteel nadeel € 113.584) In de raadsinformatiebrief (Z/25/114326/264351) over de decembercirculaire 2025 is de raad geïnformeerd over de correctie die betrekking heeft op het uitstellen van het abonnementstarief Wmo dat eerder in de meicirculaire 2025 is aangegeven. Voor het uitstellen van het abonnementstarief Wmo naar 2027 zijn voor 2026 aanvullende middelen ontvangen en deze zijn ook correct verwerkt in de meicirculaire 2025, echter de in het verleden opgenomen taakstelling binnen programma 5 sociaal domein ter hoogte van afgerond € 0,1 miljoen die hiermee samenhangt is daarop niet bijgesteld. Bij deze wordt de correctie op de taakstelling over 2026 alsnog verwerkt, wat resulteert in een incidenteel nadeel van 113.584 voor 2026. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang (budgettair neutraal) Op 26 februari 2026 is van onze centrumgemeente Nijmegen een nieuwe prognose ontvangen voor de middelen voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (BWMO) voor het jaar 2026. Door aanhoudende tekorten op de Maatschappelijke Opvang (MO) en diverse beleidsontwikkelingen, waaronder de activiteiten uit het Uitvoeringsplan Dak- en Thuisloosheid, ontvangen wij in 2026 minder middelen dan oorspronkelijk begroot.

De prognose bevat geen meerjarige doorkijk. Om deze reden zijn de kosten voor de Maatschappelijke Opvang gelijk gehouden aan de prognose voor 2026. Het betreft een budgettair neutrale bijstelling in de gemeentelijke begroting, maar dit resulteert wel in minder middelen voor subregionaal (Rivierenland) en lokaal niveau. Eerste Bestuursrapportage 2026

Taakvelden Participatie budgetten (structureel nadeel € 12.262 in 2026, vanaf 2027 € 27.262) Inburgering (budgettair neutraal) Voor de financiering van de uitvoeringsvoorziening van de Wet Inburgering 2021 (WI2021) ontvangen gemeenten jaarlijks een Specifieke Uitkering (SPUK) van het Rijk. De voorlopige SPUK-toekenning 2026 valt € 156.557 lager uit dan waarmee in de begroting 2026 en meerjarenraming rekening is gehouden. De lasten en baten worden in lijn met de voorlopige SPUK naar beneden bijgesteld. De betreft een budget neutrale verwerking. Inkomensregeling (structureel nadeel € 10.000 in 2026, vanaf 2027 € 25.000) Betreft de structurele doorwerking Bijzondere Bijstand vanuit de jaarstukken 2025 De kleine overige kleine verschillen binnen de Participatie budgetten bedragen een structureel nadeel van € 2.262, welke geen toelichting behoeven. Taakvelden Overige SD (structureel nadeel € 13.289 in 2026, aflopend naar € 6.705 in 2029) Opvang van Oekraïense ontheemden in gemeentelijke en particuliere opvanglocaties (budgettair neutraal) Ook in 2026 staan we voor de opdracht te zorgen voor de opvang van Oekraïense ontheemden in gemeentelijke en particuliere opvanglocaties. Voor de opvang van deze Oekraïners worden kosten gemaakt. Bij het Rijk is een voorschot van € 205.000 aangevraagd voor de te maken kosten voor de particuliere opvang.

De hoogte van het gevraagde voorschot is afgestemd op de vergoeding van uitvoeringskosten voor de particuliere opvanglocaties en de te verstrekken leergelden. Daarnaast is een voorschot van € 2.838.220 aangevraagd voor de te maken kosten voor de gemeentelijke opvanglocaties. De hoogte van het gevraagde voorschot is afgestemd op het aantal gemeentelijke opvangplekken en de te innen eigen bijdrages. Vooralsnog gaan we ervan uit dat de vergoeding voldoende is ter dekking van de te maken kosten en daarmee budgettair neutraal is. Brede SPUK budgettair neutraal Vanwege het aflopen van de Brede SPUK GALA-regeling en de overgang naar het AZWA, dat in 2027 van start gaat, is het mogelijk om eenmalig 10% van de ontvangen middelen van 2025 over te hevelen naar 2026. In 2025 zijn deze middelen gereserveerd in de derdengelden Brede SPUK GALA. Deze middelen worden in 2026 ingezet en gebruikt ter ondersteuning van het bestaande plan van aanpak. De overige kleine verschillen binnen de overige budgetten Sociaal Domein bedragen een structureel nadeel van € 13.289 in 2026, € 21.958 in 2027, € 21.832 in 2028 en € 6.705 vanaf 2029, welke geen toelichting behoeven.

Mutaties in reserves Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen afwijkingen die betrekking hebben op mutaties in reserves.

Eerste Bestuursrapportage 2026

Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn Missie

Goede onderwijshuisvesting verbetert de kwaliteit van het onderwijs. Daarom heeft de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen voor ons topprioriteit. Wij stimuleren een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt en brengen actief de betrokken partijen bij elkaar. Kansengelijkheid op de arbeidsmarkt is belangrijk voor onze inwoners. Wij blijven ons inzetten om laaggeletterdheid tegen te gaan. Sport, spel en bewegen dragen bij aan een gezonde leefstijl. We ondersteunen activiteiten die een aantoonbaar positief effect hebben op de leefstijl en het welbevinden van onze inwoners. Wij blijven investeren in verenigingen en maatschappelijke organisaties in de gemeente, want zij bevorderen het maatschappelijk welzijn en de sociale omgang tussen inwoners. Bovendien dragen zij bij aan een verantwoorde en gezonde vrijetijdsbesteding. Vrijwilligers zijn de drijvende kracht achter onze verenigingen, stichtingen, instellingen en besturen. Wij waarderen hun inzet en zelfredzaamheid. Wij ondersteunen waar dat past bij onze rol als gemeentelijke overheid. Deze missie komt overeen met de vastgestelde visie in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein. De ambities en ontwikkelingen binnen dit programma komen grotendeels terug in de nota of de bijbehorende uitvoeringsplannen.

