getekend Jaarverslag 2020 (def. 21-06-2021)

Aanpassing bestaande brandweerkazernes We hebben in 2020 naar aanleiding van het nieuwe dekkings- en spreidingsplan opnieuw een doorrekening gemaakt van de aanpassingen die nodig zijn aan de bestaande brandweerkazernes. Dit is eind 2020 afgerond. In 2021 kunnen we de raad een voorstel voor een gefaseerde uitvoering van de aanpassingen voorleggen. Actualisatie risicobeeld Moerdijk aan de hand van het nieuwe landelijke beleid “Omgevingsveiligheid” Eind 2020 zijn alle risicocontouren en bijbehorende aandachtsgebieden aan de hand van de nieuwe systematiek berekend. Zodra we de laatste gegevens van de provincie en het rijk hebben ontvangen, kunnen we de gevolgen voor ons externe veiligheidsbeleid helemaal in beeld brengen. Ook heeft Moerdijk een rol gespeeld in de afrondende besluitvorming/implementatie van het nieuwe omgevingsveiligheidsbeleid door zitting te nemen in de landelijke Stuur- en Adviesgroep Modernisering Omgevingsveiligheid en mee te werken aan de landelijke

en regionale informatiebijeenkomsten. Zo zitten we kort op de ontwikkelingen. 2020 was een jaar met een groot aantal veiligheidsincidenten • Diverse woningbranden (waaronder in Moerdijk en Noordhoek); • Een van de vele landelijke branden in een zendmast bij Standdaarbuiten; • Brand bij een glasoven in het zeehavengebied; • Fakkelincident bij Shell; • Meerdere stormen; • Vervuiling van het strandje De Appelzak met palmolie; • Een drietal drugsdumpingen. Met name voor het opruimen van het drugsafval zijn hoge kosten gemaakt; • Een onrustige jaarwisseling, vanwege het landelijke vuurwerkverbod.

Effecten In programma 2 onder thema Veilige Buurt zijn indicatoren opgenomen met betrekking tot criminaliteit.

Risico’s Als deelnemende gemeente houden we in ons weerstandsvermogen rekening met het afdekken van risico’s binnen de Veiligheidsregio Middenen West-Brabant. Voor de beheersing van de veiligheidsrisico’s zetten wij enerzijds in op vergroting van de zelfredzaamheid van bedrijven en burgers en anderzijds door middel van een planmatige aanpak. Dit doen we waar mogelijk samen met onze partners, bijvoorbeeld het Havenbedrijf. Omdat 100% veiligheid nooit gegarandeerd kan worden houden we in ons weerstandsvermogen rekening met mogelijke kosten van eventuele grootschalige incidenten. Dit kunnen grote branden zijn, maar bijvoorbeeld ook een vervuilde omgeving (of dreiging daartoe) achtergelaten door bedrijven die failliet zijn gegaan. Verder houden we in ons weerstandsvermogen rekening met het afdekken van risico’s binnen de Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant.

59

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

LASTEN EN BATEN 2020 bedragen x € 1.000

LASTEN: € 17.469 € 438

BATEN € 28.636 € 204

€ 92

€ 2.305

€2

€ 39

€ 27 € 567 € 36 € 361

€ 11.415

€ 3.120

€ 16.846

€ 10.035

€ 487

2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie

€ 38 € 61

€ 33

5.4 Musea 5.5 Cultureelerfgoed 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerr)

60

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

OVERZICHT TAAKVELDEN

Realisatie 2020 Lasten Baten Saldo 438 -204 234 92 -39 53 2.305 -16.846 -14.541 2 -0 2 27 -33 -6 567 -61 506 36 0 36 361 -38 323 3.120 0 3.120 487 0 487 10.035 -11.415 -1.381 17.469 -28.636 -11.166 16.301 -554 15.747 33.771 -29.190 4.581

Onderdeel (bedragen x € 1.000) 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 5.4 Musea 5.5 Cultureelerfgoed 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerr) Resultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Resultaat na bestemming

OVERZICHT PROGRAMMA 3

Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk (Bedragen x € 1.000) Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Resultaat voor bestemming Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil realisatie en begr. na wijz.

15.833 -9.753 6.080

19.744 -28.835 -9.091

17.469 -28.636 -11.166

-2.275 199 -2.075

6.080 210 -168 6.122

-9.091 15.922 -155 6.676

-11.166 16.301 -554 4.581

-2.075 379 -399 -2.095

61

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben In de Meerjarenbegroting 2019-2022 hebben we de ambitie uitgesproken dat zoveel mogelijk Moerdijkers zelfredzaam zijn, zowel jongeren als volwassenen. Als het nodig is, ondersteunen we hen hierbij. Bij voorkeur in een vroeg stadium, samen met relevante partners en de sociale omgeving. De bedoeling is dat de hulp zo licht en passend mogelijk is, zodat intensieve en dure zorg beperkt blijft. Dit preventiever werken vraagt om anders en meer op maat werken.

Strategisch doel: Zoveel mogelijk inwoners van de gemeente Moerdijk zijn zelfredzaam

Operationeel doel: We stimuleren dat jongeren minimaal hun MBO niveau2-diploma halen en indien nodig ondersteunen we daarbij

Operationeel doel: We stimuleren en ondersteunen inwoners zodat ze langer thuis kunnen blijven wonen

Operationeel doel: We vergroten de kans op economische en sociale zelfredzaamheid door onderwijs, begeleiding en vrijwilligerswerk

Operationeel doel: Stimuleren van interesses en talenten door een divers vrijetijdsaanbod (sport, cultuur, verenigingsleven etc) dat dichtbij en toegankelijk is.

Strategisch doel:

Operationeel doel: Stimuleren van een gezond leefklimaat en een gezonde levensstijl

Gemeente Moerdijk is een gezonde samenleving waar plek is voor alle inwoners, waar inwoners meedoen en er als vanzelfsprekend voor elkaar zijn

Operationeel doel: Inwoners weten hoe ze elkaar kunnen vinden en helpen (Huizen van de Wijk, vrijwilligerswerk). De informatie hierover is makkelijk te vinden en dichtbij.

Operationeel doel: Bereiken van meer mantelzorgers, we ondersteunen en waarderen hen

Operationeel doel: Voor alle inwoners (dus ook inwoners die niet geheel zelfredzaam zijn zoals statushouders, mensen met een psychiatrische achtergrond, een beperking, eenzamen, armoedeproblematiek) is een plek. Zij voelen zich prettig in hun omgeving.

62

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Strategisch doel: Inwoners die onze ondersteuning nodig hebben, bieden we een passend aanbod dat bij voorkeur zo licht en zo snel mogelijk wordt ingezet

Operationeel doel: Gemeente, professionals, vrijwilligersorganisaties, ondernemers en inwoners werken nauw samen om in samenhang en zo vroeg mogelijk tot passende ondersteuning te komen

Operationeel doel: Als gemeente en partners zijn we zichtbaar in de verschillende kernen, we zijn in contact met inwoners en pakken signalen adequaat op

Operationeel doel: We stimuleren en faciliteren professionals, vrijwilligersorganisaties, verenigingen, ondernemers en inwoners om hun maatschappelijke rol te vervullen en signalen op te vangen

Operationeel doel: Versterking van het zgn. ‘voorliggend’ veld (alle ondersteuning die voor iedereen vrij te benaderen is, zonder doorverwijzing: welzijnswerk, algemeen maatschappelijk werk, Huizen van de Wijk, vrijwilligerswerk, de wijkzuster, Centrum Jeugd en Gezin etc.)

Strategisch doel:

Operationeel doel: De kwaliteit van de hulp staat voorop

De hulp van de gemeente is kwalitatief goed, gemakkelijk vindbaar en dichtbij

Operationeel doel: We pakken de hulp zo vroeg mogelijk op en doen dat in samenhang samen met onze partners

Operationeel doel: We geven de specifiek wettelijke taken rondom de veiligheid van kinderen en volwassenen verder vorm.

