Bijlage 1 EINDVERSIE Jaarstukken 2022 gemeente Molenlanden - 5 juli

Jaarrekening 2022

Incidenteel

Door een onjuiste raming is een voordeel van € 75.000 ontstaan op het budget voor subsidiering van St. Welzijn voor ouderenwerk.

Incidenteel

Het voordeel van € 36.000 op het budget voor lokale preventieve maatregelen jeugd volgt uit minder koppelingen buurtgezinnen. Evenals een latere start dan verwacht met ouderparticipatie (de Limonadebrigade start in 2023). Ook viel het onderzoek naar pleegzorg goedkoper uit.

Incidenteel

Omdat diverse kosten lager uitvielen dan geraamd, volgt een lagere onttrekking uit de reserves. Hierdoor voegen we € 58.000 minder baten aan de exploitatie toe.

Incidenteel

Salariskosten € 123.000 voordeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

T61 Samenkracht en burgerparticipatie € 255.000 Voordeel

Incidenteel

De gemeente ontvangt voor de vluchtelingen uit Oekraïne een standaardbedrag per nacht, per beschikbaar bed, in de gemeentelijke opvang. Voor iedere ontheemde Oekraïner in de particuliere opvang ontvangt de gemeente een tegemoetkoming per maand. Het totaal van deze bedragen is hoger dan de gemaakte kosten.

T62 Wijkteams € 343.000 Voordeel

Incidenteel

In de budgettering is geen rekening gehouden met de afrekening van het jaarresultaat 2021 van de St. Jeugdteams (€ 49.000 Voordelig). Ook kostte het terugdringen van wachtlijsten € 8.000 minder dan verwacht. Op het budget voor diverse kosten voor het Sociaal Team is € 30.000 niet benut, deze achterblijvende besteding is gedurende het jaar niet onderkend.

Incidenteel

Salariskosten € 252.000 voordeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

T63 Inkomensregelingen € 522.000 Nadeel

Incidenteel

De budgetten die worden geraamd voor uitvoering van inkomensvoorzieningen zijn te betalen voorschotten aan Avres (afhankelijk van de te ontvangen voorschotten van het Rijk). In de jaarrekening Avres volgt een nadere verantwoording en afrekening op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten. Hogere kosten volgen met name uit de energietoelage-gerelateerde uitkeringen die Avres voor Molenlanden uitvoert.

T65 Arbeidsparticipatie € 189.000 Nadeel

Incidenteel

De budgetten die worden geraamd voor uitvoering van arbeidsparticipatie zijn te betalen voorschotten aan Avres. In de jaarrekening Avres volgt een nadere verantwoording en afrekening op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten.

T66 Maatwerkvoorzieningen (WMO) € 83.000 Nadeel

Incidenteel

Bij de najaarsnota werd nog rekening gehouden met een mogelijk grote/dure woningaanpassing. Daarnaast zijn de verwachte kosten voor vervoersvoorzieningen te laag ingeschat, er zijn meer Pgb's toegekend dan voorgaande jaren (€ 146.000 Nadeel).

pag. 32

Jaarrekening 2022

Incidenteel

Het budget Regionale Projecten Zorg is bij de Zomernota afgeraamd en had achteraf bezien bij de Najaarsnota nog verder afgeraamd kunnen worden. De belangrijkste verklaringen voor de onderbesteding van € 50.000 zijn als volgt: Homestart betaalde een deel van de subsidie over 2021 terug en voor Kamers met Kansen werden minder begeleidingskosten betaald.

Incidenteel

Een nadeel van € 145.000 voor huishoudelijke hulp wordt veroorzaakt door het aantal toegenomen cliënten. Met name de kortdurende indicaties maken het ramen lastig. Ook voor maatwerkbegeleiding ZIN geldt dat de inschatting van het aantal cliënten te laag is geweest waardoor er een nadeel van € 35.000 ontstond.

Incidenteel

Een onderschrijding van € 28.000 wordt veroorzaakt doordat bij de boekingen ook rekening is gehouden met de terugbetaling van de PGB 2021.

Incidenteel

Voor salariskosten en ingeleend personeel komen we op € 305.000 nadeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

T672 Maatwerkdienstverlening 18€ 307.000 Voordeel

Incidenteel

De budgetten voor de Service Organisatie Jeugd (SOJ) zijn geraamd op basis van de initiële begroting van de SOJ. Deze zijn vervolgens aangepast op basis van inzichten die volgden uit de rapportages van de SOJ. De uiteindelijke kosten zijn lager dan de geraamde budgetten als gevolg van het woonplaatsbeginsel, het project Onze Kinderen Nabij en het normenkader. In de Najaarsnota is beschreven dat op basis van de forecast meer afgeraamd zou kunnen worden, maar dat voorzichtigheidshalve 60% werd afgeraamd. Op basis van de jaarcijfers van de SOJ heeft daadwerkelijke realisatie plaatsgevonden. Bij het opstellen van de Jaarrekening 2022 was bekend dat Molenlanden nog ongeveer € 6 ton terug zou krijgen van de SOJ, dit bedrag is opgenomen in de Jaarrekening 2022. Later bleek dat ongeveer € 1,2 miljoen te zijn. Op dat moment waren de boeken gesloten en is dit niet meer verwerkt in de jaarrekening. Het verschil is als incidentele baat verwerkt in de Zomernota 2023.

T681 Geëscaleerde zorg 18+ € 33.000 Voordeel

Incidenteel

Salariskosten € 41.000 voordeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

T682 Geëscaleerde zorg 18€ 45.000 Voordeel

Incidenteel

De verhoging van de bijdrage aan Dienst Gezondheid en Jeugd voor Veilig Thuis is bij de Najaarsnota niet verwerkt (€ 53.000 Nadelig).

Incidenteel

De specialistische hulp wordt via de SOJ ingekocht en verantwoord op dit taakveld. De toelichting op Taakveld 672 is ook van toepassing op de specialistische hulp (€ 132.000 Voordelig).

T671 Maatwerkdienstverlening 18+ € 453.000 Nadeel

pag. 33

Jaarrekening 2022

T71 Volksgezondheid € 154.000 Nadeel

pag. 34

Incidenteel

Salariskosten € 33.000 nadeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

Incidenteel

De bijdrage aan de Dienst Gezondheid en Jeugd is hoger als gevolg van JGZ zorg aan Oekraïense vluchtelingenkinderen (€ 79.000 Nadeel).

Incidenteel

Salariskosten € 70.000 nadeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

Jaarrekening 2022

Doel is gerealiseerd Doel is deels gerealiseerd

4. Beter omgaan met ons gebied

Doel is niet gerealiseerd

Missie Beleidsonderwerp Energietransitie

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) Status •

Betaalbare, meer duurzame energie/warmte voorziening voor onze inwoners, met het oog op de klimaatdoelstellingen, in het belang van de inwoners en lokale economie (A.1). Toelichting: De klimaatdoelstellingen zijn: In 2030 willen we 20% energie besparen in Molenlanden. 35% van het totale energiegebruik komt van nieuwe bronnen. In 2050 is de gemeente CO2neutraal en aardgasvrij.

•

pag. 35

De gemeente Molenlanden geeft het goede voorbeeld: het vastgoed van de gemeente is in 2030 (bijna) energieneutraal (A.2).

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Onderzoeken mogelijkheden om deel te nemen aan een Green Deal aanvraag om aanspraak te maken op EU-subsidies, die we vervolgens kunnen investeren in ons gebied. Dit onderzoek raakt meer programma’s. (A.1) In 2022 werd het Nationaal Programma Landelijk Gebied bekendgemaakt. We onderzoeken wat dit betekent voor Molenlanden en de Alblasserwaard en willen komen tot een gebiedsplan. Gezien de ontwikkelingen in 2022 op het gebied van NPLG zijn we er niet aan toegekomen de mogelijkheden te onderzoeken om te komen tot een Green Deal aanvraag. Mogelijk onderzoeken we op een ander moment de aansluiting tussen doelstellingen uit het NPLG en het Europese programma Green Deal.

•

Opstellen van het Masterplan CO2 reductie met de route naar een CO2 neutraal Molenlanden in 2050. (A.1) De eerste versie van het document is opgeleverd en in november aan de gemeenteraad beschikbaar gesteld als bijlage bij het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid en Klimaat 2023-2026.

