Bijlage 1 - Tweede bestuursrapportage 2025

Realisatiestimulans (structureel voordeel van € 500.000 vanaf 2026) Het ministerie van VRO heeft aangekondigd met ingang van dit jaar een Realisatiestimulans te verstrekken. Doel hiervan is ervoor te zorgen dat wonen betaalbaar blijft. De realisatiestimulans is van toepassing op alle betaalbare woningen, zowel sociale huur, middenhuur als betaalbare koop. Een woning komt in aanmerking nadat de start bouw daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. De regeling start in 2025 met een looptijd van 5 jaar. De uitbetaling vindt steeds plaats in het jaar nadat de bouw gestart is. De laatste uitbetaling vindt dus in 2030 plaats. Per woning is een bedrag van € 7000 beschikbaar. Volgens de afspraken in de Woondeal realiseren we 1019 woningen in 6 jaar oftewel 172 woningen per jaar. Hiervan moet twee derde deel in de categorie betaalbaar vallen en komen daarmee voor de regeling in aanmerking. Indien we dit weten te realiseren en voldoen aan de overige voorwaarden dan resulteert dit in een totale bijdrage van ruim 5 miljoen. Hoe we als gemeente de start bouw moeten registreren is nog niet bekend en het is ook nog niet bekend hoe we de regeling kunnen aanvragen. Het ministerie moet nog met nadere instructies komen. Welke voorwaarden er gelden voor de woningen voor ouderen, in kwetsbare gebieden en extra uitvoeringskracht is ook nog niet bekend.

Het ministerie moet hiervoor nog met de voorwaarden en eisen komen. Rekening houdende met de ongewisheid van de voorwaarden hebben we daarom voorlopig Eur. 500.000 per jaar (ingaande 2026) begroot als zijnde de te ontvangen realisatiestimulans (72 woningen die voldoen aan de voorwaarden per jaar).

Investeringen Programma:3 Fysieke Leefomgeving Beschikbaar gestelde investering (lopend/toekomstig)

x € 1.000 Start jaar

Jaar van Realisatie

Investeringsbedrag

Voortgang Realisatie Resultaat

Tijd

Middelen

Lopende investeringen: Uniforme schoolzones 2024 2024 2025 344 Toelichting: Momenteel zijn we bezig met de aanbesteding. We verwachten nog dit jaar te kunnen starten met de uitvoering. Realisatie in 2025 is niet meer haalbaar. Uniforme schoolzones 2025 2025 Uniforme schoolzones 2026 2025 Hoofdstraat, Fruitstraat- rotonde Broekdijk 2021 Toelichting: het project is in voorbereiding; uitvoering in 2027

2026 2026 2025

170 85 200

Welysestraat (Wely)

2025

75

Tweede Bestuursrapportage 2025

2021

35

Toelichting: planvorming nog dit jaar, maar uitvoering zal 2026 worden Wijk De Leede - oud Kesteren 2025 2026 75 Toelichting: Deze werkzaamheden worden gecombineerd met andere civiele werkzaamheden, waar we afhankelijk van zijn. Uitvoering wordt medio 2027. Fietsbrug Meersteeg (Echteld) 2021 Spoorstraat (Kesteren) 2025 Toelichting: het project is in voorbereiding; uitvoering in 2027.

2025 2026

200 200

Molenstraat-Heuningstraat (IJzendoorn) Dorpsstraat (IJzendoorn) Wijk Kesteren (Dichterswijk/Romeinsebuurt) Nassaulaan eo Kesteren Vervanging afvalbakken Vervangen lichtmasten ikv verduurzaming 2023 Vervangen lichtmasten ikv verduurzaming 2024 Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2021 Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2022 Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2023 Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2024 Herinrichting buitenruimte dorpshuis IJzendoorn Voorbereidingskrediet Randweg Opheusden

2026 2026 2026 2028 2026 2025 2025 2025 2026 2026 2026 2026

250 40 1.800 590 255 127 140 173 173 173 173 300 891

2024 2026 2021 2022 2024 2023 2024 2022 2024 2024 2024 2022 2021

Aankoop strategische gronden Randweg Opheusden

2022'26 Vervanging heesters/bodembedekkers 2023 Vervanging plantvakken 2023 Bermverharding 2023-2025 2023 Adaptieve klimaatmaatregelen 2022 2022 Adaptieve klimaat maatregelen 2023 2023 Renovatie drukrioolgemalen (pompen) 2024-2028 15jr 2024 Renovatie drukrioolgemalen (kasten) 2024 2024-2028 30jr Renovatie drukrioolgemalen (pompen) 2024 2024-2028 15jr Renovatie rioolgemalen (kasten) 2024 2024-2028 30jr Vervanging Riolering 2024-2028 60jr 2024 Nassaulaan - Kesteren 2020 2022

5.730 2025 2025 2026 2025 2024 2027 2027

52 103 450 215 215 735 315

2027

282

2027

121

2028 2027

100 590

De Leede II - Kesteren 2021

2024

2028

1.116

Riolering Dichterswijk/Romeinsebuurt - Kesteren 2021

2022

2026

2.654

Speelruimteplan 2024

2024

2025

198

2025

2025

175

Toelichting: Uitvoering is vertraagd, gereed in 2025. Voetgangersbrug Casterhoven

Toelichting: het project is in voorbereiding, uitvoering vindt plaats in 2026. Eldik, diverse wegen

2026

2026

50

Oude Broekdijk (Kesteren)

2027

2027

32

44 RI-straat (Ochten)

2026

2027

40

Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2025

2025

2027

173

Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2026

2026

2027

173

Vervangen armaturen ikv verduurzaming 2027

2027

2027

173

Groene uitstraling gemeente

2025

2028

600

Groen Nassaulaan Kesteren

2025

2028

14

B Urnenmuur Marktstraat

2025

2025

40

Speelruimteplan 2025

2025

2026

503

2026

150

Toelichting: De verwachte oplevering is in 2026. Realisatie skatevoorziening

Toelichting: Project loopt iets achter op planning, waardoor werkelijke realisatie in 2026 plaatsvindt Realisatie inrit verkeer voor skatevoorziening

2026

50

Toelichting: Project loopt iets achter op planning, waardoor werkelijke realisatie in 2026 plaatsvindt

Tweede Bestuursrapportage 2025

36

Toekomstige investeringen: 240

Riolering Walenhoekseweg Ochten Riolering Rehab Bagijnestraat Ochten

2026

2029

215

Wegen Rehab Bagijnestraat

2026

2029

135

Groen Rehab Bagijnestraat Ochten

2026

2029

160

Riolering Rehab Molendam Ochten

2027

2030

40

Wegen Rehab Molendam Ochten

2026

2030

175

Groen Rehab Molendam Ochten

2027

2030

25

Riolering Rehab Fruitstraat Kesteren

2026

2030

850

Verkeer Rehab Fruitstraat Kesteren

2026

2029

20

Wegen Rehab Fruitstraat Kesteren

2026

2029

270

Groen Rehab Fruitstraat Kesteren

2026

2029

40

Riolering Rehab Schenkhofstraat Kesteren

2026

2029

335

Wegen Rehab Schenkhofstraat Kesteren

2026

2029

355

Groen Rehab Schenkhofstraat Kesteren

2026

2029

110

Verkeer Rehab De Leede Kesteren

2025

2028

75

Wegen Rehab De Leede Kesteren

2025

2028

722

Groen Rehab De Leede Kesteren

2025

2028

170

Verkeer Rehab Dichterswijk/Romeinsebuurt Kesteren

2025

2028

10

Groen Rehab Dichterswijk/Romeinsebuurt Kesteren

2025

2028

15

Riolering Rehab Dodewaard Zuid

2027

2030

Wegen Rehab Dodewaard Zuid

2027

2030

Groen Rehab Dodewaard Zuid

2027

2030

Riolering Rehab IJzendoorn Oud

2028

2031

Verkeer Rehab IJzendoorn oud

2028

2031

Wegen Rehab IJzendoorn oud

2028

2031

Groen Rehab IJzendoorn

2026

2029

Startersleningen

2014

-

-116

Duurzaamheidsleningen - Toekomstig wonen en wonen VVE

2019 2023

-

1.753

Duurzaamheidsleningen - SVn Totaal investeringsbedragen financieel vaste activa

Tweede Bestuursrapportage 2025

-94 26.987

37

Mutaties reserves Programma 3 Mutaties in reserves Mutaties van grootste afwijkingen (> € 50.000)