Operationeel doel: Inwoners weten hoe ze onze hulp kunnen vinden. De informatie daarover is makkelijk te vinden en dichtbij, zowel digitaal als fysiek

Operationeel doel: Er is meer ruimte voor inhoudelijke goede hulp door het terugdringen van administratieve lasten en regeldruk voor inwoners, zorgaanbieders en gemeente

63

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Mijlpalen Impact corona Dienstverlening overeind gebleven De impact van corona op het werk in het sociaalmaatschappelijk domein was groot. De sociale structuur kwam stil te liggen, eenzaamheid en depressie dreigde voor ouderen, er waren zorgen om de mentale gezondheid van met name jongeren, het ontbrak aan sport- en ontspanningsmogelijkheden voor velen en financiële situaties verslechterden. De zorg en ondersteuning aan onze Moerdijkse inwoners is gelukkig overeind gebleven. De nadruk lag vanwege corona op het op orde houden van het aantal aanvragen. Ondanks uitval aan onze kant of bij de zorgaanbieder hebben we de dienstverlening kunnen handhaven. Eind vierde kwartaal ontstond wel een wachtlijst bij Jeugd. Na een terugval in aanvragen, nam de drukte in het najaar toe. We hebben extra geïnvesteerd in de contacten met onze externe partners om de ondersteuning aan kwetsbare cliënten te handhaven. Dit investeren nu en in het verleden heeft ervoor gezorgd dat we tot slimme oplossingen zijn gekomen om de cliënten (soms op een alternatieve wijze) van dienst te zijn. Alternatieven voor huisbezoeken werden bijvoorbeeld gevonden in beeldbellen of gesprekken in de buitenruimte.

Extra aandacht voor mensen die dreigden tussen wal en schip te geraken Op allerlei manieren is extra aandacht gegeven aan kwetsbare doelgroepen: door het inrichten van het Meldpunt zorg, hulp en ondersteuning, door cliënten (WMO, SHV, Jeugd) periodiek te bellen, door contactrondes met TOZO-cliënten te organiseren, door speciale programma's voor jongeren op te zetten, door burgerinitiatieven te ondersteunen, door toegankelijke digitale corona-informatie aan laaggeletterden aan te bieden, statushouders extra te faciliteren, etcetera. Impact van corona op verenigingen In december 2020 heeft het college de regeling huurcompensatie vrijwilligersorganisaties vastgesteld (looptijd 16 maart 2020 tot in ieder geval 1 september 2021). Vrijwilligersorganisaties zijn hiermee ontlast van huurkosten waardoor maatschappelijke accommodaties kunnen rekenen op de reguliere huurinkomsten. Mede dankzij deze regeling zijn in 2020 geen van deze organisaties (financieel) omgevallen. Wel krijgen we signalen dat verenigingen in 2021 in problemen komen.

Ondanks de financiële waarborg was 2020 voor vrijwilligersorganisaties en de maatschappelijke accommodaties waar zij gebruik van maken, geen jaar om met plezier op terug te kijken. Diverse initiatieven en pogingen zijn ondernomen om de sociale structuren in onze gemeente in stand te houden. Echt betekenisvol contact met elkaar door als vrijwilliger of als deelnemer naar de vereniging te gaan, was echter vrijwel onmogelijk. Vanwege ondersteuning bij coronawerkzaamheden is geen tijd besteed aan het omvormen van het portaal www.moerdijkseinitiatieven.nl tot een breed portaal waar alle informatie rondom subsidies voor onze vrijwilligersorganisaties eenvoudig te vinden is. Ook is ervoor gekozen netwerkbijeenkomsten over actuele thema’s samen met Meer Moerdijk en Surplus uit te stellen. De netwerkcomponent van deze bijeenkomsten is namelijk één van de succesfactoren. Flexibele opstelling subsidieontvangers Hoewel de subsidies soms niet besteed zijn aan geplande activiteiten hebben de subsidiepartners zich zeer flexibel opgesteld. Voorbeelden: de bibliotheek West-Brabant creëerde een afhaalbieb, er waren theatervoorstellingen buiten op de scholen, Meer Moerdijk bracht oliebollen rond bij ouderen en Stichting Cultuur Moerdijk organiseerde een aantal losse activiteiten in plaats van een Kunst- en Cultuurroute.

Samenwerking met en tussen partners versterkt Zoals in de 2e bestuursrapportage 2020 uitgebreid is beschreven, heeft de coronacrisis de samenwerking tussen partners versneld en geïntensiveerd. Voorbeelden daarvan: binnen de veiligheidsteams, tussen Meer Moerdijk en het verenigingsleven, tussen de Maatjes in Moerdijk (geld/geld/taal/gezin), tussen het onderwijs en de kinderopvang en tussen het onderwijs, de leerlingenzorg en de jeugdverpleegkundige. Integraal samenwerken stap verder gebracht De integrale werkwijze tussen Wmo, Schuldhulpverlening en Jeugdhulp die al was ingezet heeft een grote meerwaarde gehad bij het ‘vasthouden’ van kwetsbare gezinnen en huishoudens in de coronaperiode. Afgesproken is wie deze cliënten in beeld houdt c.q. wie de regie heeft op het dossier binnen het sociaal domein. Corona heeft ervoor gezorgd dat het interne integraal

64

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

werken voor de kwetsbare inwoners een stap verder is gebracht. Daarnaast is het extern integraal werken met partners rondom de kwetsbare inwoners versterkt. Scholenbezoek door expert leerlingenzorg van CJG, jeugdprofessional van het CJG en jeugdverpleegkundige GGD In dit ‘rondje langs de scholen’ is samen gekeken waar knelpunten waren en hoe de samenwerking beter kan of waar er onduidelijkheid was. Deze werkwijze blijft in de toekomst behouden. In het belang van de kinderen én ook om de grijze gebieden tussen passend onderwijs en Jeugdwet helder te krijgen. Impact op partnerorganisaties • Grote impact op GGD West-Brabant De cruciale rol van de GGD tijdens deze coronapandemie heeft grote impact op de werkzaamheden, organisatie en financiën van de GGD West-Brabant. Het grootste deel van de medewerkers is ingezet voor coronataken. De door de GGD extra gemaakte kosten worden vergoed door de rijksoverheid. Vanwege de inzet

van een groot deel van het GGD-personeel hebben veel reguliere werkzaamheden geen of beperkt doorgang kunnen plaatsvinden of zijn uitgesteld. Noodzakelijke taken - waaronder de uitvoering van het rijksvaccinatieprogramma en hulp aan kwetsbare gezinnen vanuit de basistaak Jeugdgezondheidszorg - zijn inmiddels weer opgepakt, maar vinden wel in aangepaste vorm plaats. Verder vroeg het informeren van zowel de interne organisatie als de betrokken partners over de steeds veranderende coronamaatregelen en de wijze waarop GGD/GHOR dit vervolgens organiseerde binnen de regio West-Brabant veel tijd en aandacht. Ook was er veel meer overleg/ afstemming met betrokken organisaties/stakeholders binnen het brede gezondheidsterrein (o.a. JGZ, GGZ, GGD, RAV, Surplus, Nivel). • Collectieve GGZ Jeugdpreventie belangrijker dan ooit Vanwege de vele beperkingen tijdens de coronacrisis is de geestelijke gezondheid van kinderen en jongeren een extra belangrijk aandachtspunt gebleken. De dienstverlening van GGZ West-Brabant voor de verschillende preventieve activiteiten/cursussen,

65

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

zoals Piep zei de Muis, Kopp/KVO en Head Up, is flexibel aangepast. De behoefte aan ondersteuning op het gebied van GGZ is intensiever geworden in deze coronaperiode. We verwachten dan ook dat er in 2021 meer vraag zal zijn naar (preventieve) GGZondersteuning. • Centraal loket jeugdhulpinstanties Jongeren raken door de lockdown steeds meer psychisch in de knel. Het Markland College heeft samen met GGZ- West Brabant, het jongerenwerk, Novadic Kentron en het Centrum voor Jeugd en Gezin het initiatief ontwikkeld voor een centraal loket waarin jeugdhulp-instanties samenwerken. Het Steunpunt Markland Zevenbergen is vanaf maart 2021 operationeel. • Aangepaste dienstverlening TWB Jeugdgezondheidszorg 0-4 jaar Huisbezoeken waren niet of in beperkte mate mogelijk, er waren geen groepsconsulten, maar veel digitale dienstverlening. Personeel van TWB werd ook ingezet bij de GGD om te helpen bij de benodigde coronawerkzaamheden of ter vervanging van GGD JGZ personeel. • Doorontwikkeling Huizen van de Wijk in gewijzigde vorm Sociale werkers in de basisteams hebben met name geholpen bij het samenbrengen van hulpaanbod door inwoners en hulpvraag van inwoners. Reguliere activiteiten in Huizen van de Wijk lagen stil, er heeft veel meer individueel contact plaatsgevonden. Voor kwetsbare personen zijn Huizen van de Wijk beperkt geopend.

