Agendabundel

arbeidsmarktregio een ander land van geboorte heeft dan

weer licht stijgt. Circa 35% van deze bijstandsgerechtigden

Nederland. Los van wetswijzigingen (voormalig Wajongers

vallen onder de dienstverlening van WerkBedrijf. Gezien het

en mensen die een beschutte werkplek nodig hebben die

aantal aanmeldingen bij en terugmeldingen van WerkBedrijf

sinds de invoering van de Participatiewet instromen in ons

zien we dit aantal bemiddelbare mensen dalen (van 4.263

klantenbestand) en allerlei andere persoonlijke factoren

eind 2019 naar 3.660 medio 2023). Eerder constateerden we

(schulden, gezondheid, verslaving, huisvestingsproblemen),

al dat degenen die ook op de huidige krappe arbeidsmarkt

zijn ook deze cijfers een indicatie dat inwoners die niet zelf-

toch een beroep moeten doen op een uitkering, steeds

standig werk vinden steeds moeilijker bemiddelbaar worden.

12

moeilijker bemiddelbaar worden. Zo zien we onder andere op regionaal niveau dat 53% van alle inwoners met een bijstandsuitkering deze uitkering al 5 jaar of langer ontvangt. In 2019 lag dit percentage nog op 45%. Ook de groep van 55 jaar en ouder stijgt nog altijd (met 2% sinds 2019 naar 34% van het totaal aantal mensen in een bijstandsuitkering in 2023). De gemiddelde leeftijd in ons bestand ligt op ongeveer 46 jaar.

Dit percentage ligt lager, omdat we hierin ook de mensen meenemen die wél dienstverlening van WerkBedrijf ontvangen (jongeren, mensen die met een loonkostensubsidie aan het werk zijn) maar nog geen of niet langer een uitkering hebben.

12

27

Bijlage 3 Toelichting op nieuwe opdrachten aan gemeenten en komende wetswijzigingen Participatiewet in balans

- mensen met een arbeidsbeperking voor langere tijd aan

De Participatiewet wordt door mensen die er gebruik van

het werk krijgen;

maken soms als ‘hard’ ervaren door een samenspel van

- werk voor mensen met een arbeidsbeperking aantrekkelijker

complexiteit van regels, een beperkt ervaren ondersteuning

maken (bijvoorbeeld door meer inkomen);

en strenge handhaving. Met het programma ‘Participatiewet

- zorgen dat werkgevers en werkzoekenden elkaar

in balans’ wil de regering de ervaren hardheid wegnemen

gemakkelijker vinden.

door vertrouwen en menselijke maat als centrale begrippen te verankeren in (de uitvoering van) de wet en de uitvoering

Per 1 januari 2023 en 1 juli 2023 zijn diverse maatregelen op

eenvoudiger maken.

het gebied van Werk en Inkomen doorgevoerd, zoals hulp op

• De regels en ondersteuning van de Participatiewet laten

maat aan te vragen door de werknemer, directe ondersteuning

aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van

voor jongeren met een arbeidsbeperking wanneer zij een

de mensen voor wie ze bedoeld zijn;

uitkering aanvragen en het gemakkelijker kunnen ontvangen

• Het vergroten van de rechtszekerheid, zowel qua rechten

van een loonkostensubsidie voor werkgevers. De wijzigingen

als plichten;

op het domein Werk zijn medio 2023 regionaal doorgevoerd

• Het creëren van meer handelingsruimte voor de uitvoerend

in de re-integratieverordening Participatiewet 2023. Zo zijn

professional.

loonkostensubsidies voor een grotere groep werkzoekenden (ook voor mensen zonder indicatie van een arbeidsbeperking,

De wetswijzigingen in de Participatiewet (in te voeren vanaf

maar met een zekere afstand tot de arbeidsmarkt) beter

2025) beogen de menselijke maat terug te brengen: we moeten

toegankelijk. Ook biedt de nieuwe wet meer mogelijkheden

uitgaan van het vertrouwen dat bijstandsgerechtigden graag

voor maatwerk.

mee willen doen aan de maatschappij, maar daar soms ondersteuning bij nodig hebben. Die ondersteuning moet

Wet SUWI en uitbreiding arbeidsmarktinfrastructuur

goed vindbaar en toegankelijk zijn en passen bij de individuele

De opdracht om in de arbeidsmarktregio’s Regionale

mogelijkheden en behoeften van de bijstandsgerechtigde.

Mobiliteitsteams (RMT’s) op te richten, oorspronkelijk als

Ook moet de overgang van uitkering naar werk versoepeld

crisismaatregel vanwege de coronapandemie, duidt eveneens

worden en moet de combinatie van werk en uitkering

op een grotere verantwoordelijkheid voor de arbeidsmarkt-

gemakkelijker worden. In ons arbeidsmarktbeleid sluiten we

regio’s. Binnen het mobiliteitsteam werken verschillende

aan bij deze landelijke ontwikkelingen door o.a. de aandacht,

partners gezamenlijk aan het ondersteunen van mensen in

de begeleiding en het contact met kandidaten te intensiveren.

hun zoektocht naar (duurzaam) werk. De ervaringen van de

Ook is een verbetering van de samenwerking tussen WerkBedrijf

RMT’s worden benut om de uitbreiding van de arbeidsmarkt-

en de afdelingen Inkomen noodzakelijk.

infrastructuur in de toekomst vorm te geven.

Breed Offensief

Als tweede ontwikkeling is de wet SUWI uitgebreid met de

In de afgelopen jaren is landelijk gewerkt aan een wetsvoorstel

opdracht aan de regio’s om de dienstverlening van UWV en

‘Breed Offensief’: een brede agenda om de arbeidsmarkt-

Werkbedrijven aan werkgevers te stroomlijnen13.

kansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten.

Gemeenten, WerkBedrijf en UWV werken in de tweede helft

Doelen van de maatregelen uit het Breed Offensief zijn:

van 2023 met een gezamenlijk uitvoeringsplan14 toe naar één

- het gemakkelijker maken voor werkgevers om mensen met

werkgeversservicepunt voor de uitvoering van de werkgevers-

een arbeidsbeperking aan te nemen;

dienstverlening in de arbeidsmarktregio.

Wijziging van het Besluit SUWI in verband met de regeling van samenwerking, regie en de werkgeversdienstverlening in arbeidsmarktregio’s ten behoeve van de uitvoering van de arbeidstoeleidingstaak van het UWV en de colleges van B&W en het matchen van werkzoekenden en werkgevers: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2020-228.html 14 In het voorjaar van 2023 is het Uitvoeringsplan werkgeversdienstverlening UWV en WerkBedrijf Rijk van Nijmegen ‘Naar een verbeterde werkgeversdienstverlening in Rijk van Nijmegen’ door de colleges in Rijk van Nijmegen vastgesteld. Hierover wordt verslag uitgebracht in de reguliere rapportages van de MGR. 13

28

Tot slot heeft het rijk vanaf 2025 een herstructurering van de

gemonitord zullen gaan worden. Het RMC wordt dooront-

arbeidsmarktinfrastructuur en uitbreiding van de arbeids-

wikkeld naar een zogenoemd Doorstroompunt. Voor het MBO,

marktdienstverlening aangekondigd15. Er zijn structurele

gemeenten en het Doorstroompunt wordt de nazorgtaak

uitdagingen vastgesteld in de evaluatie van de Participatiewet,

uitgebreid en/of toegevoegd. Hiervoor moeten afspraken

het WRR-rapport ‘Het betere werk’ en de adviezen van de

gemaakt worden in een regionale aanpak.

Commissie Regulering van Werk. Een aantal van deze uit-

Momenteel werken we op dit thema al samen binnen de

dagingen moet worden opgelost in de uitbreiding van de

aanpak ‘Jongeren naar School of Werk’. Deze samenwerking

arbeidsmarktinfrastructuur. Namelijk -ongeacht een krappe

intensiveren we in aanloop naar 2025 en breiden we uit met

of ruime arbeidsmarkt- : een regionale, structurele samen-

onderdelen van de nieuwe wetgeving.

werking bouwen, waarin sociale partners en overheden de dienstverlening versterken voor zowel (potentiële) werkzoekenden als werkgevers. De wijze waarop deze dienstverlening in onze regio vorm gaat krijgen is zeker nog niet duidelijk. Op rijksniveau zijn recent verschillende werkgroepen gestart die zich over het dienstverleningsconcept en de besturing/governance ervan buigen. Vervolgens zullen er ook werkgroepen starten die zich in de informatie-uitwisseling, wet- en regelgeving en financiën gaan verdiepen. Gelet echter op de val van het kabinet in juli 2023, ligt het voor de hand dat de herstructurering van de arbeidsmarktdienstverlening op zijn minst vertraging zal oplopen. We zijn in onze regio volop bezig met de voorbereidingen op de nieuwe samenwerking en zetten deze onverminderd voort. Wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’: sluitende aanpak kwetsbare jongeren We verwachten medio 2025 nieuwe wetgeving ‘Van school naar duurzaam werk’ voor het begeleiden van alle jongeren tot 27 jaar in een kwetsbare uitgangspositie. Dit wetsvoorstel beoogt de kansengelijkheid te vergroten door jongeren met een (risico op) afstand tot de arbeidsmarkt te begeleiden bij de overgang van school naar werk en bij het behoud van werk bij (dreigende) werkloosheid.