2025

2026

2027

2028

0.10

reserve Omgevingswet

90

0

0

0

0.10

reserve Bovenwijkse Voorzieningen

59

215

997

-956

0.10

reserve Financiële bijdragen

0.10

reserve Kapitaallasten

0.10

reserve toekomstige afschrijvingen

Totaal

17

-8

319

-33

-177

-253

-750

950

35

0

0

0

24

-46

566

-39

Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen afwijkingen die betrekking hebben op mutaties in reserves. Invoering omgevingswet (incidenteel nadeel van € 50.000 voor 2025) Begin 2025 is een inschatting gemaakt welke financiële middelen er nodig zijn voor werkzaamheden in het kader van de Omgevingswet. Op basis van de verwachte kosten voor de rest van 2025 blijkt dat er onvoldoende financiële middelen uit de reserve Omgevingswet worden onttrokken. Daarom wordt voorgesteld om €50.000 extra uit de reserve te onttrekken, zodat alle nog te verwachten kosten in 2025 kunnen worden betaald uit het budget Invoering Omgevingswet. Dit wordt budgettair neutraal verwerkt in deze 2e bestuursrapportage. Nota kostenverhaal 2025 Op basis van de Omgevingswet moet de gemeente haar kosten voor ruimtelijke ontwikkeling (deels) verhalen op partijen die baat hebben bij deze gemeentelijke investeringen. In de Nota Kostenverhaal formuleren we beleid over de manier waarop kostenverhaal plaatsvindt (methodiek), om welke gemeentelijke investeringen het gaat en wat hiervan de financiële consequenties zijn (toepassing). Met vaststelling van de Nota is een duidelijke basis voor het vragen van een bijdrage aan een initiatiefnemer gelegd en de omvang daarvan. Er vloeien uit de actualisatie van deel B deze Nota zelf geen directe financiële consequenties voor de gemeentelijke begroting voort.

Eventuele bijdragen die vanuit de algemene reserve van de gemeente moeten komen ten aanzien van verschillende voorzieningen en investeringen vragen we via de reguliere weg bij de raad aan (begroting, Bestuursrapportage, kadernota e.d.). De te ontvangen en uit te geven bijdragen zoals omschreven in de nota zijn wel van invloed op de stand van de reserves. Daarom worden de inkomsten en uitgaven die gepland staan voor 2025 verwerkt in deze bestuursrapportage. Op basis van de Nota Kostenverhaal zijn de mutaties op de reserves Omgevingswet, Bovenwijkse voorzieningen, Financiële bijdrage, Kapitaallasten en toekomstige afschrijvingen bijgesteld.

Tweede Bestuursrapportage 2025

38

Programma 4 Economie Missie

De komende jaren investeren we verder in een goed ondernemersklimaat, een goede ondernemersdienstverlening en een goede kwaliteit van onze werklocaties. We willen daarmee welvaart en werkgelegenheid behouden en bevorderen. Lokale ondernemers verdienen onze speciale aandacht. Zij zijn immers belangrijk voor de leefbaarheid en het voorzieningenniveau in onze dorpen. Recreatie en toerisme zijn belangrijk voor onze gemeente en de omliggende regio. Ook dat levert een bijdrage aan het behoud van het voorzieningenniveau in de kernen. We stimuleren activiteiten op het gebied van toerisme en recreatie en richten ons op het aantrekken van meer recreanten. De agrarische sector steunen wij. Waar mogelijk ondersteunen we innovatie.

Actuele kaderstellende beleidsnota's            

Neder-Betuws Verkeer-en Vervoerplan, beleidsrapportage (2018), (achtergrondrapportage) Detailhandelsstructuurvisie Neder-Betuwe (2016) Kadernota basismobiliteit (2017) Intergemeentelijke Strategische Visie Laanboomcentrum Betuwe (2015) Regionaal Ambitiedocument 2022-2025 Ruimtelijke Strategische Visie Regio Rivierenland (2019) Regionaal Programma Werklocaties 2019-2024 (2020) Structuurvisie Agro Business Centre Opheusden (2014) Ruimtelijk Kwaliteitskader Agro Business Centre Opheusden (2017) Beleidsrichtlijnen Kantoren op bestaande bedrijventerreinen (2020) Omgevingsvisie Programma Economie 2024-2028

Ambities 4.1 We zorgen voor een veerkrachtige economische structuur Wat willen we bereiken?

4.1.1 Goed ondernemersklimaat

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

4.1.1.1 We versterken de ondernemersdienstverlening.

continu

4.1.1.2 We werken planmatig aan de versterking van de lokale economie.

continu

4.1.1.3 We bevorderen een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. (Dit draagt ook bij aan 6.1 Goed en passend onderwijs voor alle inwoners in Neder-Betuwe).

continu

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2025

39

Wat willen we bereiken?

4.1.2 Ondersteuning en innovatie agrarische sector

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

4.1.2.1 We nemen deel aan het Laanboompact en voeren projecten uit.

2024 e.v.

4.1.2.3 We stimuleren biodiversiteit. (Dit wordt verder uitgewerkt in ambitie 4.2).

continu

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

4.1.3 Goed vestigingsklimaat

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

4.1.3.1 We maken ons sterk voor (uitbreidings)ruimte voor onze lokale ondernemers.

continu

4.1.3.2 We plannen een voldoende aanbod van nieuwe bedrijventerreinen binnen onze mogelijkheden.

continu

4.1.3.3 We zorgen ervoor dat onze bedrijventerreinen duurzaam en toekomstbestendig zijn.

continu

4.1.3.4 We gaan verder met de planvorming van fase 2 van het Tree Valley Business Centre.

continu

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2025

40

Wat willen we bereiken?

4.1.4 Florerende dorpen en kernen

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

4.1.4.1 We zetten actief in op de winkelconcentratieplannen.

continu

4.1.4.2 We hebben een faciliterende rol bij het voorzieningenniveau in de dorpen.

continu

4.1.4.3 We faciliteren de initiatiefnemers in het centrum van Ochten bij de herontwikkeling van een nieuwe supermarkt, een dorpshuis en de toevoeging van nieuwe centrumfuncties. We investeren in de herinrichting van de openbare ruimte zodat het plein een kwaliteitsverbetering ondergaat.

2023 e.v.

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

4.1.5 Afstemming met regionale economische agenda

4.1.5.1 Als regiogemeente zijn we betrokken bij de uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument.

2023 e.v.

Voortgang ambitie

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2025

41

4.2 We vergroten de aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

4.2.1.1 We maken de beschikbare informatie over ons erfgoed toegankelijk.

4.2.1 Goed omgaan met ons (cultureel) erfgoed

Voortgang ambitie

4.2.1.2 We herijken de gemeentelijke monumentenlijst en voegen waardevol landschap en ensembles toe.

Wanneer speelt het? 2025

2024-2025

4.2.1.3 We benutten kansen die erfgoed biedt.

continu

4.2.1.4 We borgen ons erfgoedbeleid in regels in het nieuwe Omgevingsplan.

2024 e.v.

4.2.1.5 We vergroten de zichtbaarheid van het cultureel en historisch erfgoed. (Regioplan Inspirerend Rivierenland)

continu

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat Tijd

4.2.1.2 en 4.2.1.4 Door herijking van het aantal te onderzoeken objecten en aanpassing van de op te leveren producten zijn de eindproducten van RAAP niet in 2024, maar in 2025 opgeleverd. Circa 50 eigenaren van mogelijk nieuwe gemeentelijke monumenten hebben in het najaar van 2025 de redengevende omschrijving van hun pand ontvangen. Na reacties van eigenaren en advies van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit besluit het college halverwege 2026 welke panden de aanwijzingsprocedure ingaan. De herijking van de monumentenlijst volgt daarna, afhankelijk van het aantal zienswijzen en bezwaren. De vertraging heeft ook invloed op de planning van de procedures voor waardevolle landschappen en ensembles, die naar verwachting in 2026 in het Omgevingsplan worden vastgesteld.

Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2025

42

Wat willen we bereiken?

4.2.2 Bevorderen van recreatie en toerisme

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

4.2.2.1 We richten ons op het aantrekken van meer recreanten.

2023 e.v.

4.2.2.2 We zorgen voor voldoende mogelijkheden om te ontspannen, onder meer door aantrekkelijke fiets- en wandelpaden. We verkennen de realisatie van een fietsverbinding tussen Echteld en Tiel.

2023-2025

4.2.2.3 We vergroten de bekendheid van het merk De Betuwe.

2023-2025

4.2.2.4 We stellen een samenwerkingsagenda Boven-Linge op en voeren deze uit.

2023-2025

4.2.2.5 We integreren het project Gastvrije Waaldijk in het dijkversterkingsproject.

2023-2027

4.2.2.6 We werken samen in de regio aan de opgaven agrotoerisme en cultuurhistorische landmarks.

2023-2025

4.2.2.7 We werken aan de ontwikkeling van Veerhaven Ochten.

2023 e.v.

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

4.2.3 Ons landschap aantrekkelijker maken

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

4.2.3.1 We geven uitvoering aan het Landschapsontwikkelingsplan (LOP).

continu

4.2.3.2 We zetten in op meer biodiversiteit.

continu

4.2.3.3 We planten meer bomen in het openbaar gebied en stimuleren dit op particulier terrein.

continu

4.2.3.4 We zijn zuinig op onze bijzondere landschappelijke ensembles.

continu

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2025

43

Overige ontwikkelingen

Binnen dit programma is geen sprake van overige ontwikkelingen.

Tweede Bestuursrapportage 2025

44

Wat mag het kosten? Programma: 4. Economie Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

Mutaties per taakveld 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie

-177

297

Totaal mutaties per programma

-177

297

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Taakveld 3.4 Economische promotie incidenteel voordeel in 2025 van € 177.000 en in 2026 een incidenteel nadeel van € 297.000 Gastvrije Waaldijk In het budget Toerisme, onder het programma Economie, is een bedrag van € 100.000 gereserveerd voor het project Gastvrije Waaldijk. Dit bedrag is voor de helft gereserveerd voor lokale maatregelen, de andere helft is voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie naar een fietsverbinding over het Amsterdam Rijnkanaal. De planning en uitvoering van Gastvrije Waaldijk is gekoppeld aan de planning van de dijkversterking door het waterschap. Gastvrije Waaldijk volgt de uitvoering van de dijkversterking. De dijkversterking begint pas medio 2026. Dat betekent dat het dit jaar niet meer lukt om de lokale maatregelen ten behoeve van Gastvrije Waaldijk uit te voeren. Voor het overgebleven bedrag van de haalbaarheid van de fietsverbinding wordt samen met de gemeente Tiel een lobby traject opgestart in 2026. Dit wordt budgettair verrekend via de algemene reserve (taakveld 0.10) Actualisatie nota kostenverhaal 2025 De nota kostenverhaal is in 2025 geactualiseerd. Voor het project Gastvrije Waaldijk zou in 2025 een bijdrage uit de reserve "Financiële bijdrage" plaatsvinden.

Deze bijdrage wordt in 2025 doorgeschoven naar 2026, welke een financieel voordeel van € 100.000 in 2025 oplevert. In 2026 verwachten wij de financiële bijdrage (uit onze reserve) . Het bedrag wordt in 2026 alsnog verhoogd met € 20.000 tot een financiële bijdrage van € 120.000. Dit wordt budgettair verrekend via de reserve op taakveld 0.10.

Investeringen

Programma: 4 Economie Beschikbaar gestelde investering (lopend/toekomstig)

Lopend

Herinrichting v Drielplein Ochten

x € 1.000 Start jaar 2023

Jaar van InvesteringsRealisatie bedrag 2026

Voortgang Realisatie Resultaat

Tijd

Middelen

1.632

Op het gebied van klimaatmaatregelen gaan we een subsidie ontvangen via de regio vanuit de DPRA. De subsidie is nog niet verwerkt in dit overzicht. Lopend

Ontwikkeling Veerhaven Ochten

111

Mutaties in reserves Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen afwijkingen die betrekking hebben op mutaties in reserves.

Tweede Bestuursrapportage 2025

45

Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet Missie

In Neder-Betuwe doet iedereen ertoe. De inwoners in onze gemeente zijn zorgzaam en waar mogelijk helpen zij elkaar en zorgen zij voor elkaar. Om inwoners hiertoe in staat te stellen, ondersteunen wij vormen van informele zorg en versterken wij de samenwerking met en tussen onze maatschappelijke partners. Zo stellen we inwoners in staat om zoveel mogelijk zelf de regie te voeren over hun leven vanuit eigen kracht en met steun van de omgeving. Zelfredzaam zijn, dat lukt niet iedereen. Wij bieden dan zorg en ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet en de Participatiewet. Zorgvragers hebben keuzevrijheid, zodat de hulp past bij hun levensovertuiging. Wij zetten steeds meer in op preventie, omdat we willen voorkomen dat mensen zorg nodig hebben. Voorkomen is immers beter dan genezen. Deze missie komt overeen met de vastgestelde visie in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein. De ambities en ontwikkelingen binnen dit programma komen grotendeels terug in de nota of de bijbehorende uitvoeringsplannen.

Actuele kaderstellende beleidsnota's

Algemeen  Raadsvisie 2030 (2019)  Integrale Beleidsnota Sociaal Domein "Samen verder op de ingeslagen weg" 2025 - 2028 (2024)  Algemene subsidieverordening Neder-Betuwe 2019 (2019)  Nadere regel subsidies voor vrijwilligersorganisaties (2019)  Nadere regel belangenbehartiging sociaal domein 2019 (2019) Wmo/Jeugd  Nota Kernpunten (2013),  Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Neder-Betuwe 2020 (2020)  Verordening Jeugdhulp gemeente Neder-Betuwe 2023 (2023)  Dienstverleningsovereenkomst Wmo/Jeugd door de regio Rivierenland (2019)  Nadere regel subsidie vervanging buurtbus Klaartje en Swobrik 2019 (2019)  Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning gemeente Neder-Betuwe 2019 (2019)  Beleidsregels huishoudelijke ondersteuning Wmo gemeente Neder-Betuwe 2020 (2020)  Nadere regels jeugdhulp gemeente Neder-Betuwe 2022 (2022)  Beleidsregels woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelen Neder-Betuwe 2021 (2021) Participatie  Vangnetregeling Participatiewet (2015)  Re-integratieverordening (2023)  Verordening meedoenregeling Neder-Betuwe 2024 (2023)  Afstemmingsverordening Participatiewet (2016)  Verordening individuele inkomenstoeslag (2024)  Gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland (2024) Volksgezondheid  Gemeenschappelijke regeling GGD Gelderland-Zuid (2024)  Meerjarenstrategie GGD Gelderland-Zuid 2024-2027 (2024)  Preventie- en

Handhavingsplan Alcohol Neder-Betuwe 2025-2028 (2025)  Aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (2024-2026)  JOGG plan van aanpak Neder-Betuwe 2025-2028 (2025) 

Nadere regel subsidie voorkomen en/of verminderen van eenzaamheid (2023)

Tweede Bestuursrapportage 2025

46

Overige  Verordening tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (2018)  Beleidsregels Schuldhulpverlening (2022)  Verordening beslistermijn Schuldhulpverlening Neder-Betuwe 2022 (2021)  Beleidsregels Bijzondere Bijstand 2023 (2023)  Beleidsregels vrijlating van giften (2024)  Plan van aanpak bestrijding kinderarmoede (2018)  Beleidsplan GGZ Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2018-2020 'Samen Dichtbij' (2018)  Beschermd Wonen, regio Nijmegen en Rivierenland (2021)

Ambities 5.1 Inwoners zijn zoveel mogelijk zelfredzaam en kunnen deelnemen aan de samenleving Wat willen we bereiken?

