Bijlage 1 Jaarstukken 2024

Nieuwe gebouwen worden ten minste energieneutraal en de inrichting voeren we uit met zo veel mogelijk circulaire materialen. (F.3) In 2024 maakten we een verduurzamingsplan voor de meest belangrijke gebouwen in de gemeentelijke vastgoedportefeuille. In 2024 begonnen we met het 'laaghangend fruit': zo vervingen we bijvoorbeeld de huidige verlichting door LED-verlichting. Bij voetbalvereniging Nieuw-Lekkerland plaatsten we een warmtepomp. In 2024 is het gemeentekantoor energieneutraal (ENG) opgeleverd. Bij het inrichten van de buitenruimte stond hergebruik van materialen centraal. Uitreiken van de duurzaamheidsprijs eens in de twee jaar voor duurzame initiatieven uit de Molenlandse samenleving (F.1) In het voorjaar van 2024 stelden we de prijs opnieuw open. Op de sluitingsdatum van 30 september haalden we echter het vereiste minimum aantal van tien inzendingen niet. Ondanks herhaalde oproepen via sociale media, Het Kontakt en benadering van scholen en dorpsoverleggen, bleven we steken op acht inzendingen. In overleg met juryvoorzitter wethouder Jan Lock besloten we dit jaar af te wijken van de formele eisen voor het minimumaantal inzendingen, de juryomvang en de uitsluiting van deelname door gemeentemedewerkers.

We vinden het belangrijk om de positieve energie en inzet van de deelnemers niet verloren te laten gaan en rondden daarom de Duurzaamheidsprijs Molenlanden 2024 af zoals gepland. Voor de toekomst overwegen we een nieuwe opzet die inwoners aanmoedigt om inspirerende initiatieven in de spotlight te zetten.

Jaarstukken 2024 - pagina 27

Beleidsonderwerp

Ambitie (wat wilden we bereiken)

Aantal kilo's restafval per Afval en Circulariteit inwoner te laten dalen van 230 kilo nu naar 100 kilo in 2025. (G.1) Afvalpreventie om afvalproducten te voorkomen. (G.2)

Status Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan) Gemeentelijk beleid schrijven op circulaire economie.(G.2) In 2024 voerden we met verschillende vakteams gesprekken. Om te onderzoeken hoe elk vakgebied een bijdrage kan leveren aan de circulaire economie en een meer circulair Molenlanden. Dit heeft geleid tot een tijdelijk uitvoeringsprogramma met 45 punten waar we in 2025 mee beginnen. Deze punten verwerken we voortaan in het uitvoeringsprogramma duurzaamheid en klimaat. En waar mogelijk borgen we het in andere gemeentelijke stukken. Gedragscampagne uitvoeren om de positieve kant van (rest)afval scheiden te laten zien (G.1) De gedragscampagnes die afgelopen jaren zijn opgestart, 'werden in 2024 een standaard proces. De afstemming tussen gemeenten en Waardlanden liep meer gestroomlijnd waardoor we effectiever konden communiceren. Uitvoering van Strategienota 2021-2025 “Samen voor een af-valvrije en schone gemeente” (G.1) Verschillende stappen die in de Strategienota staan startte we pas eind 2024 op. In plaats van op 1-1-24 toen het nieuwe beleid van kracht was. Dit heeft te maken met een andere koers van het bestuur in 2024. Dit zorgde voor uitgestelde werkzaamheden die we nu mondjesmaat oppakken. Invoering DIFTAR bij alle huisaansluitingen in de gemeente in 2024 (G.1) Op 1-1-24 stapte gemeente Molenlanden over op diftar.

Alle stappen van de Strategienota die noodzakelijk waren voor de implementatie zijn gezet en waar mogelijk doorontwikkeld. Wel plaatsten we hier eind 2024 een kanttekening bij. Sinds het nieuwe beleid komen afspraken uit het verleden naar boven waar een mogelijk diftar-lek zit. Dit is een ruimte tussen het beleid en de praktijk. In de praktijk kan het zo zijn dat er in het verleden keuzes zijn gemaakt waardoor bepaalde inwoners wel hun afval kwijt konden, zonder ervoor te hoeven betalen. Denk bijvoorbeeld aan de gele deksels. Dit is niet wenselijk, de vervuiler betaalt immers. Waar nodig doen we daarom aanpassingen. In samenwerking met Waardlanden communicatiemiddelen inzetten om bewoners tijdig, correct en volledig te informeren over scheiden van afvalstromen en wat dit precies betekent met betrekking tot Diftar (G.1 ) Communicatie van Waardlanden en de gemeenten stemden in 2024 meerdere malen af over communicatie. Hier kwamen lijnen uit die we gezamenlijk konden oppakken en per gemeente afzonderlijk. De milieucoaches speelden hierin een rol om meerdere doelgroepen en inwonerscategorieën te bereiken. Faciliteren en uitrollen van initiatieven om afvalpreventie te realiseren (G.2) Ondanks er onduidelijkheid is over de zwerfafvalsubsidie voerden we werkzaamheden uit. Deze werkzaamheden ontstonden uit vragen van de samenleving.

En uit de aanbevelingen uit de zwerfafvalmonitor die twee keer per jaar uitgevoerd wordt voor Molenlanden. Op deze manier konden we met de beschikbare middelen inzetten op afvalpreventie op hotspots.

Jaarstukken 2024 - pagina 28

Beleidsonderwerp

Ambitie (wat wilden we bereiken)

Klimaatadaptatie

Versterking van het aantrekkelijke woon- en leefklimaat door klimaatbewust handelen. (H.1)

Status Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan) Groenblauwe Dooradering (GBDA) toepassen en meenemen en verbinden in gemeentelijke projecten op basis van het inrichtingsconvenant die opgesteld wordt voor GBDA (H.1) Voor groenblauwe dooradering is in 2024 flink wat werk verzet. Zo begonnen we binnen de kernen waar we GBDA kunnen toepassen. Het inrichtingsconvenant en de vertaling naar de praktijk zijn in concept klaar. De bestuurlijke accordering liep in het proces van onderlinge afstemming vertraging op. Overigens is in 2024 veel onderzocht, maar nog niet toegepast. Inmiddels is bekend dat versnellingsgelden zijn toegekend voor het realiseren van Groenblauwe Dooradering. Inwoners faciliteren en stimuleren om hun eigen leefruimte betaalbaar te vergroenen (H.1) Via communicatie zetten we in 2024 in op hoe inwoners hun eigen leefomgeving kunnen vergroenen en hoe de gemeente dit aanpakt. We stelden, samen met andere collega’s van team duurzaamheid, een menukaart op om te laten zien aan dorpsraden/klankbordgroepen. Op deze menukaart staan ook aanbiedingen om hun leefruimte te vergroenen. Ook met de regio Alblasserwaard Vijfheerenlanden onderzochten we hoe we in 2025 als regio inwoners kunnen ondersteunen.

Uitvoeren van projecten die behoren tot de eerste fase van de uitvoering van de Lokale Adaptatiestrategie en Regionale Adaptatiestrategie (H.1) Voor de Regionale Adaptatiestrategie stelden we in 2024 werkgroepen op om meer vaart te zetten achter de uitvoering. Wel kwam de vraag naar voren of de Regionale Adaptatiestrategie ingehaald is door huidige uitdagingen en kansen en hoe we hierop moeten inspelen als regio. Voor de Lokale Adaptatiestrategie is gekeken hoe we zoveel mogelijk onderdelen kunnen borgen in andere gemeentelijke stukken voor draagvlak bij meerdere vakteams. Alle projecten zijn overigens uitgevoerd. Verstrekken van subsidies voor groendaken, conform de vastgestelde subsidieregeling (H.1) In 2024 verlengden we de subsidie voor groendaken tot en met 31 december 2025. Dit betekent dat er genoeg aanvragen zijn geweest in de vorige ronde en er heel wat daken vergroend zijn. In 2024 zijn 25 aanvragen geaccepteerd voor het toepassen van groendaken. De Lokale Adaptatie Strategie vertalen naar een uitvoeringsplan (H.1) Eind 2024 begonnen we met een rekenkameronderzoek naar het uitvoeringsprogramma duurzaamheid en klimaat. Dit maakte duidelijk dat een los uitvoeringsplan niet wenselijk is voor een afzonderlijk duurzaamheidsthema. In 2025 komt het onderzoek van de rekenkamer in de raad.

Afhankelijk van de raadsvergadering onderzoeken we hoe we de Lokale Adaptatiestrategie verder kunnen verwerken in het uitvoeringsprogramma duurzaamheid en klimaat.

