Bijlage 1 EINDVERSIE Jaarstukken 2022 gemeente Molenlanden - 5 juli

Inhoudsopgave INLEIDING

3

Financiële samenvatting

9

Jaarverslag

10

1. Wonen en leven in Molenlanden

10

2. Verkeer en vervoer in Molenlanden

20

3. Samenleven in Molenlanden

24

4. Beter omgaan met ons gebied

35

5. Werken en recreëren in Molenlanden

42

6. Dichtbij Molenlanden

49

Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

55

Overhead

58

Paragrafen

60

Paragraaf Lokale heffingen

61

Paragraaf Weerstandvermogen en risicobeheersing

66

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

74

Paragraaf Financiering

84

Paragraaf Bedrijfsvoering

88

Paragraaf Verbonden partijen

93

Paragraaf Grondbeleid

99

Jaarrekening

103

Balans per 31 december 2022

103

Overzicht van baten en lasten

106

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

107

Toelichting op de balans per 31 december 2022

111

Toelichting op het overzicht van baten en lasten

135

Incidentele baten en lasten

142

Wet Normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT)

148

EMU-saldo

150

Overzicht van baten en lasten per taakveld

151

SISA-verantwoording

153

Investeringen

166

Overzicht Programma’s met taakvelden

176

Inleiding Met het jaarverslag en de jaarrekening over 2022 leggen wij als college verantwoording af over het afgelopen jaar. Wij gaan daarbij in op de belangrijkste beleidsresultaten en de financiële resultaten. We leggen die naast onze plannen in de programmabegroting 2022.

Terugblik beleidsresultaten 2022 was in veel opzichten een bewogen jaar. De coronapandemie nam in omvang af. In het voorjaar werd het stap voor stap mogelijk om elkaar weer fysiek te ontmoeten. De ontmoetingen na corona versterken de onderlinge banden van de samenleving met onze bestuurders en medewerkers. Na corona kennen we een toename in het aantal vragen uit onze kernen. Afgelopen jaar staat ook in het teken van de oorlog in Oost-Europa. Het menselijk leed, de stroom van vluchtelingen en de dreiging van oorlog verafschuwde de wereld en raakte ons allemaal. Veel inwoners in Molenlanden toonden zich betrokken. Meer dan 300 gezinnen stelden hun huizen open voor de opvang van vluchtelingen, reden vaak meerdere keren richting de grens van de oorlog of zamelden geld en spullen in. Ook zijn vele maatschappelijk organisaties in onze gemeente bezig geweest om zoveel mogelijk steun te bieden aan de mensen die het zo hard nodig hebben. De ambtelijke organisatie ondersteunde waar nodig waardoor nieuwe taken en rollen ontstonden voor de medewerkers. Naast de sociaal-maatschappelijke impact van de oorlog is ook op andere vlakken onrust ontstaan waardoor de bestaanszekerheid van een groeiende groep mensen is afgenomen. Een belangrijk aspect daarbij is het ontstaan van de energiearmoede.

De energiekosten voor veel huishoudens stegen enorm, ondanks de genomen compensatiemaatregelen vanuit de overheid. In het tweede deel van het jaar begon de rente ook te stijgen waardoor veel nieuwe investeringen minder aantrekkelijk werden. Denk daarbij aan zaken als innovatie en verduurzaming. Een andere trend in 2022 is de krapte op de arbeidsmarkt in bijna alle bedrijfstakken. Ook onze gemeente heeft hier last van. De arbeidsmarkt kantelt al een aantal jaar. Enkele functies blijken slecht tot niet in te vullen. Ook inhuur was niet in alle omstandigheden mogelijk. In de Najaarsnota moesten we dan ook op sommige onderdelen melden dat we vanwege capaciteitsgebrek niet altijd kunnen leveren zoals we ons dat hadden voorgenomen in 2021. De behoefte aan (andere) woningen is nationaal. In Molenlanden zien we over 2022 deze maatschappelijke vraag vooral terug in de realisatie van ruim 200 toegevoegde woningen aan onze voorraad. Daarnaast merkten we ook in 2022 een toename in principeverzoeken voor het oprichten dan wel aanpassen van bouwwerken en in transformatie- en vergunningaanvragen voor het aanpassen van woningen. De stikstofproblematiek die ons land bezighoudt heeft grote impact op onze inwoners. Zorgen en onzekerheid over de bestaanszekerheid voor agrariërs en hun toeleveranciers zijn aan de orde van de dag.

De agrariërs kennen niet alleen de onzekerheid over hun toekomst voor hun bedrijf maar het gaat veel verder dan dat en raakt het hele gezin, het dorp en de omgeving. Het inkomen van een groot deel van onze inwoners is direct

pag. 3

Jaarrekening 2022

of indirect gerelateerd aan de agrarische sector in de Alblasserwaard. Hierdoor is de impact specifiek voor Molenlanden extra groot. Waar wij als gemeente een rol zagen hebben wij die gepakt, door samen met onze agrariërs op te trekken naar een vitaal buitengebied. In 2022 werden er ook gemeenteraadsverkiezingen georganiseerd. En trad vervolgens een nieuwe raad en coalitie aan. De raad heeft in 2022 kunnen bijdragen aan de roep vanuit de samenleving om hulp en ondersteuning te bieden. Denk hierbij aan onder andere het Molenlands Noodfonds, ondersteuning van vluchtelingen uit de Oekraïne en het vaststellen van de Duurzaamheidsagenda.

Financieel resultaat Financieel hebben we het jaar 2022 voor accountantscontrole afgesloten met een positief resultaat van € 8.490.293. Het voordelige saldo dat is ontstaan is hoger dan de prognose die we deelden in de Najaarsnota 2022. We voorspelden toen een verwacht rekeningresultaat van € 7.525.190. Een verschil van € 965.103. Na accountantscontrole zijn er twee aanpassingen doorgevoerd: • Saldo jaarstukken 2022 • Opname van de verplichting ten aanzien van eindafrekening GR Avres verstrekte leefgelden aan Oekrainers • Opname van de verplichting ten aanzien van in 2022 verrichte werkzaamheden aanleg • Opname van de vordering in kader van Opvang Oekrainers •

Bijgesteld resultaat jaarstukken 2022

€ 8.490.293 €

482.859 -/-

€

777.786 +/+

€ 8.785.220

Het verschil (tussen het saldo van de najaarsnota en het door ons eerder vastgestelde saldo) wordt ook dit jaar veroorzaakt door grotendeels incidentele mee- en tegenvallers. Er is een aantal onderdelen dat toch een forse afwijking laat zien. Deze benoemen we in het overzicht op de volgende pagina onder het kopje ‘belangrijkste voor- en nadelen’. Bij de Najaarsnota is een lijst opgesteld om niet bestede budgetten over te hevelen naar 2023, omdat deze niet zijn gerealiseerd in 2022 maar nog wel uitgevoerd dienen te worden om moverende redenen. Voor deze posten stellen we voor om deze over te hevelen naar 2023. In het raadsvoorstel wordt hier ook apart aandacht voor gevraagd bij een afzonderlijk beslispunt. Onze incidentele financiële positie blijft solide. De algemene reserve is ruimschoots voldoende om als buffer te dienen voor de geïnventariseerde risico’s. Als we uitgaan van de meest actuele cijfers komt de weerstandsratio uit op 6,6. Hieronder geven we een overzicht van de grootste voor- en nadelen om het saldo te verklaren

pag. 4

Jaarrekening 2022

Belangrijkste voor- en nadelen In de Jaarrekening beschrijven we bij de programma’s de afwijkingen. Ook mutaties in reserves lichten we daar toe. Het kan zijn dat een budget een directe relatie heeft met een reserve. Afwijkingen die worden verrekend met een reserve hebben daardoor geen effect op het jaarrekeningresultaat. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de afwijkingen op kapitaallasten. Het resultaat is ook geanalyseerd op eventuele structurele budgettaire effecten. Deze zijn meegenomen bij de opstelling van de Zomernota 2023 en Kadernota 2024. Het jaarrekeningresultaat is ten opzichte van het voorlopige saldo 2022 € 965.103. In de programma’s worden de verschillen per taakveld toegelicht. In de onderstaande tabel zijn de belangrijkste verschillen hoger dan € 100k tussen de uitkomst van de jaarrekening en de Najaarsnota 2023 toegelicht (positief = voordeel negatief = nadeel, I = Incidenteel, S = Structureel). Afwijking

Bedrag

I/S

Loonkosten

847

I

De directe loonkosten ( vast personeel en inhuur) vallen € 847.000 lager uit dan begroot.