5.1.1 Inwoners met een hulpvraag ontvangen passende ondersteuning

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

5.1.1.1 We bieden een helpende hand bij het formuleren van een hulpvraag, door onder andere onafhankelijke cliëntondersteuning, het welzijnswerk en de Kernpunten

continu

5.1.1.2 Wij borgen de kwaliteit en beschikbaarheid van ondersteuning

continu

5.1.1.3 We zorgen dat inwoners keuzevrijheid hebben zodat de geboden hulp aansluit bij hun levensovertuiging en identiteit

continu

5.1.1.4 We ondersteunen vormen van informele zorg en blijven hiervoor in gesprek met onze (lokale) partners

continu

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang 5.1.1.2 Bij huishoudelijke hulp zijn er wachtlijsten waardoor inwoners langer moeten wachten op hulp. Aanvragers worden hier door de gemeente over geïnformeerd.

Tijd Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2025

5.1.1.2 De wachtlijsten bij huishoudelijke hulp leiden tot een lagere realisatie en daarmee tot een incidenteel overschot. Dit wordt toegelicht in de 3e W-vraag.

47

Wat willen we bereiken?

5.1.2 Inwoners zijn zoveel mogelijk financieel zelfredzaam

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

5.1.2.1 We bieden ondersteuning aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het vinden en behouden van passend werk

continu

5.1.2.2 We organiseren een toekomstbestendige uitvoering van de Participatiewet en Schuldhulpverlening

2025 e.v.

5.1.2.3 We geven uitvoering aan maatregelen ter bestrijding van armoede en koopkrachtverlies (zie ook ambitie 3.3: We willen een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst)

continu

5.1.2.4 Problematische schulden worden waar mogelijk voorkomen door vroegtijdig signaleren en een breed ondersteuningsaanbod

continu

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang 5.1.2.1. Beleidsdoelstelling is dat er meer garantiebanen komen. Aan de (lagere) uitgaven voor loonkostensubsidie in de eerste helft van het jaar is te zien dat dit niet het geval is. Ook zijn er minder werkplekken gerealiseerd voor inwoners met een indicatie Beschut werk. 5.1.2.3. Op basis van beleidswijziging is het budget Bijzondere Bijstand verhoogd, in de verwachting dat het aantal aanvragen zou stijgen. In de praktijk blijkt dat deze stijging nog niet is opgetreden. Een wetswijziging die het mogelijk maakt het doelbereik voor de Individuele Inkomenstoeslag te verbeteren, treedt op 1 januari 2027 in werking.

Tijd Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2025

5.1.2.2. In de eerste helft van 2025 bleef het aantal bijstandsuitkeringen stabiel. Wel stijgt de uitkeringslast fors, doordat de prijs voor de gemiddelde uitkering is gestegen. Gemeenten worden hiervoor gedeeltelijk gecompenseerd via de rijksbijdrage (BUIG), maar het overschot is lager dan waar in de ramingen rekening mee is gehouden. Omdat er geen kosten zijn gemaakt voor begeleiding van mensen met een indicatie Beschut werk, vallen de rijksmiddelen die met dit doel zijn verstrekt vrij. Zie voor verdere toelichting de 3e Wvraag.

48

Wat willen we bereiken?

5.1.3 Iedereen kan deelnemen aan de samenleving

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

5.1.3.1 We zetten ons in voor een dementievriendelijk NederBetuwe

continu

5.1.3.2 We dragen bij aan het voorkomen en verminderen van eenzaamheid onder inwoners

continu

5.1.3.3 We bieden goede ondersteuning op het gebied van o.a. huisvesting, taal, scholing, werk en ontmoeting aan nieuwkomers conform de Wet Inburgering

continu

5.1.3.4 We zorgen ervoor dat iedereen, van oud tot jong, ongeacht geloofsachtergrond, geaardheid, afkomst, beperkingen en met welke idealen dan ook kan deelnemen aan onze samenleving

continu

5.1.3.5 We zorgen voor een passend woningaanbod in de wijk voor kwetsbare inwoners (zie verder ambitie 3.1: Wonen voor iedereen)

continu

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang 5.1.3.5 Het aanbod voor de bredere doelgroep Beschermd Wonen is nog in ontwikkeling. is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

5.1.3.5 Een deel van de middelen wordt bestemd naar 2026. Dit wordt verder toegelicht bij de 3e W-vraag.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

5.1.4 Voldoende opvangplekken voor asielzoekers conform opgave Spreidingswet

5.1.4.1 We realiseren voldoende opvangplekken voor asielzoekers en zoeken daarbij zoveel mogelijk de samenwerking met gemeenten in Regio Rivierenland

2025 e.v.

Tweede Bestuursrapportage 2025

49

Voortgang ambitie

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat

We zijn dit jaar gestart met een haalbaarheidsonderzoek naar een perceel in Medel-Noord voor de huisvesting van asielzoekers en arbeidsmigranten. Enerzijds zijn er vanuit Ruimtelijke Kwaliteit geen onoverkomelijke belemmeringen voor verdere planvorming uit het onderzoek naar voren gekomen. Anderzijds is uit het onderzoek ook gebleken dat het op dit moment niet lukt om tot een regionale samenwerking te komen. Dit terwijl wij de asielopgave beschouwen als een gezamenlijke verantwoordelijkheid die we in nauwe samenwerking met andere gemeenten in de regio moeten oppakken. Wij blijven ons inzetten op het ontwikkelen van een breed gedragen regionaal plan.

Tijd

Het vergt tijd om met buurgemeenten te bespreken op welke wijze we kunnen samenwerken en welke locaties daarbij in beeld komen. Wij vinden politiek-bestuurlijk draagvlak bij onze buurgemeenten een belangrijk aandachtspunt voordat we vervolgstappen in ons haalbaarheidsonderzoek gaan zetten. Voordat colleges en raden kunnen over gaan tot besluitvorming over opvangvoorzieningen, is een helder politiek mandaat nodig – zowel lokaal als landelijk. Wij verwachten dan ook dat concrete vervolgstappen pas mogelijk zijn na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026.

Middelen

5.2 Inwoners van Neder-Betuwe leven gezond en zijn vitaal Wat willen we bereiken?

5.2.1 Er is toegenomen aandacht voor preventie op de gebieden gezond leven en vitaal zijn

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

5.2.1.1 We zetten ons in voor een gezonde leefstijl voor jongeren en volwassenen

continu

5.2.1.2 We zetten in op het versterken van de mentale gezondheid van onze inwoners

continu

5.2.1.3 We zetten in op het vroegtijdig signaleren van (verborgen) problemen bij ouderen en bieden preventieve ondersteuning

2024 e.v.

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2025

50

Wat willen we bereiken? 5.2.2 Het middelengebruik onder (jonge) inwoners neemt af

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

5.2.2.1 We werken de aanpak 'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving' (OKO) - voorheen IJslands Preventiemodel nader uit en implementeren deze

Kleur

Resultaat

Wanneer speelt het?

2024-2027

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

5.2.3 Jeugdigen groeien op in een stabiele en veilige (thuis)omgeving

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

5.2.3.1 We zetten in op het versterken van relaties en het bieden van tijdige ondersteuning bij scheidingen

continu

5.2.3.2 We zetten in op kwalitatief goede jeugdbescherming en hoog specialistische jeugdzorg

continu

5.2.3.3 We voeren de jeugdzorg zo effectief en efficiënt mogelijk uit, samen met relevante partners

continu

5.2.3.4 We zetten in op een duurzame aanpak van jeugdoverlast

2024-2026

5.2.3.5 We zetten in op normaliseren en een stevige leefomgeving voor jeugdigen

continu

Kleur

Toelichting voortgang

Resultaat

Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd

5.2.3.4. Het streven om vanaf 2025 in te zetten op de jonge jeugd (10 jaar en ouder) ter voorkoming van jeugdoverlast is nog niet volledig gerealiseerd. Dit komt met name door personele wisselingen bij de betrokken uitvoerende partijen. De verdere uitvoering van deze doelstelling wordt daarom doorgeschoven naar 2026.

Middelen

5.2.3.3. In 2025 zien we, net als in voorgaande jaren, een aanzienlijke stijging van de jeugdhulpkosten. Deze toename wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere kosten per jeugdige. Dit leidt tot diverse budgetafwijkingen binnen de taakvelden jeugdzorg, die verder worden toegelicht bij de beantwoording van de 3e W-vraag.