Jaarstukken 2024 - pagina 29

Beleidsonderwerp

Ambitie (wat wilden we bereiken)

Landschap

Regie houden op de ontwikkeling van ons karakteristieke open veenweidelandschap, met het oog op de komende grote ontwikkelingen als energietransitie, bodemdaling, klimaatadaptatie en circulaire landbouw. (I.1)

Status Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan) Ontwikkelen en uitvoeren van Gebiedsdeal 5 (I.1) De projecten vanuit Gebiedsdeal 5 voerden we uit en rondden we af. Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma landschap en landbouw (RMA) (I.1) In samenwerking met gemeente Vijfheerenlanden voerden we het programma landschap en landbouw uit. De RMA is per 1-1-2025 opgeheven. Participeren in het bestuurlijk platform Groene Hart (novex) (I.1) We nemen deel aan het bestuurlijk platform Groene Hart. Met de gemeenten Bodegraven – Reeuwijk, Krimpenerwaard, Vijfheerenlanden en Lopik dienden we in 2024 een aanvraag regiodeal in en informeerden de gemeenteraad hierover. Voortzetten bestuurlijk en ambtelijk overleg noordelijke Drechtsteden (I.1) Bij deze overleggen gaat het erom dat we bij ruimtelijke ontwikkelingen steeds meer rekening houden met aspecten zoals bodem en water. Ookvanuit landelijke ontwikkelingen. Hier gaven we in 2024 invulling aan. Ontwikkelingen rond het gebiedsproces ZH-PLG delen we actief in het netwerk van de noordelijke Drechtsteden. Met het waterschap en de omgevingsdienst inwoners en agrariërs duidelijkheid geven over ruimte voor water. En wat nodig en verantwoordelijkheid is bij de aanleg, beheer en onderhoud van IBA's (Individuele Behandeling van Afvalwater) waarbij de waterkwaliteit belangrijk is. ( I.2).

Het Rijk bepaalde eind 2022 dat bodem en water sturend moeten zijn bij de inrichting van ons land. Eind oktober 2024 werd dit genuanceerd en werd duidelijk dat we bij ruimtelijke ontwikkelingen rekening moeten houden met de aspecten bodem en water. Ook in Molenlanden wordt rekening gehouden met de aspecten boden en water bij (ruimtelijke)ontwikkelingen. In 2024 is een onderzoek uitgevoerd naar alternatieve sanitatie. De conclusie uit dit onderzoek is, dat de gemeente samen met het waterschap en de omgevingsdienst naar maatwerkoplossingen gaan zoeken en hier afspraken over gaan maken. Dit gaat in 2025 een vervolg krijgen. We geven uitvoering aan het inrichtingsconvenant Groen Blauw Alblasserwaard – Vijfheerenlanden ( I.2). Zie hiervoor de eerder gegeven toelichting onder het kopje klimaatadaptatie.

Jaarstukken 2024 - pagina 30

Effect/resultaatindicatoren Indicator Werkloosheidspercentage Netto arbeidsparticipatie Aantal toeristische overnachtingen (2023) Indicator

Realisatie 2024 2,80% 77,1% 174.747

Totaal bekend energieverbruik Molenlanden

Realisatie 2022 3825 (TJ) in 2022

Percentage hernieuwbare energie Molenlanden

10,1% (2022)

NL 3,70% 73,1% -

Streefwaarde 2024

125.000 Streefwaarde

3355 TJ in 2030 (20% t.o.v.2018 (4194 TJ) 35% in 2030

Bron CBS CBS Eigen adm. Bron Klimaatmonitor Klimaatmonitor (aug 2023)

*1 GJ is gelijk aan 32 m3 aardgas, 1 TJ is 1.000 GJ *7,5 is gemiddelde uit Nationale Landschapsenquête

Indicator Tevredenheid over de fietspaden Tevredenheid over de mogelijkheid om te recreëren in de eigen gemeente Erkenning van het economisch belang van toerisme Ervaren overlast van recreatie en toerisme

2024 (gem. rapportcijfer) 6,6 6,3 6,7 6,9

BBV-indicatoren Indicator Functiemenging (2022) Bedrijfsvestigingen (2022) Banen (2022)

Berekend Verhouding tussen banen en woningen Per 1000 inw 15-64 jr Aantal per 1000 inwoners van 15-74 jaar

Indicator Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

Jaarstukken 2024 - pagina 31

Berekend Kg per inwoner 2023 Percentage in 2022

MLL 52,1 169,9 685,0 MLL 175 20,7

NL 150 41

NL 53,8 174,1 825,4

Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000

A. Lasten

Begroting voor wijziging 20.661

B. Baten

14.855

19.319

18.764

C. Mutaties reserves

611

952

822

Totaal Programma 2

5.195

5.099

3.748

Begroting na wijziging

Realisatie

25.370

23.334

Analyse op hoofdlijnen tussen begroting 2024 na wijziging en de realisatie Het voordelig saldo op dit programma bedraagt € 1.351.000. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toe die hebben geleid tot dit saldo. Saldo

Incidenteel of structureel Incidenteel

Toelichting

T32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur € 229.000 V

Incidenteel

De grondexploitatie van de 2e fase van het bedrijventerrein in Bleskensgraaf wordt afgesloten met een positief resultaat van € 289k. Het BBV schrijft voor dat er tussentijds winst genomen moet worden op lopende grondexploitaties. Het resultaat van de 1e fase van het bedrijventerrein Bleskensgraaf is nadeliger dan bij de inschatting van vorig jaar. Er wordt daarom in deze jaarrekening een deel van de eerder genomen winst ad € 60k teruggedraaid.

T33 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen € 102.000 V

Incidenteel

Hoewel we het bedrag dat we hier overhouden als incidenteel moeten aanmerken dient ook gezegd te worden dat in het voorgaande jaar ook geld over bleef op dit taakveld. In 2024 heeft vooral een verschuiving plaatsgevonden en heeft de prioriteit vooral gelegen bij het binnenhalen van de Regio Deal. Dit is ten koste gegaan van andere activiteiten.

T34 Economische promotie € 211.000 V

Incidenteel

Voor een aantal activiteiten met name bedrijventerreinen zijn in 2024 subsidies aangevraagd en toegekend die vooraf niet waren begroot, dit levert een voordeel op van € 42k. In de exploitatiebudgetten rondom Kinderdijk bleken een aantal kosten te staan die we juist op taakveld 55 moeten toerekenen. Dit zorgt voor een verschuiving van de lasten wat een in ieder geval voor een voordeel van € 79k op dit taakveld maar juist een nadeel op taakveld 55.

T31 Economische ontwikkeling € 19.000 N

Jaarstukken 2024 - pagina 32

Het nadelige verschil van € 19k zit in de raming van de salarislasten. Dit is feitelijk een doorbelasting vanuit de personeelsbegroting naar dit taakveld.

T57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie € 188.000 V

Incidenteel

Op het onderdeel voor recreatie en toerisme wordt per saldo € 39k minder uitgegeven dan begroot maar dit zit niet in hele grote individuele verschillen. Het grootste verschil wordt hier veroorzaakt door het lager uitvallen van externe advieskosten. Tot slot word voor € 35k een positief verschil gerealiseerd als gevolg van een lagere toerekening aan salariskosten.

Incidenteel

Veruit het grootste verschil op dit taakveld werd veroorzaakt door minder toerekening van de salarislasten; € 167k. Op onderzoek- en advieskosten is minder uitgegeven in 2024. Dit had onder andere te maken met prioritering op andere onderdelen vanwege een tekort aan personeel. Het is niet zo dat dit wordt ingehaald in 2025 maar blijft incidenteel als zijnde niet uitgegeven. Het gaat om € 62k. Tot slot is er een nadelig verschil van € 93k op het onderdeel voor betaalde belastingen. Dit nadeel wordt voor € 60k geneutraliseerd uit taakveld 21 waar voor dit bedrag een voordeel werd gerealiseerd en op totaalniveau dus niet zorgt voor een verschil.

Structureel

Het overige gedeelte van € 33k betreft wel een nadeel en wordt veroorzaakt door een te lage raming op dit onderdeel. Het effect is hierdoor een structureel nadeel voor de begroting.

T72 Riolering € 545.000 N

Incidenteel

Het nadelige verschil wordt hier veroorzaakt door 2 zaken: er zijn meer loonkosten toegerekend aan dit taakveld van € 164k en er is een bedrag van € 400k aan BTW die die we wel hebben gevorderd in het tarief maar niet hebben uitgegeven op de investeringen omdat hier vertraging is opgelopen. Deze wordt alsnog in de komende jaren ingehaald omdat het hier gaat om planmatige werkzaamheden. Het nadelige saldo wordt verrekend met de voorziening riolering wat ervoor zorgt dat dit saldo geen invloed heeft op het totale resultaat binnen de gemeentelijke exploitatie.