Algemene Uitkering

326

I

De meeropbrengst van 724k betreft het effect van de decembercirculaire 2022 voor het jaar 2022. Het is niet toegestaan dit effect te verwerken in de jaarrekening. Daarnaast is er sprake van afrekeningen uit voorgaande boekjaren; -398k.

Afschrijvingslasten 2022

428

I

Er is minder afgeschreven dan begroot, onder andere voor baggeren (hier staat een lagere bijdrage uit de voorziening tegenover) en voor Dataplatform Molenlanden (over te hevelen middelen).

Maatwerkdienstverlening 18-

372

I

De uiteindelijke kosten zijn lager dan de geraamde budgetten als gevolg van het woonplaatsbeginsel, het project Onze Kinderen Nabij en het normenkader.

Leges bestemmingsplannen

266

I

Op de leges voor bestemmingplannen is € 266.000 meer ontvangen dan begroot. Dit is met name gerealiseerd in het vierde kwartaal van 2022, na het opstellen van de Najaarsnota.

Bedragen x € 1.000

pag. 5

Toelichting

Jaarrekening 2022

Winst- en verliesnamen grondexploitaties

260

I

Dit is het resultaat binnen de grondexploitaties (winst- en verliesnamen).

Leefgeld en opvanglocatie Oekraïense vluchtelingen

255

I

De gemeente ontvangt een standaardbedrag per nacht, per beschikbaar bed, in de gemeentelijke opvang. Voor iedere ontheemde Oekraïner in de particuliere opvang ontvangt de gemeente een tegemoetkoming per maand. Het totaal van deze bedragen is hoger dan de gemaakte kosten.

Kosten automatisering

237

I

Geraamde uitgaven rondom automatisering zijn in 2022 niet tot stand gekomen. Dit zorgt voor een lagere bestedingslast. Het betreft hier de som van meerdere budgetten en niet een budget.

Saldo nog over te hevelen middelen 2022

202

I

Onderwijsachterstandenbeleid ( OAB)

150

I

Er zijn niet bestede budgetten waarvan de realisatie plaatsvindt in 2023. Voor een deel is de overheveling al besloten bij de Najaarsnota. Voor het restant van € 202k wordt voorgesteld om deze via resultaatbestemming beschikbaar te stellen voor 2023. Bij de accountantscontrole op de besteding van de gelden voor het onderwijsachterstandsbeleid volgde een correctie uit voorgaande jaren.

Indirecte personeelskosten

103

I

De indirecte personeelskosten zoals woon-werkvergoedingen, training- en opleiding etc. vallen in 2022 lager uit dan vooraf begroot.

Middelen voor duurzaamheid vanuit de december circulaire 2021.

94

I

Vanuit de decembercirculaire 2021zijn middelen beschikbaar gesteld in het kader van duurzaamheid. Deze hebben – los van alle overige maatregelen – geen nader specifiek doel gekregen in 2022. Via resultaatsbestemming vragen we deze toe te voegen aan de reserve Duurzaamheid.

Bijdragen subsidies exploitatie zwembaden

-130

I

Grotendeels veroorzaakt doordat de exploitatie van de 2 zwembaden overgenomen is door vrijwilligersbesturen en de exploitanten Optisport en Sportfondsen hier tussenuit zijn. Alle bijdragen aan de 2 buitenzwembaden verloopt nu via een subsidie. Dit is een andere financieringswijze dan voorheen.

Arbeidsparticipatie

-189

I

WMO ( totaal resultaat)

-239

I

De budgetten die worden geraamd voor uitvoering van arbeidsparticipatie zijn te betalen voorschotten aan Avres. In de jaarrekening Avres volgt een nadere verantwoording en afrekening op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten. Het totale resultaat op alle onderdelen van de WMO ( een open-einde-regeling) geeft een negatief resultaat t.o.v. de ramingen over geheel 2022.

pag. 6

Jaarrekening 2022

Urenverrekening grondexploitaties

-315

SPUK - BTW

-321

I

Voor SPUK BTW hebben we een voorschot van € 430.000 gekregen. Deze is in de Najaarsnota ingeboekt als voordeel in de exploitatie. De werkelijk vastgestelde subsidie is lager uitgevallen (€ 86.000) omdat vooral investeringen later uitgevoerd worden. Het verschil moet worden terugbetaald.

Inkomensvoorzieningen

-363

I

Lagere bijdrage voorziening openbare ruimte op het onderdeel baggeren.

-389

I

De budgetten die worden geraamd voor uitvoering van inkomensvoorzieningen zijn te betalen voorschotten aan Avres (afhankelijk van de te ontvangen voorschotten van het Rijk). In de jaarrekening Avres volgt een nadere verantwoording en afrekening op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten. Hogere kosten volgen met name uit de energietoelage-gerelateerde uitkeringen die Avres voor Molenlanden uitvoert. De bijdrage is lager omdat er minder is uitgegeven, dus ook minder is afgeschreven. Het zorgt voor een negatief effect in de jaarrekening maar de middelen blijven in de voorziening beschikbaar voor toekomstige bestedingen.

Extra dotatie in de voorziening wachtgelden voormalige wethouders

-671

I

De benodigde middelen in de voorziening voor de verplichtingen aan wachtgelden voor oud-wethouders wordt jaarlijks opnieuw berekend. Uit de herberekening volgde dat er een extra storting in de voorziening noodzakelijk was. Dit leidt tot een nadeel van € 589.000.

Storting Voorziening rioolheffing i.v.m lagere investeringskosten in 2022 t.g.v van het tarief dat reeds in rekening is gebracht.

-990

I

De kosten voor riolering zijn €1,4 mln. lager dan begroot. Om het systeem gesloten te houden wordt dit aan de Voorziening rioolheffing toegevoegd. Van de €1,4 mln. is € 990.000 extracomptabel in de berekening van de heffing meegenomen (btw op uitgestelde investeringen voor duikers en baggeren). Omdat dit wel aan de voorziening wordt toegevoegd, betekent dit een nadelig saldo voor de exploitatie. In de jaarrekening zorgt dit voor een last maar de middelen blijven wel beschikbaar in de voorziening.

Som van de overige voor- en nadelen kleiner dan € 100k.

1.032

I/S

Dit is het saldo van alle kleinere voor- en nadelen.

Totaal voor- en nadelen

pag. 7

Veroorzaakt doordat we minder salariskosten aan de grondexploitaties kunnen toerekenen dan vooraf bij de begroting rekening mee gehouden is.

965

Jaarrekening 2022

Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De indeling van de jaarstukken is gelijk aan die van de begroting 2022. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de verantwoording van de verplichte paragrafen. In de paragrafen presenteren we dwarsdoorsnedes op een aantal onderwerpen, waaronder de bedrijfsvoering. Via de programmaverantwoording en de paragrafen leggen we verantwoording af over de uitvoering van het voorgenomen beleid uit de begroting 2022. In het jaarverslag rapporteren we over de programma’s zoals die in de begroting van 2022 zijn vastgesteld: 1. Wonen en leven in Molenlanden 2. Verkeer en vervoer in Molenlanden 3. Samenleven in Molenlanden 4. Beter omgaan met ons gebied 5. Werken en recreëren in Molenlanden 6. Dichtbij Molenlanden Vervolgens is de jaarrekening aan de orde. Deze bestaat uit de balans per 31 december 2022, een overzicht van de baten en lasten, de grondslagen en toelichtingen van de jaarrekening en de SISA-verantwoording. Tot slot volgen er vier bijlagen, het overzicht van incidentele baten en lasten, de investeringen, de Rapportage Interbestuurlijk Toezicht en het overzicht van de programma’s met de taakvelden.

pag. 8

Jaarrekening 2022

Financiële samenvatting Het financieel resultaat Het jaar 2022 sluiten we af met een voordelig resultaat van € 8.490.293. Samengevat ziet het resultaat over 2022 er als volgt uit: Resultaat 2022 (bedragen x €)

Saldo Begroting 2022( voor besluit Zomernota) Saldo Zomernota 2022 Saldo Najaarsnota 2022 Voorlopig saldo 2022 Saldo mutaties na Najaarsnota 2022 Gerealiseerd resultaat

