CConstaterende datMolenlanden
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage Begroting 2027

Raadsvergadering 28 oktober 2026, gemeente MolenlandenBij agendapunt: Begroting Molenlanden 202740.270 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

(H.3) • Klimaatadaptatie opnemen in het Gemeentelijk Water- en ri- oolprogramma, zodat financiering geborgd is. (H.2) Netwerk Klimaatkernteam Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, Waterschap Rivierenland, onderwijsinstellingen, (lokale) ondernemers en Provincie Zuid-Holland. Landschap en agrarische economie Wat willen we bereiken? • Een toekomstbestendige, duurzame, agrarische sector die zich verder kan ontwikkelen naar een duurzamere landbouw, met nieuwe verdienmodellen waarbij verbreding en diversifi- ering van de bedrijfsvoering mogelijk is. (I.1) • Regie houden op de ontwikkeling van ons karakteristieke open veenweidelandschap, met het oog op de komende grote ontwikkelingen zoals, ZHPLG-energietransitie, landbouwtran- sitie, bodemdaling, klimaatadaptatie en circulaire landbouw. (I.2) • Dat water-thema’s op strategisch niveau in samenhang met elkaar bekeken kunnen worden, waarbij Molenlandse belan- gen en doelen goed en effectief ingebracht worden, zowel in- tern als bij samenwerkingspartners zoals waterschap, regio en provincie.

(I.3) Wat gaan we ervoor doen? • We voeren het gebiedsplan Alblasserwaard uit en werken met de Regiegroep AV aan de doorontwikkeling, met aandacht voor de collectieve aanpak van stikstof en natuurvergunnin- gen, de oprichting van een stikstofcoöperatie en de uitvoe- ring van het gebiedsbod Groenblauwe Dooradering (2026- 2028) en overleg met de boerenwerkgroep over de toekomst van de landbouw. (I.1, I.2) • We werken aan de uitvoering van het inrichtingsconvenant Groenblauwe Dooradering. • Ondersteuning Gebiedsplatform AV en deelname aan de Landschapsbiografie AV via de Regiegroep AV-. (I.2) • We ondersteunen de komst van een poldercampus en zijn be- trokken bij de alliantie die in oprichting is. (I.1) • We geven uitvoering aan de Regiodeal (Fundamentele Waar- den van het Groene Hart). (I. 1) • We werken het principe water en bodem sturend verder uit voor afgewogen ruimtelijke keuzes. (I.3) • We geven uitvoering aan de pilot AWIS (Actief Water Infiltratie Systeem) en vervullen het penvoerderschap. (I.3) • We versterken via het strategisch overleg van veenweidege- meenten onze gezamenlijke positie richting Rijk, provincie en waterschap en participeren actief in het Bestuurlijk Platform Groene Hart.

(I.1 en I.2) • We stimuleren collectieve mestvergisting en agrarische ener- giehubs en actualiseren het beleid voor kleine windmolens en geven uitvoering aan beleid vrijkomende agrarische bebou- | • | Toeristische agenda Molenlanden 2026-2030 wing (VAB 2.0). (I.1) | • | Beleidsnota Verblijfsrecreatie Molenlanden 2022 • | We onderhouden contact met het agrarisch collectief over de | • | Verordening Subsidie Recreatie, Toerisme, Cultuur en Land- uitbreiding van het agrarisch natuurbeheer en ondersteunen | schap Molenlanden 2025 waar mogelijk de gezamenlijke opgaven voor natuur, land- | • | Museumbeleid Molenlanden 2025-2027 schap en biodiversiteit. (I.1) | • | Beleidskader Bedrijvigheid • | We verkennen de oprichting van een landschapsfonds. Na de | • | Gebiedsperspectief Kinderdijk 2030 haalbaarheidsstudie volgt besluitvorming. (I.2) | • | Uitvoeringsprogramma Kinderdijk 2024 – 2028 • | We voeren het penvoerderschap van LEADER Alblasserwaard uit en zetten ons in voor de ontwikkeling van de Alblasser- | • | Alblasserwaard en Vijfheerenlanden Samenwerken vanuit de waard als groenblauwe regio.

(I.1, I.2) | opgaven • | Samen met het waterschap en de Omgevingsdienst werken | • | Klimaatakkoord Nederland 2019 we aan duidelijkheid voor inwoners en agrariërs over de | • | Regionale Energiestrategie Alblasserwaard 1.0 ruimte voor water en de verantwoordelijkheden bij de aanleg, | • | Warmteprogramma Molenlanden 2025 het beheer en onderhoud van IBA's (Individuele Behandeling | • | Beleid kleine windturbines van Afvalwater). Hiermee dragen we bij aan een goede water- | • | Uitvoeringsaanpak Energie, Klimaat en Circulaire Economie kwaliteit en een toekomstbestendig watersysteem. (I.2) | 2026 • | Samen met Waterschap Rivierenland verkennen we mogelijk- | • | Subsidieregeling Groene Daken Molenlanden 2026 heden voor alternatieve sanitaire voorzieningen in het buiten- | • | Beleidsregels Energiebesparingsabonnement gemeente Mo- gebied, zodat ontwikkelingen zoals woningbouw en duur- zame afvalwaterbehandeling mogelijk blijven.

(I.3) | lenlanden 2023 • | Lokale Adaptatie Strategie Klimaat en Bodemdaling Netwerk | • | Strategienota ‘Samen naar een afvalvrije en schone gemeente’ Medeoverheden, Gebiedsplatform AV, LTO, Natuur- en | 2021-2025 Vogelwachten, BlauwZaam, bouw- en ontwikkelpartijen, inwoners, | • | Plaatsingsbeleid Laadinfrastructuur gemeente Molenlanden regiogemeenten, dorpsraden met werkgroepen duurzaamheid, | 2020 energiecoöperaties, wooncorporaties en Stichting Duurzaam | • | Actualisatie (2.0) beleid vrijkomende agrarische bebouwing Molenlanden. Agrarische ondernemers, collectieven van (agrarische) | • | Beleidsregel sloopregister en overdracht sloopmeters ge- ondernemers, overheden, onderwijsinstellingen, Veenweide | meente Molenlanden 2025 Innovatie Centrum (VIC), Rabobank, Regiegroep Veenweidestrategie, | • | Verordening Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Gelkenes maatschappelijk betrokken partijen, zowel binnen als buiten de | 2027 - 2031 gemeente.

• | Beleidsregel kleinschalige grondgebonden zonnevelden bij Actuele kaderstellende beleidsnota’s | woningen en bedrijven • | Omgevingsbeleid provincie Zuid-Holland | • | Beleidsnota Archeologie Molenlanden 2021 • | Zuid–Hollands Programma Landelijk Gebied • | Gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard • | Gebiedsplan Alblasserwaard 1.0 Begroting 2027 - 25 BBV-indicatoren Indicator | Berekend | MLL | NL Functiemenging | Verhouding tussen banen en | 51,8 | 54,2 (2023) | woningen Bedrijfsvestigingen | Per 1000 inw 15-64 jr | 145,0 | 150,0 (2025/2026) Banen (2023) | Aantal per 1000 inwoners van | 585,1 | 714,7 15-74 jaar Berekend | MLL | NL Indicator Omvang huishoudelijk restafval | Kg per inwoner -2025 | 133 | 179 Hernieuwbare elektriciteit | Percentage 2021 (MLL) | 22,6 | 50,0 en 2024 (NL) Wat mag het kosten? Bedragen x € 1 milj. | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 A. Lasten | 24,2 | 30,9 | 26,1 | 25,9 | 26,0 | 27,4 B. Baten | 20,4 | 23,2 | 18,6 | 18,4 | 18,1 | 19,7 C. Mutaties reserves | 0,3 | 1,6 | 0,5 | 0,2 | 0,2 | 0,2 Totaal Programma 2 | 3,5 | 6,1 | 7,0 | 7,3 | 7,7 | 7,5 Begroting 2027 - 26 Begroting 2027 - 27 1.3 Welzijn, Sociaal en Cultuur Missie ‘Gelijke kansen voor iedereen’. We werken aan een samenleving waarin iedereen meetelt, mee kan doen en zichzelf kan ontwikkelen.