•

Uitvoeren projecten die in het uitvoeringsprogramma duurzaamheid zijn opgenomen, op basis van de vastgestelde RES 1.0, de Transitievisie warmte en de Regionale Adaptatiestrategie. (A.1) Met alle projecten die genoemd staan in het Uitvoeringsprogramma is een start gemaakt. In de raad van november is bij de actualisatie van het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid en Klimaat een update per project geven. Enkele projecten blijven wat achter ten opzichte van de verwachting die we in de planning hadden pgenomen.

•

Actualiseren van de RES 1.0, zodat voor 1 maart 2023 de RES 2.0 kan worden vastgesteld. (A.1) De termijn van 1 maart 2023 is niet meer van toepassing. RES-regio's kunnen zelf bepalen wanneer ze de RES 1.0 actualiseren. In het eerste kwartaal van 2023 wordt een startnotitie voor de herijking van de RES 1.0 gepresenteerd.

Jaarrekening 2022

pag. 36

•

Faciliteren van lokale initiatieven van inwoners/partners, zonder daarbij de rol van de initiatiefnemer over te nemen. Het verwachte 'duurzaamheidsrendement en de mate van bereik onder inwoners' wegen we mee bij ons besluit over het faciliteren van een lokaal initiatief. Het afgelopen jaar trokken we samen op met inwoners en partners bij diverse initiatieven. Enkele voorbeelden zijn: het uitrollen van het elektrische deelauto concept en de regentonnenactie in de week van de duurzaamheid.

•

Verduurzamen bestaande woningvoorraad/gebouwen: Maatregelen zijn: Uitvoeren van de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW), gericht op energiebesparende maatregelen voor koop- en huurwoningen. Bijvoorbeeld informatiemarkten/-webinars, cadeaubonnen actie, duurzame boerderij route. Hiervoor is in 2021 een Rijkssubsidie toegekend en ontvangen. (A.1). De RREW is uitgevoerd en de doelstellingen voor het verkrijgen van de subsidiegelden zijn gehaald. Daarnaast is er een Regeling voor Energiearmoede bijgekomen en opgepakt die ook gericht is op energiebesparing.

•

Verstrekken van verduurzamingsleningen. Inwoners blijvend een (gratis en persoonlijk) adviesgesprek aanbieden door een wooncoach over energiebesparing. Bepalen van onze rol in de verschillende energie opgaven en fases van de energietransitie. (A.1) Het afgelopen jaar zijn er 62 duurzaamheidsleningen verstrekt. De wooncoaches van Het Nieuwe Wonen hebben weer diverse huizen bezichtigd en energiebesparende adviesgesprekken gevoerd. Per project of thema wordt de rol van de gemeente bepaald. In veel gevallen is dit een faciliterende rol.

•

Onderzoeken mogelijkheden om, aanvullend op het huidige kader van het bestemmingsplan in het buitengebied, een bredere groep bedrijven en (groepen) inwoners ruimte te bieden om kleine windmolens te plaatsen. (A.1) Dit project is gestart. De afronding is gepland in april 2023.

•

Opstellen uitvoeringsprogramma duurzaamheid. (A.1) In de raad van november is het geactualiseerde Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2023-2026 en Klimaat vastgesteld.

•

Verduurzamen van (bestaand) gemeentelijk vastgoed. Nieuwe gebouwen worden energieneutraal en de inrichting voeren we uit met zo veel mogelijk circulaire materialen. (A.2) Voor de bestaande portefeuille wordt onderzocht hoe deze verduurzaamd kan worden. Waarbij we rekening houden met de strategische visie op de panden. Bij panden die langdurig in de voorraad blijven, wordt dit uitvoerig opgepakt terwijl bij renovatie of afstoot er bij de huidige panden doelmatig

Jaarrekening 2022

met de middelen wordt omgegaan. Begin 2023 is een programmamanager Vastgoed gestart die zal zorgdragen voor een projectmatige aanpak voor deze verduurzaming. De nieuwbouw van het gemeentekantoor in Bleskensgraaf wordt een energie neutraal gebouw (ENG). De Spil is een traditioneel gebouw waarbij duurzaamheidsmaatregelen zijn getroffen qua klimaatbeheersing en op gebied van zonnepanelen. Voor scholen is het IHP opgesteld; voor acht scholen is hierin een verduurzamingsopgave opgenomen. Per school is onderzocht welke maatregelen getroffen moeten worden en dit kan nu naar de volgende stap gebracht worden.

Beleidsonderwerp Afval en Circulariteit

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) Status •

•

•

pag. 37

Belasting van het milieu terugdringen door het aantal kilo's restafval te laten dalen van 230 kilo nu naar 100 kilo (per huishouden per jaar) in 2025. (B.1) Ombuiging trend stijging kosten inzamelen en verwerken van afval (B.2).

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Uitvoeren van het afvalbeleidsplan. (B.1) De uitvoering van het beleidsplan is een jaar opgeschoven. Deze start nu op 1 januari 2024 in plaats van 1 januari 2023.

•

Realiseren van een nieuw Brengpunt in Nieuw-Lekkerland en een nieuw Afvalbrengstation in Groot Ammers. (B.3) Op 13 januari 2022 is het kringloopplein in Nieuw-Lekkerland geopend en op 15 oktober 2022 het nieuwe Afvalbrengstation in Groot-Ammers.

•

Plaatsen ondergrondse containers en verstrekken van een nieuwe minicontainer voor restafval aan huishoudens in het buitengebied. (B.3) Alle ondergrondse containers zijn geplaatst. De bewoners in het buitengebied hebben inmiddels een nieuwe restafvalcontainer (inhoud 240 liter) met chip ontvangen.

•

Aanbrengen van een elektronische toegangscontrole systeem op de restafvalcontainers en afvalbrengstations. (B.3) Ondergrondse containers zijn (bijna) allemaal vervangen. Op dit moment gaat de toegang tot de milieustraten nog per postcode en huisnummer. In de nieuwe situatie moeten inwoners hun milieupas gebruiken om toegang te krijgen tot de milieustraten en de ecocentra Nieuw-Lekkerland en GrootAmmers. Een andere manier van toegang is dan niet meer mogelijk.

•

Voorbereiden van het in 2023 in te voeren variabel tarief voor restafval.(B.2 en B.3). Waardlanden voert gefaseerd de veranderingen in. De invoering van het variabel tarief is de laatste stap en is uitgesteld naar 1 januari 2024.

Vergroten service op afval (B.3).

Jaarrekening 2022

Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Klimaatadaptatie

Beleidsonderwerp Landschap

pag. 38

•

bereiken?)

Regie houden op de ontwikkeling van ons karakteristieke open veenweidelandschap, met het oog op de komende grote ontwikkelingen als energietransitie, bodemdaling, klimaatadaptatie en circulaire landbouw. (D.1)

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Versterking van het aantrekkelijke woonen leefklimaat door klimaatbewust handelen. (C.1)

Ambitie (Wat wilden we •

Status

Opstellen van een uitvoeringsprogramma duurzaamheid. (C.1.)

Zie A1.

Status

•

Uitvoeren pilotproject Drukdrainage in Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. (C.1.) De pilot drukdrainage van BlauwZaam loopt in 2023 nog door. Het afgelopen jaar is goed verlopen.

•

Verstrekken van subsidies voor groendaken, conform de vastgestelde subsidieregeling (C.1.) De regeling Groene Daken gaat vrij goed. In totaal zijn er in 2022 48 aanvragen ingediend en gehonoreerd. Iets meer dan de helft van het beschikbare budget is besteed.

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Ontwikkelen en uitvoeren van ‘Gebiedsdeal 5’. (D.1) Projecten van de Gebiedsdeal 5 moeten zelf voor financiering zorgen. In die zin is er geen doel vanuit de gemeente. Van alle projectideeën in de Gebiedsdeal 5 is voor 30% financiering gevonden. Vooral van de provincie Zuid-Holland en in mindere mate van de provincie Utrecht. De ambitie is nog wel om alle projecten te financieren en daarvoor spannen we ons zeker in.

•

Ontwikkelen lange termijn visie landschap Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. (D.1) Dit vindt plaats in het kader van het Nationaal Programma Landelijk Gebied en door het leveren van bouwstenen aan de Omgevingsvisies van de gemeenten Molenlanden en Vijfheerenlanden.

