Concept Najaarsnota 2025 versie 2 december

zijn en in verbinding staan met onze Hierbij is in ieder geval aandacht voor de aansluiting van de raad op de lokale inwoners, bedrijven, en samenleving, een doorontwikkeling van de positionering van de raad in buurgemeenten en werken we aan Verbonden Partijen en de voorbereiding op de gemeenteraadsverkiezingen in een krachtige positie in de regio. 2026. (A.5) Toelichting Niet van toepassing.

31

Tijd

Geld

Najaarsnota 2025

B. Openbare orde en Veiligheid Wat willen we bereiken Wat gaan we ervoor doen B.1. Een veilige gemeente blijven en ervoor Het Veiligheidsplan 2022-2025 actualiseren voor de jaren 2026-2029. We zorgen dat inwoners dat ook zo ervaren. starten een werkgroep op, verwerken de input van diverse in- en externe partijen en anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen. (B.1) Uitvoeren van het door de raad vastgestelde Veiligheidsplan. Toelichting: In 2025 zetten we in op de prioriteiten uit het Veiligheidsplan die in het uitvoeringsprogramma voor dat jaar of doorlopend zijn benoemd. Het betreft onder andere: • Verdere aanpak van ondermijning. We gebruiken data die in 2024 uit een grote enquête is voortgekomen. We verwachten in 2025 meer meldingen vanuit inwoners, door een voorlichtingscampagne in 2024. Meerdere keren in het jaar informeren we daarnaast eigen medewerkers over het herkennen en melden van signalen. Het in 2024 gemaakte ondermijningsdashboard, waarbij we gebruik maken van in- en externe data, ontwikkelen we door (B.1) • Voortzetten van de aanpak van woonoverlast. We maken met de Woningcorporaties, Politie, Sociaal Team, Boa, OOV concrete afspraken over onder andere: taakverdeling, keuzes in instrumenten bij overlast, en welke partij op welk moment aan zet is. (B.1) • Doorontwikkelen samenwerking politie-boa.

Doordat we in 2024 een BOA in eigen dienst hebben, zijn de lijnen korter en is de samenwerking met politie vergemakkelijkt. In 2025 geven we dat nog een extra impuls door concrete samenwerkingsafspraken te maken, onder andere over taakverdeling, informatie uitwisseling en gezamenlijke briefing. (B.1) • Actualiseren we onze continuïteitsplannen voor als er zich calamiteiten voordoen. (B.1) Toelichting Niet van toepassing.

32

Doel

Tijd

Geld

Najaarsnota 2025

C. Dienstverlening Wat willen we bereiken Wat gaan we ervoor doen Doel C.1. Gemak bieden aan onze We ontwikkelen een toolkit dienstverlening met praktische handvatten en inwoners met goede (telefonische) informatie voor medewerkers over en voor onze dienstverlening. (C.1) bereikbaarheid, snelle en kwalitatief goede (digitale) dienstverlening. Inwoners kunnen met hun vragen terecht bij het informatiecentrum. Zij zijn in staat om vragen van inwoners (1e lijn) te beantwoorden en waar nodig maatwerk en ondersteuning te bieden. (C.1) C.2. Maatwerk bieden in begeleiding De informatie van en over de producten en diensten van de gemeente is makkelijk van inwoners voor wie digitale vindbaar en benaderbaar voor onze inwoners en ondernemers. En wij bieden hen dienstverlening minder toegankelijk maatwerk en ondersteuning waar nodig. (C.2) is. C.3. Continu de kwaliteit van De ontwikkeling van onze dienstverlening wordt ingezet volgens de vastgestelde dienstverlening en zichtbaarheid ontwikkelkaders integraliteit, verbinding, inzicht, toepassing, monitoring en blijven verbeteren door te luisteren digitalisering (actualisatie dienstverlening). (C.3) naar inwoners en andere relevante (interne) partijen. Het aanbod van opleidingen en trainingen voor medewerkers aan laten sluiten op onze visie van dienstverlening en draagt bij aan het borgen en verhogen van onze kwaliteit van dienstverlening.

(C.3) De top 5 klantreizen en klantprocessen zijn inzichtelijk. De interne werkprocessen van deze top 5 passen we, waar mogelijk, aan om (beter) aan te sluiten bij het perspectief van onze inwoners en ondernemers. (C.3 We monitoren structureel de tevredenheid en beleving van onze dienstverlening. (C.3)

33

Tijd

Geld

Najaarsnota 2025 Toelichting De ontwikkeling van onze dienstverlening wordt ingezet volgens de vastgestelde ontwikkelkaders integraliteit, verbinding, inzicht, toepassing, monitoring en digitalisering (actualisatie dienstverlening). (C.3) In lijn met de ontwikkelingen rondom de Molenlandse Manier, de organisatieontwikkeling en participatie kijken we in Q4 2025 en Q1 en Q2 2026 hoe we de prioriteiten faseren in het uitvoeringsprogramma en hoe we vanuit samenhang onze dienstverlening verbeteren. Het uitvoeringsprogramma ontwikkelen we begin 2026 en de uitvoering volgt daarop. Het aanbod van opleidingen en trainingen voor medewerkers aan laten sluiten op onze visie van dienstverlening en draagt bij aan het borgen en verhogen van onze kwaliteit van dienstverlening. (C.3) De trainingen Molenlandse Manier en workshops Klare Taal dragen bij aan onze visie dienstverlening en worden goed bezocht door collega’s. In vervolg op de (organisatie-) ontwikkelingen ontwikkelen en faciliteren we in 2026 meer (maatwerk) trainingen en workshops. De top 5 klantreizen en klantprocessen zijn inzichtelijk. De interne werkprocessen van deze top 5 passen we, waar mogelijk, aan om (beter) aan te sluiten bij het perspectief van onze inwoners en ondernemers. (C.3) De klantreizen hebben we nog niet opgepakt. Dit komt door de ontwikkelingen rondom organisatieontwikkeling en de Molenlandse Manier.

Daarnaast was er voor dit onderdeel beperkte capaciteit binnen de uitvoering van dienstverlening. In het uitvoeringsprogramma 2026 krijgen de klantreizen opnieuw een plek in combinatie met de implementatie van het nieuwe zaaksysteem in 2026. Bij klantreizen denken we aan de volgende producten en/of diensten waarvoor inwoners en ondernemers contact met de gemeente opnemen: Omgevingsvergunningen, evenementvergunningen, aanvraag producten burgerzaken, afval, meldingen openbare ruimte, vragen betreft belastingen, Wmo aanvragen en telefonische dienstverlening bij incidentele casuïstiek.

34

Najaarsnota 2025

Ontwikkelingen Bedrijfsvoering Wet Open Overheid Sinds mei 2025 zijn er 44 Woo-verzoeken ingediend. Tot nu toe zijn bijna alle Woo-verzoeken binnen de (afgesproken) termijn afgehandeld. Deze verbetering is mede te danken aan procesoptimalisatie binnen de organisatie, waaronder het beter borgen van termijnen in werkprocessen en de communicatie met de inwoner. Het is echter een blijvende uitdaging om tijdig en zorgvuldig te voldoen aan de wettelijke verplichtingen. Zeker gelet op het steeds omvangrijker worden van de Woo-verzoeken. Dit door een toename in aantal danwel complexiteit. Hierdoor neemt de opgave in het kader van de Woo steeds meer toe en vormen bij doorzetting van deze trend gelijkblijvende middelen, systemen en processen een risico voor succesvolle uitvoering van de Woo-taak. Daarnaast is gewerkt aan de voorbereidingen op de aanstaande verplichte actieve openbaarmaking van verschillende documenten (in de volgende drie tranches, in navolging op de eerste tranche per 1 november 2024) met specifieke aandacht voor technische koppelingen en organisatorische impact.

