Boekwerk jaarrekening 2025
Tekst van het document
124.379
75.476
69.388
82.855
-454.370
74.123 203.657
89.762
33.889
€ 149.620
€ 283.285 -81.248
€ 149.620
€ 202.037 (+ voordeel/- nadeel)
Investeringen Niet van toepassing in dit programma.
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
39 |Pagina
Programma 6. Overzicht Overhead
6.01 Overhead B € 494.586 L € 6.696.896
6. Overhead B € 546.477 L € 6.696.896
6.02 Reserve B € 51.891
*) B = baten en L = lasten Het programma Overhead is opgenomen als apart hoofdstuk. De reden hiervoor is dat de BBV-voorschriften de gemeente verplicht om naast haar vijf facultatieve programma’s de kosten van overhead in een overzicht samen te brengen en niet meer in de vijf hoofdprogramma’s te verantwoorden. Het begrip overhead is volgens de regelgeving: ‘het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen’. Het begrip is nader uitgewerkt in de notitie Overhead van de commissie BBV. De overhead kan schematisch als volgt worden uitgewerkt: • loonlasten van functies in het PIOFACH domein; • ICT lasten van de PIOFACH-systemen; • huisvestingslasten; • uitbestedingslasten PIOFACH • rentelasten die niet zijn toe te delen aan de taakvelden in het primaire proces PIOFACH: personeel, informatisering en automatisering, organisatie, financiën, archivering, communicatie en huisvesting.
Financieel overzicht Overzicht baten en lasten Overhead Totaal lasten Totaal baten Saldo voor bestemming Toevoeging reserves Onttrekking reserves Saldo reserves Saldo na bestemming
Jaarstukken
202
5 -
Begroting 2025 primair na wijziging 5.791.529 6.156.659 373.092 373.092 5.418.437 5.783.567 0 0 0 62.680 0 -62.680 5.418.437 5.720.887
Gemeente Montfoort
Rekening voordeel Verschil 2025 - nadeel n 6.696.896 -540.237 v 494.586 121.494 n 6.202.310 -418.743 0 51.891 -51.891 6.150.419
0 -10.789 -10.789 (429.532)
n n n
40 |Pagina
Toelichting verschillen Verschil Verschil Toelichting programma 6 Overhead lasten baten Voormalig personeel: Dit betreft de lasten voor een arbeidsongeschikte medewerker waarvoor nog een ontslagverbod gold (zie batenkant). Voor deze arbeidsongeschikte medewerker is de WIAuitkering in werking getreden. Hiervoor is een vergoeding ontvangen (zie ook de lastenkant). Per saldo heeft dit geen effect op het jaarrekening saldo. -54.817 61.198 Regeling Vervroegde Uittreding: Als een medewerker gebruik maakt van een vervroegd pensioenregeling (Regeling Vervroegd Uittreden RVU) en dus geen werkzaamheden meer uitvoert voor de organisatie, dan moet er op het moment dat een medewerker stopt met het leveren van werk/prestaties een toereikende voorziening (voorziening RVU) aanwezig zijn. Dit betekent dus dat voor medewerkers van wie bekend is dat ze stoppen, een voorziening aanwezig moet zijn op de datum dat de betreffende medewerker stopt. Voor toekomstige verplichtingen is een bedrag in de voorziening gestort. Dit betekent een incidenteel nadeel van € 172.700,-. Daarnaast is er een incidenteel nadeel van € 97.400,-. Deze lasten worden gedekt door de onttrekking uit de voorziening RVU (zie batenkant). Dit veroorzaakt dan ook geen nadeel voor het jaarrekeningsaldo.
Voor verdere toelichting zie ook de paragraaf Bedrijfsvoering en resultaatbestemming -270.122 97.382 Bedrijfsvoering: Door de noodzaak van het inhuren van tijdelijke specifieke kennis, het vertrek van medewerkers en ziekte is met name extra personeel ingehuurd. Dit zorgt voor een incidenteel nadeel in 2025. Bij de Najaarsrapportage 2025 is het budget voor inhuur incidenteel met € 100.000,- verhoogd. Per saldo is het effect voor het jaarrekeningsaldo € 217.600,- nadelig. -317.617 Overhead overige personeelskosten: Voor de lasten van de overige personeelslasten wordt jaarlijks een stelpost opgenomen van € 150.000,-. De daadwerkelijke lasten worden verantwoord op de desbetreffende programma's. Dit zorgt hier voor een voordeel en op de verschillende programma's voor een nadeel. Per saldo heeft dit geen effect op het jaarrekeningsaldo. Bij de Najaarsrapportage 2025 is het budget voor inhuur incidenteel met € 100.000,- verhoogd. Dit zorgt op dit grootboeknummer voor een voordeel van € 100.000,- en op het grootboeknummer Bedrijfsvoering voor een nadeel van € 317.600,-. Per saldo is het effect op het saldo € 217.600,- nadelig. Zie ook de toelichting bij Bedrijfsvoering. Tot slot is er een incidenteel nadeel van € 110.000,- in verband met stortingen in de voorziening bovenwettelijk verlof en spaarverlof. De overige mutaties zijn € 40.900,- nadelig.
100.844 Overige verschillen (inclusief afrondingsverschillen): Totale afwijking voor mutaties reserves Mutaties reserves: niet van toepassing Totale afwijking na mutaties reserves
1.475
-37.086
-€ 540.237
€ 121.494 -10.789 -€ 540.237 € 110.705 (+ voordeel/- nadeel)
Investeringen Niet van toepassing
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
41 |Pagina
Programma 7. Algemene dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien
7. Algemene dekkingsmiddelen B € 29.818.046 L € 584.951
7.03 Mutatie reserve L € 521.000 B € 35.335
7.01 Algemene dekkingsmiddelen B € 29.782.711 L € 63.952
*) B = baten en L = lasten
Overzicht Algemene dekkingsmiddelen Het 7de “programma” Algemene dekkingsmiddelen is ook als apart hoofdstuk opgenomen, omdat de BBV-voorschriften de gemeente verplichten om naast haar vijf facultatieve programma’s ook dit programma in de begroting apart op te nemen en te verantwoorden. Het programma algemene dekkingsmiddelen betreft de OZB en de uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen geen vooraf bepaald bestedingsdoel en zijn daarmee vrij aanwendbaar. Ook het renteresultaat komt via dit programma naar voren. De niet vrij aanwendbare heffingen, zoals het rioolrecht en afvalstoffenheffing, en de ontvangsten van specifieke uitkeringen zijn als baten opgenomen in de betreffende programma’s.
Financieel overzicht algemene dekkingsmiddelen Totaal programma Algemene dekkingsmiddelen Totaal lasten Totaal baten Saldo voor bestemming Toevoeging reserves Onttrekking reserves Saldo reserves Saldo na bestemming
Jaarstukken
202
5 -
Begroting 2025 primair na wijziging -520.092 -124.422 28.477.128 29.122.488 -28.997.220 -29.246.910 0 583.665 0 0 0 583.665 -28.997.220 -28.663.245
Gemeente Montfoort
Rekening voordeel Verschil 2025 - nadeel n 63.952 -188.374 v 29.782.711 660.223 v -29.718.759 471.849 521.000 35.335 485.665 -29.233.094
62.665 35.335 98.000 569.849
v v
42 |Pagina
Toelichting verschillen Verschil Verschil Toelichting programma 7 Algemene dekkingsmiddelen lasten baten Treasury: Bij de begroting 2025 is het renteomslagpercentage op 1,5% gesteld. Het werkelijke renteomslagpercentage is 1,1%. Dat levert voor het taakveld treasury een nadeel op terwijl in de programma's een voordeel op de kapitaallasten (rente) is ontstaan. -66.775 Algemene baten en lasten: Dit incidentele nadeel wordt veroorzaakt door de stelpost loon/prijscompensatie. Dit betekent, dat het rijk middels de algemene uitkering de gemeente onvoldoende heeft gecompenseerd voor de stijging van de salarissen in 2025. Zie ook de relatie met de batenkant, waar een voordeel wordt gerealiseerd. -235.151 Bijdrage BSR: De (eind)afrekening van de BSR over de bijdrage 2025 laat op dit onderdeel een incidenteel voordeel zien van € 54.500,-. 54.502 Algemene uitkering: Dit voordeel in de algemene uitkering uit het ge654.691 meentefonds wordt veroorzaakt door de mutaties als gevolg van de september- en decembercirculaire 2025. 59.051 5.532 Overige verschillen (inclusief afrondingsverschillen): Totale afwijking voor mutaties reserves -€ 188.373 € 660.223 62.665 35.335 Mutaties reserves: -€ 125.708 € 695.558 Totale afwijking na mutaties reserves (+ voordeel/- nadeel)
Overzicht vennootschapsbelasting (Vpb) Financieel overzicht VPB Overzicht baten en lasten Vpb Totaal lasten Totaal baten Saldo voor bestemming
Begroting 2025 primair na wijziging 0 0 0 0 0 0
Rekening voordeel Verschil 2025 - nadeel n 5.772 -5.772 0 0 n 5.772 -5.772
Dit betreft de boeking voor de aangifte Vpb 2023. Per saldo een incidenteel nadeel van € 5.772.