•

Deelnemen in de stuurgroep NOVI – Groene Hart: Molenlanden neemt deel namens regiogemeenten. (D.1) Zie B2.1 van Regionale Samenwerking binnen het programma Dichtbij Molenlanden.

•

Ontwikkelen Alblasserwaard-Vijfheerenlanden Landschap van de Toekomst, als vervolg op de uitkomst Eo Wijersprijsvraag, door het opstellen van een visie voor de lange termijn tot 2040 Deze moet uitmonden in een gedragen aanbod van de regio aan het Rijk, vanuit de ambitie waarin de regio zelf aan het roer komt te staan. (D.1) In het kader van het Nationaal Programma Landelijk Gebied maken we een gebiedsplan. Hierbij zijn via een Regiegroep NLPG Alblasserwaard-Vijfheerenlanden alle stakeholders (landbouw, natuur, landschap, water) betrokken. Dit gebiedsplan vertalen we voor de gemeenten Molenlanden en Vijfheerenlanden. naar een Uitvoeringsprogramma landelijk gebied voor de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden.

Jaarrekening 2022

•

Deelname aan deelprojecten, waaronder het project Prachtige Productielandschappen, op basis van coalities van provincies, gemeenten, diverse organisaties in de energie-, landbouw- en voedselsector. (D.1) We hebben besloten af te zien van deelname aan het project Prachtige Productielandschappen van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Dit vanwege gebrek aan draagvlak bij gebiedsactoren, waterschap en gemeenten. Met de provincie Zuid-Holland, RMA en gebiedsactoren zijn we een landschapsverkenning gestart naar mogelijkheden voor ontwikkeling van productielandschappen.

•

Instellen van een gebiedscommissie Vijfheerenlanden/Molenlanden/Gorinchem. (D.1) Onder voorzitterschap van de gemeente Molenlanden is een Regiegroep NPLG AlblasserwaardVijfheerenlanden ingesteld die als gebiedscommissie fungeert. Met gemeente Gorinchem wordt nog bekeken hoe deze gemeente het beste betrokken kan worden.

•

Organiseren bestuurlijke en ambtelijke aanhaking Noordelijke Drechtsteden. (D.1)\ Naast regulier overleg loopt een verkenning naar het versterken van de verbinding en het gezamenlijk optrekken bij opgaven gericht op een vitaal buitengebied. Dit ook vanuit het perspectief van de verbinding tussen platteland en stad.

Effect/resultaatindicatoren Indicator Totaal bekend energieverbruik Molenlanden Percentage hernieuwbare energie Molenlanden Waardering landschap door inwoners en recreanten

Realisatie 2022 3809 (TJ) (in 2020, 8% reductie t.o.v. 2019) 7,7% (2020 Niet beschikbaar

*1 GJ is gelijk aan 32 m3 aardgas, 1 TJ is 1.000 GJ *7,5 is gemiddelde uit Nationale Landschapsenquête

BBV-indicatoren Indicator Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

pag. 39

Berekend Kg per inwoner 2021(MLL) 2021(NL) Percentage in 2020

MLL 207 20,6

NL 169 26,8

Jaarrekening 2022

Streefwaarde 2947 TJ in 2030 (20% t.o.v. 2018 (2030) 35% in 2030 8,0 (waarderingscijfer)

Bron Klimaatmonitor klimaatmonitor enquête

Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijz.

Begroting na wijz.

Realisatie

A. Lasten

12.796

14.366

11.192

B. Baten

11.295

11.254

10.776

C. Mutaties reserves

2.902

4.337

930

Totaal Programma 4

-1.401

-1.225

-514

Analyse op hoofdlijnen tussen begroting 2022 na wijziging en de realisatie Het nadelig saldo op dit programma bedraagt € 711.000. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toe die hebben geleid tot dit saldo. Saldo T72 Riolering € 991.000 Nadeel

Incidenteel of structureel Incidenteel

Toelichting Op dit onderdeel ontstaat een nadeel van totaal € 991.000. Dit wordt veroorzaakt doordat we meer moeten toerekenen (toevoegen) aan de voorziening. Voor de rioolheffing worden kosten extracomptabel meegenomen. Deze zijn lager uitgevallen dan begroot, vooral door de toerekening van investeringen die later uitgevoerd worden. Het gevolg is dat er meer toegevoegd moet worden aan de voorziening omdat ontvangen middelen via de rioolheffing beschikbaar moeten blijven voor riolering. Per saldo is dit een verschuiving van de exploitatie naar de voorziening om het systeem van de rioolheffing gesloten te houden. Hoewel het voor het saldo van de jaarrekening zorgt voor een groot nadeel blijft het geld beschikbaar binnen de voorziening de komende jaren.

T73 Afval € 90.000 Nadeel

Incidenteel

Het nadeel op dit taakveld wordt veroorzaakt door extracomptabele kosten die zijn gemaakt. Het gaat dan om een bedrag van € 35.000 aan btw, € 8.000 overheadkosten, € 32.000 aan kwijtscheldingen en een deel dat niet te verhalen is vanwege leegstand voor een bedrag van € 15.000.

T74 Milieubeheer € 370.000 Voordeel

Incidenteel

Voor het separaat vastgestelde Duurzaamheidsprogramma 2022 was een bedrag van bijna € 1,5 mln beschikbaar gesteld. Er is uiteindelijk voor iets meer dan € 720.000 uitgegeven. Door de lagere uitgaven zal de onttrekking uit de reserve hierdoor ook een stuk lager uitvallen. Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat.

Incidenteel

Binnen de begroting was een budget voor Duurzaamheidsprojecten beschikbaar gesteld die los stond van het Duurzaamheidsprogramma. Deze wordt deels gevoed vanuit een

pag. 40

Jaarrekening 2022

onttrekking uit de bestemmingsreserve Duurzaamheid, het andere deel bestond uit een regulier exploitatiebudget. In 2022 vielen de lasten € 324.000 lager uit dan het maximale budget toeliet. Hier geldt dat de verrekening met de reserve geen invloed heeft op het totale effect van het rekeningresultaat omdat de onttrekking aan de reserve ook lager is. Het gedeelte voor de exploitatie heeft wel een effect en dat is hier netto € 150.000 voordelig. Dit budget is onder andere een reservering voor cofinancieringprojecten in het kader van de aanvraag van leadersubsidies en voor ondersteuning lokale initiatieven die bijdragen aan de duurzame doelstellingen van de gemeente. Dat het bedrag niet volledig is uitgegeven komt o.a. door het aantal initiatieven die zijn ingekomen, dat was beperkt en dat we dat jaar geen leader cofinanciering hebben uitbetaald.

pag. 41

Incidenteel

Op het onderdeel Masterplan CO-2 reductie is € 52.000 niet besteed. Dit kwam omdat we vooraf niet goed konden inschatten hoeveel werk het opstellen van een CO2document zou zijn voor ons of voor een extern bureau. Daarnaast was de insteek die is gekozen medio vorig jaar voor het opstellen/vormgeven van het document praktischer van insteek dan eerder werd gedacht ten tijde van de Kadernota. We kwamen er in de voorgesprekken met bureaus ook achter dat we niet zoveel data hebben om dit uitgebreid te kunnen vormgeven en hebben ervoor gekozen om het rechtstreeks te koppelen aan het uitvoeringsprogramma en daar een bijlage van te laten zijn.

Incidenteel

In de Decembercirculaire 2021 zijn er ‘Middelen Energietransitie’ beschikbaar gesteld. Deze middelen hebben in 2022 geen directe bestedingsrelatie gekregen en hadden via de Najaarsnota vrij mogen vallen en gestort worden in de daarvoor in het leven geroepen reserve voor Duurzaamheid. Het voorstel is om dit alsnog te doen via de resultaatsbestemming. Nu zorgt het voor een positief verschil van € 94.000.

Incidenteel

De bijdragen die we jaarlijks betalen aan OZHZ (Omgevingsdienst) laat een kleine onderbesteding zien op het budget ten opzichte van de raming. Het gaat hier om een bedrag van € 27.000.

