Document · PDF

A - Bijlage 8 - Vooronderzoek explosieven

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente Neder-BetuweBij agendapunt: TAM-omgevingsplan ‘Broedershof, Echteld’32.639 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

O.a. vermoedelijk inzet tijdschokbuis No. 222 voor airburst Geallieerd

70 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 71 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 72 Van Alphen, Tussen Waal en Lek 1939-1945, 162. 73 Van Alphen, Tussen Waal en Lek 1939-1945, 162.

222-024-VO-01

Pagina 48 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.49

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

11/12-02-1945

14/15-02-1945

15/16-02-1945

INGEZETTE OO

RELEVANTIE

Opmerkingen:

HF – Harrassing fire (storingsvuur)

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 54 for 11 - 12 Feb 45 Target No. HF 457 Map Ref 46107026 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging B Tp 143 Fd Regt RA Scale of Amn Scale 2 Time to engage 1815 0215 0755 Remarks -75

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 143 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

25 ponder

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 57 for 14 - 15 Feb 45 Target No. HF 488 Map Ref 46057021 Description of target X rds Echteld Method Conc No. of guns engaging B Tp 143 Fd Regt RA Scale of Amn Scale 1 Time to engage 2035 2300 0255 1400 Remarks -76

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 143 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

25 ponder

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 58 for 15 - 16 Feb 45 Target No. M1 Map Ref 46107026 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging 1 Pl 4.2” Mor 2 Kensingtons Scale of Amn Scale 3 Time to engage 1830 1900 1915 1930 1945 2005 2030

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 2 Kensingtons 4.2 inch mortier Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

4.2inch

Remarks

0840 1 section airburst at 1920 2300 064574

2500210

De bron vermeldt dat er storingsvuur wordt uitgebracht met als doel “Echteld”. De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt meegenomen in het indiceringsproces.

Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur)

Geallieerd Scale 3 met 13 tijdstippen. Vuur met hoge frequentie. Zie ook

De bron vermeldt dat er storingsvuur wordt uitgebracht met als doel de kruising van de Ooisestraat – Voorstraat Wijenburgsestraat. De kruising bevindt zich op ca. 90 meter afstand van het onderzoeksgebied. De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt gezien de afstand tot het onderzoeksgebied meegenomen in het indiceringsproces.

De bron vermeldt dat er intensief storingsvuur (scale 3 op 13 tijdstippen) door 4.2 inch mortieren wordt uitgebracht met als doel “Echteld”. De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied intensieve artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt mede gezien de vondst van een staartstuk en restant ontsteker van mortiergranaat van 4.2 inch. bij archeologisch onderzoek in het onderzoeksgebied (mei 2007- zie mora 20070731) meegenomen in het indiceringsproces.

74 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 75 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 76 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234.

222-024-VO-01

Pagina 49 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.50

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

Remarks 17/18-02-1945

19/20-02-1945

2500210

INGEZETTE OO

2050 2100 2155 2250 2355 0655 -77

RELEVANTIE mora 20070731 met de ruiming van een staartstuk en restant ontsteker van mortiergranaat van 4.2 inch in het onderzoeksgebied

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 60 for 17 - 18 Feb 45 Target No. HF 507 Map Ref 46107024 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging H Tp Suffolk Yeo Scale of Amn Scale 2 Time to engage 1915 2030 2150 2345 0100 Remarks -78

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 55 Atk Regt 17 ponder (vermoedelijk Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

17 ponder

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 60 for 17 - 18 Feb 45 Target No. M3 Map Ref 46367070 Description of target Rly & rd junc Echteld Method Conc No. of guns engaging 13 Pl 4.2”Mortars 2 Kensingtons Scale of Amn Scale 2 Time to engage 1915 2020 2400 0120 0545 Remarks -79

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 2 Kensingtons 4.2 inch mortier Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

4.2inch

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 61 for 19 - 20 Feb 45 Target No. H1 Map Ref 46107028 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging H Tp 219 Bty 17 prs. Towed tp Scale of Amn Scale 1 Time to engage 1840 1920 2005

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 55 Atk Regt 17 ponder Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit:

17 ponder

Geallieerd Vermoedelijk indirect vuur

De bron vermeldt dat er storingsvuur wordt uitgebracht met als doel “Echteld” (Target HF 507). De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt meegenomen in het indiceringsproces. Het opgegeven doel (Target M3) bevindt op ruim 600 tot 650 meter afstand van het onderzoeksgebied. De gebeurtenis wordt als niet aantoonbaar of beredeneerbaar relevant met betrekking tot het onderzoeksgebied aangemerkt.

Geallieerd Het doel (M3) van de 4.2 inch mortieren ligt op ruime afstand. De bron vermeldt dat er storingsvuur wordt uitgebracht met als doel “Echteld”. De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt meegenomen in het indiceringsproces.

Geallieerd

77 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 78 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 79 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234.