T73 Afval € 95.000 V

Incidenteel

Het voordelige verschil op dit taakveld werd veroorzaakt door een hogere opbrengst uit de leges voor Afval dan begroot, dit ging uiteindelijk om € 49k. Dit werd veroorzaakt door het heffen via Diftar van de afvalstoffenheffing. De raming in de begroting was gebaseerd op de raming die uit de testomgeving naar voren was gekomen. Het uiteindelijke bedrag was hoger dan verwacht, maar konden we toen niet meer in de Najaarsnota verwerken, dit heeft alleen een incidenteel effect.

Incidenteel

Door een lagere toerekening van de salariskosten ontstond een voordelig verschil van € 52k. Het positieve jaarrekeningresultaat van Waardlanden heeft geen effect op de cijfermatige uitkomst van onze gemeentelijke jaarrekening.

Jaarstukken 2024 - pagina 33

T74 Milieubeheer € 1.208.000 V

T75 Begraafplaatsen € 119.000 N

Jaarstukken 2024 - pagina 34

Incidenteel

Het grootste verschil werd veroorzaakt door een eenmalige realisatie van de verkoop van panden die onderdeel uitmaken van de woningen in Nieuw-Lekkerland en onder de hoogspanningsmasten staan. Deze panden zijn verkocht en hierop is een eenmalige boekwinst gerealiseerd van € 807k. Deze woningen mogen overigens niet meer als woning worden gebruikt maar wel als bijvoorbeeld een bedrijfspand. Het is echter wel zo dat er nog kosten gemaakt moeten worden voor verdere afhandeling en inrichting openbaar gebied etc. Hiervoor is nog € 268k nodig en worden in 2025 ook daadwerkelijk gemaakt, dit zijn noodzakelijke kosten waar Molenlanden ook een verplichting voor heeft om deze n te komen. We stellen daarom voor om via resultaatbestemming deze middelen beschikbaar te stellen. Deze kunt u terugvinden in het bijgevoegde raadsvoorstel.

Incidenteel

Voor de nog niet uitgegeven budgetten van de RAS-gelden die in de gemeentelijke exploitatie staan vragen wij deze te mogen overhevelen naar 2025 om verdere uitvoering te geven aan dit project. Dit zorgt op dit taakveld nu voor een afwijking van € 123K.

Incidenteel

Op de toegerekende salarislasten ontstaat een voordelig verschil van € 91k. Voornamelijk veroorzaakt omdat we een hele krappe bezetting hebben gezet op de functie voor milieubeleid.

Incidenteel

Voor Klimaat-en energiemiddelen hebben wij extra Rijksmiddelen gekregen waarvoor we ook uitvoering moeten verzorgen. Achteraf is gebleken dat we hiervoor ook eigen-internepersoneelskosten mogen doorbelasten, dit hadden we vooraf niet voorzien maar zorgt wel voor een positief verschil van € 270k.

Incidenteel

Vanwege de voorgeschreven gedragsregel mogen wij de ontvangen middelen uit de decembercirculaire 2024 van € 72k niet boeken in 2024 maar pas in 2025 wanneer de middelen worden ontvangen. De uitgaven zijn echter al wel geweest. Dit zorgt nu voor een nadeel in 2024 en voor een voordeel in 2025.

Incidenteel

Via OZHZ krijgen wij het bericht dat er rondom de facturering over het jaar 2023 iets was misgegaan. Het ging hier om een vordering van € 45k die in rekening is gebracht en waar geen rekening mee was gehouden. De Pilot Drukdrainage deel 1 is inmiddels afgerond en eind verantwoording heeft inmiddels ook plaatsgevonden. Uiteindelijk heeft Molenlanden nog recht op een restant van € 44k die we nu als voordeel kunnen meenemen in de jaarrekening over 2024. Het nadelige verschil werd veroorzaakt door hogere onderhoudskosten van € 23K, een hogere uitgaven op de kapitaallasten van € 60k en er werden minder leges ontvangen dan begroot (€ 20k).

Incidenteel

Doel is gerealiseerd Doel is deels gerealiseerd

3. Welzijn, Sociaal en Cultuur Beleidsonderwerp

Ambitie (wat wilden we bereiken)

Versterken preventie

Meer inwoners van 0 tot 100 hebben een gezonde leefstijl. (A.1) Meer inwoners bewegen voldoende. (A.1) Meer jongeren nemen deel aan het sport- en beweegaanbod. (A.1) Borgen van het platform Samen Actief in Molenlanden (A.1) Kwetsbare kinderen en jongeren zijn eerder in beeld en geholpen. Als we jongeren eerder helpen, neemt het aantal jongeren dat jeugdhulp vanuit de regionale zorgmarkt nodig heeft af. Dat aantal willen we tussen tot 2026 terugdringen met 10%. (A.2) Alle 0-4-jarigen in Molenlanden krijgen een kansrijke start, dit begint

Jaarstukken 2024 - pagina 35

Doel is niet gerealiseerd

Status Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan) Pilots uitvoeren om te onderzoeken waar de behoefte ligt voor het sport- en beweegaanbod in de buitenruimte. (A.1, A.2) We zijn gestart met een pilot beweegroute in de kern Nieuw-Lekkerland. Dit krijgt nog een vervolg om te bepalen wat het beste past en in welke kern. Samen met het Molenlandse onderwijs in beeld brengen of intensivering van het bewegingsonderwijs zinvol en/of wenselijk is, waaronder het opnieuw invoeren van een vorm van schoolzwemmen. (A.2) Op bijna alle scholen wordt voldaan aan het vereiste aantal gymuren. Dat is 2x 0.45 uur gymles in de week op aparte momenten. In de werkgroep SCTN (Sport, Cultuur, Techniek en Natuur), een afvaardiging van de scholen, is intensivering van het bewegingsonderwijs besproken. Zij geven aan dat hier geen behoefte aan is. Schoolzwemmen invoeren vraagt een grote investering, omdat er geen overdekt zwembad in Molenlanden is. Voor schoolzwemmen zijn we aangewezen op voorzieningen buiten de gemeentegrenzen inclusief vervoer. Vooralsnog wordt aan het schoolzwemmen geen invulling gegeven. Uitvoeren van de aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (A.1). We zetten in op het terugdringen van gezondheidsverschillen, met onder meer aandacht voor mentale gezondheid, overgewicht/obesitas en valpreventie.

Ook sturen we op de uitvoering van het Sport- en Preventieakkoord Molenlanden waarbij we voor de jeugd verbinding maken met het onderwijs, Lokaal Educatieve Agenda en NPO- gelden. En we zetten verder in op fitheidstesten en gezonde leefstijl trainingen 18+. (A.1) • In 2024 zijn we gestart met Kind naar Gezond Gewicht; • In 2024 gingen we een samenwerking aan met METS jongerenplatform voor mentale gezondheid (regio ZHZ); • In 2024 gingen we door met de MQ-scan (Motorische Quotiënt) op de basisscholen. Preventie over (en handhaven in samenwerking met Programma 4) alcohol en drugs, voor de groep jongeren 18en jongvolwassenen (A.1). We gingen door met de uitvoering van Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Drugs 2022-2025. In 2024 deelden we ook weer informatiepakketten NIX18 uit aan ouders met kinderen in groep 8. We gingen door met Helder Op School, we zetten regionale campagnes uit (Goed Gesprek, NIX18), jongerenwerk heeft samen met Youz ambulante inzet gepleegd en we organiseerden een maatwerktraining voor professionals over drugspreventie.

al bij de zwangerschap. (A.2) Minder mantelzorgers voelen zich overbelast. (A.3) Minder inwoners hebben te maken met huiselijk geweld, kindermishandeling, ouderenmishandeling of met de gevolgen daarvan. (A.4)

De lijn van het project Onze Kinderen Nabij voortzetten. Dit werken we verder uit in een nieuw op te stellen notitie jeugd die we in het eerste kwartaal van 2024 opleveren. (A.3) We gingen door met de lijn van ‘Onze Kinderen Nabij’. Zoals aangegeven bij de zomernota en najaarsnota 2024 leveren we het implementatieplan hervormingsagenda (vervolg Onze Kinderen Nabij) niet in 2024, maar in 2025 op. Versterken van de inzet en deskundigheid van het Sociaal Team op het voorkomen en beheersen van relatieproblematiek. (A.3, A 4) Hier gaven we invulling aan door de start van een Relatieloket eind 2024. Dit loopt door tot eind 2025. Uitvoeren van de Hervormingsagenda Jeugd (A.3) We werkten in 2024 in de lijn van de Hervormingsagenda Jeugd, zowel regionaal als lokaal. Inclusief onderwijs/BSO, in samenwerking met het onderwijs en opvang, verder vormgeven (A.4). Op de school met de Bijbel Noordeloos & Bleskensgraaf passen we jeugdhulp naar voren toe. We bevorderen hiermee het inclusief onderwijs. Ook gingen we door met de inclusieve BSO. We zetten in op initiatieven voor jonge kinderen in de leeftijd – 9 maanden tot vier jaar die bijdragen aan gezond en veilig opgroeien, door ‘Kansrijke Start’, ‘Voor- en Pré-zorg’ en Prenataal huisbezoek.