Actuele kaderstellende beleidsnota's

Algemeen • Raadsvisie 2030 (2019) • Integrale Beleidsnota Sociaal Domein "Samen verder op de ingeslagen weg" 2025 - 2028 (2024) • Algemene subsidieverordening gemeente Neder-Betuwe (2019) • Nadere regel subsidies voor vrijwilligersorganisaties (2019) • Strategische visie accommodatie (2010) Onderwijs/leesbevordering • Verordening Voorziening huisvesting onderwijs (2015) • Verordening bekostiging leerlingenvervoer (2022), Beleidsregels leerlingenvervoer (2023) • Nadere regels subsidie voorschoolse educatie Neder-Betuwe (2023) • Onderwijsachterstandenbeleidsplan Neder-Betuwe 2023-2026 (2023) • Beleidskader toezicht en handhaving kinderopvang Neder-Betuwe 2022 (2022) • Integraal Huisvestingsplan onderwijs Neder-Betuwe 2026-2041 (2025) • Uitvoeringsplan IHP financieel (2021) • Convenant uitvoering bibliotheekwerk 2023 t/m 2026 "Samen maken we de bieb" (2022) • Subsidieverordening Basisbibliotheek Neder-Betuwe (2007) • Statuten "Stichting Fluvium Openbaar Onderwijs" (2018) • Nadere regeling subsidie Onderwijsachterstandenbeleid (2023) Sport • • • • •

Sport en Beweeg visie Neder-Betuwe 2019-2030 (2019) Beheerplan onderhoud sportvelden 2018-2025 (2019) Beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen 2022-2025 (2021) Renovatieschema sportvelden 2026-2029 JOGG-plan van aanpak Neder-Betuwe 2025-2028 (2025)

Eerste Bestuursrapportage 2026

Ambities 6.1 Goed en passend onderwijs voor alle inwoners in Neder-Betuwe Wat willen we bereiken? 6.1.1 Passende onderwijshuisvesting in de nabijheid van de doelgroep die bijdraagt aan de kwaliteit van het onderwijs Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Wat gaan we daarvoor doen? 6.1.1.1 Uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen

Continu

6.1.1.2 We stimuleren de verbinding van onderwijs met andere (kind)voorzieningen

Continu

Kleur

Wat willen we bereiken? 6.1.2 Een goede aansluiting tussen het onderwijs en de (lokale) arbeidsmarkt

Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

6.1.2.1 We bevorderen de samenwerking tussen onderwijsinstellingen en ondernemers

Wanneer speelt het? Continu

Dit wordt ook uitgewerkt onder ambitie 4.1: We zorgen voor een veerkrachtige economische structuur

6.1.2.2 Waar mogelijk stimuleren wij de samenwerking tussen lokale VO-scholen en MBO, HBO en Universitaire opleidingen Kleur

6.1.3.1 We faciliteren scholen om invulling te geven aan natuuren cultuureducatie 6.1.3.2 Wij zetten de rijksmiddelen ten behoeve van het terugdringen van onderwijsachterstanden zo effectief en efficiënt mogelijk in Kleur

Wat willen we bereiken? 6.1.4 Inwoners beschikken over voldoende basisvaardigheden om te kunnen deelnemen aan de samenleving

6.1.4.1 We versterken de basisvaardigheden van inwoners door laaggeletterdheid, samen met partners, bespreekbaar te maken, de drempel naar ondersteuning te verlagen en aanbod te faciliteren

Eerste Bestuursrapportage 2026

Wanneer speelt het? 2026

Continu

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Wat gaan we daarvoor doen?

Kleur

2025

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Wat gaan we daarvoor doen?

Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat willen we bereiken? 6.1.3 Jeugdigen hebben de mogelijkheid om zich optimaal en breed te ontwikkelen binnen het onderwijs

Wanneer speelt het?

Continu

Toelichting voortgang

6.1.4 In de afgelopen jaren zijn diverse lasten voor de Bibliotheek gedekt uit de OAB-middelen. Door de ombuigingen en doelstellingen van het OAB-budget, was dit niet langer volledig mogelijk. De afwijking ten opzichte van het begrote budget wordt verder toegelicht bij de beantwoording van de derde W-vraag. 39

6.2 Sport, spel en bewegen stimuleren Wat willen we bereiken?

6.2.1 Een ruim aanbod van mogelijkheden die onze inwoners stimuleren tot sporten en bewegen

Wat gaan we daarvoor doen? 6.2.1.1 Uitvoeren van het Lokaal Akkoord 'Gezond op eigen wijze' 6.2.1.2 We ondersteunen (sport)verenigingen met een sportverenigingscoach en toekomstgericht beheer 6.2.1.3 We verbreden de inzet van de buurtsportcoaches en versterken daarmee sport en bewegen in Neder-Betuwe 6.2.1.4 Herijking van het beleid voor sportaccommodaties tot een integraal plan sportvoorzieningen 6.2.1.5 Uitvoeren van een beweegpark in één of meer kernen, dorpsommetjes en mountainbikepaden in de uiterwaarden. In 2025 betreft dit het realiseren van het Beweegpark in Dodewaard Dit heeft relatie met ambitie 4.2: We vergroten de

Wanneer speelt het? Continu 2025 e.v.

2025 e.v.

2025 - 2026

2025 e.v.

aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers

6.2.1.6 We richten de buitenruimte in zodat deze uitnodigt om te bewegen Voortgang ambitie Resultaat Tijd

Kleur

2025 en 2026

Toelichting voortgang 6.2.1.5. In 2025 is het Definitief Ontwerp van het skatepark NederBetuwe opgesteld. De omgevingsvergunning is verleend. Daarnaast is in 2025 gewerkt aan een dorpendeal-aanvraag die bij de Provincie is ingediend en inmiddels is toegekend. De realisatie van het skatepark wordt in 2026 afgerond.

Middelen Wat willen we bereiken? 6.2.2 Voldoende en passende speelplekken voor jeugdigen

Wat gaan we daarvoor doen? 6.2.2.1 Bij omvangrijke nieuwbouwlocaties wordt voldoende rekening gehouden met aaneengesloten speelplekken, bij de invulling ervan worden jeugdigen betrokken 6.2.2.2 Wij zorgen dat (nieuwe) speelplekken een bijdrage leveren aan klimaatadaptatie. Dit draagt bij aan ambitie 3.3: We willen

Wanneer speelt het? 2025 en 2026

2025 e.v.

een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst

Voortgang ambitie Resultaat

Kleur

Tijd

Toelichting voortgang 6.2.2.1 Doordat in het verleden onvoldoende rekening is gehouden met voldoende aaneengesloten speelplekken bij planvorming t.b.v. nieuwbouwlocaties, wordt op verschillende locaties uitgeweken naar alternatieven, zoals de realisatie van speelplekken in een zogeheten Wadi. 6.2.2.1 Niet alle geplande speelplekken kunnen volgens planning worden gerealiseerd; er wordt een inhaalslag gemaakt en de planning wordt geactualiseerd. Dit wordt nader toegelicht onder programma 3.

