Concept Najaarsnota 2024

Uitvoering geven aan rol wettelijke vertegenwoordiger inzake deelname aan LEADER Alblasserwaard (Europees subsidieprogramma voor plattelandsontwikkelingen) 2023-2027. (A.4) A.5. Goede afstemming van Het Samenlevingsprogramma zal worden doorgezet als instrument. Op deze bestuurlijke ambities met ambities, wijze kunnen we onder de noemer samenlevingsprogramma peilen wat er activiteiten, wensen en energie van speelt in de kernen. Hierdoor zijn we in staat de verbinding met inwoners, onze dorpen en stad. ondernemers, verenigingen, kerken en andere samenwerkingspartners te versterken (A.5)

32

Tijd

Geld

Najaarsnota 2024 A.6. Als raad zoeken we actief en zichtbaar de verbinding met inwoners, bedrijven, en buurgemeenten.

Uitvoering geven aan de vijf speerpunten van het vastgestelde raads- en griffieplan 2023-2024: (1) Aansluiting representatieve democratie op de lokale samenleving, (2) Positionering van de raad in de regio en in Verbonden Partijen, (3) Continuering van het collectief leertraject (4) Werken aan een weerbare raad (integriteit, ondermijning, agressie) en (5) Intensivering van raadscommunicatie (A6).

Toelichting Niet van toepassing.

B. Openbare orde en Veiligheid Wat willen we bereiken Wat gaan we ervoor doen B.1. Een veilige gemeente blijven en ervoor De regionale gemeentelijke crisisorganisatie verder doorontwikkelen. zorgen dat inwoners dat ook zo ervaren. (B.1) Toelichting: Recent is de crisisorganisatie geconfronteerd met een tweetal langdurige crises (corona en de opvang van vluchtelingen). De huidige crisisorganisatie is echter ingericht op het afhandelen van kortdurende crises. Om beter voorbereid te zijn op een langdurige crisis dienen er een aantal doorontwikkelingen plaats te vinden, waaronder: - De beschikbaarheid en betrokkenheid van de crisisfunctionarissen beter borgen; - De crisisorganisatie en de reguliere organisatie beter op elkaar aan laten sluiten in het kader van de nafase; - Nieuwe benodigde crisisfuncties inventariseren in het kader van de nafase. Uitvoeren van het door de raad vastgestelde Veiligheidsplan (B.1). Toelichting: In 2024 zetten we in op de prioriteiten uit het Veiligheidsplan en die in het uitvoeringsprogramma voor dat jaar of doorlopend zijn benoemd. Het betreft dan onder andere: Verdere aanpak van ondermijning met gebruik van interne en externe data. We combineren interne data die vaak al aanwezig is (zoals BAG, WOZ, BRP)

33

Doel

Tijd

Geld

Najaarsnota 2024 met data van externe bronnen (zoals KvK). Ook zetten we in het informeren van inwoners en bedrijven. Met als doel de preventie en om meldingsbereidheid te verhogen. Meerdere keren in het jaar informeren we eigen medewerkers over het herkennen en melden van signalen. (B.1) Optimaliseren aanpak wet woonoverlast. Bij adressen waar omwonenden grote overlast ervaren gebruiken we indien mogelijk eerder de wettelijke instrumenten zoals een gedragsaanwijzing door burgemeester en laten ook verhuurders hun (wettelijke) rol pakken. (B.1) Inzet mystery shopping. We zijn in gesprek met diverse horecagelegenheden, waaronder ook sportverenigingen, over de naleving van de Alcoholwet. Om de naleving van de leeftijdsgrens te bevorderen, vindt mystery shopping plaats. (Samenwerking met programma 3 op het gebied van preventie). Uitwerken van het uitgevoerde onderzoek naar mogelijkheden om structurele overlast van jongeren blijvend te verminderen. Dit doen we in samenwerking met onze partners. In 2024 vindt de implementatie plaats. Inzetten op meer toezicht en handhaving door bijzondere opsporingsambtenaren (boa's). Vanwege de motie Hermans is extra geld beschikbaar. Op dit moment huren we boa's in bij gemeente Papendrecht, maar deze overeenkomst loopt af in 2026 en kan niet worden verlengd. We zijn bezig om de boa capaciteit op een andere manier realiseren.

Diverse scenario’s worden onderzocht. Toelichting Inzetten op meer toezicht en handhaving door bijzondere opsporingsambtenaren (boa's) (B.1). We hebben inmiddels een BOA in dienst genomen.

34

Najaarsnota 2024

C. Dienstverlening Wat willen we bereiken Wat gaan we ervoor doen Doel C.1. Gemak bieden aan onze De visie op dienstverlening actualiseren. (C.1.) inwoners met goede (telefonische) bereikbaarheid, snelle en kwalitatief goede (digitale) dienstverlening. Monitoren van onze (telefonische) bereikbaarheid. (C.1) Verbeteren van de informatievoorziening in ICT-systemen waarbij we ons richten op kortere reactie- en afhandeltermijnen. (C.1) Onderzoeken van de mogelijkheden van doorontwikkeling/verbetering van onze digitale dienstverlening en kijken daarbij ook naar nieuwe wetgeving. (C.1.) Zorgen dat onze medewerkers getraind zijn en blijven in het schrijven van brieven, e-mails en andere teksten in Klare Taal. (C.1.) Toetsen bij inwoners of we voldoende begrijpelijk schrijven. We doen dat in samenwerking met (de taalpunten van) de bibliotheken in onze gemeente. (C.1.) Maatwerk leveren voor inwoners die niet fysiek in staat zijn om het servicepunt te bezoeken. (C.1.) Inwoners, ook tijdens lopende processen en procedures, op de hoogte houden van de voortgang. En actief terugkoppeling geven over afspraken of oplossingen. We beginnen hiermee bij meldingen openbare ruimte. (C.1.) C.2. Maatwerk bieden in begeleiding Begeleiding bieden aan inwoners die niet overweg kunnen met digitale van inwoners voor wie digitale middelen.

We werken hiervoor samenwerken met de Informatiepunten dienstverlening minder toegankelijk digitale overheid bij de bibliotheken in onze gemeente. (C.2) is. C.3. Continu de kwaliteit van Investeringen in manier van werken en software bij het informatiecentrum dienstverlening en zichtbaarheid (IC). Maar ook de interactie binnen de organisatie; blijven verbeteren door te luisteren - één zaak is één eigenaar; naar inwoners en andere relevante - klantreis van alle producten en diensten monitoren; (interne) partijen. - permanent meten van klanttevredenheid; - meer aandacht voor opmerkingen en klachten;

35

Tijd

Geld

Najaarsnota 2024 -

meer samenwerking en integratie tussen kerngericht werken, dienstverlening en participatie. (C.3)

Toelichting De ontwikkelingen van het uitvoeringsprogramma dienstverlening 2024 – 2030 (actualisatie dienstverlening) worden vanaf 2025 opgenomen in de P&C cyclus. Afgeronde acties in 2024 voor de ontwikkeling van onze dienstverlening worden ingebed in de standaard dienstverlening. Nog lopende acties worden voortgezet in 2025 en opgenomen in het uitvoeringsprogramma dienstverlening 2024 – 2030 (actualisatie dienstverlening). C.3 wordt naar verwachting deels behaald. Het investeren in de manier van werken bij het informatiecentrum verloopt binnen het verwachten tijdspad. Een mogelijke ontwikkeling van passende software hangt alleen samen met de uitkomst van de bezuinigingsopties. Hierdoor vindt er in 2024 geen investering plaats in de ontwikkeling van software voor het informatiecentrum.

36

Najaarsnota 2024

Ontwikkelingen Bedrijfsvoering Wet Open Overheid In 2024 creëerden we een stevige basis om grip te krijgen op onze informatie. Komende jaren moeten we nog volop inzetten op aanpassingen binnen onze ICT-architectuur, opleiden van medewerkers en verder verduurzamen van onze informatiehuishouding om uiteindelijk WOO-proof te kunnen worden. Daarnaast verandert de uitwerking van de WOO constant. Hierop blijven we de komende jaren anticiperen. Per 1 november 2024 wordt het actief openbaar maken van informatie, die valt onder de informatiecategorieën Organisatie en werkwijze en Bereikbaarheidsgegevens, verplicht (eerste tranche). We troffen voorbereidingen om die eerste categorieën actief openbaar te kunnen maken, zoals de Woo voorschrijft. Ook zijn we al gestart met voorbereidingen voor de categorieën die komende jaren zullen volgen. HRM Molenlanden werft nieuw personeel met behulp van een nieuwe frisse arbeidsmarktcommunicatie. En we zien op veel posities een positieve response. Er blijven een aantal posities moeilijk in te vullen door schaarste in de breedte van de (gemeentelijke) arbeidsmarkt. We werken samen met een nieuwe partner op het gebied van ARBO en verzuim en zetten in op verlaging van het ziekteverzuim mede door het opstarten van een risico-inventarisatie en -evaluatie en medewerkersonderzoek.