Overzicht Onvoorzien Financieel overzicht onvoorzien Overzicht baten en lasten Onvoorzien Totaal lasten Totaal baten Saldo voor bestemming
Begroting 2025 primair na wijziging 50.000 50.000 0 0 50.000 50.000
Rekening 2025
voordeel - nadeel v 50.000
Verschil 0 0 0
0 50.000
v
Er is in 2025 geen deel gebruik gemaakt van de post onvoorzien als dekking.
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
43 |Pagina
3. Paragrafen
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
44 |Pagina
3.1Lokale heffingen Portefeuillehouder(s): W. van Wikselaar
Algemeen In deze paragraaf wordt een beeld gegeven van de realisatie op het gebied van de gemeentelijke belastingen. Na een samenvatting van de ontwikkeling van de lokale belastingdruk wordt vervolgens per belastingsoort een toelichting gegeven. De gemeente kent de volgende belastingsoorten: -Onroerendezaakbelastingen (OZB/RZB); -Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht; -Rioolheffingen; -Marktgelden; -Lijkbezorgingrechten; -Leges.
Ontwikkeling lokale lastendruk In de tabel hieronder wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van de belastingdruk voor een gemiddeld huishouden in Montfoort. Hierbij is aansluiting gezocht bij de berekeningen en rapportages die door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) van de faculteit Economische Wetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen jaarlijks worden gemaakt. In deze berekening zijn alleen de belastingen betrokken die voor iedereen van toepassing zijn en dus niet de heffingen van een specifieke belastingplicht. Omschrijving Bedragen in euro's
OZB woningen Afvalstoffenheffing (meerpersoonshuishoudens) Rioolheffing Totaal Gemiddelde alle gemeenten Index belastingcapaciteit (kengetal BBV)
2024 565,00 398,00 309,00 1.272,00 972,00 130,86
2025 582,00 398,00 322,00 1.302,00 1.050,00 124,00
Wijzigingen t.o.v. 2024 Bedrag in% 17,00 3,0% 0,00 0,0% 13,00 4,2% 30,00 2,4% 78,00 8,0% n.v.t. n.v.t.
Toelichting Het kengetal belastingcapaciteit, dat op grond van het gewijzigde BBV dient te worden berekend, geeft aan hoe de lasten van de voornaamste lokale belastingen zich ontwikkelen ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De lasten in het jaar worden afgezet tegen de gemiddelde landelijke lasten van het voorgaande jaar. Als een gemeente het landelijk gemiddelde volgt, dan is in dit kengetal de prijsontwikkeling zichtbaar. Het kengetal laat zien dat de gemeentelijke lasten iets hoger zijn ten opzichte van de landelijke lasten.
Ontwikkeling lokale lasten: ranglijst COELO Door het COELO wordt jaarlijks de Atlas van de lokale lasten gepresenteerd. Over het jaar 2025 staat de gemeente Montfoort in deze atlas op plaats 321 van de 346 (deel)gemeenten, oplopend van lage belastingdruk naar hoog met betrekking tot de meerpersoonshuishoudens. Woonlast
Bedrag 2024 1.272
Bedragen in euro's
Netto
2025 1.302
Verschil
Rang 2024 2025 30 324 van 345 321 van 346
Bron: COELO-Atlas van de lokale lasten 2025
Uitvoering Wet WOZ en bezwaren De Wet waardering onroerende zaken betreft de waardering van woningen en bedrijven. Behalve het periodiek waarderen, omvat dit ook het analyseren van gerealiseerde verkoopcijfers en huurgegevens, het bijhouden van mutaties in objecten als gevolg van bouwvergunningen en het afhandelen van bezwaar- en beroepschriften, gericht tegen de WOZ-beschikkingen. Tegen de WOZ-beschikkingen zijn over 2025 281 bezwaarschriften ingediend. Dit betreft uitsluitend bezwaarschriften waarin de WOZ-waarde wordt betwist. Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
45 |Pagina
Waardepeildatum
WOZ tijdvak
WOZbezwaren
Aantal nog in Aantal behandeling afgehandeld
Waarvan toegekend
2022
1-1-2021
212
2
210
105
2023
1-1-2022
581
2
579
311
2024
1-1-2023
490
4
486
233
2025
1-1-2024
281
3
278
90
Kwijtscheldingsbeleid Als een belastingschuldige als gevolg van financiële omstandigheden niet in staat is een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen, kan op verzoek gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend. De normen voor het behandelen van kwijtscheldingsverzoeken worden bepaald door de rijksoverheid. Volgens de Rijksnormen wordt beoordeeld of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding. Kwijtschelding wordt verleend met betrekking tot de volgende gemeentelijke belastingsoorten: Onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en de rioolheffingen. De kwijtscheldingen maken deel uit van het minimabeleid, dat onderdeel is van programma Inkomen, jeugd en Wmo. Kwijtscheldingen worden meegenomen bij het bepalen van de heffingen, omdat daar het uitgangspunt van volledige kostendekkendheid geldt. Bij de onroerendezaakbelastingen spelen de lasten geen directe rol bij het bepalen van de tarieven. Het kwijtscheldingsbeleid wordt uitgevoerd door de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR). Zij maken voor de automatische kwijtscheldingen gebruik van het inlichtingenbureau van de VNG. Dit bureau geeft een advies of een huishouden in aanmerking komt voor kwijtschelding. Is het advies positief dan ontvangt dit huishouden automatisch kwijtschelding.
De huishoudens die niet voor automatische kwijtschelding in aanmerking komen, kunnen nog een afzonderlijk verzoek hiertoe indienen bij BSR. Overzicht van de kwijtscheldingen per heffing/belasting: Aantallen verzoeken om kwijtschelding Verzoeken om kwijtschelding Verzoeken toegewezen (gedeeltelijk en volledig) Verzoeken afgewezen/ingetrokken Verzoeken in behandeling
2022 172 135 37 0
2023 185 149 32 4
2024 164 126 26 12
2025 181 135 46 0
Over 2025 kunnen er nog verzoeken binnen komen. Zolang een aanslag niet betaald is, kan men binnen vijf jaar nog kwijtschelding aanvragen. Wanneer de aanslag betaald is, kan dit nog binnen drie maanden. Rekening
Kwijtschelding
Begroting
Rekening
Saldo
2024
2025
2025
Totaal bedrag kwijtschelding afvalstoffenheffing
41.417
46.500
40.517
-5.983
Totaal bedrag kwijtschelding rioolheffing
37.685
40.500
38.261
-2.239
-
-
-
-
79.102
87.000
78.778
-8.222
Bedragen in euro's
Totaal bedrag kwijtschelding extra containers Totaal bedrag
Heffingen en belastingen Onroerende-zaakbelasting De grondslag voor de aanslagen onroerende-zaakbelastingen is de vastgestelde waarde (WOZwaarde) van de onroerende zaak. Nadere informatie over de WOZ vindt u hiervoor in het onderdeel “Uitvoering Wet WOZ”. Bij het bepalen van de tarieven die in december 2024 in de belastingverordening zijn opgenomen, is gerekend met de meest recente verwachting van de waardeontwikkeling. In 2025 is de OZB met de reguliere prijsindexatie van 3,2% verhoogd.