• Onderwijs en kinderopvang Het onderwijs heeft voortvarend en adequaat de taken opgepakt door digitaal thuis lesgeven aan te bieden en noodopvang mogelijk te maken voor kinderen met ouders uit vitale beroepsgroepen, kinderen uit kwetsbare gezinnen en kinderen die extra ondersteuning nodig hadden. We zagen in 2020 een toename in schooluitval binnen de basisschoolleeftijd. Dit lijkt zich begin 2021 te herstellen. Extra werkzaamheden vanwege corona De door het rijk vastgestelde maatregelen leidden tot extra werk bij de gemeente. • We hebben bij huisartsen geïnformeerd of zij hulp

nodig hebben van de gemeente. Een aantal huisartsen is gefaciliteerd bij het zoeken naar een alternatieve ruimte voor de griepvaccinaties. Voor de gezamenlijke huisartsen in Zevenbergen is ‘t Trefpunt tijdelijk ingericht als huisartslocatie voor coronaverdachte patiënten. Hieruit is blijvende samenwerking ontstaan tussen huisartsen en Meer Moerdijk (gevestigd in 't Trefpunt) als het gaat om het stimuleren van een gezonde leefstijl met bijv. Het project Bewegen op doktersrecept. • We hebben de (sport) verenigingen en beheerders van accommodaties geïnformeerd over de steeds veranderende coronamaatregelen en de benodigde acties. • Het Meldpunt zorg, hulp en ondersteuning is direct in maart 2020 operationeel geworden en fungeert als vraagbaak voor alle inwoners in de coronatijd. • De De6-gemeenten en de Brabantse Wal-gemeenten samengewerkt aan een regeling voor zorgaanbieders voor omzetderving. Doel hiervan was acute liquiditeitsproblemen bij zorgaanbieders te voorkomen en de gevolgen van de coronacrisis voor de financiële positie te neutraliseren. • Ook zijn door de VNG en het Rijk afspraken gemaakt over het vergoeden van meerkosten aan zorgaanbieders door gemeenten als gevolg van de landelijke en regionale coronamaatregelen. • Om het tekort aan personeel voor het bieden van thuisonderwijs en noodopvang het hoofd te bieden hebben we een fonds opgezet.

Hieruit konden scholen extra inzet van pedagogisch medewerkers bekostigen • In het RWB-regio onderdeel Kleinschalig Collectief Vervoer is eveneens een compensatieregeling uitgewerkt om de lokale taxibedrijven via PZN (verantwoordelijk voor het Wmo-vervoer/Deeltaxi) te compenseren. Dit om acute liquiditeitsproblemen te voorkomen en daarmee een eventueel faillissement. Hierbij zijn de landelijke richtlijnen doelgroepenvervoer gehanteerd. Vanaf september 2020 is er een wijziging van de overeenkomst met PZN, zodat het collectief vervoer voor Wmo-cliënten geborgd blijft. Belangrijk hierin is de nieuwe prijsstaffel die meebeweegt met het ritvolume. De prognose is dat het volume komende jaren niet zal terugkomen op het volume van 2019. • Van de drie Tijdelijke Overbruggingsregelingen Zelfstandig Ondernemers (TOZO 1,2 en 3) is veelvuldig gebruik gemaakt. Het Werkplein Hart van West-Brabant voerde deze regeling voor ons uit, voornamelijk met eigen personeel omdat bepaalde reguliere werkzaamheden op een lager pitje dan wel

66

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

helemaal stil zijn komen te liggen. De verwachte uitkering van het rijk ontvangen wij en die wordt doorbetaald aan het Werkplein. Scan Mensen en Maatschappij gestart Voor de taakstelling van 200.000 euro in 2021, oplopend naar 1,7 miljoen euro in 2025 zijn we binnen Mens en Maatschappij een brede scan gestart. Dat doen we volgens drie sporen, die gefaseerd hun beslag krijgen in 2021 en 2022. Vanuit een inhoudelijke invalshoek: • Een uitvoerig onderzoek naar onze wettelijke taken en de grondslag daarvan. Vervolgens brengen we in beeld welke activiteiten we in de praktijk daadwerkelijk doen, welke doelstellingen daarmee bereikt worden en vervolgens welke beleidskeuzes te maken zijn. Sommige wettelijke taken bieden minder beleidsvrijheid maar bieden wel kansen om in de uitvoering ervan werkwijzen aan te passen en andere keuzes te maken. • Een objectief beeld van het profiel van Moerdijk qua sociaal maatschappelijke kenmerken. Wat is nodig binnen het maatschappelijk domein van gemeente Moerdijk. • Onderzoek naar de waarde van preventieve inzet. Is de investering in preventie en meedoen op enige wijze te kwalificeren en/of te kwantificeren?

Het overkoepelende doel is efficiënte inzet van middelen, waarbij onze doelstellingen uit de beleidsbegroting worden gerealiseerd. We denken na over andere werkwijzen voor onszelf en onze uitvoeringsorganisaties. Het 2e en 3e spoor zijn input voor hoofdspoor 1. In 2021 bij de Begroting voor 2022 e.v. zullen de eerste resultaten worden voorgelegd. Laaggeletterdheid en inburgering • Regionale en lokale aanpak laaggeletterdheid Er wordt gewerkt aan het Regionale uitvoeringsplan 'de basis op orde'. Aanvullend is een lokaal werkplan 2020-2021 opgesteld. De belangrijkste onderdelen hiervan zijn het beter bereiken van meer cursisten, (meer) eenvoudige communicatie, meer inzet op signalering van laaggeletterdheid en versterking van het digitale aanbod. In 2020 is een extra cursus opgestart vanuit een inwonersinitiatief. Door de coronamaatregelen is er vertraging in de uitvoering van onderdelen van het lokale werkplan, zoals het werven van meer cursisten met Nederlands als moedertaal. • Opdracht huisvesting statushouders behaald In 2020 was de opdracht 26 statushouders te huisvesten, plus de opgelopen achterstand van

67

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

negen, in totaal 35. Uiteindelijk hebben we in 2020 37 personen gehuisvest. Daarmee liepen we per 1 januari 2021 licht voor (+2) op de taakstelling. • Maatschappelijke begeleiding statushouders doorgegaan Het grootste deel van de tijd is een fysiek consult (op afspraak) door Vluchtelingenwerk mogelijk gebleven. Wel is de uitvoering van het participatieverklaringstraject voor statushouders in maart 2020 grotendeels stil komen te liggen. Online lessen zijn een onvoldoende alternatief. De statushouders hebben verlenging gekregen van de termijn om de verklaring te behalen. • Invoering nieuwe Wet Inburgering volop in voorbereiding De uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering is belegd bij het Werkplein Hart van West-Brabant. Er is een projectleider aangesteld die de invoering van de wet begeleidt samen met de zes gemeenten. Er zijn verschillende Werkgroepen geformeerd die in 2020 voorbereidende werkzaamheden troffen voor deze nieuwe wet: van beleidsontwikkeling, bemensing tot uitwerking van de klantreis. De Gemeenschappelijke Regeling met het Werkplein is inmiddels aangepast om de uitvoering van de werkzaamheden goed te borgen. Jeugdhulp en Onderwijs • Ondersteuning Jeugd minder én minder hoog complexe zorg Het CJG heeft gedurende de coronaperiode haar werkzaamheden zoveel mogelijk voortgezet met inachtname van de richtlijnen.