Tweede Bestuursrapportage 2025

51

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

5.2.4 Kinderen maken een goede start in het leven en hebben daarin gelijke kansen

5.2.4.1 We creëren een stevige basis tijdens de eerste 1000 dagen van een kind

Voortgang ambitie

5.2.4.2 We blijven inzetten op de versterking tussen zorg en onderwijs

Kleur

Resultaat

Wanneer speelt het? 2024-2026

continu

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Overige ontwikkelingen

Binnen dit programma is er geen sprake van overige ontwikkelingen

Tweede Bestuursrapportage 2025

52

Wat mag het kosten? Programma: 5. WMO, Jeugdzorg en Participatiewet Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

Mutaties per taakveld

-355

20

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorziening Integraal 6.3 Inkomensregelingen

-37

76

76

76

85

13

3

1

6.4 WSW en beschut werk

48

6.5 Arbeidsparticipatie

36

39

41

6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)

-115

-115

-115

-115

6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)

-120

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorziening WMO 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorziening Jeugd

6.712 Begeleiding (WMO) 6.713 Dagbesteding (WMO) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.752 Jeugdhulp ambulant Regionaal

1.500

433

428

429

6.753 Jeugdhulp ambulant Landelijk

-150

-150

-150

-150

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

650

400

400

400

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

300

150

150

150

6.791 PGB WMO

115

115

115

115

6.792 PGB Jeugd

100

100

100

100

6.811 Beschermd wonen (WMO)

-250

250

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.821 Jeugdbescherming

-150

-150

-150

-150

50

30

30

30

-8

-22

-22

-21

1.700

1.188

907

864

6.822 Jeugdreclassering 6.91 Coordinatie en beleid WMO 6.92 Coordinatie en beleid Jeugd 7.1 Volksgezondheid Totaal mutaties per programma

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie (voordeel incidenteel € 355.000 in 2025, nadeel incidenteel € 20.000 voor 2026) Jeugd- en Jongerenwerk (bestemming: incidenteel voordeel € 20.000 voor 2025, incidenteel nadeel € 20.000 voor 2026) Voor 2024, 2025 en 2026 is er incidenteel budget gereserveerd voor het voorkomen van jeugdoverlast. In 2025 worden niet alle geplande actielijnen volledig ingezet. Vanuit de uitvoerende partijen wordt een capaciteitsprobleem ervaren waardoor er geen ruimte is (geweest) voor de Tweede Bestuursrapportage 2025

53

volledige extra incidentele inzet. De verwachting is dat dit voor 2026 is opgelost. Het voorstel is om de geplande inzet door te schuiven naar 2026 en de € 20.000 daarvoor te bestemmen. In 2026 kan dit dan worden uitgevoerd naast de verdere acties op (en het borgen van) het voorkomen van jeugdoverlast. Het voor- en nadeel dient u in relatie te zien met de verwerking van de bestemming onder taakveld 0.10 programma algemene dekkingsmiddelen. Daarmee betreft het een budgettair neutrale bijstelling in deze bestuursrapportage. Opvang Oekraïense ontheemden (incidenteel voordeel € 368.000) Er is vanuit 2024 € 168.000 bestemd naar 2025 voor de kosten die samenhangen met de opvang van Oekraïense ontheemden op de opvanglocaties in onze gemeente. Vanwege de almaar dalende Rijksvergoeding was het onzeker of deze vergoeding dekkend zou zijn voor onze kosten. Inmiddels is duidelijk dat we het bestemde budget niet zullen aanwenden, omdat wij geen tekorten verwachten. Daarnaast hebben wij de beveiliging op enkele van onze locaties anders ingericht. Deze is afgeschaald en mobiel geworden. Hierdoor hebben wij een incidentele besparing van € 200.000 gerealiseerd. Per saldo betekent dit een incidenteel voordeel van € 368.000.

Septembercirculaire 2025 (incidenteel nadeel €33.000) Dit betreft de verwerking van de ontvangen middelen in de Septembercirculaire 2025 voor de Spreidingswet (33K) voor 2025. Het nadeel dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder programma Algemene Dekkingsmiddelen, taakveld 0.7 Algemene uitkering. Taakveld Toegang en eerstelijnsvoorziening Integraal (voordeel € 37.000 in 2025, vanaf 2026 structureel nadeel € 76.000) Cliëntondersteuning & vroeghulp (incidenteel voordeel € 70.000) In 2024 hebben we verzocht om middelen mee te nemen naar 2025. De bedoeling was om met deze middelen kennis in te kopen voor de aanbesteding van onafhankelijke cliëntondersteuning. In 2025 bleek er al voldoende kennis beschikbaar te zijn. Door de landelijke aandacht voor cliëntondersteuning waren er veel kennisdossiers beschikbaar en ook regionaal werd kennis gedeeld. Hierdoor waren we in staat deze aanbesteding zorgvuldig vorm te geven. Daarmee kan dit overschot teruggegeven worden. Regionale inkoop Wmo en jeugd (structureel nadeel vanaf 2025 € 53.000) Binnen dit taakveld vallen zowel de kosten voor de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de serviceorganisatie Wmo-Jeugd als de kosten voor de gastheergemeente in het kader van de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) Wmo-Jeugd. In het budget voor deze samenwerking waren nog niet alle programmakosten verwerkt.

Daarnaast is onterecht door de gastheergemeente aangegeven dat de BTW over de kosten van de overeenkomst gastheergemeente via het compensatiefonds zouden worden vergoed. Deze oorzaken leveren een structureel nadeel op van € 53.000. Oplossingsbudget (voordeel incidenteel € 20.000) Het oplossingsbudget is bedoeld voor kosten die noodzakelijk gemaakt moeten worden voor de ondersteuning van onze inwoners, waarvoor in de Wmo, Jeugdwet of Participatiewet geen rechtsgrond is. Het is onvoorspelbaar hoeveel daar gebruik van gemaakt wordt. Voor 2025 verwachten we een incidentele onderbesteding. Septembercirculaire 2025 (structureel nadeel €23.000 vanaf 2026) Dit betreft de verwerking van de ontvangen middelen in de Septembercirculaire 2025 DU Overheidsbrede Dienstverlening (23K) structureel vanaf 2026. Het nadeel dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder programma Algemene Dekkingsmiddelen, taakveld 0.7 Algemene uitkering. Taakveld Inkomensvoorziening (nadeel structureel € 85.000 voor 2025, aflopend naar € 1.000 in 2028) Bijzondere Bijstand (voordeel incidenteel € 120.000) Er zijn minder aanvragen voor Bijzondere Bijstand binnengekomen dan waarvoor in het budget rekening mee is gehouden.

Hoewel de inkomensgrens voor de Bijzondere Bijstand vanaf 2024 is verhoogd van 110 procent naar 120 procent van de geldende bijstandsnorm, heeft dit niet geleid tot een toename van het aantal aanvragen.

Tweede Bestuursrapportage 2025

54

Bijzondere Bijstand leenbijstand (budget neutraal € 65.000) Voor 2025 is geen afzonderlijk budget opgenomen voor leenbijstand, omdat op voorhand niet goed kon worden ingeschat of en in welke mate hiervan gebruik zou worden gemaakt. In de praktijk zien we nu dat er toch mensen zijn die leenbijstand aanvragen. Op basis van wat we tot nu toe hebben uitgekeerd verwachten we dat er in 2025 € 65.000 aan leenbijstand nodig is. Deze uitgaven worden volledig gecompenseerd door terugvorderingen van een vergelijkbaar bedrag. Per saldo leidt dit tot een budget neutrale afwijking: de hogere uitgaven worden gecompenseerd door hogere inkomsten. Inkomensvoorziening (nadeel incidenteel € 106.400) In de eerste helft van het jaar is het aantal bijstandsuitkeringen ongeveer gelijk gebleven. Toch verwachten we dat meer wordt uitgegeven wordt aan bijstandsuitkeringen dan begroot. Dat komt doordat er minder mensen zijn uitgestroomd dan verwacht. Daarnaast zijn de uitkeringen iets verhoogd door indexering. Doordat er minder loonkostensubsidie is verstrekt dan verwacht, doet zich hier een financieel voordeel voor. Per saldo verwachten we een hogere last van € 213.200 De definitieve Rijksbijdrage (BUIG) die hier tegenover staat, is eveneens verhoogd met € 106.798. Daarom wordt een tekort verwacht van circa € 106.400.