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
46 |Pagina
Tarieven onroerendezaakbelasting 2022 0,2828 0,1223 0,3640
Bedragen in euro's
Gebruikers, niet woningen Eigenaren, woningen Eigenaren, niet woningen
Begroting en rekening baten
Rekening 2024 2.874.903 1.898.090 4.772.993
Bedragen in euro's
OZB Baten woningen OZB Baten niet woningen Totaal opbrengst
Belastingjaar 2023 0,3170 0,1121 0,3810
Begroting 2025 2.995.282 1.858.073 4.853.355
2024 0,3264 0,1120 0,3896
2025 0,3061 0,1099 0,3923
Rekening 2025 2.994.969 1.832.348 4.827.316
Saldo -313 -25.725 -26.039
Onbenutte belastingcapaciteit OZB De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra middelen die gegenereerd kunnen worden door de tarieven van de gemeentelijke heffingen te verhogen tot het wettelijk toegestane maximum. De onbenutte belastingcapaciteit kan worden berekend door de maximaal toegestane belastingbaten / -tarieven te vergelijken met de belastingbaten / -tarieven in de gemeente. Voor de maximale tarieven wordt gebruik gemaakt van de normen van het zogeheten artikel 12 beleid. Een gemeente met een artikel 12 status is een Nederlandse gemeente die onder financiële curatele is gesteld door het Rijk vanwege een structureel slechte situatie. Deze gemeenten moeten hun tarieven verhogen tot een ‘redelijk peil eigen heffingen’, willen zij in aanmerking komen voor rijkssteun. In de meicirculaire is het percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot artikel 12 voor 2025 vastgesteld op 0,1595%. De berekening van de onbenutte belastingcapaciteit is als volgt: Omschrijving Belastingcapaciteit woningen en niet-woningen in € per 1-1-2025 Maximale OZB opbrengst (Norm art. 12: 0,1595% van de WOZ-waarde) Af: Werkelijke OZB opbrengst 2025 Onbenutte belastingcapaciteit
2025 3.257.928.822 5.196.396 4.827.316 369.080
Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt geheven van de bewoner van een eigendom, waarbij huishoudelijke afvalstoffen worden opgehaald. Voor bedrijven wordt reinigingsrecht geheven. Voor beide heffingen is het uitgangspunt volledige kostendekking. De afvalstoffenheffing en het reinigingsrecht zijn in 2025 in rekening gebracht door de BSR. Op grond van de regels van het BBV wordt voor de lokale heffingen informatie op hoofdlijnen opgenomen van kostendekkendheid. Ten laste van de heffingen mogen alleen die baten en lasten van overhead worden toegerekend, die betrekking hebben op het taakveld van de betreffende heffing. In 2025 was voor de afvalstoffenheffing sprake van 100% kostendekkendheid. Bij de jaarrekening 2025 is € 67.000 in de voorziening Afvalstoffenheffing gestort. belastingjaar
Afvalstoffenheffing 2022 229 374
Bedragen in euro's
Tarief eenpersoonshuishouding Tarief meerpersoonshuishouding
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
2023 243 398
2024 244 398
2025 244 398
Wijzigingen t.o.v. 2024 Bedrag in % 0,0% 0,0%
47 |Pagina
Afvalstoffenheffing Bedragen in euro's
Kosten taakveld Inkomsten taakveld, exclusief heffingen Netto kosten product Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente BTW Onttrekking uit voorziening Uitgaven taakveld Opbrengsten heffingen dekkingspercentage
Rekening 2024 1.604.332 -171.963 1.432.368
Begroting 2025 1.623.784 -90.000 1.533.784
Rekening 2025 1.601.600 -172.521 1.429.079
Saldo
308.175 291.359
296.284 278.451
286.534 281.059
2.031.902
2.108.519
1.996.673
-111.846
2.005.556 2.005.556 99%
2.039.905 2.039.905 97%
1.995.184 1.995.184 100%
-44.721
Reinigingsrechten Bij niet-huishoudens worden reinigingsrechten in rekening gebracht. Dat is een belasting die wordt geheven voor het periodiek verwijderen van bedrijfsafval van beperkte omvang. Er is een tarief voor het beschikbaar stellen van een container en een tarief voor elke extra container. Ook reinigingsrechten zijn bestemmingsheffingen, de opbrengsten mogen niet hoger zijn dan de lasten. Reinigingsrechten Bedragen in euro's
Kosten taakveld Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente BTW Uitgaven taakveld Opbrengsten heffingen dekkingspercentage
Rekening 2024 52.606
Begroting 2025 34.730
Rekening 2025 75.889
10.105 6.335 69.046 66.284 96%
6.337 7.800 48.867 48.209 99%
13.577 6.949 96.414 94.538 98%
Saldo
47.547 46.329
Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een eigendom, dat direct of indirect is aangesloten op het gemeentelijke rioolstelsel. Er is geen sprake van een tariefdifferentiatie naar gezinsverhouding. De rioolheffing wordt in 2025 in rekening gebracht door de BSR. Rioolheffing 2022 269
Bedragen in euro's
Tarief per huishouden
Rioolheffing Bedragen in euro's
Kosten taakveld Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente BTW Uitgaven taakveld Onttrekking uit voorziening Opbrengsten heffingen Opbrengsten heffingen dekkingspercentage
Belastingjaar 2023 297
2024 309
2025 322
Wijzigingn t.o.v. 2024 Bedrag in% 13 4,2%
Rekening 2024 1.435.922
Begroting 2025 1.420.826
Rekening 2025 1.463.570
275.826 233.574 1.945.321
259.252 219.129 1.899.207
261.840 231.850 1.957.260
1.917.891 1.917.891 99%
1.882.444 1.882.444 99%
1.954.872 1.954.872 100%
Saldo
58.053
72.428
Marktgelden Marktgelden worden geheven voor het huren van een kraam op de wekelijkse marktdag op dinsdag. De tarieven zijn met 3,2% prijsinflatie verhoogd. Gezien het aantal kramen is 100% kostendekkendheid niet realistisch.
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
48 |Pagina
Marktgelden Bedragen in euro's
2022
Belastingjaar 2023
2024
2025
Standplaats per dag of gedeelte daarvan per strekkende meter Vaste plaatsen Dagplaatsen Standwerkersplaatsen
3,05 3,65 4,55
3,25 3,90 4,85
3,50 4,20 5,20
3,60 4,35 5,35
Marktgelden Bedragen in euro's
Kosten taakveld Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente BTW Uitgaven taakveld Opbrengsten heffingen dekkingspercentage
Wijzigingen t.o.v. 2024 Bedrag in %
0,10 0,15 0,15
Rekening 2024 10.061
Begroting 2025 9.761
Rekening 2025 13.894
1.933 803 12.797 3.640 28%
1.781 724 12.266 7.731 63%
2.486 1.592 17.972 3.744 21%
2,9% 3,3% 3,3%
Saldo
5.706 -3.987
Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor vergunningen voor graven, bijzettingen en onderhoud van graven. Er is sprake van een uitgebreide tarieventabel. In deze paragraaf wordt volstaan met een opsomming van de meest bepalende tarieven. Met de programmabegroting 2025 zijn de baten met 3,2% geïndexeerd. Hierbij zijn de tarieven vastgesteld, zoals hieronder weergegeven. Lijkbezorgingsrechten 2022 1.462,85 1.462,85 1.462,85 732,00
Bedragen in euro's
Recht eigen graf 10 jaar Recht urngraf 20 jaar Recht kindergraf 20 jaar Begraafrecht
Begraafrechten/lijkbezorgingsrechten Bedragen in euro's
Kosten taakveld Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente Uitgaven taakveld Opbrengsten rechten Totaal opbrengst rechten dekkingspercentage
Belastingjaar 2023 2024 1.556,50 1.674,80 1.556,50 1.674,80 1.556,50 1.674,80 778,85 838,05
2025 1.728,40 1.728,40 1.728,40 864,85
Wijzigingen t.o.v. 2024 Bedrag in % 53,60 3,2% 53,60 3,2% 53,60 3,2% 26,80 3,2%
Rekening 2024 75.374
Begroting 2025 99.102
Rekening 2025 80.923
14.479 89.853 77.121 77.121 86%
18.083 117.185 80.298 80.298 69%
14.478 95.401 93.238 93.238 98%
Saldo
-21.784 12.940
Leges
De leges worden geheven voor specifieke door de gemeente verstrekte individuele diensten. Voorbeelden hiervan zijn: het verstrekken van paspoorten, voltrekken van huwelijken en afgeven van bouwvergunningen. Er zijn meer dan honderd verschillende diensten en tarieven. Ook voor de legestarieven is begroot deze met 3,2% prijsinflatiecorrectie te verhogen. Individuele legestarieven kunnen met meer dan 3,2% stijgen. Voorbeelden hiervan zijn de wettelijke vastgestelde tarieven en/of rijksleges, zoals paspoorten en rijbewijzen. De tarieven 2025 zijn in december 2024 door de raad vastgesteld. Leges Bedragen in euro's
Secretarieleges KCC Leges omgevingsvergunningen Leges APV Totaal opbrengst