We versterken de sociale basis1 om de zelf- en samenredzaamheid van onze inwoners verder te stimuleren en faciliteren. Preventie en vroegsignalering worden verder versterkt en inwoners die het niet (helemaal) redden, ontvangen passende ondersteuning dichtbij huis. Zelf- en samenredzaamheid Wat willen we bereiken? • Inwoners zijn zoveel mogelijk in staat om, samen met hun netwerk en omgeving, zelfstandig te functioneren en regie over hun leven te houden. Wanneer de draaglast zwaarder is dan de draagkracht, versterken we eerst de mogelijkheden van de inwoners zelf, samen met hun sociale netwerk en de gemeenschap. Zo proberen we de vraag naar professionele ondersteuning zo veel mogelijk te voorkomen. (A.1) Wat gaan we ervoor doen? • We zorgen ervoor dat de regionale respijtzorgcoördinatoren een vaste plek krijgen in de lokale werkwijze voor het inzet- ten van respijtzorg. (A.1). • We maken het groepswerk 0-100 toekomstbestendig. Dat doen we door het bestaande aanbod te evalueren en waar no- dig nieuw aanbod te ontwikkelen. (A.1) 1 1 De sociale basis is een vrij nieuw begrip dat nog volop in ontwikkeling is.

Het Gezond en Actief Leven Akkoord omschrijft het begrip als volgt: De sociale basis is het geheel van informele sociale verbanden (buurten, groepen, verenigingen, netwerken, gezinnen) van mensen, aangevuld en ondersteund vanuit de lokale overheid, organisaties, diensten en voorzieningen. Zij maken het mogelijk dat • We stimuleren en faciliteren initiatieven uit de samenleving die bijdragen aan zelf- en samenredzaamheid. (A.1) Ontmoeten, meedoen en ontwikkelen Wat willen we bereiken? • Versterken van de sociale basis met toegankelijke voorzienin- gen. Zo kunnen inwoners elkaar ontmoeten en meedoen aan de samenleving. Daarmee helpen we ook eenzaamheid te ver- minderen. (B.1) • Versterken van de rol van de bibliotheek als toegankelijke ontmoetings- en ontwikkelplek. (B.2) Wat gaan we ervoor doen? • We voeren de vastgestelde Visie (2024-2030) ‘Bewust Blijven Bewegen en Sporten’ uit op grond van de vier pijlers: ruimte voor Sport en Bewegen in de buitenruimte, monitoring en ef- fectmeting, in beweging brengen van de Molenlanders en ver- sterken van de waarde van sportclubs. (B.1) • We evalueren met jongeren en de betrokken interne en ex- terne partijen de focus en opzet van het jongerenwerk. Deze evaluatie geeft input voor de uitvoering van het jongerenwerk richting de toekomst. Hierbij staan ontmoeting, participatie, preventie en versterken van de positie van jongeren centraal.

(B.1) • We actualiseren het subsidiebeleid en de nadere regels. Met als doel: het vereenvoudigen van het subsidieproces voor subsidieaanvragers. (B.1, B.2) • We starten met het opstellen van een gemeentelijk meerjaren- plan voor bibliotheekbeleid. (B.2) • We maken afspraken tussen bibliotheek en scholen over de inzet van Bibliotheek op School. (B.2) inwoners de mogelijkheden hebben om te participeren in sociale relaties op een manier die hun welzijn, capaciteiten en individueel potentieel verbetert. In de sociale basis gaat het om het versterken van eigenaarschap, zeggenschap en eigen regie van inwoners. Bron: Movisie Begroting 2027 - 28 Gezond en financieel & sociaal veerkrachtig Wat willen we bereiken? • Een stevige pedagogische basis, zodat kinderen veilig, ge- zond en kansrijk kunnen opgroeien. (C.1) • Vergroten van de bestaanszekerheid van onze inwoners als basis voor een betere gezondheid en sterkere veerkracht. (C.2) • Versterken van de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners. (C.3) • Verminderen van middelengebruik. (C.4) Wat gaan we ervoor doen? • We stimuleren een sterke pedagogische basis voor kinderen, door samen met kinderopvang en onderwijs pilots en ver- nieuwende werkwijzen te ontwikkelen. (C.1) • We blijven jeugdhulp naar voren inzetten, door gebruik te maken van jeugdprofessionals GGZ, het Jeugd & Gezinsteam en de pilot vaktherapie.

(C.1) • We zetten de pilot voort waarin wordt onderzocht hoe onder- wijs en leerplicht nauwer kunnen samenwerken, met als doel preventiever te handelen en jongeren effectiever te onder- steunen. (C.1) • In 2027 starten we met de uitvoering van de Samenwerkings- agenda Armoede 2027-2030, gericht op preventie en vroeg- signalering van geldzorgen, versterking van het netwerk en verbetering van de toegang tot ondersteuning. (C.2) • We stellen de Lokale Nota Publieke Gezondheid op, zodat ge- meente en partners vanuit een gezamenlijke koers werken aan de gezondheid van inwoners en de uitvoering van wette- lijke taken op het gebied van publieke gezondheid. (C.3) • We ontwikkelen een samenhangende lokale ketenaanpak voor een gezonde leefstijl. Met regionale kennis en expertise zor- gen we dat preventieaanbod, signalering en doorverwijzing beter op elkaar aansluiten. (C.3) • We starten met de pilot Preventie Middelengebruik met het inzetten van een preventiemedewerker Stichting Welzijn, ge- richt op het voorkomen en terugdringen van (problematisch) middelengebruik. (C.4) Passende ondersteuning nabij Wat willen we bereiken? • Inwoners die (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben, weten de weg naar ondersteuning te vinden en ervaren geen drem- pels om advies of hulp te vragen.

(D.1) • Inwoners die (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben, ontvan- gen tijdig de juiste hulp, zo dichtbij mogelijk georganiseerd. (D.2) • Samen met lokale en regionale partners zorgen we voor een toekomstbestendig ondersteuningslandschap met passende zorg voor wie dat nodig heeft. (D.3) Wat gaan we ervoor doen? • We stellen de visie op de positionering van de gemeentelijke toegang, de sociale teams en het Jeugd- en Gezinsteam op. (D.1) • We ontwikkelen het sociaal verwijzen als verbindende werk- wijze binnen de regionale preventie-infrastructuur. Dat doen we in samenhang met Mentiek en Welzijn op Recept, zodat inwoners sneller passende ondersteuning vinden. (D.1) • We doorlopen het traject voor nieuwe contractering van de in- zet van professionals voor de ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen binnen de sociale teams. (D.2) • We bereiden de regionale inkoop van jeugdhulp per 2028 voor. (D.2, D.3). • We stellen de Regiovisie Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg vast. (D.2, D.3). • We zetten het proces voort om zes Skaeve Huse-woningen te realiseren als onderdeel van de regionale investeringsagenda Beschermd Wonen en Opvang. (D.3) • We verbinden onze lokale aanpak voor werk, scholing en ont- wikkeling aan het Werkcentrum, zodat inwoners makkelijker de juiste ondersteuning kunnen vinden.

(D.3) • We onderzoeken welke vormen van ondersteuning (bijvoor- beeld Blended Care) inwoners kunnen helpen om zelfstandig Begroting 2027 - 29 mee te doen, zodat minder vaak een beroep hoeft te worden gedaan op individuele begeleiding van de sociale teams. (D.3) • We passen de verordening WMO aan indien de inkomensaf- hankelijke bijdrage wordt ingevoerd. (D.3) • We blijven inzetten op preventie en het versterken van de so- ciale basis om de vraag naar voorzieningen binnen onze wet- telijke taken zoveel mogelijk te voorkomen. (D.3) Netwerk Inwoners, vrijwilligersorganisaties, dorpsraden, maatschappelijke organisaties, zorgaanbieders, anti-discriminatievoorziening, muziek en cultuurcentrum MC Forte, kinderopvang, peuterspeelzalen, scholen, kerken, (sport)verenigingen, Sportservice, huisartsen, Dienst Gezondheid & Jeugd, Serviceorganisatie Jeugd ZHZ, Avres, gemeenten regio Zuid-Holland Zuid, aangrenzende gemeenten niet behorend bij ZHZ (bijv. Vijfheerenlanden, Altena, Krimpenerwaard), zorgkantoor, arbeidsmarktregio en centrumgemeente Dordrecht. Stads- en dorpsgericht werken Wat willen we bereiken? • Samenwerken vanuit de Molenlandse manier. Inwoners, on- dernemers en maatschappelijke organisaties ervaren een ge- meente die zichtbaar aanwezig is in de samenleving, aansluit bij initiatieven en vroegtijdig samenwerkt bij maatschappe- lijke opgaven.