De afgelopen maanden zijn stappen gezet met betrekking tot de impactanalyse met als doel het leveren van een overzichtelijke weergave van taken, verantwoordelijkheden en personele en financiële benodigdheden die de implementatie van de Wet open overheid, als deze geheel in werking is getreden, met zich meebrengt. Vanuit het Rijk is er, in tegenstelling tot de eerdere mededeling dat daar 1 juli 2025 duidelijkheid over zal zijn, nog geen definitieve planning voor de inwerkingtreding van de volgende tranches. Wel worden overheidsorganen geadviseerd door te gaan met de voorbereiding. Er is de afgelopen maanden systematisch informatie opgehaald bij vakteams met betrekking tot informatiecategorieën, documenttypes en opslaglocaties. Daardoor is een eerste beeld gevormd van de informatiehuishouding en is de bewustwording binnen de organisatie vergroot. I-domein De ontmanteling van oude softwareapplicaties loopt gestaag en ronden we naar alle waarschijnlijkheid aan het eind van het jaar af. Door de inzet van vakantiekrachten hebben we bespaard op de kosten. Volgend jaar gaan we van start met voorbereiding op de ontmanteling van applicaties die als gevolg van de aanbesteding van een nieuw zaaksysteem worden vervangen. De Europese aanbesteding voor een nieuw zaaksysteem met meerdere functionaliteiten is medio september op TenderNed geplaatst.

Het is nu afwachten hoeveel partijen inschrijven en of zij kunnen leveren wat wij vragen. Definitieve gunning staat gepland medio december zodat we gelijk in januari 2026 van start kunnen met het implementatietraject. Op het moment dat we weten welke leverancier de opdracht gegund krijgt, kunnen we een vervolg geven aan het voornemen om de mogelijkheden voor aansluiting op een (pre)e-depot voorziening te onderzoeken. De implementatie van de wetten Single Digital Gateway (SDG) en Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) loopt vertraging op. Met name de implementatie van de Wmebv heeft een nauwe relatie met de inrichting van het nieuwe zaaksysteem.

35

Najaarsnota 2025 De inrichting van de monitoring en responsdienst fase 1 is gereed. We zijn gestart met de implementatie van fase 2 tot en met 4. Dit is gericht op het automatisch detecteren en verminderen van beveiligingsrisico’s en inbraken om vervolgens bijvoorbeeld automatisch accounts of laptops te blokkeren. Daarnaast loopt er een drietal andere projecten om de informatiebeveiliging te verhogen en te voldoen aan de Cyberbeveiligingswet, namelijk de implementatie van de VPN Client, de wachtwoordenmanager en de autorisatietool. Ook zijn we gestart met het project Dataclassificatie wat ook bijdraagt aan de weerbaarheid. En we doen mee aan een nieuwe aanbesteding Cyberweerbaarheid vanuit de VNG waar we begin 2026 kunnen starten met de minicompetities. De pilot voor het inzichtelijk maken van telefoniegegevens voor zowel het Informatiecentrum als de vakteams in de backoffice is afgerond. Het traject voor het genereren van sturingsinformatie over beschikbare personeelsbudgetten heeft nog geen vervolg gekregen. Wel zijn we gestart met het maken van een rapportage voor de klanttevredenheidsmeting die vanuit meerdere (dienstverlenings-)producten is gestart. Tot slot heeft de test met een oplossing voor het publiceren van documenten op een eigen publicatieplatform in het kader van de Wet open overheid ernstige vertraging opgelopen.

Door het Rijk worden nog altijd technische veranderingen doorgevoerd en leveranciers van de oplossing hebben moeite om deze wijzigingen te implementeren in hun oplossing. De vertraging heeft vooralsnog geen consequenties, omdat de wettelijke ingangsdatum van de tweede tranche van de Woo nog niet is bepaald. Juridische zaken Informele behandeling Met betrekking tot de juridisering van geschilbeslechting is dit jaar een werkproces informele behandeling opgesteld. Dit proces is ontwikkeld met als doel om sneller, laagdrempeliger en meer in verbinding met inwoners en initiatiefnemers tot oplossingen te komen. De informele behandeling sluit aan bij de Molenlandse manier van werken: persoonlijk, betrokken en oplossingsgericht. Dit betekent dat contact met bezwaarmaker wordt opgenomen en gezamenlijk wordt gekeken welke behandeling het beste bij het bezwaarschrift past. Maandelijks vinden er gesprekken plaats waarbij het in de meeste gevallen leidt tot overeenstemming en intrekking van het bezwaar. Gebleken is dat het organisatiebreed werken en denken vanuit de Molenlandse manier met betrekking tot geschillen nog aandacht behoeft. Juridische kwaliteitszorg De afgelopen maanden is juridische kwaliteitszorg (JKZ) op de kaart gezet door onder andere DilemmaDinsdag, waarin medewerkers dilemma’s krijgen voorgeschoteld op onderwerpen rondom juridische kwaliteitszorg.

JKZ is meer betrokken bij team overstijgende ontwikkelingen met een juridisch karakter, zoals bij de ondertekening van stukken en de handelswijze rondom veelschrijvers in de gemeente. Voor nieuwe medewerkers is een training ontwikkeld over de juridische aspecten van werken voor de overheid. Deze training wordt twee keer per jaar gegeven, zowel in het voorjaar als in het najaar. Inmiddels is deze training een keer gegeven. In het kader van continuering van werkzaamheden worden de gaten die zijn ontstaan vanwege ziekte en een vacature bij de juristen zoveel mogelijk intern opgelost door verschuiving van werkzaamheden, uitbreiding van uren en prioritering. Door interne wisselingen zijn meer uren beschikbaar

36

Najaarsnota 2025 gekomen voor juridische kwaliteitszorg. Als gevolg hiervan kan het uitlopen op de jaarplanning enigszins worden bijgewerkt. Momenteel wordt met name gewerkt aan evaluaties van ontwikkelingen op het gebied van JKZ in het verleden. Aan de hand van het jaarverslag 2024 van de commissie bezwaarschriften is door de secretaris van de commissie bezwaarschriften het gesprek aangegaan in vakteams, bijvoorbeeld in het vaktaal Omgevingsvergunningen, waar knelpunten werden gesignaleerd. Ook in individuele gevallen zijn we soms het gesprek aangegaan. Contractbeheer Sinds de zomernota hebben wij belangrijke stappen gezet in de verdere professionalisering van ons contractbeheer. Per januari 2026 zal er een administratieve ondersteuner starten die zich richt op de contractadministratie. Denk hierbij aan het verwerken van SLA's en het tijdig opvolgen van signaleringen. Deze gegevens vormen de basis voor het ontwikkelen van een dashboard dat contractmanagement en ook leveranciersmanagement beter ondersteunt. Daarnaast zal er per november 2025 ook een WMO contractbeheerder starten. Door de uitbreiding van capaciteit kunnen we sneller sturen op contractprestaties. Afwijkingen en potentiële problemen kunnen eerder worden gesignaleerd, waardoor we onrechtmatigheden zo veel mogelijk voor zijn in plaats van achteraf te constateren.

Tot slot blijven we onze werkprocessen evalueren en verbeteren, met als doel de volwassenheid van ons contractbeheer verder te verhogen. Communicatie De communicatietoolkit die we voor de teams van buitenruimte ontwikkelden, breiden we steeds verder uit met middelen die ook voor andere projecten te gebruiken zijn. Voorbeelden van nieuwe middelen zijn een uitnodigingskaart voor bewonersavonden en nieuwsbrieven om inwoners op de hoogte te houden van projecten in hun buurt. In 2026 komen daar weer nieuwe communicatiemiddelen bij. We blijven investeren in faciliteiten en trainingen om audiovisuele middelen effectiever en efficiënter in te zetten en beter aan te sluiten op de groeiende behoefte aan beeldgebruik in communicatie. We zetten in op Klare Taal in onze communicatie. We gaan door met het trainen van onze collega’s. In Molenlanden kiezen we naast begrijpelijke communicatie voor onderwerpen die aansluiten bij de behoeften van onze inwoners. En dragen we zo bij aan het realiseren van onze maatschappelijke opgaven. HRM Een vitale en gezonde organisatie De voorgenomen acties op het gebied van vitaliteit en gezondheid volgen zich gestaag op. In deze fase gaan medewerkers een arbometer invullen waarmee we inzicht krijgen in hoe medewerkers hun werk ervaren. Dit is een belangrijk onderzoek om te werken aan een gezonde, veilige en prettige werkomgeving.

Naast de vragenlijst van de arbometer wordt er ook een biometrische healthcheck georganiseerd in de periode van het onderzoek. De resultaten worden verwerkt in de aanpassing van beleid en/of directe acties.