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
Rekening 2024 342.841 634.429 57.158 1.034.429
Begroting 2025 293.702 519.417 65.139 878.258
Rekening 2025 321.790 526.098 111.910 959.797
Saldo 28.088 6.681 46.771 81.539
49 |Pagina
Leges Burgerzaken en APV Bedragen in euro's
Kosten taakveld Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente BTW Uitgaven taakveld Opbrengsten heffingen dekkingspercentage
Leges Omgevingsvergunning Bedragen in euro's
Kosten taakveld Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente BTW Uitgaven taakveld Opbrengsten heffingen dekkingspercentage
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
Rekening 2024 573.422
Begroting 2025 480.891
Rekening 2025 633.080
110.148 15.131 698.701 400.000 57%
87.746 6.234 574.871 349.224 61%
113.261 24.409 770.750 433.700 56%
Rekening 2024 1.163.773
Begroting 2025 910.704
Rekening 2025 1.143.074
223.549 143.045 1.530.366 634.429 41%
166.172 7.286 1.084.162 369.417 34%
204.502 101.936 1.449.511 526.098 36%
Saldo
195.879 84.476
Saldo
365.349 156.681
50 |Pagina
3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Portefeuillehouder(s): W. van Wikselaar Algemeen Het weerstandsvermogen van een gemeente is het vermogen om financiële risico’s op te kunnen vangen. Voor een beoordeling van het weerstandsvermogen zijn twee elementen van belang: • De beschikbare weerstandscapaciteit: dit zijn de middelen waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten te dekken die onverwachts en substantieel zijn; • De risico’s die de gemeente loopt, de kans dat deze risico’s zich voordoen en het mogelijke schadebedrag. Beide worden in de deze paragraaf uitgewerkt en dit wordt tweemaal per jaar, bij het opstellen van de begroting en jaarrekening, geactualiseerd. In deze paragraaf zijn ook de kengetallen opgenomen die op grond van het gewijzigde BBV voorgeschreven zijn. Doel van deze kengetallen is eenvoudig inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente. Weerstandscapaciteit We onderscheiden incidentele en structurele weerstandscapaciteit. De incidentele weerstandscapaciteit: De incidentele weerstandscapaciteit is het (incidentele) vermogen om calamiteiten eenmalig op te kunnen vangen zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken. Het valt samen met de (algemene) reservepositie. De gemeente heeft ook nog ‘stille’ reserves, in de vorm van vastgoed, gronden en aandelen.
Deze zijn niet meegenomen in de omvang van de incidentele weerstandscapaciteit. Het vastgoed en de gronden zijn over het algemeen in gebruik of verhuurd en kunnen niet snel worden ingezet in het geval zich risico’s voordoen en de gemeente het geld nodig heeft. Incidentele weerstandscapaciteit per eind 2025
Saldo algemene reserve vóór jaarrekening 2025 Verwachte onttrekking resultaat 2025 (na bestemming) Totale incidentele weerstandscapaciteit
5.858.097 -133.272 5.724.824
NB: in deze berekening is alleen rekening gehouden met de vastgestelde reservemutaties in 2024 en nog niet met het verwachte exploitatieresultaat in 2025.
De structurele weerstandscapaciteit: Dit zijn de middelen die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken. Dit is de (potentiële) financiële ruimte voor de gemeente. Zo is een stelpost onvoorzien in de begroting opgenomen. Tot slot kan (in theorie) gebruik gemaakt worden van de onbenutte belastingcapaciteit. De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra middelen die gegenereerd kunnen worden door de tarieven van de gemeentelijke heffingen te verhogen tot het wettelijk toegestane maximum. De onbenutte belastingcapaciteit kan worden berekend door de maximaal toegestane belastingbaten en tarieven te vergelijken met de belastingbaten en -tarieven in de gemeente. Voor de maximale tarieven wordt gebruik gemaakt van de normen voor het zogeheten artikel 12-beleid. Een gemeente met een artikel 12-status is een Nederlandse gemeente die onder financiële curatele is gesteld door het Rijk vanwege een structureel slechte financiële situatie. Deze gemeenten moeten hun tarieven verhogen tot een ‘redelijk peil eigen heffingen’, willen zij in aanmerking kunnen komen voor rijkssteun.
De onbenutte belastingcapaciteit OZB voor het begrotingsjaar 2025 wordt berekend op basis van twee uitgangspunten: - De WOZ-waarde met peildatum 1-1-2025; - Het artikel-12 percentage uit de meicirculaire 2024.
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
51|Pagina
De WOZ-waarde met peildatum 1-1-2025 wordt vastgesteld en afgegeven door de BSR. De geprognosticeerde WOZ-waarde is € 3.257.000.000. In de meicirculaire 2024 is het percentage van de WOZwaarde voor toelating tot artikel 12 voor 2025 vastgesteld op 0,1595%. Dit leidt tot onderstaand bedrag aan onbenutte belastingcapaciteit OZB.
Omschrijving Belastingcapaciteit woningen en niet-woningen in € per 1-1-2025 Maximale OZB opbrengst (Norm art. 12: 0,1595% van de WOZ-waarde) Af: Werkelijke OZB opbrengst 2025 Onbenutte belastingcapaciteit
2025 3.257.928.822 5.196.396 4.827.316 369.080
Het totaal aan beschikbare weerstandscapaciteit wordt bepaald door de incidentele en structurele weerstandscapaciteit bij elkaar op te tellen. Risico’s De risico’s zijn geactualiseerd om een goede actuele inschatting te kunnen maken van de benodigde weerstandscapaciteit. In deze paragraaf wordt kort toegelicht wat het risico inhoudt. De risico’s die relevant zijn voor de paragraaf weerstandsvermogen moeten een financiële omvang hebben van (bruto) € 20.000 of hoger. De gemeente Montfoort hanteert de volgende criteria voor een risico: Er moet sprake zijn van oorzaak en gevolg; De kans dat een gebeurtenis zich voordoet en de mate waarin het gevolg zich voordoet zijn onzeker; Er moet sprake zijn van enige mate van voorkennis; Het risico moet een bedreiging / belemmering vormen voor het bereiken van de beleidsdoelstellingen; Het risico moet financieel kwantificeerbaar zijn. De risico-inschatting wordt per programma bekeken. Bij het signaleren van risico’s wordt gekeken of het risico nog bestaat en of er eventueel nieuwe risico’s gesignaleerd zijn. Wanneer een risico onderkend is, wordt aan de hand van bovenstaande criteria gekeken of het risico wordt opgenomen in de risicolijst. Vervolgens wordt een inschatting gemaakt hoe groot de kans is dat het risico kan plaatsvinden; waar mogelijk wordt hierbij gekeken naar de ervaringen in het verleden.
Voortzetting opvang Oekraïners In 2025 is de opvang van de Oekraïners voortgezet en zijn daar waar nodig stappen gezet om deze opvang te bestendigen. Zo zijn er eind 2024 twee opvanglocaties aangekocht (Van Rietlaan 19 en IJsselveld 20/20A) en hebben er in 2025 de nodige verbouwingen plaatsgevonden. De coördinatie van de opvang en de verbouwingen van deze locaties hebben, net als voorgaande jaren, een beslag op de ambtelijke capaciteit gelegd, die daardoor in iets mindere mate aan hun reguliere werkzaamheden zijn toegekomen. Vooralsnog blijkt het lastig om de huidige en toekomstige effecten van deze opvang om te zetten in een te verwachten risico. Voor verdere toelichting zie de extra paragraaf Oekraïne. Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit bestaat uit het totaal van kansen dat risico’s zich voordoen maal het brutobedrag dat ermee gemoeid is. Deze zijn in onderstaande risicoanalyse weergegeven en toegelicht:
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
52 |Pagina
Risico
Beheersmaatregelen
Ondernomen acties en risico inschatting
Kans
Bruto
Impact
Score
in %
cat 1 tm 5
in €
cat 1 tm 5
van 1 tm 25
2%
1
17.700.000
5
5
354.000
De beoordeling van deze Deze zaak is afgewikkeld en de claim is claim is zeer complex, mede afgehandeld. gezien de lange periode waarop deze zaak betrekking heeft. Om inzicht te krijgen wordt een conceptbeoordeling van de claim opgevraagd bij een onafhankelijk deskundige adviseur.