Middelen Wat willen we bereiken? 6.2.3 Verlagen van het energieverbruik van gemeentelijke gebouwen Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Wat gaan we daarvoor doen? 6.2.3.1 We maken onze sportaccommodaties toekomstbestendiger en brengen de CO2-uitstoot verder terug. Kleur

Eerste Bestuursrapportage 2026

Wanneer speelt het?

2025 e.v.

Toelichting voortgang Dit is

6.3 Actieve en leefbare kernen binnen de gemeente Wat willen we bereiken? 6.3.1 Toekomstbestendige (sport)verenigingen en stichtingen Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Wat gaan we daarvoor doen? 6.3.1.1 Wij ondersteunen lokale verenigingen en stichtingen om hun bestuurskracht op peil te houden en toekomstbestendig te blijven Kleur

Wat willen we bereiken? 6.3.2 In elke kern is voldoende plek voor activiteiten en ontmoeting Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

6.3.2.1 Wij zetten het accommodatiebeleid voort waarbij aandacht is voor goede aansluiting bij de behoefte van inwoners en gezonde exploitatie Dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 3.2: In onze openbare ruimte is het heel, schoon en veilig en bereikbaar voor iedereen

Wat willen we bereiken?

6.3.3 Neder-Betuwe kent een sterk maatschappelijk middenveld om onze inwoners te ondersteunen

Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

6.3.3.1 Wij subsidiëren (lokale) organisaties doelgericht en maken heldere afspraken met subsidieontvangers, waar wenselijk sluiten we meerjarige subsidieovereenkomsten waarbij we aansluiten bij het Kwaliteitskompas 6.3.3.2 Wij onderzoeken de doelmatigheid van ingezette subsidies bij grote organisaties 6.3.3.3 We dragen bij aan de beschikbaarheid van maatschappelijke vervoersdiensten door tijdige vervanging van de bussen Klaartje en Swobrik

Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Continu

Wanneer speelt het?

Continu

2025

2025 en 2026

Toelichting voortgang

6.3.3.3 De benodigde investering voor de vervanging van de bus Klaartje ligt € 15.000, - hoger dan begroot. Dit is financieel verwerkt onder programma 5, taakveld 6.1

Wat willen we bereiken? 6.3.4 De zichtbaarheid van het cultureel en historisch erfgoed is toegenomen

Wanneer speelt het?

Toelichting voortgang

Wat gaan we daarvoor doen?

Kleur

Continu

Toelichting voortgang

Wat gaan we daarvoor doen?

Kleur

Wanneer speelt het?

Wat gaan we daarvoor doen? 6.3.4.1 Verhaallijnen uit ‘Inspirerend Rivierenland’ en ‘Een schatkist met toekomstwaarde’ worden zichtbaar gemaakt voor inwoners en bezoekers. Dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 4.2: We vergroten de aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers Kleur

Wanneer speelt het?

Continu

Toelichting voortgang

Overige ontwikkelingen

Binnen dit programma is geen sprake van overige ontwikkelingen. Eerste Bestuursrapportage 2026

Wat mag het kosten? Programma: 6. Onderwijs, sport en welzijn Bedragen x € 1.000, -

2026

2027

2028

2029

Mutaties per taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting

-156

-110

250

109

4.3 Onderwijsbeleid en leerling zaken

-39

-19

-86

-153

-77

-71

-137

-136

-135

77 -201

77 -343

77 94

77 -39

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cult. Presentatie, -productie en -partic. 5.6 Media Totaal mutaties per programma

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (Verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Actualisatie Staat van Vaste Activa alle taakvelden (voordeel 269.712 in 2026, 411.541 in 2027, nadeel 25.749 in 2028, voordeel 107.675 in 2029, vanaf 2030 structureel nadeel). In deze bestuursrapportage is de actualisatie van onze kapitaalgoederen opgenomen die met name voortkomt uit vertraging die gemeld zijn in de jaarstukken 2025 en aanvullend de bijstelling vanuit het jaar 2026. In deze bestuursrapportage ziet u daarvan de meerjarige effecten daarvan terugkomen. Het betreft een financieel effect dat diverse taakvelden betreft. Het financieel effect is bij deze verzameld onder één noemer. Aanspraak stelpost prijsstijging (structureel nadeel € 39.673) Binnen een aantal budgetten in programma 6 is geen ruimte om de indexatie op te vangen. De verhoging van het budget door indexatie wordt gedekt vanuit de stelpost prijsstijging. Het betreft een financieel effect dat diverse taakvelden betreft binnen programma 6. Het financieel effect is bij deze verzameld onder één noemer. Het totale resultaat op de stelpost worden toegelicht onder programma algemene dekkingsmiddelen taakveld 0.8.

Taakveld Sportbeleid en activering (budgettair neutraal) Leefbaarheidsinitiatieven De provincie Gelderland heeft een subsidieregeling opengesteld voor gemeenten om kleinschalige activiteiten op het gebied van sport, cultuur en/of sociale verbondenheid te stimuleren. Doel van de regeling is het versterken van de lokale leefbaarheid door bestaande en nieuwe initiatieven een impuls te geven. De provincie heeft in 2026 € 175.000 toegekend voor ondersteuning van leefbaarheidsinitiatieven in Neder-Betuwe. In de komende twee jaar (2026 en 2027) worden deze middelen ingezet. In 2026 reserveren we € 100.000 voor de ondersteuning van lokale verenigingen en stichtingen. Het restant van de subsidie zetten we in 2027 in. We geven daarmee invulling aan het coalitieakkoord 2022-2026, de Toekomstvisie Neder-Betuwe 2050 en de Nota Sociaal Domein 20252028. Taakveld Sportaccommodaties (budgettair neutraal) Incidentele inzet subsidie dorpendeal Dodewaard. In 2025 is samen met de initiatiefnemers van het MFC Dodewaard en het beweegpark gewerkt aan een dorpendeal met de provincie Gelderland. Deze dorpendeal is eind 2025 toegekend en de provincie heeft € 400.000 beschikbaar gesteld voor uitvoering van het plan. Deze middelen zijn in 2025 op de derdengeldenrekening geboekt voor toekomstige uitgaven. In de komende drie jaar (2026-2028) wordt uitvoering gegeven aan deze dorpendeal.

De middelen worden ingezet ten behoeve van de inrichting van de ontmoetingsruimte (MFC), de optimalisatie van het middenterrein (beweegpark), de aanstelling van een kwartiermaker en procesbegeleider en budget voor de organisatie van activiteiten. Taakveld Media (structureel nadeel € 64.355) Bibliotheek Bij de ombuigingen voor 2026 is er een dubbele financiële besparing doorgevoerd met betrekking tot de bibliotheek. Concreet houdt dit in dat een deel van de ombuiging al bekostigd werd vanuit de Onderwijs Achterstanden gelden (OAB). De besparingen op het OAB waren al verwerkt in de eerder geraamde budgetten van de bibliotheek, waardoor er een tekort ontstaat. Kleine verschillen diverse taakvelden (voordeel structureel € 35.000 vanaf 2026). Kleine verschillen < € 50.000 per taakveld behoeven geen toelichting Eerste Bestuursrapportage 2026

Mutaties in reserves

Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen afwijkingen die betrekking hebben op mutaties in reserves.