37

Najaarsnota 2025 Onderhoud zelforganisatie Het onderhoud aan de zelforganisatie is in volle gang. Aan de hand van zeven ontwikkellijnen versterken we de aandacht, zorg en sturing. Inmiddels worden met alle teams hun teamcontracten besproken en is er meer duidelijkheid aangebracht over bevoegdheden en sturing. Andere belangrijke onderwerpen waaraan wordt gewerkt zijn het versterken van het strategisch vermogen van de organisatie en de aandacht voor teamontwikkeling. Actualisatie van de functiewaardering en scherp inzicht ontwikkeling loonkosten De invoering van HR21 verloopt volgens plan. We streven een strakke planning na en we werken op een manier waarin de OR en de medewerkers intensief worden betrokken. Het benutten van het nieuwe HRM systeem Afas voor een beter zicht op de mutaties in de beschikbare loonruimte is een geleidelijk proces omdat het systeem daarvoor stapsgewijs wordt ingericht. Voor dit jaar betekent het dat we beschikbare vacatureruimte laten vrijvallen in deze najaarsnota.

38

Najaarsnota 2025

2.

De financiële verantwoording

2.1 De exploitatie Kort samengevat komt het financiële resultaat van deze Najaarsnota op het volgende neer: Verwacht begrotingsresultaat oorspronkelijke begroting 2025 Raadsbesluit 15 juli 2025 Zomernota Overige raadsbesluiten* Verwacht begrotingsresultaat vóór Najaarsnota Het financiële saldo van deze Najaarsnota Prognose resultaat per ultimo 2025

0 3.787.000 V 64.000 V 3.851.000 V 3.948.000 V 7.799.000 V

*Betreft: het terugdraaien bezuiniging mantelzorg, hogere toeristenbelasting, investeringskrediet Brede School Groot-Ammers en de garageboxen in Oud Alblas. De financieel belangrijkste mutaties (incidenteel), groter dan € 70K, van de Najaarsnota zijn: Onderwerp

Bedragen x € 1

1

Effecten septembercirculaire 2025 (compensatie Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024)

2 3 4 5 6 7 8 9

Effecten septembercirculaire 2025 (Algemene uitkering) Vrijval niet ingevulde vacatureruimte Lagere kapitaallasten dan geraamd vanwege geplande investeringen die later worden uitgevoerd. Actualisatie Oekraïne opvang Eindafrekening en resultaatbestemming Gr Avres 2024 BTW terug ontvangen op Sport 2025 Hogere afrekening 2024 GR SOJ Aframing budget inhuur RO

39

Mutatie

Voordeel /Nadeel

1.375.508

V

613.184 985.000 853.883 852.109 749.574 372.278 146.205 140.000

V V V V V V V V

Najaarsnota 2025 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27

Reguliere peuters in gemengde groepen met VE peuters worden uit OAB gelden bekostigd De kosten voor individuele begeleiding vallen lager uit dan was begroot Resultaatbestemming 2024 GR VRZHZ Minder aanvragen en ontwikkelingen op applicaties en nieuwe inzichten op koppelinfrastructuur Het Toekomstscenario Jeugd en Gezinsbescherming start later door landelijke ontwikkelingen Hogere rentebaten dan geraamd op het onderdeel treasury Opstellen van het Nieuw Integraal Beheerplan zal in 2026 plaatsvinden i.p.v. 2025 Geraamde inhuur bij beheer buitenruimte wordt verlaagd i.v.m. ontbreken bemensing De kosten voor dagbesteding vallen hoger uit dan was begroot Hogere kosten GR Avres o.b.v. vastgestelde zomernota 2025 van Avres Hogere kosten voor woonvoorzieningen door o.a. drie grote woningaanpassingen dit jaar Budget voor sportsubsidies is structureel te laag opgenomen, meerjarig al bijgesteld Stijging van de energiekosten bij openbare verlichting Tijdelijke huisvesting Tuimelaar Nieuw-Lekkerland 2024/25 Tijdelijke versterking handhaving Lagere inkomsten uit leges omgevingsvergunningen dan geraamd Lagere baten voorziening Riolering/Afval Overige mutaties, kleiner dan 70k Totaal mutaties Najaarsnota 2025

40

131.000 110.000 98.899 95.000 91.500 86.098 80.000 70.000 -95.000 -95.684 -100.000 -105.000 -226.165 -227.951 -405.000 -900.000 -1.334.479 586.948 3.947.908

V V V V V V V V N N N N N N N N N V V

Najaarsnota 2025 Binnen de Najaarsnota zijn een aantal mutaties verwerkt die, bijvoorbeeld door het verrekenen met reserves en voorzieningen, geen budgettair effect hebben op het saldo maar wel noodzakelijk zijn om te noemen. Het gaat dan om de volgende mutaties: Onderwerp

Mutatie

Voordeel/ Nadeel

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

-149.575 149.575 -100.000 100.000 120.000 -120.000 -98.089 98.089 -50.000 50.000

N V N V V N N V N V

Bedragen x € 1

Vervroegde 2e Kamer Verkiezingen Bijdrage van het Rijk d.m.v. Algemene Uitkering (September circulaire) Stijging van de energiekosten op het onderdeel riolering Verrekening met voorziening rioleringen Bijdrage gemeente Gorinchem voor energiesysteem Storting in reserve Duurzaamheid Verzelfstandigingsbuffer zwembad de Dompelaar Verrekenen met Algemene reserve Verzelfstandigingsbuffer zwembad Schoonenburg Verrekenen met Algemene reserve

*S = Structureel *I = Incidenteel

De mutaties van deze Najaarsnota hebben alleen een incidenteel effect voor 2025. In het overzicht hierna zien we de mutaties per programma. De programma’s zijn opgedeeld in taakvelden. Deze taakvelden zijn voorgeschreven in het Besluit begroting en verantwoording (BBV). Per programma geven wij u een overzicht van de belangrijkste mutaties met toelichting. Bij de specificatie van de mutaties geven wij aan op welke taakvelden de mutaties waren. Mutaties per taakveld groter dan € 25K lichten we toe.

41

Najaarsnota 2025 Programma 1 Wonen, Ruimtelijke Ordening en Bereikbaarheid Taakvelden programma 1 Bedragen x € 1

T03 Beheer overige gebouwen en gronden T21 Verkeer en Vervoer T22 Parkeren T25 Openbaar vervoer T42 Onderwijshuisvesting T52 Sportaccommodaties T81 Ruimtelijke Ordening T83 Wonen en bouwen Totaal

Mutatie lasten/ baten -863 1.954.912 23.943 12.031 -169.149 -16.935 -105.500 331.204 2.029.641

Mutaties reserves

-1.381.498

-96.852 -171.339

-1.649.689

Saldo Voordelig/ nadelig saldo -863 573.414 23.943 12.031 -266.001 -188.274 -105.500 331.204 379.952

N V V V N N N V V

Toelichting/analyse per taakveld: T21 Verkeer en Vervoer Het voordelige saldo wordt veroorzaakt door een bedrag van € 80K voor de uitwerking van het nieuwe beheerplan buitenruimte die dit jaar niet zal plaatsvinden. Dit zagen we bij het opstellen van de begroting 2026 al aankomen en hebben daarom dit bedrag voor 2026 geraamd en laten het volledige restant nu vrijvallen. Eenzelfde conclusie valt te trekken uit de middelen voor het aanpakken van de komgrenzen, hier gaat het om € 50K. Op het onderdeel voor lokale heffingen en belastingen is een positief verschil van € 62K te melden dit heeft te maken met verdeling, inflatie en aanpassing areaal voor OZB lasten. Voor de energielasten van de openbare verlichting valt een tegenvaller te verwerken van € 226K. De uitleg hierbij is dat de prijzen van energie door energieleverancier HVC zijn verhoogd binnen het contract dat we met HVC hebben. We gaan onderzoeken of deze prijzen nog wel marktconform zijn en of een nieuwe aanbesteding zal lonen. Van de € 226K is een bedrag van € 95K veroorzaakt door een fout bij de netbeheerder waardoor vertraging is ontstaan in de facturatie. De verzamel EAN-code van de openbare verlichting stond per abuis ingesteld op jaarlijkse facturatie in plaats van maandelijkse facturatie. Deze fout speelde ook al in 2023, waardoor HVC toen eveneens achteraf heeft gefactureerd.