Incidenteel

Salariskosten € 26.000 voordeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

Jaarrekening 2022

Doel is gerealiseerd

5. Werken en recreëren in Molenlanden

Doel is deels gerealiseerd Doel is niet gerealiseerd

Missie In de gemeente Molenlanden is volop ruimte voor innovatie en ondernemen. We benutten recreatieve potenties waarbij behoud van leefbaarheid alle aandacht heeft. Het (agrarische) bedrijfsleven en de recreatieve sector krijgen de ruimte om zich op een passende manier te ontwikkelen. De identiteit van en de leefbaarheid in de gemeente staan daarbij voorop. We verbinden, initiëren en geven kaders waar nodig. Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we

Economie

•

bereiken?)

•

pag. 42

Ruimte voor innovatie en ondernemen, zowel in onze dienstverlening als in het aanbod van bedrijventerreinen, waarbij ondernemers elkaar weten te vinden (A.1).

Goede aansluiting van onderwijs op behoefte van ondernemers aan (lokale) arbeidskrachten (A.2).

Status

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Werken aan een passend en toekomstbestendig aanbod aan bedrijventerreinen in Molenlanden door middel van een positief standpunt innemen over bedrijventerreinontwikkeling Parallelweg te Schelluinen. (A.1). In de Visie Bedrijven werken we verder uit hoe we de ruimte voor bedrijvigheid op een passende manier op peil krijgen. Het opstellen van deze visie is enigszins vertraagd. Deze wordt niet in 2022 maar in Q3 2023 aan de raad voorgelegd voor vaststelling.

•

Doorlichten van gemeentelijke procedures en processen samen met ondernemers en opstellen van gezamenlijke verbetervoorstellen (A.1). Er is een netwerk van ontwikkelaars en architecten waar geregeld bijeenkomsten mee worden georganiseerd. Zij denken mee over beleid (mantelzorgwoningen, participatiebeleid) en worden geïnformeerd over de ontwikkelingen rond de omgevingswet. Ook denken zij mee over de (toekomstige) inrichting van processen. Bij individuele bedrijfscontacten en bezoeken en overleggen met ondernemersverenigingen staat dit onderwerp ook regelmatig op de agenda.

•

Meebewegen met initiatieven en vragen die gesteld worden en passen binnen het beleid van de gemeente. De gemeente heeft een belangrijke rol als eerste aanspreekpunt voor de ondernemer, om ondernemers te gidsen, te helpen en te verbinden aan elkaar (A.1, A.2).

Jaarrekening 2022

Dit onderdeel is volgens planning uitgevoerd. Een voorbeeld is de Koop Lokaal campagne die is opgezet en uitgevoerd samen met lokale ondernemers en inwoners. Zij kwam bijvoorbeeld met de suggestie om stickers te ontwikkelen en ondernemers te nomineren.

Beleidsonderwerp Agrarische economie

pag. 43

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) •

Een toekomstbestendige, duurzame, agrarische sector die zich verder kan ontwikkelen naar een duurzamere landbouw met nieuwe verdienmodellen waarbij verbreding en diversifiëring van de bedrijfsvoering mogelijk is (B.1).

Status

•

Ondersteunen van ondernemers waar nodig bij opgaven op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptatie en energietransitie in samenwerking met de Omgevingsdienst Zuid Holland Zuid (A.1). Dit onderdeel is volgens planning uitgevoerd. Voorbeelden: een aantal duurzaamheidsbijeenkomsten Gelkenes, communicatie rond kantorenlabel C, bijdrage OZHZ aan ondernemersontbijt, gezamenlijke koplopersgesprekken, duurzame bedrijvendag.

•

Monitoren van de impact van Corona op de lokale economie (A.1).’ Dit is volgens planning uitgevoerd.

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Ontwikkelen van een Veenweidestrategie in samenwerking met het gebied waarbij we 2 sporen doorlopen (B.1): Spoor 1: Nemen van maatregelen op de korte termijn (tot 2025) zodat de agrarische sector zich verder kan ontwikkelen (Impulsgelden). Spoor 2: Het ontwikkelen van een toekomstperspectief voor de grondgebruikers op de lange termijn (2030/2050). De Veenweidestrategie is op 11 november 2022 vastgesteld door de gemeenteraad. Ook de andere partijen in de regiegroep hebben ingestemd met de strategie.

•

Voortzetten ambtelijke en bestuurlijke trekkersrol Regionale Maatschappelijke Agenda toekomstbestendige landbouw (B.1). Dit onderdeel is uitgevoerd.

•

Uitvoeren van het visiedocument Landbouw in samenwerking met de stakeholders (B.1). Vanuit de visie landbouw werken we met stakeholders aan een toekomstbestendige landbouwsector. We werken aan het realiseren van maatschappelijke doelstellingen vanuit een blijvend perspectief voor boeren. Er zijn in het afgelopen jaar meerdere grote boerenbijeenkomsten voor georganiseerd.

•

Onderzoeken van de mogelijkheid om in samenwerking met partijen tot de oprichting van een grondbank kunnen komen (B.1). Uitgevoerd.

Jaarrekening 2022

Een eerste verkenning om te komen tot een grondbank is uitgevoerd. Vervolgonderzoek is noodzakelijk en loopt door in 2023.

Beleidsonderwerp Vrijetijdseconomie

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) •

•

pag. 44

Verhogen van bestedingen en werkgelegenheid in de vrijetijdssector (C.1); Toerisme is in balans: Toerisme & Recreatie zorgt niet voor overlast (bij inwoners of het landschap), maar draagt bij aan maatschappelijke doelen, zoals duurzaamheid, leefbaarheid, mobiliteit, bewegen & gezondheid,

Status

•

Voortzetten pilots drukdrainage en onderwaterdrainage (B.1). Dit onderdeel is uitgevoerd, bij onderdeel C1 klimaatadaptatie benoemen we dit eveneens.

•

Uitvoeren van het Beleid Vrijkomende Agrarische Bebouwing. In 2022 is gestart met een evaluatie van het beleid. Data is geanalyseerd, stakeholders zijn betrokken en de raad is geraadpleegd in een beeldvormende avond. Dit heeft geleid tot een plan van aanpak voor een verbreed beleid Vrijkomende Agrarische Bebouwing dat in 2023 aan de raad wordt voorgelegd.

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Beter beleefbaar maken van de fiets-, wandel- en vaarroutenetwerken om inwoners en bezoekers te stimuleren de Alblasserwaard op de fiets, te voet of over water te bezoeken. (C.2, C.3). Afgelopen jaar is de 0-meting uitgevoerd en de analyse inclusief plan van aanpak opgesteld. In 2023 gaan we over tot uitvoering. Dit betreft het plaatsen van de eerste panelen en het straatmeubilair.

•

Verbeteren toeristische informatievoorziening, bebording en bewegwijzering in samenwerking met ANWB, Den Hâneker en andere stakeholders. (C.1, C.3) Het traject heeft vertraging opgelopen. Er zijn verkennende gesprekken met uitvoerders gevoerd. In 2023 vindt de 0-meting plaats en stellen we een plan van aanpak op ter verbetering van de toeristische bebording.

•

Ontwikkelen van het Smokkelaarspad. (C.1, C.2, C.3) Het ontwikkelen van het Struinpad bij Nieuwpoort loopt op schema. In 2023 starten we met de vergunningaanvraag.

•

Samenstellen arrangementen, samen met ondernemers en andere partners, voor bewoners en bezoekers van de ‘Twin Cities’ Nieuwpoort/Schoonhoven en herdenken we rampjaar 1672. (C.1, C.3, C.4)

Jaarrekening 2022

•

•

Beleidsonderwerp Vrijetijdseconomie Kinderdijk

pag. 45

educatie en opleidingen (C.2); Toeristen komen specifiek voor het verhaal van Molenlanden. Dit doen we door de beleving van landschap, kernen en iconen te vergroten (C.3); Door gebiedsmarketing en promotie staat Molenlanden ‘op de kaart’. Hiervoor werken we samen met o.a. de provincie en marketingpartners (C.4).