(A.4) • We gingen door met lokale en regionale coalitie Kansrijke Start, we verbeterden de samenwerking medisch/sociaal domein (bijvoorbeeld voor het verhogen van de vaccinatiegraad), met verschillende partners in het sociaal en medisch domein organiseerden we de bijeenkomst ‘Stevig Ouderschap’. • We gingen door met Nu Niet Zwanger, Voor- en Prezorg, Prenataal huisbezoek. • We zijn gestart met de Zorgpadentool en boekenkastjes over het ouderschap. Samen met de regiogemeenten werken we aan de uitvoering van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming (TSKG) en de ketenaanpak Zorg en Veiligheid. (A.6) In 2024 deden we een onderzoek en dit heeft geleid tot het Lokaal plan van aanpak Toekomstscenario. Hiermee is aangetoond hoe ons Sociaal Team voldoet aan de uitgangspunten uit de Leidraad Werken aan Veiligheid. Dit is één van de pijlers voor het TSKG. Vooruitlopend op de beoogde werkwijze van het TSKG zijn de collega's van het Sociaal Team getraind in de Top3-methodiek. Samen met de betrokken gemeenten en partijen stelden we het projectplan op voor de pilot Samen werken aan Veiligheid 0-100. Het gaat om een proeftuin om op kleine schaal ervaring op te doen met de uitgangspunten uit het TSKG. In 2025 wordt de pilot volgens planning uitgevoerd. De pilot ‘welzijn op recept’ (WoR) uitrollen over meerdere huisartsenpraktijken.

En een regionale samenwerking verder vormgeven (A.5, C.1) In 2024 begonnen we in zeven extra huisartsenpraktijken met WoR. En verwezen in totaal 106 inwoners naar WoR. We stelden een samenwerkingsovereenkomst op met beide huisartsenkoepels in Molenlanden (HenZ en Drechtdokters) en we namen deel aan een regionale bijeenkomst WoR. Structureel maken van welzijns- en jongerenwerk (A.3, A.5) Toelichting: We willen de huidige inzet van het welzijns- en jongerenwerk structureel maken. Dit is inclusief de extra inzet vanuit het versterken van de welzijnsstructuur en de incidentele inzet van Stichting Welzijn

Jaarstukken 2024 - pagina 36

Molenlanden vanuit één tegen eenzaamheid, motie jongerenontmoetingsplekken en de NPO-middelen. Hiermee geven we invulling aan onze doelstellingen. We realiseerden de ambitie om de inzet van welzijns- en jongerenwerk structureel te maken. Een verdere uitbreiding van het jongerenwerk om meer ambulant werk, ook in de weekenden, te bieden, hebben we uiteindelijk niet gerealiseerd. Er waren onvoldoende middelen beschikbaar om deze uitbreiding mogelijk te maken. Uitvoering geven aan de motie ‘jongerenontmoetingsplekken’ In 2024 realiseerden we drie extra ontmoetingsplekken in Brandwijk, Groot-Ammers en een extra meidengroep in Brandwijk. Een ontmoetingsplek in Ottoland is momenteel in ontwikkeling. In het JOP in Nieuw-Lekkerland loopt op dit moment een pilot voor ontmoetingen met jongeren met autisme. Sporten en bewegen stimuleren voor iedereen. De notitie Bewust Blijven Bewegen helpt hierbij (A1) In 2024 zijn we gestart met de uitrol van de 4 pijlers: meer Molenlanders in beweging, bewegen in de buitenruimte, verenigingsondersteuning en monitoring en effectmeting. Hiermee stimuleren we de sportdeelname maar dragen ook bij aan bredere doelen zoals op de terreinen van gezondheid, sociale cohesie en participatie. Hier gaan we mee door in 2025 in samenspel met een nieuwe aanbieder voor buurtsportinzet. Deze partner heeft de opdracht om de pijlers verder uit te rollen in Molenlanden.

De Gezonde School-aanpak stimuleren waarbij we ernaar streven dat alle scholen in Molenlanden hieraan meedoen. (A.1) • 9 basisscholen en Yuverta doen actief mee met één of meerdere thema’s van de Gezonde School of deden mee aan de actie Fitgaaf; • Integraal Werken aan welvinden in onderwijs: training Youth Mental Health First Aid hebben we ook aan het onderwijs aangeboden, actie trommel zonder rommel en bijeenkomst Saarisnietgek (welbevinden) hebben we uitgevoerd en voor scholen maakten we per thema magazines en menukaarten. We bouwen verder aan en promoten het platform Samen Actief in Molenlanden. (A.1) In 2024 ging een werkgroep (onder leiding van Welzijn Molenlanden) aan de slag met het selecteren van de juiste aanbieder met de passende oplossing. Dit heeft nog niet tot een keuze geleid, dat staat op de rol voor 2025. Doorontwikkelen van het Steunpunt Mantelzorg en extra aandacht voor respijtzorg en werkende en jonge mantelzorgers. (A.3) • Doorontwikkeling Steunpunt Mantelzorg: We bouwden de dag van de mantelzorg als groter evenement uit door een theatervoorstelling. We hielden campagnes in de week van de mantelzorg i.s.m. Bibliotheek AanZet. Naast individuele ondersteuning van mantelzorgers, legden we meer focus op collectieve ondersteuning (d.m.v. trainingen, cursussen etc). En we ontwikkelde nieuw cursusaanbod.

• Respijtzorg: Extra onder de aandacht gebracht bij de groep mantelzorgers die aangehaakt zijn bij het Odensehuis. • Werkende mantelzorgers: Inzet op aandacht voor mantelzorg bij partijen als het werkgeversloket, via de ondernemersnieuwsbrief en het ondernemersontbijt. Voor werkende mantelzorgers waren we expliciet beschikbaar voor ondersteuningsvragen buiten kantoortijden.

Jaarstukken 2024 - pagina 37

•

Jonge mantelzorgers: we voerden een behoeftepeiling uit onder jonge mantelzorgers. We verzorgden een gastles bij de Zorghavo en we hadden meer aandacht voor contacten met scholen en netwerkpartners. We organiseerden activiteiten en besteedden aandacht aan de Week van de Jonge mantelzorger. We bezochten ook jonge mantelzorgers in de Week van de mantelzorg.

Doorontwikkelen Odensehuis Molenlanden. (A.5) Het aantal bezoekers groeit gestaag. De nieuwe coördinator zet in op communicatie en begeleiding van vrijwilligers. Inzetten op het verminderen van huiselijk geweld, kindermishandeling en ouderenmishandeling. We werken hiervoor met een lokaal actieteam ‘Veilig opgroeien is teamwerk’ en aan Samenwerkingsafspraken Veilig Oud. (A.6) • Periodiek VOIT-overleg vindt plaats (zowel beleidsmatig als in de uitvoering); • Aandachtsfunctionaris ouderenmishandeling is opgeleid; • Meldcode in Zorgned; • Bijeenkomst ouderenmishandeling heeft plaatsgevonden.

Beleidsonderwerp

Ambitie (wat wilden we bereiken)

Verbeteren zelfredzaamheid

We dringen laaggeletterdheid terug waardoor meer inwoners beschikken over voldoende basisvaardigheden. (B.1)

Wmo-voorzieningen toekennen voor langere en/of onbepaalde tijd. Waarbij we inzetten op een integrale werkwijze en het bieden van maatwerk/menselijke maat, vooral als het gaat om hulpvragen van (jonge) gezinnen. (B.3, B.4) In 2024 konden we op grond van de gewijzigde Nadere regels de huishoudelijke ondersteuning en de dagbesteding bij een grote groep Wmo-cliënten voor onbepaalde tijd toekennen.