In de afgelopen maanden is door de interim gemeentesecretaris in nauwe samenwerking met de OR en medewerkers een voorstel gedaan gericht op de versterking van de sturing in de organisatie en van de aandacht en zorg voor medewerkers. Criteria die daarbij zijn gehanteerd zijn onder andere het behoud van de zelforganisatie, borgen van integraal werken en teamontwikkeling, versterken van strategisch vermogen en de aandacht voor medewerkers. In de komende periode worden daarop gerichte aanpassingen doorgevoerd. Een belangrijk voorbeeld daarvan is dat de driehoofdige directie in combinatie met 4 spelverdelers wordt omgezet in een tweehoofdige directie met 5 domeinmanagers. De domeinmanagers richten zich op een samenhangend aantal taakgebieden. De teamplannen zullen parallel gaan lopen met de P&C cyclus om de bestuurlijke ambities en ambtelijke inzet scherp op elkaar af te stemmen en te prioriteren binnen de beschikbare middelen. Vastgoed en Facilitair Uitvoering van het geharmoniseerde Vastgoed en accommodatiebeleid In 2024 is een begin gemaakt met de uitvoering van het geharmoniseerde vastgoed en accommodatiebeleid. Deze vindt ook in 2025 doorgang op het gebied van verduurzaming, IHP, tarievenbeleid, verkoop niet strategische gebouwen en het berekenen van kostprijs dekkende huur.

37

Najaarsnota 2024 Verhuizing naar nieuwe werklocatie In juli is de organisatie van Hoornaar naar het gemeentekantoor in Bleskensgraaf verhuisd. Momenteel zijn we in de nazorgfase en worden de laatste verbeterpunten opgepakt. Onder andere alarmering, veiligheid en klimaatbeheersing spelen hier een rol om tot een veilig en prettig werkklimaat te komen. Verwacht wordt dat de nazorgfase begin 2025 wordt afgerond. Verduurzaming vastgoed Via het ontzorgingsprogramma van de Provincie Zuid-Holland is er een rapport opgesteld om te komen tot verduurzaming van ongeveer twintig panden, afgestemd op de strategische agenda. Vanuit dit rapport is een MJIP (Meerjaren Investeringsplan) opgesteld met daarin de uit te voeren maatregelen tot verduurzaming. Juridische zaken In 2024 is veelvuldig gebruik gemaakt van het wegzetten van juridische vraagstukken buiten de deur. Dit zowel in het kader van pieken in de werkvoorraad als specialistische kennis. Hierdoor hebben we in alle gerechtelijke procedures verweer kunnen voeren en tijdig stukken kunnen aanleveren. Ook de behandeling van een aantal WOO-verzoeken is uitbesteed waardoor we (tijdig) aan de verzoeken hebben kunnen voldoen. Daarnaast is er verschillende keren een vraag bij onze huisadvocaat neergelegd. En is er in een aantal gerechtelijke procedures een externe mediator ingeschakeld.

Om de juridische kwaliteit van de omgevingsvergunningen te verbeteren en rekening te houden met de nieuwe Omgevingswet, is extra juridische capaciteit ingezet. Er is sprake van intensieve juridische begeleiding vanaf het voortraject tot onherroepelijke vergunningen. Juridische steekproeven zijn in het vergunningenproces verankerd en in het zaaksysteem (LEEF) geïntegreerd. In één geval heeft dit geleid tot het intrekken van meerdere gerechtelijke procedures. Om te komen tot juridische kwaliteitszorg (jkz) hebben we een notitie opgesteld waarin vragen worden beantwoord zoals ‘Wat bedoelen we met JKZ’, ‘Hoe richten we JKZ in’ en ‘Wie is verantwoordelijk voor JKZ’. Begin 2025 stellen we een jaarverslag over 2024 op. In 2024 is pre-mediation regelmatig ingezet waarin in een aantal bezwaarzaken met de informele route een oplossing is gevonden. Tot slot heeft de afronding van de implementatie van de nieuwe Wet elektronische publicaties plaatsgevonden. De richtlijnen zijn in de huidige werkprocessen verankerd. Waar het gaat om contractbeheer is in 2024 gewerkt aan verbetering doordat bijna alle contracten in ons nieuwe financiële systeem (Unit4) zijn verwerkt. Binnen het I-domein en WMO is een contractbeheerder/contractmanager geïntroduceerd. Daarmee willen we komen tot een betere beheersing van de afspraken die gemaakt zijn tijdens de aanbestedingen.

Ook het escaleren bij het niet nakomen van de gemaakte afspraken en de kwartaalgesprekken dragen bij tot een betere beheersing van de contracten. I-domein Informatiebeveiliging BIO/NIS2 - implementatie M&R dienst Met de komst van de Nederlandse Cyberbeveiligingswet (Cbw) op basis van de Europese NIS2-richtlijn (Network and Information Security Directive) moet de gemeente diverse verplichte beheersmaatregelen treffen om cyber- en digitale dreigingen zoveel mogelijk te beperken. Dit betreft zowel organisatorische en personele maatregelen als technologische en fysieke maatregelen.

38

Najaarsnota 2024 De Europese wetgeving is per 17 oktober 2024 van kracht gegaan. De vertaalslag naar Nederlandse wetgeving wordt in 2025 afgerond. De gevolgen zijn dat er landelijk een aantal initiatieven vertraging hebben opgelopen. Ondanks uitstel wordt er vanuit de VNG en IBD (Informatiebeveiligingsdienst Gemeenten) op aangedrongen om al wel met de implementatie verder aan de slag te gaan met passende maatregelen. Een van de maatregelen is om de Basis op Orde te hebben en de gemeentelijke Informatiebeveiliging moet voldoen aan de nieuwe Baseline Informatievoorziening Overheid (BIO2.0). Dit is onderdeel van de nieuwe Cbw. In 2024 is een eerste analyse gemaakt op welke (toekomstige) onderdelen van deze wet de gemeente Molenlanden nog niet voldoet en we een inhaalslag moeten maken. Waar mogelijk sluit Molenlanden aan op landelijke ontwikkelingen. Monitoring & Response is een van de landelijke ontwikkelingen en onderdeel van de Cbw. De aanbesteding voor de Monitoring & Response heeft vertraging opgelopen. Echter is de aanbesteding inmiddels gestart en wordt er half december een definitieve leverancier geselecteerd. Verwachting is dat we vervolgens kunnen starten met de implementatie van de dienst. Ondanks de vertraging loopt de aanbesteding in lijn met de voorbereiding van de Cbw.

Doorontwikkeling Informatievoorziening De beoogde doorontwikkelingen op de nieuwe systemen LEEF en eHRM (AFAS) zijn grotendeels afgerond. Minder soepel loopt de overgang naar het nieuwe financiële systeem (ERPx/Unit4). Processen en rapportages in dit systeem voldoen nog niet aan de wens van de organisatie. Hier hebben we de komende tijd aandacht voor. Verder hebben we de applicatie voor de registratie van beheerobjecten in de buitenruimte naar een SaaS-omgeving gebracht. Het vervolg hierop is het standaardiseren van de beheerregistraties naar de IMBOR-standaard. Financiële opgave 2025 en verder Bij het opstellen van de Kadernota 2025 werd (nog meer) duidelijk dat de gemeente een financieel tekort voorziet in de komende jaren. Hierbij bleek ook dat er serieus nagedacht moet worden over mogelijke beleidskeuzes. Nog voor vaststelling van de Kadernota 2025 is in juni een start gemaakt met sessies waarin een kleine groep vakspecialisten met elkaar en met een ‘critical friend’ in gesprek ging. Hierbij werden de mogelijke beleidskeuzes geïnventariseerd. De resultaten die direct konden worden vertaald, zijn verwerkt in de Begroting 2025. Voor veel onderwerpen geldt echter dat er een beleidswijziging en/of nader overleg noodzakelijk is om andere keuzes mogelijk te maken.

Een eerste verkenning van deze beleidskeuzes is gepresenteerd tijdens de opiniërende beeldvormende avond op 24 oktober jl. Nadere uitwerking volgt in 2025.

39

Najaarsnota 2024

2.