222-024-VO-01

Pagina 50 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.51

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

INGEZETTE OO

2100 2135 2155 2222 2300 2330 -80

Opmerkingen:

Vermoedelijk indirect vuur

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 143 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

25 ponder

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

O.a. mogelijk 25 ponder en 4.2inch mortier -

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 74 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal:

25 ponder

Remarks 23/24-02-1945

Datum luchtfoto 24-02-1945

Sortie 106G-4497

Schaal Ca. 9.000

Nummers 3031

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 1 for 23 - 24 Feb 45 Target No. HF 7 Map Ref 46107030 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging A Tp 143 Fd Regt RA Scale of Amn Scale 1 Time to engage 2015 0035 Remarks -81

Luchtfotoanalyse # 3031: Het onderzoeksgebied staat deels onder water en wordt deels bedekt door bewolking. Ten noorden van het onderzoeksgebied zijn bij het kerkhof (op ca. 36 meter afstand van het onderzoeksgebied) en de kruising Ooisestraat – Voorstraat – Wijenburgsestraat granaatinslagkraters zichtbaar. Dit ligt in de lijn der verwachting omdat uit het geraadpleegde primaire bronnenmateriaal is gebleken hier meerdere beschietingen zijn uitgevoerd. De kraters welke zijn waargenomen binnen een afstand van 125 meter van het onderzoeksgebied zijn voorzien van GIS ID’s: 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120 en 121. Classificatie B: Waarschijnlijk: de organisatie is overwegend zeker van de validiteit van de classificatie van het object op de luchtfoto.

27-02-1945

2500210

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 4 [?] for 27 Feb 45 Target No. HF 42 Map Ref 46107032 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging D Tp 74 Fd Regt RA Scale of Amn Scale 2 Time to engage 1410

RELEVANTIE

Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur)

Geallieerd Het kruispunt en omgeving zijn in de geraadpleegde primaire bronnen meerdere malen opgegeven als artilleriedoelen.

De waargenomen inslagen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied tonen aan dat er naast het onderzoeksgebied granaten zijn ingeslagen. Deze informatie wordt verder meegenomen in het indiceringsproces. Hierbij dient tevens de kanttekening geplaatst te worden dat het onderzoeksgebied als boomgaard in gebruik was, onder water staat en deels bedekt wordt door bewolking. Hierdoor is het niet uit te sluiten dat er inslagen in het gebied zijn ingeslagen welke als gevolg hiervan niet als zodanig waarneembaar zijn.

80 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 81 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234.

222-024-VO-01

Pagina 51 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.52

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN Remarks

Datum luchtfoto 01-03-1945

Sortie 106G-4569

01/02-03-1945

Schaal Ca. 8.500

Nummers 4275

INGEZETTE OO

1715 -82

Luchtfotoanalyse # 4275: het hoge water lijkt in relatie tot de waarneming van situatie op 24 februari 1945 te zijn gezakt. Verder geen “nieuwe” potentieel OOgerelateerde waarnemingen in (de directe omgeving van) het onderzoeksgebied.

Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Sortie 4-1879

04/05-03-1945

Schaal Ca. 10.800

Nummers 3065

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 7 for 1-2 Mar 45 Target No. HF 52 Map Ref 46097028 Description of target X rds Echteld Method Conc No. of guns engaging D Tp 74 Fd Regt RA Scale of Amn Scale 1 Time to engage 2145 0140 Remarks 1 section airburst83

Luchtfotoanalyse # 3065: het hoge water lijkt in relatie tot de waarneming van situatie op 1 maart 1945 weer verder te zijn gezakt. Verder geen “nieuwe” potentieel OO-gerelateerde waarnemingen in (de directe omgeving van) het onderzoeksgebied.

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 10 for 4-5 Mar 45 Target No. HF 86 Map Ref 46107028 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging Left sec C Tp [143 Fd Regt RA] Scale of Amn Scale 2 Time to engage As for HF 81 [1745, 2400] Remarks -84

RELEVANTIE Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur)

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 74 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting:

25 ponder

Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Datum luchtfoto 02-03-1945

2500210

O.a. vermoedelijk inzet tijdschokbuis No. 222 voor airburst Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur)

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 143 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

25 ponder

Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur)

82 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 83 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 84 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234.

222-024-VO-01

Pagina 52 van 118

SPA WNP ingenieurs

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.53

DATUM:

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

09/10-03-1945

15/16-03-1945

17/18-03-1945

18-03-1945

2500210

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

INGEZETTE OO

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 15 for 9 - 10 Mar 45 Target No. HF 136 Map Ref 46127030 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging D Tp 74 Fd Regt Scale of Amn Scale 3 Time to engage 2300 2345 1000 1200 Remarks 1 section airburst85

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 74 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting:

25 ponder

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 21 for 15 - 16 Mar 45 Target No. HF 188 Map Ref 46057022 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging A Tp 69 Fd Regt Scale of Amn Scale 1 Time to engage 2310 0220 0800 Remarks -86

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 69 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

25 ponder

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 22 for 16 – 17 Mar will be repeated for night - 17 - 18 Mar 45 Target No. HF 215 Map Ref 46087030 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging C Tp 143 Fd Regt Scale of Amn Scale 2 Time to engage 2030 0300 Remarks -do- [1 section airburst]87

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 143 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting:

25 ponder

War Diary 49th Recce

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager:

Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

RELEVANTIE De bron vermeldt dat er storingsvuur wordt uitgebracht met als doel “Echteld”. De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt meegenomen in het indiceringsproces.

O.a. vermoedelijk inzet tijdschokbuis No. 222 voor airburst Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur) De bron vermeldt dat er storingsvuur wordt uitgebracht met als doel “Echteld”. De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt meegenomen in het indiceringsproces.

Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur) De bron vermeldt dat er storingsvuur wordt uitgebracht met als doel “Echteld”. De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt meegenomen in het indiceringsproces.