Saldo 354.337 438.818 6.732.035 7.525.190 965.103 8.490.293

Voordelig Voordelig Voordelig Voordelig Voordelig Voordelig

Het voorlopige positieve saldo 2022 na de verwerking van de Najaarsnota 2022 bedroeg € 7.525.190. Dit voorlopige saldo is niet tussentijds toegevoegd aan de algemene reserve en valt daardoor in het resultaat van 2022. De financiële mutaties na de Najaarsnota leiden in deze jaarrekening tot een voordeel van € 965.103 (voor accountantscontrole). Uit de hiervoor opgenomen toelichting blijkt dat na het opstellen van de Najaarsnota 2022 zich meevallers- en tegenvallers hebben voorgedaan zoals een hogere Algemene Uitkering (decembercirculaire) een aantal winstnemingen in grondexploitaties en verschillende positieve- en negatieve uitkomsten bij open einde regelingen. Na accountantscontrole zijn er twee aanpassingen doorgevoerd • Saldo jaarstukken 2022 • Opvang Oekraïne: - Opname van de verplichting ten aanzien van eindafrekening GR Avres verstrekte leefgelden aan Oekraïners - Opname van de vordering in kader van opvang Oekraïners De opvang is vooralsnog budgettair-neutraal. De niet bestede/benodigde bijdragen van het rijk mogen worden behouden. • Bijgesteld resultaat jaarstukken 2022

pag. 9

Jaarrekening 2022

€ 8.490.293 € €

482.859 -/777.786 +/+

€ 8.785.220

Jaarverslag

Doel is gerealiseerd

1. Wonen en leven in Molenlanden

Doel is deels gerealiseerd Doel is niet gerealiseerd

Missie We zetten in op een optimale leefomgeving waar mensen graag (willen) wonen, verblijven, samenleven en zich veilig voelen. Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we Status

Wonen

Voorzien in de eigen woonbehoefte, zoals beschreven in de Woonvisie Molenlanden 2020 2024. (A.1).

pag. 10

bereiken?)

Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan) •

Op peil brengen van het woningaanbod met de bouw van 1.460 woningen in de periode 2020-2029. (A.1). Het afgelopen jaar zijn 227 woningen opgeleverd. Daarmee ligt het op peil brengen van het woningaanbod op schema.

•

Onderzoek doen naar de combinatie van wonen en zorg. Dit moet leiden tot een Woonzorgvisie in het tweede kwartaal van 2022. (A.1). In 2022 is gestart met het opstellen van een woonzorgvisie. Voor het opstellen van een woonzorgvisie zijn echter aanvullende eisen vanuit het Rijk gekomen en is jeugd toegevoegd als doelgroep. Samen met de raad is daarom besloten meer tijd te nemen voor de visie, zodat de kwaliteit wordt geborgd. De woonzorganalyse inclusief genoemde doelgroep is in 2022 opgesteld en gepresenteerd aan de Raad. Deze vormt de basis voor gesprekken met de netwerkpartners en het verder opstellen van de Woonzorgvisie.

•

Instellen van het Vereveningsfonds Sociale Woningbouw (A.1). Het Vereveningsfonds Sociale Woningbouw is een bovenwijkse voorziening. Hiervoor moet een (juridische) basis zijn in een structuurvisie (straks: Omgevingsvisie). Op dit moment is dat nog niet het geval. De juridische basis wordt meegenomen in het proces voor de Omgevingsvisie. Deze gaat waarschijnlijk in op 1 januari 2024.

•

Meerjarige afspraken maken met woningcorporaties en huurdersorganisaties over hun bijdrage aan het gemeentelijk woonbeleid. Dit in vervolg op de prestatieafspraken in 2021. (A.1). Meerjarige prestatieafspraken met de huurdersorganisaties en woningcorporaties zijn gemaakt in 2022.

Jaarrekening 2022

In 2022 zijn de speerpunten voor dat jaar bepaald. Een aantal speerpunten is behaald en andere speerpunten lopen door in navolgende jaren. Jaarlijks worden de speerpunten voor dat jaar bepaald.

pag. 11

•

Versnellen van de woningbouw (A.1). De sturing op het woningbouwprogramma met het oog op de versnelling werpt zijn vruchten af. Zo is de woningbouwproductie goed op gang (227 woningen zijn opgeleverd) en boeken diverse projecten (zowel gemeentelijk als facilitair) goede voortgang. De samenwerking met de provincie werpt zijn vruchten af. Vooral als het gaat om de voortgang op de diverse locaties gelegen buiten BSD. Daarnaast kunnen we vaker gebruik maken van subsidies. Dit jaar zijn dat de Vliegende Brigade en de Knelpuntenpot sociale huur).

•

Huisvesting statushouders: er wordt onderzoek gedaan naar opvang van vluchtelingen en huisvesting voor statushouders in eventuele bijzondere woonvormen. (A.1). We doen onderzoek naar locaties voor flexwoningen. Hiervoor krijgen we subsidie van de provincie Concreet vangen we ruim 200 Oekraïners op zowel bij particulieren als in de gemeentelijke opvang aan de Wilgenweg. Vanaf half februari 2023 opent een Crisis Nood Opvang voor maximaal 50 vluchtelingen in Bleskensgraaf. De mogelijke, weliswaar kleinschalige, opvang van alleenstaande minderjarige vluchtelingen is nog in voorbereiding. Sinds februari 2022 is er in Nieuw-Lekkerland een zogeheten “tussenvoorziening” in een door de gemeente opgekochte woning onder de hoogspanningsmast.

•

Urgenten: er wordt een nieuwe Urgentieverordening vastgesteld en een contingent regeling ingesteld voor urgenten vanuit een beschermd wonen vorm. (A.1). In 2022 is de evaluatie van de contingentregeling afgerond. Daarnaast komt er nieuwe landelijke wet- en regelgeving waar we rekening mee willen houden bij het opstellen van de Urgentieverordening. Met de uitvoering is de huidige Urgentieverordening geëvalueerd, waar punten uit zijn gedistilleerd die verder worden uitgewerkt in de nieuwe Verordening.

•

Uitvoering beleidsnotitie Huisvesting arbeidsmigranten: er wordt uitvoering gegeven aan de beleidsnotitie Huisvesting arbeidsmigranten. (A.1). De evaluatie van de beleidsnotitie is afgerond en heeft geleid tot een update/nieuwe beleidsnotitie Huisvesting arbeidsmigranten. Deze is vastgesteld in de Raad van 13 december 2022. In de loop van 2023 neemt het college een besluit over een beleidskader voor huisvesting arbeidsmigranten op of aan de randen van bedrijventerreinen.

Jaarrekening 2022

Beleidsonderwerp Ruimtelijke inrichting omgeving

Ambitie (Wat wilden we bereiken?) •

•

Buitenruimte

pag. 12

Behoud en waar mogelijk verbetering van het karakteristieke landschap en de kwaliteit van de (lint)bebouwing van onze gemeente, met ruimte voor nieuwe initiatieven die passend zijn in het gebied (B.1)

Status

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) •

Implementeren van de Omgevingswet. (B.1) In januari 2023 heeft minister de Jonge de Kamer geïnformeerd over uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet inwerking.

•

Aanpakken Illegale dubbele bewoning (B.1). In 2022 is prioriteit gegeven aan het realiseren van (tijdelijke) huisvestingsmogelijkheden voor vluchtelingen, arbeidsmigranten en andere aandachtsgroepen. Hoe we omgaan met het aanpakken van illegale dubbele bewoning wordt in 2023 opnieuw bekeken.

•

Opstellen van een plan van aanpak voor het vervolg van het proces Omgevingswet na de invoering van de Omgevingswet op 1 juli 2022. (B.2).

Integraal, slagvaardig en participatief invulling geven aan de ruimtelijke inrichting van ons gebied (B.2)

Een groen-adaptieve buitenruimte waarin onze inwoners en bezoekers zich comfortabel en veilig voelen (C.1).

Dit onderdeel is niet opgepakt door het tot driemaal uitstellen van de invoering van de Omgevingswet. De extra tijd hebben we gebruikt om meer uit te werken en uit te diepen. Dit zou anders onderdeel zijn geweest van dit plan van aanpak.

•

Beheren en herinrichten van onze buitenruimte op basis van het geactualiseerd en geharmoniseerd integraal beheerplan Buitenruimte. (C.1)

In 2022 is gestart met de uitvoering van en het werken met het geactualiseerd integraal beheerplan Buitenruimte. In het oog springende resultaten zijn: o Omvorming trapveld Brandwijk naar beweegpark o Uitbreiding aantal gemeentelijke bomen (112 stuks) en actie uitgifte particuliere bomen (ruim 700 stuks) o Omvorming voetbalveld 3 in Streefkerk naar natuurontwikkelingslocatie.