We werken vanuit één Molenlandse aanpak voor participatie, dienstverlening en stads- en dorpsgericht werken. Hierbij staan vertrouwen, gelijkwaardigheid en maat- werk centraal. (E.1) • Toekomstbestendige en vitale kernen. Samen, vanuit de kracht en energie van inwoners, ondernemers en maatschap- pelijke partners maken we een start met het ontwikkelen van dorpsperspectieven die richting geven aan de toekomst van onze kernen. Deze perspectieven dragen bij aan leefbare, le- vendige en toekomstbestendige dorpen en vormen een basis voor gemeentelijke plannen, investeringen en ontwikkelin- gen. Een dorpsperspectief is geen gemeentelijk document over een kern, maar een gezamenlijk toekomstbeeld van in- woners, ondernemers, verenigingen en gemeente waarin zichtbaar wordt wat we willen behouden, wat we willen ont- wikkelen en wie daarvoor aan zet is. (E.2) Wat gaan we ervoor doen? • We implementeren het Molenlands Inspiratiekader Participatie en Samenwerking binnen de organisatie. (E.1) • We ontwikkelen een toolkit Participatie met praktische hand- vatten en informatie voor medewerkers over overheidspartici- patie en inwonersparticipatie. (E.1) • We ondersteunen medewerkers, bestuurders en teams bij het toepassen van het denkkader in beleid, projecten en dienst- verlening.

(E.1) • We versterken de verbinding tussen gemeente en samenle- ving door participatie, dienstverlening en de Molenlandse Ma- nier met elkaar te verbinden. (E.1) • We ontwikkelen de Molenlandse Manier verder door zodat in- woners, ondernemers en maatschappelijke organisaties een gemeente ervaren die toegankelijk is, duidelijk communi- ceert, persoonlijk contact centraal stelt en samenwerkt vanuit vertrouwen. (E.1) • We ontwikkelen waar energie en kracht vanuit de samenle- ving komt, samen met inwoners, ondernemers en maatschap- pelijke organisaties gefaseerd ‘de eerste’ dorpsperspectieven. (E.2) • We ondersteunen de kernen bij het ontwikkelen van een dorpsperspectief en zorgen voor een goede verbinding tus- sen inwoners, ondernemers en de gemeente. We organiseren en begeleiden de gesprekken in de kernen, brengen partijen bij elkaar en helpen om ideeën, behoeften en ambities te ver- talen naar een concreet en toekomstgericht perspectief. Ver- volgens zorgen we ervoor dat de opbrengsten binnen de ge- meentelijke organisatie op de juiste plekken terechtkomen. (E.2) Netwerk Inwoners, ondernemers, dorpsraden, klankbordgroepen, adviesraden en maatschappelijke samenwerkingspartners. Cultuur | • | Plan van aanpak ‘Sterke gezinnen, sterke jeugd’ 2025-2028 Wat willen we bereiken? | • | Actieplan Keten Kind- en Gezinsbescherming • | We ontwikkelen een nieuw Cultuurbeleid.

(F.1) | • | Algemene Subsidieverordening Gemeente Molenlanden 2021 • | We onderzoeken toegankelijke locaties voor cultuurbeoefe- | • | Nadere beleidsregels subsidieverordening gemeente Molen- ning. (F.2) | landen 2024 • | We stimuleren cultuurparticipatie onder de inwoners. (F.3) | • | Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Molen- • | Talentontwikkeling onder jongeren mogelijk maken. (F.4) | landen 2022 • | We geven uitvoering aan het gemeentelijk museumbeleid. | • | Nadere beleidsregel leerlingenvervoer Molenlanden 2024 (F.5) | • | Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Mo- lenlanden 2020 Wat gaan we ervoor doen? | • | Nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Mo- • | Inwoners worden actief betrokken bij het vormgeven van het | lenlanden 2026 nieuwe Cultuurbeleid, zodat we samen met culturele partners | • | Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2019 en de gemeenschap komen tot een beleid dat aansluit bij wat | • | Verordening op de Wet kinderopvang 2020 er leeft en nodig is. (F.1) | • | Subsidieregeling kindgebonden financiering peuteropvang en • | We brengen toegankelijke locaties voor cultuur in kaart. Daar- | voorschoolse educatie gemeente Molenlanden 2025 bij onderzoeken we of het aanbod voldoende is en evenwich- | • | Verordening jeugdhulp 2026 tig over de kernen is verspreid.

We maken deze locaties vind- | • | Nadere regels jeugdhulp 2026 baar voor inwoners, cultuurmakers en organisaties. (F.2) | • | Verordening Adviesrecht Sociaal Domein 2019 • | We organiseren een Cultuurprijs en een jongerenpitch om ta- | • | Beleidsplan Inburgering 2021 lent, initiatieven en betrokkenheid zichtbaar te maken en in- | • | Lokaal actieprogramma aanpak Basisvaardigheden 2024- woners te stimuleren deel te nemen aan cultuur. (F.3) | 2027 • | We realiseren een naschools programma voor jongeren | • | Programma Basisvaardigheden 2025-2029 waarin kunstprofessionals, amateurs en jong talent samen- | • | Inclusieagenda Molenlanden 2025-2028 werken om talentontwikkeling te stimuleren. (F.4) | • | Kaderstellend Cultuurbeleid Molenlanden 2023 • | We ondersteunen en faciliteren de musea waar nodig bij de | • | Uitvoeringsprogramma Cultuur 2024-2027 gewenste kwaliteitsimpuls. (F.5) | • | Preventie en Handhavingsplan Alcohol en Drugs 2026-2029 • | Verordening beschermd wonen en opvang 2019 gemeente Netwerk | Molenlanden Provincie, gemeenten, Kunstgebouw, culturele ondernemers en | • | Verordening Wet Gemeentelijke Antidiscriminatie- organisaties, extern bureau, MC Forte, S.W.E.K., historische- en | voorzieningen 2019 gemeente Molenlanden amateurkunstverenigingen, musea en inwoners.

| • | Verordening Advisering Gehandicaptenbeleid Molenlanden 2019 Actuele kaderstellende beleidsnota’s • | Visie Sociaal Domein 2024-2027 • | Uitvoeringsplan Visie Sociaal Domein 2026-2027 • | Beleidsplan Bewust Blijven Bewegen en Sporten 2024-2030 Begroting 2027 - 30 BBV-indicatoren | Wat mag het kosten? Indicator | Berekend | MLL | NL | Bedragen x € 1 milj. | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Percentage niet sporters | Inw. 18+ 2024 | 55,4% | 42,5% | A. Lasten | 61,5 | 62,8 | 62,1 | 60,6 | 60,7 | 60,1 Absoluut verzuim | Per 1.000 leerlingen | 2,2 | 6,7 | B. Baten | 22,5 | 14,5 | 13,9 | 13,7 | 15,4 | 14,2 5-18 jr. 2024 | C. Mutaties reserves | 2,5 | 2,0 | 0,4 | 0,4 | 0,4 | 0,4 Relatief verzuim | Per 1.000 leerlingen | 7 | 28 | Totaal Programma 3 | 36,5 | 46,3 | 47,8 | 46,4 | 44,9 | 45,5 5-18 jr. 2025 Vroegtijdige schoolverlaters. | Percentage leerlingen | 1,7% | 2,3% VO/MBO zonder startkwalificatie | 12-23 jr. 2025 Achterstand kinderen in | Percentage kinderen tot | 3% | 6% uitkeringsgezin | 18jr 2024 Achterstand Werkloze jongeren | Percentage jongeren | 1% | 2% 16-22jr 2024 Netto arbeidsparticipatie | Percentage werkzame | 77,8% | 73,2% beroepsbevolking t.o.v.

bevolking 2025 Personen met een | Per 10.000 inwoners 2025 | 99,2 | 281,2 bijstandsuitkering Banen | Per 1.000 inwoners | 715,3 | 858,8 15-64 jr 2025 Lopende re-integratie- | Per 10.000 inwoners | 209,5 | 217,8 voorziening | 15-64jr 2025 Jongeren met jeugdhulp | Percentage alle jongeren | 13,3% | 13,7% tot 18jr 2024 Jongeren met jeugdbescherming | Percentage alle jongeren | 0,8% | 1% tot 18jr 2025 Jongeren met delict voor de | Percentage jongeren | 1% | 1% rechter | 12-21jr 2023 Jongeren met jeugdreclassering | Percentage jongeren | 0,1% | 0,3% 12-23 jr 2023 Cliënten met maatwerk- | Per 10.000 inwoners | 590 | 720 arrangement WMO | 2025 Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Begroting 2027 - 31 Begroting 2027 - 32 1.4 Bestuur, Veiligheid en Dienstverlening Missie We werken aan een sterke positie van Molenlanden in de regio en daarbuiten. We laten het Molenlandse geluid krachtig doorklinken en behartigen de belangen van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Zo nemen we zichtbaar en actief onze positie in bij opgaven die voor Molenlanden van belang zijn. We bieden inwoners en bedrijven een veilige omgeving. Het huidige veiligheidsniveau in Molenlanden is hoog. Dit willen wij zo houden, en waar mogelijk verbeteren.