0%
1
356.345
3
3
0
Beheersing vindt plaats binnen de GR FermWerk Periodiek ontvangt de gemeente kwartaalrapportages over realisatie van taken en middelen
5%
1
2.029.920
5
5
101.496
5%
1
2.778.772
5
5
138.939
1
3.275.708
5
5
163.785
10%
2
103.000
3
6
10.300
50%
4
14.000
3
12
7.000
Verstrekte garanties Er zijn diverse gemeentegaranties aan Deze garanties zijn in eerste In 2025 hebben zich geen problemen instellingen verstrekt (peildatum 31 instantie gegarandeerd door voorgedaan rondom de gemeentedecember 2021). Het grootste deel hiervan het Waarborgfonds Sociale garanties. Voor 2025 zijn de bedragen zijn garanties voor Woningbouw (WSW). aangepast aan de nieuwe opgave WSW woningbouwverenigingen waar de en blijft het risico-% gehandhaafd op gemeente samen met het Rijk voor 50% 2% een achtervang-positie inneemt. Planschadeclaim De wet 'Ruimtelijke ordening' biedt burgers de mogelijkheid voor om planschade te claimen bij de gemeente (artikel 6.1). Eind 2017 is een aanvraagformulier met een claim voor tegemoetkoming planschade ontvangen naar aanleiding van de vaststelling van het bestemmingsplan Buitengebied. In de wet ruimtelijke ordening wordt voor de beoordeling van de claim een onafhankelijk en deskundig adviseur aangewezen. Participatiewet uitkeringen (PW) De PW is een open-einde-regeling. Dat houdt in dat eventuele overschrijdingen op deze taak voor risico van de gemeente is. Het risico-bedrag is gebaseerd op het totaal aan uitkeringen aan de gemeente volgens de Participtiewet.
Door de T-2 systematiek van de BUIG was het risico 2025 nagenoeg gelijk aan de verwachting.
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) excl. decentralisatie De WMO is een open-einde-regeling. Dat 1. Toewijzing voor Binnen de posten die vallen onder de houdt in dat eventuele overschrijdingen ondersteuning worden clientgebonden kosten Wmo zijn op deze taak voor risico van de gemeente binnen de grenzen van de diverse voor en nadelen die elkaar is. Het gaat hierbij met name om wet individueel bepaald en grotendeels compenseren. Een huishoudelijke hulp, woon- en gemonitord, waardoor de uitzondering daarop zijn de vervoersvoorzieningen. Door invoering kosten beheersbaar blijven. woningaanpassingen. In 2025 zijn er van het abonnementstarief en iets minder incidentele uitgaven loonontwikkeling bij huishoudelijke hulp geweest dan voorgaande jaren. Er is is de kans groot dat de totale kosten hierdoor een lichte onderschrijding zullen gaan stijgen. Zonder compensatie van ca. € 21.000,via de Rijksbijdrage komen deze méérkosten voor rekening van de gemeente. Jeugdzorg De jeugdzorg is een open-einderegeling. Dat houdt in dat eventuele overschrijdingen op deze taak voor risico van de gemeente is. Het grootste risico’s betreft voornamelijk de complexe dure zorgtrajecten, waarbij incidentele zorgbehoeften tot forse extra uitgaven kunnen leiden. Bovendien is de zorgvraag ad hoc en is er nog beperkt historisch inzicht in de kostenontwikkeling.
Zonder compensatie via de Rijksbijdrage komen eventuele méérkosten voor rekening van de gemeente. Verstrekte leningen Uit hoofde van de publieke taak heeft de gemeente leningen verstrekt aan de Stichting Zwembad, Stichting Kunstgras Montfoort en een voetbalvereniging.
1. Toewijzing voor ondersteuning worden binnen de grenzen van de wet individueel bepaald en gemonitord, waardoor de kosten zo beheerst mogelijk blijven.
202
Binnen de posten die vallen onder de clientgebonden kosten Jeugd zijn diverse voor en nadelen die elkaar grotendeels compenseren. Er is sprake van een minimale onderschrijding.
Het beleid is erop gericht om Het risicobedrag is gebaseerd op de de leningenportefeuille zo omvang van de leningen, conform beperkt mogelijk te houden. jaarrekening 2025. Gezien de stabiele trend en de beperkte omvang van de portefeuille blijft het percentage gehandhaafd
Herijking gemeentefonds Het gemeentefonds is een van de Het blijven volgen van de belangrijkste inkomsten voor de gemeente ontwikkelingen omtrent de Montfoort. Vanaf 2021 is er sprake van herijking en daar waar herijking van de onderliggende mogelijk invloed uit te verdelingssystematiek van het oefenen en gesprekken aan Gemeentefonds. De bijgestelde planning is te gaan. dat per 1-1-2023 de nieuwe verdeling/herijking wordt ingevoerd. Deze nieuwe verdeling wordt uitgevoerd door BZK. De VNG en de ROB hebben hun advies uitgebracht over de nieuwe herverdeling en hun twijfels geuit. Vanaf 2023 vinden wel evaluatie-onderzoeken door BZK uit n.a.v. de herijking, want er zijn voordeel en nadeelgemeenten. Eventuele correcties kunnen nog volgen. Volgens de laatst bekende herverdeling is Montfoort een voordeelgemeente, € 1,- per inwoner (totaal maakt dat circa € 14.000,-). Het risico bestaat dat het huidige voordeel (van € 1,- per inwoner) een keer, n.a.v. een evaluatie-onderzoek van BZK, wordt bijgesteld. Die bijstelling kan dus voordelig maar ook nadelig uitpakken.
Jaarstukken
Netto (kans x bruto) in €
Kans
5 -
Het contacteren van de fondsbeheerder, de VNG en de ROB om onze standpunten over te brengen. Op basis van de huidige inzichten is het aannemelijk dat het huidige voordeel in de nabije toekomst, vanaf 2027, wordt bijgesteld.
Gemeente Montfoort
5%
53 |Pagina
Gemeenschappelijke regelingen De gemeente kan worden geconfronteerd We brengen de risico’s zo Het door een GR gevraagde extra met financiële tegenvallers van verbonden goed mogelijk in beeld door budget wordt beoordeeld op de partijen. Door deelname verplicht de de verbonden partijen parameters voor kostenontwikkeling gemeente zich namelijk ook om bij te scherp te monitoren via het conform de septembercirculaire. dragen in eventuele extra méérkosten. Op accounthouderschap. Het Toegezonden kadernota's van GR-en basis van de informatie uit de paragraaf benodigde weerstandszijn beoordeeld op de getoonde verbonden partijen wordt per verbonden vermogen is gebaseerd op de budgettaire ontwikkeling. Waar partij ingegaan op de stand van zaken (zie omvang van de totale noodzakelijk is hierop gereageerd via tabel hieronder). Doordat de gemeente bijdrage en niet per regeling zienswijze en/of afgestemd met de steeds meer samenwerkt met andere bepaald. Toegezonden eigen vertegenwoordiger binnen AB. De gemeenten, kunnen de risico’s niet meer kadernota's van GR-en totale budgetmutatie tussen de zelfstandig beheerst worden. worden beoordeeld op de primaire begroting en de werkelijk Samenwerking hierin is dus van groot getoonde budgettaire kosten bedroeg (7.602.000-/-7.420.000 belang, maar ook lastig wanneer er ontwikkeling. Waar = 182.000) voordeel.
Dit betreft dus verschillen van inzicht tussen gemeenten noodzakelijk wordt hierop een voordeel en valt daarmee binnen rondom de waargenomen risico's zijn. gereageerd via zienswijze de risico-marge en/of afgestemd met de eigen vertegenwoor-diger binnen AB Gemeenschappelijke regelingen met een verschoven debiteurenbeheer, namens de gemeente, kunnen een post dubieuze debiteuren vormen. Conform recente jurisprudentie behoort het vormen van een voorziening ter dekking van dit risico niet bij de GR te worden gedaan, maar bij de opdrachtgever (de gemeente).
Kapitaallasten Door de ontwikkelingen op Europees niveau (met name door het huidige ECBbeleid) kan de gemeente geconfronteerd worden met een stijgende rente, voor het aantrekken van leningen. Een stijging van de rente zal leiden tot een verhoging van de kapitaallasten.