We verbeteren de leefbaarheid door een goede spreiding van bibliotheekwerk met een gedifferentieerd aanbod door samenwerking en verbinding met de inwoners en partners. (B.1)

De toegang tot het Sociaal Domein evalueren en aanpassen aan de doelen van de nieuwe Visie Sociaal Domein (A, B, C integraal) In de tweede helft van 2024 deden we onderzoek naar de toekomstbestendigheid en het construct van onze sociale teams. En de brede toegang tot het Sociaal Domein. Dit vanwege onze Visie Sociaal Domein, landelijke eisen en organisatorische ontwikkelingen. Begin 2025 ontvingen we de resultaten daarvan.

Terugdringen van taal- en leesachterstanden bij de jeugd door het stimuleren van een positief leesklimaat en leesbevordering. (B.1)

Jaarstukken 2024 - pagina 38

Status Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan)

Actiepunten uit de Lokale Inclusieagenda Molenlanden 2022-2024 (met als basis het VN-verdrag Handicap) verder uitvoeren om te zorgen dat mensen met een beperking mee kunnen doen in de samenleving. (B.6, C.3) We boekten vooruitgang bij de uitvoering van de actiepunten uit de Lokale Inclusieagenda Molenlanden 2022-2024. Er is ingezet op het organiseren van rolstoeltrainingen, de oprichting van de werkgroep voor aangepast sporten, samenwerking met de bouwadviescommissie voor fysieke toegankelijkheid en communicatie. Op gebied van werk&inkomen, wonen en onderwijs&ontwikkeling zijn de actiepunten nog niet of niet volledig gerealiseerd en loopt dit door in 2025.

Minder inwoners beleven armoede en financiële stress. (B.2) Inwoners kunnen langer zelfstandig wonen. (B.3) Hulp en ondersteuning vanuit de Jeugdwet en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is effectiever en heeft een duurzamer effect. (B.4) Snellere en betere inburgering voor mensen met een migratieachtergrond. (B.5) Onze samenleving is toegankelijker, zowel fysiek als digitaal. (B.6)

Bevorderen van taalvaardigheid door uitrol van het Lokaal actieprogramma aanpak laaggeletterdheid en bibliotheekwerk 0-100. (B.1) Het Lokaal actieprogramma aanpak laaggeletterdheid en bibliotheekwerk 0-100 rolden we uit. Ook hebben we het plan geactualiseerd en opnieuw vastgesteld voor de periode 2024-2027. Taalvaardigheid bevorderen door diverse cursussen, Taalcafés en Taalhuizen die bibliotheek Aanzet organiseert. In de Taalcafés kan de taal worden geoefend. Taalhuizen verwijzen mensen naar informele en formele opleidingen. (B.1.) • Op dinsdag 23 januari 2024 is de schoolbibliotheek bij Yuverta feestelijk geopend. Hiermee hebben nu alle scholen in Molenlanden een Bibliotheek op School. De eerste resultaten laten zien dat meer kinderen zijn gaan lezen en het leesplezier is toegenomen. • Op vrijdag 9 februari 2024 openden we de verbouwde en vergrote bibliotheek in Arkel met een collectie van Bibliotheek AanZet. • Bibliotheek AanZet organiseerde het hele jaar verschillende cursussen, Taalcafés en Taalhuizen. Voortzetten extra inzet op armoedebestrijding ter uitvoering van Notitie extra maatregelen bestrijding armoede (B.2) In 2024 is de cursus stress-sensitief werken gegeven aan professionals en vrijwilligers. Daarnaast ondersteunden we initiatieven zoals de buurtkasten en vroegen aandacht voor bewustwording rondom geldzorgen, ook met een brief naar scholen over dit onderwerp.

Het aantal aanvragen bij Stichting Anders en het aantal doorverwijzingen naar de sociale raadslieden stijgt merkbaar. Dit geeft aan dat er meer aandacht is voor armoedeproblematiek en dat mensen sneller de weg naar ondersteuning weten te vinden. Voedselbanken, Schuldhulpmaatje, Stichting Leergeld en andere lokale partners ondersteunen. Daarbij houden we rekening met een extra beroep doen op hun inzet vanwege toenemende armoede en opvang Oekraïners. (B.2) Door het verlenen van de reguliere subsidie hebben we de Voedselbanken en Schuldhulpmaatje financieel ondersteund. Er is geen extra beroep op de gemeente gedaan. Daarnaast organiseerden we in 2024 twee netwerkavonden georganiseerd voor partners die een rol spelen bij de armoedebestrijding. Uitwerken en uitvoeren notitie extra maatregelen armoedebestrijding samen met lokale partners. (B.2) Door de halfjaarlijkse netwerkbijeenkomsten delen we kennis en versterken we de lokale samenwerking. Dit is een doorlopend proces waarin we de maatregelen verder uitbreiden en verfijnen met focus op laagdrempeligheid en intensievere samenwerking met scholen en kerken. Onderzoeken van noodzakelijke woonvoorzieningen voor doelgroepen Beschermd Wonen en dak- en thuislozen en het realiseren ervan. Dat doen we via het lokale project ‘Huisvesting Kwetsbare Groepen’. (B.3) Na onderzoek hebben we een nieuw bod uitgebracht.

Het realiseren van het bod hangt af van beschikbare woningen en draagvlak. Nieuw bod voor HKG: • • • •

Jaarstukken 2024 - pagina 39

Tussenvoorziening: 3 Beschermd Wonen voorziening: 12 Housing First: 3-4 Skaeve Huse: 6

Het onderzoeken en realiseren van sommige woonvoorzieningen voor deze doelgroep uit het oude bod lopen nog steeds door. Denk hierbij aan kamertraining voor jongvolwassenen. Voortzetten van het beleid uit het project Onze Kinderen Nabij. Dit werken we verder uit in een nieuw op te stellen notitie jeugd die we in het eerste kwartaal van 2024 opleveren. (B.4) We gingen door met de lijn van ‘Onze Kinderen Nabij’. Zoals al aangegeven bij de zomernota en najaarsnota 2024 leveren we het implementatieplan hervormingsagenda (vervolg Onze Kinderen Nabij) niet in 2024, maar in 2025 op. Gecontracteerde Wmo-zorgaanbieders actief en structureel betrekken bij de transformatie, innovatie en signalering binnen het sociaal domein. (B.3, B.4) Steeds meer aanbieders beschikken over een app waardoor thuiszorgmedewerkers op eenvoudige wijze eventuele signalen kunnen doorgeven. We deden een pilot met een aantal gecontracteerde Wmo-aanbieders om de signaleringsfunctie verder door te ontwikkelen. Dit krijgt een vervolg in 2025. Bij inkoop en contractering voor de Wmo inzetten op gekwalificeerde ondersteuning. Monitoring en borging vinden plaats via contractbeheer. (B.3, B.4) De Wmo-contractbeheerder geeft hier structureel aandacht aan in goed overleg met de kwaliteitsmedewerker. We zetten meer in op de fase vóór de feitelijke contractering via oriënterende gesprekken met potentiële partijen.

Als het nodig is, kan de Wmo-toezichthouder een precontractuele toets uitvoeren. Na contractering vinden voortgangsgesprekken plaats. Versterken van de doelmatigheid en de rechtmatigheid van de Wmo-ondersteuning via inkoopprocedures, indicatiestelling en facturering. (B.3, B4) Het hele proces van inkoop, indicatiestelling en facturering is dankzij doorontwikkelde Wmo-applicaties (ZorgNed en iWmo) een sluitende keten en biedt meerdere momenten waarop we de rechtmatigheid kunnen beoordelen. Inburgeraars begeleiden door in samenwerking met AVRES en Vluchtelingenwerk te zorgen voor een goede intake. Aan de hand hiervan kunnen we een goede route (Onderwijs, B1 of Z-route) bepalen voor de inburgeraar. Deze route wordt vastgelegd in een persoonlijk inburgeringsplan (PIP) en gemonitord door AVRES (B.5). In 2024 zijn 85 statushouders gehuisvest in 42 woningen. Van de statushouders zijn er 28 aangemeld voor de Zelfredzaamheidsroute, 36 voor de Onderwijsroute en 21 voor de B1-route. Verder is in 2024 een nieuwe aanbesteding geweest voor het aantrekken van een nieuwe taalschool voor de B1- en Zelfredzaamheidsroute.