Wij bieden op de Molenlandse Manier zichtbare, toegankelijke en benaderbare dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daarbij staan drie principes centraal: gemak bieden, samen doen en een persoonlijke benadering. Bestuur Wat willen we bereiken? • Molenlanden heeft een zichtbare en bepalende positie in de regio bij opgaven die van belang zijn voor onze samenleving. (A.1) • Het Molenlandse geluid krachtig laten doorklinken richting de provincie, het waterschap, het Rijk en Europa, zodat kansen voor Molenlanden worden benut en belemmeringen worden weggenomen. (A.2) • Een sterke rol innemen binnen de gemeenschappelijke rege- lingen. (A.3) • Kansen benutten op inhoudelijke thema’s door eigen midde- len in te zetten als hefboom voor bekostiging. (A.4) • Als raad willen we zichtbaar zijn en in verbinding staan met onze inwoners, bedrijven, en buurgemeenten en werken we aan een krachtige positie in de regio. (A.5) Wat gaan we hiervoor doen? • Voortzetten en verder uitbouwen van initiërende en/of lei- dende rol op belangrijke gemeente-overstijgende opgaven, zoals de (agrarische) economie, mobiliteit, landschap, ener- gietransitie en water(veiligheid). (A.1) • Invulling geven aan de positionering van onze gemeente en opgavengerichte samenwerkingen binnen de regio Alblasser- waard-Vijfheerenlanden, provincie Zuid-Holland en landelijk.

(A.1, A.2) • Regionale afstemming en inzet voor het versterken van onze lobbykracht onder andere over de ruimtelijke puzzel. (A.2) • Uitvoering geven aan de acties die zijn opgenomen in de Nota Verbonden Partijen 2026-2031. (A.3) • Uitvoering geven aan de Regio Deal. (A.4) • Uitvoering geven aan het nog vast te stellen raads- en griffie plan 2027-2028. Hierbij is in ieder geval aandacht voor de aansluiting van de raad op de lokale samenleving en een doorontwikkeling van de positionering van de raad in de re- gio. (A.5) Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? • Een veilige gemeente blijven en ervoor zorgen dat inwoners dat ook zo ervaren. (B.1) Wat gaan we hiervoor doen? • Eind 2025 heeft de gemeenteraad het geactualiseerde Veilig- heidsplan 2026-2029 vastgesteld. Ook in 2027 voeren we deze uit. Daarbij werken we samen met diverse partners zo- als de Politie, Brandweer, Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ), Veiligheids Alliantie Rotterdam. In het Veiligheids- plan is een aantal onderwerpen geprioriteerd, waarop de fo- cus ligt. Daarnaast acteren we op een breed scala aan onder- werpen die ook zijn terug te vinden in het Veiligheidsplan en anticiperen we op nieuwe ontwikkelingen. De volgende onderwerpen zijn in het Veiligheidsplan geprioriteerd: Aanpak van Ondermijning, maatschappelijke weerbaarheid, versterking handhaving boa's.

• | We versterken de verbinding tussen gemeente en samenle- • | Aanpak van Ondermijning | ving door dienstverlening, participatie en de Molenlandse Ma- De gemeente heeft een regierol in de aanpak van | nier met elkaar te verbinden. (C.3) ondermijning. De afgelopen jaren is veel voorlichting gegeven aan inwoners, ondernemers, verhuurders, agrariërs en | Wat gaan we hiervoor doen? medewerkers. In 2027 zetten we dit door. Daarnaast voeren | • | We voeren het uitvoeringsprogramma dienstverlening uit. we zichtbaar controles uit en nemen we maatregelen tegen | Daarbij werken we aan de ontwikkelkaders integraliteit, ver- illegale praktijken, zoals het sluiten van panden. (B.1) | binding, inzicht, toepassing, monitoring en digitalisering. (C.1, C.2) • | Maatschappelijke weerbaarheid (voorbereid zijn op lang- | • | We brengen klantreizen en klantprocessen verder in beeld en durige crises) | benutten deze inzichten om onze dienstverlening continu te We bereiden onze gemeente beter voor op langdurige crises | verbeteren. (C.1, C.2) en verstoringen. We versterken de gemeentelijke | • | We ronden de implementatie van het nieuwe zaaksysteem bedrijfscontinuïteit en crisisorganisatie, ontwikkelen de | Djuma af.

Hierdoor krijgen inwoners, ondernemers en maat- noodsteunpunten verder, vergroten de zelf- en | schappelijke organisaties die gebruikmaken van een geldig samenredzaamheid van inwoners en versterken de | authenticatiemiddel meer inzicht in de voortgang van hun samenwerking met maatschappelijke partners. Daarnaast | aanvragen en meldingen en kunne | n zij deze eenvoudiger di- gaan we in alle twintig kernen in gesprek met sleutelfiguren | gitaal volgen. (C.1, C.2) en dorpsraden om de sociale cohesie en samenredzaamheid | • | We ontwikkelen de monitoring van onze dienstverlening ver- verder te versterken. (B.1) | der. We meten de tevredenheid, beleving, bereikbaarheid en prestaties van onze dienstverlening en gebruiken deze inzich- • | Versterking handhaving boa's | ten om gericht bij te sturen. De doorontwikkeling van de mo- Vanaf medio 2026 is de boa-capaciteit uitgebreid met 1 fte. | nitoring zorgt voor eenduidige en betrouwbare stuurinforma- In 2027 vergroten we de zichtbaarheid van de handhaving | tie. Dit vormt de basis voor het herijken van bestaande en het door vaker aanwezig te zijn in de kernen, sociale media en de | ontwikkelen van nieuwe resultaatindicatoren en streefwaar- gemeentepagina actief in te zetten en een start te maken met | den. (C.2) bezoeken aan klankbordgroepen.

Hierdoor verwachten we | • | We investeren in kennis en vaardigheden van medewerkers meer meldingen. In 2027 onderzoeken we eventuele verdere | zodat zij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organi- uitbreiding van de boa-capaciteit. (B.1) | saties op de Molenlandse Manier kunnen betrekken en onder- steunen. (C.3) Dienstverlening Wat willen we bereiken?   | Actuele kaderstellende beleidsnota’s • | Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties er- | • | Raads- en griffieplan 2025-2026 varen onze dienstverlening als zichtbaar, toegankelijk en be- | • | Nota Verbonden Partijen 2026-2031 naderbaar. (C.1) | • | Veiligheidsplan 2026-2029 • | Onze dienstverlening sluit aan bij de behoeften van inwoners, | • | Algemene Plaatselijke Verordening 2019 ondernemers en maatschappelijke organisaties en draagt bij | • | Drank & Horecaverordening 2020 aan vertrouwen in de gemeente. (C.2) | • | Winkeltijdenverordening 2020 Begroting 2027 - 33 • | Participatiebeleid 2021 • | Actualisatie Dienstverlening 2024-2030 • | Toekomstvisie 2050 BBV-indicatoren Indicator | Berekend | MLL | NL Verwijzingen Halt | per 1000 jongeren 2025 | 5 | 10 Winkeldiefstallen | per 1000 inw 2025 | 0,1 | 2,1 Geweldsmisdrijven | per 1000 inw 2025 | 2,2 | 4,6 Diefstal uit woningen | per 1000 inw 2025 | 0,7 | 1,2 Vernieling | per 1000 inw 2025 | 2,6 | 5,7 Wat mag het kosten? Bedragen x € 1 milj.

| 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 A. Lasten | 11,7 | 10,7 | 11,4 | 11,2 | 11,4 | 11,4 B. Baten | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,4 | 1,4 | 1,4 C. Mutaties reserves | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 Totaal Programma 4 | 10,5 | 9,4 | 10,1 | 9,9 | 10,0 | 10,1 Begroting 2027 - 34 1.5 Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien | Toeristenbelasting In onderstaande tabel vindt u het overzicht van de algemene | In onze gemeente heffen we toeristenbelasting voor verblijf in de dekkingsmiddelen. Deze inkomsten kennen in tegenstelling tot | gemeente van personen die niet in de gemeente Molenlanden staan heffingen als het rioolrecht en de afvalstoffenheffing geen vooraf | ingeschreven in de basisregistratie personen. bepaald bestedingsdoel. De belangrijkste algemene dekkingsmiddelen zijn de algemene uitkering uit het | Algemene uitkering gemeentefonds, de onroerende-zaakbelastingen en de | In de begroting 2027 is voor de raming van de algemene uitkering renteopbrengst. | uit het gemeentefonds uitgegaan van de septembercirculaire 202 | 6 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | .

Bedragen x € 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Treasury | 2.614 | 4.328 | 4.381 | 4.471 | 4.476 | 4.239 | Dividend OZB-woningen | 5.680 | 5.874 | 6.085 | 6.223 | 6.364 | 6.508 | De gemeente ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen uit hoofde van OZB-niet woningen | 3.175 | 3.316 | 3.382 | 3.459 | 3.538 | 3.618 | haar aandelenbezit in Stedin NV en de NV Bank Nederlandse Belastingen Overig | 7 | -119 | -109 | -109 | -109 | -109 | Gemeenten (BNG). In de begroting 2027 is uitgegaan van een Alg uitkering | 86.310 | 86.162 | 90.064 | 89.891 | 91.109 | 94.714 | dividendinkomst van Stedin van € 560.000 en van BNG Bank ter Dividendopbrengst | 563 | 750 | 691 | 691 | 691 | 691 | hoogte van € 131.667. Saldo financierings- | 0 | -276 | -856 | -1.568 | -2.070 | -2.224 functie | De aandeelhouders van Oasen hebben in 2005 besloten om geen Overige baten en | -117 | -145 | -82 | -2.322 | -4.162 | -5.903 | dividend meer uit te keren maar in plaats daarvan structureel een lasten | schenking te doen aan een goed doel | . Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | Overige baten en lasten Totaal | 98.232 | 99.890 | 103.555 | 100.736 | 99.837 | 101.534 | Onder overige baten en lasten is een stelpost opgenomen voor de stijging van de lonen | en prijzen.

Hierbij is op basis van de Lokale heffingen | meicirculaire, rekening gehouden met een stijging van | de De lokale heffingen stijgen met | 4% door een vast afgesproken | loonkosten | in 2027 met 4,2%, in 2028 4,0%, in 202 | 9 3,6% en in verhoging van 3% van de rioolheffing en | afvalstoffenheffing en | 2030 3,5%. Voor prijsstijgingen is dit in 2027 2,1%, in 2028 2,6%, in indexering van de rioolheffing, afvalstoffenheffing en de OZB. | 2029 2,3% en in 2030 2,5%. Onvoorzien Onroerendezaakbelastingen (OZB) Ten opzichte van het totaal van vorig jaar is de opbrengst | Vanaf 2024 wordt er geen bedrag meer opgenomen voor geïndexeerd met 2,1% inflatiecorrectie conform de Kadernota. | onvoorziene uitgaven. Begroting 2027 - 35 1.6 Overhead | Huisvesting). De BBV schrijft voor om deze kosten te verantwoorden De overhead bestaat uit de personeelskosten en andere kosten | op het taakveld 04 Overhead en worden voor 2027 berekend op ca. welke niet direct aan de taakvelden kunnen worden toegerekend | € 19.516.000. Dit is circa 13% van totale kosten van de begroting omdat deze feitelijk voor meerdere taakvelden worden gemaakt. | 2027. In de paragraaf bedrijfsvoering is een aantal posten nader toegelicht.

Het betreft de zogenaamde PIOFACH kosten (Personeel Informatie Organisatie Financiën Automatisering Communicatie en Bedragen X € 1.000 | Rekening | Begroting | Begroting | Jaarschijf | Jaarschijf | Jaarschijf 2025 | na wijz. | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Directe personeelskosten aan overhead | 11.831 | 13.252 | 12.540 | 12.215 | 12.132 | 12.132 Indirecte personeelskosten | 1.064 | 1.356 | 1.130 | 1.090 | 1.090 | 1.090 Huisvestingskosten | 650 | 740 | 636 | 636 | 630 | 627 Facilitaire kosten | 374 | 402 | 403 | 368 | 381 | 381 Automatisering ICT | 2.678 | 3.807 | 3.565 | 3.409 | 3.420 | 3.420 Informatiebeheer | 153 | 155 | 163 | 155 | 155 | 155 Materieel en vervoer | 69 | 65 | 65 | 65 | 65 | 65 Overige kosten bedrijfsvoering | 938 | 1.514 | 873 | 474 | 474 | 474 Afschrijving en rente | 1.574 | 1.332 | 1.285 | 1.389 | 1.388 | 1.509 Toerekening overhead aan investeringen | 0 | -882 | -750 | -750 | -750 | -750 Bijdragen | -528 | -190 | -182 | -210 | -184 | -184 Subtotaal | 18.759 | 21.551 | 19.728 | 18.841 | 18.801 | 18.919 Bijdragen uit en aan reserves | 179 | -628 | -212 | -99 | -3 | -3 Totaal Overhead | 18.938 | 20.923 | 19.516 | 18.742 | 18.798 | 18.916 Begroting 2027 - 36 Begroting 2027 - 37 2.

Paragrafen 2.1 Paragraaf lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente Molenlanden en maken deel uit van het beleid van de gemeente. Het is belangrijk inzicht te hebben in de tarieven en de opbrengsten. De heffingen bepalen de lokale lastendruk en zijn van belang voor afweging tussen beleid en inkomsten. De gemeente Molenlanden kent de volgende heffingen: a. (on-)roerende-zaakbelastingen (OZB/RZB) b. rechten c. rioolheffing d. afvalstoffenheffing e. toeristenbelasting De OZB en toeristenbelasting dienen tot het verkrijgen van algemene dekkingsmiddelen. De rechten, rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn een vergoeding voor de door de gemeente te verstrekken diensten en mogen maximaal kostendekkend zijn. Ontwikkelingen 2027 Conform de uitgangspunten bij de kadernota 2027 is de OZB/RZB voor 2027 niet verhoogd, behoudens inflatiecorrectie van 2,1% en de areaaluitbreiding. De tarieven voor de leges en de begraafrechten zijn opnieuw berekend en aangepast in lijn met de wens om kostendekkende tarieven te realiseren. De kosten van afvalinzameling en –verwerking worden voor 100% doorberekend in de afvalstoffenheffing. Dit jaar is de heffing eenmalig lager dan 100%. De reden is de hoogte van de voorziening afval. De tarieven worden net als bij de rioolheffing met 3% verhoogd, naast de inflatiecorrectie.

De rioolheffing is 100% kostendekkend, waarbij de voorziening conform het GRP 2020-2024 geleidelijk wordt afgebouwd en de tarieven structureel 3% per jaar stijgen, naast de inflatiecorrectie. Geraamde heffingen Geraamde heffingen Bedragen x € Afvalstoffenheffing 8.204.400 Rioolheffing 5.370.386 Begraafrechten 1.438.968 Leges algemene dienstverlening 1.390.738 Leges Omgevingswet 1.838.862 Leges Europese dienstenrichtlijn 11.388 OZB niet-woning gebruik 1.556.968 OZB niet-woning eigenaar 2.049.964 OZB woning eigenaar 6.370.533 Toeristenbelasting 480.000 BIZ-heffing 13.300 Onroerendezaakbelastingen De ‘onroerendezaakbelastingen’ worden geheven van de eigenaren en gebruikers van bedrijfspanden, overige gebouwen en niet-cultuurgronden. Daarnaast wordt ‘onroerendezaakbelasting’ geheven van eigenaren van woningen. Deze belastingen worden geheven over de waarde van onroerende zaken. De waardering van de onroerende zaken vindt plaats op grond van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ). Deze WOZ-waarden worden jaarlijks vastgesteld. In 2027 wordt de waarde gebruikt per waarde peildatum 1-1-2026. Zodra de nieuwe waarden bekend zijn worden de tarieven | tarieven zijn conform de uitgangspunten in de kadernota opnieuw berekend. Uitgangspunt voor deze berekening is de | geïndexeerd met 2,1%. Voor diverse producten, zoals gewenste opbrengst.

Dit is de belastingopbrengst van het | reisdocumenten, rijbewijzen en verklaringen omtrent gedrag voorgaande jaar, verhoogd met de belasting op (nieuwe) | is rekening gehouden met de door het rijk vastgestelde gereedgekomen panden. In de kadernota is aangegeven dat | maximumtarieven. de OZB niet verhoogd zal worden, behoudens de areaaluitbreiding en inflatiecorrectie van 2,1%. Dit | Voor de leges geldt regelgeving dat deze niet meer dan uitgangspunt is ook zo verwerkt in de begroting 2027. | kostendekkend mogen zijn en daarnaast zijn er de wettelijke maximumtarieven bij diverse producten zoals De verwachting is dat de nieuwe WOZ-waarden ongeveer 9% | reisdocumenten en rijbewijzen. De kostendekkendheid van de zullen stijgen ten opzichte van de oude waarden. De | leges op grond van de legesverordening worden in totaal daadwerkelijke WOZ-waarden op basis waarvan de berekening | bezien. In totaliteit mag de kostendekkendheid van de van de OZB-tarieven 2027 plaatsvindt, zijn vermoedelijk pas | legesverordening niet hoger zijn dan 100%. Onderstaand in december 2026 bekend. De tarieven voor de | overzicht maakt inzichtelijk dat de geraamde baten in onroerendezaakbelastingen zijn afhankelijk van de | totaliteit de geraamde lasten niet overschrijden. getaxeerde waarden en worden in december vastgesteld.