Jaarrekening 2022

Sport

•

Verbetering van de gezondheid en het sociaal welbevinden van inwoners door actieve deelname van onze inwoners aan georganiseerde en ongeorganiseerde sportactiviteiten. (D.1)

Opstellen van de Sportnota met als titel ”Sportparel van het Groene Hart”. (D.1)

Vanaf 2023 doet de gemeente Molenlanden mee met de Brede Spukregeling. Dit bundelt geldstromen die zich richten op het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, preventie en het versterken van de sociale basis. Als onderdeel van dit verhaal moet er uiterlijk eind september 2023 een plan van aanpak liggen in alle gemeenten en vanzelfsprekend ook in Molenlanden. De Molenlandse beweegvisie zal onderdeel uitmaken van dit verhaal/plan van aanpak. In 2022 is er een beeldvormende avond gehouden over het onderwerp beweegvisie.

Openbare orde en Een veilige gemeente blijven veiligheid en ervoor zorgen dat

•

inwoners dat ook zo ervaren. (E.1)

Heldere regels en randvoorwaarden die worden nageleefd voor de veiligheid en leefbaarheid. (E.2)

De gemeenteraad is over de uitvoering uitgebreid geïnformeerd tijdens de Veiligheidsavond medio november 2022 en via de raadsinformatiebrief van 29 november. Dit naast de eerder gehouden beeldvormende avond en de beeldvormende avond over de verkenning brandweerposten. •

pag. 13

Uitvoeren van het Veiligheidsprogramma. In 2022 wordt in ieder geval ingezet op de prioriteiten die in het Veiligheidsprogramma zijn genoemd (E.1). Uitvoering is gegeven aan het Veiligheidsprogramma en de prioriteiten daarin. De kern van de aanpak is preventie en handhaving. We hebben voorlichtingsactiviteiten georganiseerd over diverse onderwerpen zoals ondermijning en middelengebruik. Ook hebben we ingezet op handhaving. Zo is er meer gehandhaafd bij overtredingen. Bij de aanpak van huiselijk geweld zijn de meest voorkomende oorzaken in kaart gebracht. Hierdoor kunnen we daar nu preventief op gaan inzetten. Het traject verkenning brandweerposten loopt via de Veiligheidsregio.

Intensiveren van de samenwerking Zorg & Veiligheid. (E.1) Er vindt overleg plaats met verschillende disciplines om vroegtijdig te signaleren. Tijdens dit overleg worden diverse casussen besproken en acties uitgezet. De gemeente heeft daarbij de regie. Intern is een portefeuillehoudersoverleg opgestart tussen de bestuurders van de twee domeinen. Met externe zorgpartijen is een convenant ouderenmishandeling aangegaan, zodat ook die partijen vermoedens melden. In samenwerking met diverse partijen binnen zorg en veiligheid hebben we drie aanvragen gedaan op grond van de Wet verplichte GGZ. Op deze manier kunnen we zorg afdwingen bij mensen waar dat nodig bleek. Ook is er een regelmatig terugkerend overleg jeugdoverlast opgestart, met handhavingsafspraken en een samenwerking met het sociaal team.

Jaarrekening 2022

Cultuur

pag. 14

Alle inwoners van Molenlanden kunnen deelnemen aan cultuur door bijvoorbeeld naar kunst te kijken, kunst te maken en cultureel erfgoed te beleven. (G.1)

•

Uitvoeren van het in 2021 vastgestelde evenementenbeleid. Hierin zijn eenduidige en transparante regels en voorwaarden voor evenementen opgenomen. (E.2) Na de coronajaren zijn in 2022 zeer veel evenementenvergunningen aangevraagd en verleend. De organisatoren gaven aan tevreden te zijn over het vergunningsproces. Inmiddels is dit proces verder vergemakkelijkt. Bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een model verkeersplan. Afspraken over de constructieve veiligheid zijn uitgevoerd en meerdere evenementen zijn gecontroleerd. De planvorming (Veiligheids- en Gezondheidsplan) voor de Molentocht is geactualiseerd.

•

Uitvoeren afspraken die gemaakt zijn met wooncorporaties en inboedelbedrijven voor de uitvoering van onze nieuwe wettelijke verantwoordelijkheid op het gebied van inboedel bij ontruimingen. (E.2) Wanneer een ontruiming moet worden uitgevoerd, gebeurt dit volgens de gemaakte afspraken. In de praktijk komen deze ontruimingen echter niet veel voor.

•

Opstellen van een beleidsvisie waarin we het belang van cultuur voor onze gemeente, doelen en resultaten benoemen. (G.1) De voorbereidingen voor het opstellen van cultuurbeleid zijn gestart. Een beeldvormende avond is gehouden. Het kadervoorstel voor cultuurbeleid in Molenlanden is akkoord bevonden door het college. Vaststelling van het beleid is voorzien in het tweede kwartaal van 2023. Onderzoeken hoe we de musea in onze gemeente beter kunnen ondersteunen in hun (toekomstige) rol. (G.1) In het te opstellen cultuurbeleid wordt ook aandacht gegeven aan het ondersteunen van musea in onze gemeente.

•

Jaarrekening 2022

Effect/resultaatindicatoren Indicator Aantal nieuwe woningen Tevredenheid inwoners over de openbare ruimte Veiligheidsbeleving inwoners (1x per 2 jaar) % inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijnen % inwoners dat wekelijks sport

Realisatie 2022 227 Goed (2020) 8,0 (2021) 47,7% (2022) 44,8% (2022)

Streefwaarde 2024 200/pj Goed

Bron

8,0 52%

CBS (streefwaarde formeel niet vastgesteld) ‘Leefbaarometer’ van het ministerie van BZK 2020 ( laatst bekende cijfer) Veiligheidsmonitor Gezondheidsraad / Kenniscentrum Sport en bewegen

51%

Gezondheidsraad / Kenniscentrum Sport en bewegen

BBV – indicatoren Indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstal uit woningen Vernieling Percentage niet sporters Nieuwe woningen Demografische druk Gemiddelde WOZ-waarde Gemeentel. woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentel. woonlasten meerpersoonshuishouden

Berekend per 1000 jongeren 2021 (12-18 jr) per 1000 inw 2022 per 1000 inw 2021 per 1000 inw 2021 per 1000 inw 2022 Inw. ouder dan 18 jaar 2020 per 1000 woningen 2022 Perc. 0-20 jr en 65+ tov 20-65 jr 2021 Woningen 2022 Euro 2022 (Coelo) Euro 2022 (Coelo)

Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijz.

Begroting na wijz.

Realisatie

A. Lasten

24.281

26.437

24.191

B. Baten

9.205

10.140

8.412

C. Mutaties reserves

595

1.841

1.636

Totaal Programma 1

14.481

14.456

14.143

pag. 15

Jaarrekening 2022

MLL 5 1,57 4,71 0,06 2,01 55,2 8,3 80,7 345.000 726 893

NL 8 2,28 10,99 0,41 4,04 49,3 8,8 70,1 317.000 826 904

Analyse op hoofdlijnen tussen begroting 2022 na wijziging en de realisatie Het voordelig saldo op dit programma bedraagt € 313.000. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toe die hebben geleid tot dit saldo. Saldo

Incidenteel of structureel Incidenteel

Toelichting

Incidenteel

Het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) had een tijdelijk communicatiebudget beschikbaar waar gemeenten aanspraak op konden doen voor o.a. bestrijding van ondermijning. Dit is ons later in het jaar bekend geworden en niet besteed. Dit leidt tot een voordeel van € 27.000.

Incidenteel

Vanaf 2019 is het niet meer mogelijk om BTW voor sport terug te vragen. Er is een subsidie ingesteld waar gemeenten hun nadeel (grotendeels) kunnen compenseren. Hiervoor is een voorschot van € 430.000 ontvangen. Deze is in de Najaarsnota ingeboekt als voordeel in de exploitatie. De werkelijke subsidie is echter veel lager (€ 86.000) als gevolg van vertraging in sport gerelateerde investeringen.

Incidenteel

Het voordeel op het tarievenbeleid en op de overige kosten voor vastgoed in het kader van sport (€ 137.000) moet in samenhang bekeken worden met Taakveld 52.

T52 Sportaccommodaties € 190.000 Nadeel

Incidenteel

Het tekort van € 190.000 op dit taakveld wordt veroorzaakt doordat de exploitatie van de 2 zwembaden overgenomen is door vrijwilligersbesturen en de exploitanten Optisport en Sportfondsen hier tussenuit zijn. Alle bijdragen aan de twee buitenzwembaden verloopt nu via een subsidie. Dit is een andere financieringswijze dan voorheen. Daarnaast is op dit taakveld een nadelig effect van € 78.000 ontstaan in verband met corona gerelateerde uitgaven door de coronamaatregelen die in 2022 nog deels golden.