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) •

Het icoon Kinderdijk vertelt een authentiek en aansprekend verhaal. (D.1)

•

De dorpen Kinderdijk en Alblasserdam ontwikkelen zich in de luwte van de toeristenstroom. (D.2)

Het jubileumjaar van 350 jaar Oude Hollandse Waterlinie was een groot succes. Inmiddels is het feestjaar in de Twin Cities afgerond. •

Status

Versterken samenwerking in het Groene Hart door actief deel te nemen aan onderzoeken, projecten en activiteiten die worden georganiseerd door Stichting Groene Hart Verbinders. (C.4) De samenwerking met marketingpartner Stichting Groene Hart Verbinders is verder versterkt. Onder andere door den Hâneker met initiatief ‘Ontdek de Alblasserwaard’ (voorheen Bezoek Gerrit) in contact te brengen met Stichting Groene Hart Verbinders. Deze samenwerking krijgt nog verder vorm en is onderdeel van gesprekken over toekomstige gebiedsmarketing.

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Inzet van het Werelderfgoed Kinderdijk als motor voor het herstel van de toeristische sector in de Alblasserwaard (onder andere door ondersteunen/verbinden/initiëren bij het realiseren van producten op basis van het Verhaal van Kinderdijk/de Polder en de recreatieve infrastructuur). (D.1) Als basis voor de toeristische producten is, in samenwerking met de SWEK, de molenaars en de gemeente Alblasserdam, het verhaal van Kinderdijk opgesteld. Daarnaast is er een verkenning uitgevoerd naar de kosten, baten en kansen van het werelderfgoed. Deze documenten geven een goede basis voor een doelgerichte en efficiënte productontwikkeling in de komende jaren.

•

Actief bijdragen aan de ontwikkeling van Kinderdijk door te verbinden, te initiëren en zo nodig (aanvullende) kaders te stellen en op de gegeven kaders te controleren. (D.1, D.3) Om de samenwerking te borgen is er een Samenwerkingsovereenkomst opgesteld (SOK) zie ook onder D4. In praktische zin zijn er belangrijke vorderingen gemaakt met het realiseren van een parkeerplaats voor touringcars en campers in Nieuw-Lekkerland en een transferium voor personenauto's in Alblasserdam. De parkeerplaats in Nieuw-Lekkerland wordt in het voorjaar van

Jaarrekening 2022

•

•

•

pag. 46

De verkeersveiligheid en leefbaarheid worden vergroot door een optimale grip op alle bezoekersstromen naar het Werelderfgoed over weg en water. (D.3) De bestuursstructuur is slagvaardig en flexibel, op alle niveaus weten belanghebbenden (dus ook bewoners) zich vertegenwoordigt bij de ontwikkeling van Kinderdijk. (D.4) De gezonde exploitatie van Kinderdijk herstelt zich na de coronacrisis. (D.5)

2023 opgeleverd. Voor het transferium in Alblasserdam zijn er uitgewerkte plannen voor de locatie onder de brug over de Noord. •

Inrichten van het entreegebied. (D.2) De voorbereiding van de inrichting van het entreegebied is in volle gang. Samen met alle betrokkenen is er een stedenbouwkundig plan opgesteld. Ook is gestart met de voorbereiding van het bestemmingsplan. Om de uitvoering van het plan mogelijk te maken is inmiddels een deel van de percelen met het daarop aanwezige vastgoed verworven.

•

Ondersteunen van het herstel van de SWEK in de vorm van een financieel arrangement. (D.4) Het bereiken van een overeenstemming over een samenwerkingsovereenkomst en een daaraan verbonden financieel arrangement was een gevoelig en complex proces. Inmiddels is er overeenstemming over een concept dat in 2023 aan de besturen ter goedkeuring wordt voorgelegd.

•

Werven van externe financiering van middelen voor de uitvoering van projecten in het uitvoeringsprogramma. (D.5) Er is in kaart gebracht welke subsidies/bijdragen extern bij provincie, rijk en Europa beschikbaar zijn om de ontwikkeling van Kinderdijk te ondersteunen. Daarnaast is er een mogelijke strategie ontwikkeld om de aanvragen voor subsidies/bijdragen kansrijk te maken. De huidige situatie in de wereld maakt het er voor overheden niet makkelijker op om gelden vrij te maken voor de ontwikkeling van erfgoed. Aan de andere kant is er de verwachting dat de bezoekersaantallen in 2023 die van het topjaar 2019 weer zullen benaderen.

Jaarrekening 2022

Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we Status

Arbeidsmarkt

Verbetering aansluiting van vraag en aanbod van arbeidskrachten in de regio, waarbij we optimaal gebruik maken van ieders mogelijkheden (E1).

bereiken?)

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Deelnemen aan het RMT (Regionaal MobiliteitsTeam) AV werkt door (aanvullende crisisdienstverlening door corona). Dit onderdeel is volgens planning uitgevoerd.

•

Onderzoeken of Molenlanden financieel bij gaat dragen en deel gaat nemen aan i_lab wat in Gorinchem wordt opgezet. Er is een verkenning uitgevoerd met de nieuwe colleges. De vraag die in 2023 beantwoord moet worden is of en in hoeverre de regiogemeenten (waaronder Molenlanden) financieel en inhoudelijk gaan bijdragen aan i_lab.

•

Continueren en herijken van de activiteiten op het gebied van Onderwijs. Volgens planning uitgevoerd. Zoals benoemd bewegen we hierin mee met de behoefte vanuit onderwijs en ondernemers na corona. Dit betekent dat in 2022 een tweetal techniekroutes en de scholenmarkt heeft plaatsgevonden.

•

Deelnemen aan de arbeidsmarktregio en de activiteiten die daaronder vallen. Dit onderdeel is volgens planning uitgevoerd.

•

Versterken van bestaande initiatieven en structuren zoals de Sity academy en WIJIJ. Dit onderdeel is volgens planning uitgevoerd.

Prestatie indicatoren Indicator Werkloosheidspercentage Netto arbeidsparticipatie Aandeel betalende bezoekers t.o.v. totaal Aantal toeristische overnachtingen

Realisatie 2022 3,0% (2021) 73,7% (2021) 26,6% 100.919

Streefwaarde 2024 3,4% 68,4% 40% 119.00 (+6% jaarlijks)

Bron Waar staat je gemeente CBS SWEK ( Realisatiecijfers 2022) Eigen administratie (realisatiecijfers 2021)

BBV- indicatoren Indicator Functiemenging Bedrijfsvestigingen Banen

pag. 47

Berekend Verhouding tussen banen en woningen 2021 Per 1000 inw 15-65 jr 2021 Per 1000 inw 15-65 jr 2021

MLL 52,2 164,5 685,4

NL 53,3 165,1 805,5

Jaarrekening 2022

Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijz.

Begroting na wijz.

Realisatie

A. Lasten

3.048

2.347

1.325

B. Baten

2.468

1.468

400

C. Mutaties reserves

-426

155

66

Totaal Programma 5

1.006

724

859

Analyse op hoofdlijnen tussen begroting 2022 na wijziging en de realisatie Het nadelig saldo op dit programma bedraagt € 135.000. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toet die hebben geleid tot dit saldo. Saldo T32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur € 75.000 Nadeel T33 Bedrijfsloket en -regelingen € 42.000 Nadeel

T34 Economische promotie € 32.000 Nadeel

pag. 48

Incidenteel of structureel Incidenteel

Incidenteel

Toelichting Voor de bedrijventerreinen Melkweg 1e fase en 2e fase Bleskensgraaf en Gelkenes Groot-Ammers zijn tussentijdse winstnamen bepaald. De winstname uit vorige jaren van Melkweg 1e fase is op basis van de huidige berekening voor een deel teruggedraaid. Dit geeft een negatief resultaat op dit taakveld. Projecten en activiteiten: € 75.000 voordelig. Ten aanzien van de post agrarische zaken heeft het college in juni 2022 besloten € 50.000,- toe te kennen voor het project polders met waarden (Leader). Er is echter nog geen beschikking afgegeven door de provincie Zuid-Holland waardoor wij onze bijdrage in 2022 niet hebben kunnen betalen. Dat schuift door naar 2023. Daarnaast werden de Keukentafelgesprekken toch grotendeels gefinancierd vanuit de provincie, waardoor we dit budget zelf minder nodig hadden. Het lagere niveau van uitgaven wordt overigens geneutraliseerd via de reserve waar deze middelen uit betaald werden.

Incidenteel

Mutaties reserves € 98.000 nadeel. Het grootste gedeelte van deze afwijking wordt veroorzaakt door de hier bovenstaande post. Doordat er minder uitgaven zijn geweest bij het onderdeel projecten en activiteiten volgt ook een lagere onttrekking ten gunste van de exploitatie.