Eerste Bestuursrapportage 2026

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, onvoorzien Missie

Overhead en bedrijfsvoering zijn geen doel op zich, het zijn belangrijke middelen om de voornemens uit deze begroting daadwerkelijk te realiseren. Ofwel: de organisatie en de financiën moeten passen bij en afgestemd zijn op de ambities en doelstellingen die raad en college voor ogen hebben. Wij kiezen voor een structureel sluitende begroting, maar dat is mede afhankelijk van de bereidheid van het Rijk om de structurele financiële middelen van gemeenten te verhogen tot een omvang die past bij de taken van de gemeenten. Een ander belangrijk uitgangspunt is dat structurele uitgaven structurele financiering hebben. Eenmalige uitgaven financieren we eventueel uit incidentele middelen. Waar mogelijk realiseren wij onze ambities op projectbasis met de beschikbare financiering voor de genoemde periode. De gemeente is gebaat bij een goed bemenste ambtelijke organisatie, die berekend is op haar taak en de inwoners met respect tegemoet treedt. Een gezonde en professionele organisatiecultuur zorgt voor een voortdurende verbetering van de kwaliteit van het beleidswerk en de dienstverlening, borging van de continuïteit en een doelmatige bedrijfsvoering. En een stabiele en robuuste ICT is een belangrijke randvoorwaarde voor een goed functionerende gemeentelijke organisatie en voor een betrouwbare en veilige digitale dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners.

Actuele kaderstellende beleidsnota's • • • • • • • • •

Financiële verordening Neder-Betuwe 2023 Legesverordening Belastingverordeningen Controleverordening gemeente Neder-Betuwe 2023 Budgethoudersregeling Neder - Betuwe (2023) Beleidsnota garantstellingen (2021) Treasurystatuut gemeente Neder-Betuwe (2016) Nota weerstandsvermogen en risicobeheersing (2019) Nota reserves en voorzieningen 2026 | Lokale wet- en regelgeving

Eerste Bestuursrapportage 2026

Ambities 7.1 Neder-Betuwe is financieel krachtig en een duurzaam financieel gezonde gemeente Wat willen we bereiken?

7.1.1 Een goede balans tussen ambities en een structureel gedekte begroting

Wat gaan we daarvoor doen? 7.1.1.1 De financiële positie is voldoende robuust om externe en interne ontwikkelingen op te vangen. 7.1.1.2 We streven naar een verantwoorde belastingdruk voor onze inwoners, die bij voorkeur gemiddeld is ten opzichte van andere gemeenten. 7.1.1.3 We streven naar een weerstandsvermogen dat minimaal voldoende is om de risico’s af te dekken; dus een weerstandsratio van minimaal 1. 7.1.1.4 De tarieven voor leges moeten kostendekkend zijn, maar ook logisch en goed uit te leggen.

Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Wat willen we bereiken? 7.1.2 De opbrengsten van de precarioheffing komen ten goede aan de samenleving

Kleur

Continu

Toelichting voortgang

7.1.1.1 Deze bestuursrapportage heeft een fors negatief effect op onze financiële positie voor de begroting en meerjarenraming. Met de financiële effecten van deze bestuursrapportage komen we uit op een jaarlijks gemiddelde te kort van afgerond € 3,5 miljoen. Wat gaan we daarvoor doen? 7.1.2.1 Minimaal drie miljoen euro van de precariomiddelen reserveren we voor maatregelen om energielasten van inwoners te verlagen.

Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Kleur

Wat willen we bereiken? 7.1.3 Voldoende benutten van middelen van hogere overheden en andere instellingen

Wanneer speelt het?

7.1.3.1 We zetten ons in voor het binnenhalen van subsidiegelden en het doelmatig benutten ervan, zolang de administratieve last daarvan acceptabel is. 7.1.3.2 We onderzoeken of we beter inzichtelijk kunnen maken wat we met de inzet van subsidiegelden hebben bereikt.

Eerste Bestuursrapportage 2026

Kleur

2023 en verder

Toelichting voortgang

Wat gaan we daarvoor doen?

Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Wanneer speelt het?

Wanneer speelt het? Continu

2025

Toelichting voortgang

7.2 De ambtelijke organisatie is robuust en toekomstbestendig Wat willen we bereiken?

De ambtelijke organisatie is berekend op haar taken

Wat gaan we daarvoor doen? We brengen de capaciteit en hoeveelheid werk met elkaar in balans. We versterken de kwaliteit van de organisatie nog verder door te investeren in projectmatig en programmatisch werken, verbinding, wendbaarheid, vitaliteit en opleiding/ontwikkeling. Door te blijven investeren in arbeidsmarktbeleid en strategische personeelsplanning versterken we de toekomstbestendigheid van de ambtelijke organisatie. We benutten kansen voor samenwerking in de bedrijfsvoering, als dat de toekomstbestendigheid versterkt. De organisatie maakt gebruik van een flexibele schil van medewerkers voor fluctuerende werkzaamheden en/of voor werk dat zeer specifieke expertise vraagt.

Voortgang ambitie Resultaat

Kleur

Tijd

Middelen

Wat willen we bereiken?

Een veilige digitale dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners wordt ondersteund door een stabiele en robuuste ICT

We zorgen voor moderne, snelle en betrouwbare I&Avoorzieningen, die kunnen meebewegen met veranderende behoeften uit de ambtelijke organisatie en de samenleving. We blijven de I&A-voorzieningen optimaliseren, zodat de bestuurlijke processen, organisatieprocessen en de gemeentelijke dienstverlening goed ondersteund worden. Met de inrichting en uitvoering van I&A ondersteunen we de ontwikkeling naar meer transparantie, zodat we nieuwe wetten als de Wet open overheid (Woo), de Wet elektronische publicaties (Wep) en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) goed kunnen uitvoeren. Informatie van de gemeente en haar inwoners is goed beveiligd; we zorgen ervoor dat persoonsgegevens en andere vertrouwelijke informatie veilig worden ontsloten, verwerkt en bewaard. De kwetsbaarheid van onze systemen voor inbreuk van buitenaf of binnenuit is minimaal; we zorgen voor een adequate back-up and recovery maar ook een goede bewustwording binnen en buiten de organisatie. Kleur

Continu

Toelichting voortgang De doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie is voortgezet en draagt bij aan een betere aansluiting tussen taken, rollen en capaciteit. De activiteiten verlopen volgens planning en sluiten aan bij de invoering van de nieuwe organisatiestructuur per 1 september 2026. Binnen de beschikbare middelen wordt gericht gestuurd op prioritering en inzet van capaciteit; er zijn geen nieuwe knelpunten of tegenvallers. Wat gaan we daarvoor doen?