Door deze instelling zijn de kosten vanaf 1 augustus 2024 pas in 2025 gefactureerd. HVC heeft deze achterstand inmiddels

42

Najaarsnota 2025 ingehaald en de facturen alsnog verzonden. De kosten zijn niet dubbel geboekt, maar vallen wel binnen het budget van 2025, wat leidt tot een overschrijding. Het grootste voordelige saldo ontstaat binnen dit taakveld op de kapitaallasten. Doordat investeringen niet zijn afgerond schuift het moment van activeren op, ook als ze zelfs grotendeels zijn afgerond maar toch nog niet helemaal afgesloten kunnen worden. Het gaat hier om een saldo met een voordelige impact van € 639k op het saldo. Tot slot moeten we nog melden dat het vandalisme is toegenomen waardoor er meer schade is ontstaan op straatmeubilair. We zien hier een kostenstijging ontstaan van € 20K. T42 Onderwijshuisvesting Het raadsbesluit voor tijdelijke huisvesting in Nieuw-Lekkerland voor schooljaar 2024/2025 betreft een correctie van een niet eerder verwerkt besluit, nadeel van € 228K. De verzekeringskosten zijn hoger door inflatie en een nieuw schoolgebouw en is een nadeel van € 25K. Er zijn hogere energielasten ad. € 18K. Er is een voordeel op kapitaallasten door latere ingebruikname van € 119K. Daarnaast resteren nog meerdere kleine verschillen. T52 Sportaccommodaties De SPUK (Specifieke Uitkering) MEOZ (Meerkosten Energie Openbare Zwembaden) werd door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het leven geroepen om zwembaden te ondersteunen met het oog op de stijgende energieprijzen.

De extra steun werd uitgekeerd (op basis van onze aanvraag) voor een deel van de meerkosten van energie. Wij vinden het redelijk om de volledige meerkosten te vergoeden aan de Molenlandse zwembaden, dit is een nadeel van € 65K. Er is een deel van de verzelfstandigingsbijdrage aan zwembaden betaald met een dekking vanuit de reserve ad. € 55K. Bepaalde energiekosten kunnen wij doorbelasten aan de gebruiker, maar was niet overal opgenomen in de begroting, dit is een voordeel van € 36K. Een klein voordeel van € 31K is er op onderhoud gyminventaris en door het updaten van het MJOP. De verlate eindafrekening over 2023 van GR Souburgh levert een voordeel op van € 29K. De overige verschillen binnen dit taakveld betreffen meerdere kleine voor- en nadelen onder de € 25K. T81 Ruimtelijke Ordening Binnen dit taakveld is een nadeel van per saldo iets meer dan € 100K te vermelden, maar er zijn hierbij wel grote afwijkingen die we hieronder benoemen. Zo is de grootste aanpassing afkomstig van de leges van de omgevingsvergunningen, het gaat om een nadelig bedrag van € 900K. De oorzaak hiervan hebben we al benoemd in de begroting 2026.

43

Najaarsnota 2025 De raming van de inkomsten moesten we naar beneden bijstellen op basis van de ervaringscijfers over 2024 die in het eerste jaar van de Omgevingswet substantieel lager zijn uitgevallen en omdat we nog geen informatie hebben over het 4e kwartaal van dit jaar waarin traditioneel de meeste aanvragen plaatsvinden. Tegelijkertijd valt er € 500K aan salarislasten vrij die openstond als vacatureruimte. Dit wordt veroorzaakt doordat we in afgelopen periode wel nieuwe medewerkers op het gebied van Ruimtelijke Ordening hebben kunnen aannemen, maar de vacatureruimte nog niet volledig hebben kunnen invullen. Om alle aanvragen die binnenkwamen wel af te kunnen handelen hebben we moeten inhuren. We hebben echter iets minder inhuur nodig gehad dan we hadden begroot. Daardoor hebben we op twee verschillende inhuurbudgetten (aparte taken) een lagere uitputting van € 70K ( = samen € 140K). De verdere uitwerking van de Omgevingsvisie (door middel van programma's) verloopt langzamer dan we hadden verwacht. Daarom ramen we voor de rest van het jaar het budget af van nu nog € 40K. De reden van het aframen heeft te maken met de bemensing maar ook doordat de impact op de interne organisatie groot is. Dit vraagt om meer afstemming en planning aan de voorkant. Voor de actualisatie van de Woonvisie verschuiven we het budget van dit taakveld naar T83.

Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat. De ontwikkelingen van het digitaal stelsel omgevingswet (DSO) gaan minder snel dan verwacht, ook is de nieuwe plansoftware goedkoper doordat we minder modules afnemen dan begroot, dit levert een voordeel van € 50K. T83 Wonen en bouwen Het voordelige verschil is hier volledig de oorzaak van een administratieve correctie i.v.m. de juiste kostentoerekening op het juist taakveld. Deze valt hier als voordeel uit en op taakveld 74 als netto-nadeel. Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat van deze Najaarsnota. Voor de actualisatie van de Woonvisie verschuiven we het budget van taakveld T81 naar dit taakveld. Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat. Op het inhuurbudget voor Omgevingsvergunningen moet € 243K extra worden bijgeraamd. De dekking komt hier volledig t.l.v. de nog openstaande vacatureruimte. Dit heeft dus geen effect op het resultaat van de Najaarsnota.

44

Najaarsnota 2025 Programma 2 Economie, Energie en Buiten Taakvelden programma 2 Bedragen x € 1

Mutatie lasten/ baten

Mutaties reserves

T31 Economische ontwikkeling T33 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen T34 Economische promotie T57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie T72 Riolering T73 Afval T74 Milieubeheer T75 Begraafplaatsen en crematoria Totaal

2.500 61.878 -40.874 179.716 -894.652 20.990 -41.440 98.689 -613.193

67.499

-295.000 400 -227.101

Saldo Voordelig/ nadelig saldo 69.999 61.878 -40.874 179.716 -894.652 20.990 -336.440 99.089 -840.294

V V N V N V N V N

Toelichting/analyse per taakveld: T31 Economische ontwikkeling Vrijwel de enige mutatie binnen dit taakveld betreft een noodzakelijke reservemutatie in de staat van reserves en voorzieningen. Dit werd veroorzaakt door een verkeerde boeking in 2024 van € 67K en had te maken met de reserves recreatie en toerisme (€ 45K) en Leefbaarheid (€ 30K). Deze worden nu gecorrigeerd in deze Najaarsnota. T33 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Het voordelige saldo binnen dit taakveld wordt verklaard door een twee factoren. Er stond nog een raming van per saldo € 25K in de begroting rondom het onderwerp van de RMA. Deze is niet meer valide en dient te vervallen. De raming bestond overigens uit een uitgavenbudget van € 50K en een inkomstenbudget van € 25K. Daarnaast ramen we een bedrag van € 50K af op het budget voor projecten en activiteiten binnen agrarische zaken. Een deel van het gebiedsproces is bekostigd door andere partijen. De gebiedsagenda die eerder dit jaar vanuit de Alblasserwaard werd aangeboden aan de provincie Zuid-Holland werd volledig gefinancierd door PZH. Deze aanvullende financiering heeft eveneens bijgedragen aan een lagere inzet van gemeentelijke middelen. De kosten voor het vergunningenloket zijn lager uitgevallen dan verwacht. Dit komt doordat veel agrariërs momenteel een afwachtende houding aannemen ten aanzien van landelijke ontwikkelingen.

Zij wachten op duidelijkheid vanuit het Rijk

45

Najaarsnota 2025 voordat zij nieuwe stappen zetten. We hebben circa 20 casussen in beeld gebracht. Bij het opstellen van de begroting is het gemeentelijk budget voor landbouw te hoog ingeschat. Hierdoor is er meer ruimte ontstaan dan uiteindelijk nodig bleek te zijn. We hebben behoorlijk meer externe subsidies weten te verkrijgen dan vooraf was ingeschat. Hierdoor konden diverse activiteiten en projecten gefinancierd worden met deze middelen, waardoor een lager beroep is gedaan op onze eigen gemeentelijke budgetten. Gezien deze ontwikkelingen is het logisch dat het beschikbare budget niet volledig is aangesproken. Tegelijkertijd laat dit zien dat we effectief gebruik hebben gemaakt van externe financieringsmogelijkheden, dat we flexibel inspelen op de actualiteit binnen de sector, en dat de oorspronkelijke begroting aan de ruime kant was. T34 Economische promotie Binnen dit taakveld worden een behoorlijk aantal kleinere wijzigingen doorgevoerd om de exploitatie te verbeteren. Complexe vraagstukken en wisselingen van afspraken en regelgeving zorgen ervoor dat dit noodzakelijk is. De nadelige aanpassing die uiteindelijk onderaan de streep heeft plaatsgevonden wordt veroorzaakt door de niet geraamde lasten die we hebben op de in bezit zijnde panden in Kinderdijk aan de Molenstraat. We maken hier kosten voor zoals onderhoud, verzekeringen, energie etc.