Aangezien beperkte verschuivingen in het bijstandsbestand in de tweede helft van het jaar een relatief groot effect kunnen hebben, zijn de definitieve cijfers niet voor de jaarrekening beschikbaar. Meicirculaire 2025 (incidenteel nadeel € 68.000 voor 2025) Dit betreft de verwerking van de incidenteel beschikbaar gestelde middelen voor problematische schulden (€ 16K) en Alleenverdienersproblematiek (€ 52K) in de Meicirculaire 2025. Het nadeel dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder programma Algemene Dekkingsmiddelen, taakveld 0.7 Algemene uitkering. Septembercirculaire 2025 (structureel nadeel € 30.000 voor 2025, aflopend naar € 1.000 in 2028) Dit betreft de bijstelling van de integratie uitkeringen Participatie in de Septembercirculaire 2025. Het nadeel dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder programma Algemene Dekkingsmiddelen, taakveld 0.7 Algemene uitkering. Taakveld WSW en Beschut werk (nadeel incidenteel € 48.000 voor 2025) Meicirculaire 2025 (incidenteel nadeel € 48.000 in 2025) Dit betreft de bijstelling van de integratie uitkeringen Participatie (€ 48K). Het nadeel dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder programma Algemene Dekkingsmiddelen, taakveld 0.7 Algemene uitkering.

Taakveld Arbeidsparticipatie (nadeel incidenteel € 36.000 voor 2025, € 39.000 voor 2026 en € 41.000 voor 2027) Meicirculaire 2025 (incidenteel nadeel € 152.000 in 2025) Dit betreft de bijstelling van de integratie uitkeringen Participatie (€ 152K). Het nadeel dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder programma Algemene Dekkingsmiddelen, taakveld 0.7 Algemene uitkering. Aanvullende middelen begeleiding Beschut (incidenteel voordeel € 152.318) In de meicirculaire (IU Participatie) hebben gemeenten middelen gekregen voor de begeleiding van de doelgroep Beschut werk, zoals bovenstaand te lezen is onder de Meicirculaire 2025. Op dit moment biedt onze gemeente echter nog geen Beschut werk aan. Daarom zijn er in 2025 geen kosten voor dit onderdeel. Vanaf 2026 kunnen onze inwoners hier wel gebruik van maken, in verband met de wijziging in uitvoering van de Participatiewet. Septembercirculaire 2025 (incidenteel nadeel € 36.000 voor 2025, € 39.000 voor 2026 en € 41.000 voor 2027) Dit betreft de bijstelling van de integratie uitkeringen Participatie in de Septembercirculaire 2025. Het nadeel dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder programma Algemene Dekkingsmiddelen, taakveld 0.7 Algemene uitkering.

Taakveld Maatwerkvoorziening (WMO) (voordeel structureel € 115.000) Door een wijziging in de verplichte taakveldindeling in de begroting worden de kosten voor het persoonsgebonden budget (PGB) niet langer onder het taakveld WMO voorzieningen geboekt, maar zijn toegewezen aan het taakveld PGB WMO. Deze verschuiving heeft een budgettair neutraal effect binnen programma 5.

Tweede Bestuursrapportage 2025

55

Taakveld Huishoudelijke hulp WMO (voordeel incidenteel € 120.000) Op dit moment blijft de gefactureerde zorg iets achter op de begrote lasten. Zowel bij ons als gemeente als bij zorgaanbieders ontstaan wachtlijsten voor huishoudelijke hulp. Zo hebben aanbieders te maken met personeelstekorten. Hierdoor duurt het langer voor huishoudelijke hulp wordt beschikt en vervolgens gefactureerd. Dit voordeel kan als incidenteel overschot worden aangemerkt. Taakveld Jeugdhulp ambulant Regionaal (nadeel structureel € 1.500.000 voor 2025, aflopend naar € 429.000 in 2028) Jeugdhulp ambulant Regionaal (nadeel structureel € 1.500.000 in 2025, € 400.000 vanaf 2026) Binnen dit taakveld vallen de ambulante jeugdhulpvormen die regionaal zijn ingekocht, zoals behandeling, begeleiding en dagbesteding. Deze vormen van hulp bevatten geen verblijfscomponent. In 2025 is het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van deze zorgvormen stabiel gebleven ten opzichte van voorgaande jaren. Toch zien we, net als vorig jaar, een forse stijging in de kosten binnen dit taakveld. Deze stijging komt vooral doordat de gemiddelde kosten per jeugdige zijn toegenomen. Er zijn twee belangrijke oorzaken voor deze ontwikkeling. Een deel van de kostenstijging is te verklaren door een verschuiving in het type zorg dat wordt ingezet, met name binnen de jeugd-GGZ.

Voor een aantal jeugdigen is meer specialistische zorg nodig, wat leidt tot hogere kosten. Deze ontwikkeling sluit aan bij wat we ook in onze jeugdhulpregio en landelijk zien. De problematiek wordt complexer, waardoor intensievere en langdurigere zorg noodzakelijk is. Daarnaast wordt deze zorg vaak opgestart door externe verwijzers, waardoor wij als gemeente beperkt invloed hebben op de instroom. De structurele impact van deze stijging is op dit moment nog niet met zekerheid vast te stellen. Om hier meer inzicht in te krijgen, doen we aanvullend onderzoek. Zie voor een nadere toelichting de RIB over de jeugdhulpkosten van oktober 2025. Het andere deel van de stijging wordt veroorzaakt door een klein aantal cliënten dat sinds dit jaar zeer intensieve ambulante ondersteuning nodig heeft. Naar verwachting zal deze groep ook de komende jaren dure zorg blijven ontvangen. Uiteindelijk zal worden afgeschaald in zorgzwaarte en zullen de kosten dalen, maar het is niet realistisch om aan te nemen dat deze inzet op korte termijn sterk verminderd kan worden. Hoewel het jeugdhulpgebruik in onze gemeente, net als in voorgaande jaren, onder het landelijk gemiddelde ligt, is de kostenstijging die we de afgelopen jaren zien aanzienlijk. Om grip te krijgen op deze ontwikkeling zijn we in 2025 gestart met het opstellen en implementeren van beheersmaatregelen (zie: RIB-60 d.d. 2 juli 2025).

Deze maatregelen zijn bedoeld om het jeugdhulpbudget op termijn beter beheersbaar te maken. Het gaat echter om een langetermijnproces: de effecten van deze maatregelen zullen niet direct zichtbaar zijn. Bovendien verwachten we, mede gezien de landelijke trend van toenemende complexiteit en zorgzwaarte, dat de financiële opbrengsten beperkt blijven. Deze zullen naar verwachting niet opwegen tegen de structurele kostenstijging waarmee we al langere tijd te maken hebben, en die bovendien lijkt door te zetten. Onze beïnvloedingsruimte op deze ontwikkeling is beperkt. Op dit moment kunnen we slechts van een deel van de kosten met zekerheid zeggen dat deze structureel van aard zijn. Voor het overige deel is nader onderzoek nodig om te bepalen in hoeverre sprake is van structurele overschrijding. In de eerste Bestuursrapportage van 2026 komen we hierop terug. Vooruitlopend daarop gaan we voor 2025 uit van een incidentele overschrijding van € 1.500.000 en vanaf 2026 van een structurele overschrijding van € 400.000. Septembercirculaire 2025 (structureel nadeel € 33.000 voor 2026, € 28.000 voor 2027 en € 29.000 voor 2028) Dit betreft de middelen uit de Septembercirculaire 2025 voor loon- en prijsbijstelling jeugdhulp. Het nadeel dient u in relatie te zien met het voordeel benoemd onder programma Algemene Dekkingsmiddelen, taakveld 0.7 Algemene uitkering.