T54 Oudheidkunde € 38.000 Voordeel

Incidenteel

T56 Media € 78.000 Voordeel

Incidenteel

Voor salariskosten is een voordeel van € 38.000. In de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering zijn de afwijkingen op concernniveau te zien. De wissellocatie in Arkel is nog niet gerealiseerd en daarmee blijft een budget van €43.000 onbenut.

T12 Openbare orde en veiligheid € 88.000 V

T51 Sportbeleid en activering € 144.000 Nadeel

pag. 16

Salariskosten € 32.000 voordeel. De uitgebreide toelichting op de salarissen is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Hier zijn de afwijkingen op concernniveau te zien.

Jaarrekening 2022

De 'Asscher gelden' voor bibliotheekwerk werden voor een bedrag van € 66.000 overgeheveld bij de Jaarrekening 2021. Ook in 2022 zijn deze niet volledig besteed waardoor een voordeel van € 28.000 ontstaat. Een deel van dit bedrag was bedoeld voor het inzetten van een kwartiermaker in Arkel. Nu de verbouwing van de bibliotheek is deze nog niet aangesteld waardoor er budget overblijft. T57 Openbaar groen en openluchtrecreatie € 135.000 Voordeel

T75 Begraafplaatsen € 64.000 Voordeel

pag. 17

Incidenteel

Op het exploitatiebudget voor onderhoud van de Stadswallen in Nieuwpoort blijft per saldo € 28.000 over. Door de vervanging en nieuwe aanplant van bomen zijn er naast het begrazen van de wallen geen extra onderhoudskosten gemaakt.

Incidenteel

Op het budget ‘Klimaatregelen beheerplan’ heeft een onderschrijding plaatsgevonden van € 55.000. Rond 1 oktober was de verwachting dat we hier nog wel inzet op konden plegen maar door onderbezetting van beheerders (2 fte ) is er te weinig aandacht besteed aan het uitwerken van klimaatdoelstellingen uit het beheerplan, wel hebben wij geprobeerd de klimaatdoelstellingen in projecten te realiseren.

Incidenteel

Als compensatie van derden bij groenaanleg en werkzaamheden is meer ontvangen dan begroot, het gaat in totaal om een voordeel van € 28.000.

Incidenteel

Op het onderdeel Landschapsontwikkeling voeren wij regionale taken uit en ontvangen wij middelen van derden. Daarnaast ramen wij als gemeente ook onze uitgaven voor het lopende boekjaar. Van de ontvangen middelen en over ons eigen exploitatiebudget hebben we een onderbesteding gezien in 2022. Dit komt vooral door opdrachten die pas in 2023 kunnen worden uitgevoerd. De middelen die we hebben ontvangen en beschikbaar moeten houden, zijn geboekt als overlopende passiva. Deze middelen blijven dus beschikbaar. Ons interne budget van € 60.000 laten we vrijvallen. In 2023 wordt bezien of dit tot een aanpassing moet leiden. Daar is op dit moment nog geen duidelijkheid over.

Incidenteel

Er is een voordeel van € 52.000 voor salariskosten. In de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering zijn de afwijkingen op concernniveau te zien.

Incidenteel

Binnen dit taakveld is in 2022 € 154.000 meer ontvangen dan geraamd door de uitgifte van graven. Op het afkopen van onderhoud (-€ 38.000) en op leges van begraven (-€ 42.000) kwam minder binnen dan geraamd. Het betreft hier een openeinde regeling en het exact inschatten van de uitkomsten is daarom altijd lastig. De piek die in 2021

Jaarrekening 2022

ontstond vanwege de Covid-pandemie is voor een groot deel uit de cijfers verdwenen. Vorig jaar spraken we daarom van een deels structureel effect, nu meer van een incidenteel effect. T81 Ruimtelijke Ordening € 388.000 Voordeel

Incidenteel

Op de leges voor bestemmingplannen is in € 266.000 meer ontvangen dan begroot. Dit is met name gerealiseerd in het vierde kwartaal van 2023, na het opstellen van de Najaarsnota.

Incidenteel

Voor het onderdeel Ruimtelijk perspectief van dorpsgemeenten is budget beschikbaar gesteld van € 50.000. Er is hier uiteindelijk € 20.000 op uitgegeven waardoor een saldo overblijft van € 30.000. Het betroffen hier slechts voorbereidingen waarmee in 2023 verder wordt gegaan. Mogelijk komen we in de loop van 2023 uit op een tekort. Wanneer noodzakelijk komen we bij de raad hierop terug. Voor de invoering van de Omgevingswet zijn in 2022 wederom minder kosten gemaakt dan gepland. In totaal gaat het om € 197.000. Dit heeft overigens geen effect op het resultaat omdat hier ook een lagere onttrekking aan de reserve tegenover staat.

Incidenteel

Incidenteel

Voor salariskosten en overhead is een voordeel van € 102.000. In de begroting worden de begrote salarissen verdeeld op basis van aannames over de taakvelden. De realisatie blijkt niet altijd overeen te komen met deze aannames waardoor zich afwijkingen voordoen. Zie toelichting onder algemeen.

T82 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) € 260.000 Voordeel

Incidenteel

Dit positieve effect is veroorzaakt door het behalen van winst en de vrijval van verliesvoorzieningen (ten laste van de verliesvoorziening NIEGG) van afgesloten plannen. Deze resultaten konden we eerder vaststellen op basis van de jaarrekeningcijfers 2022.

T82 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) – urenverrekening € 315.000 Nadeel

Incidenteel

Dit taakveld heeft een voordeel door winstnamen en de vrijval van verliezen (t.l.v. de verliesvoorziening NIEGG) van afgesloten plannen van € 260.000. Daar staat een nadeel tegenover van € 315.000 tegenover omdat er minder salariskosten aan de grondexploitaties zijn toegerekend als waar bij de begroting rekening mee gehouden is. Verder zijn er nog kleinere afrondende kosten gemaakt voor afgesloten plannen en ten laste van dit taakveld komen.

T83 Wonen en bouwen € 182.000 Voordeel

Incidenteel

Op het onderdeel Omgevingsvergunningen bleven we in 2022, ten opzichte van voorgaande jaren, voor het eerst in jaren dichtbij de geraamde inkomsten. Voorheen zagen we hier elk jaar grote uitschieters, die vooral in het laatste kwartaal werden veroorzaakt. In 2022 hebben we uiteindelijk € 41.000 minder aan leges ontvangen dan

pag. 18

Jaarrekening 2022

geraamd. Hier tegenover stond dat we minder geld besteedden aan zowel vaste personeelskosten van € 63.000 als per saldo voor € 67.000 minder aan externe advieskosten en inhuur van extern personeel.

T899 Doorberekening aan investeringen € 111.000 Nadeel

pag. 19

Incidenteel

Op het VTH zaaksysteem (applicatie) blijft het volledige bedrag van € 75.000 onbesteed. De planning is om het systeem in mei 2023 te implementeren. Voorgesteld wordt om dit bedrag over te hevelen naar 2023.

Incidenteel

Salariskosten / Overhead: voordeel € 114.000. In de begroting worden de begrote salarissen verdeeld op basis van aannames over de taakvelden. De realisatie komt niet altijd overeen met deze aannames, waardoor er afwijkingen zijn. Zie hiervoor de toelichting onder algemeen.

Incidenteel

In de Begroting 2022 is uitgegaan van een toerekening van loonkosten die is gebaseerd op een geraamd aantal uren dat aan investeringen, projecten en grondexploitaties besteed zou gaan worden. Er zijn echter minder uren toegerekend zijn aan investeringen en projecten. Dit geeft een nadeel van € 111.000.

Jaarrekening 2022

2. Verkeer en vervoer in Molenlanden

Doel is gerealiseerd Doel is deels gerealiseerd Doel is niet gerealiseerd

Missie We houden Molenlanden via weg, water en spoor goed bereikbaar. Ook waarborgen we de verkeersveiligheid binnen en buiten de kernen. BeleidsAmbitie (Wat wilden we Status Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan?) bereiken?) onderwerp Bereikbaarheid en verkeersveiligheid

•

Een goed bereikbare gemeente met veilige wegen. (A.1)

•

Ketenmobiliteit die zich aanpast aan maatschappelijke ontwikkelingen. (A.2)

•

pag. 20

De bereikbaarheid en mobiliteit versterken door een goed systeem van vervoer van

•

Herinrichten van de Molenstraat in Kinderdijk en uitwerken van de volgende fase voor de verkeersproblematiek in Groot-Ammers aanleggen; (A.1) De voorbereidingen voor de herinrichting van de Molenstraat zijn eind 2022 gestart. Dit nadat besluitvorming over de entree van het molengebied heeft plaatsgevonden. In 2022 is gewerkt aan het vervolgonderzoek voor de verkeersproblematiek in Groot-Ammers. In december 2022 nam het college een besluit over de verder te onderzoeken varianten.