De financiële verantwoording

2.1 De exploitatie Kort samengevat komt het financiële resultaat van deze Najaarsnota op het volgende neer: Verwacht begrotingsresultaat oorspronkelijke begroting 2024 Raadsbesluit 11 juli 2024 Zomernota Verwacht begrotingsresultaat vóór Najaarsnota Het financiële saldo van deze Najaarsnota Prognose resultaat per ultimo 2024

791.000 V -2.671.580 N -1.880.580 N 1.830.568 V -50.012 N

De financieel belangrijkste mutaties, groter dan € 100k, van de Najaarsnota zijn: Onderwerp

Mutatie

Voordeel /Nadeel

1

Lagere kosten GR SOJ o.b.v. maandrapportage sept. 2024 en hogere afrekening 2023 (€ -101.700)

898.600

V

2

Afrekeningen uitvoeringsgemeente Dordrecht voor Beschermd Wonen en Opvang. Voor 2023 € 516k en voorschot 2024 € 475k. Lagere kapitaallasten dan geraamd vanwege latere ingebruikname dan gepland Hogere winstuitkering Stedin Vervallen dotatie voorziening pensioenen wethouders o.b.v. actuariële berekening Rijksbijdragen voor IntegraalZorgakkoord niet eerder begrote inkomst Bijdrage GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid verlaagd. AB besluit 27-06-2024 Vrijval stelpost loon- en prijsstijgingen AU Treasury lagere rentelasten op leningen BTW voordeel 2019 t/m 2022 Opheffing GR Regio AV

991.000

V

366.400 430.900 365.700 338.000 336.700 200.000 184.900 181.000 164.000

V V V V V V V V V

3 4 5 6 7 8 9 10 11

40

Najaarsnota 2024 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26

Lagere externe advieskosten implementatie transitiefase i-domein Uitgaven voor lokale preventieve maatregelen jeugd zijn dubbel in de begroting opgenomen. Vervallen onderzoeksbudget voor de aansluiting Arkel op de A27 Opbrengst verkoop snippergroen Te hoog begrote ontvangst voor bijdragen van scholen voor Impulsgelden Hogere bijdrage aan Bibliotheek Aanzet Hogere uitgaven Impulsgelden Brede School, Sport, Cultuur bijeenkomsten en inwonersactiviteiten Kosten voor wachtlijstbanen DVO met Avres Aanpassing inkomsten gemeentelijke heffingen Werelderfgoed Kinderdijk n.a.v. nieuwe SOK Stijging van de energielasten voor de Openbare Verlichting Geraamde bijdrage in kapitaallasten Kinderdijk conform nieuwe afspraken (zit al in begr. 2025) Hogere kosten GR Avres o.b.v. vastgestelde zomernota van Avres Lagere legesopbrengsten omgevingsvergunningen vanwege minder aanvragen van grote plannen Lagere Algemene Uitkering op basis van septembercirculaire Overige mutaties, kleiner dan 100k Totaal mutaties Najaarsnota 2024

130.000 121.200 100.000 100.000 -103.000 -104.000 -117.600 -118.000 -130.000 -140.000 -216.000 -261.300 -809.800 -1.279.900 201.800 1.830.600

V V V V N N N N N N N N N N V V

Binnen de Najaarsnota is een aantal mutaties verwerkt die, bijvoorbeeld door het verrekenen met reserves en voorzieningen, geen budgettair effect hebben op het saldo maar wel noodzakelijk zijn om te noemen. Het gaat dan om de volgende mutaties: Onderwerp 1 2 3 4 5 6

Mutatie

Dotatie reserve Afwikkeling voorgaande jaren Overheveling implementatie WOO naar 2025 Dotatie reserve Afwikkeling voorgaande jaren Overheveling middelen Molenlands Ondersteuningsfonds naar 2025 Woonrijp maken CBS Hoogblokland Verrekening met algemene reserve

41

-277.500 277.500 -1.170.600 1.170.600 -105.000 105.000

Voordeel/ Nadeel

I/S*

N V N V N V

I I I I I I

Najaarsnota 2024 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Energiekosten riolering fors duurder Verrekening met voorziening rioleringen LeaderPOP3 Groenschoolplein Onderwijs Verrekening met algemene reserve Inkomensregelingen (BUIG) Bijdrage van het Rijk Mensen met een migratie achtergrond (Inburgering) Bijdrage van het Rijk Opvang vluchtelingen Bijdrage van het Rijk Lagere kapitaallasten dan geraamd vanwege latere ingebruikname van gepland Verrekening met de reserves kapitaallasten en kapitaallasten wegen Dotatie voorziening Afvalstoffen Afvalstoffen

-145.000 145.000 -50.000 50.000 -151.400 151.400 -272.300 272.300 -1.486.400 1.486.400 -80.000 80.000 -218.500 218.500

N V N V N V N V N V N V N V

I I I I I I I I I I I I I I

*S = Structureel *I = Incidenteel

De mutaties van deze Najaarsnota hebben alleen een incidenteel effect voor 2024. In het overzicht hierna zien we de mutaties per programma. De programma’s zijn opgedeeld in taakvelden. Deze taakvelden zijn voorgeschreven in het Besluit begroting en verantwoording (BBV). Per programma geven wij u een overzicht van de belangrijkste mutaties met toelichting. Bij de specificatie van de mutaties geven wij aan op welke taakvelden de mutaties waren. Mutaties per taakveld groter dan € 25k lichten we toe.

42

Najaarsnota 2024 Programma 1 Wonen, Ruimtelijke Ordening en Bereikbaarheid Taakvelden programma 1

Mutatie lasten/ baten

T03 Beheer overige gebouwen en gronden T21 Verkeer en Vervoer T22 Parkeren T25 Openbaar vervoer T42 Onderwijshuisvesting T52 Sportaccommodaties T81 Ruimtelijke Ordening T82 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) T83 Wonen en bouwen Totaal

-17.251 -582.147 137.532 -8.534 58.764 -196.804 9.250 105.000 696.458 202.268

Mutaties reserves

6.603

-54.943 150.932 37.500 -105.000 35.092

Saldo Voordelig/ nadelig saldo -17.251 -575.544 137.532 -8.534 3.822 -45.872 46.750 0 696.458 237.361

V V N V N V N N N N

Toelichting/analyse per taakveld: T21 Verkeer en Vervoer Op het onderdeel wegen ontvangen we meer compensatie van derden door het aantal grotere werken die we dit jaar aan het uitvoeren zijn. Deze inkomsten zijn hoger dan veracht en zodoende een voordeel van € 90k. De kapitaallasten zijn € 595k lager dan begroot. Hiervoor vindt een mutatie plaats in de reserve kapitaallasten. De kosten van energie voor de openbare verlichting zijn gestegen t.o.v. onze raming. Dit wordt overigens grotendeels veroorzaakt door hogere transactiekosten en een hogere energiebelasting. Dit had eerder bekend kunnen zijn maar de oorzaak hiervan is meerduidig. HVC verrekent sinds dit jaar de stroomkosten 1x per jaar in augustus over de afgelopen 12 maanden. Hierdoor is er een overlap met 2023/2024. Afrekeningen waren niet duidelijk en hebben gezorgd voor vragen en intern is een medewerker in het voorjaar langdurig ziek geweest waarvoor geen vervanging beschikbaar was. Overigens is er wel een daling van Kwh zichtbaar door toepassing van Led maar verhoging van de overige kosten zorgen voor een grote financiële toename. Nadeel € 140k. Het gereserveerde onderzoeksbudget voor de aansluiting van Arkel op de A27 sluiten we af. Dit doen we n.a.v. de raadsinformatiebrief die u hierover heeft ontvangen in het voorjaar en waaruit duidelijk is geworden dat we deze middelen hier niet meer voor gaan inzetten.

Dit levert een voordeel van € 100k.

43

Najaarsnota 2024 De leges die wij ontvangen omtrent de zogenaamde ‘MOOR’ meldingen hebben we in 2023 voor 2024 iets hoger geraamd in het kader van risicovoller ramen op budgetten die daar mogelijkheden voor gaven gezien de ervaringen van de afgelopen jaren. We zien dat we deze inkomsten dit jaar niet gaan halen en moeten het budget verlagen. Nadeel € 40k. T22 Parkeren De inkomsten rondom het gebied Kinderdijk en de verrekeningen hiervan stonden in de begroting van 2024 nog geraamd op basis van de oude afspraken die golden voor de afspraken die zijn gemaakt in de Samenwerkingsovereenkomst Kinderdijk (SOK) en alle overige afspraken. Dit heeft ervoor gezorgd dat het jaar 2023 naar nieuwe inzichten verrekend dient te worden wat tot op heden nog niet helemaal is afgerond. We hebben voor de begroting geprobeerd een zo’n goed als mogelijke inschatting te maken welke kosten en welke opbrengsten we kunnen ramen. Dit hangt ook nauw samen met bijvoorbeeld de verwachtingen die worden gemaakt ten aanzien van het aantal betalende bezoekers in het gebied. We hebben in de begroting van 2025-2028 een uitgangspunt geraamd die laat zien dat we t.o.v. onze huidige ramingen we een nadeel hebben voor onze eigen begroting in de jaren 2024 tot 206 maar dat vanaf 2027 het omslagpunt zal komen te liggen en de gevolgen voor onze begroting per saldo niet meer nadelig zijn maar kantelen naar voordelig.