Voortgang ambitie Resultaat Tijd Middelen

Wanneer speelt het?

Wanneer speelt het? Continu

Continu

Toelichting voortgang

Zie voor een specificatie onder kop Wat mag het kosten

Overige ontwikkelingen In dit programma zijn geen overige ontwikkelingen.

Eerste Bestuursrapportage 2026

Algemene dekkingsmiddelen

Van het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting (vpb) en onvoorzien wijkt de opbouw af van die van de beleidsprogramma’s. Het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien is wel onderdeel van het totale programmaplan. De omvang van de algemene dekkingsmiddelen en de toelichting daarop worden in dit hoofdstuk gepresenteerd. Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen, die geen vooraf bepaald bestedingsdoel hebben. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld specifieke uitkeringen vanuit de rijksoverheid of de rioolheffing, waar ontvangsten en uitgaven direct aan elkaar zijn gekoppeld. De volgende algemene dekkingsmiddelen zijn te onderscheiden: • De algemene uitkering uit het Gemeentefonds; • De lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is; • Beleggingen, deelnemingen en financieringsfunctie; • Verhuur en diensten van derden (het beheer van activa, die voor de openbare dienst bestemd zijn). Deze inkomsten zijn vrij besteedbaar en daarom niet rechtstreeks aan een programma toe te rekenen.

Eerste Bestuursrapportage 2026

Wat mag het kosten? Programma: 7. Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb, onvoorzien Bedragen x € 1.000, -

2026

2027

2028

2029

Mutaties per taakveld

224

510

427

441

0.61 OZB Woningen

-80

0.62 OZB Niet-woningen

-70

0.7 Alg. Uitkeringen en ov. Uitkeringen GF

-135

-66

-275

-282

0.8 Overige baten en lasten

-313

Totaal mutaties per programma

-374

-19

-311

-304

0.4 Overhead 0.5 Treasury

0.64 Belastingen overig

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (Verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Taakveld 0.4 Overhead (structureel nadeel van € 224.000 in 2026 oplopend naar € 441.000 in 2029) Nieuwe organisatiestructuur (nadeel € 252.000 voor 2027, € 172.000 voor 2028 en € 106.000 voor 2029) De eerder vastgestelde hoofdstructuur is in de afgelopen periode verder uitgewerkt in een detailstructuur. Op 1 september 2026 wordt er overgestapt op het directiemodel. Deze overstap gebeurt op basis van de vastgestelde hoofdstructuur en de detailstructuur. De detailstructuur beschrijft welke teams er zijn, welke kerntaken en werkgebieden bij ieder team horen, een indicatie van formatie en aantal medewerkers per team en een onderbouwing van de positionering van het team. Op basis van de uitgewerkte detailstructuur vindt de bemensing van de functies van teammanager plaats en start het proces van de hergroepering van functies, waarmee iedere functie een eigen plek krijgt in de nieuwe structuur. De doorontwikkeling van de organisatie vraagt een eenmalige investering. Met deze investering dekken we de kosten die tijdens de transitiefase van de huidige organisatie naar de nieuwe organisatie nodig zijn. Dit gaat onder andere over de tijdelijke bekostiging van personeelslasten totdat de nieuwe organisatie staat.

Structureel streven we ernaar de doorontwikkeling van de organisatie budgetneutraal te laten zijn. Voor 2027 is sprake van een extra benodigd budget van € 252.000, voor 2028 een bedrag van € 172.000 en voor 2029 een bedrag van € 106.000. Vanaf 2030 is sprake van een budgettair neutraal effect. ICT (structureel nadeel van € 84.000) Binnen het totale ICT-budget is aanspraak gemaakt op de stelpost prijsstijging 2026. Dit betreft een structureel bedrag van € 84.000. Deze aanspraak dient u in samenhang te zien met de totale aanspraak op de stelpost prijsstijging zoals is toegelicht op het taakveld 0.8 overige baten en lasten. Actualisatie personeelslasten (structureel nadeel van € 89.000 in 2026 oplopend naar € 117.000 in 2029) Personeelslasten bestuur (structureel nadeel € 54.000) De salarisafspraken die in de CAO-Rijk voor het personeel in de sector Rijk zijn gemaakt, krijgen op basis van het rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers doorwerking naar de bezoldiging van burgemeesters, wethouders en raadsleden. Daarnaast worden jaarlijks de vergoedingen geïndexeerd die betrekking hebben op de politieke ambtsdragers en is het aantal raadsleden per 1 april 2026 uitgebreid van 19 naar 21. Dit betekent een structurele stijging van de personeelslasten van € 54.000 per 2026. Voorgesteld wordt om dit structureel ten laste te brengen van de stelpost loonontwikkeling.

Eerste Bestuursrapportage 2026

Personeelslasten ambtelijke organisatie (structureel nadeel € 40.000 in 2026 oplopend naar € 75.000 in 2029) Op basis van de loonontwikkeling uit de cao-gemeenten met een looptijd van 01.04.2025 t/m 31.03.2027 zijn de personeelslasten voor 2026 geactualiseerd. In de 1e bestuursrapportage 2026 wordt het meerjarig effect verwerkt van de loonontwikkelingen in 2026 inclusief de periodieke verhogingen van salaris. Per 1 januari 2026 is er een nominale stijging van € 35,00 op alle salarisschalen en per 1 juli 2026 een salarisstijging van 1,25%. Dit betekent een structurele stijging van de personeelslasten van € 533.000 per 2026 oplopend naar € 568.000 in 2029. Deze stijging komt structureel ten laste van de stelpost loonontwikkeling die wordt gevormd op grond van de circulaires van het Rijk. De hoogte van de stelpost loonontwikkeling in 2026 is € 493.000. Per saldo betekent de stijging van de personeelslasten van politieke ambtsdragers (€ 54.000 structureel per 2026) en de ambtelijke organisatie (€ 40.000 per 2026 oplopend naar € 75.000 in 2029) een structureel nadeel van € 94.000 in 2026 oplopend naar € 129.000 in 2029. Voorgesteld wordt om dit ten laste te brengen van de financiële positie. Overige personeelslasten (structureel nadeel € 37.000 in 2026 aflopend naar € 30.000 in 2029) Dit betreft een structureel nadeel van € 37.000 in 2026 aflopend naar € 30.000 in 2029.