•

Onderzoeken van een verbeterde aansluiting van Arkel (Vlietskade) op de nieuwe aansluiting van de A27; (A.1) Als gevolg van onderbezetting is dit onderzoek niet gestart.

•

Herinrichten van het openbaar gebied bij de centrum-ontwikkeling Vuilendam, waarbij de gedachte voor een fietslint langs de Alblas en de Graafstroom in het ontwerp wordt meegenomen. (A.1) Gestart is met een ontwerp voor de herinrichting van Vuilendam. Het is een complex vraagstuk, onder andere door de historische bebouwing in combinatie met een slechte bodemgesteldheid.

•

Concretiseren van de opgave van het Nationaal Toekomstbeeld Fiets (NTF) (o.a. de ambitie voor een fietslint langs Alblas en Graafstroom en mobiliteitshubs). (A.1) De ingediende wensen voor het NTF bij Provincie en Rijk hebben (nog) niet geleid tot concrete projecten.

•

In 2022 ronden wij het Mobiliteitsplan Molenlanden inclusief uitvoeringsplan af, waarbij wij inspelen op ons veranderende mobiliteitssysteem. (A.2) Als gevolg van onderbezetting is in 2022 niet gestart met het Mobiliteitsplan.

Jaarrekening 2022

personen over water. (A.3)

•

Uitvoeren van het Mobiliteitsplan waarvoor extra middelen zijn opgenomen. Bijvoorbeeld voor het uitvoeren van een school-thuis onderzoek.(A.2) Het mobiliteitsplan met uitvoeringsplan is nog niet gereed. Daarom is ook nog geen invulling gegeven aan de uitvoering.

•

In gebruik nemen van de vernieuwde veerhalte in Nieuw-Lekkerland. (A.3) De veerhalte in Nieuw-Lekkerland is in gebruik genomen. Voor de dekking van de kosten is voor zowel fietsparkeren als ook voor de veerinfrastructuur subsidie ontvangen van de Provincie.

•

Uitvoeren van een haalbaarheidsstudie naar de uitbreiding van het vervoer over water op de Lek, waarbij de nieuwe exploitanten van Waterbus en Driehoeksveer worden betrokken. (A.3) Aan de hand van de haalbaarheidsstudie is eind 2022 een conceptrapportage opgesteld.

Effect/resultaatindicatoren Indicator Verkeersongevallen Ongevallen Gewonden Doden

Uitkomst 2021 Alle wegen Gemeentelijke wegen 175 51 45 8 2 0

Uitkomst 2020 Alle wegen Gemeentelijke wegen 163 33 24 8 4 1

Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijz.

Begroting na wijz.

Realisatie

A. Lasten

7.048

7.009

6.524

B. Baten

294

389

653

C. Mutaties reserves

-1.749

-1.021

-966

Totaal Programma 2

8.503

7.641

6.837

pag. 21

Jaarrekening 2022

Bron CBS CBS CBS

Analyse op hoofdlijnen tussen begroting 2022 na wijziging en de realisatie Het voordelig saldo op dit programma bedraagt € 804.000. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toe die hebben geleid tot dit saldo. Saldo Taakveld 21 Verkeer en Vervoer € 814.000 Voordeel

pag. 22

Incidenteel of structureel Incidenteel

Toelichting

Structureel

Op de post onkruidbestrijding heeft een onderschrijding van € 71.000 plaatsgevonden. Dit is vooral te wijten aan de droge weersomstandigheden en de bestekvorming. Deze hadden een grote impact op het budget. Het gaat dan ook veelal om grote bedragen, zowel positief als negatief. Er was verwacht dat er door de weersomstandigheden (warmte en vocht in november/december) nog veel inspanning en bijbehorende uitgaven nodig waren. Dit is echter meegevallen.

Structureel

Bijdrage aan het Waterschap onderdeel wegen: onze raming van het budget 2022 ging uit van 3 % en is uiteindelijk op 8 % uitgekomen. Omdat het hier om een budget van € 1,5 mln. gaat, is 5 % als snel een omvangrijk verschil. Bij de najaarsnota was dat nog niet bekend, omdat de normvergoeding aan het eind van jaar wordt afgerekend. Het tekort is € 66.000.

Incidenteel

Op de vergoedingen die we als gemeente jaarlijks ontvangen doordat derden de wegen openbreken is meer ontvangen dan geraamd. Het gaat om een bedrag van € 27.000. Voor de zogenaamde MOOR-meldingen ligt dit bedrag € 31.000 hoger dan geraamd. Beide onderdelen hebben betrekking op het aanbrengen van kabels en leidingen door nutsbedrijven. Wanneer er een kabel gelegd wordt is er degeneratievergoeding en leges verschuldigd. Door de energietransitie en aanpassing van de netten hebben we in het afgelopen jaar een hoge inzet gezien van de nutsbedrijven. Hierdoor zijn de inkomsten navenant hoger geweest.

Incidenteel

Voor de uitvoering van de budgetten rondom Verkeersmaatregelen RMA is een restitutie ontvangen van € 17.000 over 2020/2021. Daarnaast zijn er minder advieskosten (€ 24.000) gemaakt (capaciteit) en bleef ook geld over op communicatie, onderhoud en inhuur, samen goed voor € 25.000. In totaal betekent dit een voordeel van € 66.000.

Bij het onderhoud van wegen kon door omstandigheden de uitvoering van een gepland onderhoudswerk van € 75.000 niet plaats vinden in nov/ dec 2022. Dit onderhoud vindt nu begin 2023 plaats. Daarnaast is er door personeelsgebrek bij de aannemer ook minder productie geweest / werk uitgevoerd.

Jaarrekening 2022

pag. 23

Incidenteel

Rondom genomen verkeersmaatregelen is een projectsubsidie ontvangen die we voor de volle omvang mogen toerekenen aan het project. Hier hielden we niet eerder rekening mee en dit levert een voordeel voor de exploitatie op van € 80.000.

Incidenteel

Bij de reserves wegen volgt een hogere ontvangst voor de exploitatie als gevolg van afschrijvingen. Dit zorgt voor een positief verschil van € 55.000.

Incidenteel

Salariskosten € 364.000 voordeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

Jaarrekening 2022

Doel is gerealiseerd

3. Samenleven in Molenlanden

Doel is deels gerealiseerd Doel is niet gerealiseerd

Missie De gemeente is een toegankelijke en nabije partner die afstemt welke rol helpend is in het verder ontwikkelen van Molenlanden. Beleidsonderwerp Versterken preventie

Ambitie (Wat wilden we

•

•

•

•

pag. 24

Status

Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan?)

bereiken?)

Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl. (A.1) Kwetsbare kinderen en jongeren zijn eerder in beeld en geholpen. (A.2) Minder mantelzorgers voelen zich overbelast. (A.3) Minder inwoners hebben te maken met huiselijk geweld, kindermishandeling, ouderenmishandeling of met de gevolgen daarvan. (A.4)

•

Eerste stappen zetten uit plan van aanpak ‘Rookvrije generatie 2040’. (A.1) Youz en Sportief Besteedgroep boden ondersteuning om beheerde speeltuinen en sportverenigingen rookvrij te maken. In totaal is in 2022 75% van de speeltuinen (deels) rookvrij (38% in 2020) en 11% van de sportverenigingen (0% in 2020).

•

Uitvoeren van de actiepunten uit het Sport- en Preventieakkoord Molenlanden waaronder het lanceren van het platform Samen Actief in Molenlanden (A.1) o In vier kernen zijn door Giga Molenlanden en Bewegen Werkt fitheidstesten en leefstijltrainingen gegeven. Hieraan deden ruim 120 inwoners mee. o Alle scholen, primair en voortgezet onderwijs, zijn weer benaderd om mee te doen aan de Gezonde School-aanpak. In 2022 vroegen zeven scholen hiervoor ondersteuning aan. o GGD ZHZ heeft het programma Youth Mental Health First Aid verzorgd. Dit is een deskundigheidstraining voor (semi)professionele partners die met jongeren werken. Hieraan hebben diverse organisaties uit Molenlanden deelgenomen. o In drie kernen is de Rots en Watertraining gegeven. Deze training is gericht op het vergroten van weerbaarheid van leerlingen uit groep 7/8.