Doordat we de berekeningen in de begroting 2025 hebben gemaakt dienen we ook alvast in te spelen op de te verwachten uitkomsten van 2024. Hier passen we nu onze ramingen op aan; nadeel € 290k. De financiële gevolgen zijn zowel op dit taakveld verantwoord als taakveld T55 Cultureel Erfgoed. T52 Sportaccommodaties De kapitaallasten zijn € 157k lager dan begroot. Hiervoor vindt een mutatie plaats in de reserve kapitaallasten. De energiekosten worden doorbelast, dit stond ten onrechte niet in de begroting en levert nu een voordeel op van € 64k. Verder zijn er nog wat kleine verschillen voor totaal € 18k nadelig. T81 Ruimtelijke Ordening Voor adviestaken rondom plankosten en ruimtelijke ordening wordt verwacht dit jaar een lager bedrag uit te geven dan geraamd. Het gaat hier om een voordeel van €50k. We hebben dit jaar nog geen verzoeken voor omgevingsplanwijzigingen gehad, dus daarbij ook geen kostenverhaal waar leges tegenover staan. Ook zijn er nog geen omgevingstafels geweest. Het is nog onduidelijk of er nog aanvragen binnen gaan komen dit jaar maar het lijkt verstandig de raming van eventueel te verwachten inkomsten te verlagen met ruim € 70k. We hebben tot dusver wel 30 principeverzoeken gehad die worden uitgewerkt.

44

Najaarsnota 2024 T82 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) Het woonrijp maken van het plangebied van de voormalige schoollocatie in Hoogblokland dient nog plaats te vinden. Deze werkzaamheden zullen dit kwartaal met een kleine uitloop in 2025 worden afgerond. De omvang van de kosten bedraagt ongeveer € 105k. Het project was al afgesloten omdat conform de afspraak met de accountant grondexploitaties (financieel) afgesloten worden wanneer alle opbrengsten zijn behaald en er alleen nog kosten zijn ter afwerking van de infra. Dat was hier het geval. Bij de afsluiting was er een winstname en nog te gebruiken ramingen voor bouw- en woonrijp maken en plankosten. Bij dit project was dat in totaal € 306k. Dit bedrag is toegevoegd aan de Algemene reserve. Nadeel € 105k. Het voorstel is, zie ook beslispunt van het voorstel, om de kosten direct uit de algemene reserve te dekken. T83 Wonen en bouwen Voor het Programma Versnelling Woningbouw is in het voorjaar geld beschikbaar gesteld voor 2024 en in de begroting 2025 ook structureel. Door een vertraging in het opstarten, uitwerken, vaststellen etc. zijn er in 2024 (nog) geen kosten gemaakt die voor rekening van de gemeenten Molenlanden zijn. En zullen we dit bedrag voor 2024 moeten aframen. De middelen hoeven ook niet te worden overgeheveld omdat reeds is voorzien in structureel budget. Voordeel € 40k.

De opbrengsten uit de leges voor omgevingsvergunningen zijn dit jaar, tot nog toe, beduidend lager. We denken dat dit met name komt doordat er veel minder grote plannen zijn waarvan we er eind vorig jaar juist veel van hebben gezien. Onduidelijk is nog wat het laatste kwartaal gaat brengen aan aanvragen maar we kunnen vrij zeker zeggen dat we de ramingen dit jaar niet gaan halen. Overigens vinden in het laatste kwartaal en dan met name in de maande december de meeste aanvragen plaats. Nadeel € 809k.

45

Najaarsnota 2024 Programma 2 Economie, Energie en Buiten Taakvelden programma 2

Mutatie lasten/ baten

T33 Bedrijfsloket en -regelingen T34 Economische promotie T57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie T72 Riolering T73 Afval T74 Milieubeheer T75 Begraafplaatsen Totaal

7.965 -176.055 -259.242 -31.500 40.012 135.795 20.399 -262.627

Mutaties reserves

6.882 -106.404

-25.000 9.274 -115.248

Saldo Voordelig/ nadelig saldo 7.965 -169.173 -365.646 -31.500 40.012 110.795 29.672 -377.875

N V V V N N N V

Toelichting/analyse per taakveld: T34 Economische promotie Het voordeel wordt deels veroorzaakt door vertraging in uitvoering van een aantal werkzaamheden en projecten. Zo is o.a. Destinatie Marketing Organisatie Ontdek de Alblasserwaard niet zelfstandig komen te staan in 2024, zijn de verbeteringen rondom de websites voor de recreatieve routenetwerken vertraagd en is ook de ontwikkeling van het ‘Struinpad’ vertraagd. Het project Ken uw Gast traject is goedkoper uitgevallen doordat er minder deelnemers waren dan verwacht. De kapitaallasten voor gebiedsontwikkeling zijn 55k lager vanwege latere ingebruikname dan verwacht. T57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie De verkoop van zogenaamd ‘snippergroen’ of kavel die gemeentelijk eigendom zijn levert ons dit jaar € 100k extra op. Voornamelijk veroorzaakt door de verkoop van 4 kavels/percelen in Gelkenes. T72 Riolering Met name de energiekosten van riolering valt dit jaar hoger uit; € 150k nadeel. De hogere kosten worden met de voorziening verrekend. Omdat we dan van bedragen inclusief BTW uitgaan ontstaat hier een voordeel.

46

Najaarsnota 2024 T73 Afval Het betreft hier een voordeel vanwege de afrekening afvalverwerkingskosten over het jaar 2023. Voor de inhuur van personeel was budget geraamd wat dit jaar niet ingezet zal worden, we ramen dit nu af. Voordeel € 31k. Dit voordeel wordt met de voorziening verrekend. Er ontstaat een nadeel door dezelfde BTW verrekening als bij de voorziening riolering. T74 Milieubeheer Het blijkt zo te zijn dat de leges rondom de bodemtaken niet te innen zijn terwijl deze wel zijn opgenomen in onze legestabel. N.a.v. deze constatering is opdracht gegeven onderzoek te doen naar de interne handelswijze en afstemming met OZHZ om dit beter en concreter vast te leggen en ten uitvoering te brengen. Nadeel € 80k. T75 Begraafplaatsen Het aantal begrafenissen lijkt iets lager uit te vallen dit jaar. Het kan zijn dat er minder mensen overleden zijn of dat er meer mensen gecremeerd zijn, dit laatste is bij ons niet bekend. Wij hebben namelijk geen zicht op crematies van inwoners uit onze gemeente. Oorzaak van de lagere te verwachten inkomsten is dat er dit jaar opvallend veel bijzettingen zijn t.o.v. uitgifte van nieuwe graven. Nadeel € 90k.

Programma 3 Welzijn, Sociaal en Cultuur Taakvelden programma 3

T41 Openbaar basisonderwijs T43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken T51 Sportbeleid en activering T53 Cultuurpresentatie, -productie, -participatie T54 Musea T55 Cultureel erfgoed T56 Media T61 Samenkracht en burgerparticipatie T62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen T63 Inkomensregelingen

Mutatie lasten/ baten

Mutaties reserves

15.088 220.007 -50.000 110.521 -9.000 24.468 70.883 84.605 -629.429 96.817 -244.702 -1.167.230 1.170.644

47

Saldo Voordelig/ nadelig saldo 15.088 170.007 110.521 -9.000 24.468 70.883 84.605 -532.612 -244.702 3.414

N N N V N N N V V V

Najaarsnota 2024 T64 WSW en beschut werk T65 Arbeidsparticipatie T66 Maatwerkvoorzieningen (WMO) T671A Huishoudelijke hulp (WMO) T671B Begeleiding (WMO) T671C Dagbesteding (WMO) T671D Overige maatwerkarrangementen (WMO) T672A Jeugdhulp begeleiding T672B Jeugdhulp behandeling T672C Jeugdhulp dagbesteding T672D Jeugdhulp zonder verblijf overig T673A Pleegzorg T673B Gezinsgericht T673C Jeugdhulp met verblijf overig T674A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf T674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf T674C Gesloten plaatsing T681A Beschermd Wonen (WMO) T681B Maatschappelijk- en vrouwenopvang (WMO) T682A Jeugdbescherming T682B Jeugdreclassering T71 Volksgezondheid Totaal

367.330 23.000 143.925 -39.000 44.000 5.000 10.000 -224.261 10.034 82.988 3.431 -39.668 -11.407 -132.456 -22.680 -484.281 -10.157 -1.008.662 -10.000 -84.026 -7.914 9.303 -2.900.288