O.a. vermoedelijk inzet tijdschokbuis No. 222 voor airburst Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur) Verschoten Vermoedelijk 89 LAA 40mm geschut (Bofors)

De bron vermeldt dat er vuur wordt uitgebracht op een coördinaat vak waarin de aanwezigheid van gemechaniseerd

85 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 86 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 87 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234.

222-024-VO-01

Pagina 53 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

19-03-1945

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.54

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

20-03-1945

23/24-03-1945

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

INGEZETTE OO

Enemy posns.in area of the factory 4468 were engaged 1130 hrs and a suspected SP gun area 461703 at 1815 hrs, both by Bofors 88

Hoofdsoort: Subsoort:

Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

40mm

War Diary 89 LAA Regt (…) following tgts engaged (…) enemy 88mm firing from 4670 engaged as area shoot at 1810 hrs.

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 89 LAA 40mm geschut Geschutmunitie -

Gun posn, fired on by 88mm presumably the tgt engaged in sq 4670 (…).89

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

40mm

Van Alphen: Tussen Waal en Lek Vroeg in de morgen beschoot de geallieerde artillerie, onder andere vanuit BenedenLeeuwen, Erichem, de beide Avezathen, Zoelen, Tiel, Maurik, Echteld en Buren.90

22-03-1945

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

Van Alphen: Tussen Waal en Lek Wel was er veel geallieerd artillerievuur naar de overkant, onder andere op Ochten, Echteld en Tiel.91 -

2500210

RELEVANTIE

geschut vermoedt wordt. De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt meegenomen in het indiceringsproces.

Geallieerd Bofors – 40mm

De bron vermeld de beschieting van een gebied (met kaartvak duiding van 1000 bij 1000 meter) waarin het onderzoeksgebied gelegen is. De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt meegenomen in het indiceringsproces.

Geallieerd Is dit dezelfde melding van 49e Recce van 18 maart 1945?

Globale melding uit een secundaire bron van de beschieting van Echteld. De vermelding wordt meegenomen voor de beeldvorming voor de periode november 1944 – April 1945.

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 28 for 23 - 24 Mar 45 Target No. HF 268 Map Ref 46107029 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging C Tp 69 Fd Regt Scale of Amn Scale 2 Time to engage 1945 0215

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 69 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting:

25 ponder

O.a. vermoedelijk inzet tijdschokbuis No. 222 voor airburst

88 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 89 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4948. 90 Van Alphen, Tussen Waal en Lek 1939-1945, 177. 91 Van Alphen, Tussen Waal en Lek 1939-1945, 178.

222-024-VO-01

Pagina 54 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.55

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN Remarks

25-03-1945

25/26-03-1945

Van Alphen: Tussen Waal en Lek De geallieerden schoten met fosforgranaten op Echteld waardoor diverse branden ontstonden.93 -

26-03-1945

26/27-03-1945

Van Alphen: Tussen Waal en Lek In Echteld vielen door geallieerde beschietingen (…).95

INGEZETTE OO

1 section airburst92

Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

RELEVANTIE Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur)

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 30 for 25 - 26 Mar 45 Target No. HF 301 Map Ref 46037021 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging C Tp 69 Fd Regt Scale of Amn Scale 2 Time to engage 1930 0500 Remarks -do- [1 section airburst]94

2500210

Globale melding uit een secundaire bron van de beschieting van Echteld met fosforgranaten. De vermelding wordt meegenomen voor de beeldvorming voor de periode november 1944 – April 1945. Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 69 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting:

25 ponder

Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

O.a. vermoedelijk inzet tijdschokbuis No. 222 voor airburst Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur)

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 31 for 26 - 27 Mar 45 Target No. HF 307 Map Ref 46027034 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging A Tp 143 Fd Regt Scale of Amn Scale 2 Time to engage 2030 0210 Remarks 1 section airburst Note Note ‘On all airburst 25 prs only will shorten fuse .6’96

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 143 Field 25 ponder geschut Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting:

25 ponder

Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Globale melding uit een secundaire bron van de beschieting van Echteld. Mogelijk houdt melding verband met de beschietingen van HF programma No. 30. De vermelding wordt meegenomen voor de beeldvorming voor de periode november 1944 – April 1945. De bron vermeldt dat er storingsvuur wordt uitgebracht met als doel “Echteld”. De gebeurtenis toont aan dat er op doelen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied artilleriebeschietingen zijn uitgevoerd. Deze beschrijving wordt meegenomen in het indiceringsproces.

Note ‘On all airburst 25 prs only will shorten fuse .6 Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur)

92 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 93 Van Alphen, Tussen Waal en Lek 1939-1945, 178. 94 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 95 Van Alphen, Tussen Waal en Lek 1939-1945, 179. 96 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234.

222-024-VO-01

Pagina 55 van 118

SPA WNP ingenieurs

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.56

DATUM:

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

Datum 27-03-1945

Kaart Defence Overprint Edition of 27 Mar. 45, Renen, sheet 5 N.E., G.S.G.S. 4427 Second Edition

30/31-03-1945

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

INGEZETTE OO

RELEVANTIE

Waarneming Geen duidingen in het onderzoeksgebied of in de omgeving.