Jaarstukken 2024 - pagina 40

Beleidsonderwerp

Ambitie (wat wilden we bereiken)

Verbeteren Minder inwoners ervaren eenzaamheid. (C.1) meedoen Meer inwoners werken naar vermogen en nemen deel aan activiteiten. (C.2) Onze samenleving is inclusiever. (C3) Cultuur is van iedereen en voor iedereen. En cultuur zorgt voor meer betrokkenheid tussen inwoners en bij onze dorpen. (C.4)

Status Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan) Verder uitrollen van de Motie Respect: Naast de (basis) antidiscriminatievoorziening van Radar zetten we ook in op preventie in de vorm van trainingen over inclusie en diversiteit. (C3) We deden mee aan een landelijke campagne van Radar door campagne materiaal te gebruiken om Antidiscriminatie.nl (ADV) meer bekendheid te geven. We organiseerden de training 'cultuursensitief en inclusief werken' binnen de organisatie voor vakteam Communicatie en HR en voor geïnteresseerde collega's staat de training in de Leertuin. Doel van de training is om kennis en bewustzijn te vergroten over discriminatie en vooroordelen. Mogelijkheden voor ontwikkeling van nieuwe lokale participatieprojecten benutten zoals een sociale moestuin. (C.5) In 2024 verstrekten we een subsidie voor de voortzetting van de locatie van De Gezel op Gelkenes. Op die locatie leert een doelgroep met grote afstand tot de arbeidsmarkt en zware problematiek een ambacht en we bieden activiteiten en proactieve begeleiding. Via Avres het Ambitiefonds inzetten om de doelen van Avres en de lokale participatiedoelen dichterbij te brengen. (C.2) Het Ambitiefonds wordt ingezet voor onderzoek naar de mogelijkheden om de succesvolle aanpak van “Jij bent in Beeld” te versterken en te verbreden in het werkgebied van Avres.

En daarbij het vergroten van de samenwerking met en deelname door Avres. Er is voortgang, maar er zijn nog geen concrete resultaten. Uitvoeren van het actieplan eenzaamheid. (C.1) Stichting Welzijn Molenlanden voert het actieplan eenzaamheid uit. Dit doen zij als uitvoeringsorganisatie. Zo hebben zij aandacht gevraagd voor eenzaamheid tijdens de Week van de Eenzaamheid. En zij hebben ontmoetingsplekken opgezet die bijdragen aan het verminderen van eenzaamheid, zowel voor ouderen als jongeren. In dit proces hebben we ook samenwerking gezocht met andere projecten zoals armoedebestrijding, jongerenwerk en welzijn. Want deze thema's hebben direct raakvlakken met eenzaamheid. Hoewel het effect moeilijk meetbaar is, zien we positieve opkomsten bij ontmoetingen voor ouderen, zoals bij de Huizen van de Waard en voor jongeren op de ontmoetingsplekken. Voortzetten lokaal participatieproject ‘Jij bent in beeld’. (C.2) Het traject “Jij bent in Beeld” hebben we succesvol voortgezet. Verbreding en versterking van lokale participatie- en ontwikkelmogelijkheden door ondersteunen en verbinden van maatschappelijke initiatieven. Bijvoorbeeld via een sociale moestuin en lokale partners zoals Avres. Maar ook via bedrijven en middenstanders, bijvoorbeeld door een lokaal ontwikkelbedrijf en welzijnsvoorzieningen.

(C.2) Via het Ambitiefonds van Avres werd in 2024 mede onderzocht of in de omgeving van Nieuw-Lekkerland een aantal voorzieningen gebundeld en uitgewerkt kunnen worden tot een ontwikkellocatie voor begeleid en beschut werk. Dat is mede afhankelijk van de mogelijkheden en inzet van eventuele partners. Dit onderzoek loopt door in 2025. Extra inzet op dienstverlening en ondersteuning dicht bij de inwoners en de lokale netwerken richting Avres.

Jaarstukken 2024 - pagina 41

In 2024 maakten we met Avres afspraken over één aanspreekpunt van Avres per Sociaal Team. Hij/ zij neemt ook deel en kan direct opschalen binnen Avres bij urgente of afwijkende casussen. Voortzetten wachtlijstbanen Nieuw Beschut. (C.2) (Uitvoeren van nazorg voor ex-gedetineerden door het Veiligheidshuis. (C.3) In 2024 is Avres doorgegaan met deze voorziening. Bestaand beleid (motie Respect in Molenlanden) voortzetten en verbreden naar meer exclusiviteit, waarin ook aandacht is voor diversiteit. Omdat de samenleving steeds diverser wordt en meer inwoners met verschillende culturele achtergronden in Molenlanden wonen. We betrekken partners en ondersteunen initiatieven die bijdragen aan brede inclusie. (C.3) In samenwerking met de Respectfoundation en MC Forte is de week van Respect georganiseerd. In deze week vroegen we extra aandacht voor Respect en zijn verschillende gastsprekers op basisscholen ontvangen om inclusie en diversiteit zichtbaarder te maken. Bij deze gesprekken waren ook Jong Molenlanden en Giga betrokken. Op Coming Out Day heeft de wethouder de regenboogvlag gehesen en via social media is Coming Out Day onder de aandacht gebracht. We stellen samen met onze inwoners, partners en stakeholders een cultuurvisie op basis van het vastgestelde kaderstellende beleid door de raad. Dit met als doel een uitvoeringsagenda te ontwikkelen.

De visie is gebaseerd op de pijlers erfgoed (monumenten, immaterieel), kunsten, musea, cultuureducatie en -participatie, archeologie en bibliotheken. We zetten cultuurtoerisme in om de pijlers in stand te houden (C.4) In 2024 voerden we de acties uit, die ingepland stonden in de uitvoeringsagenda. Zo is onder andere het museumbeleid opgesteld (definitief vastgesteld in februari 2025), regionaal bestuurlijk overleg cultuur opgestart, de Brede Combinatieregeling verlengd en we maakten een start met het onderzoek naar het mogelijk ontwikkelen van een initiatievenpot voor eigenaren van monumenten. Via een raadsinformatiebrief informeerden we de raad over de complete stand van zaken.

Jaarstukken 2024 - pagina 42

Beleidsonderwerp

Ambitie (wat wilden we bereiken)

Doorontwikkelen We werken dorps- en stadsgericht waardoor stads- en we de betrokkenheid, dorpsgericht inzet en autonomie van werken onze samenleving versterken. (D.1)

Medewerkers kennen de ondernemers en inwoners, de Molenlandse samenleving en zijn hierbij betrokken. (D.2)

Status Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan) Vanuit het traject ‘meten van participatie’ inspelen op de behoeften van de samenleving en organisatie. (D.1) Op basis van de uitkomsten en inzichten hebben we processen aangepast en ingezet op het eerder aanhaken van de samenleving en de verbinders. We actualiseren de visie op stads- en dorpsgericht werken (D.2) In 2024 actualiseerden we de visie op stads- en dorpsgericht werken. Ontwikkelen van een doorgaande leerlijn voor medewerkers door advies en consultatie op maat. (D.1) Nieuwe collega's beginnen met een workshop Molenlandse Manier en krijgen informatie over kerngericht werken. Verder organiseerden we verschillende kernsessies. Overleggen vaker in de kernen plannen, waardoor onze zichtbaarheid toeneemt. (D.2) We sluiten zoveel mogelijk aan bij inwonersbijeenkomsten, (kern)overleggen en activiteiten waar we inwoners kunnen ontmoeten. Zo waren we in 2024 onder andere aanwezig op de Fokveedag in Hoornaar, de inspiratieavond voor vrijwilligers in Ottoland, de Molenmarkt Kinderdijk, de spreekuren met de wethouders, de informatiebijeenkomst entreegebied Kinderdijk en veel andere bijeenkomsten. Medewerkers worden gestimuleerd om mee naar de inwoners te gaan voor persoonlijk contact of het bespreken van vragen die in de kernen spelen.

Voorbeelden zijn de verkeersdeskundige ter plaatse laten kijken naar verkeerssituaties en overleggen over de duurzaamheidsdoelstellingen in de kernen. Meten hoe de gemeente scoort als het gaat om betrekken en inspelen op de behoefte van inwoners. (D.2) We hebben de meting uitgevoerd en de uitkomsten gepresenteerd aan de gemeenteraad op 11 juni 2024. Onze partners helpen om bij gemeentelijke projecten op de Molenlandse manier te communiceren. (D.2) Bij gemeentelijke projecten adviseren en inspireren we onze partners (intern en extern) om op de Molenlandse Manier te communiceren. Ontmoetingen met inwoners organiseren. Bijvoorbeeld over initiatieven, sociale en ruimtelijke vraagstukken. De ontmoetingen worden zoveel mogelijk bij de inwoner thuis of bij de inwoner in de buurt/kern gehouden (D3) In 2024 organiseerden we verschillende ontmoetingen met inwoners over initiatieven en sociale- of ruimtelijke vraagstukken. Voorbeelden: Dorpsapp, Dorpsavond Giessen-Oudekerk en Stichting Julianapark Groot-Ammers. Deze bijeenkomsten waren bij de inwoners thuis of in hun buurt/kern. Daarnaast werken we regelmatig in de dorpshuizen/dorpskamers.