Bij de leges die geheven worden in het kader van de Rechten - leges | vergunningen die verband houden met de Omgevingswet Onder leges vallen diverse zaken, zoals paspoorten, | wordt gestreefd naar het kostendekkingspercentage van rijbewijzen maar ook de omgevingsvergunningen. De nieuwe | 100%. Leges | Totale lasten | Totale baten | Kosten- Bedragen x € | dekkendheid 1 Algemene dienstverlening Burgerlijke stand | 82.040 | 47.142 | 57% Reisdocumenten | 1.168.430 | 800.704 | 69% Rijbewijzen | 681.437 | 367.956 | 54% Verstrekkingen uit de basisregistratie personen | 25.908 | 4.180 | 16% Overige publiekszaken | 6.892 | 6.394 | 93% Gemeentearchief | 13.795 | 16.638 | 121% Bijzondere wetten | 92.239 | 147.724 | 160% Totaal hoofdstuk 1 | 2.070.741 | 1.390.738 | 67% Begroting 2027 - 38 2 Omgevingswet Voorfase | 298.873 | 148.805 | 50% Activiteiten met betrekking tot bouwwerken | 1.359.475 | 1.592.595 | 117% Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en | 54.176 | 28.200 | 52% werelderfgoed Milieubelastende activiteiten | 46.610 | 37.734 | 81% Aanlegactiviteiten | 23.537 | 22.338 | 95% Modaliteiten | 60.999 | 87.900 | 144% Vermindering | 0 | -78.710 | - Totaal hoofdstuk 2 | 1.843.670 | 1.838.862 | 100% 3 Europese dienstenrichtlijn Horeca | 1.638 | 686 | 42% Winkeltijdenwet | 159 | 117 | 74% Organiseren evenement of markt | 3.434 | 971 | 28% Landelijk Register Kinderopvang | 9.614

| 9.614 | 100% Totaal hoofdstuk 3 | 14.845 | 11.388 | 77% Totaal | 3.929.256 | 3.240.988 | 82% Rechten – begraafrechten | Begraafrechten De begraafrechten worden geheven voor begrafenissen en het | Bedragen x € onderhouden van de begraafplaatsen. In het verleden zijn veel | Lasten taakveld | 1.642.995 rechten voor onbepaalde tijd afgekocht. Vanaf dit jaar zijn de | Overhead | 511.931 kosten van deze graven buiten de berekening van de | Totale lasten | 2.154.926 kostendekkendheid gehouden. | Waarvan lasten onbepaalde tijd graven | 478.063 Waarvan lasten bepaalde tijd graven | 1.676.863 Alleen de kosten van de voor bepaalde tijd uitgegeven en nog uit te geven graven worden meegenomen in de tarieven. Hiervoor streven we naar een kostendekkendheid van 100%. Begroting 2027 - 39 Wanneer we de vorig jaar gekozen verhoging van 3,0% boven op de | wordt € 123,98 per perceel. Het tarief voor de indirect aangesloten inflatiecorrectie in stand houden wordt dit percentage in 2032 | objecten welke uitsluitend hemelwater afvoeren bedraagt 25% van bereikt. In 2027 is dit dat nog 86%. | het tarief van het eigenarendeel, € 31,00. Het tarief voor het gebruikersdeel wordt € 1,46 per m3.

Begraafrechten Bedragen x € | Rioolheffing Lasten bepaalde tijd graven | 1.676.863 | Bedragen x € Rechten | 1.438.968 | Lasten taakveld | 5.515.298 Totale baten | 1.438.968 | Overhead | 402.879 Kostendekkendheid | 86% | BCF BTW | 1.104.432 Resultaat | -/- 237.895 | Totale lasten | 7.022.609 Rioolheffing | 5.370.386 Rioolheffing | Kostendekkendheid | 76 % In het Gemeentelijk RioleringsPlan 2020-2024 is vastgesteld dat de | Dekking vanuit | 1.652.223 tarieven van de rioolheffing structureel geleidelijk stijgen met 3% | voorziening (exclusief inflatie) om een verdubbeling van het tarief te voorkomen. Het tekort wordt vervolgens gedekt uit de voorziening riolering. | Afvalstoffenheffing Hoewel er nog geen nieuw Gemeentelijke RioleringsPlan is wordt de | Voor de afvalstoffenheffing geldt conform de kadernota dat de tariefstijging op dezelfde wijze voortgezet. | kosten van afvalinzameling en -verwerking voor 100% door de heffing worden gedekt. In de afgelopen jaren zijn de kosten lager De gemeente Molenlanden heft zowel rioolheffing van de eigenaar | geweest dan de begroting, hierdoor is er een voorziening afval als van de gebruiker van een op het riool aangesloten onroerende | gevormd. Door de inzet van deze voorziening kan de stijging van zaak. De gebruikersheffing wordt geheven door middel van een | het tarief beperkt worden tot 3%, naast de inflatiecorrectie van 2,1%.

opslag per m³ waterverbruik. Het waterleidingbedrijf Oasen int deze heffing. De gemeente hanteert één heffing voor zowel stedelijk | Iedere zelfstandige wooneenheid binnen de gemeente wordt afvalwater als hemel- en grondwater. Er is niet voor gescheiden | aangeslagen voor deze belasting. Molenlanden hanteert tarieven heffingen gekozen vanwege de hoge uitvoeringskosten en het | voor één- en meerpersoonshuishoudens en een heffing per lediging toepassen van het solidariteitsprincipe. Objecten die indirect zijn | of storting. Het al of niet gebruikmaken van de gemeentelijke aangesloten op de riolering en uitsluitend hemelwater kunnen | ophaaldienst is voor het vastrecht niet relevant. afvoeren worden alleen voor de eigenarenheffing aangeslagen. Het tarief hiervan wordt bepaald op 25% van het tarief voor het | Door de bestemmingswijziging in 2023 zijn de woningen in de eigenarendeel. Reden voor een lager tarief is dat deze objecten | buurtschappen ook afvalstoffenheffingsplichtig geworden. De minder profijt hebben van de gemeentelijke riolering doordat zij | ondergrondse voorziening voor de inzameling is door de uitsluitend hemelwater afvoeren. | buurtschappen bekostigd, om deze reden is een verlaagd tarief van toepassing tot 2034. Op basis van de ramingcijfers is een geactualiseerde berekening van de tarieven gemaakt.

Het tarief voor het eigenarendeel rioolheffing | De invoering van diftar heeft in de 2024 en 2025 tot een forse afname van het aantal kilo's restafval geleid. In 2026 is de afname Begroting 2027 - 40 van het restafval echter gestagneerd. De stabilisering van de kosten | Toeristenbelasting voor afvalinzameling en -verwerking die vorig jaar zichtbaar was | In de kadernota 2026 is een inflatiecorrectie van 2,1 % vastgelegd. heeft zich niet voortgezet. De verwerkingskosten worden in | Dit zou betekenen dat het tarief dit jaar naar € 2,087 zou stijgen. toenemende mate beïnvloed door marktontwikkeling en externe | Dit is echter geen makkelijk tarief om mee te rekenen voor de factoren, zoals stijgende verwerkingstarieven en oplopende CO2- | branche. Om deze reden wordt het tarief in 2027 gelijk gehouden heffingen. Hierdoor is voor komend jaar sprake van een stijging van | aan 2026. Op het moment dat het tarief met een indexatie in de de kosten. | komende jaren weer op een logisch bedrag uitkomt wordt dan ineens de verhoging doorgevoerd. Sinds de invoering van diftar zijn de variabele tarieven voor de inzameling van restafval gelijk gebleven. Het vastrecht is in deze | De toeristenbelasting wordt geheven voor het verblijf in de periode gestegen met circa 14%.

Door de fors stijgende kosten voor | gemeente van personen die niet in de gemeente Molenlanden staan de verwerking van restafval is de diftarprikkel relatief gezien lager | ingeschreven in de basisregistratie personen. De toeristenbelasting geworden. In afstemming met Waardlanden worden de tarieven voor | komt ten goede aan de algemene middelen. De belasting wordt restafval in de ondergrondse containers verhoogd van € 1,50 per | geheven van degene die verblijf biedt. Degene die verblijf biedt mag aanbieding naar € 2,00 per aanbieding. | de belasting doorbereken aan degene die verblijf houdt. Het tarief voor éénpersoonshuishoudens stijgt naar € 406,44 en voor meerpersoonshuishoudens naar € 494,06. Deze tarieven waren | Leegstandsheffing € 398,46 en € 470,08. Deze tarieven bestaan uit het vastrecht en | In de Gemeentewet is sinds 21 maart 2026 de mogelijkheid het gemiddeld verwachte aantal variabele aanbiedingen. Het | opgenomen om woningen die langer dan 12 maanden leegstaan inzamelen van het huisvuil wordt verzorgd door reinigingsdienst | zonder voorzienbaar einde een leegstandsbelasting te heffen. Er Waardlanden. Inwoners van Molenlanden kunnen ook hun afval | staan momenteel 580 woningen leeg, waarvan 277 langer dan een aanbieden bij één de vier afvalbrengstations van Waardlanden. | jaar. De leegstand bedraagt daarmee circa 3%.