Vermoede OO -

Relevantie -

War Diary 49th Recce HF Task Programme No. 34 for 30 - 31 Mar 45 Target No. HAA 35 Map Ref 46107029 Description of target Echteld Method Conc No. of guns engaging Tp 367 HAA Bty RA Scale of Amn Scale 2 Time to engage 2300 0030 0745 Remarks -97

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten 367 Bty HAA 3.7inch Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting:

3.7inch

Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

19-04-1945

Van Alphen: Tussen Waal en Lek Bij Rhenen, Ochten, Echteld en Zennewijnen daverde het kanonvuur.98

2500210

Mogelijk inzet mechanische tijdbuis (MTB) no. 208 (voorgespannen slagpin) Geallieerd HF – Harrassing fire (storingsvuur)

Globale meldingen uit een secundaire bronnen van de beschieting van Echteld. De vermeldingen worden meegenomen voor de beeldvorming voor de periode november 1944 – April 1945.

Duiding van tweemaal inundatie en een 7 maandenlange frontperiode, waardoor het dorp Echteld voor ca. 4 % totaal is vernield. De vermeldingen worden meegenomen voor de beeldvorming van de periode november 1944 – April 1945.

Van Hemmen: Ooievaar brengt zondvloed Zo regende het op 19 april geallieerde granaten op Ochten, Echteld en de Grebbe.99 Mei 1945 (?)

05-07-1945 (?)

Inlichtingen over den toestand in geteisterd Gelderland Geëvacueerd van 1 October 1944 tot half Mei 1945. 2 maal geheel geïnundeerd. Gemeente 7 maandenlang frontgebied. Oorlogstoestand van 17 september 1944 tot 5 mei 1945. (…) Het dorp Echteld is voor 4% totaal vernield.100 Opgave van mijnen, voorkomende in de gemeente Echteld Omschrijving Adres omnummering A. Hagedoorn, Meersteeg Huisnummering Echteld E.47 Echteld, 1 tankmijn Oud nr.: E.47 101 Nieuw adres: Voorstraat 20 102

Opgave van projectielen, munitie enz. voorkomende in het dorp Echteld

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting:

In de bronnen is er o.a. sprake van blindgangers bij het adres Ooisestraat 10 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw) in een boomgaard en in de kasteelgracht. Deze locaties zijn herleidbaar naar de omgeving van het onderzoeksgebied. Deze beschrijvingen van de aanwezigheid van blindgangers worden meegenomen in het indiceringsproces.

97 TNA, WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv.nr. 4234. 98 Van Alphen, Tussen Waal en Lek 1939-1945, 186. 99 Van Hemmen, Ooievaar brengt zondvloed, 230. 100 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 56, Staat van inlichtingen over de toestand van de gemeenten ten behoeve van een rapport van de Stichting Herstel Gelderland 1945, met begeleidende brief, 1946. 101 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 102 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955.

222-024-VO-01

Pagina 56 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.57

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN J. van Laar, Spoorweg E.43 te Echteld: Blindganger M.C. van Mill, Ooyschestraat E.207 Echteld: blindganger In boomgaard Kasteel te Echteld: blindganger in gracht103

Datum luchtfoto 24-07-1945

Sortie 16-2220

02-04-1946

19-08-1946

25-09-1946

20-02-1947

Schaal Ca. 11.000

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

2500210

INGEZETTE OO

Huisnummering Echteld Oud nr.: E.43 Nieuw adres: Voorstraat 41 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.207 Nieuw adres (stand medio jaren ’50): Ooisestraat 10

Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

RELEVANTIE Melding blindgangers. Type/soort niet duidelijk.

104

Nummers 3052

8e opgave van gevaarlijke projectielen voorkomende in de gemeente Echteld - 2 april 1946 G.J. Budding, Echteld E.1: Huisnummering Echteld 2 granaten Oud nr.: E.1 blindgangers.105 Nieuw adres: Wijenburgsestraat 7106

Herstelwerken Omschrijving van herstelwerken (oorlogsschade) aan perceel E.211 te Echteld, Eig; Gebr. N. en A. Stam.107 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.211 Nieuw adres: Ooisestraat 5108 Herstelwerken Omschrijving van herstelwerken (oorlogsschade) aan perceel E.208 te Echteld, Eigenaresse; Wed. B.A. de Krieger.109 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.208 Nieuw adres: Ooisestraat 9110 Verzoek tot verlening van financiële faciliteiten voor herstel of herbouw van door oorlogsschade

Luchtfotoanalyse # 3052: naoorlogse foto - geen “nieuwe” potentieel OO-gerelateerde waarnemingen in (de directe omgeving van) het onderzoeksgebied. -

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

In de bron is er o.a. sprake van blindgangers bij het adres Wijenburgsestraat 7 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw). Dit adres bevindt zich op ruim 450 meter afstand van het onderzoeksgebied. Deze indicatie wordt derhalve niet meegenomen in het indiceringsproces.

2 Melding blindgangers.

Op het adres Ooisestraat 5 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw) wordt oorlogsschade gemeld. Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces

Op het adres Ooisestraat 9 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw) wordt oorlogsschade gemeld. Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager:

Verschoten -

Op het adres Achterstraat 8 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw) wordt oorlogsschade als gevolg van o.a.

103 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 104 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 105 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 106 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 107 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 1070, Wederopbouwdossiers: Woonhuis, E 211, Ooischestraat voor gebroeders N. en A. Stam, 1946. 108 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 109 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 1067, Wederopbouwdossiers: Boerderij, E 208, voor weduwe B.A. de Krieger, 1946. 110 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr.

292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955.