Jaarstukken 2024 - pagina 43

Effect/resultaatindicatoren Indicator

Realisatie

Streefwaarde 2024

Aantal inwoners 19+ met gezonde leefstijl neemt toe

45% (2023)

51%

Gezondheidsmonitor

46% (2022 na corona)

27%

Gezondheidsmonitor

388 (2023)

400 (afhankelijk van totaal)

Verhouding aantal verwijzingen naar specifieke jeugdhulp

Van totaal: 38 % medisch verwijzers 37% jeugdteam

Van totaal: 37 % medisch verwijzers 37% jeugdteam

% van alle mantelzorgers dat overbelasting ervaart

19% (2022 na corona)

12 %

Gezondheidsmonitor

Aantal gerealiseerde woon-zorg initiatieven Deelnemers participatieprojecten ervaren een vergroting van hun participatiemogelijkheden en basisvaardigheden.

1 respondenten evaluatie training (2024): 57% zeer positief 33% positief tot zeer positief 10% redelijk positief 65% van de deelnemers (2024)

1 ?

Intern Kwalitatief onderzoek

?

Philadelphia

46% (2023)

52%

Gezondheidsraad

45% (2023)

51%

Gezondheidsraad

Aantal mensen met ervaren eenzaamheid Aantal verwijzingen vanuit de huisarts naar specifieke jeugdhulp

Aantal deelnemers met uitstroom naar passende plaats % Inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijnen % Inwoners dat wekelijks sport Indicator Hecht waarde aan cultuuraanbod Tevredenheid over het cultuuraanbod

Jaarstukken 2024 - pagina 44

2024 (gem. rapportcijfer) 6,0 5,6

Bron

Service organisatie ZuidHolland Zuid

BBV-indicatoren Indicator

Berekend

MLL

NL

Percentage niet sporters

Inw. 18+ 2022

50,5

46,4

Absoluut verzuim

Per 1000 inw. 5-18 jr. 2023

2,6

6,3

Relatief verzuim

Per 1000 inw. 5-18 jr. 2023

8

27

Vroegtijdige schoolverlaters. VO/MBO zonder startkwalificatie

Percentage leerlingen 12-23 jr. 2023

1,6%

2,4%

Achterstand kinderen in uitkeringsgezin

Percentage kinderen 2023

2%

6%

Achterstand Werkloze jongeren

Percentage jongeren 2023

1%

2%

Arbeidsparticipatie

Percentage werkenden t.o.v. beroepsbevolking 2023

77,1%

73,1%

Personen met een bijstandsuitkering

Per 10.000 inw. 2024

124,3

343,6

Lopende re-integratie-voorziening

Per 10.000 inw 15-64 jr. 2022

132,4

197,7

Jongeren met jeugdhulp

Percentage alle jongeren tot 18 jr. 2024

10,9%

11,5%

Jongeren met jeugdbescherming

Percentage alle jongeren tot 18 jr. 2019

0,8%

0,9%

Jongeren met delict voor de rechter

Percentage jongeren 12-21 jarigen 2023

1%

1%

Jongeren met jeugdreclassering

Percentage jongeren 12-21 jr. 2023

0,1%

0,3%

Cliënten met maatwerk-arrangement WMO

Per 10.000 inwoners - 2023

530

650

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000

A. Lasten

Begroting voor wijziging 50.036

B. Baten

10.758

17.976

19.546

C. Mutaties reserves

386

3.673

3.499

Totaal Programma 3

38.892

39.183

35.782

Jaarstukken 2024 - pagina 45

Begroting na wijziging

Realisatie

60.832

58.827

Analyse op hoofdlijnen tussen begroting 2024 na wijziging en de realisatie Het voordelig saldo op dit programma bedraagt € 3.401.000. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toe die hebben geleid tot dit saldo. Saldo

Incidenteel of structureel Incidenteel

Toelichting

Incidenteel

Er is een leadersubsidie van € 50k (V) ontvangen voor ‘GroenSchoolpleinOnderwijs’ waar in de begroting geen rekening mee was gehouden.

Incidenteel

Bij de Najaarsnota is een lagere inschatting gemaakt van de verwachte kosten voor het leerlingenvervoer met een nadeel van € 82k tot gevolg.

Incidenteel

De bijdrage aan DG&J voor Lokaal onderwijsbeleid was € 26k (N) hoger dan begroot.

Incidenteel

Vanaf 2019 is de BTW op sport vrijgesteld. Dit betekent ook dat we geen BTW op de kosten voor sport kunnen terugvragen. Ter compensatie heeft het Rijk een subsidieregeling ingevoerd waar gemeenten een deel kunnen terugvragen. Deze regeling heeft een plafond en wordt naar rato van de ingediende aanvragen verdeeld. Achteraf blijkt dat er over 2023 minder is aangevraagd waardoor wij, in tegenstelling tot de eerste vier jaar van deze regeling, onze volledige claim uitbetaald kregen. Dit betekent een voordeel van € 462k.

Incidenteel

Een nadeel van € 22k betreft de kapitaallasten (rente) die niet is begroot.

T53 Cultuurpresentatie, -productie, -participatie € 3.000 V

Incidenteel

Op dit taakveld hebben zich geen grote afwijkingen voorgedaan.

T54 Musea € 12.000 N

Incidenteel

Op dit taakveld hebben zich geen grote afwijkingen voorgedaan.

T55 Cultureel erfgoed € 181.000 N

Incidenteel

Op salariskosten is een voordeel van € 33k ontstaan. In de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering zijn de afwijkingen op concernniveau te zien die verband houden met alle wijzigingen binnen de salarislasten.

T41 Openbaar basisonderwijs €0 T43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken € 50.000 N

T51 Sportbeleid en activering € 444.000 V

Op dit taakveld zijn er geen afwijkingen.

Binnen dit taakveld wordt een nadelig bedrag van € 79k veroorzaakt en dat bij taakveld 34 een voordeel oplevert, per saldo heeft dit geen effect.

Jaarstukken 2024 - pagina 46

In 2024 realiseren we voor ‘Werelderfgoed Kinderdijk’ een nadeel van afgerond € 80K. Dit werd veroorzaakt door iets lagere legesinkomsten, een afrekening uit 2023 van het verrekening mechanisme Kinderdijk en door een correctie van 2023 voor het visitor management van € 40k. Op dit taakveld is een nadeel op verzekeringskosten ad. € 44k. Dit komt door de splitsing van de afrekening en levert op diverse andere taakvelden een voordelig verschil. Gesaldeerd levert het een klein saldo op welke benoemd is op taakveld 0.8. T56 Media € 4.000 V

Incidenteel

Op dit taakveld hebben zich geen grote afwijkingen voorgedaan.

T61 Samenkracht en burgerparticipatie € 684.000 V

Incidenteel

Om de reserve voor de dorpsraden op peil te houden was een dotatie nodig van 20k (N).

Incidenteel

Een medewerker is in dienst getreden waardoor een overschot op ingeleend personeel van € 24k is ontstaan.

Incidenteel

De uitgaven voor Eenzaamheid waren lager dan geraamd; voordeel van € 47k.

Incidenteel

Er is een voordeel van € 26k gerealiseerd met betrekking tot de kosten voor Ouderenwerk.

Incidenteel

Een deel van de subsidie voor Jong JGZ en Limonadebrigade kon gedekt worden uit de beschikbaar gestelde middelen van SpUk GALA. Hier was geen rekening mee gehouden. Dit geeft een voordeel van € 35k.