Dit is een normaal percentage voor frictieleegstand. Het kostendekkingspercentage is door de dekking vanuit de voorziening en de medische vrijstelling geen 100%. | Gelet op het lage aandeel langdurige leegstand, de benodigde capaciteit voor het invoeren van zo’n heffing en de te verwachten Afvalstoffenheffing | effectiviteit wordt er (nog) geen leegstandsbelasting ingevoerd. Bedragen x € Lasten taakveld | 7.120.285 Overhead | 147.576 | Belastingcapaciteit BCF BTW | 1.411.689 | De belastingcapaciteit is moeilijk aan te geven. Het Rijksbeleid is Totale lasten | 8.679.550 | erop gericht de lokale lasten trendvolgend met het Bruto Afvalstoffenheffing | 8.204.400 | Binnenlands Product te laten stijgen. Er blijft echter wel de Kostendekkendheid | 95% | mogelijkheid om hogere OZB-heffingen toe te passen. De heffingen Dekking vanuit voorziening | 475.150 | waar kosten tegenover staan zijn kostendekkend. Resultaat | -/- 26.000 Begroting 2027 - 41 Ontwikkeling lokale lastendruk | Woonlasten Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere | Bedragen x € | 2026 | 2027 Overheden (Coelo), onderdeel van de Rijksuniversiteit Groningen, | Afvalstoffenheffing | 470 | 494 onderzoekt jaarlijks de ontwikkeling van de lokale lasten. De | Rioolheffing eigenaar | 118 | 124 uitkomsten worden jaarlijks gepubliceerd in de Coelo-atlas.

| Rioolheffing gebruiker | 164 | 172 OZB eigenaar | 342 | 350 De Coelo-Atlas over 2026 is de meest recente versie. Uit deze atlas | Totaal | 1.094 | 1.140 blijkt dat de gemeente Molenlanden op plaats 248 van de 342 gemeenten staat. Uit de atlas blijkt dat het OZB-tarief van | Kwijtschelding Molenlanden onder het gemiddelde van Nederland valt. De | Voor de inwoners van Molenlanden met de laagste inkomens bestaat de gemiddelde woningwaarde zit net boven het gemiddelde. | mogelijkheid van kwijtschelding van de rioolafvoerheffing, de afvalstoffenheffing voor het vastrecht en tot maximaal € 56,- voor het Bij de milieuheffingen ligt het tarief van de afvalstoffenheffing fors | variabele recht. De kosten voor levensonderhoud bij de beoordeling of boven het landelijk gemiddelde (€ 381,- bij een | er recht op kwijtschelding is worden vastgesteld op 100%. meerpersoonshuishouden). De rioolheffing van Molenlanden ligt in 2026 ook boven het landelijk gemiddelde van € 245,-. De gegevens van het hierna opgenomen overzicht komen uit de Coelo-atlassen van de corresponderende jaren en betreffende woonlasten van een meerpersoonshuishouden.

Gemeente | Woonlasten | Rangorde Bedragen x € | 2024 | 2025 | 2026 | 2026 Alblasserdam | 982 | 1.072 | 1.162 | 243 Gorinchem | 1.009 | 1.023 | 1.118 | 207 Hardinxveld-Giessendam | 991 | 1.091 | 1.180 | 251 Krimpenerwaard | 995 | 1.013 | 1.064 | 158 Molenlanden | 1.078 | 1.141 | 1.174 | 248 Papendrecht | 1.047 | 1.086 | 1.100 | 196 Sliedrecht | 947 | 979 | 1.020 | 103 Vijfheerenlanden | 1.046 | 1.073 | 1.140 | 227 De lokale lastendruk voor een gemiddeld huishouden zullen in Molenlanden voor een meerpersoonshuishouden zich als volgt ontwikkelen. Begroting 2027 - 42 2.2 Paragraaf weerstandvermogen en | Voor de hoogte van de algemene reserve is uitgegaan van het saldo risicobeheersing | van de algemene reserve op de balansdatum inclusief de geplande onttrekkingen/toevoegingen. Algemeen | Weerstandsratio Deze paragraaf gaat in op de volgende vraag: in welke mate is de | De weerstandsratio is de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld gemeentelijke financiële positie toereikend om de financiële | door de benodigde weerstandscapaciteit voor het afdekken van de gevolgen van risico’s op te kunnen vangen? Inzicht in de omvang | geïnventariseerde risico’s. van de risico’s is een voorwaarde voor een gezonde bedrijfsvoering | . Bij de besluitvorming kan hiermee rekening worden gehouden.

De | Weerstandsvermogen | 2027 financiële inschatting van de risico’s wordt gerelateerd aan de | UITSTEKEND | 7,9 vermogenspositie van de gemeente. Binnen de organisatie is globaal geïnventariseerd welke risico’s er bekend zijn. Op basis van | de risico’s is het weerstandsvermogen berekend. | Een ratio van >1,0 is noodzakelijk om alle risico’s te kunnen opvan- gen. Een ratio onder de 1,0 is onwenselijk. Een ratio van >2,0 of ho- Volgens artikel 20 van de Financiële verordening moet de | ger wordt als goed tot uitstekend gekwalificeerd. Een ratio van 7,9 gemeenteraad een nota ‘Weerstandsvermogen & risicobeheersing’ | is uitstekend. vaststellen. In deze nota zijn de uitgangspunten voor de risicobeheersing en het risicobeheersingsproces vastgelegd. | Beleid met betrekking tot de risico’ Bij elk risico wordt een inschatting gemaakt: wat is de mate van Financiële kengetallen | waarschijnlijkheid dat het risico zich voordoet en wat zijn de In deze risicoparagraaf zijn aan het eind een aantal financiële | financiële consequenties hiervan. Dit wordt uitgewerkt in een kans- kengetallen opgenomen. Deze getallen geven inzicht in de | en een gevolgwaarde. financiële positie van de gemeente.

Benadering van de risico’s en de vertaling in kans en het effect Beleid en beschikbaarheid van de weerstandscapaciteit | We kijken eerst naar de totale omvang van het te lopen risico, als De weerstandscapaciteit ziet er als volgt uit: | deel van het totaalbedrag dat als last is opgenomen in de jaarrekening. Zo duiden we de risico’s in omvang. Vervolgens wordt Weerstandscapaciteit | Jaarstukken | Begroting | een inschatting gemaakt van de kans dat het risico zich voordoet. Bedragen x € 1 | 2025 | 2027 Algemene reserves (vrij aanwendbaar) | 25.035.519 | 39.039.000 | Daarbij wordt de volgende indeling gehanteerd: Begrotingssaldo/Jaarrekeningresultaat | 12.600.238 | 454.389 | • | Laag: Het gevolg van het risico wordt voor 25% meegenomen in Totale Weerstandscapaciteit | 37.635.757 | 39.493.389 | het risicoprofiel. • | Gemiddeld: Het gevolg van het risico wordt voor 50% meegeno- men in het risicoprofiel. Begroting 2027 - 43 • | Hoog: Het gevolg van het risico wordt voor 75% meegenomen in | De financiële risico’s die zich voordoen het risicoprofiel. | In onderstaande tabel treft u de gekwantificeerde risico’s aan. Het • | Zeer hoog: Het is nagenoeg zeker dat het risico zich voordoet. | totaal aan risico’s bedraagt € 4.985.062 (was € 5.146.794 bij de Voor het gevolg van het risico wordt een voorziening getroffen | jaarrekening 2025).