222-024-VO-01

Pagina 57 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.58

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

Verzoek tot verlening van financiële faciliteiten voor herstel of herbouw van door oorlogsschade getroffen gebouwd onroerend goed gelegen in de Gemeente Echteld Provincie Echteld. Belanghebbende: Ommeren, Jacob Jan van Schade en schade-aangifte a. nauwkeurige Granaatinslagen en inundatie tussen omschrijving van 1 Oct. 44 en 5 mei 45. de oorzaak der geleden schade Pand Straat en huisAchterstraat E.25 nummer van het getroffen pand Kadastrale Sectie: D duiding Nummer: 781 Herstelkosten f. 3.700,00111

2500210

INGEZETTE OO

RELEVANTIE

Hoofdsoort: Subsoort:

Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting:

granaatinslagen gemeld. Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces.

O.a. schade als gevolg granaatinslagen.

Huisnummering Echteld Oud nr.: E.25 Nieuw adres: Achterstraat 8. [adres wordt door een ander bewoond112 21-03-1947

Opgave projectielen e.d. Bij dezen bericht ik u, dat in mijne gemeente weer een aantal projectielen zijn gevonden, die zich bevinden bij de woning van den heer Schuiling IJ 129 te IJzendoorn en bij de woning van de gebr. Stam E211 te Echteld. 113

Huisnummering Echteld Oud nr.: E.211 Nieuw adres: Ooisestraat 5114

19-06-1947

Opgave projectielen Bij deze bericht ik U, dat er deze gemeente wederom een granaat is aangetroffen, die zich bevindt nabij de woning van G.J. Budding, Keizerstraat E.1 te Echteld.115 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.1 Nieuw adres: Wijenburgsestraat 7116

Op het adres Ooisestraat 5 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw) wordt de aanwezigheid van projectielen gemeld. Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces.

Melding projectielen. Type/soort niet duidelijk. In de bron is er o.a. sprake van een granaat bij het adres Wijenburgsestraat 7 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw). Dit adres bevindt zich op ruim 450 meter afstand van het onderzoeksgebied. Deze indicatie wordt derhalve niet meegenomen in het indiceringsproces.

1 -

111 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 1068, Wederopbouwdossiers: Woonhuis met bijbehoren, E 209, [is E.25] voor J.J. van Ommeren, 1946. 112 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 113 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 114 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 115 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 116 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955.

222-024-VO-01

Pagina 58 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

18-07-1947

23-08-1947

17-12-1947

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.59

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

Opruiming van oorlogstuig Onder verwijzing naar de circulaire van de Minister van Binnenlandse Zaken dd. 13 mei 1947 no. U 3095 Afd. O.O. en V. bericht ik u dat, blijkens de door hen ondertekende verklaringen, in het huis of omgeving daarvan, van onderstaande personen nog oorlogstuig aanwezig is: (…) H.F. Bonnet te Echteld E.25: munitie.117 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.25 Nieuw adres: Achterstraat 8118

Ruiming oorlogstuig Bij deze bericht ik U, dat in deze gemeente weer een granaat is gevonden, die zich bevindt bij A. de Greef, Keizerstraat E.4 te Echteld.119 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.4 Nieuw adres: Wijenburgstraat 3120

Ruiming oorlogstuig Bij deze bericht ik U, dat bij P.A.A. Derksen, wonende te Echteld, Dorpstraat E.22, een granaat is aangetroffen (…).121 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.22 Nieuw adres: Voorstraat 17122

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

2500210

INGEZETTE OO

RELEVANTIE

Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit:

Op het adres Achterstraat 8 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw) wordt de aanwezigheid van munitie gemeld. Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces.

Melding munitie. Type/soort niet duidelijk. Op het adres Wijenburgstraat 3 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw) wordt de aanwezigheid van een granaat gemeld. Het adres bevindt zich op ca. 160 meter afstand van het onderzoeksgebied. Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces.

1 Granaat Op het adres Voorstraat 17 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw) wordt de aanwezigheid van een granaat gemeld. Het adres bevindt zich op ca. 140 meter afstand van het onderzoeksgebied. Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces.

1 -

117 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 118 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 119 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 120 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 121 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 122 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955.

222-024-VO-01

Pagina 59 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

29-12-1947

01-04-1948

16-04-1948

10-05-1948

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.60

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR: -

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN Ruiming oorlogstuig Bij deze bericht ik U, dat in deze gemeente een granaat is aangetroffen, die zich bevindt bij H.W. de Wijer Achterstraat, te Echteld. (…).123

Ruiming oorlogstuig Bij deze bericht ik U, dat in deze gemeente een granaat is aangetroffen, die zich bevindt op de boerderij “Alverlies” te Echteld E.2.124 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.2 Nieuw adres: Spijkersestraat 2125

Ruiming oorlogstuig Bij deze bericht ik U, dat wederom een granaat is aangetroffen en wel bij A. de Greef te Echteld, Keizerstraat E.5.126 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.5 Nieuw adres: Wijenburgsestraat 1127

Ruiming oorlogstuig Bij deze bericht ik U, dat in mijn gemeente een handgranaat is gevonden bij J. Budding te Echteld,

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN -

2500210

INGEZETTE OO

RELEVANTIE

Opmerkingen:

Granaat

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm:

Gedumpt/ achtergelaten? -

Eenheid: Wapendrager:

In de Achterstraat wordt bij H.W. de Wijer aanwezigheid van en granaat vermeld. De heer de Wijer was actief als Wachtmeester van de Rijkspolitie in Echteld. Het is derhalve niet uit te sluiten dat de granaat elders is aangetroffen. Deze melding wordt derhalve niet verder betrokken bij het indiceringsproces.