41.000

1.258.461

367.330 23.000 143.925 -39.000 44.000 5.000 10.000 -183.261 10.034 82.988 3.431 -39.668 -11.407 -132.456 -22.680 -484.281 -10.157 -1.008.662 -10.000 -84.026 -7.914 9.303 -1.641.827

N N N V N N N V N N N V V V V V V V V V V N V

Toelichting/analyse per taakveld: T43 Bijzonder basisonderwijs Voor het leerlingenvervoer is, op basis van de huidige cijfers, naar verwachting € 120K minder nodig en voor gymnastiek bijzonder onderwijs is € 59k extra nodig. De 2e Burap van DG&J laat voor lokaal onderwijsbeleid een verwacht nadeel zien van € 62k. De bijdrage van de scholen

48

Najaarsnota 2024 voor de Impulsgelden Brede School, Sport, Cultuur was te hoog begroot, nadeel 103K. Daarnaast is in het verleden voor de uitgaven € 117k te laag opgenomen. Voor de reguliere peuters wordt een voordeel van € 50k verwacht. Voor de kosten van GroenSchoolpleinOnderwijs (€ 59k) wordt € 50k beschikbaar gesteld uit de algemene reserve conform raadsbesluit. T51 Sportbeleid en activering Een bedrag van SPUK GALA Lokaal Sportakkoord wordt gecorrigeerd i.v.m. dubbele begrotingswijziging, nadeel € 46K. De hogere kapitaallasten van € 75k worden gedekt uit de reserve kapitaallasten. T55 Cultureel erfgoed Zie hiervoor de toelichting bij taakveld T22 Parkeren. T56 Media De bijdrage aan Bibliotheek Aanzet is voor 2024 verhoogd met 104k. Daar staat een lagere bijdrage voor de huur van € 20k tegenover. T61 Samenkracht en burgerparticipatie De bijdrage van het Rijk voor inburgeringkosten was niet opgenomen in de begroting. Voordeel € 272k. Voor inkomsten van het Rijk voor de onderwijsroute is € 40k opgenomen, de kosten worden met € 27k afgeraamd omdat uiteindelijk minder personen deze onderwijsroute volgen. Conform collegevoorstel ‘Jeugdhulp naar voren’ is er budget van € 52k opgenomen. Het raadsvoorstel voor de bijdrage aan Stichting Jeugdteams was dubbel opgenomen in de begroting en wordt nu afgeraamd, voordeel van €121k.

Als gevolg van niet ingezet overgeheveld budget uit 2023 is er een voordeel voor jeugd- en jongerenwerk van € 38k. Uitgaven voor ouderenwerk (Odensehuis) kunnen betaald worden uit de door het Rijk ontvangen middelen voor Integraal ZorgAkkoord (IZA). Hierdoor is een dubbele begrotingspost ontstaan. Voordeel € 52k. Het budget van € 35k voor buurtplatform en een gedeelte van het budget voor JOP’s van € 27k wordt doorgeschoven naar 2025 omdat er contractuele verplichtingen zijn aangegaan. Hier staat de reservemutatie tegenover. De ramingen van de opvanglocaties in Waal en Groot-Ammers zijn bijgesteld. Er is een voordeel van € 800.000 te verwachten op de exploitatiebudgetten. Voorzichtigheidshalve is dit in deze Najaarsnota nog niet ingeboekt. In 2022 en 2023 hadden we hier ook al een budgettair voordeel van in totaal € 1,6 miljoen wat via de resultaatbestemming aan de reserves is toegevoegd. U heeft op 12 december 2023 een bedrag uit de algemene reserve beschikbaar gesteld voor de opvanglocaties in Waal en Giessenburg. Bij dit besluit is een beslispunt opgenomen waarin staat dat alle aankopen uiteindelijk door het Rijk worden bekostigd.

49

Najaarsnota 2024 Aan deze voorwaarde wordt niet voldaan omdat het Rijk niet bereid is de transitiekosten volledig te vergoeden. De uitname uit de algemene reserve is nu niet rechtmatig. Het was de bedoeling om de investering uit de algemene reserve te halen en dit later weer bij exploitatievoordelen terug te storten in de reserve. Voor de locatie Waal lukt dit niet. Maar wel als we de locatie Groot-Ammers hierbij betrekken (met de huidige normvergoeding als uitgangspunt). Maar zo is het niet in het raadsbesluit geregeld. Om dit rechtmatig te laten zijn is een reparatie van het raadsbesluit nodig. Deze Najaarsnota is hiervoor een goed moment. U wordt voorgesteld om de investering in 2024 ten laste van de algemene reserve te brengen. En vervolgens de toekomstige voordelen op de exploitatie van deze opvanglocatie via de jaarrekeningresultaten van de komende jaren weer met de algemene reserve te verrekenen. Als het Rijk de normvergoeding verlaagd verwerken we het lagere voordeel in een toekomstige Zomer- of Najaarsnota.

De budgetten van de realisatie van de opvanglocatie in Waal zijn met het vaststellen van deze Najaarsnota als volgt: Aankoop locatie 562.000 Aankoop Units 572.000 Transitiekosten 3.352.000 Totaal investering 4.486.000 Bijdrage Rijk -1.832.000 Dekking algemene reserve 2.654.000 T62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen De werkzaamheden voor het relatieloket zijn eerder gestart dan voorzien. Hiervoor is in 2024 € 60k nodig, afronding volgt in 2025. Uitgaven voor POH (praktijkondersteuner bij huisarts) kunnen betaald worden uit de door het Rijk ontvangen middelen voor Integraal ZorgAkkoord (IZA). Hierdoor is een dubbele begrotingspost ontstaan. Voordeel € 286k. T63 Inkomensregelingen Avres vraagt € 202k extra voor de inkomensvoorzieningen. Hier staat ook een hogere BUIG uitkering van € 151k tegenover. Een stelpost wordt volledig afgeraamd, voordeel € 59k. Het beschikbare bedrag voor het Molenlands Ondersteuningsfonds wordt grotendeels overgeheveld naar 2025; € 1.171k. T64 WSW en beschut werk Op basis van de zomernota Avres is er een nadeel van € 210K. De bijdrage aan WSW Drechtwerk is met € 39k verhoogd doordat de bijdrage per medewerker is toegenomen door loonstijging. Tot slot was de DVO voor wachtlijstbanen Avres in het verleden niet in de begroting opgenomen, nadeel € 118k.

50

Najaarsnota 2024 T65 Arbeidsparticipatie De bijdrage aan De Gezel, werklocatie te Groot-Ammers, was niet opgenomen in de begroting. T66 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Door meer aanvragen voor vervoersvoorzieningen incl. vervoer (zoals scootmobielen en aangepaste (driewiel)fietsen) verwachten we dit jaar € 125k meer nodig te hebben. T671A Huishoudelijke hulp (WMO) Door de personeelstekorten bij de aanbieders voor huishoudelijke hulp staan diverse cliënten op een wachtlijst waardoor de kosten voor huishoudelijke hulp met € 30k kan worden verlaagd. T671B Begeleiding (WMO) Op basis van huidige informatie is de verwachting dat we in 2024 € 20k meer nodig hebben voor ondersteuning van de aanbesteding MolenHopper. De kosten voor maatwerkbegeleiding ZIN zijn € 25k hoger als gevolg van de toename van het aantal cliënten. T672A Jeugdhulp begeleiding, T672B Jeugdhulp behandeling, T672C Jeugdhulp dagbesteding en T672D Jeugdhulp zonder verblijf overig Dit betreft o.a. een afrekening van het jaar 2023, voordeel van € 101k. Een afname van € 144k van jeugdhulp op basis van PGB en stijging jeugdhulp met dagbesteding van € 83k. Voor de begeleiding op Orthopedagogische-Didactische Centra (OPDC’s) wordt € 41k doorgeschoven naar 2025. T673A Pleegzorg, T673B Gezinsgericht en T673C Jeugdhulp met verblijf overig Op basis van de rapportages van SOJ wordt een voordeel van € 184k verwacht.

De daling wordt grotendeels veroorzaakt door minder jeugdhulp met verblijf (€ 132k) en daling pleegzorg (€ 40k). T674A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf, T674B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf en T674C Gesloten plaatsing Op basis van de rapportages van SOJ wordt een voordeel van € 517k verwacht, voornamelijk veroorzaakt door daling jeugdigen met behandeling met verblijf.