Incidenteel

Het nadelige verschil wordt hier voor het grootste gedeelte (€ 23.000) veroorzaakt door de kosten van salarissen en overhead. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

Jaarrekening 2022

6. Dichtbij Molenlanden

Doel is gerealiseerd Doel is deels gerealiseerd Doel is niet gerealiseerd

Missie

De gemeente is een toegankelijke en nabije partner die afstemt welke rol helpend is in het verder ontwikkelen van Molenlanden. Beleidsonderwerp Dienstverlening

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) •

•

•

pag. 49

Alle producten en diensten waarbij dat mogelijk is digitaliseren we. Inwoners kunnen deze producten en diensten via de website aanvragen en afhandelen (A.1). Continue verbetering van de kwaliteit van dienstverlening door het betrekken van inwoners en andere relevante (interne) partijen (A.2). We zijn een benaderbare en bereikbare gemeente (A.3).

Status

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Verbeteren van de webformulieren en waar nodig voorzien van online authenticatie (DigiD, eHerkenning en eIDAS) en online betaalmogelijkheid. (A.1) Er staan na een lange aanloop sinds oktober 2022 nieuwe webformulieren online, waarvan sommige met DigiD. Er volgen nog meer webformulieren begin 2023.

•

Verbeteren van de website met behulp van webstatistieken en gebruikservaringen van bezoekers van onze website. (A.1) In het voorjaar van 2023 wordt er een verbeterslag gemaakt met de website. Dit is in 2022 niet gelukt. Web statistieken en gebruikservaringen (opgehaald in 2021) worden gebruikt.

•

Verkennen van de aansluiting op de landelijke voorzieningen berichtenbox/Mijn Overheid. Inwoners hebben dan hun correspondentie met de gemeente en andere overheden zoveel mogelijk op één plek. Dit wordt gecombineerd met onderzoek naar de mogelijkheid om inwoners inzage te geven in hun lokale lopende zaak/zaken. (A.1) Deze verkenning is verschoven naar 2023.

•

Herzien van de dienstverlening via de servicepunten:(A.2) Bij de begrotingsbehandeling van 2023 is besloten dat er één centraal punt komt voor het aanvragen en afhalen van reisdocumenten en rijbewijzen. Een raadsvoorstel over de uitwerking is aan de raad verstuurd.

•

Betrekken van inwoners en andere relevante (interne) partijen bij de verbetering van onze dienstverlening. We gaan dat op verschillende manieren en binnen verschillende werkterreinen doen. (A.2)

Jaarrekening 2022

Er is in 2022 op verschillende manieren aan inwoners gevraagd wat hun ervaring is. Onder andere bij Meldingen openbare ruimte en de servicepunten. •

Beleidsonderwerp Regionale Samenwerking

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) •

•

•

pag. 50

Goed contact met onze buur- en regiogemeenten en medeoverheden en flexibele samenwerking aan gezamenlijke opgaven. (B.1) Een bepalende speler zijn in de regio waarbij we inzetten op samenwerking op die opgaven waar dat meerwaarde heeft. Opgaven en taken die we alleen beter kunnen, doen we zelf. (B.2) Goed functionerende verbonden partijen vanuit het oogpunt van dienstverlening, governance en kosten. (B.3)

Status

Verbeteren van onze bereikbaarheid door te monitoren en uitvoeren van concrete verbeteracties gericht op directe bereikbaarheid en snel terugbellen. (A.3) Op verschillende manieren wordt het onder de aandacht gebracht bijvoorbeeld rondom vakanties en in teamplannen.

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Voortzetten college- en raadsontmoetingen met buur- en regiogemeenten en medeoverheden (B.1.1). In 2022 hebben, nadat de meeste beperkingen in verband met corona waren opgeheven, de ontmoetingen met buur- en regiogemeenten weer plaatsgevonden. De frequentie was mede door de verkiezingen en soms langlopende formaties wel lager dan regulier.

•

Participeren in en uitvoering geven aan het Uitvoeringsprogramma 2022 van de geactualiseerde Regionaal Maatschappelijke Agenda (B.1.2). Molenlanden heeft zijn bijdrage geleverd aan de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma 2022. Bij sommige opgaven heeft dat tot concrete producten geleid. Bij andere opgaven was de inzet meer procesmatig. Geconstateerd is ook dat een verdere herijking van opgaven en wijze van organiseren nodig is. De eerste stappen hiertoe zijn gezet.

•

Participeren in de Groene Hart samenwerking in het kader van de NOVI (Nationale Omgevingsvisie) om te komen tot een (sub)regionale investeringsagenda waarbij Molenlanden bestuurlijk ambassadeur is voor de Alblasserwaard/Vijfheerenlanden (B.2.1). Molenlanden heeft actief geparticipeerd in de samenwerking binnen het Groene Hart en ideeën/projecten aangedragen voor de regionale investeringsagenda. Dit heeft op Groene Hart niveau nog niet tot een concreet product geleid. Het resultaat is dan ook vertraagd.

•

Uitvoering geven aan de acties zoals opgenomen in de in 2021 vastgestelde Nota Verbonden Partijen (B.3.1).

Jaarrekening 2022

Aan de meeste acties die gepland stonden voor 2022 is invulling gegeven. Hierover is ook een beeldvormende avond gehouden in december 2021. Op enkele acties, met name de beoogde evaluaties van verbonden partijen is vertraging opgelopen. •

Beleidsonderwerp Samenlevingsprogramma

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) •

•

pag. 51

Optimale afstemming van de bestuurlijke ambities op de activiteiten die er zijn in de dorpen en de stad (C.1). Vitaal samen leven, werken, ondernemen en participeren in Molenlanden na Corona (C2)

Status

Aanscherpen prioriteiten en inzet op regionale samenwerking onder andere met het oog op herverdeling van functies binnen verbonden partijen in verband met de gemeenteraadsverkiezingen 2022 (B.3.2). Gewerkt is aan de bewustwording van regionale samenwerking en het nemen van positie hierin. Bij het invullen van regionale functies en kandidaatstellingen is hierop geanticipeerd. Het college constateert dat zowel op regionaal als provinciaal niveau de gemeente Molenlanden bestuurlijk goed vertegenwoordigd is bij de opgaven die voor Molenlanden van belang zijn. Voorbeelden zijn Landbouw, RES, Bereikbaarheid en Wonen.

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan •

Voortzetten gebruik van het Samenlevingsprogramma als instrument. We gebruiken de update uit 2021 die aangeeft op welke onderwerpen energie zit in onze dorpen en stad. We passen de to do lijst van het Samenlevingsprogramma aan waar nodig. (C.1.1) In 2022 is het overzicht op de Stads- en Dorpskaarten en Themakaarten behouden. We zijn blijvend in gesprek geweest als gemeente met de samenleving.

•

Doorontwikkelen van het Samenlevingsprogramma als instrument. Hiertoe zal een verkenning plaatsvinden samen met de raad en het netwerk. (C.1.2) Het Samenlevingsprogramma is doorontwikkeld als instrument. Het idee hierachter is dat het als instrument een bijdrage levert aan bestaande processen en documenten (zoals visies en beleid). Uitgangspunten zijn dat we blijvend in gesprek zijn, benaderbaar zijn, inspringen op initiatieven uit de samenleving. De raad is hierin informerend meegenomen.

Jaarrekening 2022

Beleidsonderwerp Doorontwikkelen stads- en dorpsgericht werken

Beleidsonderwerp Gemeenteraad

pag. 52

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) •

We werken dorpsen stadsgericht waardoor we de betrokkenheid, inzet en autonomie van onze samenleving versterken. (D.1)

•

Medewerkers kennen de inwoners/de samenleving en zijn hierbij betrokken. (D.2)

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) •

Eentransparante en democratische bestuurlijke besluitvorming. (E.1)

Status

Status

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Opzetten van een online buurtplatform om mensen te bereiken en betrokkenheid te creëren. (D.1). Er is voor gekozen om een online buurtplatform op specifieke projecten in de gemeente in te zetten. Op een gemeentebreed platform is de keuze niet gevallen omdat hier geen behoefte aan bleek. Het gekozen instrument sluit beter aan bij de behoeften van de organisatie en de samenleving.