1 Granaat De boerderij “Alverlies” bevindt zich op ca. 650 meter afstand van het onderzoeksgebied. Deze melding wordt derhalve niet verder betrokken bij het indiceringsproces.

1 Granaat Op het adres Wijenburgsestraat (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw) wordt de aanwezigheid van een granaat gemeld. Het adres bevindt zich op ca. 155 meter afstand van het onderzoeksgebied. Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces.

1 Granaat In de bron is er o.a. sprake van een handgranaat bij het adres Wijenburgsestraat 7 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw). Dit adres bevindt zich op ruim 450 meter afstand

123 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 124 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 125 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 126 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 127 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955.

222-024-VO-01

Pagina 60 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.61

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

Keizerstr. E.1 en een granaat bij C.J. van den Berg, Vogelenzangsebrug te Echteld.128 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.1 Nieuw adres: Wijenburgsestraat 7129

22-07-1948

31-07-1948

Verzoek tot verlening van financiële faciliteiten voor herstel of herbouw van door oorlogsschade Verzoek tot verlening van financiële faciliteiten voor herstel of herbouw van door oorlogsschade getroffen gebouwd onroerend goed gelegen in de Gemeente Echteld Provincie Echteld. Belanghebbende: Van Ommeren “Ommerenstein” E 212 te Echteld Schade en schade-aangifte a. nauwkeurige Granaatinslagen en inundatie tussen omschrijving van 18-10- ’44 en 5-5-’45. de oorzaak der geleden schade Pand Straat en huisOoyschestraat E 212 Echteld nummer van het getroffen pand Kadastrale Sectie: D duiding Nummer: 748 en 735 Herstelkosten f. 2.325,00130 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.212 Nieuw adres huize Ommerstein: Ooisestraat 4. Ruiming oorlogstuig Bij deze bericht ik U, dat in deze gemeente een granaat is aangetroffen die zich bevindt bij het Kasteel te Echteld. De bewoners van het bij Kasteel staande koetshuis zijn met de juiste plaats op de hoogte.131

2500210

INGEZETTE OO

RELEVANTIE

Hoofdsoort: Subsoort:

Handgranaat -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

van het onderzoeksgebied. Deze indicatie wordt derhalve niet meegenomen in het indiceringsproces.

1 Op ”Ommerenstein” wordt oorlogsschade gemeld o.a. als gevolg van granaatinslagen. Huize Ommerstein bevindt naast het onderzoeksgebied (op ca. 25 meter afstand). Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces.

O.a. schade als gevolg granaatinslagen.

Het koetshuis van het kasteel en het kasteel bevinden zich respectievelijk op ca. 180 meter en 150 meter afstand van het onderzoeksgebied. Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces.

1 Granaat

128 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 129 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 130 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 1071, Wederopbouwdossiers: Wagenschuur / fruitkoelcel, E 212 Ooienschestraat, voor C.D.A. van Ommeren, 1948-1955. 131 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959.

222-024-VO-01

Pagina 61 van 118

SPA WNP ingenieurs

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.62

DATUM:

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

23-05-1949

14-12-1950

01-07-1952

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN Ruiming oorlogstuig Bij deze deel ik U mede, dat in deze gemeente twee granaten zijn aangetroffen, die zich bevinden bij: (…) b. Wed. B.A. de Krieger E.208 Echteld.132 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.208 Nieuw adres: Ooisestraat 9133

Bureau oorlogsschade Verzoek tot verlening van financiële faciliteiten Verzoek tot verlening van financiële faciliteiten voor herstel of herbouw van door oorlogsschade getroffen gebouwd onroerend goed gelegen in de Gemeente Echteld Provincie Echteld. Belanghebbende: Mevr. De Wed. S.H.v. Mill- v, Haaren Schade en schade-aangifte a. op welke Tusschen Oct. 1944 en mei 1945 datum is de oorlogsschade geleden? Pand Straat en huisOoyschestraat E 207 Echteld nummer van het getroffen pand Kadastrale Sectie: D duiding Nummer: D 599 Herstelkosten f. 7.169,00134 Huisnummering Echteld Oud nr.: E.207 Nieuw adres: Ooisestraat 10135 Ruiming oorlogstuig Hierbij deel ik U mede, dat zich in deze gemeente een granaat is gevonden en wel in het dorp Echteld. Omtrent de juiste plaats der granaat kunt U eventueel inlichtingen verkrijgen bij de Heer H.W. de Wijer, Wachtmeester der Rijkspolitie te Echteld.136

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

INGEZETTE OO

2500210

RELEVANTIE

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Op het adres Ooisestraat 9 (adresstand medio jaren ’50 van de vorige eeuw) wordt oorlogsschade gemeld. Deze beschrijving wordt verder meegenomen in het indiceringsproces.

2 Granaten

Aangifte van oorlogsschade met een aanzienlijk schadebedrag. Het is niet duidelijk waardoor de schade exact is ontstaan, derhalve wordt de melding niet verder meegenomen in het indiceringsproces.

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand:

Globale melding vondst granaat in het dorp Echteld. Deze informatie wordt meegenomen voor de beeldvorming voor de periode november 1944 – April 1945.

1 -

132 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 133 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 134 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 1066, Wederopbouwdossiers: Boerderij, E 207, Ooijsestraat, voor B. van Mill, 1950-1951. 135 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 292, Concordansen op de huisnummering van Echteld, Ochten en IJzendoorn tussen de oude wijknummering en de straatgewijze nummers, circa 1955. 136 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959.