Jaarrekening 2022

•

Een veilige gemeente blijven, die ook zo wordt ervaren door onze inwoners. (A.4)

•

Voorlichting geven over (en handhaven ism Programma 1 Wonen en Leven in Molenlanden) alcohol en drugs, voor de groep jongeren 18- en jong-volwassenen (A.1) o Youz bood vraaggerichte ondersteuning op het gebied van alcoholpreventie bij verschillende organisaties en verenigingen. In 2023 volgen acties gericht op de sportverenigingen naar aanleiding van het uitgevoerde nalevingsonderzoek. o Vanaf 2022 hebben we een NIX18 kalender die we samen met partners uitdragen op verschillende momenten in het jaar. Onder andere met een artikel in de veiligheidskrant en de regionale online ouderavond die twee keer per jaar door de GGD wordt georganiseerd. o VO-school Yuverta is actief aan de slag met het programma Helder op school. Jong Molenlanden haakt hierop aan.

•

Versterken van het jongerenwerk op basis van de evaluatie in het derde kwartaal van 2021. (A.2) Op basis van de evaluatie in 2021 is de versterking van het jongerenwerk voortgezet. De jongerenwerkers gingen in 2022 onder andere aan de slag met ambulante inzet, meiden/jongensgroepen, (online) activiteiten en begeleiding. Daarnaast is ook ingezet op uitbreiding van de vriendengroepen, online jongerenwerk, inzet op Yuverta en brugklastraining. Deze inzet was mede mogelijk door financiering vanuit de NPO gelden

•

Uitvoeren van het tweede jaar van het plan ‘Onze kinderen nabij’ (ontwikkellijnen 1 en 2) (A.2) In 2022 is er verder gewerkt aan de uitvoering van het plan ‘onze kinderen nabij’. Voor ontwikkellijnen 1 en 2 zijn de volgende punten opgepakt: o o o

o o o

pag. 25

Vaste schakels zijn beter gepositioneerd binnen het onderwijs, waardoor de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp wordt verbeterd. Het jeugd en gezinsteam in het sociaal team heeft in 2022 84 jeugdigen ondersteund (cijfers oktober 2022). Hierdoor zijn er minder jeugdigen doorverwezen naar de regionale zorgmarkt. Het Sociaal Team heeft het groepswerk uitgevoerd en er is een projectleider aangesteld. Voor het bevorderen van ouderparticipatie heeft het college ingestemd met de inzet van de Limonadebrigade vanaf 2023. Buurtgezinnen heeft in 2022 (cijfers november 2022) 14 koppelingen gerealiseerd In 2022 is besloten te stoppen met Home Start. Vanwege onvoldoende effecten en te weinig sturingsmogelijkheden. In het voorjaar van 2022 is een bijeenkomst gehouden over normaliseren met het preventieve voorveld. Vanaf juni is het prenataal huisbezoek gestart voor ouders in een kwetsbare situatie.

Jaarrekening 2022

•

Doorontwikkelen van het Steunpunt mantelzorg en extra aandacht voor werkende en jonge mantelzorgers. (A.3) o Het Steunpunt mantelzorg wordt steeds beter gevonden door professionals en inwoners. Positionering blijft een aandachtspunt. o In 2022 is veel aandacht geweest voor de jonge mantelzorger (o.a. week van de jonge mantelzorger in samenwerking met Gorinchem); er is een koppeling met de jongerenwerkers van Jongmolenlanden en we zijn aangemeld bij/staan op de website van JmzPro. Het blijft wel lastig jongeren te bereiken. o Er wordt meer groepswerk online aangeboden. Onder andere voor de werkende mantelzorgers. Het Steunpunt Mantelzorg was aanwezig bij het ondernemersontbijt en bij de gemeente Molenlanden is een workshop georganiseerd voor werkende mantelzorgers. Deze doelgroep blijft onder de aandacht.

•

Uitvoeren van het scholingsplan ‘Werken aan Veiligheid voor lokale wijkteams en gemeenten’. (A.4) Het programma ‘Veilig opgroeien is teamwork’ is geborgd in de samenwerking tussen de betrokken partijen. Er is een training Gefaseerd samenwerken voor Veiligheid georganiseerd voor aandachtfunctionarissen veiligheid van de sociaal teams, de professionals van Veilig Thuis, gecertificeerde instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming. Verder zijn de Samenwerkingsafspraken 0-100+ gemeenten en Veilig Thuis opnieuw vastgelegd en ondertekend.

•

Intensiveren samenwerking en advisering op het gebied van Zorg en Veiligheid (Sociaal Domein en Openbare Orde en Veiligheid). Zowel lokaal als regionaal. (A.4) Er is meer aandacht voor de component zorg in relatie tot veiligheid doordat lokaal ambtelijke en bestuurlijke overleggen zijn opgestart. De Wet verplichte GGZ en de functie van het Zorg en Veiligheidshuis is voor een aantal situaties ingezet om zorg af te dwingen en duidelijkheid te kunnen geven aan inwoners. Vanuit het programma ‘geweld hoort nergens thuis’ is het convenant ouderenmishandeling gesloten. Wij zijn betrokken bij de uitvoering voor het onderdeel mantelzorg. In november 2022 is een beeldvormende avond gehouden over vermindering van huiselijk geweld waarbij ook is ingegaan op de samenhang tussen het sociaal- en veiligheidsdomein.

pag. 26

Jaarrekening 2022

Beleidsonderwerp Verbeteren zelfredzaamheid

pag. 27

Ambitie (Wat wilden we

Status

Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan?)

bereiken?) •

Bevorderen van taalvaardigheid door uitrol van het Lokaal actieprogramma aanpak laaggeletterdheid en bibliotheekwerk. (B.1) In 2022 zijn de acties uit het Lokaal plan van aanpak Laaggeletterdheid verder uitgerold. Enkele highlights zijn: o Collectie 0-4 jaar: in Giessenburg uitgevoerd, in Arkel nog niet doorgevoerd door het samenvoegen van de bibliotheek en schoolbibliotheek. o Bibliotheek op school: volledig uitgerold in 2022. o Extra ondersteuning taalvaardigheid in basisonderwijs: 24 van de 28 scholen maken gebruik van LOGO3000, hierbij ondersteund door inzet van een onderwijsassistent. o In diverse kernen is een Informatiepunt Digitale Overheid geïmplementeerd bibliotheek. o Interactieve theatervoorstelling Laaggeletterdheid voor professionals en vrijwilligers georganiseerd. o Inzet NT-2-docent in basisonderwijs.

•

Aanschaffen en exploiteren van een wisselcollectie boeken in Arkel. (B.1) De wisselcollectie is nog niet aangeschaft in verband met de beoogde samenvoeging van de bibliotheek en schoolbibliotheek in Arkel.

•

Ondersteunen van Voedselbanken, Schuldhulpmaatje, Stichting Leergeld en andere lokale partners die een extra beroep op hun inzet verwachten vanwege coronagevolgen. (B.2) Aan de Voedselbank in Arkel is extra subsidie toegekend voor huur van extra opslagruimte en het verstrekken van voedselpakketten aan Oekraïense vluchtelingen.

•

Onderzoeken verbetering minima- en schuldhulp-voorzieningen, oplevering 1e kwartaal 2022 (B.2) In augustus 2022 is de notitie extra maatregelen bestrijding armoede besproken met lokale partners en daarna behandeld in de gemeenteraad. Er is besloten tot extra budget en capaciteit. Voor energie-armoede is er naast de rijksenergietoeslag ook een noodfonds met lokale voorzieningen gekomen voor energiebesparende maatregelen.

•

Woonzorgvisie (B.3) In 2022 is gestart met het opstellen van een woonzorgvisie. In 2023 komt deze beschikbaar voor besluitvorming.

Jaarrekening 2022

•

Onderzoeken noodzakelijke woonvoorzieningen voor doelgroep Beschermd Wonen en dak- en thuislozen en het realiseren ervan. Via lokaal project Huisvesting Kwetsbare Groepen. (B.3) Naar aanleiding van het onderzoek heeft de gemeente een bod gedaan op de Agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen voor de lokaal te realiseren woonzorgvoorzieningen. Enkele projecten zijn gerealiseerd, andere zijn nog in de startfase.