Er was altijd een basisbezetting op kantoor bereikbaar voor gezinnen en partners. Huisbezoeken worden beoordeeld op urgentie en afgewisseld met digitale/ telefonische afspraken. Begeleiding werd op creatieve manieren in de buitenlucht of via Teams georganiseerd. Het beoordelen van aanmeldingen en (integraal) casuïstiek overleg kon doorgaan omdat de verbinding binnen het sociaal domein met de partners een goede basis kent. Hoewel het aantal aanmeldingen in de zomerperiode licht terugliep, zorgde het gemis van collega's en van casusregie op afstand voor een verhoogde werkdruk. De uitvoering van Jeugdhulp was intensiever en complexer. De verbetering van het proces en de doorontwikkeling van het prognosemodel leidden tot een optimalere

analyse. En ook een optimistischer beeld. We zagen minder én minder hoge complexe toekenningen van specialistische hulp. Het aantal aanvragen voor jeugdhulp daalde eerst in 2020. Vanaf september zagen we de aantallen weer toenemen, ook het aantal crisismeldingen. De totale jaarrekening laat zien dat het aantal cliënten per saldo vergelijkbaar is met voorgaande jaren maar het aantal toekenningen voor de specialistische jeugdzorg ingezet is lager dan verwacht. Dit is te danken aan meer preventieve inzet van jongerenwerk en jeugdgezondheidszorg, meer inzet van begeleiding door jeugdprofessionals, een stevigere toets op eigen kracht en ook inzet van aanpalende wetgeving. Wel zien we een stijging in het aantal jeugdzorgplustrajecten (gesloten jeugdzorg). Gemiddeld is het aantal één, nu was het aantal vier. Impact van corona op de gezinssituatie en het onvoldoende tijdig beschikbaar zijn van passende jeugdhulp in de regio kan hier een verklaring voor zijn. Regionaal wordt gewerkt aan het terugdringen van het relatief hoge aantal vrijwillig gesloten plaatsingen. De invoering van het beleidskader Persoonsgebonden Budget (PGB) laat zowel inhoudelijk als financieel een positief beeld zien, met een flinke daling op de kosten. Het aantal toekenningen is flink gedaald. Een aantal PGB cliënten is toegeleid naar Wet Langdurige Zorg of specialistische zorg die beter aansloot bij de vraag.

• Jeugdvisie op Wonen In de regionale Jeugdvisie op wonen is de ambitie vastgesteld: kinderen zo veel mogelijk thuis laten opgroeien. In de vastgestelde uitvoeringsstrategie wordt bepaald hoe we dit doel gezamenlijk met de zorgaanbieders gaan bereiken. • Ontwikkelen Kindcentra tijdelijk stil komen te liggen Vier pilots zijn opgestart om een solide samenwerking tussen kinderopvang, onderwijs en naschoolse activiteiten te realiseren. De ontwikkeling naar een kindcentra had (en heeft) begrijpelijkerwijs geen voorrang gehad op het draaiende houden van de (nood) opvang, het bieden van (thuis)onderwijs en naleving van de coronarichtlijnen. Eind 2020 is de samenwerking tussen het onderwijs en de kinderopvang weer opgepakt. Een plan van aanpak is gemaakt om te komen tot een visie op onderwijs voor onze jeugdigen. Dit zal in 2021 verder vorm krijgen.

68

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

• Regio West Brabant West anticipeert op kabinetsplannen over jeugdzorg Het rijk heeft maatregelen aangekondigd om de organisatie van de jeugdzorg te verbeteren. Er worden o.a. eisen gesteld aan de inhoud en schaal van de regionale samenwerking. Regio West-Brabant West anticipeert op de voorgenomen maatregelen door de positieve elementen van ons huidige jeugdstelsel te belichten en de governance structuur aan te passen. Ook is in de regionale samenwerking een efficiencyslag in de onderlinge samenwerking doorgevoerd. • Uitbreiding voorschoolse educatie uitgevoerd Volgens de Wet op het Primair Onderwijs zijn gemeenten verantwoordelijk voor het organiseren van voldoende voorschoolse educatie (VE). De door het rijk voorgeschreven uitbreiding is per 1 augustus 2020 gestart door alle aanbieders van kinderopvang die de uitvoering van VE voor hun rekening nemen. • Meer aandacht voor veiligheid van kinderen en jongeren Het team complexe veiligheid (CVC) binnen het Centrum Jeugd en Gezin heeft tot en met mei 2021 extra formatie van het rijk gekregen. Deze uren worden gebruikt voor deelname aan het veiligheidsteam, samenwerking met de ketenpartners veiligheid, uitvoering van de casuïstiek en coaching van de jeugdprofessionals. Omdat deze middelen niet structureel zijn, vloeien deze taken terug naar de reguliere formatie.

Dit heeft invloed op uitvoering van het brede takenpakket van de jeugdprofessionals, mogelijk op de wachttijden. • Extra taalondersteuning geboden In de vakantieperiode is de Zomerschool aangeboden door onze grootste kinderopvangorganisatie Kibeo. In de praktijk was dat een openstelling van kinderopvang voor de meest kwetsbare groep peuters met een taalachterstand. Medewerkers van gemeente Moerdijk hebben de Zomerschool mede mogelijk gemaakt door de school als werkpleklocatie te gebruiken en daardoor de vereiste achtervang van de pedagogisch medewerker te zijn. Deze samenwerking wordt zeer op prijs gesteld en de inzet is effectief gebleken. Ook voor 2021 zal een voorstel zijn om een zomerschool door te laten lopen. • Pilots: voor elke leerling een passende onderwijsplek Regionaal zijn verschillende pilots opgezet om

ervoor te zorgen dat er voor elke leerling een passende plek is voor het volgen van onderwijs, dan wel in combinatie met jeugdhulp. Voor specifieke doelgroepen moet maatwerk geleverd worden om deze leerlingen toch onderwijsaanbod in combinatie met zorgondersteuning te kunnen bieden. De samenwerking met gemeenten, samenwerkingsverbanden, onderwijsinstellingen en zorgaanbieders wordt hiermee versterkt. • Schoolplein wijkfunctie en ontmoetingsplaats Basisschool de Toren heeft €15.000 ontvangen om het schoolplein openbaar te maken te te vergroenen. Hiermee is het schoolplein open na schooltijd en in vakanties tot 23.00 uur. De school creëert op deze wijze nog meer een wijkfunctie en ontmoetingsplaats. • Huisartsen hebben jeugdprofessional als vast aanspreekpunt De verbinding met de huisartsen heeft vorm gekregen door het koppelen van jeugdprofessionals aan huisartsen als vast aanspreekpunt. Daarnaast is in het aanmeldproces opgenomen, dat de betrokken huisarts bericht krijgt (mits er toestemming door client gegeven

69

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

is) dat zijn of haar client bij het CJG is aangemeld voor jeugdhulp. In 2019 is het CJG in pilot vorm gestart met een wekelijks jeugdspreekuur bij huisartsenpraktijk Tholos. Een verrijking in de samenwerking. Dit werd zichtbaar in de toename van afstemming tussen deze praktijk en het CJG én de afname van het aantal huisartsverwijzingen bij meervoudige én complexe zorgvragen. Het spreekuur is vanwege corona op een laag pitje gezet en de uitrol van een jeugdspreekuur bij meerdere huisartsen is hierdoor nog niet gerealiseerd. Over het algemeen zien we dat de afstemming met de meeste huisartspraktijken goed verloopt en de huisartsverwijzingen gemeente breed afnemen (GRIP dashboard). De samenwerking met de kinderartsen van het ziekenhuis verloopt via vaste contactpersonen (ziekenhuis CJG). Zij dragen zorg voor een goede samenwerking en doorgaande lijn tussen ziekenhuis en gemeentelijke CJG. De verbinding met de jeugdarts verloopt via de jeugdverpleegkundigen die gekoppeld zijn aan het CJG Moerdijk. • Op alle scholen naschools programma Op alle scholen zijn inmiddels naschoolse activiteiten, op zeven scholen is er een intensief programma op het gebied van sport, cultuur, gezondheid en techniek, afgestemd op de behoeften en wensen van de desbetreffende school.