222-024-VO-01

Pagina 62 van 118

SPA WNP ingenieurs

DATUM:

08-04-1953

21-10-1957

03-12-1957

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.63

SECUNDAIRE SCHRIFTELIJKE BRON LITERATUUR:

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON NATIONALE ARCHIEVEN

Ruiming oorlogstuig Hierbij bericht ik U, dat in deze gemeente een granaat is gevonden op de Polder te Echteld. Omtrent de juiste ligging kunt U inlichtingen verkrijgen bij de heer H.W. de Wijer, wachtmeester der Rijkspolitie te Echteld. Daar de heer de Wijer de enige is, die de granaat weet te liggen, had ik gaarne, dat U mij tevoren even bericht gaf, wanneer de granaat wordt opgehaald, zodat de heer de Wijer hiermede rekening kan houden.137

Ruiming oorlogstuig Bij deze bericht ik U, dat bij het pand Wijenburgsestraat nr. 3 te Echteld een granaat is gevonden. De juiste ligging is bekend aan de wachtmeester 1e klas der Rijkspolitie, de heer H.W. de Wijer, wonende Achterstraat 3 te Echteld. Ik moge U verzoeken voor een spoedige ophaling van deze granaat te willen zorgdragen.138

Ruiming oorlogstuig Bij deze bericht ik U, dat bij de A. de Greef, Wijenburgsestraat 1 te Echteld een granaat is gevonden. Daar ter plaatse graafwerk moet worden verricht, hetwelk thans niet verder kan worden uitgevoerd, moge ik U dringend verzoeken z.sp.m. voor ophaling te willen zorgdragen.139

PRIMAIRE SCHRIFTELIJKE BRON INTERNATIONALE ARCHIEVEN

2500210

INGEZETTE OO

RELEVANTIE

Nationaliteit: Opmerkingen:

Granaat

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Verschijningsvorm: Eenheid: Wapendrager: Hoofdsoort: Subsoort:

Verschoten? Geschutmunitie -

Kalibers/ gewichtsklasse: Aantal: Type ontstekers/ tijdsinrichting: Toestand: Nationaliteit: Opmerkingen:

Er is een granaat gevonden “op de Polder te Echteld”. Volgens de topografische kaart buit 1945 bevindt het onderzoeksgebied zich in de “Polder Echteld”. Deze beschrijving wordt derhalve verder meegenomen in het indiceringsproces.

1 Granaat In de bron is er sprake van de vondst van een granaat bij het adres Wijenburgsestraat 3. Dit adres bevindt zich op ca. 165 meter afstand van het onderzoeksgebied. Deze indicatie wordt derhalve meegenomen in het indiceringsproces.

1 Granaat In de bron is er sprake van de vondst van een granaat bij het adres Wijenburgsestraat 1. Dit adres bevindt zich op ca. 160 meter afstand van het onderzoeksgebied. Deze indicatie wordt derhalve meegenomen in het indiceringsproces.

1 Granaat

Tabel 8: Overzichtstabel oorlogshandelingen/indicaties met verwijzingen naar (de omgeving van) het onderzoeksgebied.

137 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 138 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959. 139 RAR, 0682, Gemeentebestuur van Echteld, 1945-1960, inv.nr. 611, Stukken betreffende aangifte en opruiming van gevaarlijke projectielen en oorlogstuig, 1945-1959.

222-024-VO-01

Pagina 63 van 118

SPA WNP ingenieurs Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.64

3.3

2500210

FIGUREN BEHORENDE BIJ OVERZICHTSTABEL

De volgende figuren zijn in deze paragraaf opgenomen: ▪ 222-024-LUFO-01: beeldvergelijking luchtfoto’s van 6 oktober 1944 en 19 november 1944 met duiding van inslagkraters van geschutmunitie in een “open veld” naast het onderzoeksgebied. ▪ 222-024-LUFO-02: luchtfoto van 23 december 1944. Het gebied staat onder water. Er zijn nauwelijks waarnemingen te verrichten.

222-024-VO-01

Pagina 64 van 118

SPA WNP ingenieurs

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.65

2500210

SPA WNP ingenieurs

Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.66

2500210

SPA WNP ingenieurs Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.67

3.4

2500210

MIJNENVELDREGISTER

Om vast te stellen of er mogelijk mijnenvelden in het onderzoeksgebied gelegen waren zijn de volgende mijnenboeken geraadpleegd: ▪ Minefields B.A.O.R. Utrecht (ged) – Gelderland Overijssel Book XIII Oct: 1945. DEC. 1947 M.M.O.D. ▪ Minefields 21 Army Group South Holland Noord Brabant Noordelijk gedeelte Book X A May 1945. DEC 1947 M.M.O.D. Uit de mijnenboeken blijkt dat er geen aanwijzingen zijn dat er mijnenvelden hebben gelegen in het onderzoeksgebied.

3.5

NAOORLOGSE RUIMINGEN VAN OO

In de archieven van de EOD bevinden zich gegevens van naoorlogs aangetroffen en geruimde OO vanaf de jaren ‘70. De beperkingen van deze bronnen zijn weergegeven in paragraaf 2.9 Nauwkeurigheid en herleidbaarheid. De volgende meldingen betreffen ruimingen van OO in en in de omgeving van het onderzoeksgebied. MELDING NR.