Daarnaast zijn er nog gesprekken gaande met de gebruikers over de verdeling van de kosten, deze zijn inmiddels wel in beeld gebracht. Per saldo moeten we hiervoor € 47K bijramen in deze Najaarsnota. T57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Het voordelige saldo binnen dit taakveld wordt veroorzaakt door diverse onderwerpen. De grootste oorzaak zit in de lagere kapitaallasten van € 187K op dit taakveld t.o.v. de eerder opgestelde raming in de primaire begroting. Nadelig gevolg van € 58K bij de verdeling van de lokale lasten en aanpassing areaal voor OZB lasten en een inflatiecorrectie. Voor de “specialistische inzet vergunningenproblematiek’’ werd nog rekening gehouden met een ontvangst ter hoogte van € 25K. Deze blijkt onterecht en laten we vervallen. Dit heeft een nadelig gevolg. T72 Riolering Met name de energiekosten van riolering valt dit jaar hoger uit € 100K nadeel. De hogere kosten worden overigens met de voorziening verrekend wat onderaan de streep voor een saldoneutraal effect zorgt. De geplande bijdrage uit de voorziening riolering was € 1,7 miljoen. Deze wordt afgeraamd omdat de kosten lager zijn. Voor ruim drie ton zijn dit lagere kapitaallasten. Een groter onderdeel is de BTW op investeringen. Ook de geplande investeringen in 2025 worden niet behaald. Dit heeft gevolg voor de bijdrage uit de voorziening.

Omdat een deel is doorgeschoven naar 2026 betekent dit een voordeel voor de exploitatie in de begroting 2026 (en is daarin verwerkt).

46

Najaarsnota 2025 T74 Milieubeheer Het nadelige verschil is hier vrijwel volledig de oorzaak van een administratieve correctie i.v.m. de juiste kostentoerekening op het juiste taakveld. Deze valt hier als nadeel uit en op taakveld 83 als netto-voordeel. Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat van deze Najaarsnota. T75 Begraafplaatsen Het voordelige verschil wordt veroorzaakt door lagere kapitaallasten dan waar vooraf rekening mee was gehouden. Het voordeel op dit taakveld is totaal € 99K. Programma 3 Welzijn, Sociaal en Cultuur Taakvelden programma 3 Bedragen x € 1

T43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken T51 Sportbeleid en activering T53 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie T54 Musea T55 Cultureel erfgoed T56 Media T61 Samenkracht en burgerparticipatie T622 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd T623 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal T63 Inkomensregelingen T64 WSW en beschut werk T65 Arbeidsparticipatie T66 Maatwerkvoorzieningen (WMO) T6711 Huishoudelijke hulp (WMO) T6712 Begeleiding (WMO)

Mutatie lasten/ baten

Mutaties reserves

215.277 305.318 -12.135 10.000 -19.102 -1.855 1.120.451 79.440 4.378 1.860.194 -54.252 -32.000 38.191 35.000 101.500

-25.000

-53.749

-1.145.552

47

Saldo Voordelig/ nadelig saldo 215.277 280.318 -12.135

V V N

10.000 -19.102 -1.855 1.066.702 79.440 4.378 714.642 -54.252 -32.000 38.191 35.000 101.500

V N N V V V V N N V V V

Najaarsnota 2025 T6713 Dagbesteding (WMO) T6751 Jeugdhulp ambulant lokaal T6752 Jeugdhulp ambulant regionaal T6753 Jeugdhulp ambulant landelijk T6762 Jeugdhulp met verblijf regionaal T6791 PGB Wmo T6792 PGB Jeugd T681A Beschermd wonen (WMO) T6821 Jeugdbescherming T6822 Jeugdreclassering T692 Coördinatie en beleid Jeugd T71 Volksgezondheid Totaal

-85.000 13.000 84.583 14.962 -16.599 -25.000 -60.355 -3.802 -54.041 7.821 180.057 -12.581 3.693.450

-1.224.301

-85.000 13.000 84.583 14.962 -16.599 -25.000 -60.355 -3.802 -54.041 7.821 180.057 -12.581 2.469.149

N V V V N N N N N V V N V

Toelichting gemeenschappelijke regeling Serviceorganisatie Jeugd (SOJ): O.b.v. de 2e Burap van het SOJ dalen de lasten beperkt met € 6K ten opzichte van de maandrapportage maart die in Zomernota 2025 is opgenomen. De mutaties zijn verwerkt over een aantal taakvelden, dit betreft 6.752, 6.753, 6.762, 6.792, 6.82A, 6.82B en 6.92. Toelichting/analyse per taakveld: T43 Bijzonder basisonderwijs Niet alleen VE peuters (Voor- en Vroegschoolse Educatie), maar ook reguliere peuters in gemengde groepen met VE peuters mogen worden bekostigd vanuit de OAB middelen (Onderwijsachterstandenbeleid). Dit geeft een voordeel van € 131K. O.b.v. de nieuwe tariefafspraken voor leerlingenvervoer vallen de kosten lager uit dan bij de Zomernota was ingeschat, voordeel van € 50K. De uitgaven voor de impulsgelden Brede School, Sport en Cultuur zijn lager omdat in het eerste half jaar de dienstverlening, in overleg, in afgeslankte vorm is uitgevoerd. Voordeel van € 40K. T51 Sportbeleid en activering Vanaf 2019 is de BTW op sport vrijgesteld. Dit betekent ook dat we geen BTW op de kosten voor sport kunnen terugvragen. Ter compensatie heeft het Rijk een subsidieregeling ingevoerd waar gemeenten een deel kunnen terugvragen. Deze regeling heeft een plafond en wordt naar rato van de ingediende aanvragen verdeeld.

Het is niet bekend wanneer deze subsidieregeling eindigt, om deze reden zijn deze inkomsten niet in de begroting opgenomen. Voor dit jaar is wederom toegezegd dat een deel kan worden teruggevorderd, verwacht voordeel van

48

Najaarsnota 2025 € 372K. Een bedrag van € 25K wordt overgeheveld naar 2026 wat bestemd is voor monitoring en effectmeting, een onderdeel uit het uitvoeringsplan Bewegen en Sporten. Het budget voor sportsubsidies was structureel te laag opgenomen in de begroting. O.b.v. historische uitgaven en toename van het aantal aanvragen door de sportverenigingen wordt er € 105K bijgeraamd. Meerjarig is dit tevens bijgesteld. T53 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Vanwege het uitblijven van een adviseur cultuur, worden de acties behorende bij de verschillende onderzoeken die opgenomen zijn in het uitvoeringsprogramma Cultuur in het jaar 2026 opgepakt hierdoor ontstaat een budgettair voordeel van € 25K. Er is op dit moment wel een nieuwe adviseur aangesteld en van start gegaan. De overige verschillen binnen dit taakveld betreffen meerdere kleine nadelen onder de € 25K. T61 Samenkracht en burgerparticipatie Door landelijke ontwikkelingen (terugtrekking Veilig Thuis en Gecertificeerde Instellingen van de landelijke tafel) is het proces vertraagd van het Toekomstscenario Jeugd en Gezinsbescherming. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 92K. Een bedrag van € 50K voor Stichting Welzijn Molenlanden wordt overgeheveld naar 2026 bestemd voor de doorontwikkeling richting een bredere welzijnsaanpak, aansluitend op de Molenlandse manier van werken.