Doel van het voorstel is jongeren die een (risico op) structurele achterstand op de arbeidsmarkt hebben, te laten doorleren of duurzaam aan het werk te helpen. O.a. de monitoringstaak van het Regionaal Meld en Coördinatiepunt voor vroegtijdig schoolverlaters (RMC) wordt uitgebreid. Het betekent dat alle jongeren tot 27 jaar

15

https://open.overheid.nl/documenten/ronl-10da1ff6aac28ed8e6897d8025a8b24e468f16be/pdf

29

Bijlage 4 Toelichting op de Focusgroepen

trajecten een snellere integratie van inburgeraars bevorderen. Participatie is de beste manier om te integreren: door mee te doen in de maatschappij breiden nieuwkomers hun netwerk

We bieden dienstverlening aan alle kandidaten die dat nodig

uit, leren ze de Nederlandse taal sneller en wordt duidelijk

hebben. Daar is de dienstverlening bij WerkBedrijf ook op in-

waar kansen liggen voor hun loopbaan.

gericht. Al onze inwoners, met of zonder een bijstandsuitkering, kunnen er terecht. In sommige gevallen is het echter van belang

We willen sneller (tijdens de inburgeringsperiode) én steviger

om groepen te onderscheiden, omdat deze een bijzondere

dan voorheen inzetten op de (re-)integratie van asielmigranten.

kennis en expertise vragen. In dat verband benoemen we een

We onderzoeken de mogelijkheden om statushouders die nog

aantal zgn. focusgroepen.

in afwachting zijn van huisvesting en in een asielzoekerscentrum verblijven, in beeld te brengen en versneld te starten

Werkzoekenden van 55 jaar en ouder

met inburgering en participatie. Daarbij bieden we maatwerk.

Oudere werkzoekenden hebben een kwetsbare positie op de

Dat betekent onder andere dat we afstappen van een minimum

arbeidsmarkt. Er is een beeld ontstaan dat ouderen ondanks

taalniveau als voorwaarde om voor dienstverlening van

een flinke dosis werk- en levenservaring, minder inzetbaar

WerkBedrijf in aanmerking te komen. Specifiek bij status-

zouden zijn op de arbeidsmarkt. Ook gezien de toenemende

houders besteden we via trainingen en workshops veel

levensverwachting past het onbenut laten van het arbeids-

aandacht aan kennis van en oriëntatie op de arbeidsmarkt,

potentieel van ouderen niet bij een inclusieve arbeidsmarkt,

opleidingsmogelijkheden en aan participatie in een taalrijke

al is het niet eenvoudig om de kansen van oudere werk-

omgeving. Daar kunnen zij o.a. vak- en werkvloertaal leren

zoekenden op de arbeidsmarkt te verbeteren. De kans op

en kennis maken met de Nederlandse werkcultuur en werk-

langdurige werkloosheid is onder ouderen veel hoger dan voor

nemersvaardigheden. Asielmigranten die nog taallessen

andere leeftijdsgroepen. En juist die combinatie van leeftijd

(moeten) volgen, zijn echter (nog) niet fulltime beschikbaar

en een langere werkloosheidsduur maakt arbeidsbemiddeling

voor de arbeidsmarkt. Dat vergt flexibiliteit van werkgevers.

lastig. ‘Bijblijven’, investeren in vaardigheden en kennis is voor

We accepteren dat meedoen niet altijd meteen lukt in de

deze groep cruciaal. Digitalisering en robotisering leiden ertoe

loonvormende keten: de aanloop naar betaald werk kan,

dat we extra gaan investeren in na-, bij- en omscholing.

net zoals bij andere focusgroepen, soms langer duren en

Gemeenten en WerkBedrijf gaan actief met deze groep aan

starten met activering en participatie. Maar uiteindelijk

de slag om te analyseren waar de mogelijkheden liggen en

zullen inburgeraars hier profijt van hebben bij het vinden én

op zoek naar passende scholing en werk(-ervarings)plekken.

behouden van (betaald) werk en zal hun uitkeringsafhankelijkheid afnemen. Daarnaast hebben we aandacht voor jonge

Statushouders en inburgeraars

statushouders (tot 18 jaar) die taalonderwijs en een voor-

Lang werd aangenomen dat een beperkte beheersing van de

traject volgen (o.a. bij het Pontem College en ROC) ter voor-

Nederlandse taal de weg naar de arbeidsmarkt zou belemmeren.

bereiding op een reguliere opleiding of inburgering.

Ook veel (voormalig) statushouders willen zo snel mogelijk volwaardig deelnemen aan onze maatschappij, het liefst via

Jongeren tot 27 jaar

betaald werk. Desondanks staan velen van hen nog langs de

We willen dat alle jongeren in een kwetsbare positie een

kant. Dit geldt niet alleen voor asielmigranten die zich recent

passende opleiding vinden, minimaal een startkwalificatie

in onze regio hebben gevestigd. Ook voormalig vluchtelingen

behalen en een plek op de arbeidsmarkt vinden door:

die al ingeburgerd en genaturaliseerd zijn, zijn oververtegen-

• een regionaal gecoördineerde aanpak

woordigd binnen de bijstandspopulatie. Ondanks dat

• alle jongeren in beeld te hebben

migranten veel talenten hebben, blijft hun arbeidspotentieel

• partijen optimaal met elkaar samen te laten werken

nog te vaak onbenut.

• een op elkaar afgestemd aanbod te bieden

Sinds de invoering van de Wet inburgering 2021 moeten

Hoewel er momenteel relatief weinig jeugdwerkloosheid is16,

gemeenten via duale (leren en participeren) inburgerings-

staat een groep kwetsbare jongeren nog steeds langs de kant

16

Tussen 2022 en 2021 is de werkloosheid onder jongeren van 15 tot 25 jaar landelijk gedaald van 9,3% naar 7,6% van de beroepsbevolking. Recentere cijfers over 2023 zijn nog niet beschikbaar.

30

of dreigt uit te vallen. Jongeren zijn hard nodig om ook op

gecombineerd. Vrijwel alle gemeenten in onze regio maken

langere termijn beschikbaar te blijven voor werk. We willen bij

hier gebruik van. We zetten dit traject voort in de komende

jongeren in het onderwijs uitval en werkloosheid voorkomen

jaren, omdat we veel jongeren zien met vooral mentale

en tijdig interventies plegen, tijdens de schoolloopbaan en ook

problemen.

daarna. Hier wordt momenteel regionaal al een belangrijke bijdrage aan geleverd door Bureau Leerrecht/Leerplicht en

Werkzoekenden met een arbeidsbeperking

het RMC: uitvoering van de kwalificatieplicht, verzuim en

Ongeveer de helft van de mensen met een arbeidsbeperking

vroegtijdig schoolverlaten en in het algemeen de monitoring

heeft nog geen werk. En ongeveer 1 op de 12 werkgevers heeft

van kwetsbare jongeren. Daarnaast kennen we een regionale

iemand met een arbeidsbeperking in dienst. Door landelijke

aanpak Voortijdig schoolverlaten en een regionale aanpak

maatregelen door te voeren in het zgn. Breed Offensief is het

Jeugdwerkgelegenheid. Beide aanpakken zijn gebundeld tot

doel om meer mensen met een beperking aan het werk te

het regionale Programma Jongeren naar School of Werk.

helpen en te houden. We zien dat deze groep bij WerkBedrijf

We werken hierin regionaal samen met o.a. Leerrecht en RMC,

goed onder de aandacht is en dat het aantal plaatsingen van

WerkBedrijf, middelbare scholen, Speciaal- en Praktijkonder-

deze groep sinds 2022 toeneemt. Een steeds grotere groep

wijs, MBO-scholen en werkgeversorganisatie VNO/NCW.

kandidaten met een arbeidsbeperking doet een blijvend

Samen met onze ketenpartners bekijken we (voortdurend)

beroep op dienstverlening door WerkBedrijf. Velen van hen

of we voldoende en de juiste instrumenten hebben om school-

blijven na een plaatsing bij een werkgever behoefte houden

uitval te voorkomen en jongeren in een kwetsbare uitgangs-

aan begeleiding en jobcoaching. Werkgevers ontvangen

positie te ondersteunen op de overstap naar de arbeidsmarkt.