Deze kleine daling wordt veroorzaakt doordat of dit is financieel verwerkt in de begroting. | de omvang van de grondexploitaties zijn afgenomen. Bij andere onderwerpen zijn de risico’s juist iets toegenomen. Van een risico zijn de geschatte (totale) kosten (kans x effect) ge- kwantificeerd en opgenomen in de tabel van risico’s. Omschrijving | Totale om- | Omvang | Kans dat | Geschat risico Bedragen x € | vang van te | risicogedeelte | risico zich | (omvang x lopen risico | voordoet | kans) Grondexploitaties*1 | 674.500 Garanties (1% over hoofdsom) | 90.376.000 | 90.376 | 25% | 22.594 Gemeente- en BTW compensatiefonds | 89.054.000 | 890.540 | 50% | 445.270 Dividenden Stedin en BNG | 691.667 | 691.667 | 75% | 518.750 Bedrijfsvoering loonkosten en overhead | 42.090.000 | 4.209.000 | 25% | 1.052.250 Stijging rentelasten*2 | 33.000.000 | 330.000 | 75% | 247.500 Leges onder Omgevingswet | 2.152.177 | 1.076.088 | 50% | 538.044 Participatie | 2.162.000 | 216.200 | 50% | 108.100 Jeugdzorg*3 | 11.841.300 | 1.089.399 | 75% | 817.050 WMO | 8.600.000 | 860.000 | 50% | 430.000 Leerlingenvervoer | 1.076.000 | 107.600 | 25% | 26.900 Weerstandsvermogen bij verbonden partijen | 208.208 | 208.208 | 50% | 104.104 Totaal | 4.985.062 *1. De opbouw van de risico’s rondom dit onderwerp staan beschreven in de voortgangsrapportage. *2. € 33.000.000 is het bedrag dat we moeten financieren.

Hiervan nemen we 1% als renterisico op. *3.Als uitgangspunt nemen we 9,2% van de totale kosten op als risicogedeelte. 2026 is aangeboden. De risico’s op grondexploitaties bedragen Toelichting risico’s | daarmee in totaal € 674.500. Grondexploitaties en Vastgoed Projecten Voor de risico’s die zich voordoen binnen de grondexploitaties en | Garanties en waarborgen vastgoedprojecten is uitgegaan van het risicoprofiel op individueel | De gemeente staat garant voor tal van leningen en deelnemingen. niveau en de meest recente doorrekening van alle grondexploitaties | De kans dat zich hierbij risico’s voordoen, is erg klein. Het risico is die zijn gemaakt in de voortgangsrapportage die in de Zomernota | bepaald op 0,1% van de hoofdsom, de kans daarop als klein, 25%. Begroting 2027 - 44 Gemeentefonds | Stijging rentelasten Gemeenten en provincies kunnen vanaf 2016 tot een vastgesteld | In de begroting 2027-2030 is rekening gehouden met een rente die maximum BTW declareren. Verschillen ten opzichte van het plafond | hoger is dan het niveau van 2025 en 2026 voor de raming van de worden aan gemeenten uitgekeerd. Er is in 2025 minder gedecla- | rentelasten voor nieuw aan te trekken leningen. De rente op de reerd bij dit fonds. Dit betekent een toevoeging aan het gemeente- | kapitaalmarkten zijn inmiddels stijgende. De inflatie is door o.a. een fonds. Voor 2026 is dit nog niet bekend.

We hebben gekozen om dit | toegenomen olieprijs enorm togenomen als gevolg van de situatie voordeel structureel in de meerjarenbegroting op te nemen. Dit | rondom Iran en Oekraïne. Het risico dat wij als gemeente lopen zit voordeel is € 360.000. Het risico is dat er meer gedeclareerd wordt | alleen op nieuw aan te trekken leningen. In 2027 moet er nog een waardoor we het ingeboekte voordeel niet behalen. Dit risico schat- | langlopende lening aangetrokken worden. We verwachten dat er ten we in op 50% evenals een neerwaartse correctie van het Ge- | geen sprake zal zijn van kortlopende financieringen. We schatten de meentefonds als geheel. | kans van een rentestijging voor 2027 in als hoog. We gaan uit van 1% renterisico op een totaal van € 33 miljoen aan nieuwe leningen. Dividend Stedin en BNG Jaarlijkse schommelingen van het dividend op gewone aandelen | Leges Omgevingswet Stedin kunnen leiden tot een verschil ten opzichte van de begroting. | Onder de Omgevingswet is de Bopa (buitenplanse Meerjarig wordt dit dividend begroot op € 560.000. Ieder jaar wordt | omgevingsplanactiviteit) een veelzijdig instrument. Dit heeft tot dit bedrag opnieuw bekeken en zo nodig bijgesteld. Het te | gevolg dat de soorten plannen die er onder vallen diverser is dan de ontvangen dividend op de door Molenlanden gehouden preferente | bestemmingsplannen. Een gemiddelde is minder representatief.

aandelen in Stedin is tot 2027, namelijk voor de duur dat het | Daardoor laat het zich moeilijker ramen en inschatten, wat hier de dividendpercentage vaststaat, constant. Stedin participeert via haar | opbrengsten van gaat zijn. De toepassing van Nota Kostenverhaal, dochter NetVerder in toekomstige warmtebedrijven (vooruitlopend | categorie 3 (op maat berekenen) bepaald voor een groot deel de op de komende Wet Collectieve Warmte). Daartoe is het Meerjarig | inkomsten, waarmee het moment van afrekenen van deze plannen Strategisch Plan (MSP) 2023-2027 geactualiseerd op basis van een | ook bepalend wordt. Dit wordt gemonitord bij de Zomer- en door de aandeelhouders goedgekeurde Warmtestrategie. Onderdeel | Najaarsnota. Het inzicht in aantallen en soorten aanvragen is zich van deze strategie zijn onder meer maatregelen in het kader van | aan het ontwikkelen en opbouwen. Pas na 2026 is er voor 2 jaren risicomanagement, waarmee mogelijke risico’s verbonden aan | een enigszins betrouwbaar beeld, om als basis te gebruiken. warmteprojecten worden beheerst. We merken het volledige dividendbedrag dat we ramen aan als onzekerheid met een kans van | We zien in dat de er een gemiddelde kans aanwezig kan zijn dat de 75%. | opbrengsten hoger- of lager uitpakken.

Het risico van een lagere opbrengst bepalen we vervolgens op de Bedrijfsvoering loonkosten en overhead | halve omvang met een kans van 50% aan lagere opbrengsten. Het gaat om risico’s van nog niet voorzienbare kosten in verband met wachtgeld van politieke ambtsdragers en ontslag van | Participatie personeel. Een beheersmaatregel om dit risico te beperken is door | De GR Avres voert onder andere de Participatiewet, het middel van verzekeringen. Voor deze risico’s hebben wij een | minimabeleid, de Wet inburgering en de Wet gemeentelijke inschatting gemaakt van 5% van de totale personeels- en | schuldhulpverlening uit. De belangrijkste financiële risico's hangen bestuurskosten met een kans van 25%. Begroting 2027 - 45 samen met de afhankelijkheid van rijksmiddelen, waaronder het | bedragen de kosten per cliënt ca. € 4.300 per jaar. Zonder wachtlijst BUIG-budget. De verwachte toename van het aantal statushouders | gaat het om € 150.000 extra kosten op jaarbasis. kan leiden tot een hoger bijstandsvolume en daarmee tot hogere | Individuele begeleiding uitkerings- en uitvoeringslasten. Daarnaast neemt de complexiteit | Het aantal cliënten met een indicatie voor individuele begeleiding is van de doelgroep toe, wat kan leiden tot hogere kosten voor | in de eerste acht maanden van 2026 met 14% toegenomen. Deze begeleiding, participatie en schuldhulpverlening.

| bestaat grotendeel uit de doelgroep GGZ (geestelijke gezondheidszorg). Bij een gemiddelde indicatie van 1 uur en 45 Ondanks deze ontwikkelingen is de financiële positie van Avres | minuten per week bedragen de kosten per cliënt ca. € 8.700 per stabiel en zijn de afgelopen jaren positieve resultaten gerealiseerd. | jaar. De toename leidt tot een kostenstijging van bijna € 300.000. Een stabiele financiële basis is één van de ambities uit de strategische koers richting 2030. Om toekomstige financiële risico's | MolenHopper te beperken wordt het positieve resultaat over 2025 ingezet voor | De afsluiting van de Merwedebrug bij Papendrecht (N3) leidt tot een versnelde aanpak van inburgering, gericht op participatie, re- | hogere kosten i.v.m. de extra kilometers en de langere reistijden integratie en uitstroom naar werk. | van en naar Dordrecht. Dit wordt voor het eerst begin oktober 2026 en vervolgens begin januari 2027 geëvalueerd. De extra kosten Jeugdzorg (Dienst gezondheid en jeugd) | worden geraamd op € 40.000. Mogelijk valt het bedrag lager uit als Jeugdzorg wordt door de serviceorganisatie jeugd (SOJ) ingekocht. | de cliënten hun reisgedrag gaan aanpassen. Een nadelig exploitatieresultaat zal SOJ direct bij de deelnemende gemeenten op basis van een verdeelsleutel in rekening brengen. SOJ | Inkomensafhankelijke eigen bijdrage beschikt niet over reserves.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://molenlanden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/8a052575-0252-4992-8923-7120c56b65d6?agendaItemId=65e313d1-4af8-47b1-bcd2-2091bda99aaa