Incidenteel Incidenteel

Incidenteel

Jaarstukken 2024 - pagina 47

Er was minder vraag naar het inrichten van inclusieve Buitenschoolse opvang (BSO), waardoor er een voordeel van € 25k is gerealiseerd. In de Najaarsnota is geen rekening gehouden met de ontvangsten van het Rijk ter dekking van de uitvoeringskosten van Avres voor mensen met een migratie achtergrond (Inburgering). Tijdens de controleperiode is gebleken dat, in tegenstelling tot eerdere berichten, dit wel toegestaan is. Hierdoor is er een voordeel van € 230k ontstaan. Een onderdeel van dit taakveld is de opvang van ontheemden uit de Oekraïne. De kosten voor de investering van de locatie in Waal zijn voor een deel bekostigd door het Rijk. Het niet vergoede deel van € 1,8 miljoen is ten laste van de algemene reserve gebracht. Voor de exploitatie krijgen we een hogere vergoeding dan wat het heeft gekost. Hierop hebben we in 2024 een voordeel behaald van € 580k. Voorzichtigheidshalve hebben we in de (gewijzigde) begroting geen rekening gehouden met een financieel resultaat. De ontvangen Rijksvergoeding over 2023 was € 100k lager dan waar rekening mee gehouden

was. Eerder hadden we aan een groter voordeel gedacht, maar de kosten voor beveiliging en de vergoeding voor de particuliere opvang zorgden voor een lager voordeel.

T62 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen € 196.000 V

T63 Inkomensregelingen € 279.000 V

T64 WSW en beschut werk € 18.000 V

Jaarstukken 2024 - pagina 48

Incidenteel

Doordat de energiekosten meevielen en de huurcontracten zijn herzien met marktconforme huur (zoals vastgesteld in het accommodatiebeleid) is er een voordeel van € 44k bij de dorpshuizen, kinderopvang en jeugdhonken.

Incidenteel

Op salariskosten is een nadeel van € 180k ontstaan. In de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering zijn de afwijkingen op concernniveau te zien die verband houden met alle wijzigingen binnen de salarislasten.

Incidenteel

Het restant nadeel wordt door meerdere kleine voor- en nadelen veroorzaakt.

Incidenteel

Het budget voor diverse kosten voor het Sociaal Team is voor € 14k niet benut en de subsidie voor het relatiespreekuur was € 13k lager dan vooraf begroot. Totaal € 27k (V).

Incidenteel

De vaststelling van de in 2023 beschikbaar gestelde middelen voor gesubsidieerde activiteiten leverde een voordeel op van € 101k (V).

Incidenteel

Op salariskosten is een voordeel van € 12k ontstaan. In de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering zijn de afwijkingen op concernniveau te zien die verband houden met alle wijzigingen binnen de salarislasten.

Incidenteel Incidenteel

De energielasten voor de huisvesting van het sociaal team waren € 17k lager. Per saldo waren de kosten voor de Wet Participatie € 14k lager dan begroot. Daarnaast ontvingen we van Avres € 310k (V) voor het resultaat van 2023.

Incidenteel

Er was in de begroting geen rekening gehouden met de uitgaven voor energietoelage gerelateerde uitkeringen € 78k (N). Burgers konden nog tot en met 1 juli 2024 een beroep doen op deze regeling nadat het Rijk deze in 2023 verlengd had.

Incidenteel

Een voordelig resultaat van € 46k wordt veroorzaakt op de uitgaven van het Molenlands Ondersteuningsfonds omdat er een verschil zit tussen de geprognosticeerde uitname bij de Najaarsnota en de uiteindelijke realisatie in de jaarrekening. Dit bedrag is zichtbaar in het overzicht van over te hevelen middelen.

Incidenteel

Op dit taakveld hebben zich geen grote afwijkingen voorgedaan.

T65 Arbeidsparticipatie € 12.000 V

Incidenteel

Op dit taakveld hebben zich geen grote afwijkingen voorgedaan.

T66 Maatwerkvoorzieningen (WMO) € 440.000 N

Incidenteel

Voor de woonvoorzieningen is het lastig om vooraf in te schatten wat de kosten zullen zijn, in 2024 viel dit € 80k hoger uit dan geraamd (N).

Incidenteel

Door meer gereden ritten waren de ritkosten voor de Molenhopper € 44k hoger (N).

Incidenteel

Op salariskosten is een nadeel van € 349k ontstaan. In de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering zijn de afwijkingen op concernniveau te zien die verband houden met alle wijzigingen binnen de salarislasten.

Incidenteel

Als gevolg van personeelstekorten bij aanbieders van Huishoudelijke Ondersteuning was er een wachtlijst voor cliënten. Hierdoor zijn er minder uitgaven geweest waardoor er een voordeel van € 48k ontstond.

Incidenteel

Door een toename van het aantal cliënten waren de uitgaven voor Individuele Begeleiding € 54k hoger (N).

Incidenteel

De budgetten voor de Service Organisatie Jeugd (SOJ) zijn geraamd op basis van de initiële begroting van de SOJ. Deze zijn vervolgens bij de Najaarsnota aangepast op basis van inzichten die volgden uit de rapportages van de SOJ. De uiteindelijke kosten zijn € 1.295k lager (verschillende onderdelen komen terug op taakvelden 672, 673, 674, 681 en 682) dan de aangepaste geraamde budgetten (V). Dat wordt voornamelijk veroorzaakt door: woonplaatsbeginsel, lagere uitvoeringskosten door deels het niet in kunnen vullen van vacatures en besparingen op ICT, het project Onze Kinderen Nabij, lagere rente en daling van zware zorg onder deze groep jongeren.

Incidenteel

Op taakveld 672 is er een voordeel op de uitvoeringskosten van € 74k, een voordeel van € 114k op jeugdhulpbegeleiding, lagere kosten van € 272k voor jeugdhulp behandeling, hogere kosten van € 112k jeugdhulp zonder verblijf en een voordeel van € 28k op jeugdhulp dagbesteding.

Incidenteel

Op salariskosten is een voordeel van € 281k ontstaan. In de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering zijn de afwijkingen op concernniveau te zien die verband houden met alle wijzigingen binnen de salarislasten.

Incidenteel

De specialistische hulp wordt via de SOJ ingekocht en verantwoord op dit taakveld. Er is een voordeel van € 45k op pleegzorg, € 105k op gezinsgericht en door een forse daling van jeugdigen met verblijf een voordeel van € 400k.

T671 Maatwerkdienstverlening 18+ (WMO) € 13.000 N T672 Maatwerkdienstverlening 18- (jeugdhulp zonder verblijf) € 661.000 V

T673 Maatwerkdienstverlening 18(jeugdhulp verblijf (pleegzorg, gezinsgericht en overig) € 551.000 V

Jaarstukken 2024 - pagina 49

T674 Maatwerkdienstverlening 18- (jeugdhulpbehandeling, GGZ, Crisis en gesloten plaatsing) € 259.000 V

Incidenteel

De specialistische hulp wordt via de SOJ ingekocht en verantwoord op dit taakveld. De toelichting op taakveld 672 met name over de het uitblijven van zware zorg onder deze groep jongeren is op dit taakveld van toepassing (jeugdbehandeling GGZ € 203k en jeugdhulp crisis € 56k).

T681 Beschermd Wonen € 748.000 V

Incidenteel

De eindafrekening van Beschermd Wonen bedroeg 676k (V). In de najaarsnota was rekening gehouden met een voorlopige afrekening van 75% van het verwachte jaarresultaat.

Incidenteel

Op salariskosten is een voordeel van € 74k. In de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering zijn de afwijkingen op concernniveau te zien die verband houden met alle wijzigingen binnen de salarislasten.

T682 Geëscaleerde zorg 18€ 115.000 V

Incidenteel

De specialistische hulp wordt via de SOJ ingekocht en verantwoord op dit taakveld. De toelichting op taakveld 672 is ook van toepassing op deze specialistische hulp, waaronder jeugdbescherming € 76k en jeugdreclassering € 33k (V).

T71 Volksgezondheid € 123.000 V

Incidenteel

De bijdrage aan de Dienst Gezondheid en Jeugd is € 112k lager, voornamelijk is er een voordeel op gebied van jeugdgezondheidszorg (€ 95k).

Incidenteel

Op salariskosten is een voordeel van € 21k. In de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering zijn de afwijkingen op concernniveau te zien die verband houden met alle wijzigingen binnen de salarislasten.

Jaarstukken 2024 - pagina 50

Doel is gerealiseerd Doel is deels gerealiseerd

4. Bestuur, Veiligheid en Dienstverlening Beleidsonderwerp

Ambitie (wat wilden we bereiken)

Bestuur

Een leidende rol in de regio innemen. (A.1) Het Molenlandse geluid sterker door laten klinken richting provincie, waterschap, het rijk en in Brussel. Daarmee willen we kansen pakken of beperkingen wegnemen. (A.2) Een sterke rol innemen binnen de gemeenschappelijke regelingen. Ook gericht op het, tot een minimum, beperken van (financiële) risico’s. (A.3) Kansen benutten op inhoudelijke thema’s door eigen middelen in te zetten als hefboom voor bekostiging. (A.4) Goede afstemming van bestuurlijke ambities met ambities,