•

Uitvoeren van het tweede jaar van het plan ‘Onze kinderen nabij’ (ontwikkellijnen 3 t/m 8) (B.4) In 2022 is ingezet op het verder uitvoeren van het plan ‘onze kinderen nabij’. Voor ontwikkellijnen 3 t/m 8 zijn de volgende punten opgepakt: o o o o o o o

pag. 28

De jeugdprofessionals GGZ hebben in 2022 90 jeugdigen hulp geboden (cijfers oktober 2022). De samenwerking tussen de jeugdprofessionals GGZ en de huisartsen is versterkt. Dit zien we ook terug in de gemiddelde tevredenheid van een 8,2 bij de tevredenheidsmeting. Het normenkader is geïmplementeerd. Er is onderzoek gedaan naar de tien duurste gezinnen. Het contractmanagement is meer in samenwerking met de gemeenten vormgegeven (‘Samen Sturen’). In mei en november is de cijferrapportage over jeugdhulp in Molenlanden naar de raad verzonden. In 2022 is gestart met het narratief cliëntervaringsonderzoek.

•

Per 1-1-2022 is nieuwe wet Inburgering 2021 van kracht (B.5) Statushouders die onder nieuwe wet vallen, worden volgens het nieuwe proces Inburgering behandeld. In de uitvoering doen zich enige opstartproblemen voor. Er zijn onvoldoende taaldocenten en vanwege de minimale groepsgrootte (>8 personen) en diverse leerroutes is het lastig om tijdig taallessen aan te bieden.

•

Uitvoeren Inclusieagenda VN-verdrag Handicap (B6) > Zie ook C3 Er is uitvoerig aandacht besteed aan bewustwording, zoals de Week van de Toegankelijkheid (oktober 2022), workshops voor medewerkers, bijeenkomsten voor ervaringsdeskundigen, meerdere filmpjes over inclusie via de sociale media. Actiepunten die gaan over fysieke toegankelijkheid zijn opgepakt in samenwerking met de Bouwadviescommissie. Handreiking levensloopbestendig bouwen is opgesteld. Voor het actiepunt communicatie worden (Wmo)brieven aangepast naar Klare Taal.

Jaarrekening 2022

Beleidsonderwerp Verbeteren meedoen

Ambitie (Wat wilden we

•

•

•

pag. 29

Status

Verantwoording (Wat hebben we ervoor gedaan?)

bereiken?)

Minder inwoners ervaren eenzaamheid. (C.1) Meer inwoners werken naar vermogen en nemen deel aan activiteiten. (C.2) Onze samenleving is inclusiever. (C.3)

•

Uitvoeren van het actieplan eenzaamheid (C.1) Het plan is in uitvoering en verschillende acties lopen om het ervaren gevoel van eenzaamheid te verminderen.

•

Voortzetten lokaal participatieproject ‘Jij bent in beeld’ (C.2) Op Gelkenes is het participatieproject ‘De Gezel’ gestart in samenwerking met Jij bent in beeld, Avres en Waardlanden. Jij bent in beeld is voortgezet in samenwerking met partners in Pand 83 NieuwLekkerland en het kringloopplein.

•

Onderzoeken realisatie ‘kringloopplein’ in Nieuw-Lekkerland met Waardlanden, Avres en partners Pand 83, voor de doelgroep inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt (C.2) Begin 2022 is het Kringloopplein gestart.

•

Voortzetten wachtlijstbanen Nieuw Beschut, ook na 2021 (C.2); De wachtlijstbanen zijn voortgezet in 2022 met medefinanciering vanuit de begroting van Avres

•

Uitvoeren nazorg van ex-gedetineerden door het Veiligheidshuis C.3) Sinds 1 januari 2021 geeft het Zorg- en Veiligheidshuis Zuid-Holland Zuid uitvoering aan de gemeentelijke taak Nazorg (ex-)gedetineerden. Dit is in 2022 voortgezet.

•

Uitvoeren inclusieagenda VN-verdrag handicap (C.3) Zie ook B6 Er is uitvoerig aandacht besteed aan bewustwording, zoals de Week van de Toegankelijkheid (oktober 2022), workshops voor medewerkers, bijeenkomsten voor ervaringsdeskundigen, meerdere filmpjes over inclusie via de sociale media. Actiepunten voor fysieke toegankelijkheid zijn opgepakt in samenwerking met de Bouwadviescommissie. Handreiking levensloopbestendig bouwen is opgesteld. Actiepunt communicatie vindt uitwerking in aanpassen van (Wmo)brieven naar Klare Taal.

•

Uitvoeren van de motie ‘Respect in Molenlanden’ Vanaf 2023 wordt bestaand beleid (motie Respect in Molenlanden) voortgezet en breder vertaald naar inclusiviteit. Diversiteit wordt hierin mogelijk gemaakt.

Jaarrekening 2022

Effect/resultaatindicatoren Indicator Aantal mensen met ervaren eenzaamheid Aantal verwijzingen vanuit de huisarts naar specifieke Jeugdhulp Verhouding aantal verwijzingen naar specifieke Jeugdhulp Overbelasting mantelzorger neemt af Aantal gerealiseerde woon-zorg initiatieven Deelnemers participatieprojecten ervaren een vergroting van hun participatiemogelijkheden en basisvaardigheden.

Realisatie 2022 40% (2020) 424 (2021)

Streefwaarde 2024 27% 400 (afhankelijk van totaal)

Van totaal:

Van totaal:

50 % medisch verwijzers (2021) 29% jeugdteam (2021)

37 % medisch verwijzers 37% jeugdteam

13,1% (2020) 0

12 % 1 *)

72% zeer tevreden 24% goed/zeer tevreden 5% weet niet

Bron Gezondheidsmonitor Service organisatie Zuid-Holland Zuid Service organisatie Zuid-Holland Zuid Gezondheidsmonitor Intern Er zijn twee onderzoeken uitgevoerd in 2022.

*) Wordt nog nader bepaald.

BBV-indicatoren Indicator

Hoe berekend

MLL

NL

Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdige schoolverlaters. VO/MBO zonder startkwalificatie Kinderen in uitkeringsgezin Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Lopende re-integratie-voorziening Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met delict voor de rechter Jongeren met jeugdreclassering Cliënten met maatwerk-arrangement WMO

Per 1000 inw. 5-18 jr. 2020 Per 1000 inw. 5-18 jr. 2021 Percentage leerlingen 12-23 jr. 2019

0,7 4 1,0

2,7 20 1,7

Percentage kinderen tot 18 jaar 2021 Percentage 2021 jongeren 16-22 jaar Per 10.000 inw 18 jr en ouder 2021 Per 10.000 inw 15-65 2020 Percentage alle jongeren tot 18jr. 1e helft 2022 Percentage alle jongeren tot 18 jr. 2022 Percentage jongeren 12-21 jarigen 2020 Percentage jongeren 12-21 jr. 1e helft 2021 Per 10.000 inwoners 2022

2 1 145 105,2 10,5 1,0 0 N.B 500

6 2 431 202,0 10,7 1,1 1 0,3 640

pag. 30

Jaarrekening 2022

Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000

Begroting voor wijz.

Begroting na wijz.

Realisatie

A. Lasten

42.481

46.550

47.686

B. Baten

8.760

11.381

12.417

C. Mutaties reserves

1.873

1.229

1.489

Totaal Programma 3

31.848

33.940

34.075

Analyse op hoofdlijnen tussen begroting 2022 na wijziging en de realisatie Het nadelig saldo op dit programma bedraagt € 135.000. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toe die hebben geleid tot dit saldo. Saldo T42 Onderwijshuisvesting € 59.000 Nadeel

T43 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken € 29.000 Voordeel

pag. 31

Incidenteel of structureel Incidenteel

Toelichting

Incidenteel

Bij de Najaarsnota is een lagere inschatting gemaakt van de verwachte kosten voor het leerlingenvervoer met een nadeel van € 72.000 tot gevolg. Daarbij is geen rekening gehouden met een toename van meer dan 20 leerlingen en was onvoldoende zicht op de achterstallige facturen van het perceel NieuwLekkerland/Kinderdijk dat door Drechtsteden wordt verwerkt.

Incidenteel

Bij de accountantscontrole op de besteding van de gelden voor het onderwijsachterstandsbeleid volgde een correctie uit voorgaande jaren (€ 150.000 Voordeel).

Incidenteel

Salariskosten en ingeleend personeel € 41.000 nadeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

Incidenteel

Op het werkbudget om overige zaken rondom de opvang van Oekraïners te bekostigen is € 54.000 over.

De verschillen binnen dit taakveld betreffen een hogere bijdrage aan de brede school Nieuw-Lekkerland (€ 53.000 Nadeel), hogere onderhoudskosten (€ 27.000 Nadeel),een lagere bijdrage van de zogenaamde Londovergoeding (€ 18.000 Nadeel). Daar tegenover staan hogere huuropbrengsten (€ 8.000 Voordeel) en minder kosten voor duurzaamheidsprojecten (€ 25.000 Voordeel).