Taakveld Jeugdhulp ambulant Landelijk (voordeel structureel € 150.000) Binnen dit taakveld vallen landelijk ingekochte ambulante jeugdhulpproducten zonder verblijfscomponent. Per 2025 is, op basis van landelijke richtlijnen, een nieuwe taakveldindeling van kracht. In dat kader is het totale jeugdhulpbudget herverdeeld over de nieuwe taakvelden, op basis van realisatiecijfers uit 2023 en 2024. Tot nu toe zijn er in 2025 nog geen uitgaven gedaan binnen dit taakveld. We verwachten dat de uitgaven binnen dit taakveld laag zullen blijven aangezien de meest gebruikte ambulante jeugdhulpproducten regionaal wordt ingekocht (betreft een ander taakveld). De verwachting is dat ook in de komende jaren het zwaartepunt blijft liggen Tweede Bestuursrapportage 2025

56

bij regionaal ingekochte zorg. Daarom gaan we uit van een structurele onderbesteding van €150.000 binnen dit taakveld. Taakveld Jeugdhulp met verblijf regionaal (nadeel structureel € 650.000 voor 2025, € 400.000 vanaf 2026) Onder dit taakveld vallen jeugdhulpproducten met een verblijfscomponent. Dit houdt in dat de jeugdige formeel niet thuis in het eigen gezin verblijft, maar ergens anders overnacht. Voorbeelden hiervan zijn verblijf bij een pleeggezin, een gezinshuis of verblijf in een residentiële instelling. Hoewel het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van deze zorgvormen licht daalt, blijven de uitgaven, net als in de afgelopen twee jaar, fors toenemen. Het grootste deel van deze zorg wordt door de gemeente zelf geïndiceerd. In de verwijzingen die de gemeente doet zien we dat er bij een aantal cliënten duurdere zorg is ingezet. Deze zorg was niet voldoende beschikbaar binnen het gecontracteerde aanbod, waardoor er niet gecontracteerde aanbieders zijn ingezet. Dit signaal nemen we nadrukkelijk mee in de voorbereiding en evaluatie van de regionale inkoop in 2026, met als doel waar nodig gericht bij te sturen. Een kleiner deel van de plaatsingen vindt plaats via externe verwijzers, met name Gecertificeerde Instellingen (GI’s). Dit zijn door de overheid erkende organisaties die jeugdbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering uitvoeren.

Ook in deze verwijzingen zien we een stijging in kosten. In deze casussen wordt vaak duurdere zorg ingezet, meestal vanwege de complexiteit van de situatie. Daarnaast wordt soms zorg buiten het gecontracteerde aanbod ingezet, of is er naast verblijf ook aanvullende jeugdhulp nodig. In dergelijke gevallen heeft de gemeente beperkte sturingsmogelijkheden. Dit jaar constateren we dat een toename van slechts enkele jeugdigen met een complexe zorgvraag leidt tot een forse stijging van de gemiddelde kosten per jeugdige. Om hierop te kunnen sturen, zetten we binnen het proces van de beheersmaatregelen jeugd in op nauwere samenwerking met de Gecertificeerde Instellingen (GI’s) en brengen we mogelijke knelpunten binnen het regionale inkoopaanbod in kaart voor de evaluatie in 2026. Tegelijkertijd verwachten we dat de kosten voor deze jeugdigen ook de komende jaren hoog blijven. Deze jeugdigen hebben langdurige en intensieve ondersteuning nodig, waardoor de financiële impact structureel hoog blijft. We houden daarom rekening met een incidentele overschrijding van €650.000 in 2025 en vanaf 2026 een structurele overschrijding van €400.000 binnen dit taakveld.

Taakveld Jeugdhulp met verblijf landelijk (nadeel structureel € 300.000 voor 2025, € 150.000 vanaf 2026) Binnen dit taakveld gaat het om jeugdhulp met verblijf die op landelijk niveau is ingekocht, ook wel bekend als de Landelijke Transitie Arrangementen (LTA). Jongeren verblijven hierbij op de locatie van de zorgaanbieder, bijvoorbeeld in een medische setting of een crisisopvang. Hoewel het aantal cliënten de afgelopen jaren relatief stabiel is gebleven, laten de totale kosten juist sterke fluctuaties zien. Deze variatie is met name toe te schrijven aan het type zorgproduct dat wordt ingezet en de wisselingen in casussen. Dit heeft het moeilijk gemaakt om binnen de nieuwe taakveldindeling een realistische raming van het benodigde budget te maken. Voor dit taakveld is daardoor een te krappe inschatting gemaakt. Dit verklaart echter slechts een deel van het tekort. Een aanvullende oorzaak ligt bij enkele cliënten die sinds eind 2024 zijn ingestroomd en gebruikmaken van een duur verblijfproduct. Gezien de complexiteit van deze casussen is het waarschijnlijk dat deze jongeren langdurig aangewezen blijven op deze vorm van zorg. Hoewel afschaling op termijn mogelijk wordt geacht, is het nog onduidelijk wanneer dit daadwerkelijk kan plaatsvinden.

Daarom wordt voorgesteld om voor 2025 een incidentele ophoging van €300.000 op dit taakveld op te nemen en vanaf 2026 het budget structureel op te hogen met €150.000. Taakveld PGB WMO (nadeel structureel € 115.000) Door een wijziging in de IV3 worden de kosten voor het persoonsgebonden budget (PGB) niet langer onder het taakveld WMO voorzieningen geboekt, maar zijn toegewezen aan het taakveld PGB WMO. Deze verschuiving heeft een budgettair neutraal effect binnen programma 5. Taakveld PGB Jeugd (nadeel structureel € 100.000) Binnen dit taakveld vallen alle persoonsgebonden budgetten (Pgb’s) die op grond van de Jeugdwet door de gemeente worden verstrekt. Met een Pgb kunnen inwoners zelf jeugdhulp inkopen. Tot en met 2024 werden Pgb’s verantwoord binnen de taakvelden die overeenkwamen met het type zorg dat ermee werd ingekocht. Met de nieuwe taakveldindeling van 2025 worden alle Pgb’s onder één taakveld geregistreerd. Binnen onze gemeente worden Pgb’s voornamelijk ingezet voor de inkoop Tweede Bestuursrapportage 2025

57

van ambulante jeugdhulp. De afgelopen jaren is sprake van een toename in het gebruik van deze zorgvorm, wat zich vertaalt in een stijgende kosten van de Pgb’s. Op basis van deze ontwikkeling verwachten we een structurele overschrijding van €100.000 vanaf 2025 binnen dit taakveld. Taakveld Beschermd wonen (WMO) (bestemming: voordeel incidenteel € 250.000 voor 2025, nadeel incidenteel € 250.000 voor 2026) In 2017 is het beleidsplan “Samen Dichtbij, 2018-2020” opgesteld, dat in 2021 werd opgevolgd door het Regioplan beschermd wonen en de evaluatie. De kern van deze plannen is de overtuiging dat herstel van mentale problemen het beste plaatsvindt in de eigen leefomgeving, met de juiste ondersteuning. Vanuit deze visie is de zorgvorm “Beschermd Thuis” ontwikkeld. De Beschermd Thuis producten fungeren als een brug tussen wonen in een instelling en zelfstandig wonen met ambulante begeleiding. Het doel is om steeds meer inwoners de mogelijkheid te bieden om Beschermd Thuis te wonen.De voorziening wordt momenteel bovenregionaal ingekocht, maar de zorg voor deze inwoners heeft ook een grote impact op de lokale omgeving, aangezien zij vaak intensieve zorg nodig hebben. Op dit moment ontvangt onze gemeente financiële middelen van de centrumgemeente Nijmegen voor Beschermd wonen.

Per 1 januari 2026 zou er een nieuw verdeelmodel worden ingevoerd, waarbij wij deze middelen zelf zouden ontvangen (de doordecentralisatie). Het blijkt echter niet haalbaar om dit per die datum uit te voeren, omdat de invoering hiervan door het Rijk jaar na jaar wordt uitgesteld. In afwachting van de definitieve invoering van de doordecentralisatie, ontvangen de regiogemeenten nog middelen vanuit de centrumgemeente Nijmegen. Deze middelen zijn bedoeld om het organiseren van lokaal aanbod voor deze doelgroep te ondersteunen. In 2025 is er sprake van onderbesteding op dit taakveld. Op dit moment is het lokale aanbod nog in ontwikkeling. Onderdeel van deze plannen zijn onder andere de (door)ontwikkeling van de WijkGGZ, indicatievrije dagbesteding, lotgenotencontact en het vergroten van kennis over mentale gezondheid en GGZ-problematiek bij lokale teams, partners en inwoners. Hier is al een start mee gemaakt, onder andere met de communicatiecampagne ‘Hoe is het?’, die de komende jaren nog doorloopt. Daarnaast moet er een lokaal uitvoeringsplan komen voor het Actieplan Dak- en Thuisloosheid Gelderland-Zuid, dat naar alle waarschijnlijkheid in het eerste kwartaal van 2026 door de raden vastgesteld zal worden. Ook de uitvoering van de Woonzorgvisie brengt kosten met zich mee. Wij stellen voor om de middelen te bestemmen naar 2026.