Meer Moerdijk of het inmiddels opgezette netwerk van partners (met kinderopvangorganisaties, GGD, GGZ, CJG, tientallen sportverenigingen en cultuurverenigingen) zorgt voor de uitvoering. Meer Moerdijk beschikt inmiddels over een grote pool aan stagiaires om alle activiteiten te kunnen uitvoeren en tegelijkertijd jongeren een plek te bieden om zich te ontwikkelen onder de vlag van Meer Moerdijk. Daarnaast wordt pleintjessport ingezet, waarbij een thema zoals pesten wordt besproken. Hierbij is ook aandacht voor ouderbetrokkenheid. Komende jaren wordt het Brede School aanbod verder doorontwikkeld om kinderen nog beter te stimuleren in hun ontwikkeling, • Nog geen alternatief voor jongerenhangplek in Zevenbergen Eind 2019 hebben we een gebiedsverbod opgelegd voor de parkeerplaats bij het zwembad in Zevenbergen; die moest (bestuurlijke maatregel moet altijd geëvalueerd worden na max 3 maanden) worden opgeheven in januari 2020. Er is door het jongerenwerk gevraagd aan de jongeren om mee te denken over een alternatieve plek voor de groep. Een

aantal hebben een plek gevonden in de Tune, een deel echter niet. Voorstellen voor alternatieven bleken niet geschikt vanwege geluidsoverlast, of te ver weg van Zevenbergen. Tot op dit moment is nog geen geschikte plek gevonden. Gezondheid • Dekkend AED-netwerk en wijziging AEDonderhoudsregeling In 2019 hebben we een bijdrage uit het vitaliteitsfonds van het Havenbedrijf ontvangen om een dekkend AED-netwerk te realiseren. Deze nieuwe AED’s inclusief onderhoudscontract zijn inmiddels aangeschaft en opgehangen in het AED-netwerk, een belangrijke ondersteuning voor de ambulance dienstverlening. Voor de reeds bestaande AED’s is een gemeentelijke onderhoudsregeling van kracht. De aanvraag loopt via de gemeente en niet meer via de EHBO-vereniging. • Tweede Gezondheidsverkenning uitgevoerd Het eerder gehouden gezondheidsonderzoek 2013-2015 naar het voorkomen van longen luchtwegaandoeningen zou na drie jaar worden herhaald. Eind 2019 is deze tweede gezondheidsverkenning 2016 –2019 van start gegaan. Nivel en GGD werkten samen bij de uitvoering. Alle huisartsenpraktijken in de gemeente Moerdijk en een huisarts in Dinteloord (met veel patiënten uit Moerdijk) doen mee. Gestart is met de dataanalyse van de patiëntregistraties van de huisartsen in Moerdijk gevolgd door het aanvullend onderzoek naar leefstijl- en omgevingsfactoren.

Dit laatste onderzoek heeft later plaatsgevonden dan gepland vanwege corona. Eind 2020 is ook deze onderzoeksfase afgerond en is gestart met de analyses. Naar verwachting kan voor medio 2021 de definitieve rapportage worden gepresenteerd aan de gemeenteraad. • Stimuleren gezonde leefstijl nog niet plaatsgevonden De stimulering van een gezonde leefstijl bijv. op scholen en verenigingen is vanwege corona maatregelen op een lager pitje komen te staan. De opstelling van het preventieakkoord heeft om dezelfde reden vertraging opgelopen en volgt in 2021. Overigens is door de pandemie nog duidelijker geworden hoe belangrijk een gezonde leefstijl is voor de gezondheid van onze inwoners. In het preventieakkoord wordt hier nadrukkelijk aandacht aan besteed.

70

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

• Uitvoering Sportakkoord van start Op 19 februari 2020 is het Sportakkoord Moerdijk ondertekend door sportaanbieders, gemeente en partners (oa Meer Moerdijk, Energiek Moerdijk, GGD en Surplus). In werkgroepen wordt de set van afspraken verder uitgewerkt op thema. Er staat 5 thema’s centraal: Sport en bewegen voor iedereen, Duurzame sportinfrastructuur, Het hebben en houden van vitale sportaanbieders, Veilig en gezond en Samenwerken. Inmiddels zijn de eerste plannen gemaakt en is er een start gemaakt met de uitvoering! Meer informatie: www.moerdijk.nl/sportakkoord. Ondersteuning bij geldzorgen • Ook hulp aan zzp'-ers binnen Schuldhulpverlening Door de komst van de nieuwe Wet Schuldhulpverlening (1 jan 2021) zijn we voor de (financiële) hulp aan ondernemers een nog betere samenwerking aangegaan met de Stichting Over Rood, stichting Schuldhulpmaatjes en het Werkplein. • Cluster Schuldhulpverlening opnieuw ingericht De nieuwe wet die gericht is op vroegsignalering van schulden/financiële problemen vraagt per 1 januari 2021 om een nieuw werkproces. We hebben daarom een nieuwe integrale aanmelding en intake opgezet. Alle aanmeldingen bij het loket Schuldhulpverlening worden voortaan in behandeling genomen gevolgd door een Plan van Aanpak en het afgeven van een beschikking. Hiermee zijn de rechten en belangen van inwoners die een beroep op de Wgs doen geborgd.

Mede door deze wijziging spreken wij over ‘trajectbegeleiders schuldhulpverlening’ en niet meer over ‘consulenten schuldhulpverlening’. In 2020 is met het project Vroeg erop af al voorgesorteerd op de nieuwe wet.

WMO • Invoering Wet Verplichte GGZ goed verlopen Sinds 1 januari 2020 is de Wet Verplichte GGZ van kracht. De invoering hiervan is in onze regio goed verlopen en de uitvoering door gemeenten, zorgaanbieders, meldpunt Crisiszorg en Bemoeizorg verloopt volgens afspraak. Door corona is de oplevering van het eerste evaluatieonderzoek naar de WvGGZ niet in 2020 afgerond, de resultaten worden in de eerste helft van 2021 verwacht. In Moerdijk was het aantal meldingen in 2020 nog lager dan het aantal meldingen bij de vorige wet. In 2020 hebben we twee crisismaatregelen genomen en twee verkennende onderzoeken uitgevoerd. • Toezicht op de uitvoering van de Wmo De GGD voert de inspecties uit voor het wettelijk verplichte toezicht op de Wmo. In 2020 hebben zij voor ons zes inspecties uitgevoerd, door corona vier minder dan gepland. Na opvolging voldeden alle Wmo-aanbieders aan de eisen. Bij drie aanbieders waren herstelacties nodig op het gebied van meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling, VOG, aantonen vereiste opleiding/beroepskwalificatie en veiligheid (o.a. door verbouwwerkzaamheden). • Plan van aanpak ouderenmishandeling nog niet opgepakt Er is in 2020 deelgenomen aan de cursus ‘opzet plan van aanpak ouderenmishandeling’ georganiseerd door het regionaal projectbureau.

De extra werkzaamheden door corona (intern, maar ook bij de partners die we nodig hebben om tot planvorming te komen) en de gevraagde opdracht voor de Scan Mens en Maatschappij hebben ertoe geleid dat het nog niet concreet tot planvorming is gekomen. Hiervoor organiseren we extra capaciteit. • Stijging aantal voorzieningen Wmo Het langer thuis wonen en de extramuralisering in de GGZ zijn debet aan de stijging. Ook de intensievere samenwerking met veiligheid, woningcorporatie, politie, welzijn en wijkzusters in het kader van de casusregie zijn van invloed op het toenemende aantal begeleidingsindicaties. In de periode van de eerste lockdown zagen we een lichte daling van het aantal begeleidingsindicaties. Op basis van die informatie zijn we bij de tweede bestuursrapportage nog uitgegaan van een gelijkblijvende toename tot 1-1-2021, er is toen geld bijgeraamd. In het tweede halfjaar van 2020 is echter

81

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

THEMA INFORMATISERING Mijlpalen Datagedreven Werken De ambitie en strategie voor Datagedreven Werken is in 2020 concreet gemaakt. Samen met adviesbureau Berenschot is een uitvoeringsagenda opgesteld die heeft geresulteerd in een programma Datagedreven Werken voor de komende jaren.Het programma kent 3 actielijnen: Focus & Doen, Bouw en Verbeter. Uit de actielijn Focus & Doen: Door middel van (management)informatie geven we meer sturing aan de organisatie. Mijlpaal hierin is het proces meldingen openbare ruimte wat in 2020 op basis van data opnieuw is ingericht. De insteek van dit project was om de dienstverlening te verbeteren d.m.v. data en dat is een succes gebleken. Dit project is een samenwerking van verschillende teams waaronder OR, MO & KCC. Het aantal meldingen openbare ruimte daalde (zie in de grafiek hieronder de cijfers), De gemiddelde tijd voordat een melding was afgehandeld daalde en de totale waardering over het oppakken van de melding steeg. De actielijn Bouw: Er is veel aandacht gevraagd voor datagedreven werken en zijn er veel gesprekken gevoerd over de mogelijkheden voor datagedreven werken voor verschillende vakgebieden. Dat begint bij het verbreden van inzicht: welke gegevens zijn er binnen de organisatie aanwezig, wie is daarvan de beheerder. Zo bouwen we aan inzicht in de gemeentelijke informatiehuishouding.