Per GR een ander %
3
5.679.086
Het opnemen van een noodzakelijke voorziening wordt vervangen door het benoemen van dit punt in de risicoparagraaf en wordt het fin risico opgevangen binnen het gevormde weerstands-vermogen ten behoeve van de gemeenschappelijke regeling (hierboven)
zie
2
hierboven
Het blijven monitoren van de Het blijven monitoren van de ontwikkelingen op de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt en kapitaalmarkt en leningen leningen markt markt.
pm
Als opdrachtgever is het zicht op de uitvoering van debiteuren-beheer en het beoordelen van risico’s niet inzichtelijk. Een evt. voorziening dubieuze debiteuren kan de gemeente daarom niet onderbouwen met documenten richting accountant/ ihkv rechtmatigheid
Implementatie Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is Het intern voorbereiden van ingegaan op 1-1-24. Voor het de implementatie en het implementeren van deze wet moet een blijven monitoren van de Omgevingsplan en Omgevingsvisie ontwikkelingen. opgesteld worden en daarvoor moeten kosten worden gemaakt. Vanaf 2031 moet een definitief omgevingsplan in werking treden.
25%
Inmiddels is de Omgevingswet per 1 januari 2024 van kracht gegaan. De fase van voorbereiding van de implementatie is aangebroken. In 2025 zijn de eerste stappen gezet richting het opstellen van een Omgevingsplan en Omgevingsvisie. Deze dienen eind 2030 afgerond te zijn. Een voorzichtige inschatting van de nog te maken totale kosten bedragen ca € 1,1 miljoen. Met deze kosten is nog geen rekening gehouden in de begroting. Vanuit het Rijk zijn incidentele middelen ontvangen, ca € 215.000,-. Deze middelen worden ingezet
pm
3
1.100.000
3
9
283.954
pm
pm
0
3
3
275.000
Totaal becijferde risico’s excl. Grondexploitaties
1.334.474
Grondexploitaties Risico's op grondexploitaties worden grotendeels bepaald door marktontwikkelingen.
De risico’s op de In 2025 was er geen sprake van een grondexploitaties worden (actieve) GREX-en. jaarlijks becijferd en verwerkt in het meerjarenprogramma grondbedrijfsfunctie (MPG). Totaal becijferde risico’s incl. grondexploitaties
n.v.t.
n.v.t.
0
1.334.474
Toelichten risicobedrag Verbonden partijen Voor het bepalen van het risico, dat de gemeente loopt door deelname aan diverse verbonden partijen, wordt per gemeenschappelijke regeling een inschatting gemaakt van het risicobedrag en grootte van het risico in procenten. Hieronder treft u de berekening van dit bedrag aan. Het totaal is opgenomen in de inventarisatie van risico’s in de tabel hierboven.
Verbonden partij Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Belasting Samenwerking Rivierlanden (BSR) Gemeentelijke GezondheidsDienst regio Utrecht (GGDrU) Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek/Lopikerwaard (RHC) Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) Ferm Werk (FW) Totaal
Jaarstukken
Correctie i.v.m. afzonderlijke geldstromen 596.062 0 229.243 0 723.724 0 919.703 0 59.232 0 729.794 0 4.359.369 1.938.041 7.617.127
Totale bijdrage in 2025 in €
202
5 -
Gemeente Montfoort
Bijdrage t.b.v. risicoRisicobedrag Risico in % berekening in € in 2025 in € 596.062 5% 29.803 229.243 5% 11.462 723.724 5% 36.186 919.703 5% 45.985 59.232 5% 2.962 729.794 5% 36.490 2.421.328 5% 121.066 5.679.086 283.954
54 |Pagina
Verhouding benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Bij het bepalen van het benodigde weerstandsvermogen wordt aangenomen dat de algemene reserve een minimale omvang van € 1 miljoen moet hebben om risico’s op te kunnen vangen. Dit bedrag is exclusief het risico op grondexploitaties, omdat hiervoor een aparte reserve wordt aangehouden. In bovenstaande tabel is het benodigde bedrag nader onderbouwd en op basis van de beschreven risico’s bepaald op € 1,0 miljoen excl. grondexploitaties. Daarnaast is gekeken naar het weerstandsvermogen als de risico’s en de reserve voor het grondbedrijf wél worden meegenomen. Conform ons financieel beleid moet de factor voor het weerstandsvermogen minimaal 1,5 zijn. Met 4,29 (exclusief grondexploitaties) wordt daar aan voldaan. Omschrijving (bedragen in €) Beschikbare incidentele weerstandscapaciteit (a) Benodigde weerstandscapaciteit (zie totaal risico’s) (b) Ruimte in de weerstandscapaciteit o.b.v. 1,5 --> (a-(1,5 x b)) Factor weerstandsvermogen (a/b)
Exclusief Inclusief grondexploitaties grondexploitaties 5.724.824 5.724.824 1.334.474 1.334.474 3.723.113 3.723.113 4,29 4,29
Het beleid omtrent de aanwending van de weerstandscapaciteit Wanneer risico’s zich voordoen kan dit leiden tot kosten voor de gemeente. In zo’n geval wordt mogelijk de financiële positie van de gemeente aangetast en moeten maatregelen worden getroffen om de gewenste situatie weer te bereiken. Het volgende is van toepassing met betrekking tot risicobeheer. 1. Allereerst worden tijdig beheersmaatregelen genomen, zoals het op orde krijgen van processen, de inzet van gekwalificeerd personeel en het verzekeren tegen bepaalde risico’s. 2. Wanneer beheersmaatregelen niet werken, dan wordt gekeken of de schade uit de daarvoor bedoelde programmabudgetten kan worden betaald of uit de post onvoorzien. 3. Als dat niet mogelijk of bestuurlijk ongewenst is, dan worden de algemene reserves aangesproken; onderdeel van de algemene reserves is de benodigde weerstandscapaciteit. Hierbij wordt aangegeven op welke wijze gezorgd wordt dat de algemene reserve hoog genoeg blijft voor het opvangen van risico’s. 4. Als de algemene reserves niet toereikend zijn, zal een beroep worden gedaan op de bestemmingsreserves. Ook in dit geval zal aangegeven worden op welke wijze de reserves worden aangevuld en wat de consequenties zijn voor het voorgenomen beleid. 5.
In het geval de algemene reserves en de bestemmingsreserves tekortschieten, wordt de raad voorgesteld om de gemeentelijke belasting te verhogen of om te bezuinigen. Kengetallen Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bepaalt dat gemeenten voortaan een basisset van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarrekening. Doel van deze kengetallen is de raad op eenvoudige wijze inzicht te geven in de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Solvabiliteitsratio. Grondexploitatie. Structurele exploitatieruimte. Belastingcapaciteit.
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
55 |Pagina
Kengetal
Rekening Rekening Rekening Rekening 2022 2023 2024 2025
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
42,6%
73,3%
67,8%
66,2%
42,6%
73,3%
67,8%
66,2%
Solvabiliteitsratio Grondexploitatie
13,7% -0,2%
21,1% 0,0%
23,2% 0,0%
21,9% 0,0%
Structurele exploitatieruimte
3,9%
3,9%
-0,5%
0,2%
124,6%
124,5%
124,2%
125,3%
Belastingcapaciteit
Toelichting: Netto schuldquote (inclusief verstrekte leningen en hiervoor gecorrigeerd) Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Een normale netto schuldenlast ligt voor gemeenten tussen 0% en 90%. Als de netto schuldquote tussen 90% en 130% ligt, is de gemeenteschuld hoog en dient deze niet verder toe te nemen. Een quote boven de 130% wordt algemeen beschouwd als te hoog. Voor Montfoort ligt dit cijfer dus ruim binnen de veilige marge. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Deze solvabiliteitsratio is berekend exclusief de voorzieningen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer ligt bij gemeenten doorgaans rond de 30%. Voor Montfoort ligt dit kengetal lager dan de norm en komt voor 2025 uit op 21,9%. Dit geeft aan dat de financiële weerbaarheid van de gemeente onder lichte druk staat en de gemeente verhoudingsgewijs enigszins te weinig eigen vermogen heeft ten opzichte van de hoeveelheid aangetrokken vreemd vermogen. Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten.