•

Doorgaande leerlijn voor medewerkers door advies en consultatie op maat door team Kerngericht werken, aanpassingen in het leertraject en het inwerktraject (D.2) Nieuwe trajecten zijn opgezet en uitgevoerd. Daarnaast zijn bestaande leergangen aangepast en korter en effectiever gemaakt.

•

Meten hoe de gemeente scoort op het gebied van participatie. Dit aan de hand van de uitkomsten van het onderzoek naar de wijze waarop de effecten van participatie kunnen worden gemeten, wat afgerond wordt in 2021 (D.2). Gemeentebreed heeft het onderzoek plaatsgevonden hoe we als gemeente scoren. Daarnaast zijn in 2022 voorbereidingen gedaan om per project te kunnen meten. Ook wordt er in het proces meer aandacht besteed aan intervisie en de organisatiecultuur.

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

het verbeteren van de aansluiting van de representatieve democratie op de lokale samenleving; Vooral voor en tijdens de verkiezingsperiode is actief door zowel raadsleden (campagne voeren) als collectieve raad (onder andere cursus Politiek Actief) aansluiting gezocht bij de lokale samenleving.

•

het vergroten van de grip op verbonden partijen; De Verbonden Partijen Commissie heeft in 2022 zijn meerwaarde bewezen. Daarnaast is de uitvoering van de Nota Verbonden Partijen opgepakt en gemonitord tijdens een beeldvormende sessie.

•

het (politiek) voorbereiden van de verkiezingen en het inwerken van de nieuwe raad.

Jaarrekening 2022

De verkiezingen zijn voorbereid en begeleid met een Stemwijzer, verkiezingskrant, debatavond etc. De raad heeft meerdere inwerksessies gehad. •

het aanbieden van opleidingen voor de raad en de raadsleden, de inzet van communicatiemiddelen, de organisatie van vergaderingen & bijeenkomsten en, indien passend in tijd en geld, ook het aangaan van experimenten en pilots. De raadsleden hebben tijdens hun inwerkperiode diverse opleidingen gehad. De raadscommunicatie is gestructureerd en geïntensiveerd. De reguliere vergaderwerkzaamheden zijn uitgevoerd.

Effect/resultaatindicatoren Indicator

Realisatie 2022 8,0

Streefwaarde 2026 Boven de 8

Bereikbaarheid gemeente inwoners (2021)

6,0

Minimaal 8

Afhandeling vergunning aanvragen en initiatieven ( 2021)

90%

90% aanvragen/initiatieven op tijd afhandelen

Tevredenheid inwoners dienstverlening (servicepuntenonderzoek 2022)

Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijz.

Begroting na wijz.

Realisatie

A. Lasten

3.727

3.966

4.762

B. Baten

446

570

571

C. Mutaties reserves

0

1

1

Totaal Programma 6

3.281

3.395

4.190

pag. 53

Jaarrekening 2022

Bron Periodiek tevredenheidsonderzoek. Onderzoek extern bureau. Eigen monitoring en onderzoek. De streefwaarde voor 2023 is nu al bereikt.

Analyse op hoofdlijnen tussen begroting 2022 na wijziging en de realisatie Het nadelig saldo op dit programma bedraagt € 795.000. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toe die hebben geleid tot dit saldo. Saldo T01 Bestuur € 822.000 Nadeel

T02 Burgerzaken € 27.000 Voordeel

pag. 54

Incidenteel of structureel Incidenteel

Toelichting

Incidenteel

Salariskosten € 111.000 nadeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien. Kosten voormalig personeel : € 36.000 nadeel als gevolg van een lagere bijdrage uit de voorziening dan geraamd. De werkelijke uitgaven waren lager.

Incidenteel

De ICT-gerelateerde lasten op dit taakveld zijn € 34.000 lager dan begroot. Dit heeft te maken met de vertraging in de implementatie van E-Burgerzaken waardoor deze niet in 2023 is opgeleverd en de aanschaf en implementatie van het nieuwe kiespakket dat te ruim begroot blijft te zijn.

Incidenteel

De directe personeelslasten op het taakveld burgerzaken zijn ca. € 7.000 hoger dan begroot. Dit nadeel wordt met name veroorzaakt doordat de vergoedingen woon-werkverkeer hoger zijn uitgevallen dan waarmee vooraf rekening gehouden is.

De benodigde middelen in de voorziening voor de verplichtingen aan wachtgelden voor oud-wethouders wordt jaarlijks herberekend. Uit de herberekening volgde dat er een extra storting nodig was. Dit leidt tot een nadeel van € 671.000.

Jaarrekening 2022

Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien Algemene dekkingsmiddelen kennen in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht en de afvalstoffenheffing geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De belangrijkste algemene dekkingsmiddelen zijn de algemene uitkering uit het gemeentefonds, de renteopbrengst, en de onroerende zaakbelastingen.

Toelichting op de financiële realisatie Op de algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien is een voordelig resultaat behaald van € 165k. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toe die hebben geleid tot dit saldo. Algemene Dekkingsmiddelen en onvoorzien Bedragen x € 1.000 T05 Treasury T061 OZB woningen T062 OZB-niet woningen T064 Belastingen Overig T07 Alg uitkering en ov uitkering Gem fonds T08 Overige baten en lasten B. Baten T05 Treasury T061 OZB woningen T062 OZB-niet woningen T064 Belastingen Overig T07 Alg uitkering en ov uitkering Gem fonds T08 Overige baten en lasten A. Lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves C. Mutaties reserves Algemene Dekkingsmiddelen en onvoorzien

pag. 55

Begroting 2022 voor wijziging 949 5.347 2.933 27 63.837 0 73.093 -665 271 273 93 8 1.328 1.309 2.516 -2.409 108 71.677

Begroting 2022 na wijziging 757 5.427 2.983 31 70.377 0 79.574 -559 279 220 102 8 940 991 3.063 -4.114 -1.051 79.634

Realisatie 2022 715 5.422 2.986 32 70.702 42 79.898 -490 239 274 109 9 997 1.138 3.164 -4.203 -1.038 79.799

Jaarrekening 2022

Saldo 2022

42 5 -3 -2 -326 -42 -324 -68 39 -54 -7 -1 -57 -147 -101 89 -13 -165

Saldo

I/S

Toelichting

T05 Treasury € 110.000 Nadeel

Incidenteel

Het nadeel binnen dit taakveld wordt veroorzaakt door een obligatie die is afgelost in 2022 (volgens planning). In de calculatie stonden de couponinkomsten opgenomen voor heel 2022. Dit had slechts voor een deel van 2022 moeten zijn. Het verschil wordt hierdoor volledig veroorzaakt.

T07 Alg uitkering en ov uitkering Gem fonds € 325.000 Voordeel

Incidenteel

De meeropbrengst van 723k betreft het effect van de decembercirculaire 2022 voor het jaar 2022. Het is niet toegestaan dit effect te verwerken in de jaarrekening. Daarnaast is er ook sprake van afrekeningen uit voorgaande boekjaren; -398k.

T08 Overige baten en lasten € 28.000 Nadeel

Incidenteel

Dit nadeel is een saldopost van diverse niet aan een taakveld toe te rekenen kleinere mutaties. Na verrekening met reserves is dit € 28.000.

T061 OZB woningen € 34.000 Voordeel

De direct toegerekende salarislasten voor het product OZB woningen zijn ca. € 29.000 lager dan begroot. In de begroting worden de begrote salarissen verdeeld op basis van aannames over de taakvelden. De realisatie blijkt niet altijd overeen te komen met deze aannames waardoor zich afwijkingen voordoen. Zie hiervoor de toelichting onder algemeen. De uitvoeringskosten voor het opleggen van de OZB woningen zijn ca. € 10.000 lager. Deze afwijking wordt veroorzaakt door een onderbesteding op proceskosten (beroep- en bezwaarzaken naar aanleiding van de wet WOZ). Dit komt doordat de rechter nog geen uitspraak op een flink aantal zaken heeft gedaan. Hier staan echter € 5.000 minder belastingopbrengsten tegenover, omdat er iets meer bezwaren tegen WOZ-waarden toegekend zijn dan waar vooraf rekening mee was gehouden.