Dit behoeft geen verdere toelichting (overige kleine verschillen). Voorgesteld wordt om dit ten laste te brengen van de financiële positie. Wethouder pensioenen (structureel voordeel van € 42.000) In de jaarrekening 2025 is de voorziening wethouder pensioenen geactualiseerd op basis van de prognose van het benodigd vermogen op 1 januari 2028, de overgangsdatum van de wethouder pensioenen naar het ABP. Een klein deel van deze actualisatie heeft betrekking op een reeks wethouders- of nabestaandenpensioenen van geringe omvang die structureel in de exploitatie zijn opgenomen. Nu alle financiële verplichtingen met betrekking tot wethouder pensioenen zijn opgenomen in de voorziening is het structurele budget in de exploitatie van € 42.000 niet langer noodzakelijk. Voorgesteld wordt om dit ten gunste te brengen van de financiële positie. Formatie GIS-medewerker (structureel nadeel van € 54.000 voor 2026 en vanaf 2027 € 72.000) Door de overname van (Ibor)taken van Avri, verplichtingen vanuit de Omgevingswet en de wens om ingehuurde taken voor Grondzaken zelf in huis uit te voeren is extra formatie benodigd. De daarvoor benodigde structurele dekking is aanwezig vanuit bestaande budgetten vanuit taakveld 5.7 Openbaar groen. Zodoende ziet u op taakveld 0.4 binnen dit programma een structureel nadeel ontstaan, maar dat dient u in samenhang te zien met het voordeel op taakveld 5.7.

Per saldo is dit een budgettair neutraal effect in deze bestuursrapportage. Overige kleine verschillen binnen taakveld 0.4 overhead (voordeel € 3.000 in 2026 aflopend naar een nadeel van € 62.000 in 2029) Taakveld 0.61 OZB woningen (structureel voordeel van € 80.000) Op basis van areaaluitbreiding is er bij de woningen sprake van een structurele meeropbrengst OZB van € 80.000. Taakveld 0.62 OZB niet-woningen (structureel voordeel van € 70.000) Op basis van areaaluitbreiding is er bij de niet-woningen (bedrijven) sprake van een structurele meeropbrengst OZB van € 70.000. Taakveld 0.7 Algemene uitkering (voordeel van € 135.000 in 2026, voordeel van € 66.000 in 2027 oplopend naar een voordeel van € 282.000 in 2029 De decembercirculaire 2025 heeft meerjarig geresulteerd in een geringe positieve bijstelling van de algemene uitkering. Voor 2026 is sprake van een voordeel van € 135.000, echter dient u dit in samenhang te zien met de extra opgenomen lasten op programma 3 voor het onderwerp 'capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE)' en voor de extra opgenomen lasten op programma 5 vanwege het uitstel abonnementstarief Wmo. Vanaf 2027 is sprake van een marginale bijstelling van de algemene uitkering van € 66.000 oplopend naar € 282.000 in 2029.

Voor een uitgebreide toelichting over de decembercirculaire 2025 verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief decembercirculaire 2025. Taakveld 0.8 Overige baten en lasten (structureel voordeel van € 313.000) Het voordeel van structureel € 313.000 betreft de vrijval van het restant van de stelpost prijsstijging 2026. Echter dit voordeel dient u in combinatie te zien met de aanspraken op de stelpost prijsstijging 2026 die in deze bestuursrapportage zijn verwerkt. In totaliteit zijn er in deze bestuursrapportage op de diverse programma's en taakvelden een aanspraak verwerkt van € 983.000. Met name op programma 5 is een forse aanspraak gemaakt op de stelpost prijsstijging 2026 van in totaal € 825.000. Per saldo is de aanspraak zodoende fors hoger dan de middelen die via de algemene uitkering beschikbaar zijn gesteld. Per saldo is de totale aanspraak € 670.000 hoger dan de beschikbare middelen en dit bedrag komt dan ook structureel ten laste van de financiële positie.

Eerste Bestuursrapportage 2026

Specificatie budget onvoorziene uitgaven

De raming voor onvoorziene uitgaven is een wettelijk verplichte (begrote) uitgavenpost. Voor 2026 en verder is voor onvoorziene uitgaven een bedrag opgenomen van € 5.000. Zie onderstaande tabel. Vooralsnog is er nog geen aanspraak gemaakt op de post onvoorzien 2026. Bestedingen en verloop van het budget onvoorziene uitgaven: Begroting 2026 Budget 2025

Programma:

Voor wijziging -5.000

Besteed budget

Restant budget

-5.000

Na wijziging -5.000

Begrotingswijzing. In raadsvergadering d.d.

Bedrag:

Totaal:

Onderwerp:

Overige ontwikkelingen

In dit programma zijn geen overige ontwikkelingen.

Mutaties in reserves

Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen afwijkingen die betrekking hebben op mutaties in reserves.

Eerste Bestuursrapportage 2026

Afgeronde ambities

Naarmate het einde van de periode van het Coalitieakkoord 2022-2026 vordert, ronden we steeds meer doelstellingen behorend bij onze ambities af. Om het programmaplan tot aan 2026 overzichtelijk te houden verwijderen we doelstellingen die zijn afgerond uit het programmaplan en verplaatst we die naar onderstaand overzicht. Doelstellingen die in een eerder P&C-document op afgerond zijn gezet zijn naar dit overzicht verplaatst. Zo houden we overzichtelijk wat we allemaal hebben bereikt. Doelstellingen die na de 2de Bestuursrapportage 2025 zijn afgerond staan niet in onderstaand overzicht, maar staan nog in het programmaplan met een toelichting voor afronding omdat we u nog niet eerder hierover hadden geïnformeerd. Bij een volgend P&C-document worden de recent afgeronde doelstellingen toegevoegd aan het overzicht van afgeronde doelstellingen. Programma

Ambitie

Deelambitie

1.1.1 De gemeentelijke dienstverlening is optimaal en goed toegankelijk

1.1.3 De gemeente werkt samen met burgers, bedrijven en partners voor begrip en draagvlak

1.1.1.2 We investeren in het verbeteren van de afhandeling van vragen en klachten. Ook de vragen en klachten die via sociale media binnenkomen. 1.1.3.4 We delen actief kennis met initiatiefnemers over mogelijke participatieaanpak en -methodieken.