In de gemeente Montfoort is er in 2025 geen sprake meer van een openstaande grondexploitatie, danwel dat in 2025 een grondexploitatie gestart is. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen structurele lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. De structurele exploitatieruimte laat voor de gemeente Montfoort een positief kengetal zien. Dat betekent dat de gemeente meer structurele baten heeft dan lasten en daardoor enige ruimte heeft om eventuele lastenstijgingen op te vangen. Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of ruimte is voor nieuw beleid. Een kengetal boven de 100% geeft aan dat de lasten van de gemeente boven het landelijk gemiddelde liggen. Voor de gemeente Montfoort komt het kengetal voor de belastingcapaciteit boven de 100% uit.
Dit betekent dat de gemeente minder mogelijkheden over heeft om via belastingverhoging bij te sturen. Hiermee is de wendbaarheid van de gemeente om tegenvallers op te vangen beperkter dan gemiddeld. Duiding van de kengetallen De kengetallen geven, in hun samenhang, een beeld over hoe de financiële gezondheid van de gemeente ervoor staat. Uit de gepresenteerde kengetallen komt een beeld naar voren van een gemeente, die in bewolkt weer met hier een daar een opklaring verkeert.
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
56 |Pagina
De solvabiliteit is door de jaren heen iets toegenomen en is uitgekomen op 21,9%. Dit geeft aan dat het eigen vermogen is toegenomen, maar ondanks dat het voor de gemeente ook nog lastig kan worden om aan haar verplichtingen te voldoen. Aan de andere kant is een lichte versteviging van de financiële positie zichtbaar in de stijging van kengetal voor de structurele exploitatieruimte. Deze indicator geeft aan de er enige speelruimte is om (een stijging van) de structurele lasten op te vangen. Ook de ontwikkeling van de schuldquote lijkt positief te zijn, of dit structureel doorzet is afwachten. Het aandeel vreemd vermogen ten opzichte van het totaal vermogen is wel gestegen. Rest de vraag of de gemeente nog financieel kan bijsturen aan de batenkant: door het verhogen van de eigen inkomsten. Uit het kengetal van de belastingcapaciteit kan men concluderen dat de gemeente hier weinig meer mogelijkheden heeft, maar mogelijk is wel een positieve trend zichtbaar. Deze indicator staat ver boven de 100% waaruit blijkt dat de belastingdruk voor de inwoners van de gemeente Montfoort hoger is dan gemiddeld in Nederland. Echter, deze indicator is stabiel gebleven de afgelopen jaren. Verder wordt de beperkte mogelijkheid tot sturing op de baten wordt mede onderbouwd door de beperkte omvang van de nog aanwezige onbenutte belastingcapaciteit van € 369.000.
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
57 |Pagina
3.3 Onderhoud kapitaalgoederen Portefeuillehouder(s): drs. C. van Dalen
Intro
De gemeente Montfoort heeft veel eigendommen in de openbare ruimte liggen. De paragraaf kapitaalgoederen gaat over het onderhoud van deze kapitaalgoederen. We spreken dan over de buitenruimte, inclusief de ondergrondse infrastructuur, die in beheer en onderhoud van de gemeente is. De paragraaf heeft betrekking op de kapitaalgoederen die vallen onder de begrotingsproducten: • Wegen en verkeer • Openbare verlichting • Groen en speelplaatsen • Waterhuishouding • Civiele kunstwerken In cijfers betekenen de ontwikkelingen van het areaal het volgende: Areaal Areaal Onderdeel Eenheid 2024 2025
Toe-/ afname %
Openbaar groen
M2
464.308
452.815
-2,62%
Bomen
St
8.338
8.344
2,18%
Spelen Verharding Openbare verlichting
St M2 St
290 668.081 2.755
291 673.606 2.765
0,00% 1,35% 0,36%
Weg- en straatmeubilair
St
275
275
0,00%
Riolering
M1
84.000
82.800
0,00%
Water
M2
20.630
20.229
-1,94%
Oeverbescherming
M1
10.225
12.050
0,00%
Kunstwerken
St
36
36
0,00%
Gebouwen
St
35
37
0,00%
St
16
16
0,00%
Gronden (met overeenkomst) Opname areaal 24-02-2026
Een korte uitleg over de grootste veranderingen: De beheergroep openbaar groen heeft door een aantal projecten onder andere de parkeerplaatsen bij het scholencomplexen areaal moeten inleveren. Dat areaal heeft de beheergroep verharding er bij gekregen. De beheergroep bomen hebben een grote aanvulling gekregen in areaal, dit is veroorzaakt door het aanvullen van het beheersysteem met al bestaande bomen in het buitengebied.
Kaders Montfoort In de onderstaande beleidsplannen en notities zijn keuzes gemaakt die invloed hebben op de kapitaalgoederen en de kwaliteit van het onderhoud. Daarnaast heeft ook ons financieel beleid invloed op kapitaalgoederen en de kosten. Het gaat om de volgende notities: Keuzes maken Montfoort 2014, bijna de gehele openbare ruimte wordt op C-niveau onderhouden, uitgezonderd de vakken met vaste planten. Nota grondprijsbeleid, Meerjarenonderhoudsplan gebouwen 2021-2030
Ontwikkelingen in beleid
In 2021 is regionaal beleid voor klimaatadaptatie vastgesteld. Dit beleid heeft gevolgen voor de inrichting van de huidige en toekomstige openbare ruimte en dus ook voor onze kapitaalgoederen. Dit beleid gaat in op de gevolgen door het veranderen van het klimaat, dit zijn vier onderdelen namelijk: droogte, hitte, wateroverlast en gevolgenbeperking. Vooral de eerste drie onderdelen hebben invloed op het uiterlijk van de openbare ruimte. In 2025 is de Lokale Adaptie Strategie (LAS) door de raad vastgesteld. Hierbij zijn in het uitvoeringsplan maatregelen opgenomen die van invloed zijn op het Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
58 |Pagina
uiterlijk van de openbare ruimte. Maatregelen richten zich vooral richten op de locaties waar wateroverlast speelt. Ook het Water en Rioleringsplan is vastgesteld en heeft, naast het onderhoud van de bestaande riolering ook maatregelen opgenomen die gericht is op het verminderen van wateroverlast. Daarnaast zijn er steeds meer uitdagingen en zeker ook mogelijkheden op het gebied van het verminderen van het gebruik van energie en de uitstoot van CO2 en het hergebruik van materialen en grondstoffen. In de (toekomstige) beheerplannen wordt aandacht gegeven aan deze onderwerpen en de mogelijkheden die er op dat moment zijn.
Ontwikkelingen door stedelijke uitbreidingen Vanuit de woonvisie is aangegeven dat Montfoort de ambitie heeft om woningen te bouwen. Van hieruit zijn er een heel aantal projecten gestart voor de realisatie van woningen. Deze projecten hebben tot gevolg dat te zijner tijd ook nieuwe openbare ruimte wordt toegevoegd aan deze paragraaf. In de begroting nemen we de ontwikkelingen mee en uiteindelijk ook de nieuwe arealen openbare ruimte. De projecten die nu lopen en zeker gevolgen hebben op het totaalareaal van onze openbare ruimte en dus ook de begroting zijn:
Project
Toelichting
De Bleek fase 1
Project zit in de start van de bouwfase. IBOR heeft opdracht gegeven om de beheerparagraaf op te stellen. De bouwfase van dit project is eind 2025 gestart. Vanaf 2025 wordt het door gemeente onderhouden.
Park Rapijnen, Linschoten Zuid. Scholencomplex
G. van Damstraat Hofdijk / Lindeboomsweg
Gevolgen begrotingsjaar Verwachting 2029
Benodigde €
Verwachting 2028 Vanaf begroting 2025
Nog niet bekend Zit in begroting
-
Zit nog in de fase van ontwikkeling Zit nog in de fase van ontwikkeling
Update: maart 2026 Met uitzondering van het scholencomplex zijn de projecten nog volop in ontwikkeling, hierdoor zijn nu nog geen concrete cijfers te geven. Wanneer er, bij de volgende begroting, wel nieuwe (areaal)cijfers en informatie beschikbaar is, wordt dit opgenomen in dit overzicht. Ook nieuwe projecten worden dan opgenomen. Het scholencomplex is wat betreft dit onderdeel van deze paragraaf klaar en is nu opgenomen in de begroting. Daarmee kan deze regel komen te vervallen.