langdurige loonkostensubsidies om de lagere loonwaarde te

En ook op het behoud van werk als de stap eenmaal gemaakt

compenseren. Voor de groep kwetsbare werkzoekenden,

is. Het programma richt zich op de gehele loopbaan van

zoals mensen met een beschut werk-indicatie, een indicatie

jongeren. Zo hebben we o.a. regionale afspraken gemaakt

baanafspraak en mensen die langdurig een bijstandsuitkering

over begeleiding bij dreigende uitval, problemen met het

ontvangen, willen we de komende jaren extra plaatsingen op

vinden van stageplaatsen (stagemakelaars), er zijn loopbaan-

betaald werk realiseren via de CAO Aan de slag, die inmiddels

teams voor het MBO en Pro/Vso-scholen, waarbij al preventief

van kracht is. Ook willen wij zelf als gemeenten verantwoor-

gebruik wordt gemaakt van elkaars kennis en instrumenten.

delijkheid nemen. Als gezamenlijk grote werkgever in de regio stimuleren wij arbeidsmogelijkheden voor mensen met een

Er is momenteel een wetsvoorstel in ontwikkeling, dat gericht

arbeidsbeperking en in het algemeen voor mensen met een

is op de ondersteuning van alle kwetsbare jongeren tot 27 jaar

afstand tot de arbeidsmarkt.

en naar verwachting medio 2025 ingevoerd worden. In dit voorstel komt meer aandacht voor de regionale nazorgtaak,

Nieuwe instroom van bijstandsgerechtigden

wordt de RMC-leeftijd verhoogd naar 27 jaar, wordt het RMC

Bij inwoners die nieuw instromen in de bijstand, willen we

doorontwikkeld tot Doorstroompunt en moet er een regionale

langdurige werkloosheid en afhankelijkheid van een uitkering

aanpak komen voor de overstap van onderwijs naar arbeids-

voorkomen. Met UWV onderhouden we de contacten over

markt. In Rijk van Nijmegen hebben we al een belangrijke stap

WW-uitkeringsgerechtigden, die dreigen in te stromen in de

gezet via de regionale aanpak Jongeren naar School of Werk.

bijstand.

De wetswijziging betekent een intensivering van die aanpak. We richten ons niet alleen op voortijdige schoolverlaters, maar

We willen het aantal terugmeldingen van WerkBedrijf naar

steeds meer op alle jongeren (tot 27 jaar) die ondersteuning

gemeenten vanwege ‘geen mogelijkheden naar een werk-

nodig hebben in hun loopbaan binnen het onderwijs of in de

traject’ terugbrengen, door vanaf de start zoveel mogelijk

stap naar werk. Voor jongeren die zonder een startkwalificatie

een gezamenlijk, compleet beeld te bepalen. We voeren

aan het werk gaan, houden we de drempel om terug te keren

m.n. bij complexe omstandigheden van een kandidaat

naar onderwijs of praktijkleren zo laag mogelijk. Daarnaast

‘driegesprekken’ en casusbesprekingen op elkaars werk-

sluiten we zo veel mogelijk aan bij de overige reguliere

locatie en stemmen elkaars inzet af. Wanneer werk nog

dienstverlening van onze ketenpartners.

niet direct haalbaar is, kijken we naar mogelijkheden van

WerkBedrijf heeft bijvoorbeeld al trajecten voor zorgjongeren

participatie anderszins.

beschikbaar, waarbij zorg met werk/opleiding wordt

31

Bijlage 5 Schematische weergave van Human Capital Akkoord van de Groene Metropool Regio

32

Bijlage 6 Voorbeelden van samenwerking in Rijk van Nijmegen en Arnhem/Nijmegen Groene Metropool Regio Arnhem/Nijmegen:

Regionale Tafel Arbeidsmarkt

Human Capital Agenda

De Regionale Tafel Arbeidsmarkt is een tactische werktafel

De Groene Metropool Regio is opgericht door de 18 gemeenten

waar gemeenten (bestuurders Werk & Inkomen en Economie),

in de arbeidsmarktregio’s Gelderland Midden en Rijk van

werkgeversorganisaties, vakbonden, onderwijsinstellingen,

Nijmegen. Zij werken samen aan urgente maatschappelijke

de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven

opgaven, waaronder: circulariteit, groene groei, economie/

(SBB), WerkBedrijf en UWV samenkomen. De RTA komt voort

werkgelegenheid en duurzame mobiliteit.

uit een wettelijke taak voor de arbeidsmarktregio’s. Het doel

Voor de opgave economie/werkgelegenheid hebben The

van de RTA is uitdagingen en kansen op de arbeidsmarkt op

Economic Board , de Groene Metropoolregio en de Provincie

te zoeken, aan te gaan en de mismatch op de regionale

Gelderland een Human Capital Agenda opgesteld. Doel van

arbeidsmarkt te verkleinen door concrete projecten op te

de Agenda is zowel de krapte op de arbeidsmarkt als het

zetten. Activiteiten worden in aanvulling op de reguliere

tekort aan de juiste kennis en vaardigheden voor de banen

dienstverlening van de partners met aanvullende financiële

van nu én in de toekomst aan te pakken. De Agenda biedt

middelen gedekt. Deze aanvullende middelen komen veelal

onze regio de kans om kennis uit te wisselen en te leren van

voort uit landelijke en provinciale programma’s, die door de

projecten die in Midden Gelderland worden opgezet.

arbeidsmarktregio’s worden uitgevoerd. De RTA is in dat opzicht

De HCA richt zich specifiek op de sectoren Energy, Health

een belangrijke ‘landingsplaats’ voor dergelijke initiatieven.

17

en High Tech en heeft in 2023 geleid tot een Human Capital Akkoord18 ‘Samenwerken aan een arbeidsmarkt die werkt!’

We betrekken ook (beleids-)collega’s van Economie bij de RTA;

(zie bijlage 5). Door het Human Capital Akkoord wordt een

zij hebben een economische agenda waar wij op aan kunnen

regio- én domein-overstijgende samenwerking gestart:

haken. Bovendien hebben zij veel kennis van bedrijven,

tussen de arbeidsmarktregio’s Rijk van Nijmegen en Midden

sectoren en vestigingsbeleid. Andersom delen wij signalen

Gelderland en tussen de domeinen Economie, Werk en Inkomen

vanuit het bedrijfsleven met collega’s van Economie.

en Onderwijs. Het Akkoord heeft concrete doelstellingen en richt zich op het verbinden van projecten, betrekken van

De partners in de RTA hebben de ambitie om een werkende

partners uit onderwijs en bedrijfsleven in de regio en het

arbeidsmarkt te realiseren waar mensen nu en in de toekomst

realiseren van financiële middelen voor projecten.

weerbaar zijn om te functioneren op de arbeidsmarkt, waar

Het Akkoord richt zich op de speerpunten:

voldoende personeel beschikbaar is, waar voldoende passende

1. Leven Lang Ontwikkelen

werkplekken beschikbaar zijn en waar toegankelijke en

2. Aantrekken en behouden van talent voor de regio

professionele dienstverlening wordt geboden, aanvullend op

3. Activeren van het onbenut arbeidspotentieel

alles wat arbeidsorganisaties, opleidingscentra en publieke uitvoeringsorganisaties bieden.

Gemeenten en partners onder wie UWV, WerkBedrijf en onderwijsaanbieders nemen deel aan projecten voor de

Regionaal Mobiliteitsteam Rijk van Nijmegen

genoemde speerpunten. Zo is UWV aanjager van projecten

Het Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) is het resultaat van een

op het gebied van het Onbenut arbeidspotentieel. De uit-

opdracht vanuit het rijk, die de RTA vorm heeft gegeven.

voering van projecten vindt plaats in bestaande structuren

In het Mobiliteitsteam Rijk van Nijmegen werken adviseurs

zoals de RTA, dan wel rechtstreeks in de reguliere dienst-

van WerkBedrijf, UWV, vakbonden (CNV, FNV en VCP/de Unie),

verlening van ons en onze partners.