Door onderbezetting, veroorzaakt door openstaande vacatures en langdurige ziekte, zal dit in 2026 verder worden geïmplementeerd. Er is ten onrechte een budget opgenomen voor mensen met migratieachtergrond, wat vooraf verkeerd is ingeschat. Dit laten we nu vrijvallen, voordeel van € 48K. In de Begroting 2026 is dit reeds gecorrigeerd. Uiteindelijk maken minder kinderen gebruik van de inclusieve BSO (voor kinderen met extra ondersteuning) dan vooraf ingeschat, een voordeel van € 22K. De ramingen van de opvanglocaties zijn bijgesteld. Er is een voordeel van € 852K te verwachten op de exploitatiebudgetten. In de begroting was uitgegaan van een budgettair neutrale situatie. We krijgen meer als vergoeding van het Rijk dan de kosten die we in de exploitatie hebben. Daar staat tegenover dat de investeringen die gedaan zijn om de locaties te realiseren, duurder zijn dan de hiervoor ontvangen vergoeding. Als we de gehele periode van de Oekraïne-opvang vanaf 2022 tot maart 2027 bekijken komen we ongeveer kostendekkend uit. Daarbij is rekening gehouden met de kosten voor de verbouwing in Groot-Ammers, waar de mensen nu meer privacy hebben en niet meer in een gezamenlijk ruimte slapen. Van de opvanglocatie in Bleskensgraaf worden de gemaakte kosten vergoed door het COA.

49

Najaarsnota 2025 De overige verschillen binnen dit taakveld betreffen meerdere kleine voor- en nadelen onder de € 25K. T622 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd De intensivering van de jeugdmodule start later dan gepland, een voordeel van € 60K. Door o.a. personele wisselingen en beleidsontwikkelingen op gebied van Jeugdhulp naar voren heeft dit vertraging opgelopen. T63 Inkomensregelingen We ontvangen van Avres € 750K over het jaar 2024, dit komt grotendeels door een overschot op de BUIG middelen (Bundeling van Uitkeringen Inkomensvoorzieningen aan Gemeenten). Voor 2025 vraagt Avres € 438k extra voor de inkomensvoorzieningen. Hier staat ook een hogere BUIG uitkering van € 425k tegenover. Het beschikbare bedrag voor het Molenlands Ondersteuningsfonds wordt grotendeels overgeheveld naar 2026; € 1.146K. In september bent u via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het faillissement van Stichting Derdengelden Groupcard. De betalingen die we in het verleden gedaan hebben, zijn verwerkt door deze ten laste te brengen van drie onderwerpen: Energiearmoede, Lokale Aanpak Isolatie en het Molenlands Ondersteuningsfonds (energietoelage voor inkomens <120% van het minimum). Inmiddels is er duidelijkheid waaraan Groupcard de middelen besteed heeft.

Het blijkt dat het deel wat ten laste van het Molenlands Ondersteuningsfonds betaald is, voor een groot deel niet is ingezet door Groupcard. Er is in totaal voor deze drie onderdelen € 810K aan Groupcard betaald. Hiervan is € 392K daadwerkelijk besteed. Groupcard heeft begin dit daar € 279K aan ons terugbetaald. Er resteert nog een openstaand bedrag van € 139K die als vordering bij de curator is ingediend. Boekhoudkundig wordt het nu zo verwerkt dat de bestede kosten op de juiste plaats verwerkt worden en dat de vordering van € 139K op Groupcard op de balans zichtbaar wordt. Voor hetzelfde bedrag wordt een voorziening dubieuze debiteuren getroffen. Per saldo heeft dit geen nadeel in deze Najaarsnota omdat de betalingen al in 2022, 2023 en 2024 in de exploitatie verwerkt zijn. T64 WSW en beschut werk Avres vraagt € 83K extra middelen voor participatie en beschut werk, dit geld hebben wij ontvangen via de meicirculaire vanuit het rijk. De overige verschillen binnen dit taakveld betreffen meerdere kleine voordelen onder de € 25K. T65 Arbeidsparticipatie Er was vanuit gegaan dat Avres een grotere bijdrage zou leveren in de kosten voor ‘Jij bent in Beeld’, dit is in 2025 nog niet gerealiseerd. Nadeel van € 32K.

50

Najaarsnota 2025 T66 Maatwerkvoorzieningen (WMO) De kosten voor vervoersvoorzieningen en rolstoelvoorziening zijn naar verwachting lager dan vooraf ingeschat, een voordeel van € 60K resp. € 50K. Er zijn dit jaar o.a. drie grote woningaanpassingen afgerond, waardoor de kosten hoger zijn, nadeel van € 100K. De overige verschillen binnen dit taakveld betreffen meerdere kleine voor- en nadelen onder de € 25K. T671A Huishoudelijke hulp (WMO) Door de aanhoudende wachtlijst voor huishoudelijke ondersteuning (HO) is de toename van het aantal extra cliënten waarvoor HO kosten worden gedeclareerd naar verwachting lager, voordeel van € 35K. T671B Begeleiding (WMO) Op basis van de verrichte betalingen t/m augustus 2025 verwachten wij dat de kosten voor individuele begeleiding lager zullen uitvallen dan was verwacht, een voordeel van € 110K. T6713 Dagbesteding (WMO) Op basis van verrichte betalingen t/m augustus 2025 verwachten wij dat de kosten voor dagbesteding hoger zullen uitvallen dan was ingeschat, nadeel van € 95K. T6752 Jeugdhulp ambulant regionaal O.b.v. de 2e Burap van SOJ dalen de kosten voor jeugdhulp ambulant met € 85K. T6792 PGB Jeugd O.b.v. de 2e Burap van SOJ stijgen de kosten voor PGB Jeugd met € 60K. T681A Beschermd Wonen (WMO) Vanuit de Centrumgemeente Dordrecht ontvangen we over 2024 een lager bedrag dan vooraf begroot, nadeel van € 26K.

In de Zomernota is een voorschotbedrag voor dit jaar opgenomen. O.b.v. een geactualiseerde begroting ligt dit bedrag inmiddels iets hoger, dit geeft een voordeel van € 22K. De systematiek van financiering gaat wijzigen, vandaar dat deze bedragen niet in de Begroting worden geraamd, maar in de Zomer- of Najaarsnota worden verwerkt zodra er meer over bekend is. T6821 Jeugdbescherming O.b.v. de 2e Burap van SOJ nemen de kosten voor jeugdbescherming met € 54K toe.

51

Najaarsnota 2025 T692 Coördinatie en beleid Jeugd Een voordeel van € 146K tussen de voorlopige en definitieve afrekening van SOJ. Dit komt o.a. doordat ingediende declaraties hoger zijn uitgevallen dan de geleverde zorg, met een positief effect op het resultaat. O.b.v. de 2e Burap van SOJ worden de uitvoeringskosten naar beneden bijgesteld, voordeel € 30K. T71 Volksgezondheid De definitieve eindafrekening 2024 van DG&J is lager met als gevolg een nadeel van € 29K binnen onze exploitatie. Dit heeft voornamelijk betrekking op het vormen van een bestemmingsreserve Mentale Gezondheid die door het AB is vastgesteld. Programma 4 Bestuur, Veiligheid en Dienstverlening Taakvelden programma 4 Bedragen x € 1

Mutatie lasten/ baten

Mutaties reserves

T010 Bestuur T020 Burgerzaken T110 Crisisbeheersing en brandweer T120 Openbare orde en veiligheid Totaal

45.821 -151.075 85.899 39.385 20.030

-6.130

-6.130

Saldo Voordelig/ nadelig saldo 39.691 -151.075 85.899 39.385 13.900

V N V V V

Toelichting/analyse per taakveld: T010 Bestuur Het voordeel van € 45K wordt veroorzaakt door meerdere kleine voordelen onder de € 25K. T020 Burgerzaken Lagere legesontvangst dan vooraf begroot, dit is lastig te voorspellen in verband met de paspoortpiek en levert een nadeel van € 66K. We ramen het budget voor de gratis verzending van documenten af omdat veel mensen ervoor kiezen om de documenten zelf op te halen, voornamelijk in verband met de wachttijd voor de gratis verzending. Dit is uiteindelijk een voordeel van € 65K. Daarnaast is er budget nodig voor de vervroegde Tweede Kamer verkiezingen ad. € 150K, dit geld is ontvangen via de septembercirculaire vanuit het rijk.