De applicatie NedBrowser biedt veel beschikbare geodata: kaartinformatie dus. Voor de Basisregistratie

Grootschalige Topografie (BGT) is in 2020 een inhaalslag gemaakt met het verwerken van de mutaties. Op basis van luchtfoto’s is gekeken waar in de buitenruimte veranderingen zijn geweest, deze zijn weer actueel in kaart gebracht. De actielijn Verbeter: Bewustwording en kennis van de medewerkers van de gemeente Moerdijk wat betreft datagedreven werken is een continu proces. In 2020 zijn successen intern gedeeld en is er een inspiratiesessie georganiseerd. ENSIA De zelfevaluaties voor de verschillende basisregistratie zijn tijdig uitgevoerd, met het volgende resultaat: Het beheer van de Basisregistratie Personen (BRP) en de Paspoort Uitvoeringsregeling Nederland (PUN) is prima op orde. De Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) zijn verbeterd ten opzichte van vorig jaar en voldoen aan de landelijke norm. Voor de basisregistratie ondergrond (BRO) zijn nog geen gegevens verzameld of vastgelegd in 2020. Het onderzoek van de externe auditor geeft aan dat onze processen rondom DigiD op orde zijn. Wij voldoen voor onze verschillende e-diensten aan de hiervoor gestelde beveiligingsnormen. De taken waarbij Suwinet wordt gebruikt, zijn uitbesteed aan het Werkplein Hart van West-Brabant. Het Werkplein voldoet niet aan 4 van de 14 normen voor het gebruik van Suwinet.

Het Werkplein heeft aangegeven de tekortkomingen in 2021 op te lossen.

82

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Strategisch doel:

Operationeel doel: We werken onze ambitie en strategie op datagedreven werken uit

We groeien door naar een datagedreven organisatie en bouwen verder aan samenhang in de informatiehuishouding

Operationeel doel: We verhogen het bewustzijn en de kennis van onze medewerkers over datagedreven werken

Operationeel doel: We benutten de mogelijkheden van GEO-data om onze informatie meer samenhangend, transparant en toegankelijk te maken

Operationeel doel: We geven met managementinformatie meer sturing aan de organisatie

Operationeel doel: We voldoen aan de Archiefwet 1995 en benutten de mogelijkheden die deze ons biedt

Strategisch doel: Toegankelijke en betrouwbare overheidsinformatie is essentieel voor goed bestuur en kenmerkt Moerdijk als betrouwbare partner voor inwoners, bedrijven en ketenpartners. In de dingen die we doen, maken we steeds een risicoafweging en zoeken we de balans tussen veiligheid en privacy enerzijds en het doel van ons handelen anderzijds.

Operationeel doel: We voldoen aan wet- en regelgeving en geldende normenkaders, zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)

Operationeel doel: ENSIA (zelfevaluatie Eenduidige Normatiek Single Information Audit) toont aan in hoeverre we ‘in control’ zijn op het gebied van informatieveiligheid en het beheer van basisregistraties, waarvoor de gemeente verantwoordelijkheid draagt

Operationeel doel: Bewustwording hoe medewerkers veilig en vertrouwd om kunnen gaan met (privacy) gevoelige gegevens en informatie

83

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Ontwikkelingen

Risico’s

Door verplicht thuiswerken in een groot gedeelte van 2020 zijn er budgettaire verschillen ontstaan. Er is minder geld besteed aan de koffie- en thee voorziening op het gemeentehuis, minder aan klein onderhoud gedaan in het gemeentehuis en extra geld besteed aan Microsoftlicenties voor thuis werken. De hoop en gedachte was om in september 2020 weer deels op kantoor te kunnen, dat viel tegen waardoor de geplande fysieke activiteiten vaak verplaatst zijn naar een digitale variant. Daarmee hebben we niet alle activiteiten kunnen doen zoals we die wilden, waardoor bij programma Datagedreven Werken € 50.000 budget is overgebleven. Ook op budget telefonie is geld overgebleven in 2020, doordat nagenoeg alle abonnementen ondergebracht zijn bij het contract dat via de VNG hiervoor is afgesloten: GT Mobiel. Dat leverde in 2020 een overschot op van € 35.000, ondanks het toegenomen gebruik én het feit dat een mobiele telefoon nu voor íedereen onderdeel uitmaakt van de werkplek.

Met het versneld faciliteren van smartphone en laptop in verband met COVID-19 is nieuwe apparatuur beschikbaar gesteld om vlot de dienstverlening te kunnen blijven uitvoeren. Deze apparatuur dient nog te worden opgenomen in de beheeromgeving, zodat het inzicht en overzicht op (de beveiliging van) de apparatuur verbetert en het risico qua informatieveiligheid vermindert.

Effecten In 2020 zijn er minder incidenten en datalekken waargenomen en gemeld. De oorzaak ligt in het vele thuiswerken het afgelopen jaar.

100% veiligheid bestaat niet, ondanks dat we verschillende maatregelen treffen blijven (grote) incidenten mogelijk. De gevolgen kunnen variëren van het volledig stil komen te liggen van de organisatie, tot het niet kunnen werken van een individuele medewerker. De bedrijfsrisico’s, die hiermee samenhangen, laten zich moeilijk kwantificeren. De extra kosten bestaan niet alleen uit eigen uren, een lagere productie en een slechtere dienstverlening, maar ook uit het inhuren van externe expertise voor forensisch onderzoek, herstel- en vervangingskosten en mogelijk ook imagoschade.

84

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

THEMA TOEKOMSTBESTENDIGE ORGANISATIE Mijlpalen Jaarrekening 2019 Voor de jaarrekening 2019 heeft de accountant zowel een goedkeurende verklaring afgegeven voor getrouwheid, als rechtmatigheid. De accountant had geen aanvullende bevindingen ten opzichte van alles wat al door de eigen organisatie in beeld was gebracht. De jaarrekening had een positief resultaat van € 1.265.000. Voor specifieke onderwerpen is een bedrag van € 496.000 ingezet. Het restant van € 769.000 is toegevoegd aan de algemene reserve. Begroting 2021 Al bij de kadernota 2021-2024 bleek dat er een forse opgave wachtte om de gemeenteraad voor het jaar 2021 een sluitende begroting aan te kunnen bieden. Er was op dat moment sprake van een miljoenentekort voor alle jaren in het meerjarenperspectief. Bij de behandeling van de kadernota is afgesproken dat het college zijn keuzes om te komen tot een sluitende (meerjaren)begroting expliciet met de gemeenteraad zou delen. Deze keuzes

Strategisch doel: De organisatie wordt ondersteund door moderne (eigentijdse) en veilige ICTmiddelen en –mogelijkheden

Strategisch doel:

zijn verwoord in het document “Keuzemogelijkheden, naar een sluitende begroting 2021-2024". De gemeenteraad heeft tijdens de begrotingsvergadering een raadsbreed amendement ingediend op de, door het college, aangeboden meerjarenbegroting. Een unieke gebeurtenis in de Moerdijkse gemeentepolitiek. Met de aanpassingen op basis van het amendement resteerde een voor alle jaren 2021 tot en met 2024 structureel sluitende begroting. Voor het tekort op de incidentele lasten en baten heeft de gemeenteraad besloten de algemene reserve in te zetten voor de dekking hiervan. GS hebben aan de begroting het repressief toezichtsregime toegekend. Dit betekent dat gedurende 2021 wijzigingen op de begroting slechts ter kennisname hoeven te worden ingestuurd. Van inkoop tot betalen In 2019 is gestart met dit organisatiebrede project dat bij moet dragen aan een gezonde financiële huishouding. Uitgangspunt van het project is dat budgetbeheer,