Leerwerkloket en de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) samen aan een integrale dienstverlening aan iedereen (werkgevers, werkenden en

The Economic Board is een samenwerkingsverband van CEO’s en topbestuurders van bedrijven, kennisinstellingen en overheden uit de regio Arnhem-Nijmegen. Zij werken aan een strategische koers voor Slimme Duurzaamheid, Arbeidsmarkt (Human Capital) en Artificial Intelligence (AI). The Economic Board wil de regio Arnhem-Nijmegen als ‘Lifeport’ profileren en zet kennis, middelen en netwerken in om ambities te helpen realiseren. 18 human-capital-akkoord-regio-arnhem-nijmegen-def.pdf (groenemetropoolregio.nl 17

33

werkzoekenden) met vragen over loopbaan of opleiding. Door de regionale infrastructuur te koppelen aan de adviesstructuur voor Leven Lang Ontwikkelen, bereiken we zoveel mogelijk mensen die een stap willen zetten op de arbeidsmarkt: van opleiding naar werk, van werk naar werk, van sector naar sector en van werkloosheid naar werk. Bijzonder aan het RMT is verder dat de samenwerking ‘ontschotte’ dienstverlening mogelijk maakt. Op basis van een regionale menukaart is dienstverlening van vakbonden, UWV en WerkBedrijf beschikbaar voor werkenden en werkzoekenden. Deze wordt vroegtijdig of preventief ingezet wanneer dat nodig is. De ervaringen die we opdoen in het RMT benutten bij de verdere vormgeving van de nieuwe arbeidsmarktinfrastructuur (ambitie 3). Gelrepact Gelrepact is een initiatief van de provincie Gelderland, om met de zes arbeidsmarktregio’s in Gelderland de tekorten op de arbeidsmarkt aan te pakken. In 2022 heeft de provincie Gelderland hiervoor subsidies beschikbaar gesteld. Doel van het Gelrepact is een bestendiging van de samenwerking en het bieden van een platform voor kennisuitwisseling, kennisontwikkeling en efficiency, het bereiken van een civiel effect en schaalbaarheid.

Het Gelrepact richt zicht op een drietal actuele thema’s, te weten: 1) Leven lang ontwikkelen en de wendbaarheid van werknemers, 2) Aanpak krapteberoepen, het vergroten van de beschikbaarheid van talent, en 3) Bevorderen van de leercultuur in het MKB. Ketenoverleg Leven Lang ontwikkelen Sinds het voorjaar van 2023 is er een Ketenoverleg Leven Lang Ontwikkelen in onze regio. Daarin werken op operationeel niveau ketenpartners van accountmanagers Economie, ROC, Leerwerkloket, UWV en WerkBedrijf samen. Op basis van casuïstiek worden signalen vanuit het bedrijfsleven, initiatieven, succesverhalen en knelpunten uitgewisseld en kunnen projecten worden gestart.

34

Bijlage 7 Nieuwe verdeelsystematiek Participatiebudget met toepassing Berenschot-rekentool en Bijlage Bijlage7 7 compensatieregeling gemeente Nijmegen, 2025 en 2026 Nieuwe verdeelsystematiek Participatiebudget met toepassing Berenschot-rekentool en Berenschot-rekentool Nieuwe verdeelsystematiek Participatiebudget met toepassing compensatieregeling gemeente Nijmegen, 2025 en 2026 en compensatieregeling gemeente Nijmegen, 2025 en 2026 Jaarschijf 2025 Jaarschijf 2025 Berg en Dal Beuningen Berg en Dal Druten Beuningen Heumen Druten Mook en Middelaar Heumen Nijmegen Mook en Middelaar Wijchen Nijmegen Wijchen

Jaarschijf 2026 Jaarschijf 2026 Berg en Dal Beuningen Berg en Dal Druten Beuningen Heumen Druten Mook en Middelaar Heumen Nijmegen Mook en Middelaar Wijchen Nijmegen Wijchen

Toelichting tabel

A

B

C= A-B

D

Bijgestelde A begroting MGR 2023 excl. nieuw Bijgestelde beschut bgMGR begroting 2023 excl. nieuw € 1.516.136 beschut bg

B Participatiebudget op basis van Berenschotrekentool Participatiebudget op van € basis 1.799.473 Berenschotrekentool

C= A-Bop begroting Effect gemeente t.o.v. huidige begroting Effect op begroting gemeente t.o.v. huidige € -283.337 begroting

Compensatie D door Nijmegen Compensatie € 500.000 door Nijmegen € 70.157 € 500.000

A

B

C= A-B

D

Bijgestelde A begroting MGR 2023 excl. nieuw Bijgestelde beschut bgMGR begroting 2023 excl. nieuw € 1.559.043 beschut bg

B Participatiebudget op basis van Berenschotrekentool Participatiebudget op van € basis 1.856.238 Berenschotrekentool

C= A-Bop begroting Effect gemeente t.o.v. huidige begroting Effect op begroting gemeente t.o.v. huidige € - 297.195 begroting

Compensatie D door Nijmegen Compensatie € 250.000 door Nijmegen € 35.507 € 250.000

€ 547.746 € 1.516.136 € 443.970 € 547.746 € 358.297 € 443.970 € 92.745 € 358.297 € 15.500.685 € 92.745 € 1.194.448 € 15.500.685 € 19.654.027 € 1.194.448 € 19.654.027

€ 565.340 € 1.559.043 € 457.646 € 565.340 € 369.323 € 457.646 € 96.126 € 369.323 € 15.934.359 € 96.126 € 1.231.161 € 15.934.359 € 20.212.998 € 1.231.161 € 20.212.998

€ 912.967 € 1.799.473 € 853.348 € 912.967 € 572.159 € 853.348 € 226.963 € 572.159 € 14.499.723 € 226.963 € 1.807.728 € 14.499.723 € 20.672.361 € 1.807.728 € 20.672.361

€ 941.942 € 1.856.238 € 882.313 € 941.942 € 589.950 € 882.313 € 234.426 € 589.950 € 14.930.279 € 234.426 € 1.866.273 € 14.930.279 € 21.301.421 € 1.866.273 € 21.301.421

€ -365.221 € -283.337 € -409.378 € -365.221 € -213.862 € -409.378 € -134.218 € -213.862 € 1.000.962 € -134.218 € -613.280 € 1.000.962 € -1.018.334 € -613.280 € -1.018.334

€ € € € € € € € € € € € € € €

Toelichting tabel

€ 90.433 € 70.157 € 101.367 € 90.433 € 52.955 € 101.367 € 33.234 € 52.955 n.v.t. € 33.234 € 151.855 n.v.t. € 500.000 € 151.855 € 500.000

E=C-D E=C-D

Tekort ná compensatie Tekort ná € -213.180 compensatie

€ € € € € € € € € € € € €

-274.788 -213.180 -308.011 -274.788 -160.907 -308.011 -100.984 -160.907 n.v.t. -100.984 -461.425 n.v.t. -518.334 -461.425 -518.334

E=C-D E=C-D Tekort ná compensatie Tekort ná € -261.688 compensatie

- 376.602 € 44.994 € -331.608 - 297.195 € 35.507 € -261.688 - 424.667 € 50.737 € -373.930 - 376.602 € 44.994 € -331.608 - 220.627 € 26.359 € -194.268 - 424.667 € 50.737 € -373.930 - 138.300 € 16.523 € -121.777 - 220.627 € 26.359 € -194.268 1.004.080 n.v.t. n.v.t. - 138.300 € 16.523 € -121.777 - 635.112 € 75.879 € -559.233 1.004.080 n.v.t. n.v.t. -1.088.423 € 250.000 € -838.423 - 635.112 € 75.879 € -559.233 -1.088.423 € 250.000 € -838.423 Berekening van de compensatie (2025: € 500.000;

Kolom A: Begroting BegrotingMGR MGR2024-2027, 2024-2027, jaarschijf 2025 2026: € 250.000) Kolom A: jaarschijf 2025 resp.resp. 2026.2026. Hier zijn de bedragen voor Nieuw Beschut op

Toelichting tabel gecorrigeerd, omdat deze afzonderlijk zichtbaar als integratie-uitkering en ook conform de circulaire Hier zijn de bedragen voor Nieuw Beschut opisgecorrigeerd, Hetdaarmee tekort (verschil bedrag begroting MGR t.o.v. rekentool

Kolom A: Begroting opgehaald wordt. MGR 2024-2027, jaarschijf 2025 resp. 2026. Hier zijn de bedragen voor Nieuw Beschut op Kolom B: De verdeling conform de rekentool van Berenschot, gebaseerd op de uitwerking van de meicirculaire opgehaald wordt. en daarmee ook conform de circulaire opgehaald wordt. totale tekort van de regiogemeenten. Dit levert een procen2023. Kolom C: B: Effect De verdeling rekentool van Berenschot, gebaseerd op demet uitwerking van deinmeicirculaire Kolom van de conform uitkomstde van de rekentool van Berenschot, vergeleken de bedragen begrotinghet van tekort van Berg en Dal tuele verhouding op. de Voorbeeld: 2023. de MGR. Nijmegen gaat minder bijdragen t.o.v. de begroting; de overige gemeenten gaan meer bijdragen. Kolom B:Effect Dehantering verdeling conform dederekentool Berenschot, bedraagt van het totale tekortvan van de ‘tekortgemeenten’. Kolom D: C: van de uitkomst van rekentool van Berenschot, vergeleken met de14% bedragen in de begroting Kolom Bij van de Berenschottool (zievan kolom B), is Nijmegen bereid in 2025 en 2026 de regiogemeenten de MGR. Nijmegen gaat minder bijdragen t.o.v. de begroting; de overige gemeenten gaan meer bijdragen. te compenseren voor een bedrag van € 500.000 in 2025 en € 250.000 in 2026. De compensatiebedragen worden hier gebaseerd op de uitwerking van de meicirculaire 2023. In 2025 bedraagt het compensatiebedrag € 500.000.