52

Najaarsnota 2025 T110 Crisisbeheersing en Brandweer Een voordeel van € 99K van GR Veiligheidsregio ZHZ over het resultaat van 2024. T120 Openbare orde en veiligheid Het voordeel van € 39K wordt veroorzaakt door meerdere kleine voordelen onder de € 25K. Overhead en Algemene dekkingsmiddelen Taakvelden algemene dekkingsmiddelen Bedragen x € 1

T04 Overhead T05 Treasury T062 OZB-niet woningen T064 Belastingen overig T07 Algemene uitkering gemeentefonds T08 Overige baten en lasten Totaal

Mutatie lasten/ baten

Mutaties reserves

1.188.409 -879.575 4.000 537 2.137.828 -1.000 2.450.199

-525.000

-525.000

Saldo Voordelig/ nadelig saldo 663.409 -879.575 4.000 537 2.137.828 -1.000 1.925.199

V N V V V N V

Toelichting/analyse per taakveld: T04 Overhead Doordat vacatures pas later ingevuld zijn dan gedacht of dit jaar helemaal niet ingevuld kunnen worden, ramen we deze vacatureruimte nu af, dit is een voordeel van € 485K. In verband met een vertraging vanuit de VNG voor de aanbesteding cyberweerbaarheid hebben we verschillende onderdelen ten behoeve van informatiebeveiliging nog niet kunnen aanschaffen, voordeel € 150K. Er is een voordeel op de kapitaallasten van € 166K welke voornamelijk komt door de verlengde afschrijvingstermijn. Doordat er minder aanvragen zijn voor applicaties of de ontwikkeling daarvan en nieuwe inzichten met betrekking tot de gewenste transformatie van de koppelinfrastructuur is minder inzet op de architectuur nodig, dit is een voordeel van € 95K. Door het uitvallen van een inhuurkracht en het niet direct opnieuw ingevuld te krijgen valt een deel van dit inhuurbudget nu vrij, voordeel € 70K. Vanuit het UWV krijgen wij vergoedingen bij verschillende vormen van afwezigheid en verlof van medewerkers, dit is een voordeel van € 60K. Het nieuw afgesloten contract met Microsoft is voordeliger dan begroot en levert een voordeel van € 50K, meerjarig is dit al meegenomen in de begroting 2026. Per abuis was de inzet van

53

Najaarsnota 2025 de Woo-coördinator meegenomen als inhuurbudget terwijl dit al in de loonkosten zit en daarom valt dit inhuurbudget nu vrij, € 43K. In bepaalde dossiers hebben we loonkosten kunnen doorberekenen aan derden wat we bij het opstellen van de begroting nog niet wisten, dit is een voordeel van € 41K. Het collegebesluit voor tijdelijke versterking handhaving is verwerkt in deze najaarsnota en is een nadeel van € 405K. Ook het budget voor het vervolg van de organisatieontwikkeling is volgens het collegebesluit verwerkt in deze najaarsnota en is een nadeel van € 65K. De kosten voor het gemeentekantoor waren vooraf lastig in te schatten en nu blijkt dat het budget voor energielasten, verzekering en beveiliging te laag is, dit is een nadeel van € 30K. Binnen dit taakveld zijn er posten die worden doorgeschoven naar 2026. Namelijk het budget voor de implementatie van de Wet Open Overheid voor € 380K, het budget voor inrichting van thuiswerkplekken is dit jaar niet benut wegens ziekte en onderbezetting en schuift door ter waarde van € 60K. Er was budget voor het ontmantelen van bepaalde softwareapplicaties, deze actie loopt nog door in de eerste maanden van 2026 en daarom wordt er € 45K overgeheveld. Ook de invoering van bepaalde Europese wetgeving voor informatiebeveiliging loopt door in 2026 en daarom wordt er € 40K overgeheveld.

(zie 2.5 overbrengen middelen van 2025 naar 2026). T05 Treasury Het nadelige saldo binnen dit taakveld wordt voor € 976K veroorzaakt door de rentetoerekening op de boekwaarde van de activa. De boekwaarde per 1-1-2025 is lager dan begroot omdat niet alle geplande investeringen in 2024 geheel zijn uitgevoerd. De rentekosten per taakveld zijn hierdoor lager. Dit voordeel op de taakvelden betekent een nadeel op het taakveld treasury. Een meevaller ontstaat overigens op de rente die we ontvangen op de openstaande rekening ( onze banktegoeden) voor een bedrag van € 80K. T07 Algemene uitkering gemeentefonds De algemene uitkering is conform de septembercirculaire naar boven bijgesteld. Specifiek voor jeugd ontvangen we dit jaar een bedrag van € 1.375.508. Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg.

54

Najaarsnota 2025

2.2 Investeringen De hierna genoemde investeringen kunnen op dit moment worden afgesloten. Het rapporteren van investeringen zorgt enerzijds voor actuele informatievoorziening aan de raad; anderzijds blijft het totaaloverzicht actueel en is dit een goede basis voor het monitoren van de lopende investeringen. In totaal sluiten we voor ruim € 12,2 miljoen aan openstaande investeringen af waarvan een restantsaldo overblijft van € 2,2 miljoen. Deelproject

Deelproject (T)

Budget

G600012-div. G600013-div. G600014-div. G600015-div. G600020-div. G600023-div. G600031-div. G600032-div. I600010-div. I600015/16-div. I600020/21-div. I600048-100 I600048-112 I600048-div. I600051-div. I600065/66 div. I600071-100 I600072-100 I600082-div. I600084-div I600100-100 I600116-div. I600132-100 I600135-100

PRO - GA Gelkenes (Bedrijventerrein) PRO - BL Melkweg 2e fase (Bedrijventerrein) PRO - STR Centrumontwikkeling PRO - NP Schoolstraat (Herontw) PRO - GA Voorstraat-Zuid PRO - GSB Sportzaal Neerpolder (Herontw) PRO - GSB Doetse Vliet (Ontw) PRO - HBL Locatie CBS P-BBR-Abri's PR BL-Manmakerweg 2020 PR GA-Emmastraat 2022 P-BBR-Nazorg investeringen (Wegen) P-BBR-Nazorg investeringen (Riolering) P-BBR-Nazorg Civieltechnische Kunstwerken PR NLL-Uitbreiding veerhalte 2020 PR WY-Burg Topstr/Brouwerstr 2019 ICT Vervanging Werkplekapparatuur 2023-ICT hardware aankoop ICT Vervanging smartphones 2023-ICT hardware aankoop PR GO-Wetering 2021 PR GO-Smoutjesweg 2023 Degeneratie glasvezel 2023 PRO - GOK School MLW-Vervanging snippermachine 2024-Machines/materieel MLW-Vervanging Citroën Berlingo 2024 electrisch-Vervoermiddelen

-449.973 -966.715 65.000 -346.399 338 56.143 -535 105.000 14.000 710.000 657.200 50.000 50.000 100.000 2.236.200 514.000 447.062 226.662 891.000 200.000 31.673 3.175.000 30.000 37.000

Bedragen x € 1

55

Restant per 31-12-2025 274.000 -13.000 -5.000 140.000 -30.000 150.000 30.000 5.800 133.000 74.000 -4.000 800.000 -8.500 800

Najaarsnota 2025 I600141-100 I600146-100 I600190/93-div I600191-div. I600199-103 I600213-100 I600216-103 I600218-103 I600219-103 I600297-div I600298-103 I600304-div. I600315-100 I600318-100 I600351-103 I600356/57 div. I600433-103 I600476-div. I600228-div.

MLW-Vervanging Onkruidkoker 2024-Machines/materieel ICT Vervanging smartphones 2024-Smartphones PR NP-Reconstructie Kern 2018 PR NP-Brug Nptsewg/Tiendwg brug 2019 + 2024 NLL-Brug park Planetenln/Baardmann.2023 MLN-Bergbezinkvoorzieningen 2022 P-BBR-Bruggen OA Boomgaard 2024 P-BBR-Bruggen STR Tiendweg/Weidepad 2024 P-BBR-Bruggen STR Tiendweg/Kooipad 2024 PRO - ARK Woonwagenlocaties 2021 P-BBR-Bruggen STR-Fietsbrug 2021 PR GA-Molenlaan 2020 KI-Overdracht Wisbmg/aanlegsteiger2021-verwervingskosten Vervanging Volkswagen Crafter 2022-Vervoermiddelen P-BBR-Bruggen (GOU 08) Slingelandse Plassen P-BBR-Kanonnen en trappen PR HBL-Dorpsweg 2025 GA-Julianapark PR NLL-Brug Middelweg/Tiendweg 2025

56

35.000 280.000 40.000 380.000 82.500 378.900 45.000 56.500 36.750 50.000 100.000 2.368.000 17.500 40.000 30.250 40.000 300.000 31.109 51.928 12.196.093