Ontwikkelingen binnen de beheerplannen In de onderstaande tabel staan de betreffende beheerplannen met de status en planperiode. Het beheer is een cyclisch proces en zo ook de beheerplannen. Per beheerplan is opgenomen of en hoe goed de middelen voor het onderhoud (klein- en grootonderhoud) en de vervanging zijn opgenomen in de begroting. Onder aan de tabel wordt een enkele nadere toelichting gegeven op de inhoud van de tabel en het eventuele achterstallige onderhoud. Beheerplan
Looptijd van / tot
Financiële vertaling in begroting?
Opmerkingen
Openbaar groen (niet aanwezig)
Nog in ontwikkeling
Onderhoud: Ja; Vervanging: deels
Het beheerplan wordt in 2026/2027 geactualiseerd. Voor nu geldt dat vervanging van groen voor 10% gebudgetteerd is in de exploitatie.
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
Achterstallig onderhoud? Nee, door Bloemrijk*
59 |Pagina
Bomenbeheerplan*1
Nog te actualiseren
Onderhoud: Ja; Vervanging: ja
Speelbeheerplan
2022/ 2030
Onderhoud: Ja; Vervanging: Ja
Beheerplan begraafplaatsen Wegenbeheerplan*2
2022/ 2025
Beheerplan openbare verlichting Weg- en straatmeubilair (niet aanwezig)
2021/2031
Gladheidsbeheerplan
2019/ 2025
Onderhoud: Ja; Vervanging: nvt Onderhoud: Ja; Vervanging: Nee Onderhoud: Ja; Vervanging: Ja Onderhoud: Ja; Vervanging: deels Onderhoud: Ja Vervanging: nvt Onderhoud: Ja Vervanging: Ja Onderhoud: Ja Vervanging: nvt Onderhoud: deels; Vervanging: Ja Via leges
2022/ 2026
ntb
Gemeentelijk riole2025/ 2029 ringsplan (WRP) Beheerplan water 2025/2029 (baggeren en duikers) Beheerplan oeverbe- Nog te actuascherming liseren Afval nota
2026 -2030
Beheerplan kunstwerken
2024 - 2034
Tractieplan
Nog te actualiseren
Onderhoud: Ja; Vervanging: Nee
Onderhoud: Ja; Vervanging: deels MJOP Gebouwen 2017-2026 ja * Zie de onderstaande toelichting op de tabel
Voor de vervanging is voldoende gebudgetteerd in de begroting. Er zijn voldoende middelen voor onderhoud. Voor het vervangen is aanvullend krediet beschikbaar.
Nee Nee
Nee Actualisatie in afronding
Ja
* zie bij de onderstaande toelichting Actualisatie beheerplan is bijna afgerond.
Nee Nee Nvt
In 2025 is het WRP vastgesteld. Opgenomen in WRP
Nee
Beschoeiing is vooral vervanging en zeer beperkt onderhoud. Is in 2025 geactualiseerd en vastgesteld In budget zitten middelen voor klein onderhoud, voor groot onderhoud is een krediet beschikbaar. Investeringen worden meegenomen in begroting, kleine reserve aanwezig.
Nee
Nee
Nvt Nee
Nee Nee
Uitleg/ toelichting op beheerplannen *1 Bomenbeheerplan: In het beheerplan zijn de inspecties en de onderhoudsmaatregelen cyclisch ingepland. Deze werkzaamheden lopen structureel door in de komende jaren. Naar verwachting zal het plan in 2026 geactualiseerd worden. *2 Wegen: Op basis van de weg inspectie van 2024 is een fors grotere hoeveelheid van D-niveau geconstateerd dan in de voorgaande inspectieronde (25% vs 12%). De resultaten en cijfers zijn met het actualiseren van het beheerplan meegenomen.
Kwaliteit In dit onderdeel van deze paragraaf wordt een weergave gegeven van de raadskeuzes voor de onderhoudsniveaus van de verschillende elementen in de openbare ruimte. Dit geldt overigens niet voor alle onderdelen, voor onder andere de speeltoestellen, de gebouwen, de bruggen en sluis, de tractie en het functioneren van de watergangen gelden externe normen. Veel onderdelen van de openbare ruimte kunnen volgens de beeldsystematiek en de normen van de CROW worden gemonitord. Bij gebouwen gebeurt het monitoren door middel van de NEN-normen. In de onderstaande tabel zijn voor ieder beheerplan verschillende onderdelen opgenomen die aangeven welke kwaliteit is gekozen en hoe dit wordt gemonitord, zo is de frequentie, de normering/ methode en de uitvoering beschreven. De eerste tabel betreft een legenda voor de beeldkwaliteit. Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
60 |Pagina
Legenda voor CROW-beeldkwaliteit:
Kwaliteit A+ A B C
Omschrijving Zeer goed Goed Voldoende Matig
D
Te slecht
Onderdeel Openbaar groen Bomen Bloemrijk Montf. Spelen Begraafplaatsen
Ongeschonden, net nieuw aangelegd Mooi en comfortabel Functioneel Onrustig beeld, enige vorm van hinder, aanloop naar achterstallig onderhoud Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkheid Vastgestelde ambitie C C A C A C
Verharding C Openbare verlichting Wegmeubilair
C Nvt
Gladheid Nvt Riolering Duikers Water Oeverbescherming Zwerfafval Afvalstoffen Marktkasten Sluis en bruggen Tractie
Nvt Nvt C C Nvt Nvt Nvt Nvt 3
Gebouwen
Frequentie Maandelijks ¼ per jaar Maandelijks Maandelijks Maandelijks 1 x per 2 jaar Jaarlijks Maandelijks Indien noodzakelijk Inspectie 1/7 deel Jaarlijks Maandelijks Jaarlijks Jaarlijks 1 x per 4 jaar. Jaarlijks Om de 4 jaar
Normering
Uitgevoerd door
CROW-beeldkwal. CROW-beeldkwal. CROW-beeldkwal. Warenwet CROW-beeldkwal. CROW- nr. 146
Intern Intern Intern Intern/ Extern Intern Extern
Scheefstand, schade, lamp CROW-beeldkwal. Geen normen beschikbaar CROW-normen
Intern/ Extern
Waterkeur CROW CROW-beeldkwal. Scheidingsmeter Technische normen Technische normen
Extern Intern Intern Extern Extern Extern
APK-Keuring NEN 2767
Extern Extern
Intern Intern Extern
Conclusies Om een goed en compleet overzicht te geven, is hieronder een tabel opgenomen met daarin de conclusies over de beheerplannen waarin de vraag wordt beantwoord welke goed in de begroting zijn vertaald. Als dit niet het geval is wat is dan het jaarlijks benodigde bedrag om geen achterstanden op te lopen en de openbare ruimte structureel te kunnen onderhouden. Relatie beheerplan en de risico’s Financieel te kort / Beheerplan ruimte Algemeen Algemeen
Jaarstukken
202
5 -
Gemeente Montfoort
Opmerking De kapitaalgoederen zijn goed in beeld en behalen de vastgestelde kwaliteit. Bij de wegen moeten we opletten Jaarlijks zijn enkele beheerplannen weer toe aan actualisatie.
61 |Pagina
3.4 Financiering Portefeuillehouder(s): W. van Wikselaar Algemeen De paragraaf Financiering is op grond van de Wet financiering decentrale overheden (FIDO) en hetBesluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) een verplicht onderdeel van de gemeentebegroting en jaarrekening. De paragraaf is een weergave van de wijze waarop de financieringsfunctie (het stelsel van leningen, beleggingen en garanties) binnen de gemeente is ingericht. De uitvoering van de treasury vindt zijn weerslag in deze paragraaf. Treasury is een proces binnen een organisatie dat tot doel heeft het financieringsmanagement en het cashmanagement te optimaliseren en te waarborgen dat het bedrijf aan zijn verplichtingen tegenover schuldeisers kan voldoen. Het treasurybeleid wordt gevoerd vanuit de door de raad vastgestelde financiële verordening en het treasurystatuut, daarnaast op onderdelen door wetgeving van de centrale overheid. Financieringspositie en -resultaat Financieringspositie De financieringspositie wordt bepaald door de boekwaarde van de activa af te zetten tegen de beschikbare financieringsmiddelen in het eigen vermogen (reserves) en vreemd vermogen (langlopende geldleningen en voorzieningen). Als de waarde van de activa lager is dan de financieringsmiddelen spreken we van een financieringsoverschot, als de waarde hoger is van een financieringstekort.