Kolom D: Bij hantering per gemeente getoond.van de Berenschottool (zie kolom B), is Nijmegen bereid in 2025 en 2026 de regiogemeenten Het van Berg en Dal is 14% hiervan, te weten € 70.157. te compenseren voor een bedrag € 500.000 2025 en € 250.000 2026. Deaandeel compensatiebedragen worden hier Kolom E: Effect van het tekort pervan gemeente ná in compensatie door deingemeente Nijmegen. per gemeente getoond. Kolom C: Effect van de uitkomst van de rekentool van Overigens ligt deze verdeling niet vast; gemeente Nijmegen Kolom E: Effect van het tekort per gemeente ná compensatie door de gemeente Nijmegen.

omdat deze afzonderlijk zichtbaar is als integratie-uitkering Berenschot) van iederede gemeente gecorrigeerd, omdat deze afzonderlijk zichtbaar is als integratie-uitkering en daarmee ook conform circulaire wordt omgeslagen op het

Berenschot, vergeleken met de bedragen in de begroting van

laat deze vrij aan gemeenten.

de MGR. Nijmegen gaat minder bijdragen t.o.v. de begroting; de overige gemeenten gaan meer bijdragen.

De bedragen zijn gebaseerd op de meest recente bronnen 38

(begroting MGR 2024-2027 en rekentool Berenschot; mei-

Kolom D: Bij hantering van de Berenschottool (zie kolom B), 38

circulaire 2023). Na het verstrijken van de tijd is er steeds minder

is Nijmegen bereid in 2025 en 2026 de regiogemeenten te

zicht op de oude situatie en de daar ontstane verschillen

compenseren voor een bedrag van € 500.000 in 2025 en

(door actualisatie van de maatstaf-aantallen en bedragen

€ 250.000 in 2026. De compensatiebedragen worden hier

vanuit de circulaires die ten grondslag liggen aan de rekentool

per gemeente getoond.

Berenschot). Door de compensatiebedragen in 2025 en 2026 nu vast te

Kolom E: Effect van het tekort per gemeente ná compensatie

stellen, hebben gemeenten duidelijkheid en kan dit gebruikt

door de gemeente Nijmegen.

worden voor de gemeentelijke meerjarenbegroting.

35

Berg en Dal Opmerkingen 1. Mismatch Kijk breed naar de arbeidsmarkt werkzoekende en heb aandacht voor de wensen van de werkgever.

Beuningen

Druten

Heumen

Nijmegen

Heb oog voor belangrijke randvoorwaarden zoals laaggeletterdheid.

Mook en Middelaar Adviesraad Mook en Middelaar heeft geen advies gegeven.

2. Samenwerken netwerk

Werk samen met volwassenonderwijs en gezondheidszorg.

Betrek ervaringsdeskundigen in de diverse samenwerkingen.

3. Dienstverlening De contactpersoon van de gemeente als spil in het netwerk. Zet een duidelijke strategie neer dmv korte lijnen en overleg. Denk aan budget beheer, scholing enz.

Aandacht voor Richt jongeren. dienstverlening zo lokaal mogelijk in. Denk ook aan out-ofthe-box werk- en ontmoetingsplekken .

Houd mensen ook in Heb aandacht voor beeld na een hoger opgeleiden en kortdurende functies die bij hun plaatsing. niveau passen.

Sluit niemand uit Zorg voor maatwerk Creëer van dienstverlening en monitoring nadat multidisciplinaire iemand aan het teams die een breed werk is. aanbod aan expertises vertegenwoordigen, en wijs een ketenpartner aan voor een coördinerende rol die zorgt voor een gestroomlijnde samenwerking. Overweeg of vrijwillige mentoren binnen de gemeenten kunnen bijdragen bij het reintegratieproces.

Wijchen

Lokale toegang bij een toekomstig Regionaal WerkCentrum

Werk zoveel mogelijk op gemeentelocatie bij integrale samenwerking.

Adviesraad Mook en Middelaar heeft geen advies gegeven.

Heb aandacht voor werkgeluk, talent en passie van de werkzoekende. Verdiep je in de oorzaken van werkloosheid. Heb aandacht voor menselijkheid en waardigheid.

Bij werkgevers meer Adviesraad Mook en nadruk leggen op Middelaar heeft voordelen van geen advies mensen uit PW. gegeven.

Berg en Dal

Beuningen

Belangrijk dat de mening van de werkzoekende gehoord wordt in bv een evaluatie van de dienstverlening.

Organiseer evaluatiemomenten met clienten en supervisiemomenten met medewerkers.

Druten

Heumen

Nijmegen

Wijchen

Mook en Middelaar

Beperk de overdrachtsmoment en tussen collega's. 4. Overig Geen

Beperk de overhead Houd aandacht voor moderne en administratieve hulpmiddelen bij processen. arbeidsbeperkingen.

Voer als onderdeel van evaluatieonderzoeken gesprekken met (ex)clienten WerkBedrijf.

Geef partijen de tijd, ruimte en vertrouwen die nodig zijn voor goede resultaten.

Betrek personeelsvertegenwoordigingen van bedrijven bij Blijvend Leren.

Sociale werkplaats weer herstellen voor mensen met een afstand tot arbeidsmarkt.

Houd ook aandacht voor de focusgroepen bij een andere conjunctuur.

Duurzame uitstroom is langer dan 0,5 jaar.

Houd rekening met beperkingen bij aanbestedingen.

Waardeer Meer mensen bij vrijwilligerswerk en gemeenten geef hier ruimte voor. plaatsen.

Adviesraad Mook en Middelaar heeft geen advies gegeven.

Gemeente Beuningen t.a.v. college van Burgemeester en wethouders en Gemeenteraad Postbus 14 6640 AA BEUNINGEN

Datum Uw kenmerk Contactpersoon Advies

: 19 oktober 2023 : ASD 19-10-2023 : L.S.C.Statema : Arbeidsmarkt en re-integratie regio Nijmegen 2024-2027

Geacht college, geachte gemeenteraad, De Adviesraad Sociaal Domein Beuningen heeft met veel belangstelling kennis genomen van het concept beleidskader. Hieraan is een gedegen evaluatie van de afgelopen periode aan vooraf gegaan. De vraagstukken worden terecht in breder sociaal maatschappelijk en economisch verband en samenhang verkend. Er is vooronderzoek gedaan naar beïnvloedende factoren en te verwachten ontwikkelingen in de nabije toekomst. De visie, missie en ambities worden door de ASD in grote lijnen onderschreven. Het idee van een “Werkcentrum” wordt zeer gewaardeerd. Daarmee worden lokale loketten ingericht en dus ‘dichter bij de mensen om wie het gaat’. Deze loketten worden bemenst door samenwerkende ketenpartners waardoor er een ‘team’ van medewerkers ontstaat die kennis, kunde en vaardigheden beschikbaar stelt ten behoeve van arbeidsintegratie en re-integratie. Dit is in de kern wat we uiteindelijk willen bereiken. Dit zal ertoe leiden dat ketenpartners elkaar persoonlijk kennen en vinden; er gaan korte lijnen ontstaan. In lokale loketten gaan ketenpartners actief samenwerken op basis van complexe casuïstiek. Besluitvorming wordt meer dan nu gezamenlijk gedragen en onderbouwd. Ketenpartners gaan relevante klantinformatie delen ten behoeve van het hogere doel. Tenslotte wordt kwalitatieve en kwantitatieve toetsing ingezet.

De onderdelen van de kadernota moet uitgewerkt worden in deeltaken.

De ASD wil graag een aantal suggesties doen voor die uitwerking. 1. Richt deze loketten zo lokaal mogelijk in. Bijvoorbeeld in de verschillende kerkdorpen als het om de gemeente Beuningen gaat. Maak gebruik van wijkcentra. Het is van belang dat klantmanagers, of welke naam deze mensen ook gaan krijgen, hun klanten en soms systeem in hun verhaal kennen. 2. Geef één van de ketenpartners een coördinerende rol. De coördinerende rol houdt in, dat deze partij in principe opdrachtnemer is en verantwoordelijk is voor intakeprocedure, vervolg-, tussen- en eindrapportage. Aan de hand van deze rapportages zouden voorgenomen kwantitatieve en kwalitatieve evaluaties kunnen plaatsvinden. De gemeente is opdrachtverlener in dit concept. 3. Zorg voor multiple samenstelling van de lokale teams; d.w.z. naast medewerkers die gericht zijn op het matchen van werkzoekenden en kennis van bedrijven hebben, ook medewerkers van schuldhulpverlening. Het gaat in vele gevallen niet enkel om het vinden van werk, maar ook hoe mensen hun zaken administratief en financieel op orde hebben. 4. Heb oog voor invloedsfactoren als bijvoorbeeld laaggeletterdheid. 5. Overweeg samen te werken met het volwassenenonderwijs, dan wel 'korte lijnen’ met het onderwijs. Reden hiervoor is dat het educatieve aspect kan bijdragen tot meer zelfvertrouwen, meer eigenwaarde en daardoor betere presentatie op de arbeidsmarkt.