51

Najaarsnota 2024 T681A Beschermd Wonen (WMO) Vanuit de Centrumgemeente Dordrecht is de afrekening over 2023 ontvangen (€ 516k). Voor 2024 is een voorschot (€ 475k) ontvangen. Deze bedragen worden niet geraamd maar verwerkt zodra deze worden ontvangen. De systematiek van financiering zal naar verwachting in het jaar 2026 gaan veranderen. T682A Jeugdbescherming en T682B Jeugdreclassering Op basis van de rapportages van SOJ en DG&J wordt een voordeel van € 92k verwacht. T71 Volksgezondheid De bijdrage aan DG&J is €18k hoger op basis van 2e BURAP 2024. Er is er een overeenkomst voor JGZ voor Oekraïners afgesloten die niet eerder begroot was; € 75k en is er een voordeel voor GIDS-gelden van € 48k als gevolg van niet ingezet overgeheveld budget uit 2023.

Programma 4 Bestuur, Veiligheid en Dienstverlening Taakvelden programma 4

Mutatie lasten/ baten

Mutaties reserves

T010 Bestuur T020 Burgerzaken T110 Crisisbeheersing en Brandweer T120 Openbare orde en veiligheid Totaal

-557.337 -55.000 -317.312 -35.500 -965.148

35.355

35.355

Saldo Voordelig/ nadelig saldo -521.982 -55.000 -317.312 -35.500 -929.793

V V V V V

Toelichting/analyse per taakveld: T010 Bestuur De opheffing van GR Regio A&V resulteert in een 1e voorschot van € 177k voor te verdelen kapitaal. Op basis van de actuariële berekening van het bij ASR ondergebrachte kapitaal blijkt dat de begrote dotatie aan de voorziening wethouderpensioenen niet nodig is, voordeel van € 366k. De contributie VNG is gestegen met € 37K door toename inwonersbijdrage. Voor meerwerk van de controlewerkzaamheden door de accountant is een bedrag van € 38k extra nodig. De mutatie reserve betreft budget voor volksfeesten dat wordt overgeheveld naar 2025.

52

Najaarsnota 2024 T020 Burgerzaken De kosten voor het gratis verzenden van documenten zijn lager dan begroot. T110 Crisisbeheersing en Brandweer De bijdrage aan GR Veiligheidsregio ZH-Z is conform AB besluit d.d. 27-06-2024 € 337k lager vanwege het toepassen van een andere verdeelsleutel. T120 Openbare orde en veiligheid De kosten voor handhaving zijn € 20k lager dan begroot en de bijdrage voor regionale veiligheidsprojecten vallen lager uit € 10k.

Overhead en Algemene dekkingsmiddelen Taakvelden algemene dekkingsmiddelen

T04 Overhead T05 Treasury T062 OZB-niet woningen T064 Belastingen overig T07 Algemene uitkering gemeentefonds T08 Overige baten en lasten Totaal

Mutatie lasten/ baten

Mutaties reserves

-241.128 237.609 12.052 -186.371 1.279.908 -498.000 604.070

277.496

277.496

Saldo Voordelig/ nadelig saldo 36.368 237.609 12.052 -186.371 1.279.908 -498.000 881.566

V N N V N V N

Toelichting/analyse per taakveld: T04 Overhead Er was budget voor het opstellen van een rapport vanuit de provincie voor verduurzamingsmaatregelen op het gemeentelijk vastgoed, door veranderde regels door de provincie is dit kosteloos uitgevoerd, hierdoor een voordeel van € 75k. Op het concern brede budget voor opleidingen is € 90k onbenut en afgeraamd. Op het gebied van automatisering is er een voordeel van € 160k, dit komt omdat er minder

53

Najaarsnota 2024 advies is gevraagd bij externe partijen en doordat de vacature van een data-analist pas laat in het jaar ingevuld is. De kapitaallasten zijn lager dan begroot, dit levert een voordeel van € 47k. De stelpost voor loonstijgingen wordt voor € 298k benut voor de CAO stijging. Bij team Economie en Toerisme is er een correctie op de inhuur, nadeel is € 33k. Voor het gemeentekantoor zijn de schoonmaak- en energiekosten te laag begroot, dit levert een nadeel van € 23k. De kosten voor de motorrijtuigenbelasting zijn hoger dan begroot, nadeel is € 11k. Er is een onvoorzien nadeel op archiefkosten van € 21k. Diverse kleinere mutaties leveren een nadeel van € 22k. Het budget voor WOO wordt doorgeschoven naar 2025; € 277k (zie 2.5 overheveling middelen). T05 Treasury Er wordt € 431k meer dividend van Stedin ontvangen dan eerder begroot. De te betalen rente op leningen is € 203k lager dan waar bij het opstellen van de begroting rekening mee is gehouden. Op basis van de boekwaarde van de activa is de rentetoerekening aangepast. De boekwaarde per 1-1-2024 is lager dan begroot omdat niet alle geplande investeringen in 2023 geheel uitgevoerd zijn. De rentekosten per taakveld zijn hierdoor lager. Dit voordeel op de taakvelden betekent een nadeel op het taakveld treasury.

T064 Belastingen overig Het voordeel van € 186k is ontstaan door een herberekening van het mengpercentage btw. Gemeenten passen met betrekking tot algemene kosten, die niet rechtstreeks zijn toe te rekenen aan compensabele overheidsactiviteiten of aftrekbare btw-ondernemersactiviteiten, een zogenoemd mengpercentage toe. De herberekening heeft plaatsgevonden over de jaren 2019 tot en met 2022 waarbij de btw labeling is aangepast in ons voordeel. T07 Algemene uitkering gemeentefonds De algemene uitkering is conform de septembercirculaire naar beneden bijgesteld. T08 Overige baten en lasten Van de stelpost van € 498k valt € 200k vrij ten gunste van de exploitatie en € 298k wordt ingezet voor de salariskosten (CAO stijging). Zie ook taakveld 04 Overhead.

54

Najaarsnota 2024

2.2 Investeringen De hierna genoemde investeringen kunnen op dit moment worden afgesloten. Het rapporteren van investeringen zorgt enerzijds voor actuele informatievoorziening aan de raad; anderzijds blijft het totaaloverzicht actueel en is dit een goede basis voor het monitoren van de lopende investeringen. In totaal sluiten we voor ruim € 19,3 miljoen aan openstaande investeringen af waarvan een restantsaldo overblijft van € 2.059k. Project

Deelproject

Omschrijving

Budget

Restant

ATM - Beheer ICT en Servicedesk 2023

I600071-100

ICT Vervanging Werkplekapparatuur 2023-ICT hardware aankoop

447.062

19.160

I600072-100

ICT Vervanging smartphones 2023-ICT hardware aankoop

Totaal ATM - Beheer ICT en Servicedesk 2023 E&T - Kinderdijk

KI - "Verhaal Kinderdijk/de Waard" 2021-Aankoop duurzame goederen >1 jr

46.950

28.755

I600113-100

KI - Aankoop pand Windkracht 4-Verwervingskosten

1.779.718

70.913

I600114-100

KI - Aankoop pand Buena Vista-Verwervingskosten

1.779.718

64.786

I600114-101

KI - Aankoop pand Buena Vista-Uitbesteed werk Juridische kosten

I600294-100

KI - Aankoop pand Molenstraat 232-verwervingskosten

I600328-100

KI-Aankoop Molenstraat 232

-204.346

206.567

206.567

4.912.953

165.931

3.000.000

-428.198 502.190

I600108-104

MLN-Transferium Westrand NLL-/Uitv.2020-Opbrengst grond niet-woningen

465.000

I600108-105

MLN-Transferium Westrand NLL-/Uitv.2020-Kapitaaloverdracht van provincie

-

800.000

3.465.000

873.992

I600288-100

Aankoop locatie Waal

I600010-100

Verkeersvrz/vervanging abri's 2021-Straatmeubilair/speeltoestellen

Totaal P-BBR-Abri's P-BBR-Klimaat (Grasbeton)

-744

1.100.000

MLN-Transferium Westrand NLL-/Uitv.2020-Plankosten

Totaal JBI - Asielopvang P-BBR-Abri's

-

I600108-101

Totaal E&T Transferium Westrand NLL 2020 JBI - Asielopvang

144.644 163.804

I600111-100

Totaal E&T - Kinderdijk E&T Transferium Westrand NLL 2020

226.662 673.724

650.000

87.939

650.000

87.939

14.000

4.546

14.000

4.546 1.431

I600056-118

MLN-Grasbetontegels-klm/wateroverls/2024-Wegen en straten c.a. aanleg

16.584

I600109-100

MLN-Grasbetontegels-klm/wateroverls/2023-Wegen en straten c.a. aanleg

31.964

1.232

48.548

2.663

Totaal P-BBR-Klimaat (Grasbeton)

55

Najaarsnota 2024 P-BBR-Klimaat (Vergroening)