1.2.1 Een goede samenwerking met buurgemeenten, de regio en verbonden partijen.

1.2.4 Een effectieve ondersteuning van de gemeenteraad

2.1.1 Het gevoel van veiligheid wordt (samen met onze inwoners) versterkt.

3.1.1 Betaalbaar wonen voor iedereen

3.1.2 Beschikbare woningen voor iedereen

3.1.2.2 We doen onderzoek naar mogelijke oplossingen voor woonruimte van spoedzoekers.

3.1.2 Beschikbare woningen voor iedereen

3.1.2.5 We doen onderzoek naar woningsplitsing in het buitengebied.

3.1.3 Vindbare woningen voor iedereen

3.1.3.2 We onderzoeken hoe we eerder kunnen informeren over een sociale huurwoning en de wachtlijst.

3.2.3 Effectieve en efficiënte inrichting en beheer openbare ruimte

3.2.3 Effectieve en efficiënte inrichting en beheer openbare ruimte 3.4.1 Gezonde en kwalitatieve leefomgeving

3.2.3.6 We gaan uitvoering geven aan de 1e fase van het baggerplan voor de B- en Cwatergangen. 3.2.3.7 We geven een vervolg aan de doorstart van het honden(poep)beleid. 3.4.1.3 We hebben zorg voor een schone lucht (o.a. stookbeleid). 3.4.3.3 De archivering van onze bestemmingsplannen/omgevingsplannen is op orde. 3.4.6.1 We streven naar een goede dienstverlening door integrale beoordeling ruimtelijke initiatieven. 3.4.6.2 We zorgen voor een goede dienstverlening door het inrichten van een intake- en omgevingstafel.

P3 P3

3.4.3 Planvorming en regels Omgevingswet op orde

3.4.6 Ruimtelijke initiatieven helder en duidelijk

Eerste Bestuursrapportage 2026

1.2.1.4 We dragen bij aan de opgaven en doelstellingen uit de Regio Deal Fruit Delta Rivierenland 1.2.4.1 We brengen het onderzoeksbudget van de Rekenkamer naar een niveau waarop die effectief zijn onderzoeken kan uitvoeren ter ondersteuning voor de raad. 2.1.1.1 We onderzoeken de mogelijkheden van de toepassing van het IJslands preventiemodel in onze gemeente. 3.1.1.4 We proberen een juridische borging te vinden voor de realisatie van betaalbare woningbouw. 3.1.1.5 We doen onderzoek naar koopondersteuning voor starters.

3.4.6 Ruimtelijke initiatieven helder en duidelijk

3.4.5 Werkende en werkbare digitale systemen

3.1.2 Beschikbare woningen voor iedereen

3.1.3 Vindbare woningen voor iedereen

3.2.3 Effectieve en efficiënte inrichting en beheer openbare ruimte

3.4.1 Gezonde en kwalitatieve leefomgeving 3.4.5 Werkende en werkbare digitale systemen

3.2.3 Effectieve en efficiënte inrichting en beheer openbare ruimte 4.1.2 Ondersteuning en innovatie agrarische sector

4.1.4 Florerende dorpen en kernen

5.1.1. Inwoners met een hulpvraag ontvangen passende ondersteuning

5.1.2. Inwoners zijn zoveel mogelijk zelfredzaam

5.1.3. Iedereen kan deelnemen aan de samenleving 5.2.3. Jeugdigen groeien op in een stabiele en veilige (thuis)omgeving 6.2.1. Een ruim aanbod van mogelijkheden die onze inwoners stimuleren tot sporten en bewegen 7.1.1 Een goede balans tussen ambities en een structureel gedekte begroting

P5 P6

7.1.2 De opbrengsten van de precarioheffing komen ten goede aan de samenleving

7.2.2 Een veilige digitale dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners, die wordt ondersteund door een stabiele en robuuste ICT

Eerste Bestuursrapportage 2026

3.4.6.3 We richten het proces van vergunningverlening en vooroverleg opnieuw in naar de eisen van de Omgevingswet. 3.4.5.1 We zorgen dat we aangesloten zijn op het landelijk Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). 3.1.2.2 We doen onderzoek naar mogelijke oplossingen voor woonruimte van spoedzoekers. 3.1.3.2 We onderzoeken hoe we eerder kunnen informeren over een sociale huurwoning en de wachtlijst. 3.2.3.6 We gaan uitvoering geven aan de 1e fase van het baggerplan voor de B- en C-watergangen. 3.4.1.3 We hebben zorg voor een schone lucht. 3.4.5.3 We zorgen voor inzichtelijke regels en een vereenvoudiging van de vergunningenprocedure via het DSO (een-loketgedachte). 3.2.3.7 We geven een vervolg aan de doorstart van het honden(poep)beleid. 4.1.2.2 We vernieuwen de handreiking voor de teel ondersteunende voorzieningen (TOV). 4.1.4.4 We zorgen voor een economische inbreng bij de ontwikkeling van het Omgevingsplan Kernen. We evalueren de methode één gezin, één plan, één regisseur, waarbij we één regisseur inzetten voor de ondersteuning van gezinnen We zetten in op het terugdringen van energiearmoede We zetten het minimabeleid en bijzondere bijstand voort en het Kin pakket is herijkt We voeren het lokale plan huiselijk geweld en kindermishandeling uit.

Doorgaan met de inzet van buurtsportcoaches via een nieuwe aanbesteding 7.1.1.5 We richten onze organisatie en werkprocessen zo in dat het college in staat is om een rechtmatigheidsverklaring af te geven. 7.1.2.2 We geven een deel van de precariogelden via lokale heffingen terug aan inwoners. 7.2.2.5 De kwetsbaarheid van onze systemen voor inbreuk van buitenaf of binnenuit is minimaal; we zorgen voor een adequate back-up and recovery maar ook een goede bewustwording binnen en buiten de organisatie.

TOTAALOVERZICHT AFWIJKINGEN Totaaloverzicht afwijkingen per programma Bedragen x € 1.000 Mutaties per taakveld

0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 1. Bestuur en Dienstverlening 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 2. Openbare orde en veiligheid 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.5 Openbaar vervoer 5.5 Cultureel erfgoed 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen 3. Fysieke Leefomgeving 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 4.

Economie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorziening WMO 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorziening Jeugd 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorziening Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorziening (WMO) 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) 6.712 Begeleiding (WMO) 6.713 Dagbesteding (WMO) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.751 Jeugdhulp ambulant Lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant Regionaal 6.753 Jeugdhulp ambulant Landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk 6.791 PGB WMO 6.792 PGB Jeugd 6.811 Beschermd wonen (WMO) 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.821 Jeugdbescherming 6.822 Jeugdreclassering 6.91 Coördinatie en beleid WMO 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd 7.1 Volksgezondheid 5. WMO, Jeugdzorg en Participatiewet 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerling zaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cult. Presentatie, -productie en -partic. 5.6 Media 6. Onderwijs, sport en welzijn 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB Woningen 0.62 OZB Niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Alg. Uitkeringen en ov. Uitkeringen GF 0.8 Overige baten en lasten 7.

Algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vpb, onvoorzien 0.10 Mutaties reserves Stortingen (+) en onttrekkingen (-) Totaal mutaties per programma

Eerste Bestuursrapportage 2026

2026

2027

2028

2029

25 -8 -11 -18 2 -105

30 -8 -29 -36 2 -62

30 -8 89 82 2 -65

30 -8 63 56 2 -40

-112

-92

-78

-75

1 73 -10 -22 28 -146

-10

27 -135

27 -124

27 -96

6 6 6

6 6 24

-10 27

-25 27

236 81 21

123 81 21

1.430 2

1.490 2

1.550 2

1.610 2

515 198

-52 -181 181 169 24

-47 -181 181 174 24

-41 -181 181 180 24

-36 -181 181 185 24

95 8 2.744

65 8 2.695

8 2.701

8 2.756

-156 -39

-110 -19

250 -19

109 -19

-86 3 77 -201 224

-153 -137 77 -343 510

-77 -136 77 94 427

-71 -135 77 -39 441

-80 -70

-135 -313 -374

-66 -313 -19

-275 -313 -311

-282 -313 -304

2.035

2.197

2.478

2.408

BIJLAGEN Investeringen

3. Fysieke Leefomgeving

Begroting Werkelijk na wijziging 2026 2026 17.929.678

Saldo

Begroting Begroting Begroting na wijziging na wijziging na wijziging 2027 2028 2029

2026

3.278.214

2.714.600

2.525.600

306.820

170.250

21.220

303.897

85.125

970

84.155

Voetgangersbrug Casterhoven

163.056

20.991

142.065

Wegen MJIP Bagijnestraat Ochten

53.770

40.500

238.000

357.000 0

Uniforme schoolzones (2024)

313.419

Uniforme schoolzones (2025)

170.250

Aanv. Voorb. Krediet Randweg Opheusden

325.117

Uniforme schoolzones (2026)

Wegen MJIP Dodewaard Zuid Wegen Dichterswijk Romeinsebuurt Kesteren 2021

676.833 17.252.845 6.599

1.325.871

330.733

995.138

Wegenbeheer Nassaulaan Kesteren

431.760

4.992

426.769

Wegen MJIP Fruitstraat Kesteren

54.000

81.000

Verkeer MJIP Fruitstraat Kesteren

4.000

6.000

154.000

Wegen MJIP IJzendoorn Oud Verkeer MJIP IJzendoorn Oud

8.000

Wegen MJIP Molendam Ochten

61.225

294

60.931

105.000

Wegen MJIP Schenkhofstraat Kesteren

142.000

106.500

Wegen MJIP De Leede Kesteren

129.020

4.931

124.089

144.400

216.600

Verkeer MJIP De Leede Kesteren

11.634

120

11.515

15.000

22.500

Verkeer MJIP Dichterswijk/Rom. Buurt

20.000

1.342

18.658

15.000

Vervanging afvalbakken

116.823

9.500

107.323

Aankoop grond Randweg Opheusden

3.285.545

137.023

3.148.522

Herinr. Buitenr. Dorpshuis IJzendoorn

251.476

1.727

249.749

Hoofdst.Fruitstraat/Broekdijk Kesteren

40.000

5.019

34.981

145.315

Welysestraat Wely

73.225

5.000

70.000

-242.658

1.150

-243.808

Spoorstraat Kesteren

25.000

3.664

21.336

167.504

Molenstraat-Heuningstraat IJzendoorn

50.000

200.000

Dorpsstraat IJzendoorn

39.770

B Eldik diverse wegen

49.425

230

49.195

B Oude Broekdijk Kesteren

5.000

27.000

44 RI-Straat Ochten

7.500

32.500

Verv. Lichtmasten ikv verduurz. 2023

35.485

Verv. Lichtmasten ikv verduurz. 2024

115.410

Verv. Armaturen ikv verduurz. 2021

110.744

Verv. Armaturen ikv verduurz. 2022

155.560

Verv. Armaturen ikv verduurz. 2023

102.537

Verv. Armaturen ikv verduurz. 2024

156.700

Verv. Armaturen ikv verduurz. 2025

173.141

Verv. Armaturen ikv verduurz. 2026

173.141

Verv. Armaturen ikv verduurz. 2027

173.141

Vervanging plantvakken

27.806

Bermverharding 2023-2025

289.116

Startersleningen

-75.808

Groene uitstraling Gemeente

302.994

97.219

205.775

100.000

25.000

Groen MJIP Bagijnestraat Ochten

32.000

48.000

80.000

25.000

37.500

8.000

12.000

11.000

Groen MJIP Molendam Ochten

4.038

5.000

15.000

Groen MJIP Schenkhofstraat Kesteren

22.000

33.000

55.000

Groen MJIP De Leede Kesteren

32.166

34.000

51.000

Groen MJIP Dichterswijk/Rom. buurt

15.000

366

14.634

22.500

37.500

Groen Nassaulaan Kesteren

7.000

21.000

Realisatie skatevoorziening

177.980

34.691

143.289

Realisatie inrit verkeer voor skatevoorziening

42.380

24.587

17.793

Riolering MJIP Bagijnestraat Ochten

84.040

260

83.780

64.500

720.000

1.080.000

170.000

255.000

209.000

17.615

588

17.027

Wijk De Leede - oud Kesteren Fietsbrug Meersteeg Echteld

Groen MJIP Dodewaard Zuid Groen MJIP Fruitstraat Kesteren Groen MJIP IJzendoorn Oud

Riolering MJIP Dodewaard Zuid Riolering MJIP Fruitstraat Kesteren Riolering MJIP IJzendoorn Oud Riolering MJIP Molendam Ochten

Eerste Bestuursrapportage 2026

20.000

Vesteringen

Begroting Werkelijk na wijziging 2026 2026

Saldo

Begroting Begroting Begroting na wijziging na wijziging na wijziging 2027 2028 2029

2026

Riolering MJIP Schenkhofstraat Kesteren

134.000

100.500

Toekomstbest. Riolering Walenhoekseweg Ochten

136.359

2.562

133.797

Afkoppelen Bomenbuurt Ochten

380.000

379.940

Afkoppelen Dichterswijk Romeinsebuurt Kesteren

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17004661/1