Operationeel doel: We moderniseren onze werkplekken aan de hand van een doordacht en toekomstvast concept

Operationeel doel: We verhogen de digitale vaardigheden van onze medewerkers

Operationeel doel: We hebben een gezonde financiële huishouding

Onze gemeentelijke organisatie is een flexibele organisatie die adequaat reageert op initiatieven en regie vanuit de samenleving

Operationeel doel: We zijn een aantrekkelijke werkgever en binden en boeien (nieuwe) medewerkers

Operationeel doel: Leren en blijven leren is de norm. Er wordt een lerende cultuur en organisatie gecreëerd door ‘te doen’

85

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

inkoop en contractmanagement onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. In 2020 is het gelukt om een nieuwe budgethoudersen mandaatregeling op en vast te stellen. Beide regelingen zijn op elkaar afgestemd. Als uitgangspunt is uitgegaan van het lager in de organisatie wegleggen van verantwoordelijkheden. Dit in lijn met de uitgangspunten uit Van Goed Naar Beter. Belangrijk hierbij is dat in de nieuwe regelingen uitgebreid stil is gestaan bij de rollen, taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de verschillende functionarissen. De budgethoudersregeling is de basis geweest voor de inrichting van het nieuwe financiële systeem (Financials) dat per 1-1-2021 in gebruik is genomen. Belangrijkste onderdeel hierbij zijn het werken met een orderadministratie en het vastleggen van prestatieverklaringen. Hierdoor wordt een beter inzicht verkregen bij het aangaan van een nieuwe verplichting of het resterend budget toereikend is. Eind 2020 is het verbetertraject ‘Van inkopen tot betalen’ afgerond. Moderniseren werkplekken Met het vervangen van de ICT-apparatuur als randvoorwaardelijk onderdeel van een flexibelere werkplek, hebben we een belangrijke randvoorwaarde van activiteit-gerelateerd werken gerealiseerd. Ook is als gevolg van het motto “werk zo veel mogelijk thuis” veel ervaring opgedaan met thuiswerken en online samenwerken.

Op basis van een businesscase met helder financiële onderbouwing leggen we de raad een keuze voor hoe het gemeentehuis toekomstvast aangepast kan worden. De thuiswerkplek en het gemeentehuis moeten elkaar als werkplek elkaar zo aanvullen dat de efficiency, de samenwerking en de dienstverlening ervan profiteren. Nieuwe IT infrastructuur Voor de medewerkers is een nieuwe moderne (mobiele) werkplek beschikbaar gesteld. Hiervoor is de virtuele werkplek (VDI) geüpgraded naar Windows 10 en kunnen alle medewerkers gebruikmaken van een laptop en mobiele telefoon waarmee ze plaatsen tijdsonafhankelijk kunnen werken, op afstand te beheren door ICT WBW. Ter verbetering van het draadloze netwerk in het gemeentehuis is het WiFi netwerk verbeterd en uitgebreid. Microsoft365 Belangrijke uitgangspunten bij de mobiele werkplek zijn

onder andere activiteitgericht werken, flexibel, tijd- en plaats onafhankelijk werken en digitale samenwerking. Dit wordt mogelijk gemaakt door het gebruik van Microsoft365 met in het bijzonder Teams dat door de corona crisis versneld in 2020 is geïmplementeerd. Dit heeft ertoe geleid dat in korte tijd alle medewerkers zijn voorzien van een Microsoft licentie, dat zo’n € 25.000 extra licentiekosten met zich meebracht maar wel efficiënt thuiswerken mede mogelijk heeft gemaakt. Start visie op werken Wij willen als gemeente toekomstproof zijn en aansluiten op ontwikkelingen en de behoeften in de samenleving. Door corona is een andere manier van werken in een stroomversnelling geraakt en hebben medewerkers hun digitale vaardigheden versneld ontwikkeld. We werken meer op afstand en digitalisering is niet meer weg te denken. Dit raakt zowel de facilitaire kant (kantoor en werkplek) als de menselijke kant (verbinding en werkplezier). Door middel van een visie op werken voor gemeente Moerdijk willen wij duidelijkheid creëren voor onze medewerkers en klanten. Leren is de norm • Moerdijk academie Begin 2020 is de nieuwe Moerdijk academie gelanceerd. Een organisatiebreed digitaal platform voor leren, ontwikkelen en experimenteren. Laagdrempelig en toegankelijk voor alle medewerkers. In de academie is de lijn vanuit VGNB en het strategisch HR-beleid duidelijk terug te zien.

• Opleidingsbudget In 2020 is incidenteel extra budget beschikbaar gesteld voor opleiden en ontwikkelen. Vanaf 2021 is structureel 100.000 euro extra opgenomen in de begroting voor opleiden en ontwikkelen. Daarmee is een stevige basis gelegd om te kunnen investeren in de opleiding en ontwikkeling van mensen en experimenteren mogelijk te maken. • Leiderschapsontwikkeling In 2020 is ingezet op leiderschapsontwikkeling van de leidinggevenden. Vanuit de Moerdijk Academie zijn voor leidinggevenden trainingsdagen en teamontwikkeldagen georganiseerd. Ook op het gebied van persoonlijk leiderschap zijn stappen gezet en hebben we gezien dat medewerkers in een strategische rol zich verder hebben kunnen ontwikkelen en beter in positie zijn gekomen.

86

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Leren en ontwikkelen zijn leidende principes t.a.v. de implementatie van de omgevingswet en participatie in Moerdijk 2.0. Het ontwikkelde leertraject over samenwerking (verdieping VGNB) is wederom uitgesteld (ontwikkeling) tot na de zomer 2021. Corona Veel medewerkers hebben zich goed aangepast aan het vele thuis werken en veel werk, en soms meer dan dat, is gewoon doorgegaan. Aan de andere kant was het lastig om goed de verbinding te houden met elkaar en met het werk. In 2020 is het ziekteverzuim gedaald van 5,7% naar 4,6%. Doordat mensen zoveel mogelijk contacten vermijden en afstand houden tot elkaar, worden ze minder vaak ziek. Niet alleen corona maar ook andere virussen krijgen hierdoor minder kans. Medewerkers werken thuis vaker door bij ziekte en melden zich minder snel ziek. Landelijk zien we, na een aanvankelijke daling van het aandeel psychisch verzuim, dit aandeel weer stijgen. De verwachting is dat de impact voor thuiswerkers groter is dan tot nu toe in de cijfers wordt waargenomen. Doordat de reguliere zorg is uitgesteld in 2020, vermoeden we dat we die effecten in 2021 ook terug gaan zien in het verzuimpercentage.

Ontwikkelingen Treasurybeleid De actualisatie van dit beleid is doorgeschoven naar 2021. Door de werkzaamheden voor de implementatie van het nieuwe financiële pakket, was geen ruimte meer over om dit beleid op te pakken. Het doorschuiven naar 2021 brengt geen risico's met zich mee. Financiële verhoudingen De afgelopen jaren is er steeds meer scheefgroei ontstaan tussen het uitgavenpatroon van gemeenten en de compensatie die voor van het rijk wordt ontvangen. Reden om de financiële verhouding tussen het rijk en de gemeenten tegen het licht te houden. Verwacht werd dat de uitkomsten van het onderzoek hiertoe in 2020 zouden worden afgerond, zodat vanaf 2022 wijzingen kunnen worden doorgevoerd. Dit is echter niet gelukt. Begin februari 2021 heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties een adviesaanvraag gedaan bij de Raad voor het Openbaar Bestuur. We moeten dus nog even wachten voor duidelijk is