I600056-114

MLN-Vergroening ivm klimt/waterovrl.2022-Aankoop duurzame goederen >1 jr

Totaal P-BBR-Klimaat (Vergroening) P-BBR-Nazorg Civieltechnische Kunstwerken

I600048-104

Nazorg investeringen bruggen 2024-Civiele kunstwerken

Totaal P-BBR-Nazorg Civieltechn. Kunstwerken P-BBR-Speelvoorzieningen

38.332

MLW-Speeltoestellen/vervangingen 2022-Aankopen

-

-27.400

MLN-Speeltoestellen/vervangingen 2023-Aankopen

266.500

164.319

I600060-107

MLW-Speeltoestellen/vervangingen 2023-Aankopen

I600015-103

BL-Manmakerweg wegen 2020-Uitvoering

I600016-102

BL-Manmakerweg riolering 2020-Voorbereiding

I600016-103

BL-Manmakerweg riolering 2020-Uitvoering

I600084-102

GOU-Smoutjesweg 2023 wegen-Voorbereiding

I600084-103

GOU-Smoutjesweg 2023 wegen-Uitvoering

-

-25.076

526.500

150.176

355.000

109.285

-

-13.378

355.000

44.455

710.000

140.362

-

-295

200.000

41.185

200.000

40.890

I600196-103

NLL-Brug NL22 Ooievaar Wielewaalpark 2023-Uitvoering

27.500

-336

I600197-103

NLL-Brug NL31 Wielewaalpark 2023-Uitvoering

27.500

3.802

I600198-103

NLL-Brug NL32 Ooievaar Wielewaalpark 2023-Uitvoering

I600093-102

NP-Wegen reconstructie Kern 2018-Voorbereiding

I600093-103

NP-Wegen reconstructie Kern 2018-Uitvoering

I600093-105

NP-Wegen reconstructie Kern 2018-Groen

I600190-103

NP-Brug (NP01) Hangsloot/Wal 2019-Uitvoering

Totaal PR NP-Reconstructie Kern 2018 PR WY-Burg Topstr/Brouwerstr 2019

260.000

I600060-106

Totaal PR NLL-Middengebied 2022 PR NP-Reconstructie Kern 2018

50.000 50.000

I600060-105

Totaal PR GO-Postkade 2022 PR NLL-Middengebied 2022

50.000 50.000

GSL-Speeltoestellen/vervangingen 2022-Aankopen

Totaal PR BL-Manmakerweg 2020 PR GO-Postkade 2022

-2.340 -2.340

I600060-104

Totaal P-BBR-Speelvoorzieningen PR BL-Manmakerweg 2020

24.849 24.849

27.500

9.469

82.500

12.936

-

-4.125

1.872.000

-43.950

-

-8.452

40.000

4.495

1.912.000

-52.032 34.998

I600065-103

WY-Burg.Topstraat/Brouwerstraat wegen 2019-Uitvoering

337.000

I600066-103

WY-Burg.Topstraat/Brouwerstraat riolering 2019-Uitvoering

177.000

-4.253

514.000

30.746

Totaal PR WY-Burg Topstr/Brouwerstr 2019

56

Najaarsnota 2024 PRO - ARK Woonwagenlocaties 2021

I600297-100

ARK-Woonwagenlocatie 2021-uitvoering

I600297-106

ARK-Woonwagenlocatie 2021-Openbare verlichting

Totaal PRO - ARK Woonwagenlocaties 2021 PRO - GSB-Scenariostudie scholencluster

I600119-100

GSB-Scenariostudie scholencluster-Plankosten

Totaal PRO - GSB-Scenariostudie scholencluster PRO - Huisvesting Werkkantoor 2021

-170

50.000

8.256

-

-11.303

-

-11.303

MLN-Werkkantoor Bleskensgraaf-Urenverantwoording Projectteam

-

-61.362

I600017-101

MLN-Werkkantoor Bleskensgraaf-Plankosten

-

-699.082

I600017-105

MLN-Buitenterrein werklocatie BL 2021-Bouw/woonrijpmaken

1.714.900

966.605

I600017-106

MLN-Buitenterrein werklocatie BL 2021-Woonrijpmaken buitenterr werklocatie BL

-

-181.118

I600017-107

MLN-Buitenterrein werklocatie BL 2021-Zendmast/watercompensatie

-

-1.394

I600017-108

Programmakosten Huisvesting 2021-Urenverantwoording Projectteam

-

-1.156

I600017-109

Programmakosten Huisvesting 2021-Plankosten

I600017-110

Programmakosten Huisvesting 2021-Aankoop duurzame goederen >1 jr

I600017-112

Programmakosten Huisvesting 2021 BTW

I600127-104

BL-Renovatie dorpshuis De Spil 2021-Renovatie gebouwen

-

-14.617

1.098.112

106.860

178.462

47.233

2.008.500

76.896

4.999.974

238.866 170.000

I600069-100

Vervanging vrachtwagen ( DAF-AE45BF)-Vervoermiddelen

170.000

I600070-100

GSL heftruck Mitsubishi-Machines/materieel

14.560

-

I600318-100

Vervanging Volkswagen Crafter 2022-Vervoermiddelen

40.000

-16.598

224.560

153.402

Totaal SBR - Wagens / Vervoer VFZ - GA-Zwembad

8.426

-

I600017-100

Totaal PRO - Huisvesting Werkkantoor 2021 SBR - Wagens / Vervoer

50.000

I600105-100

GA-Duurzaamheidsinvest.zwembad 2022-Aankoop duurzame goederen >1 jr

Totaal VFZ - GA-Zwembad Eindtotaal

57

254.949

-152

254.949

-152

19.313.557

2.058.681

Najaarsnota 2024 Benodigd extra krediet Na cijfermatige analyses en gesprekken rondom deze Najaarsnota zijn er nauwelijks overschrijdingen geconstateerd. Dit is positief! Toch kwamen er tijdens deze consultatieronde met de projectleiders veel investeringen naar voren waar zij kostenstijgingen verwachten in de komende periode. De omvang hiervan is vaak nog niet concreet te maken omdat de desbetreffende investering nog in een voortraject zit. Of in een fase waarin nog niet alle kosten definitief in te schatten zijn. Het risico dat zich vervolgens, met name bij infrastructurele werken, kan voordoen is dat het afgegeven budget voor deze werken niet toereikend zal zijn. Dit heeft uiteindelijk tot gevolg dat de kapitaallasten die hieraan verbonden zijn in de toekomst hoger kunnen uitvallen. Omdat het hier alleen gaat om signalen en nog niet om concrete overschrijdingen hebben we erop aangedrongen om te komen tot het maken van herberekeningen en analyses om de omvang beter te kunnen duiden. We verwachten hier in het voorjaar van 2025 een concreter beeld van te hebben. Eventuele aanpassingen worden verwerkt in de Zomernota 2025. Bekende overschrijdingen waarvoor extra krediet gevraagd wordt: Project PR SCH-Schelluinen Midden 2021 PR NP-Reconstructie Kern Nieuwpoort 2018 Totaal

Extra krediet Toelichting 78.230 De aangegane verplichtingen met betrekking tot de aanneemsom zijn hoger uitgevallen dan de verwachting was. 52.032 Een deel van de budgetten binnen dit project wordt afgesloten met een overschrijding die opgevangen wordt met het nog niet af te sluiten deel, waarop nog een budget van € 451k beschikbaar is. 130.262

58

Najaarsnota 2024

2.3 Voortgangsrapportage Projecten Als onderdeel van de doorontwikkeling Projectmatig Werken is afgesproken dat we in de Zomer- en Najaarsnota rapporteren over de grote projecten. Het classificeren van een project is op basis van de criteria uit de notitie Projectmatig Werken. Deze criteria komen in hoofdlijnen op het volgende neer: A) Project Groot: - Het maatschappelijk belang van een positieve afronding van het project is groot. - De risico’s voor tijd en geld zijn groot. - De looptijd van het project is lang. B) Project Light: - Het maatschappelijk belang van een positieve afronding van het project is beperkt. - De risico’s voor tijd en geld zijn beperkt. C) Klus: - Het maatschappelijk belang van een positieve afronding van het project is laag. - Er is maar één vakteam bij betrokken. Per uitgevraagd groot project wordt hieronder middels gezichtjes ingegaan op de beheeraspecten van het project, te weten Geld, Risico’s, Organisatie, Tijd, Informatie en Kwaliteit. Een groen gezichtje betekent hierbij dat het beheeraspect zich binnen de kaders bevindt, een rood gezichtje dat dit niet het geval is en een geel gezichtje dat het beheeraspect aandacht behoeft. Zowel de rode als de gele gezichtjes dienen hierbij volgens de werkwijze Projectmatig Werken toegelicht te worden, maar zijn omwille van de omvang van dit document hieronder zoveel mogelijk gecomprimeerd weergegeven.