Taakveld Jeugdbescherming (voordeel structureel € 150.000) Dit taakveld omvat zorgvoorzieningen voor jeugdigen waarvoor een jeugdbeschermingsmaatregel van toepassing is. De verwachting is dat een aanzienlijk deel van het geraamde budget in 2025 niet zal worden benut. Sinds 2021 is het aantal jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel sterk afgenomen. Deze daling lijkt echter niet voort te komen uit een verminderde behoefte, maar is het gevolg van aanhoudende personeelstekorten binnen de jeugdbeschermingsketen. Hierdoor kunnen minder jeugdigen daadwerkelijk worden geholpen. Daarnaast is in zowel 2024 als 2025 het benuttingspercentage gedaald. Dit betekent dat er minder kosten worden gedeclareerd dan er formeel zijn beschikt. Ook dit is naar alle waarschijnlijkheid het gevolg van capaciteitsproblemen: niet alle toegekende uren kunnen daadwerkelijk worden geleverd en worden dus ook niet gedeclareerd. In zowel 2023 als 2024 was sprake van een voordelig resultaat binnen dit taakveld. Op basis van deze trend gaan we uit van een structurele onderbesteding van €150.000 vanaf 2025.

Taakveld Jeugdreclassering (nadeel structureel € 50.000 voor 2025, € 30.000 vanaf 2026) Jeugdreclassering bestaat uit een combinatie van begeleiding en toezicht voor jongeren vanaf 12 jaar die vóór hun 18e levensjaar in aanraking zijn gekomen met de politie of leerplichtambtenaar, en tegen wie procesverbaal is opgemaakt. De afgelopen jaren bleef het aantal jeugdigen met een jeugdreclasseringsmaatregel relatief laag en stabiel. Vanaf halverwege 2024 is echter een duidelijke stijging zichtbaar in het aantal jongeren dat onder jeugdreclassering valt. Deze toename leidde in 2024 al tot een tekort van ongeveer € 30.000 op dit budget. Voor 2025 wordt een verder oplopend tekort verwacht, mogelijk tot € 50.000. Dit komt door het stijgende aantal jeugdigen met een maatregel. Op basis van de gemiddelde duur van deze trajecten is de verwachting echter dat deze stijging van tijdelijke aard is. Daarom wordt voorgesteld om slechts een deel van de stijging, € 30.000, structureel in het budget op te nemen. Kleine verschillen overige taakvelden voordeel structureel € 8.000 in 2025, vanaf 2026 € 22.000. Kleine verschillen < € 50.000 per taakveld behoeven geen toelichting.

Tweede Bestuursrapportage 2025

58

Investeringen Programma: 5 WMO. Jeugd en Participatiewet

x € 1.000

Beschikbaar gestelde investering (lopend/toekomstig) Start jaar Lopend Vervanging vervoersbus Klaartje Lopend Vervanging vervoersbus Swobrik Totaal investeringsbedragen

2026 2025

Jaar van Investeringsbedrag Realisatie 2026 2025

Voortgang Realisatie Resultaat

Tijd

55 70 125

Mutaties in reserves Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen afwijkingen die betrekking hebben op mutaties in reserves.

Tweede Bestuursrapportage 2025

59

Middelen

Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn Missie

Goede onderwijshuisvesting verbetert de kwaliteit van het onderwijs. Daarom heeft de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen voor ons topprioriteit. Wij stimuleren een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt en brengen actief de betrokken partijen bij elkaar. Kansengelijkheid op de arbeidsmarkt is belangrijk voor onze inwoners. Wij blijven ons inzetten om laaggeletterdheid tegen te gaan. Sport, spel en bewegen dragen bij aan een gezonde leefstijl. We ondersteunen activiteiten die een aantoonbaar positief effect hebben op de leefstijl en het welbevinden van onze inwoners. Wij blijven investeren in verenigingen en maatschappelijke organisaties in de gemeente, want zij bevorderen het maatschappelijk welzijn en de sociale omgang tussen inwoners. Bovendien dragen zij bij aan een verantwoorde en gezonde vrijetijdsbesteding. Vrijwilligers zijn de drijvende kracht achter onze verenigingen, stichtingen, instellingen en besturen. Wij waarderen hun inzet en zelfredzaamheid. Wij ondersteunen waar dat past bij onze rol als gemeentelijke overheid. Deze missie komt overeen met de vastgestelde visie in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein. De ambities en ontwikkelingen binnen dit programma komen grotendeels terug in de nota of de bijbehorende uitvoeringsplannen.

Actuele kaderstellende beleidsnota's Algemeen  Raadsvisie 2030 (2019)  Integrale Beleidsnota Sociaal Domein "Samen verder op de ingeslagen weg" 2025 - 2028 (2024)  Algemene subsidieverordening gemeente Neder-Betuwe (2019)  Nadere regel subsidies voor vrijwilligersorganisaties (2019)  Strategische visie accommodatie (2010) Onderwijs/leesbevordering  Verordening Voorziening huisvesting onderwijs (2015)  Verordening bekostiging leerlingenvervoer (2022), Beleidsregels leerlingenvervoer (2023)  Nadere regels subsidie voorschoolse educatie Neder-Betuwe (2023)  Onderwijsachterstandenbeleidsplan Neder-Betuwe 2023-2026 (2023)  Beleidskader toezicht en handhaving kinderopvang Neder-Betuwe 2022 (2022)  Integraal Huisvestingsplan onderwijs Neder-Betuwe 2026-2041 (2025)  Uitvoeringsplan IHP financieel (2021)  Convenant uitvoering bibliotheekwerk 2023 t/m 2026 "Samen maken we de bieb" (2022)  Subsidieverordening Basisbibliotheek Neder-Betuwe (2007)  Statuten "Stichting Fluvium Openbaar Onderwijs" (2018)  Nadere regel subsidie kinderopvang op grond van sociaal-medische indicatie Neder-Betuwe (2019)  Nadere regeling subsidie Onderwijsachterstandenbeleid (2023)

Sport     

Sport en Beweeg visie Neder-Betuwe 2019-2030 (2019) Beheerplan onderhoud sportvelden 2018-2025 (2019) Beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen 2022-2025 (2021) Renovatieschema sportvelden 2026-2029 JOGG plan van aanpak Neder-Betuwe 2025-2028 (2025)

Tweede Bestuursrapportage 2025

60

Ambities 6.1 Goed en passend onderwijs voor alle inwoners in Neder-Betuwe Wat willen we bereiken? 6.1.1 Passende onderwijshuisvesting in de nabijheid van de doelgroep die bijdraagt aan de kwaliteit van het onderwijs

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

6.1.1.1 Uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen

continu

6.1.1.2 We stimuleren de verbinding van onderwijs met andere (kind)voorzieningen

continu

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Wat willen we bereiken?

6.1.2 Een goede aansluiting tussen het onderwijs en de (lokale) arbeidsmarkt

Voortgang ambitie

Wat gaan we daarvoor doen?

Wanneer speelt het?

6.1.2.1 We bevorderen de samenwerking tussen onderwijsinstellingen en ondernemers Dit wordt ook uitgewerkt onder ambitie 4.1: We zorgen voor een veerkrachtige economische structuur

continu

6.1.2.2 Waar mogelijk stimuleren wij de samenwerking tussen lokale VO-scholen en MBO, HBO en Universitaire opleidingen

2025

Kleur

Resultaat

Toelichting voortgang Dit is witte tekst om de uitlijning van het document goed te krijgen

Tijd Middelen

Tweede Bestuursrapportage 2025

61

Wat willen we bereiken? 6.1.3 Jeugdigen hebben de mogelijkheid om zich optimaal en breed te ontwikkelen binnen het onderwijs