wat precies de effecten zijn voor onze gemeente. Aanpassingen binnen het gemeentefonds leiden namelijk altijd tot herverdeeleffecten. Dit komt omdat de totale omvang van het fonds gelijk blijft. De eerste uitkomst geeft een mogelijk positief effect per inwoner van € 49 (zomer 2020 werd nog uitgegaan van een nadeel van € 50 per inwoner). Uiterlijk in de meicirculaire 2022 worden gemeenten geïnformeerd over de definitieve uitkomsten. Vanaf 2023 zullen effecten geleidelijk worden doorgevoerd. Naast de herverdeling van het gemeentefonds speelt ook een andere discussie. Deze heeft betrekking op de totale omvang van het gemeentefonds. Gemeenten zijn van mening dat het fonds ontoereikend is voor de taken die aan gemeenten zijn bedeeld. Inmiddels zijn diverse rapporten verschenen die de opvatting van gemeenten onderbouwen (b.v. op het gebied van Jeugd, klimaat). Tot op heden heeft dat niet geleid tot extra budget. Dit punt zal zeker onderdeel gaan uitmaken van de kabinetsformatie na de verkiezingen van 17 maart 2021. Ten opzichte van de raming in de bijgestelde begroting valt de uiteindelijke gemeentefondsuitkering € 1.056.000 hoger uit. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een te ontvangen bedrag op basis van de suppletie-uitkering bommenregeling (€ 640.000), aanvullende coronacompensatie (€ 108.000) en afrekeningen over de jaren 2018 en 2019 (€ 150.000).

Tegenover de suppletie-uitkering bommenregeling staat op het taakveld Openbare Veiligheid een kostenpost voor opsporing en ruiming van explosieven tot hetzelfde bedrag. Verbetering belastingstelsel In mei heeft de staatssecretaris van Financiën het pakket ‘Bouwstenen voor een beter belastingstelsel’ aan de Tweede Kamer aangeboden. In de bijbehorende rapporten zijn meer dan 150 voorstellen opgenomen die betrekking hebben over de volle breedte van het Nederlands belastingstelsel. In het rapport zit een voorbeeldpakket over een verruiming van het gemeentelijk belastinggebied door een belastingschuif van 4 miljard euro van het rijk naar gemeenten. Het gemeentefonds neemt dan met hetzelfde bedrag af en inwoners worden gecompenseerd door bijvoorbeeld lagere inkomstenbelasting. Vergroting van het lokaal belastinggebied past beter bij de steeds grotere hoeveelheid taken en

87

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

verantwoordelijkheden van gemeente. De afhankelijkheid van het rijk wordt kleiner en gemeenten kunnen zelf meer keuzes maken hoe middelen te generen voor hun taken. Ook dit onderwerp komt vermoedelijk terug bij de kabinetsformatie. Lagere opbrengst OZB Bij de raming van de oorspronkelijke begroting is uitgegaan van een waardevermeerdering van de nietwoningen met € 100 miljoen. De waardevermeerdering bedroeg in 2020 slechts ca. € 10 miljoen. De opbrengst vermindering t.o.v. de oorspronkelijke raming is hierdoor € 473.000. Met de 2e berap is de raming reeds verlaagd met € 332.000. Het blijkt nu dat dit te weinig is. De opbrengstvermindering had € 141.000 meer moeten zijn. De meeropbrengst van € 30.000 voor de woningen is het gevolg van minder toegekende bezwaarschriften Coronamiddelen Op meerdere momenten in 2020 heeft ook de gemeente een vergoeding ontvangen vanuit het rijk voor het

uitvoeren van coronamaatregelen en het mislopen van inkomsten als gevolg van corona. In totaal is over 2020 een bedrag ontvangen van € 1.116.000. Dit naast de vergoedingen die zijn ontvangen voor tal van maatregelen om ondernemers te compenseren voor hun schade. Deze laatste vergoedingen zijn één-op-één doorgesluisd naar het Werkplein Hart van West-Brabant. Het Werkplein voert de bijbehorende regelingen namelijk voor de gemeente uit. De uitgaven die we als gemeente doen in het kader van corona lopen in de tijd niet altijd synchroon aan de ontvangsten van het rijk. Verder is het ook niet altijd eenvoudig om precies de financiële effecten te becijferen die veroorzaakt worden door corona. Wij vinden het belangrijk dat de ontvangen middelen van het rijk beschikbaar blijven voor uitgaven die verband houden met corona. In maart 2021 hebben wij in een raadsinformatiebrief aangegeven dat wij bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 de gemeenteraad vragen die in 2020 niet ingezette

88

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

middelen weer beschikbaar te stellen voor maatregelen in 2021. Het gaat om een bedrag van € 600.000.

om een vacature te kunnen invullen in 2020. Daar ligt een aanzienlijk risico.

We zijn een aantrekkelijke werkgever In de regio West-Brabant is de gemeente Moerdijk een aantrekkelijk werkgever. We trekken makkelijker jongere mensen aan en de gemiddelde leeftijd van de medewerkers van de gemeente Moerdijk is gemiddeld ca. 3 jaar jonger dan de meeste gemeenten in de regio. Daarentegen heeft ook Moerdijk te kampen met het stoffige imago van de gemeenteambtenaar.

Gemeente Moerdijk werkt hard om een aantrekkelijk werkgever te zijn en blijven. We werken aan een moderne en flexibele werkplek, goede arbeidsvoorwaarden en veel ruimte voor leren, ontwikkelen en experimenteren. Randvoorwaarden die (jonge) werkzoekenden aanspreekt. Het is van belang om regionaal samen te werken om het imago te verbeteren en een sterkere positie in te nemen op de arbeidsmarkt.

De corona-maatregelen hebben een groot effect gehad op de gehele arbeidsmarkt. Het aanbod op de arbeidsmarkt is (veel) groter geworden in bepaalde beroepsgroepen. Maar het allocatievraagstuk, de mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, kost tijd om op te lossen. Daarnaast is de verwachting dat de ruimte op de arbeidsmarkt snel kleiner wordt als de coronamaatregelen versoepelen en de economie weer aantrekt. Momenteel is het wellicht een voordeel voor gemeenten dat werkzoekenden in tijden van crisis vaker voor baanen inkomenszekerheid kiezen.

Effecten Zoals al aangegeven heeft de accountant voor de jaarrekening 2019 een goedkeurende verklaring verstrekt inzake getrouwheid en rechtmatigheid. Gedeputeerde Staten hebben aan de begroting 2020 het repressieve toezichtsregime toegekend.

Risico’s Renteontwikkeling De rentetarieven zijn gedurende 2020 nog gunstiger geweest dan was verwacht. Bij het aantrekken van kasgeldleningen gold zelfs een negatieve rente. De kaspositie van de gemeente Moerdijk is sinds medio oktober 2020 dusdanig dat er sprake is van een financieringsoverschot. Deze middelen moeten worden aangehouden bij het rijk, het zgn. Schatkistbankieren. Het rijk verstrekt voor de middelen geen rentevergoeding. Onderbezetting We zien dat de schaarste in beroepen in bijv. Civiele techniek en Financiën heel goed voelbaar is geweest in 2020. Het heeft langer geduurd om bepaalde functies te kunnen bezetten en in enkele gevallen is het niet gelukt

89

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

THEMA DIENSTVERLENING Mijlpalen Terugbelverzoeken Terugbelverzoeken worden gemaakt wanneer er niet doorverbonden kan worden naar de desbetreffende collega. Vanaf september 2020 worden de terugbelverzoeken via Zaaksysteem verstuurd naar collega’s. Door Zaaksysteem kunnen we nagaan of we ons aan de gestelde servicenorm houden met als doel de Moerdijker te helpen conform afspraak. We bellen terug binnen twee werkdagen. De makers van het terugbelverzoek (KCC of andere collega’s), houden rekening met de aanwezigheid van de desbetreffende collega door in de agenda te kijken. Dit wordt ook gecommuniceerd naar de klant in kwestie. We meten onze gemiddelde afhandeltermijn via Zaaksysteem en communiceren hierover met de teamleiders. Klanttevredenheid Door middel van KTO’s krijgen we inzicht in hoe we presteren volgens de klant. We halen hiermee actief feedback op over ons handelen en hoe de klant dit ervaart. Door stil te staan bij die feedback kunnen we constant verbeteren. Dit komt ten goede aan het niveau van onze dienstverlening. Aan steeds meer producten koppelen we een KTO. Een overzicht over de