Je zou eraan kunnen denken dat in sommige situaties een gezamenlijk intakegesprek met klantmanager, onderwijskracht en cliënt plaatsvindt. Richt je pijlen niet alleen op uitstroom naar werk maar ook participeren aan onderwijs (permanente educatie) zou een zinvolle tussenstap kunnen zijn. 6. Overweeg of er vrijwillige mentoren binnen een gemeente van betekenis kunnen zijn bij het helpen integreren in het arbeidsproces en/of re-integratie zoals in de ambities beschreven. 7. Zoek actieve samenwerking met gezondheidszorg instanties om in voorkomende gevallen te kijken of mensen geholpen zijn met werk als dagstructuur. In situaties kan dit bijdragen aan welbevinden en partieel herstel bevorderen. 8. Geef partijen de tijd, de ruimte en het vertrouwen dat ze bedoelde ambities gaan realiseren. 9. Beperk de ‘overhead’ en administratieve processen zoveel mogelijk.

10. Beperk de overdrachtsmomenten naar andere collega’s en/of ketenpartners zoveel mogelijk. Organiseer het proces zo, dat klanten door een beperkt aantal medewerkers van verschillende ketenpartners worden ‘gezien’. 11. Maak duidelijk hoe besluitvorming in het proces plaatsvindt, zowel voor ketenpartners/medewerkers als klanten. Een besluit is niet voor eeuwig, maar richt evaluatiemomenten. Situaties kunnen altijd veranderen. 12. Organiseer evaluatiemomenten met cliënten en betrek hier indien nodig hun systeem bij. 13. Organiseer supervisie- en intervisie momenten en overweeg dit in te zetten ‘dwars door ketens’ heen. Zo kan men leren van elkaar. Het beleidskader lijkt zich nog volledig te richten op het fulltime aan het werk krijgen van iedereen. Voor velen die om fysieke, (psycho)sociale redenen of welke redenen dan ook daar niet toe in staat zijn is meer aandacht nodig. Bij de paragraaf Dienstverlening aan werkzoekenden wordt op de zevende regel uitgesproken dat er toegewerkt gaat worden naar werk en participatie voor wie dat mogelijk is. Daar kan aan toegevoegd worden voor zover dat mogelijk is. Veel arbeidsgehandicapten kunnen best (al dan niet betaald) werk verzetten, maar in beperkte mate: niet fulltime, en soms maar een paar uur per dag.

Ook in hoofdstuk IV over het Werkbedrijf is een nuancering nodig voor mensen die om welke reden dan ook niet in staat zijn volledige werkgelegenheid te volbrengen. Voor die mensen is beëindigen van uitkeringsafhankelijkheid (doelstelling 3) niet realistisch. Velen van willen heel graag gedeeltelijk werken en zo eigen inkomen verwerven, maar hebben daarnaast een aanvullende uitkering nodig. De Adviesraad is zeer benieuwd naar de uitwerking(en) van het beleidskader en wil daarbij graag meedenken.

Met vriendelijke groet, Adviesraad Sociaal Domein Beuningen Bert Statema

voorzitter

Afzender: Opgesteld door werkgroep: Bestemd voor: C.C. Status: Vastgesteld in de plenaire vergadering d.d.: Verstuurd: Titel/onderwerp:

Adviesraad Sociaal Domein Druten Participatie College burgemeester en wethouders Gem. Druten Gevraagd Advies 18-10-2023 19-10-2023 Beleidsplan Arbeidsmarkt en re-integratie Rijk v. Nijmegen

Geacht college van burgemeester en wethouders, De Adviesraad Sociaal Domein heeft op 7 september 2023 een adviesaanvraag ontvangen m.b.t. de “Arbeidsmarkt en re-integratie in het Rijk van Nijmegen”. Tevens heeft de Adviesraad samen met alle aangesloten gemeenten een informatieve bijeenkomst bijgewoond op 14 september 2023. In dit beleidsplan wordt beschreven hoe in de komende jaren de aanpak van de arbeidsmarkt en re-integratie in onze regio wordt vormgegeven. Op basis van informatie/beleidsplannen uit voorgaande jaren en de huidige politieke ontwikkelingen op dit gebied ligt er een goede basis. Allereerst een compliment voor de integrale aanpak waarbij ook aandacht is voor taal. Ook de Adviesraad is van mening dat taal geen belemmering moet zijn in de zoektocht naar werk. Goed dat de taalmeter wordt ingezet voor de eerste inventarisatie. Na het beoordelen van dit beleidsplan willen wij u onderstaande meningen/adviezen meegeven: 1. Jongeren zijn een focusgroep, echter het aantal jongeren met een uitkering stijgt in de gemeente Druten. De Adviesraad zou graag specifieke aandacht zien voor deze groep. Mogelijk zijn deze jongeren lastig te bemiddelen, waardoor de huidige dienstverlening voor deze jongeren niet passend is. De Adviesraad vraagt zich af of de gemeente en het WerkBedrijf deze jongeren en hun problematiek voldoende in beeld hebben.

Wij zouden graag actie voor deze groep terug willen zien in de uitvoeringsplannen en afspraken met het WerkBedrijf en lokale partners. 2. Het risico van het werken met focusgroepen is dat er mensen buiten de aandacht vallen. De Adviesraad wil de gemeente vragen om niemand uit te sluiten van bemiddeling en bijvoorbeeld ook maatwerk te blijven leveren voor de bijstandsgerechtigden die niet in een focusgroep vallen. Iedereen moet mee kunnen doen en kansen krijgen voor ontwikkeling. 3. De toekomstige ontwikkeling van het Regionaal Werkcentrum is een kans om de toegankelijkheid te vergroten. Veel inwoners ervaren een drempel wanneer de hulpvraag niet in de eigen gemeente kan worden gesteld. We vragen het college aandacht te hebben voor de ontwikkeling van het Regionaal Werkcentrum en in de voorbereiding de optie mee te nemen van lokale toegang. 4. Er zijn veel kansen en mogelijkheden binnen inclusie ondersteunende technologie. Technische ondersteuning kan een arbeidsbeperking weg nemen of een kwetsbare inwoner 1

activeren. Vertaaloortjes kunnen bijvoorbeeld de sleutel zijn in een goed gesprek. De Adviesraad wil het college vragen om de mogelijkheden van deze technologie te onderzoeken en op te nemen in de uitvoeringsplannen. 5. De samenwerking tussen organisaties, het WerkBedrijf en gemeente blijft volgens de Adviesraad belangrijk. In de contractafspraken met aanbieders (bijvoorbeeld: huishoudelijke hulp) worden vaak eisen gesteld die belemmerend werken. Neem deze belemmeringen zo veel mogelijk weg door bijvoorbeeld de taaleis op A2 te zetten in plaats van B1. Aanvullend komt de Adviesraad tot de conclusie dat het beleidsplan vele goede intenties, open deuren en aannames bevat. Wij zijn erg benieuwd naar de nieuwe Dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen het WerkBedrijf en de gemeente Druten. De werkgroep Participatie stelt voor om in het voorjaar 2024 met de betreffende beleidsmedewerkers bijeen te komen om diverse details in het uitvoeringsplan nader te bespreken. Zo blijven wij als Adviesraad op de hoogte op welke wijze de inzet door de gemeente wordt uitgevoerd om voor werkzoekenden een baan te vinden op de arbeidsmarkt en de wijze waarop het re-integratieproces verloopt. Met vriendelijke groet,

Namens de Adviesraad Sociaal Domein Druten, ondertekend door:

Dhr. J. Hendrikse, voorzitter

Dhr. A. van der Meer, secretaris;

2

Gemeente Heumen t.a.v. A. van Eijken Kerkplein 6 6581AC Malden

Onderwerp: Datum: Uw brief: Ons kenmerk: Behandeld door:

Secretariaat S. Menkehorst Adres Postbus 200 6580 AZ Malden E-mail bar@heumen.nl

ADVIES

Concept beleidskader Arbeidsmarkt en re-integratie 2024-2027 Regio Rijk van Nijmegen 12 oktober 2023 155340 Bij beantwoording datum en ons kenmerk vermelden Sam Menkehorst

Geacht college, We hebben in onze vergadering van 12 oktober gesproken over het concept beleidskader Arbeidsmarkt en re-integratie 2024-2027 Regio Rijk van Nijmegen, met als ondertitel ‘Klaar voor nieuwe kansen!’. Helaas zijn we niet meer inhoudelijk ambtelijk geadviseerd door mevrouw C. Hijkoop. Advies We zijn positief over het gepresenteerde regionale beleidskader en zijn van mening dat dit beleidskader een goede richting is voor de jaren 2024-2027. We onderschrijven de visie, missie en ambities zoals deze geformuleerd zijn in dit concept beleidskader en daaruit voortvloeiend de intensieve samenwerking tussen ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden in het Rijk van Nijmegen voor een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen naar vermogen duurzaam participeert. We hebben een aantal opmerkingen en aandachtspunten die we onderstaand graag aan u willen meegeven. 