T062 OZB niet-woningen € 51.000 Nadeel

pag. 56

Incidenteel

Het nadeel op het product OZB-niet woningen wordt volledig veroorzaakt door de direct toegerekende salarislasten. Deze zijn hoger dan vooraf begroot. In de begroting worden de begrote salarissen verdeeld op basis van aannames over de taakvelden. De realisatie blijkt niet altijd overeen te komen met deze aannames waardoor zich afwijkingen voordoen. Zie hiervoor de toelichting onder algemeen.

Jaarrekening 2022

Algemene uitkeringen De verantwoorde algemene uitkering uit het gemeentefonds is gebaseerd op de decembercirculaire 2022.

Onvoorzien In de begroting 2022 was een bedrag van € 40.000 voor onvoorziene lasten opgenomen. Er is in 2022 € 15.000 ten laste van onvoorzien gebracht voor het ‘Toekomstperspectief de Beemd’. Het overige bedrag van € 25.000 is afgeraamd bij de Najaarsnota 2022.

Belastingen Voor de toelichting op de belastingen wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen.

pag. 57

Jaarrekening 2022

Overhead Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moeten de uitgaven zoveel mogelijk op de directe taakvelden worden verantwoord. Kosten voor meerdere taakvelden worden verantwoord op taakveld 04 Overhead. Het gaat om de zogenoemde PIOFACH kosten (Personeel Informatie Organisatie Financiën Automatisering Communicatie en Huisvesting). De overhead bestaat uit de personeelskosten en andere kosten die niet direct aan de taakvelden kunnen worden toegerekend, omdat ze feitelijk voor meerdere taakvelden worden gemaakt. Het betreft de zogenaamde PIOFACH kosten (Personeel Informatie Organisatie Financiën Automatisering Communicatie en Huisvesting). Het BBV schrijft voor om deze kosten te verantwoorden op het taakveld 04 Overhead. Bedragen X € 1.000

Directe personeelskosten aan overhead Indirecte personeelskosten Huisvestingskosten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting na wijz 2022

Rekening 2022

Saldo 2022

8.374 816 731

8.217 899 787

8.606 877 632

7.759 774 637

847 103 -5

Bijdrage/ storting aan voorziening

276

0

319

248

72

Facilitaire kosten

307

353

316

354

-38

Automatisering ICT

2.032

2.265

2.566

2.249

317

Informatiebeheer

100

145

146

127

20

Materieel en vervoer

206

204

240

267

-28

Wet Open Overheid

0

123

0

0

0

Doorontwikkeling bedrijfsv. (vh basis op orde)

266

0

0

0

0

Overige kosten bedrijfsvoering

366

274

590

540

50

Afschrijving en rente

987

1.423

1.162

981

181

Toerekening overh. aan investeringen

-491

-685

-785

-744

-41

13.970

14.005

14.669

13.192

1.477

A. Lasten Bijdragen

-307

-145

-267

-288

21

Totaal (lasten minus baten) Overhead

13.663

13.860

14.402

12.904

1.498

Overige reservemutaties taakveld overhead

-1.651

-324

-610

-610

0

Totaal overhead inclusief reservemutaties

12.012

13.536

13.792

12.294

1.498

pag. 58

Jaarrekening 2022

Toelichting In de begroting worden de begrote directe en indirecte personeelskosten (salaris- en inhuurkosten) verdeeld op basis van aannames over de taakvelden. De realisatie blijkt niet altijd overeen te komen met deze aannames waardoor zich afwijkingen voordoen. Dit beeld is zichtbaar over alle taakvelden. Voor het taakveld overhead betekent dit dat er meer op de directe taakvelden verantwoord is dan bij de begroting is aangenomen. De onderbesteding bij de dotatie aan de voorziening betreft een lagere storting in de voorziening voor verlofsparen dan waar in de begroting rekening mee gehouden is. De onderbesteding op de ICT-lasten heeft betrekking op lagere licentiekosten dan begroot, vertraging in de uitvoering van de WOO (wet open overheid) en het meerjarig informatiebeveiligingsplan. De onderbesteding op de afschrijvingen betreft het project Dataplatform Molenlanden. De investering wordt voor het grootste deel uitgevoerd in 2023. Omdat hiervan besloten is dit in één keer af te schrijven komt het restant budget voor de afschrijvingskosten bij de over te hevelen middelen bij de resultaatsbestemming.

Overige Een post die niet tot de overhead behoort maar wel moet worden verantwoord is de Vennootschapsbelasting (VpB) op Taakveld T09. Hierop is incidenteel een verschil ontstaan ten opzichte van de begroting van € 39.000 dat verband houdt met de winstnemingen bij de grondexploitaties. Over deze winst moet vennootschapsbelasting worden betaald.

pag. 59

Jaarrekening 2022

Paragrafen Naast de beheerprogramma’s zijn er in de jaarstukken een zevental programma overstijgende paragrafen opgenomen. Deze paragrafen geven een dwarsdoorsnede van een aantal aspecten. U krijgt zo inzicht in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. De volgende paragrafen zijn in deze jaarstukken opgenomen: A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing C. Onderhoud kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid

pag. 60

Jaarrekening 2022

Paragraaf Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente Molenlanden en maken deel uit van het beleid van de gemeente. In deze paragraaf informeren wij u over de uitkomsten en het doel van de verschillende heffing. De gemeente Molenlanden kent de volgende belastingen en heffingen: a. (on-)roerende-zaakbelastingen (OZB/RZB) b. rechten c. rioolheffing d. afvalstoffenheffing e. toeristenbelasting De genoemde belastingen onder a en e zijn voor het verkrijgen van algemene dekkingsmiddelen. De rechten, rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn een vergoeding voor de diensten van de gemeente en mogen maximaal kostendekkend zijn. Het beleid gaat uit van kostendekkende tarieven voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor de begraafrechten wordt in de periode vanaf 2022 in drie jaar gestreefd naar een kostendekkingspercentage van 80%.

Geraamde en gerealiseerde heffingen Gerealiseerde heffingen

Geraamd

Gerealiseerd

Afvalstoffenheffing

5.518.022

5.515.923

Rioolheffing

4.134.745

4.134.955

Begraafrechten

1.112.000

1.185.970

Leges omgevingsvergunningen

2.095.850

2.054.507

485.000

486.512

OZB niet-woning gebruik

1.293.538

1.294.442

OZB niet-woning eigenaar

1.689.083

1.691.061

OZB woning eigenaar

5.426.721

5.421.551

Toeristenbelasting

245.000

244.278

BIZ-heffing

13.300

13.100

Bedragen x €

Secretarieleges

pag. 61

Jaarrekening 2022

Onroerende zaakbelastingen De ‘onroerende zaakbelastingen’ worden geheven van de eigenaren en gebruikers van bedrijfspanden, overige gebouwen en niet-cultuurgronden. Daarnaast wordt ‘onroerende zaakbelasting’ geheven van eigenaren van woningen. Deze belastingen worden geheven over de waarde van onroerende zaken. De tarieven voor de onroerende zaakbelastingen (OZB) zijn toegepast op de getaxeerde waarden. De herwaardering vindt jaarlijks plaats. De gehanteerde waarden voor 2022 (waardepeildatum 1-1-2021) waren ten opzichte van 2021 (waardepeildatum 1-1-2020) voor de woningen met 11,6 % gestegen. De waarden van niet-woningen zijn in deze periode met 0,9 % gedaald. De tarieven zijn uitsluitend aangepast met de inflatiecorrectie van 1,5 %. De totale opbrengst uit de onroerende zaakbelastingen bedroeg in 2022 € 8.407.054.

Rechten - leges Hieronder vallen onder meer de leges voor een paspoort of een omgevingsvergunning en de begraafrechten. Uitgangspunt in Molenlanden is dat de rechten kostendekkend zijn. Dit geldt niet voor evenementenvergunningen (Titel 3 van de Legesverordening). We hebben besloten om deze tarieven niet kostendekkend te laten zijn. Hiertoe is besloten vanwege de positieve invloed die evenementen hebben op de leefbaarheid van de gemeente. De opbrengst van de secretarieleges zijn in 2022 in lijn met de verwachting bij de Najaarsnota. De opbrengst van de bouwleges zijn in 2022 lager dan begroot. De verwachtte toename van de leges bij de Najaarsnota is iets achtergebleven bij de werkelijkheid. Het totaaloverzicht van de leges in 2022 is als volgt: Leges Bedragen x €