1.600 84.800 100.000 -12.000 31.000 5.000 500.000 7.500 -16.600 2.248.400

Najaarsnota 2025 Benodigd extra krediet Na cijfermatige analyses en gesprekken rondom deze Najaarsnota zijn er overschrijdingen geconstateerd. Er kwamen tijdens deze consultatieronde met de projectleiders investeringen naar voren waar zij kostenstijgingen verwachten in de komende periode. Daarnaast is het project Ambachtsweg/Nijverheidsweg in Groot-Ammers per abuis niet in de begroting opgenomen. Met de kapitaallasten is wel rekening gehouden. Hieronder vindt u de projecten waarvoor extra budget wordt gevraagd: Project Reconstructie Oudendijk Hoornaar 2024 Wegen Reconstructie Oudendijk Hoornaar 2024 Riolering Schelluinen Midden 2021 Riolering GA Ambachtsweg Nijverheidsweg Wegen 2024 GA Ambachtsweg Nijverheidsweg Riolering 2024 PR GOK-Gravemeijerstraat/H.J. van Dijkstraat ged 2025 NP-Hennepstraat/Tiendweg 2020 riool GSB-aankoop units en transitie locatie Oekraïne opvang Totaal

Extra krediet Toelichting 461.000 Voor het werk Reconstructie Oudendijk is aanpassing van het budget noodzakelijk voor wat betreft werkzaamheden aan de weg. De geactualiseerde raming van het ingenieursbureau geeft hiertoe aanleiding. 120.000 Voor het werk Reconstructie Oudendijk zijn tijdens de reconstructie ook rioleringswerkzaamheden noodzakelijk. Deze zijn nog niet in begroting opgenomen. De geactualiseerde raming van het ingenieursbureau is hiervoor de basis. 203.000 Voor het werk Schelluinen Midden 2021 is aanpassing van het budget noodzakelijk voor wat betreft rioleringswerkzaamheden. Er is o.a. verontreiniging aangetroffen bij onderheide riolering. 2.161.000 Voor project Ambachtsweg/Nijverheidsweg in Groot-Ammers is het oorspronkelijke budget in 2024 per abuis niet in begroting opgenomen. Via deze Najaarsnota wordt dit alsnog gedaan. 118.000 Voor project Ambachtsweg/Nijverheidsweg in Groot-Ammers is het oorspronkelijke budget in 2024 per abuis niet in begroting opgenomen. Via deze Najaarsnota wordt dit alsnog gedaan. 250.000 Voor project GOK Gravemeijerstraat/H.J. van Dijkstraat is een raming ontvangen. Het beschikbaar gestelde budget is lager dan de raming. Verlegging van kabels en werkzaamheden aan tuinen vanwege extreme zetting zorgen voor meer kosten. 50.000 Voor het project NP-Hennepstraat/Tiendweg was het oorspronkelijke budget in 2020 niet in opgenomen.

Dit wordt nu alsnog gedaan. 450.000 Voor de aankoop van de units en de transitiekosten van de recent geopende opvanglocatie voor Oekraïense ontheemden viel de aanbesteding hoger uit dan was ingeschat (zie RIB 8 juli 2025). 3.813.000

57

Najaarsnota 2025

2.3 Voortgangsrapportage Projecten Als onderdeel van de doorontwikkeling Projectmatig Werken is afgesproken dat we in de Zomer- en Najaarsnota rapporteren over de grote projecten. Het classificeren van een project is op basis van de criteria uit de notitie Projectmatig Werken. Deze criteria komen in hoofdlijnen op het volgende neer: A) Project Groot: - Het maatschappelijk belang van een positieve afronding van het project is groot. - De risico’s voor tijd en geld zijn groot. - De looptijd van het project is lang. B) Project Light: - Het maatschappelijk belang van een positieve afronding van het project is beperkt. - De risico’s voor tijd en geld zijn beperkt. C) Klus: - Het maatschappelijk belang van een positieve afronding van het project is laag. - Er is maar één vakteam bij betrokken. Per uitgevraagd groot project wordt hieronder middels smileys ingegaan op de beheeraspecten van het project, te weten geld, risico’s, organisatie, tijd, informatie en kwaliteit. Een groene smiley betekent dat het beheeraspect zich binnen de kaders bevindt, een rode smiley dat dit niet het geval is en een gele smiley dat het beheeraspect aandacht vraagt. Zowel de rode als de gele smileys moeten volgens de werkwijze Projectmatig Werken toegelicht worden. Vanwege de omvang van dit document is dit zoveel mogelijk beknopt weergegeven.

58

Najaarsnota 2025

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

BL Melkweg 1e fase Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

Bij de afwerking van dit project dient o.a. nog een watercompensatie voor het bedrijventerrein Melkweg gerealiseerd te worden. Op de betreffende locatie is echter een vervuiling (PFAS) geconstateerd wat het proces van de realisatie vertraagd en wellicht duurder maakt. Hierover vinden gesprekken plaats met het Waterschap en de Omgevingsdienst.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

SCH ROM-S Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

Hier zijn we momenteel het laatste stukje openbaar gebied aan het bouw-/woonrijp maken op industrieterrein Schelluinen West. Het budget dat we hiervoor mee hebben gekregen van ROM-S is niet voldoende, maar zal slechts een klein tekort veroorzaken.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

NP Schoolstraat (Herontw) Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

De omgevingsvergunning is aangevraagd op 27 september 2024, waarna in 2025 is gestart met de bouw van de woningen. De oplevering wordt verwacht in 2025/begin 2026. Daarnaast zijn de gronden in juli 2025 verkocht en overgedragen aan de ontwikkelaar.

59

Najaarsnota 2025

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

LA Langerak Zuid (Ontw) Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

Woonveld H: de koopwoningen zijn verkocht, de bouw is gestart in 2025 en de oplevering wordt verwacht in tweede helft 2026. Woonveld I: met het bouwrijp maken wordt gestart in 2026. Dit is ook het laatste veld van het project Langerak-Zuid.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

STR Kooikerspad Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

We zijn nu gestart met fase 1(Kooikerserf). We maken de grond bouw- en woonrijp voor de realisatie van 20 huur- en ongeveer 13 koopwoningen. De intentieovereenkomst is op 15 augustus 2024 getekend met Lek en Waard Wonen, die de grond zal kopen waarop de huurwoningen worden ontwikkeld.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

NLL Oost (Woningbouw) Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

Omdat het project nog niet in een uitvoeringsstadium is, behoeven alle beheeraspecten nog aandacht. Gezien de bodemgesteldheid (waterwingebied) vormt het bouwrijp maken van het plangebied een technische en financiële uitdaging. De intentieovereenkomst met de ontwikkelaar is op 21 juli 2025 ondertekend.

60

Najaarsnota 2025

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

GA De Boomgaard (Herontw) Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

Het betreft hier een strategische grondpositie van de gemeente. Voor het project is eind 2024 een ontwikkelkader vastgesteld door het college. Het streven is dan ook om nog in 2025 een stedenbouwkundig ontwerp te maken en in 2026 een ontwikkelaar te selecteren.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

GOK Schoollocatie (Herontw) Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

De ondertekening van de koopovereenkomst heeft in juli 2025 plaatsgevonden. De sloop van de oude school is gerealiseerd. Eind van dit jaar (2025) wordt gestart met de bouw van de woningen. De oplevering van de woningen wordt verwacht eind 2026.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

OA Zuid (Ontw) Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

Dit is een woningbouwproject waarbij we samen met de ontwikkelingscombinatie woningen willen bouwen. Een deel van de gronden is in bezit van de gemeente en een deel is in bezit van de ontwikkelcombinatie. De intentieovereenkomst is in augustus van 2024 verlengd met drie jaar, hierdoor kan het onderzoek naar woningbouw worden voortgezet. Binnen deze drie jaar dient er duidelijkheid te zijn over de haalbaarheid (dus uiterlijk in 2027). De verkeersontsluiting van de wijk is een belangrijk aandachtspunt.

61

Najaarsnota 2025

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

GA Mourik LWW (Woningbouw) Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

De woningcorporatie Lek en Waard Wonen is eigenaar van de grond en realiseert hier onder andere 26 zorgwoningen voor jongvolwassenen met een verstandelijke beperking. Momenteel werken zij aan de voorbereiding van de aanvraag omgevingsvergunning. De start van de bouw wordt verwacht in 2026 (afhankelijk van de vergunning).