Informatieve bijeenkomst 14 september voor de regionale adviesraden. Twee leden van de BAR woonden op 14 september de informatieve bijeenkomst voor de regionale adviesraden bij. Onze dank voor het organiseren van deze bijeenkomst.



Geen gezamenlijk advies van de regionale adviesraden. We zijn in deze bijeenkomst tot de conclusie gekomen dat afstemming van de

verschillende adviezen door de adviesraden wenselijk is doch dat één gezamenlijk advies van de betrokken adviesraden op dit moment een brug te ver is. Vandaar dat we apart als BAR reageren. 

Begeleiding en duurzaamheid van de uitstroom. We zijn groot voorstander van een intensivering van begeleiding van WerkBedrijf. Een geïntensiveerde begeleiding die niet beperkt blijft tot 2 jaar maar flexibel en zo nodig langdurig ingezet kan worden, zodat alles op alles gezet kan worden om te komen tot duurzame plaatsingen. We hopen op deze manier dat mensen niet uit beeld raken bij een korte plaatsing en daarna weer van voren af aan moeten beginnen, met alle frustraties van dien.



Evaluatie We willen er sterk op aandringen dat naast de Clientervaringsonderzoeken, die vaak kwantitatief van aard zijn, met de (ex)cliënten van WerkBedrijf (kwalitatieve) ook evaluatiegesprekken gehouden worden. Luister en Leer vooral van de ervaringen van hen. Hoe hebben zij het traject ervaren, hebben zij de verhouding tussen arbeidsconsulent en henzelf als gelijkwaardig ervaren? Het zou goed zijn als in deze gesprekken ook het ziekteverzuim (erg hoog) aan de orde komt. Waarom is het ziekteverzuim zo hoog en wat zit daar volgens hen achter, welke indicaties zijn hierin te benoemen?



Arbeidsbemiddeling is mensontwikkeling We kunnen bovenstaand uitgangspunt alleen maar beamen. Hier hoort naar ons idee ook blijvend leren bij. Leren kan op verschillende manieren, passend bij de vraag. Naar ons idee zou naast het benaderen van werkgevers over mogelijkheden in de leertrajecten ook de personeelsvertegenwoordigingen (ondernemingsraden) een goede gesprekspartner hierin kunnen zijn. Zij zijn immers altijd in overleg met hun werkgever over opleidingstrajecten in hun onderneming.



Samenwerking Samenwerking is een mooie ambitie op weg naar een inclusieve arbeidsmarkt en naar ons idee ook een vereiste. We zijn van mening dat juist in deze samenwerking van ondernemers, onderwijsinstellingen (MBO en VSO-scholen) en overheden een belangrijke plek gegeven moet worden aan de werkzoekenden. Zij als ervaringsdeskundigen kunnen als geen ander aangeven wat belangrijk is voor hen om te kunnen participeren.



Samenwerking op lokaal niveau Op lokaal niveau moet naar ons idee de samenwerking ten gunste van de werkzoekende verbeterd worden. Juist de samenwerking met de participatiecoaches, schuldhulp en het kernteam en zorg en inkomen kan van grote meerwaarde zijn voor inwoners zonder werk die zichzelf vaak geconfronteerd zien met meerdere problemen op diverse leefgebieden. Ook vinden wij het een goed idee als een brede intake voor deze

werkzoekenden zo nodig ook in de eigen vertrouwde omgeving moet kunnen plaatsvinden en hoeft naar ons idee de intake niet altijd bij WerkBedrijf plaats te vinden. 

Concretisering punt 13: ‘We stimuleren bij onze eigen HR-afdelingen de samenwerking met WerkBedrijf om vacatures beschikbaar te stellen en passend te maken voor onze eigen werkzoekenden.’ Graag zouden wij als BAR een concretisering van dit punt zien. Wat houdt dit precies in?



Meebewegen met de economische conjunctuur en arbeidsmarkt Meebewegen met de economische conjunctuur en arbeidsmarkt lijkt heel vanzelfsprekend. Toch willen wij u vragen om bij een minder gunstige conjunctuur en arbeidsmarkt niet de focus en visie te verliezen van mensen voor wie het lastiger is om te participeren.

Tot slot verzoeken wij u dit advies ter informatie voor te leggen aan de gemeenteraad. Met vriendelijke groet, Namens de Burgeradviesraad van de gemeente Heumen

Agnes Coumans Voorzitter

Nijmegen, 24 oktober 2023 Namens Jack Orsel, secretaris van de Clientenraad PW Nijmegen, het verzoek om onderstaande opmerkingen bij het Beleidskader arbeidsmarkt en re-ïntegratie 2024-2027 van mw. M. Meulman, lid van de cliëntenraad, mee te nemen in de advisering naar college en raad. Men heeft niet kunnen komen tot een uitgewerkt advies namens de gehele cliëntenraad. Mogelijk volgt dat op een later moment. Opmerkingen m.b.t. Concept Beleidskader arbeidsmarkt en re-ïntegratie 2024-2027 “Onze visie is dat de arbeidsmarkt plaats moet bieden voor iedereen. Werk neemt in het leven van mensen en binnen de samenleving een belangrijke plek in. Je werk maakt deel uit van wie je bent. Het bepaalt mede je identiteit, je plek in de samenleving, hoe je je kunt ontwikkelen, geeft structuur en doel, en zorgt voor sociale contacten. We creëren kansen voor werkzoekenden om zich naar vermogen te ontwikkelen en mee te doen op de arbeidsmarkt. We zetten ons sterker dan voorheen in voor een inclusieve arbeidsmarkt voor iedereen die daaraan kan bijdragen. We zetten hier extra op in en investeren in de samenwerking met afdelingen Inkomen en Zorg van gemeenten, zorgaanbieders, sociale wijk- en buurtteams etc. We bieden om- en nascholing aan in praktische vormen die goed passen bij veel werkzoekenden: praktijkleren en programma’s gericht op het aanleren van vaardigheden (skills).

We behouden de intensieve inzet op zogenoemde focusgroepen: jongeren, mensen met een arbeidsbeperking, statushouders en inburgeraars, mensen van 55 jaar en ouder en nieuwe instroom in de bijstand. We faciliteren werkgevers bij hun personeelsvraag door functies aan te passen en hen te adviseren over de doorstroming van hun werknemers door programma’s voor Leven Lang Ontwikkelen te organiseren met onderwijsaanbieders. Daardoor komt ruimte vrij voor nieuwe werkenden.” Het werkbedrijf tot nu toe is qua werkkansen zeer mbo-gericht of lager. Welke kansen en welke hulp biedt de gemeente en het werkbedrijf daarin de (oudere) hoger opgeleide om die identiteit bepalende baan, dat leidt tot ontwikkelmogelijkheden en werkgeluk te bemachtigen? Immers tot welke identiteit en werkgeluk wordt de hoger opgeleide veroordeeld met enkel een aanbod op MBO-niveau? De ervaring leert dat het werkbedrijf zelfs zover gaat in de inzet van activiteiten en middelen, dat deze voor de hoger opgeleide eerder contra productief werken. Welke eigenwaarde, ontwikkelingsmogelijkheden en werkgeluk kan een hoogopgeleide ontlenen aan een baan voor laagopgeleiden? Het is immers bekend dat onder je niveau werken een gezondheidsrisico is.