DATUM140

LOCATIE

19773478

21-10-1977

Bouwterrein in Dorpskern

19840641 19941977

31-03-1984 22-09-1994

19971252

03-06-1997

19990803

07-05-1999

20070731

02-05-2007

20151054001

10-06-2015

AANGETROFFEN

1 x Brisantgranaat van 4.2 inch mortier met schokbuis. Kasteel de Weyenburg, Echteld. 1 x Handgranaat; Oudhollands, Scherf Achterstraat 6, Echteld, komt uit 1 x Brisantgranaat van 20mm met schokbuis een boom nr. 254 (verschoten). Weijenburgsestraat 8, Echteld, in 1 x Brisantgranaat van 25 pond; met restant weiland. ontsteker nr. 222 (tijdschokbuis), (verschoten). Ooisestraat, Echteld, in 1 x Brisantgranaat van 25 pond; met bouwland. schokbuis nr. 117 (verschoten). Ooisestraat, Echteld, 1 x Staartstuk en restant ontsteker van archeologische opgraving. mortiergranaat van 4.2 inch. Wijenburgsestraat 8, Echteld. 1 x Brisantgranaat

Tabel 9: Meldingen en ruimingen van mogelijke conventionele explosieven in (de omgeving van) het onderzoeksgebied.

De ruiming van een staartstuk en restant ontsteker van een 4.2inch mortiergranaat (meldingnr. 20070731) aan de Ooisestraat is op 2 mei 2007 aangetroffen tijdens een archeologische opgraving. In mei 2007 is er een er een inventariserend archeologisch veldonderzoek door middel van proefsleuven uitgevoerd in het plangebied Echteld-Broedershof (het onderzoeksgebied van de voorliggend bureaustudie). Hieruit kan geconcludeerd worden dat de ruiming betrekking heeft op het onderzoeksgebied.

140 Meldingsdatum.

222-024-VO-01

Pagina 67 van 118

SPA WNP ingenieurs Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.68

2500210

Mei 2007: Aantoonbare samenhang OO-vondst en uitvoering archeologisch onderzoek in het onderzoeksgebied ‘Broedershof’.

Hierboven: uitsnede EOD Meldingsformulier (20070731) 2 mei 2077 met Omschrijving ligplaats: Ooisestraat. Bedreigd gebied: Archeologische opgraving.

Hierboven: uitsnede rapportage archeologisch onderzoek in het plangebied Echteld-Broedershof uitgevoerd in mei 2007.141 Figuur 6: Duiding verband met EOD-ruiming 20070731 en archeologisch onderzoek Broedershof.

141 B. Tops, Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven in het plangebied Echteld-Broedershof, gemeente

Nederbetuwe. Zuidnederlandse Archeologische Notities 115 (Amsterdam 2007) 6. ECG: de vondst van het munitieartikel wordt niet benoemd in de notitie.

222-024-VO-01

Pagina 68 van 118

SPA WNP ingenieurs Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.69

2500210

Het geruimde munitieartikel (een staartstuk en restant ontsteker van een 4.2inch mortiergranaat) is in verband te brengen met de met behulp van historisch bronnenmateriaal achterhaalde Geallieerde beschietingen met 4.2inch mortieren op doelcoördinaten welke herleidbaar zijn naar de directe omgeving van het onderzoeksgebied. Zie de overzichtstabel Conflictperiode in Hoofdstuk 3 op de volgende data (tevens met duiding vuur frequentie snelheid en tijdstippen): ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

01/02-01-1945 (scale 2 op 3 tijdstippen); 18/19-01-1945 (scale 5 op 4 tijdstippen); 19/20-01-1945 (scale 5 op 5 tijdstippen); 20/21-01-1945 (scale 5 op 5 tijdstippen); 21/22-01-1945 (scale 5 op 5 tijdstippen); 15/16-02-1945 (scale 3 op 13 tijdstippen); 17/18-02-1945 (scale 2 op 5 tijdstippen).

Figuur 7: Overzichtskaart met achterhaalde EOD ruimingen van OO in en in de omgeving van het onderzoeksgebied. De locaties zijn bij benadering weergegeven.

222-024-VO-01

Pagina 69 van 118

SPA WNP ingenieurs Toelichting TAM - participatieverslag -vooronderzoek explosieven - Bijlage 8.70

2500210

Op basis van deze informatie kan gesteld worden dat er feitelijke aanwijzingen zijn dat er OO in het onderzoeksgebied is aangetroffen welke met behulp van het bronnenmateriaal verklaard kan worden.

3.6

ONDERZOEKSRAPPORT VERTRAGINGSMECHANISMEN TNO

Naar aanleiding van onderzoeksvraag 3 is op verschillende manieren een inspanning verricht om te achterhalen of er afwerpmunitie met trillingsgevoelige ontstekingsmechanismen kan worden aangetroffen in het onderzoeksgebied. Wanneer uit bronnenmateriaal blijkt dat dit het geval is, dan wordt getracht om te achterhalen om welke ontstekers het gaat. Het ontstekingstype is van belang omdat elk type een eigen mate van trillingsgevoeligheid kent. In 2015 is door TNO een onderzoek gepubliceerd naar de ontstekers van vliegtuigbommen uit de Tweede Wereldoorlog in de Nederlandse bodem. Dit rapport bevat overzichtslijsten van aangetroffen afwerpmunitie met daarbij vermeld de ontstekers. In het rapport zijn geen ruimingen van afwerpmunitie aangetroffen die herleidbaar zijn tot het onderzoeksgebied.142

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16887864/1