59

Najaarsnota 2024

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

STR Centrumontwikkeling Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

We houden toezicht op en coördineren een aantal woningbouwprojecten die door projectontwikkelaars gerealiseerd worden. We richten de Kerkstraat en de Dorpsstraat opnieuw in.

Toelichting Tijd (Of het project zelf uitloopt in de tijd en of betrokkenen zelf meer tijd aan het project kwijt zijn dan verwacht)

De woningbouw- en herinrichtingsprojecten in Streefkerk worden in 2025 nog niet afgerond. Dit betekent dat -indien gewenst- de coördinerende werkzaamheden ook nog in 2026 moeten worden doorgezet.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

LA Langerak Zuid (Ontw) Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

We maken diverse kavels grond bouw- en woonrijp voor woningbouw. Er wordt nu al gebouwd op veld G en veld H wordt in 2025 bouwrijp gemaakt. Met het bouwrijp maken van veld I wordt gestart in 2026.

60

Najaarsnota 2024

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

STR Kooikerspad Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

We maken de grond bouw- en woonrijp voor de realisatie van 20 huur- en ongeveer 12 koopwoningen. We hebben een intentieovereenkomst met Lek en Waard Wonen die de grond zal kopen en de huurwoningen erop zal laten ontwikkelen.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

NLL Oost (Woningbouw) Gecomprimeerde toelichting:

We kijken of het op termijn mogelijk is om woningbouw en/of bedrijven te realiseren op de gronden (haalbaarheidsonderzoek). Tevens bepaalt de gemeente de stedenbouwkundige hoofdstructuur voor infrastructuur, groen en water. Omdat het project nog niet in een uitvoeringsstadium is, behoeven alle beheeraspecten nog aandacht. Zo dient de grondexploitatie nog opgesteld te worden, de bodemgesteldheid nog onderzocht te worden en zijn er wellicht nog risico’s m.b.t. de samenwerking met de ontwikkelaar. Wel is er inmiddels een projectorganisatie ingericht die gedurende het planproces verder ingevuld zal worden met bijvoorbeeld werkgroepen.

61

Najaarsnota 2024

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

GA De Boomgaard (Herontw) Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

Het is grond van de gemeente waar op termijn woningen op moeten komen. Het project is in voorbereiding en er is ook nog niet bouwrijp gemaakt. Momenteel zijn de ambities en randvoorwaarden van de gemeente op een rij gezet.

Toelichting Risico’s (Alle mogelijke onzekerheden die tot knelpunten kunnen leiden)

De bodemkwaliteit.

Toelichting Tijd (Of het project zelf uitloopt in de tijd en of betrokkenen zelf meer tijd aan het project kwijt zijn dan verwacht)

Gezien de plaatsing op de 3 ha-kaart van de provincie zit er enige druk op dit project. Het streven is dan ook om in 2025 een stedenbouwkundig ontwerp te maken en in 2026 een ontwikkelaar te selecteren.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

GSB Van Brederodestraat Gecomprimeerde Toelichting:

De gemeente gaat de grond voor 13 sociale huurwoningen bouw- en woonrijp maken en verkopen aan Kleurrijk. De grond wordt waarschijnlijk met verlies verkocht, omdat er nog 1 pand gesloopt moet worden. Mogelijk leidt weerstand in de omgeving tot vertraging.

62

Najaarsnota 2024

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

GSB Sportzaal Neerpolder (Herontw) Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

Dit project is voor de gemeente afgerond. We hebben de Sportzaal af laten breken. Op de lange termijn komen er woningen en/of een nieuwe school op de locatie. Voorlopig geen activiteiten op dit project.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

GOK Schoollocatie (Herontw) Gecomprimeerde toelichting:

Het bestaande verouderde schoolgebouw wordt gesloopt en na bouw- en woonrijp maken worden op deze locatie 11 woningen gebouwd. De school wordt gesloopt na oplevering van de nieuwe school (medio juni 2025). Na het bouwrijp maken start de bouw van de woningen net voor of net na de zomervakantie.

Toelichting Tijd (Of het project zelf uitloopt in de tijd en of betrokkenen zelf meer tijd aan het project kwijt zijn dan verwacht)

Het risico bestaat dat de oplevering van de nieuwe school uitloopt met als gevolg dat de woningen later opgeleverd worden.

63

Najaarsnota 2024

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

OA Zuid (Ontw) Gecomprimeerde toelichting:

Dit is een faciliterend woningbouwproject waarbij we het bouw- en woonrijp maken uitbesteden aan de ontwikkelingscombinatie. De gemeente heeft momenteel 60% van de gronden en voor 40% van de gronden heeft de ontwikkelingscombinatie een intentieovereenkomst tot aankoop met de huidige drie eigenaren. Het haalbaarheidsonderzoek vergt meer tijd dan in eerste instantie ingeschat.

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

HRN Vertrek Gemeentehuis Toelichting Tijd (Of het project zelf uitloopt in de tijd en of betrokkenen zelf meer tijd aan het project kwijt zijn dan verwacht)

Het bestemmingsplan is in maart van dit jaar vastgesteld door de raad. Tegen het bestemmingsplan is beroep ingesteld.

64

Najaarsnota 2024

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

GA Mourik LWW (Woningbouw) Gecomprimeerde toelichting:

Een haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden voor woningbouw op de voormalige Mourik locatie. Lek en Waard Wonen is eigenaar van de grond. We weten momenteel nog niet welk draagvlak er is voor de plannen. De toetsing of het project voldoet aan de gemeentelijke beleidskaders en de kaders van het Waterschap vindt momenteel plaats (kwaliteit).

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

LA Middel Wetering Algemene toelichting: (Wat gaan we doen/Hebben we gedaan en Wat is het doel)

Dit project wordt waarschijnlijk pas na de voltooiing van het project Langerak-Zuid gestart. Momenteel worden de mogelijkheden voor de aankoop van een stuk grond door de gemeente nog onderzocht. Daarna vindt verdere uitwerking plaats.

65

Najaarsnota 2024

Geld

Risico's

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

ARK – De Overtuin/Betondak Gecomprimeerde toelichting:

Dit initiatief is het grootste woningbouwproject binnen de gemeente. Het gaat om het bouwen van 258 woningen. De gemeente heeft hier zelf geen gronden in eigendom, maar heeft wel een overeenkomst met vastgoedontwikkelaar Synchroon gesloten, waardoor een aantal risico’s afgedekt zijn. De kosten van de aanpassing van de Dorpsweg zijn nog niet helemaal inzichtelijk, maar komen voor rekening van de gemeente. Het project heeft lang stilgelegen, maar recentelijk is het voorlopig ontwerp van het eerste deelgebied gepresenteerd.

66

Najaarsnota 2024

2.4 Reserves en voorzieningen De onderstaande tabel geeft een overzicht van de reserves en voorzieningen. In de kolom “Mutaties najaarsnota 2023” zijn de reservemutaties vermeld die in deze najaarsnota zijn opgenomen.

Naam

Saldo begin 2024

Begrotingswijzigingen 2024

Mutaties najaarsnota 2024

Saldo eind 2024

Algemene reserve Algemene reserve Subtotaal

27.110.516 27.110.516

-2.609.500 -2.609.500

-155.000 -155.000

24.346.016 24.346.016

Bestemmingsreserves Afwikkeling voorgaande jaren Integraal HuisvestingsPlan Duurzaamheid(sprojecten) Duurzaamheid Investeringen (gebouwen) Kapitaallasten Kapitaallasten Wegen Ontwikkeling recreatie/toerisme Afval Klankbordgroepen dorpsberaden Leefbaarheid Kinderdijk Omgevingswet Toekomstvisie begraven Sociaal Begeleidingsplan Subtotaal

2.235.258 0 2.052.850 2.819.272 64.403.802 28.300.305 75.000 2.099.069 198.570 63.818 682.181 75.185 188.357 103.193.668

-2.235.258 10.000.000 -265.000 213.677 388.556 1.691.462 -71.500

1.623.995

-36.206 9.464.881

-75.884

1.623.995 10.000.000 2.027.850 3.032.949 62.793.974 30.053.772 0 2.099.069 198.570 63.818 461.331 75.185 152.151 112.582.665

TOTAAL RESERVES

130.304.184

6.855.381

-230.884

136.928.681

240.000 -1.998.384 62.005 -3.500

-220.850

67

Najaarsnota 2024 Voorzieningen Onderhoud Gebouwen Onderhoud openbare ruimte Wachtgelden wethouders Pensioenvoorziening wethouders Voormalig personeel Regeling Vervroegd Uittreden Omgevingsplannen Rioleringen Afkoop onderhoud graven Afvalstoffen Verlofsparen TOTAAL VOORZIENINGEN

4.786.437 1.159.039 511.220 2.418.093 103.692 34.897 0 13.300.908 520.790 0 337.153 23.172.228