De maatschappelijke cultuur, die in de oudere werknemer een financieel risico ziet, wat door subsidies als arbeidskorting nog eens onderstreept wordt, helpt ook niet in het omkeren van deze aannames. Hoe ziet de gemeente in dat licht zich ontwikkelen, identiteit, eigenwaarde, werkgeluk en daarmee samenhangende gezondheid in een duurzame baan voor de (vooral ook oudere) hoger opgeleide? Of mag deze doelgroep genoegen nemen met ‘je bent van de straat’ en ‘je ontmoet nog eens iemand’ en ‘je houdt je eigen broek op’. Of wordt bedoeld dat de hoger opgeleide mag leren minder intelligent te worden? Ligt het probleem eigenlijk niet meer in marktwerking en financieel risico voor de werkgever, als een hoger opgeleide niet blijkt te voldoen? Van daaruit is begin 2023 een Human Capital Akkoord tussen de partners afgesloten voor de periode 2023-2026, waarbinnen vooral de thema’s Leven Lang Ontwikkelen en Onbenut arbeidspotentieel relevant zijn voor ons arbeidsmarktbeleid. Het is stuitend te lezen dat mensen met een uitkering onbenut arbeidspotentieel zijn. Het zegt denk ik iets over hoe gedacht wordt over de werkelijk aard van denken over menselijke waarde. De mens

is een arbeidsgrondstof…, dat aan het werk gezet moet worden om gaten in de arbeidsmarkt te vullen. We hebben te maken met omstandigheden op de arbeidsmarkt die we in jaren niet gezien hebben: een vraag vanuit werkgevers die groter is dan het aanbod. Ook is sprake van een kwalitatieve kloof tussen vraag en aanbod. Daarbij weten we één ding zeker: we hebben de kwaliteiten van al onze scholieren, studenten, werkenden en (potentieel) werkzoekenden nodig. Elk talent telt. Een toekomstbestendige beroepsbevolking realiseren we alleen wanneer iedereen in staat is of in staat wordt gesteld om zich een leven lang te ontwikkelen. Alle reden dus voor een aanscherping van ons arbeidsmarktbeleid. De krapte op de arbeidsmarkt aan werknemers bevindt zich in zeer beperkte branches. Betekent dit dat ongeacht wat de talenten van een uitkeringsgerechtigde ook zijn, dat het ondergeordend is aan de vraag op de arbeidsmarkt. Hoe ziet de gemeente dit in het licht van arbeidsgeluk en gezondheid van de toekomstbestendige beroepsbevolking? Wat wordt bedoeld met een kwalitatieve kloof? We creëren kansen voor werkzoekenden om zich naar vermogen te ontwikkelen en mee te doen op de arbeidsmarkt. Veel mensen kunnen dat op eigen kracht, maar dat geldt niet voor iedereen. Er is een kloof tussen het beschikbare werk en de mogelijkheden van werkzoekenden.

Daarom werken ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden in Rijk van Nijmegen samen aan een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen duurzaam participeert. De kloof wordt enkel gezien naar het waar de werknemer nog moet ontwikkelen. Er wordt teveel vanuit gegaan, dat het op eigen kracht geen baan bemachtigen te wijten is aan de potentieel werkzoekende, niet aan onze op winst beluste op economische principes gebaseerde maatschappij en daarmee werkgevers. Potentieel werkzoekenden, die alle sollicitatievaardigheden beheersen, een goede werkhouding en gemotiveerd zijn, worden bijvoorbeeld door het werkbedrijf voor de zoveelste maal gewoon naar een sollicitatietraining gestuurd. Om te spreken over misplaatste inzet van middelen… Missie: We intensiveren de dienstverlening aan werkzoekenden die nu nog geen werk hebben. We maken beschikbaar werk passend en bieden scholing en begeleiding, waardoor meer werkzoekenden een (betaalde) baan vinden én behouden. We streven naar een ontschotting van regelingen, zodat voor werkzoekenden meer mogelijkheden ontstaan én het voor ondernemers eenvoudiger wordt om werkzoekenden in dienst te nemen, ook wanneer zij op afstand staan van de arbeidsmarkt. Daarbij verliezen we het onbenut arbeidspotentieel niet uit het oog. Dit is van belang om de huidige krapte op de arbeidsmarkt te verkleinen.

We werken samen met ondernemers en onderwijsaanbieders en positioneren publieke uitvoeringsorganisaties WerkBedrijf en UWV in deze samenwerking. We verbeteren de onderlinge samenwerking tussen de beleidsvelden Werk, Economie en Onderwijs. Dit doen we om vraagstukken op de arbeidsmarkt aan te pakken en om een toegankelijke en professionele arbeidsmarktdienstverlening voor onze inwoners en ondernemers te realiseren. Waar in dit verhaal is het talent en passie van de (potentieel) werkzoekende gebleven en zijn daarop gebaseerde waarde voor de samenleving? We zorgen voor een intensiever contact en brede aandacht, meer maatwerk en langduriger begeleiding. Analoog aan de werkwijze bij project ‘Doe je mee’ voeren we een brede intake met iedere bijstandsgerechtigde die dat nodig heeft. We brengen alle leefgebieden in beeld: gezondheid, financiële situatie, sociale omstandigheden, opleiding etc. en gaan in op de persoonlijke interesses en motivatie van de kandidaat. Kortom: we kennen de bijstandsgerechtigde. Met een volledig beeld kunnen we vervolgens in de breedte de juiste ondersteuning inzetten en toewerken naar werk en participatie voor wie dat mogelijk is. Wat betekent juiste ondersteuning met betrekking tot een (oudere) hoger opgeleide?

7. Omdat we bij bijstandsgerechtigden vaak problemen zien op meerdere leefgebieden, begrenzen we de duur van de dienstverlening door WerkBedrijf niet langer op twee jaar, maar houden we deze flexibel: we doen wat nodig en passend is om te komen tot duurzame plaatsingen op werk. Wat betekent doen wat nodig en passend is en hoe wordt gemonitord dat mensen niet onmenselijk en ontkrachtend worden bejegend? Hoe gaat de uitkeringsgerechtigde dit ervaren? 10. We willen dat de dienstverlening van WerkBedrijf meebeweegt met de fluctuerende economische conjunctuur en arbeidsmarkt. Wanneer de werkloosheid weer toeneemt en daarmee de instroom in de bijstand, willen we deze groep snel bemiddelen naar werk om langdurige werkloosheid te voorkomen. In het beleid wordt de reden van werkloosheid toename niet meegenomen. Hierdoor ligt er teveel focus op het uit de bijstand jagen. 12. In samenspraak met WerkBedrijf en UWV willen we een regionaal ‘Platform’ Economie starten. Mogelijk kan dit ondergebracht worden bij de Platformfunctie van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen. Hier kunnen zowel beleidsmatige als operationele thema’s op het snijvlak van economie en arbeidsmarkt door de gemeenschappelijke werkgeversdienstverlening van WerkBedrijf en UWV enerzijds en de teams Economie van gemeenten anderzijds worden opgepakt. Het uitgangspunt is economisch, niet mens gericht.

Hoe verhoudt zich dat tot de menselijke maat, wat zo hoog in het vaandel van de gemeente staat? 13. We stimuleren bij onze eigen HR-afdelingen de samenwerking met WerkBedrijf om vacatures beschikbaar te stellen en passend te maken voor onze eigen werkzoekenden. Het is niet mijn ervaring dat de arbeidscoach op de hoogte is van deze vacatures. En op welk niveau en voor welke doelgroep zijn deze vacatures? In het verleden werden vanuit de denktank wel jonge net afgestudeerden (ook al zonder passende vooropleiding) op beleidsfuncties aangenomen. Aan de hand van Kritieke Prestatie Indicatoren (KPI’s) en Kritische Succes Factoren (KSF’s) kunnen we de prestaties en successen in de verschillende fases van dienstverlening van WerkBedrijf monitoren. Hoe wil de gemeente hier een transparant inzicht in verwerven, als zij kaderstellend is en het werkbedrijf zelf uitmaakt hoe zij het MGR-protocol uitvoert? Immers is het van belang om bijvoorbeeld klanttevredenheid niet alleen direct na de intake te evalueren, omdat dit een vertekend beeld geeft over de daadwerkelijke dienstverlening. Bovendien is er dan geen zicht op of het resultaat (vermindering uitkeringsgerechtigden) ook te danken is aan de juiste inzet van middelen.

Wie controleert op de menselijkheid in de ingezette middelen en ‘ondersteuningstraject’? Loonkostensubsidie voor 55+, hoewel helpend om werkgevers over de streep te trekken, is denigrerend voor de 55+, geeft een verkeerdom signaal en bevestigt de vooroordelen over oudere werknemers. Blz 24: Begeleiding moet langduriger, effectiever en intensiever? Hoe verhoudt zich dat financieel tot een lager budget voor het werkbedrijf? Bijlage 2. In de tabel is opgenomen ‘geboorteland Nederland’. Hoe zit het met de uitkeringsgerechtigden uit een ander geboorteland? Waarom zijn deze in de tabel niet opgenomen? Bijlage 4. Oudere werkzoekenden hebben een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Er is een beeld ontstaan dat ouderen ondanks een flinke dosis werk- en levenservaring, minder inzetbaar zouden zijn op de arbeidsmarkt. Ook gezien de toenemende levensverwachting past het onbenut laten van het arbeidspotentieel van ouderen niet bij een inclusieve arbeidsmarkt, al is het niet eenvoudig om de